11. mūtrāghātacikitsitādhyāyaḥ

Adhikarana adhyAyopakramaH · Śloka

க்ரஹணீதோஷசிகித்ஸிதாதநந்தரஂ மூத்ராகாதசிகித்ஸிதமாரப்யதே| ஸம்பந்தஶ்சாஸ்ய ஸமஸம்பந்தநத்வாத்| ததா ச ப்ராகத்யைஷ்ட (ஹஂஇ.அ.௯|௧)- "பஸ்திபஸ்திஶிரோமேட்ரகடீவஷணபாயவஃ| ஏகஸம்பந்தநாஃ ப்ரோக்தா குதாஸ்திவிவராஶ்ரயாஃ||" இதி|

Adhikarana mUtrAghAtacikitsitAdhyAyaH vAtaje mUtrakRucchre svedaH (2-1) · Śloka 1

தேநேதமாஹ அதாதோ மூத்ராகாதசிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ| (கத்யஸூத்ரே|௨| ) கச்ச்ரே வாதக்நதைலாக்தமதோநாபேஃ ஸமீரஜே| ஸுஸ்நிக்தைஃ ஸ்வேதயேதங்கஂ பிண்டஸேகாவகாஹநைஃ||௧||

ஸ௦-கச்ச்ரே-மூத்ரகச்ச்ரே, ஆதிபதலோபஂ கத்வா நிர்திஷ்டம்| யதா-மாஂஸரஸே ரஸ இதி| மூத்ரகச்ச்ரே வாதோத்தே, அங்கஂ-ஶரீரஂ, வாதக்நதைலேந-பலாதைலாதிநா, அப்யக்தமதோ நாமேஃ ஸமந்தாத் ஸ்வேதைஃ பிண்டாதிபிஃ ஸுஷ்டு ஸ்நிக்தைஃ-ந ரூக்ஷைஃ, ஸ்வேதயேத்|

Adhikarana vAtaje dashamUlAdisiddhAH snehAH (2-3) · Śloka 3

தஶமூலபலைரண்டயவாபீருபுநர்நவைஃ| குலத்தகோலபத்தூரவஶ்சீவோபலபேதகைஃ||௨|| தைலஸர்பிர்வராஹர்க்ஷவஸாஃ க்வதிதகல்கிதைஃ| ஸபஞ்சலவணாஃ ஸித்தாஃ பீதாஃ ஶூலஹராஃ பரம்||௩||

ஸ௦-தஶமூலாதிபிஃ க்வதிதகல்கிதைஸ்தைலஸர்பிர்வராஹர்க்ஷவஸாஃ ஸித்தாஃ-பக்வாஃ, ஸஹ பஞ்சலவணைர்வர்தந்த இதி ஸபஞ்சலவணாஃ பீதாஃ பரஂ-ஸுஷ்டு, ஶூலஹராஃ|

Adhikarana vAtaje dashamUlAdInAM pAnAnnasvedeShvapyupayogaH (4) · Śloka 4

த்ரவ்யாண்யேதாநி பாநாந்நே ததா பிண்டோபநாஹநே| ஸஹ தைலபலைர்யுஞ்ஜ்யாத்ஸாம்லாநி ஸ்நேஹவந்தி ச||௪||

ஸ௦-ஏதாநி-தஶமூலாதீநி, த்ரவ்யாணி பாநாந்நே தத்விஜயாய, ததா பிண்டோபநாஹாக்யஂ ஸ்வேதத்வயஂ தைலபலைஃ ஸஹ யுஞ்ஜ்யாத்| தைலார்தாநி பலாநி நாலிகேராக்ஷோடாதீநி தைலபலாநி, யதா-யூபாய தாரு, தைஃ ஸஹ| கேசித்து தைலபலாநி திலாநாஹுஃ| கிம்பூதாநி? ஸாம்லாநி, ஸஹாம்லைஃ-தக்ராரநாலாதிபிஃ, வர்தந்த இதி ஸாம்லாநி| ததா, ஸ்நேஹவந்தி-பஹுஸ்நேஹாநி| "பூம்நி மதுப்"|

Adhikarana vAtaje madirA (5) · Śloka 5

ஸௌவர்சலாட்யாஂ மதிராஂ பிபேந்மூத்ரருஜாபஹாம்| |௫|

ஸ௦-ததா மதிராஂ பஹுஸௌவர்சலாஂ மூத்ரருஜாபஹாஂ பிபேத்|

Adhikarana pittaje mUtrakRucCre sekalepAdi (5) · Śloka 5

| பைத்தே யுஞ்ஜீத ஶிஶிரஂ ஸேகலேபாவகாஹநம்||௫||

ஸ௦-பைத்தே மூத்ரகச்ச்ரே ஶீதலஂ ஸேகலேபாவகாஹநஂ யுஞ்ஜீத|

Adhikarana pittaje mUtrakRucCre shatAvaryAdikvAthaH (6) · Śloka 6

பிபேத்வரீஂ கோக்ஷுரகஂ விதாரீஂ ஸகஸேருகாம்| தணாக்யஂ பஞ்சமூலஂ ச பாக்யஂ ஸமதுஶர்கரம்||௬||

ஸ௦-ததா ஶதாவர்யாதிகஂ பாக்யஂ கத்வா ஸமதுஶர்கரஂ பிபேத்|

Adhikarana pittaje mUtrakRucCre vRuShakAdikalkaH (7) · Śloka 7

வஷகஂ த்ரபுஸைர்வாருலட்வாபீஜாநி குங்குமம்| த்ராக்ஷாம்போபிஃ பிபந் ஸர்வாந் மூத்ராகாதாநபோஹதி||௭||

ஸ௦-வஷகாதிகஂ கல்கீகத்ய த்ராக்ஷாஜலேந பிபந் ஸர்வாந் மூத்ராகாதாந் பராகரோதி| அபோஹதீதி "உபஸர்காதஸ்யத்யூஹ்யோர்வா வசநம்" இதி பரஸ்மைபதம்| வஷகஃ-பாஷாணபேதகஃ| லட்வாபீஜஂ-குஸும்பபீஜம்|

Adhikarana pittaje mUtrakRucCre ervArubIjakalkaH, drAkShAkalkaH (8) · Śloka 8

ஏர்வாருபீஜயஷ்ட்யாஹ்வதார்வீர்வா தண்டுலாம்புநா| தோயேந கல்கஂ த்ராக்ஷாயாஃ பிபேத்பர்யுஷிதேந வா||௮||

