22. mukharōgapratiṣēdhādhyāyaḥ

Adhikarana mukharogapratiShedhAdhyAyaH||22|| oShThagatarogANAM cikitsA| khaNDauShThe vilikhya syUtvA vraNavat (2-1) · Śloka 1

ಅಥಾತೋ ಮುಖರೋಗಪ್ರತಿಷೇಧಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ| (ಗದ್ಯಸೂತ್ರೇ|೨| ) ಖಣ್ಡೌಷ್ಠಸ್ಯ ವಿಲಿಖ್ಯಾನ್ತೌ ಸ್ಯೂತ್ವಾ ವ್ರಣವದಾಚರೇತ್| |೧|

ಪ೦ ಚ೦-ಖಾಣ್ಡೌಷ್ಠಸ್ಯ-ಛಿನ್ನೌಷ್ಠಸ್ಯ ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ವಿನ್ನಸ್ಯ, ಓಷ್ಠಪ್ರಾನ್ತೌ ವಿಲಿಖ್ಯ ಸುಷ್ಲಿಷ್ಟೌ ಕ್ಷೌಮಸೂತ್ರೇಣ ಸ್ಯೂತ್ವಾ ಸದ್ಯೋವ್ರಣವದುಪಚಾರಂ ಕುರ್ಯಾತ್,-ಶತಧೌತಘೃತಾಭ್ಯಕ್ತಾಂ ವ್ರಣಸ್ಯೋಪರಿ ಕವಲಿಕಾಂ ದದ್ಯಾತ್|

Adhikarana khaNDauShThe yaShTyAditailenAbhya~jjanam khaNDauShThe vAtaghnAditailena nasyam (1-2) · Śloka 2

| ಯಷ್ಟಿಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತೀರೋಧ್ರಶ್ರಾವಣೀಸಾರಿವೋತ್ಪಲೈಃ||೧|| ಪಟೋಲ್ಯಾ ಕಾಕಮಾಚ್ಯಾ ಚ ತೈಲಮಭ್ಯಞ್ಜನಂ ಪಚೇತ್| ನಸ್ಯಂ ಚ ತೈಲಂ ವಾತಘ್ನಮಧುರಸ್ಕನ್ಧಸಾಧಿತಮ್||೨||

ಪ೦ ಚ೦-ಮಧುಯಷ್ಟ್ಯಾದಿಭಿಃ ಕಲ್ಕಿತೈಸ್ತೈಲಮಭ್ಯಞ್ಜನಂ ಪಚೇತ್| ಪ೦ ಚ೦-ವಾತಹರಮಧುರೌಷಧಸಾಧಿತಂ ತೈಲಂ ನಸ್ಯಂ ಪ್ರಯೋಜ್ಯಮ್|

Adhikarana vAtaje oShThakope devadhUpAdi mahAsnehena picuryojyaH vAtaje oShThakope yaShTIcUrNayuktamahAsnehena pratisAraNam (3-4) · Śloka 4

ಮಹಾಸ್ನೇಹೇನ ವಾತೌಷ್ಠೇ ಸಿದ್ಧೇನಾಕ್ತಃ ಪಿಚುರ್ಹಿತಃ| ದೇವಧೂಪಮಧೂಚ್ಛಿಷ್ಟಗುಗ್ಗುಲ್ವಮರದಾರುಭಿಃ||೩|| ಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಚೂರ್ಣಯುಕ್ತೇನ ತೇನೈವ ಪ್ರತಿಸಾರಣಮ್| |೪|

ಪ೦ ಚ೦-ಸರ್ಜರಸಸಿಕ್ಥಕಗುಗ್ಗುಲುದೇವದಾರುಭಿಃ ಸಿದ್ಧೇನ ಮಹಾಸ್ನೇಹೇನ-ಸರ್ಪಿರ್ಮಜ್ಜವಸಾತೈಲಾಖ್ಯೇನಾಕ್ತಃ, ಪಿಚುರ್ವಾತೌಷ್ಠೇ-ವಾತಜ ಓಷ್ಠಕೋಪೇ, ಹಿತಃ| ಪ೦ ಚ೦-ತೇನೈವ-ಮಹಾಸ್ನೇಹೇನ, ಮಧುಯಷ್ಟೀಚೂರ್ಣಯುಕ್ತೇನ ವಾತೌಷ್ಠೇ ವಾ ಪ್ರತಿಸಾರಣಂ ಹಿತಮ್|