ஸ௦-ஏர்வாருபீஜாதிகஂ வா தண்டுலாம்பஸா பிபேத் பூர்வகுணம்| பர்யுஷிதேந வா ஜலேந த்ராக்ஷாகல்கஂ பிபேத்|

Adhikarana kaPaje mUtrakRucCre vamanasvedAdi (9) · Śloka 9

கபஜே வமநஂ ஸ்வேதஂ தீக்ஷ்ணோஷ்ணகடுபோஜநம்| யவாநாஂ விகதீஃ க்ஷாரஂ காலஶேயஂ ச ஶீலயேத்||௯||

ஸ௦-கபஜே மூத்ரகச்ச்ரே வமநாதீநி ஶீலயேத்|

Adhikarana kaPaje mUtrakRucCre sUkShmailAyogaH, sArasAsthyAdiyogaH, kaNTakArIsvarasaH, kara~jjabIjacUrNam, dhavAdikvAthaH, dhavAdisiddhA peyA, pravAlacUrNam, pATalAkShAraH (10-13) · Śloka 13

பிபேந்மத்யேந ஸூக்ஷ்மைலாஂ தாத்ரீபலரஸேந வா| *ஸாரஸாஸ்திஶ்வதஂஷ்ட்ரைலாவ்யோஷஂ வா மதுமூத்ரவத்||௧௦|| ஸ்வரஸஂ கண்டகார்யா வா பாயயேந்மாக்ஷிகாந்விதம்| ஶிதிவாரகபீஜஂ வா தக்ரேண ஶ்லக்ஷ்ணசூர்ணிதம்||௧௧|| தவஸப்தாஹ்வகுடகுடூசீசதுரங்குலம்| கேம்புகைலாகரஞ்ஜஂ ச பாக்யஂ ஸமது ஸாதிதம்||௧௨|| தைர்வா பேயாஂ ப்ரவாலஂ வா சூர்ணிதஂ தண்டுலாம்புநா| ஸதைலஂ பாடலாக்ஷாரஂ ஸப்தகத்த்வோऽதவா ஸ்ருதம்||௧௩||

ஸ௦-ததா மத்யேந ஸூக்ஷ்மைலாஂ பிபேத்| ஆமலகரஸேந வா ஸூக்ஷ்மைலாஂ பிபேத்| [அதவா,] ஸாரஸாஸ்த்யாதீநி மதுயுக்தாநி கோமூத்ரேண பிபேத்| அதவா, கண்டகார்யாஃ ஸ்வரஸஂ ஸமாக்ஷிகஂ பாயயேத்| [அதவா,] ஶிதிவாரகஸ்ய-கரஞ்ஜஸ்ய, பீஜஂ ஶ்லக்ஷ்ணபிஷ்டஂ தக்ரேண ஸஹ பாயயேத்| தவாதிபிஃ கதஂ பாக்யஂ-க்வாதஂ, வா ஸமது பாயயேத்| தைர்வா-தவாதிபிஃ, ஸாதிதாஂ பேயாஂ பாயயேத்| ப்ரவாலஂ-வித்ருமஂ, ரஜீகதஂ தண்டுலாம்பஸா [வா] பாயயேத்| பாடலாயாஃ க்ஷாரஂ ஸப்தவாராந் ஸ்ருதஂ தைலேந வா பாயயேத்|

Adhikarana kaPaje mUtrakRucCre kShArayuktA madirA, pATalyAdikShArAH (14-15) · Śloka 15

பாடலீயாவஶூகாப்யாஂ பாரிபத்ராத்திலாதபி| க்ஷாரோதகேந மதிராஂ த்வகேலோஷகஸஂயுதாம்||௧௪|| பிபேத்குடோபதஂஶாந்வா லிஹ்யாதேதாந் *பதக் பதக்| |௧௫|

ஸ௦-பாடலீயவக்ஷாராப்யாஂ க்ஷாரோதகேந ததா பாரிபத்ரதிலக்ஷாரோதகேந மதிராஂ த்வகேலோஷகஸஂயுக்தாஂ பிபேத்| ஊஷகஃ-கல்லரஃ| குடோபதஂஶாந்வேதி| அதவா குடமுபதஂஶ்ய ஏதாந்-த்வகாதீந், பதக் பதக் லிஹ்யாத்|

Adhikarana tridoShajamUtrakRucCrAdau yathAvastham (15-16) · Śloka 16

| ஸந்நிபாதாத்மகே ஸர்வஂ யதாவஸ்தமிதஂ ஹிதம்||௧௫|| அஶ்மந்யப்யசிரோத்தாநே வாரபஸ்த்யாதிகேஷு ச| |௧௬|

ஸ௦-ஸந்நிபாதாத்மகே மூத்ரகச்ச்ரே ஸர்வமிதஂ-பூர்வோக்தஂ பதக்தோஷாத்மகமூத்ரகச்ச்ரநிர்திஷ்டஂ, யதாவஸ்தஂ-அவஸ்தாமபேக்ஷ்ய, ஹிதம்| ந கேவலஂ ஸந்நிபாதாத்மகே கச்ச்ரே ப்ராங் நிர்திஷ்டஂ பதக்தோஷாத்மகமூத்ரகச்ச்ரசிகித்ஸகஂ ஹிதம்| யாவதஶ்மர்யாமப்யசிரோத்தாநே, அசிரகாலஂ உத்தாநஂ-ஜந்ம, யஸ்ய தஸ்மிந் ஹிதம்| சஶப்தாத்வாதபஸ்த்யாதிகேஷு மூத்ராகாதேஷு ஹிதம்| ஆதிஶப்தேந வாதகுண்டலிகாதயோ கஹ்யந்தே|

Adhikarana ashmaryAH sAdhyatvAdi (16-17) · Śloka 17

| அஶ்மரீ தாருணோ வ்யாதிரந்தகப்ரதிமோ மதஃ||௧௬|| தருணோ பேஷஜைஃ ஸாத்யஃ ப்ரவத்தஶ்சேதமர்ஹதி| |௧௭|

ஸ௦-அஶ்மரீ தாருணோ வ்யாதிரந்தகப்ரதிமஃ-தத்துல்யோ மதஃ, ஶீக்ரஂ ப்ராணஹாரித்வாத்| ஸ சாஶ்மரீ தருணஃ-அசிரோத்பந்நஃ, ஔஷதைஃ ஸாத்யஃ-ஸாதயிதுஂ ஶக்யஃ| ப்ரவத்தஃ புநஶ்சேதநஂ-பாடநஂ, ஶஸ்த்ரேணார்ஹதி|

Adhikarana ashmaryAH pUrvarUpeShu snehAdikramaH (17) · Śloka 17

| தஸ்ய பூர்வேஷு ரூபேஷு ஸ்நேஹாதிக்ரம இஷ்யதே||௧௭||

ஸ௦-தஸ்ய-ஆஶ்மர்யாக்யஸ்ய வ்யாதேஃ, ப்ராக்ரூபேஷு ஸ்நேஹாதிக்ரம இஷ்யதே| ஆதிஶப்தஃ ஸ்வேதநவமநாதீநாஂ க்ரஹாய| அத ஸ்நேஹமாஹ-

Adhikarana vAtAshmaryA pAShANabhedAdi ghRutam (18-20) · Śloka 20

பாஷாணபேதோ வஸுகோ வஶிரோऽஶ்மந்தகோ வரீ| கபோதவங்காதிபலாபல்லூகோஶீரகச்சகம்||௧௮|| வக்ஷாதநீ ஶாகபலஂ வ்யாக்ர்யௌ குண்டஸ்த்ரிகண்டகஃ| யவாஃ குலாத்தாஃ கோலாநி வருணஃ கதகாத்பலம்||௧௯|| ஊஷகாதிப்ரதீவாபமேஷாஂ க்வாதே ஶதஂ கதம்| பிநத்தி வாதஸம்பூதாஂ தத்பீதஂ ஶீக்ரமஶ்மரீம்||௨௦||

ஸ௦-பாஷாணபேதாதீநாஂ க்வாதே கதஂ ஶதமூஷகாதிகணோக்தத்ரவ்யப்ரதிவாபஂ-தத்கல்கஂ ஸத், பீதஂ வாதஜாமஶ்மரீஂ பிநத்தி| வஸுகஃ-ஈஶ்வரமல்லிகா| வஶிரஂ-ஸாமுத்ரலவணம்| அஶ்மந்தகோ-மாலுகபர்ணஃ| கபோதவங்கா-ஸுவர்சலா| பல்லூகஃ-ஶ்யோநாகஃ|

Adhikarana vAtAshmaryAM eraNDamUlAdikalkaH (21) · Śloka 21

கந்தர்வஹஸ்தபஹதீவ்யாக்ரீகோக்ஷுரகேக்ஷுராத்| மூலகல்கஂ பிபேத்தத்நா மதுரேணாஶ்மபேதநம்||௨௧||

ஸ௦-கந்தர்வஹஸ்தாதீநாஂ ஸமாஹாரத்வந்த்வஃ, அநித்யமாகமஶாஸநமிதி து ப்ரகதம்| ஏரண்டாதீநாஂ த்ரவ்யாணாஂ யந்மூலஂ தத்கல்கீகத்ய மதுரேண தத்நா பிபேதஶ்மபேதநம்,-ப்ரகதத்வாத்வாதாஶ்மரீபேதநஂ கம்யதே|

Adhikarana pittAshmaryAM kushAdighRutam (22-24) · Śloka 24

குஶஃ காஶஃ ஶரோ குண்ட இத்கடோ மோரடோऽஶ்மபித்| தர்போ விதாரீ வாராஹீ ஶாலிமூலஂ த்ரிகண்டகஃ||௨௨|| பல்லூகஃ பாடலீ பாடா பத்தூரஃ ஸகுரண்டகஃ| புநர்நவே ஶிரீஷஶ்ச தேஷாஂ க்வாதே பசேத்ததம்||௨௩|| பிஷ்டேந த்ரபுஸாதீநாஂ பீஜேநேந்தீவரேண ச| மதுகேந ஶிலாஜேந தத்பித்தாஶ்மரிபேதநம்||௨௪||

ஸ௦-குஶாதீநாஂ க்வாதே த்ரபுஸாதீநாஂ-பூர்வோக்தாநாஂ (ஶ்லோ.௭) த்ரபுஸைர்வாருலட்வாநாஂ, பீஜேந நீலோத்பலபீஜேந மதுகேந ச பிஷ்டேந ஶிலாஜதுநா ச கதஂ பசேத்| தத்பித்தாஶ்மரீபேதநஂ பவதி| ஶோதநாதிகணஸங்க்ரஹோக்தாஸ்து (ஹ. ஸூ. அ. ௧௫|௧) த்ரபுஸாதயோऽத்ர ந கஹ்யந்தே, ததந்தஃபாதிநாஂ பித்தவிரோதிநாஂ ஸர்பிரா(ஸர்ஷபா)தீநாஂ த்ரவ்யாணாஂ தத்ர பாடாத்|

Adhikarana kaPAshmaryAM varUNAdighRutam (25-26) · Śloka 26

வருணாதிஃ ஸமீரக்நௌ கணாவேலாஹரேணுகா| குக்குலுர்மரிசஂ குஷ்டஂ சித்ரகஃ ஸஸுராஹ்வயஃ||௨௫|| தைஃ கல்கிதைஃ கதாவாபமூஷகாதிகணேந ச| பிநத்தி கபஜாமாஶு ஸாதிதஂ கதமஶ்மரீம்||௨௬||

ஸ௦-"வருணஸைர்யக" (ஹ.ஸூ.அ.௧௫|௨௧) இத்யாதிர்வருணாதிர்கணஃ, ஸமீரக்நௌ கணௌ-"வீரதராதிஃ (ஹ.ஸூ.அ.௧௫|௨௪) . ததா விதார்யாதிஃ (ஹ.ஸூ.அ.௧௫|௯) , ஏதைர்வருணாதிபிர்த்ரவ்யைஃ கல்கிகதைஸ்ததோஷகாதிகணேந-"ஊஷகஸ்துத்தகஂ" (ஹ.ஸூ.அ.௧௫|௨௩) இத்யாதிநா, கதாவாபஂ-கல்கவத்கத்வா, கதஂ ஸாதிதமாஶு கபஜாமஶ்மரீஂ ஹந்தி|