Adhikarana vAtaje oShThakope eraNDapallavairnADyA svedanam vAtaje oShThakope khaNDauShThavihitaM nasyaM shirobhya~ggashca (4-5) · Śloka 5

| ನಾಡ್ಯೋಷ್ಠಂ ಸ್ವೇದಯೇದ್ದುಗ್ಧಸಿದ್ಧೈರೇರಣ್ಡಪಲ್ಲವೈಃ||೪|| ಖಣ್ಡೌಷ್ಠವಿಹಿತಂ ನಸ್ಯಂ ತಸ್ಯ ಮೂರ್ಧ್ನಿ ಚ ತರ್ಪಣಮ್| |೫|

ಪ೦ ಚ೦- ಓಷ್ಠಂ-ವಾತೌಷ್ಠಂ, ದುಗ್ಧಸಿದ್ಧೈರೇರಣ್ಡಪಲ್ಲವೈರ್ನಾಡ್ಯಾ ಸ್ವೇದಯೇತ್| ಪಂ ಚಂ-ಖಣ್ಡೌಷ್ಠವಿಹಿತಂ-ಖಣ್ಡೌಷ್ಠೋಕ್ತಂ, ನಸ್ಯಂ ಪ್ರಯೋಜ್ಯಮ್| ತಥಾ ತಸ್ಯ ಮೂರ್ಧ್ನಿ ತರ್ಪಣಂ-ಶಿರೋಭ್ಯಙ್ಗಃ, ಕಾರ್ಯಃ|

Adhikarana pittaje kShataje ca jalaukAbhIraktamokShaNaM pittaje kShataje ca rodhrAdibhiHpratisAraNam (5-6) · Śloka 6

| ಪಿತ್ತಾಭಿಘಾತಜಾವೋಷ್ಠೌ ಜಲೌಕೋಭಿರುಪಾಚರೇತ್||೫|| ರೋಧ್ರಸರ್ಜರಸಕ್ಷೌದ್ರಮಧುಕೈಃ ಪ್ರತಿಸಾರಣಮ್| |೬|

ಪ೦ ಚ೦-ಪಿತ್ತಜಮಭಿಘಾತಜಮೋ(ಜಂ ಚೌ)ಷ್ಠಕೋಪಂ ಜಲೌಕೋಭಿರುಪಾಚರೇತ್-ಚಿಕಿತ್ಸೇತ್ತಾಭೀ ರಕ್ತಂ ಸ್ರಾವಯೇತ್| ಪ೦ ಚ೦-ಪಿತ್ತೋತ್ಥೇಽಭಿಘಾತಜೇ ಚೌಷ್ಠಕೋಪೇ ರೋಧ್ರಾದಿಭಿಃ ಪ್ರತಿಸಾರಣಂ ಹಿತಮ್|

Adhikarana pittaje kShataje ca guDUcyAdighRutenAbhya~jjanam pittaje kShataje ca pittavidradhivat kriyA raktaje oShThakope nave idameva karma (6-7) · Śloka 7

| ಗುಡೂಚೀಯಷ್ಟಿಪತ್ತಙ್ಗಸಿದ್ಧಮಭ್ಯಞ್ಜನೇ ಘೃತಮ್||೬|| ಪಿತ್ತವಿದ್ರಧಿವಚ್ಚಾತ್ರ ಕ್ರಿಯಾ ಶೋಣಿತಜೇಽಪಿ ಚ| ಇದಮೇವ ನವೇ ಕಾರ್ಯಂ ಕರ್ಮ|೭|

ಪ೦ ಚ೦-ಗುಡೂಚ್ಯಾದಿಭಿಃ ಕಲ್ಕಿತೈರ್ಘೃತಂ ಸಿದ್ಧಮಭ್ಯಞ್ಜನೇ ಹಿತಮ್| ಪ೦ ಚ೦-ಅತ್ರ-[ಏ]ತಯೋಃ ಪಿತ್ತಾಭಿಘಾತಜಯೋಃ, ಪಿತ್ತವಿದ್ರಧಿವತ್ ಕ್ರಿಯಾ-ಚಿಕಿತ್ಸಾ, ಕಾರ್ಯಾ| ಪಂ ಚಂ-ಶೋಣಿತಜೇ ರಕ್ತೋ(ನವೋ)ತ್ಥೇ ಇದಮೇವ-ಪಿತ್ತೋಕ್ತಂ, ಕರ್ಮಕಾರ್ಯಮ್|