Adhikarana ashmaryAM kShArakShIrayavAgvAdayaH (27) · Śloka 27

க்ஷாரக்ஷீரயவாக்வாதி த்ரவ்யைஃ ஸ்வைஃ ஸ்வைஶ்ச கல்பயேத்| |௨௭|

ஸ௦-க்ஷாராதி ச ஸ்வைஃ ஸ்வைஃ-தத்யோக்யைர்த்ரவைஃ கல்பயேத்|

Adhikarana sharkarAyAM picukAdikvAthaH (27-28) · Śloka 28

| பிசுகாங்கோல்லகதஶாகேந்தீவரஜைஃ பலைஃ||௨௭|| பீதமுஷ்ணாம்பு ஸகுடஂ ஶர்கராபாதநஂ பரம்| |௨௮|

ஸ௦-பிசுகாதிபிருஷ்ணாம்பு ஸகுடஂ பீதஂ ஶர்கராயாஃ பரஂ ஶாதநம்| பிசுகஃ-ஶிதிவாரகஃ|

Adhikarana SarkarAyAM krau~jcAsthyAdicUrNam (28-29) · Śloka 29

| க்ரௌஞ்சோஷ்ட்ரராஸபாஸ்தீநி ஶ்வதஂஷ்ட்ரா தாலபத்ரிகா||௨௮|| அஜமோதா கதம்பஸ்ய மூலஂ விஶ்வஸ்ய சௌஷதம்| பீதாநி ஶர்கராஂ பிந்த்யுஃ ஸுரயோஷ்ணோதகேந வா||௨௯||

ஸ௦-க்ரௌஞ்சாஸ்த்யாதீநி பீதாநி ஸுரயோஷ்ணஜலேந வா ஶர்கராஂ ஹந்யுஃ|

Adhikarana ashmaryAM nRutyakuNDakacUrNam (30) · Śloka 30

நத்யகுண்டகபீஜாநாஂ சூர்ணஂ மாக்ஷிகஸஂயுதம்| அவிக்ஷீரேண ஸப்தாஹஂ பீதமஶ்மரிபாதநம்||௩௦||

ஸ௦-தும்பரீபீஜாநாஂ சூர்ணஂ மாக்ஷிகாந்விதமவிக்ஷீரேண ஸப்தாஹஂ பீதமஶ்மரிபாதநம்| அத்ராஶ்மரீஶப்தஸ்ய "ட்யாபோஃ ஸஂஜ்ஞாசந்தஸோஃ" இதி ஹ்ரஸ்வஃ|

Adhikarana ashmaryAM shigrumUlakvAthaH (31) · Śloka 31

க்வாதஶ்ச ஶிக்ருமூலோத்தஃ கதுஷ்ணோऽஶ்மரீபாதநஃ| |௩௧|

ஸ௦-ஸோபாஞ்ஜநகமூலக்வாதஶ்ச கோஷ்ணஃ பீதோऽஶ்மரிபாதநஃ|

Adhikarana ashmaryAM tilAdikShAraH (31-32) · Śloka 32

| திலாபாமார்ககதலீபலாஶயவஸம்பவஃ||௩௧|| க்ஷாரஃ பேயோऽவிமூத்ரேண ஶர்கராஸ்வஶ்மரீஷு ச| |௩௨|

ஸ௦-திலாதிஸம்பவஃ க்ஷாரோऽவிமூத்ரேண ஶர்கராஸ்வஶ்மரீஷு ச விஷயே பேயஃ|

Adhikarana ashmarIvedanAyAM kapotava~gkA cUrNam, kapotava~gkasiddhaM kShIram, harItakyasthisiddhaM kShIram, punarnavAsiddhaM kShIram, mayUrashikhAmUlacUrNam (32-34) · Śloka 34

| கபோதவங்காமூலஂ வா பிபேதேகஂ ஸுராதிபிஃ||௩௨|| தத்ஸித்தஂ வா பிபேத்க்ஷீரஂ வேதநாபிருபத்ருதஃ| ஹரீதக்யஸ்திஸித்தஂ வா ஸாதிதஂ வா புநர்நவைஃ||௩௩|| க்ஷீராந்நபுக்பர்ஹிஶிகாமூலஂ வா தண்டுலாம்புநா| |௩௪|

ஸ௦- கபோதவங்காயா மூலஂ கேவலஂ ஸுகோஷ்ணஜலாதிபிஃ பிபேத்| தயா-கபோதவங்கயா, ஸித்தஂ-ஶதஂ, வா க்ஷீரஂ வேதநோபத்ருதஃ பிபேத்| ஹரீதக்யஸ்திபிஃ ஸித்தஂ வா க்ஷீரமதவா புநர்நவபக்வஂ க்ஷீரஂ பிபேத்| மயூரஶிகாமூலஂ தண்டுலாம்பஸா பிபேத்| கிம்பூதஃ ? க்ஷீராந்நாஶீ ஸந்|

Adhikarana mUtrAghAteShu kriyAviBAgaH (34) · Śloka 34

| முத்ராகாதேஷு விபஜேததஃ ஶேஷேஷ்வபி க்ரியாம்||௩௪||

ஸ௦-அதஃ-அஸ்மாத்பூர்வோக்தாஞ்சிகித்ஸிதாத், யதாயோகஂ ஶேஷேஷ்வபி மூத்ராகாதேஷு-மூத்ராதீதாதிஷ்வபி, க்ரியாஂ விபஜேத்-நிரூப்ய குர்யாத்|

Adhikarana mUtrAghAteShu bRuhatyAdigaNasya kvAthAdi (35) · Śloka 35

பஹத்யாதிகணே ஸித்தஂ த்விகுணீகதகோக்ஷுரே| தோயஂ பயோ வா ஸர்பிர்வா ஸர்வமூத்ரவிகாரஜித்||௩௫||

ஸ௦-பஹத்யாதிகணே த்விகுணீகதகோக்ஷுரே ஜலஂ பக்வஂ க்ஷீரஂ வா ஸர்பிர்வா ஸர்வாந் மூத்ரவிகாராந் ஜயதி|

Adhikarana mUtrAghAteShu devadArvAdicUrNam (36) · Śloka 36

தேவதாருஂ கநஂ மூர்வாஂ யஷ்டீமது ஹரீதகீம்| மூத்ரகாதேஷு ஸர்வேஷு ஸுராக்ஷீரஜலைஃ பிபேத்||௩௬||

ஸ௦-தேவதார்வாதீந் ஸுராதீநாமந்யதமேந ஸர்வேஷு மூத்ராகாதேஷு பிபேத்|

Adhikarana mUtrAghAteShu dhanvayAsasvarasaH, kakuBakvAthaH, triPalAkalkaH, yavAgUH vyAghryAdisiddhA, vIratarAdisiddhA, tAmracUDarasasiddhA, shilAjatu vIratarAdi BAvitam (37-39) · Śloka 39

ரஸஂ வா தந்வயாஸஸ்ய கஷாயஂ குகுபஸ்ய வா| ஸுகாம்பஸா வா த்ரிபலாஂ பிஷ்டாஂ ஸைந்தவஸஂயுதாம்||௩௭|| வ்யாக்ரீகோக்ஷுரகக்வாதே யவாகூஂ வா ஸபாணிதாம்| க்வாதே வீரதராதேர்வா தாம்ரசூடரஸேऽபி வா||௩௮|| அத்யாத்வீரதராத்யேந பாவிதஂ வா ஶிலாஜது| |௩௯|

ஸ௦-தந்வயவாஸகஸ்ய ரஸஂ வா ககுபஸ்ய க்வாதஂ வா த்ரிபலாமுஷ்ணோதகேந பிஷ்டாஂ ஸைந்தவாந்விதாஂ வா பிபேத்| கண்டகாரிகாகோக்ஷுரக்வாதஸித்தாஂ வா யவாகூஂ ஸபாணிதாஂ பிபேத்| வீரதராதேஃ க்வாதே வா ஸித்தாஂ பேயாஂ பிபேத்| அதவா, தாம்ரசூடஸ்ய-குக்குடஸ்ய, மாஂஸரஸே ஸித்தாஂ பேயாஂ பிபேத்| ஶிலாஜது வீரதராத்யேந வா கணேந பாவிதமத்யாத்|

Adhikarana ashmarIcyutau rathAdigamanam (39-40) · Śloka 40

| மத்யஂ வா நிகதஂ பீத்வா ரதேநாஶ்வேந வா வ்ரஜேத்||௩௯|| ஶீக்ரவேகேந ஸங்க்ஷோபாத்ததாऽஸ்ய ச்யவதேऽஶ்மரீ| |௪௦|

ஸ௦-அதவா, புராணஂ மத்யஂ பீத்வா ரதேந வாऽஶ்வேந வா ஶீக்ரவேகேந கச்சேத்| ததா-தேந ப்ரகாரேண, ஸங்க்ஷோபிதஸ்யதஸ்ய்நாஶ்மரீ ச்யவதே|

Adhikarana mUtrAghAteShu vIratarAdiH, virecanArthaM tailvakaM sarpiH, bastikarma (40-41) · Śloka 41

| ஸர்வதா சோபயோக்தவ்யோ வர்கோ வீரதராதிகஃ||௪௦|| ரேகார்தே தைல்வகஂ ஸர்பிர்பஸ்திகர்ம ச ஶீலயேத்| விஶேஷாதுத்தராந் பஸ்தீந்|௪௧|

ஸ௦-[ஸர்வதா-] ஸர்வேண ச ப்ரகாரேண க்வாதபேயாஜலாதிஷு, வீரதராதிகோ யோஜ்யஃ| விரேசநார்தஂ தைல்வகஂ-"ஶம்யாகேந" (ஹ.சி.அ.௩|௧௫௨) இத்யாதிநா ஸாதிதஂ ஸர்பிருபயோக்தவ்யம்| ததா, பஸ்திகர்ம-"ப்ராக் ஸ்நேஹ ஏகஃ" (ஹ.ஸூ.அ.௧௯|௬௩) இத்யாதிகஂ ஶீலயேத்| விஶேஷேணோத்தரபஸ்தீநப்யஸேத்|

Adhikarana mUtrAghAteShu uttarabastirvisheShataH, shukrAshmaryAM pramadAsevanam (41-43) · Śloka 43

| ஶுக்ராஶ்மர்யாஂ து ஶோதிதே||௪௧|| தைர்மூத்ரமார்கே பலவாந் ஶுக்ராஶயவிஶுத்தயே| புமாந் ஸுதப்தோ வஷ்யாணாஂ மாஂஸாநாஂ குக்குடஸ்ய ச||௪௨|| காமஂ ஸகாமாஃ ஸேவேத ப்ரமதா மததாயிநீஃ| |௪௩|

ஸ௦-ஶுக்ராஶ்மர்யாஂ ச தைஃ-உத்தரபஸ்திபிஃ, மூத்ரமார்கே ஶோதிதே ஸதி புமாந் வஷ்யாணாஂ த்ரவ்யாணாஂ குக்குடஸ்ய மாஂஸாநாஂ ச ஸுஹிதஃ ஸந் யதேச்சஂ மததாயிநீஃ ப்ரமதாஃ ஸேவேத ஶுக்ராஶயவிஶுத்தயே| குக்குடஸ்ய வஷ்யத்வேநைவ ஸித்தே க்ரஹணேऽதிஶயேந குக்குடஸ்யாத்ர பத்யத்வமிதி ஜ்ஞாபநார்தஂ [ புநஃ ] உபாதாநம்|

Adhikarana evamupashamABAve rAj~jaH prashrnapUrvakaM shastrAvacAraNam (43-44) · Śloka 44

| ஸித்தைருபக்ரமைரேபிர்ந சேச்சாந்திஸ்ததா பிஷக்||௪௩|| இதி ராஜாநமாபச்ச்ய ஶஸ்த்ரஂ ஸாத்வவசாரயேத்| |௪௪|

ஸ௦-ஏபிஃ-பூர்வோக்தைஃ, உபக்ரமைஃ ஸித்தைஃ-அஶ்மரீஹரைஃ, யதி ஶமோ ந ஸ்யாத், ததேதி ராஜாநமாபச்ச்யாஶ்மர்யாஹரணஂ ஶஸ்த்ரஂ ஸாத்வவசாரயேத்|