Adhikarana kaphaje oShThakope hratAsre pAThAdipratisAraNam kaphaje kaphaghnA dhUmanAvanagaNDUShAH (7-8) · Śloka 8

| ಓಷ್ಠೇ ತು ಕಫಾತುರೇ||೭|| ಪಾಠಾಕ್ಷಾರಮಧುವ್ಯೋಷೈರ್ಹೃತಾಸ್ರೇ ಪ್ರತಿಸಾರಣಮ್| ಧೂಮನಾವನಗಣ್ಡೂಷಾಃ ಪ್ರಯೋಜ್ಯಾಶ್ಚ ಕಫಚ್ಛಿದಃ||೮||

ಸ೦-ಕಫಾತುರ ಓಷ್ಠೇ ಹೃತಾಸ್ರೇ-ಹೃತರಕ್ತೇ, ಪಾಠಾದಿಭಿಃ ಪ್ರತಿಸಾರಣಂ ಹಿತಮ್| ತಥಾ ಧೂಮಾದಯಃ ಕಫಘ್ನಾ ಹಿತಾಃ|

Adhikarana medoje kaphaghnA svinnAdikRutvA~agninA dahet medoje kaphaghnA priya~ggvAdinA pratisAraNam jalArbude bhinnashuddhe tIkShNA gharShaNam jalArbude avagADhe~ativRuddhe vA kShAro~agnirvA (9-11) · Śloka 11

ಸ್ವಿನ್ನಂ ಭಿನ್ನಂ ವಿಮೇದಸ್ಕಂ ದಹೇನ್ಮೇದೋಜಮಗ್ನಿನಾ| ಪ್ರಿಯಙ್ಗುರೋಧ್ರತ್ರಿಫಲಾಮಾಕ್ಷಿಕೈಃ ಪ್ರತಿಸಾರಯೇತ್||೯|| ಸಕ್ಷೌದ್ರಾ ಘರ್ಷಣಂ ತೀಕ್ಷ್ಣಾ ಭಿನ್ನಶುದ್ಧೇ ಜಲಾರ್ಬುದೇ| ಅವಗಾಢೇಽತಿವೃದ್ಧೇ ವಾ ಕ್ಷಾರೋಽಗ್ನಿರ್ವಾ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ||೧೦|| ಆಮಾದ್ಯವಸ್ಥಾಸ್ವಲಜೀಂ ಗಣ್ಡೇ ಶೋಫವದಾಚರೇತ್| |೧೧|

ಸ೦-ಮೇದೋಜಮೋಷ್ಠಂ ಸ್ವಿನ್ನಂ ಭಿನ್ನಂ-ವಿದಾರಿತಂ, ವಿಗತಮೇದಸಂ ಸನ್ತಮಗ್ನಿನಾ ದಹೇತ್| ಪ್ರಿಯಙ್ಗ್ವಾದಿಭಿಃ ಪ್ರತಿಸಾರಯೇತ್| ಸ೦-ತೀಕ್ಷ್ಣಾಃ-ಪಿಪ್ಪಲೀಮರಿಚಾದಯಃ, ಸಮಾಕ್ಷಿಕಾ ಭಿನ್ನಶುದ್ಧೇ ಜಲಾರ್ಬುದೇ ಘರ್ಷಣಮ್| ಅವಗಾಢೇಽತಿವೃದ್ಧೇ ಜಲಾರ್ಬುದೇ ಕ್ಷಾರೋಽಗ್ನಿರಥವಾ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಮ್|

Adhikarana (sannipAtaraktamAMsajauShThakopArbudAnAmasAdhyatvAccikitsA noktA) gaNDagatarogasya cikitsA| gaNDAlajyAM shophavat dantagatarogANAM cikitsA| shItadante tailena pAlIdahanam shItadante dADimatvagAdibhiH pratisAraNam shItadante kShIrikvAthaiH kavalaH shItadante aNutailena nasyam (11-14) · Śloka 14

ಆಮಾದ್ಯವಸ್ಥಾಸ್ವಲಜೀಂ ಗಣ್ಡೇ ಶೋಫವದಾಚರೇತ್| ಸ್ವಿನ್ನಸ್ಯ ಶೀತದನ್ತಸ್ಯ ಪಾಲೀಂ ವಿಲಿಖಿತಾಂ ದಹೇತ್||೧೧|| ತೈಲೇನ, ಪ್ರತಿಸಾರ್ಯಾ ಚ ಸಕ್ಷೌದ್ರಘನಸೈನ್ಧವೈಃ| ದಾಡಿಮತ್ವಗ್ವರಾತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಕಾನ್ತಾಜಮ್ಬ್ವಸ್ಥಿನಾಗರೈಃ||೧೨|| ಕವಲಃ ಕ್ಷೀರಿಣಾಂ ಕ್ವಾಥೈರಣುತೈಲಂ ಚ ನಾವನಮ್| ದನ್ತಹರ್ಷೇ ತಥಾ ಭೇದೇ ಸರ್ವಾ ವಾತಹರಾ ಕ್ರಿಯಾ||೧೩|| ತಿಲಯಷ್ಟೀಮಧುಶೃತಂ ಕ್ಷೀರಂ ಗಣ್ಡೂಷಧಾರಣಮ್| |೧೪|