Adhikarana prashrnaprakAraH (44-45) · Śloka 45

கிமாபச்ச்ய ? இத்யாஹ | அக்ரியாயாஂ த்ருவோ மத்யுஃ க்ரியாயாஂ ஸஂஶயோ பவேத்||௪௪|| நிஶ்சிதஸ்யாபி வைத்யஸ்ய பஹுஶஃ ஸித்தகர்மணஃ| |௪௫|

ஸ௦-ஹே நபதே ஜாதவ்யாதாவக்ரியாயாஂ-சிகித்ஸாஂ விநா, த்ருவஃ-ஆவஶ்யஂ, மத்யுஃ ஸ்யாத்| அபரஂ ச க்ரியாயாஂ-சிகித்ஸாயாஂ க்ரியமாணாயாஂ, நிஶ்சிதஸ்யாபி-ஶாஸ்த்ரார்தவிதோऽபி, வைத்யஸ்ய ததா பஹுஶஃ-அநேகஶஃ, ஸித்தகர்மணோ-நிஷ்பந்நக்ரியாக்ரமஸ்யாபி, ஸஂஶயோ பவேத்-கதாசிஜ்ஜீவதி ந வா, ஏவஂப்ரகாரேண ராஜாநமாபச்சய|

Adhikarana shastrakarmavidhiH (45-55) · Śloka 55

| அதாதுரமுபஸ்நிக்தஶுத்தமீஷச்ச கர்ஶிதம்||௪௫|| அப்யக்தஸ்விந்நவபுஷமபுக்தஂ கதமங்கலம்| ஆஜாநுபலகஸ்தஸ்ய நரஸ்யாங்க்கே வ்யாபாஶ்ரிதம்||௪௬|| பூர்வேண காயேநோத்தாநஂ நிஷண்ணஂ வஸ்த்ரசும்பலே| ததோऽஸ்யாகுஞ்சிதே ஜாநுகூர்பரே வாஸஸா தடம்||௪௭|| ஸஹாஶ்ரயமநுஷ்யேண பத்தஸ்யாஶ்வாஸிதஸ்ய ச| நாபேஃ ஸமந்தாதப்யஜ்யாததஸ்தஸ்யாஶ்ச வாமதஃ||௪௮|| மதித்வா முஷ்டிநாऽऽக்ராமேத்யாவதஶ்மர்யதோகதா| தைலாக்தே வர்திதநகே தர்ஜநீமத்யமே ததஃ||௪௯|| அதக்ஷிணே குதேऽங்குல்யௌ ப்ரணிதாயாநுஸேவநி| ஆஸாத்ய பலயத்நாப்யாமஶ்மரீஂ குதமேட்ரயோஃ||௫௦|| கத்வாऽந்தரே ததா பஸ்திஂ நிர்வலீகமநாயதம்| உத்பீடயேதங்குலிப்யாஂ யாவத்க்ரந்திரிவோந்நதம்||௫௧|| ஶல்யஂ ஸ்யாத்ஸேவநீஂ முக்த்வா யவமாத்ரேண பாடயேத்| அஶ்மமாநேந ந யதா பித்யதே ஸா ததாऽऽஹரேத்||௫௨|| ஸமக்ரஂ ஸர்பவக்ரேண, ஸ்த்ரீணாஂ பஸ்திஸ்து பார்ஶ்வகஃ| கர்பாஶயாஶ்ரயஸ்தாஸாஂ ஶஸ்த்ரமுத்ஸங்கவத்ததஃ||௫௩|| ந்யஸேததோऽந்யதா ஹ்யாஸாஂ மூத்ரஸ்ராவீ வ்ரணோ பவேத்| மூத்ரப்ரஸேகக்ஷணநாந்நரஸ்யாப்யபி சைகதா||௫௪|| பஸ்திபேதோऽஶ்மரீஹேதுஃ ஸித்திஂ யாதி ந து த்விதா| |௫௫|