ಸ೦-ಆಮಾದ್ಯವಸ್ಥಾಸ್ವಲಜೀಂ ಗಣ್ಡೇ ಶೋಫವದುಪಕ್ರಮೇತ್| ಸ೦-ಶೀತದನ್ತಸ್ಯ ಸ್ವಿನ್ನಸ್ಯ ಪಾಲೀಂ ವಿಲಿಖಿತಾಂ ತೈಲೇನ ದಹೇತ್| ದಾಡಿಮತ್ವಗಾದಿಭಿಃ ಕ್ಷೌದ್ರಾದಿಯುತೈಃ ಪ್ರತಿಸಾರ್ಯಾ ಚ| ಕ್ಷೀರಿಣಾಂ ಕ್ವಾಥೈಃ ಕವಲೋ ಹಿತಃ| ನಸ್ಯಮಣುತೈಲಂ ಹಿತಮ್| ಸ೦-ದನ್ತಭೇದೇ ಹರ್ಷೇ ಚ ಸರ್ವಾ ವಾತಘ್ನೀ ಕ್ರಿಯಾ ಶಸ್ತಾ| ತಿಲಯಷ್ಟೀಮಧುಶೃತಂ ಕ್ಷೀರಂ ಗಣ್ಡೂಷಧಾರಣಮ್|

Adhikarana pracaladvije dashamUlAmbu gaNDUShaH pracaladvije tutthAdibhirgharShaNam pracaladvije snigdhA nasyAdayaH (14-15) · Śloka 15

| ಸಸ್ನೇಹಂ ದಶಮೂಲಾಮ್ಬು ಗಣ್ಡೂಷಃ ಪ್ರಚಲದ್ವಿಜೇ||೧೪|| ತುತ್ಥರೋಧ್ರಕಣಾಶ್ರೇಷ್ಠಾಪತ್ತಙ್ಗಪಟುಘರ್ಷಣಮ್| ಸ್ನಿಗ್ಧಾಃ ಶೀಲ್ಯಾ ಯಥಾವಸ್ಥಂ ನಸ್ಯಾನ್ನಕವಲಾದಯಃ||೧೫||

ಸ೦-ಪ್ರಚಲದ್ವಿಜೇ ದಶಮೂಲಾಮ್ಬು ಸಸ್ನೇಹಂ ಗಣ್ಡೂಷಃ| ತುತ್ಥಾದಿಭಿರ್ಘರ್ಷಣಮ್| ಸ್ನಿಗ್ಧಾ ನಸ್ಯಾದಯೋಽವಸ್ಥಾವಶಾದಭ್ಯಸನೀಯಾಃ|

Adhikarana adhidante kRumidantavaccikitsA adhidante anavasthitarakte dagdhavraNavat (16-17) · Śloka 17

ಅಧಿದನ್ತಕಮಾಲಿಪ್ತಂ ಯದಾ ಕ್ಷಾರೇಣ ಜರ್ಜರಮ್| ಕೃಮಿದನ್ತಮಿವೋತ್ಪಾಟ್ಯ ತದ್ವಚ್ಚೋಪಚರೇತ್ತದಾ||೧೬|| ಅನವಸ್ಥಿತರಕ್ತೇ ಚ ದಗ್ಧೇ ವ್ರಣ ಇವ ಕ್ರಿಯಾ| |೧೭|

ಸ೦-ಅಧಿದನ್ತಕಂ ಕ್ಷಾರೇಣಾಲಿಪ್ತಂ ಯದಾ ಜರ್ಜರಂ ಸ್ಯಾತ್, ತದಾ ಕೃಮಿದನ್ತಂ ಯಥೋತ್ಪಾಟ್ಯ ತಥೈವೋಪಕ್ರಮೇತ್| ಅನವಸ್ಥಿತರಕ್ತೇ ಚ ದಗ್ಧೇವ್ರಣ ಇವ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕಾರ್ಯಾ|

Adhikarana sharkarAyAM vilekhanam sharkarAyAM tataH kShAracUrNaiH pratisAraNam kapAlikAyAM dantaharShoktA kriyA (17-18) · Śloka 18

| ಅಹಿಂಸನ್ ದನ್ತಮೂಲಾನಿ ದನ್ತೇಭ್ಯಃ ಶರ್ಕರಾಂ ಹರೇತ್||೧೭|| ಕ್ಷಾರಚೂರ್ಣೈರ್ಮಧುಯುತೈಸ್ತತಶ್ಚ ಪ್ರತಿಸಾರಯೇತ್| ಕಪಾಲಿಕಾಯಾಮಪ್ಯೇವಂ ಹರ್ಷೋಕ್ತಂ ಚ ಸಮಾಚರೇತ್||೧೮||

ಸ೦-ದನ್ತೇಭ್ಯಃ ಶರ್ಕರಾಂ ಹರೇತ್, ದನ್ತಮೂಲಾನ್ಯಹಿಂಸನ್-ಅಪೀಡಯನ್ ರಕ್ಷನ್| ತತಃ-ಅನನ್ತರಂ, ಶರ್ಕರಾಂ ವಿಲಿಖ್ಯ ಕ್ಷಾರಚೂರ್ಣೈರ್ಮಧುಯುತೈಃ ಪ್ರತಿಸಾರಯೇತ್| ಸ೦-ಕಪಾಲಿಕಾಯಾಮಪ್ಯೇವಂ-ಏಷ ಏವೋಪಕ್ರಮಃ ಕಾರ್ಯಃ| ದನ್ತಹರ್ಷೋಕ್ತಂ ಚ ಸಮಾಚರೇತ್|

Adhikarana kRumidante svedo raktavisrAvaNaM ca kRumidante vAtaghnAH snigdhA lepAdayaH kRumidante guDena madenana vA dAhaH kRumidante saptacchadArkakShIrAbhyAM pUraNam (19-20) · Śloka 20

ಜಯೇದ್ವಿಸ್ರಾವಣೈಃ ಸ್ವಿನ್ನಮಚಲಂ ಕೃಮಿದನ್ತಕಮ್| ಸ್ನಿಗ್ಧೈಶ್ಚಾಲೇಪಗಣ್ಡೂಷನಸ್ಯಾಹಾರೈಶ್ಚಲಾಪಹೈಃ||೧೯|| ಗುಡೇನ ಪೂರ್ಣಂ ಸುಷಿರಂ ಮಧೂಚ್ಛಿಷ್ಟೇನ ವಾ ದಹೇತ್| ಸಪ್ತಚ್ಛದಾರ್ಕಕ್ಷೀರಾಭ್ಯಾಂ ಪೂರಣಂ ಕೃಮಿಶೂಲಜಿತ್||೨೦||

ಸ೦-ಕೃಮಿದನತಕಂ ಸ್ವಿನ್ನಮಚಲಂ ವಿಸ್ರಾವರ್ಣೈರ್ವಿಸ್ರಾವಯೇತ್(ಜಯೇತ್)| ತಥಾ ಸ್ನಿಗ್ಧೈರ್ವಾತಘ್ನೈರಾಲೇಪಾದಿಭಿಃ| ಗುಡೇನ ಪೂರ್ಣಂ ಸುಷಿರಂ ಮದನೇನ ದಹೇದ್ವಾ| ಸಪ್ತಪರ್ಣಾರ್ಕಕ್ಷೀರಾಭ್ಯಾಂ ಪೂರಣಂ ಹಿತಮ್| ತತ್ ಕೃಮಿಶೂಲಜಿತ್|

Adhikarana kRumidante hi~ggvAdicUrNapoTalI dashane dhRutA rujAhRut kRumidante hiMgvAdisiddhatailena gaNDUShaH kRumidante eraNDAdikvAthayuktena tailena gaNDUShaH (21-22) · Śloka 22

ಹಿಙ್ಗುಕಟ್ಫಲಕಾಸೀಸಸ್ವರ್ಜಿಕಾಕುಷ್ಠವೇಲ್ಲಜಮ್| ರಜೋ ರುಜಂ ಜಯತ್ಯಾಶು ವಸ್ತ್ರಸ್ಥಂ ದಶನೇ ಧೃತಮ್||೨೧|| ಗಣ್ಡೂಷಂ ಗ್ರಾಹಯೇತ್ತೈಲಮೇಭಿರೇವ ಚ ಸಾಧಿತಮ್| ಕ್ವಾಱ್ಥೈರ್ವಾ ಯುಕ್ತಮೇರಣ್ಡದ್ವಿವ್ಯಾಘ್ರೀಭೂಕದಮ್ಬಜೈಃ||೨೨||