ஸ௦-அத-ராஜபச்சநாதநந்தரம், ஆதுரமுபஸ்நிக்தாதிரூபஂ கத்வா ததோऽஸ்ய நாபேரதோऽப்யஜ்யாத்| பூர்வமுபஸ்நிக்தஃ பஶ்சாச்சுத்தஸ்தமுபஸ்நிக்தஶுத்தம்| ததா, அபுக்தஂ-அகதாஹாரம்| ததா, மநாக் கர்ஶிதம்| ததா, அப்யக்தஸ்விந்நஶரீரஂ ச| ததா, கதமங்கலஂ-விஹிதஸ்வஸ்த்யயநம்| ததா, நரஸ்யாந்யஸ்யாங்கமாஶ்ரிதம்| கிம்பூதஸ்ய ? ஆஜாநுபலகஸ்தஸ்ய| பலகஃ-ஆஸநவிஶேஷஃ, ஆஜாநுஜாநுப்ரமாணோ யஃ பலகஸ்தஸ்மிந் ஸ்திதஸ்ய| ததா, பூர்வேண காயேநோத்தாநம்| ததா, வஸ்த்ரசும்பலே நிஷணணம்| சும்பலஃ-தணமயோ கடாதீநாஂ சலநரக்ஷணார்தமாதாரவிஶேஷோ யஃ க்ரியதே ஸ உச்யதே, ததாரூபோ வஸ்த்ரமயசும்பலோ வஸ்த்ரசும்பலஃ,-வஸ்த்ரஂ வேஷ்டயித்வா கத ஆஸநவிஶேஷஃ, தஸ்மிந்நுபவிஷ்டம்| [ததோऽஸ்ய-] ததாபூதஸ்யாநந்தரஂ, ஆகுஞ்சிதே-ஈஷத்குடிலீகதே, ஜாநுகூர்பரே ஸதி| ஜாநுநீ ச கர்பூரே ச ஜாநுகர்பூரஂ, தஸ்மிந்| ததா, ஆஶ்ரயமநுஷ்யேண ஸஹ வாஸஸா ஸூத்ரைர்வா பத்தஸ்ய-தடஂ கத்வா ஏவஂயந்த்ரிதஸ்ய, ஆஶ்ரயஶ்சாஸௌ மநுஷ்யஶ்ச| கஸ்யாஶ்ரயஃ ? ப்ரகதத்வாதாதுரஸ்ய, தமாஶ்ரித்யாதுரஸ்ய ஸ்திதத்வாத்| ததா, ஆஶ்வாஸிதஸ்ய-நிராமயோ பவஸ்ரீத்யேவஂப்ராயாபிர்வாக்பிஃ ஶீதபவநாதிபிஶ்ச ஸாந்த்விதஸ்ய| ததோ நாபேரதஃ ஸமந்தாத்-பரிதஃ, அப்யஜ்யாத்| தஸ்யாஶ்ச-நாபேஃ, வாமதோ-வாமபார்ஶ்வே, மதித்வா முஷ்டிநாऽऽக்ராமேத்-பீடயேத், தாவத்யாவதஶ்மர்யதோ கதா-அதஃ ப்ரதிபந்நா| ததஃ-அநந்தரஂ, அதக்ஷிணே-வாமே, தர்ஜநீமத்யாங்குல்யௌ வர்திதநகே ததா தைலாப்யக்தே கத்வா குதே ப்ரணிதாயாநுஸேவநி| அநந்தரஂ பலயத்நாப்யாஂ ஆஸாத்ய-அஶ்மரீஂ ப்ராப்ய, குதமேட்ரயோரந்தரே-மத்யே கத்வா, கதம் ? கத்வா-தத்ர நீத்வா, ததா பஸ்திஂ நிர்வலிகஂ கத்வா, ததா தமநாயதஂ-அவிஸ்தீர்ணஂ ஸந்நிவேஶ்ய, அநந்தரமங்குலிப்யாஂ-வாமஹஸ்ததர்ஜநீமத்யமாப்யாஂ, ப்ரகதத்வாதஶ்மரீமுத்பீடயேத்| தாவத்யாவச்சல்யஂ-அஶ்மர்யாக்யஂ, க்ரந்திரிவோந்நதஂ ஸ்யாத்| அநந்தரஂ ஸேவந்யா வாமபார்ஶ்வே ஸேவநீஂ யவமாத்ரேண த்ய(மு)க்த்வா-வர்ஜயித்வா, பாடயேச்சஸ்த்ரேண| கியந்மாத்ரம் ? அஶ்மமாநேந,-அஶ்மரீப்ரமாணேந, ந து ததோऽதிகமூநஂ வா| வ்ரணஂ ச கத்வாऽஶ்மரீஂ ஸமக்ரஂ-நிரவஶேஷஂ யதா பவத்யேவஂ, ஸர்பபணவதக்ரவக்ரேண யந்த்ரேணாஹரேத்,-ததா சாகர்ஷேத்யதா ஸா ஹ்ரியமாணா ந பித்யதே| பிந்நா ஹி புநர்வத்திமியாத்| ஸ்த்ரீணாஂ து பஸ்திஃ பார்ஶ்வதோ பவந் கர்பாஶயாஶ்ரயோ யஸ்மாத்தத உத்ஸங்கவததஃ ஶஸ்த்ரஂ ந்யஸேத்-பாதயேத்| அதஃ-அஸ்மாச்சஸ்த்ரபாதநவிதாநாத், அந்யதாऽஶ்மர்யாஹரணார்தஂ ஶஸ்த்ரபாதநேந மூத்ரஸ்ராவீ வ்ரணோ பவேத்| ந கேவலஂ ஸ்த்ரீணாஂ மூத்ரப்ரஸேகக்ஷணநாந்மூத்ரஸ்ராவீ வ்ரணோ பவேத்| யாவத் தீர்ககாலாநுபந்தீ மூத்ரப்ரஸேகக்ஷணநாந்நரஸ்யாபி| அபி ச-அந்யச்ச, ஏகதா-ஏகதோ, பஸ்திபேதோऽஶ்மரீஹேதுஃ-தந்நிமித்தஃ, ஸித்யதி க்ரியாப்யாஸாந்நித்யமதிவத்தத்வாச்ச ஶல்யஸ்யேதி, ந து ஸஹஸா ஶஸ்த்ராத்யபிகாதஹேதுஜ ஏகதோ பிந்நோऽபி பஸ்திஃ ஸித்யதி| மர்மவிபாகேऽப்யவாதீத் (ஹ. ஶா. அ. ௪|௧௦)- "தநுர்வக்ரோ பஸ்திஃ ஸத்யோ நிஹந்தி" இதி| அஶ்மரீஹேதுரபி யோ பஸ்திபேதோ த்விதா-உபயதஃ, ஸோऽபி ம ஸித்யதி, வ்ரணஸ்வபாவாத்|

Adhikarana vishalyasya vidhiH (55-56) · Śloka 56

| விஶல்யமுஷ்ணபாநீயத்ரோண்யாஂ தமவகாஹயேத்||௫௫|| ததா ந பூர்யதேऽஸ்த்ரேண பஸ்திஃ, பூர்ணே து பீடயேத்| மேட்ராந்தஃ க்ஷீரிவக்ஷாம்பு|௫௬|

ஸ௦-விஶல்யஂ-நிர்கதாஶ்மரீகஂ, உஷ்ணபாநீயத்ரோண்யாஂ தஂ-ஆதுரஂ, அவகாஹயேத்| ததா-தேநவகாஹநேந, பஸ்திரஸ்ரேண ந பூர்யதே| ஏவமபி கதே தைவதஸ்ரேண து பூர்ணே பஸ்தௌ க்ஷீரிவக்ஷாம்பு மேட்ராந்தஃ-மேட்ரே, பீடயேத்| க்ஷீரிவக்ஷகஷாயேணோத்தரபஸ்திஂ தத்யாதித்யர்தஃ| ந்யக்ரோதோதும்பராஶ்வத்தகபீதநப்லக்ஷாஃ-க்ஷீரிணஃ|

Adhikarana mUtrasaMshuddhau guDasauhityam, yavAgUH, odanam, mAMsarasAH (56-58) · Śloka 58

| மூத்ரஸஂஶுத்தயே ததஃ||௫௬|| குர்யாட்குடஸ்ய ஸௌஹித்யஂ மத்வாஜ்யாக்தவ்ரணஃ பிபேத்| த்வௌ காலௌ ஸகதாஂ கோஷ்ணாஂ யவாகூஂ மூத்ரஶோதநைஃ||௫௭|| த்ர்யஹஂ, தஶாஹஂ பயஸா குடாட்யேநால்பமோதநம்| புஞ்ஜீதோர்த்வஂ பலாம்லைஶ்ச ரஸைர்ஜாங்கலசாரிணாம்||௫௮||