ಸ೦-ಹಿಙ್ಗ್ವಾದಿಕಂ ಚೂರ್ಣಂ ವಸನಸ್ಥಿತಂ ದನ್ತೇ ಧೃತಂ ರುಜಾಹೃತ್| ಸ೦-ಏಭಿರೇವ-ಹಿಙ್ಗ್ವಾದಿಭಿಃ, ಕ್ವಾಥಯುಕ್ತಂ ಸಿದ್ಧಂ ತೈಲಂ ಗಣ್ಡೂಷಂ ರೋಗಿಣಂ ಗ್ರಾಹಯೇತ್| ಏರಣ್ಡಾದಿಜೈಃ ಕ್ವಾಥೈರ್ಯುಕ್ತಂ ತೈಲಂ ಗಣ್ಡೂಷಂ ಧಾರಯೇದ್ವಾ|

Adhikarana kRumidante evamapyashAntarujasya dantasyoddaraNam kRumidante tataH sayaShTitailena madhunA vA gaNDUShaH (23-24) · Śloka 24

ಕ್ರಿಯಾಯೋಗೈರ್ಬಹುವಿಧೈರಿತ್ಯಶಾನ್ತರುಜಂ ಭೃಶಮ್| ದೃಢಮಪ್ಯುದ್ಧರೇದ್ದನ್ತಂ ಪೂರ್ವಂ ಮೂಲಾದ್ವಿಮೋಕ್ಷಿತಮ್||೨೩|| ಸನ್ದಂಶಕೇನ ಲಘುನಾ ದನ್ತನಿರ್ಘಾತನೇನ ವಾ| ತೈಲಂ ಸಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವರಜೋ ಗಣ್ಡೂಷೋ ಮಧು ವಾ ತತಃ||೨೪||

ಸ೦-ಇತಿ-ಏವಮಾದಿಭಿಃ, ಕ್ರಿಯಾಯೋಗೈರ್ಬಹುಪ್ರಕಾರೈಃ ಕೃತೈರಪ್ಯುಪಕ್ರಮೈರಶಾನ್ತಪೀಡಂ ದನ್ತಂ ಸುದೃಢಮಪಿ ಪೂರ್ವಂ ಮೂಲಾದ್ವಿಮೋಕ್ಷಿತಂ ಲಘುನಾ ಸನ್ದಂಶಕೇನ ದನ್ತನಿರ್ಘಾತನೇನ ಯನ್ತ್ರೇಣ ವೋದ್ಧರೇತ್| ಅನನ್ತರಂ ತೈಲಂ ಮಧುಯಷ್ಟೀಚೂರ್ಣಯುತಂ ಗಣ್ಡೂಷಂ ಧಾರಯೇತ್| ಮಾಕ್ಷಿಕಂ ವಾ ಮಧುಯಷ್ಟೀಚೂರ್ಣಯುತಮ್|

Adhikarana kRumidante tato vidAryAditailena nasyam kRumidante kRushAdInAM dantaM noddharet kRumidante eShAmapyuddhRutau snigdhAdikramaH (karAlashyAvayorasAdhyatvAccikitsA noktA) (25-27) · Śloka 27

ತತೋ ವಿದಾರಿಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಶೃಙ್ಗಾಟಕಕಸೇರುಭಿಃ| ತೈಲಂ ದಶಗುಣಕ್ಷೀರಂ ಸಿದ್ಧಂ ಯುಞ್ಜೀತ ನಾವನಮ್||೨೫|| ಕೃಶದುರ್ಬಲವೃದ್ಧಾನಾಂ ವಾತಾರ್ತಾನಾಂ ಚ ನೋದ್ಧರೇತ್| ನೋದ್ಧರೇಚ್ಚೋತ್ತರಂ ದನ್ತಂ ಬಹೂಪದ್ರವಕೃದ್ಧಿ ಸಃ||೨೬|| ಏಷಾಮಪ್ಯುದ್ಧೃತೌ ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ವಾದುಶೀತಕ್ರಮೋ ಹಿತಃ| |೨೭|

ಸ೦-ತತೋ ವಿದಾರ್ಯಾದಿಭಿರ್ದಶಗುಣಕ್ಷೀರಂ ತೈಲಂ ಪಕ್ವಂ ನಸ್ಯಂ ಯುಞ್ಜೀತ| ಸ೦-ಕೃಶಾದೀನಾಂ ದನ್ತಂ ನೋದ್ಧರೇತ್| ಉತ್ತರಂ ಚ ದನ್ತಂ ನೋದ್ಧರೇತ್| ಯಸ್ಮಾತ್ಸ ಉದ್ಧೃತೋ ಬಹೂಪದ್ರವಕರಃ| ಏಷಾಮಪಿ ದನ್ತೈರುದ್ಧೃತೈಃ(ದನ್ತೋದ್ಧೃತೌ) ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ವಾದುಶೀತಕ್ರಮೋ ಹಿತಃ|

Adhikarana dantamUlagatarogANAM cikitsA| shItAde raktasrAvo mustAdibhiH pratisAraNaM ca shItAde mustAdikvAthena kavalaH shItAde madhurasAdhitatailena nasyam (27-28) · Śloka 28

| ವಿಸ್ರಾವಿತಾಸ್ರೇ ಶೀತಾದೇ ಸಕ್ಷೌದ್ರೈಃ ಪ್ರತಿಸಾರಣಮ್||೨೭|| ಮುಸ್ತಾರ್ಜುನತ್ವಕ್ತ್ರಿಫಲಾಫಲಿನೀತಾಱ್ರ್ಕ್ಷ್ಯನಾಗರೈಃ| ತತ್ಕ್ವಾಥಃ ಕವಲೋ, ನಸ್ಯಂ ತೈಲಂ ಮಧುರಸಾಧಿತಮ್||೨೮||

ಸ೦-ವಿಸ್ರಾವಿತರಕ್ತೇ ಶೀತಾದೇ ಮುಸ್ತಾದಿಭಿಃ ಸಕ್ಷೌದ್ರೈಃ ಪ್ರತಿಸಾರಣಂ ಹಿತಮ್| ತೇಷಾಂ-ಮುಸ್ತಾದೀನಾಂ, ಕ್ವಾಥಃ ಕವಲಃ| ಮಧುರೈಃ ಸಾಧಿತಂ ತೈಲಂ ನಸ್ಯಮ್|

Adhikarana upakushe uShNAmbusvinnadantamAMsAnAM maNDalAgrAdinA lekhanam upakushe tato lAkShAdibhiH pratisAraNam upakushe tato ghRutamaNDAdinA kavalagrahaH upakushe madhurasiddhaghRutena kavalo nasyaM ca (29-32) · Śloka 32

ದನ್ತಮಾಂಸಾನ್ಯುಪಕುಶೇ ಸ್ವಿನ್ನಾನ್ಯುಷ್ಣಾಮ್ಬುಧಾರಣೈಃ| ಮಣ್ಡಲಾಗ್ರೇಣ ಶಾಕಾದಿಪತ್ರೈರ್ವಾ ಬಹುಶೋ ಲಿಖೇತ್||೨೯|| ತತಶ್ಚ ಪ್ರತಿಸಾರ್ಯಾಣಿ ಘೃತಮಣ್ಡಮಧುದ್ರುತೈಃ| ಲಾಕ್ಷಾಪ್ರಿಯಙ್ಗುಪತ್ತಙ್ಗಲವಣೋತ್ತಮಗೈರಿಕೈಃ||೩೦|| ಸಕುಷ್ಠಶುಣ್ಠೀಮರಿಚಯಷ್ಟೀಮಧುರಸಾಞ್ಜನೈಃ| ಸುಖೋಷ್ಣೋ ಘೃತಮಣ್ಡೋ ತೈಲಂ ವಾ ಕವಲಗ್ರಹಃ||೩೧|| ಘೃತಂ ಚ ಮಧುರೈಃ ಸಿದ್ಧಂ ಹಿತಂ ಕವಲನಸ್ಯಯೋಃ| |೩೨|

ಸ೦-ಉಪಕುಶೇ ದನ್ತಮಾಸಾನಿ ಸ್ವಿನ್ನಾನ್ಯುಷ್ಣಾಮ್ಬುಗಣ್ಡೂಷಧಾರಣೇನ| ತತೋ ಮಣ್ಡಲಾಗ್ರೇಣ ಶಾಕಾದಿಪತ್ರೈರ್ವಾ ಬಹುಶೋ ಲಿಖೇತ್| ತತೋ ಲಾಕ್ಷಾದಿಭಿರ್ಘೃತಮಣ್ಡಮಧುದ್ರುತೈಃ ಪ್ರತಿಸಾರಣೀಯಾನಿ| ಅನನ್ತರಂ ಸುಖೋಷ್ಣೋ ಘೃತಮಣ್ಡಸ್ತೈಲಂ ವಾ ಕವಲಗ್ರಹಃ| ಮಧುರೈಶ್ಚ ಪಕ್ವಂ ಘೃತಂ ಕವಲನಸ್ಯಯೋರ್ಹಿತಮ್|