ஸ௦-ததஃ-அநந்தரஂ, மூத்ரஸ்ய ஸஂஶுத்த்யர்தஂ குடஸ்ய ஸௌஹித்யஂ-தப்திஂ, குர்யாத்| ததோ மத்வாஜ்யாக்தவ்ரணோ நரோ த்வௌ காலௌ [ மூத்ரஶோதநைஃ- ] த்ரபுஸைர்வாருகூஷ்மாண்டகோக்ஷுராதிபிஃ கதாஂ, யவாகூஂ ஸகதாஂ கோஷ்ணாஂ த்ர்யஹஂ பிபேத்| அநந்தரஂ தஶாஹஂ குடாட்யேந-பஹுகுடேந, க்ஷீரேணால்பமோதநமத்யாத்| உர்த்வஂ-தஶாஹாதநந்தரஂ, ஜாங்கலசாரிணாஂ ப்ராணிநாஂ ரஸைர்மாஂஸரஸௌதநஂ ச மாத்ராயா புஞ்ஜீத| பலாம்லைரிதி கோலதாடிமாத்யம்லைஃ, ந து மஸ்துகாஞ்ஜிகாத்யம்லைரித்யர்தஃ|

Adhikarana ashmarIvraNe prakShAlanam, lepaH, tailam (59-60) · Śloka 60

க்ஷீரிவக்ஷகஷாயேண வ்ரணஂ ப்ரக்ஷால்ய லேபயேத்| ப்ரபௌண்டரீகமஞ்ஜிஷ்டாயஷ்ட்யாஹ்வநயநௌஷதைஃ||௫௯|| வ்ரணாப்யங்கே பசேத்தைலமேபிரேவ நிஶாந்விதைஃ| |௬௦|

ஸ௦-க்ஷீரிவக்ஷகஷாயேண வ்ரணஂ ப்ரக்ஷால்ய ப்ரபௌண்டரீகாதிபிர்லேபயேத்| நயநௌஷதஂ-பாட்டிகாரோத்ரம்| ஏபிரேவ-ப்ரபௌண்டரீகாதிபிஃ, ஹரித்ராந்விதைர்வ்ரணாப்யங்கவிஷயே தைலஂ பசேத்|

Adhikarana ashmarI vraNe svedaH, agacCati mUtre dAhaH, gacCatimUtre bastayaH (60-62) · Śloka 62

| தஶாஹஂ ஸ்வேதயேச்சைநஂ, ஸ்வமார்கஂ ஸப்தராத்ரதஃ||௬௦|| மூத்ரே த்வகச்சதி தஹேதஶ்மரீவ்ரணமக்நிநா| ஸ்வமார்கப்ரதிபத்தௌ து ஸ்வாதுப்ராயைருபாசரேத்||௬௧|| தஂ பஸ்திபிஃ| |௬௨|

ஸ௦-ஏநஂ ச வ்ரணஂ தஶாஹஂ ஸ்வேதயேத்| ஸ்வேதநாதநந்தரஂ து- புநஃ, ஸப்தராத்ரேண ஸ்வமார்கஂ மூத்ரேऽகச்சதி ஸத்யஶ்மரீவ்ரணமக்நிநா தஹேத்வைத்ய இதி| மூத்ரஸ்ய ஸ்வமார்கப்ரதிபத்தௌ ஸத்யாஂ தஂ-ஆதுரஂ, ஸ்வாதுப்ராயைஃ-மதுரபூயிஷ்டத்ரவ்யஸாதிதைஃ, பஸ்திபிஃ-உத்தரபஸ்த்யாதிபேதபிந்நைஃ, உபாசரேத்-உபக்ரமேத்|

Adhikarana rUDhavraNe~api varShaparyantaM nagAdyArohaNaniShedhaH (62) · Śloka 62

ந சாரோஹேத்வர்ஷஂ ரூடவ்ரணோऽபி ஸஃ| நகநாகாஶ்வவக்ஷஸ்த்ரீரதாந்நாப்ஸு ப்லவேத ச||௬௨||

ஸ௦-ரூடவ்ரணோऽபி [ஸஃ-] அஶ்மர்யாதுரோ, வர்ஷஂ யாவந்நகாதீந்நாரோஹேத்| அப்ஸு ச ந ப்லவேத|

Adhikarana shastrakarmaNi varjyAni marmANi (11) · Śloka 11

மூத்ரஶுக்ரவஹௌ பஸ்திவஷணௌ ஸேவநீஂ குதம்| மூத்ரப்ரஸேகஂ யோநிஂ ச ஶஸ்த்ரேணாஷ்டௌ விவர்ஜயேத்||௬௩|| இதி ஶ்ரீவைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸூநுஶ்ரீமத்வாக்படவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதயஸஂஹிதாயாஂ சதுர்தே சிகித்ஸிதஸ்தாநே மூத்ராகாதசிகித்ஸிதஂ நாமைகாதஶோऽத்யாயஃ||௧௧||

ஸ௦-அஶ்மரீவ்ரணாவஸரே ததர்தமந்யார்தமபி மூத்ரவஹாதீநி [ அஷ்டௌ ] மர்மாணி ஶஸ்த்ரேண வர்ஜயேத்| தத்ர மூத்ரவஹஸ்ரோதஶ்சேதாந்மூத்ரபூர்ணபஸ்தேர்மரணஂ ஸ்யாத், ஶுக்ரவஹஸ்ரோதஶ்சேதாநமரணஂ க்லைவ்யஂ வா, பஸ்திகுதச்சேதாத்ஸத்யோ மரணம், வஷணஸ்ரோதஶ்சேதாத் த்வஜபங்கஃ, ஸேவநீயோநிச்சேதாத்ருஜாப்ராதுர்பாவஃ, மூத்ரப்ரஸேகஸ்ரோதஶ்சேதாந்மூத்ரப்ரஸ்ரவணமிதி| இதி ஶ்ரீமகாங்கதத்தபுத்ரஶ்ரீமதருணதத்தவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதயடீகாயாஂ ஸர்வாங்கஸுந்தராக்யாயாஂ சதுர்தே சிகித்ஸிதஸ்தாநே மூத்ராகாதசிகித்ஸிதஂ நாமைகாதஶோऽத்யாயஃ ஸமாப்தஃ|| ௧௧||