Adhikarana dantapuppuTake svinnacchinnAdikRute yaShTyAdibhiH pratisAraNam (32-33) · Śloka 33

| ದನ್ತಪುಪ್ಪುಟಕೇ ಸ್ವಿನ್ನಛಿನ್ನಭಿನ್ನವಿಲೇಖಿತೇ||೩೨|| ಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಸ್ವರ್ಜಿಕಾಶುಣ್ಠೀಸೈನ್ಧವೈಃ ಪ್ರತಿಸಾರಣಮ್| |೩೩|

ಸ೦-ದನ್ತಪುಪ್ಪುಟಕೇ ಸ್ವಿನ್ನಛಿನ್ನಭಿನ್ನವಿಲಿಖಿತೇ ಯಷ್ಟ್ಯಾದಿಭಿಃ ಪ್ರತಿಸಾರಣಮ್|

Adhikarana dantavidradhau kaTvAdibhiH kavalalepanam dantavidradhau kaTukAdibhirgharShaNam dantavidradhau himaiH pAkaM rakShet dantavidradhau pakvaH pATyaH, avagADhako dAhyaH (33-34) · Śloka 34

| ವಿದ್ರಧೌ ಕಟುತೀಕ್ಷ್ಣೋಷ್ಣರೂಕ್ಷೈಃ ಕವಲಲೇಪನಮ್||೩೩|| ಘರ್ಷಣಂ ಕಟುಕಾಕುಷ್ಠವೃಶ್ಚಿಕಾಲೀಯವೋದ್ಭವೈಃ| ರಕ್ಷೇತ್ಪಾಕಂ ಹಿಮೈಃ ಪಕ್ವಃ ಪಾಟ್ಯೋ ದಾಹ್ಯೋಽವಗಾಢಕಃ||೩೪||

ಸ೦-ವಿದ್ರಧೌ ಕಟ್ವಾದಿಭಿಃ ಕವಲಲೇಪನಂ ಹಿತಮ್| ಕಟುಕಾದಿಭಿರ್ಘರ್ಷಣಂ ಹಿತಮ್| ಹಿಮೈಃ-ಶೀತಲೈಃ, ಪಾಕಂ ರಕ್ಷೇತ್| ಪಕ್ವಃ ಪಾಟನೀಯಃ| ದಾಹ್ಯೋಽವಗಾಢಃ|

Adhikarana suShire chinnalikhite rodhrAdibhiH pratisAraNam suShire chinnalikhite rodhrAdikvAthairgaNDUShaH suShire chinnalikhite yaShTyAditailena nAvanam (35-37) · Śloka 37

ಸುಷಿರೇ ಛಿನ್ನಲಿಖಿತೇ ಸಕ್ಷೌದ್ರೈಃ ಪ್ರತಿಸಾರಣಮ್| ರೋಧ್ರಮುಸ್ತಮಿಶಿಶ್ರೇಷ್ಠಾತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಪತ್ತಙ್ಗಕಿಂಶುಕೈಃ||೩೫|| ಸಕಟ್ಫಲೈಃ, ಕಷಾಯೈಶ್ಚ ತೇಷಾಂ ಗಣ್ಡೂಷ ಇಷ್ಯತೇ| ಯಷ್ಟೀರೋಧ್ರೋತ್ಪಲಾನನ್ತಾಸಾರಿವಾಗುರುಚನ್ದನೈಃ||೩೬|| ಸಗೈರಿಕಸಿತಾಪುಣ್ಡ್ರೈಃ ಸಿದ್ಧಂ ತೈಲಂ ಚ ನಾವನಮ್| |೩೭|

ಸ೦-ಸೌಷಿರೇ ಛಿನ್ನೇ ಲಿಖಿತೇ ಚ ರೋಧ್ರಾದಿಭಿರ್ಮಾಧ್ವೀಕಯುತೈಃ ಪ್ರತಿಸಾರಣಮ್| ತೈರೇವ ಕಷಾಯೈರ್ಗಣ್ಡೂಷಶ್ಚ ಸ್ಯಾತ್| ಯಷ್ಟ್ಯಾದಿಭಿಃ ಪಕ್ವಂ ತೈಲಂ ನಾವನಮ್|

Adhikarana adhimAMsake chedanaM vacAdicUrNaiH pratisAraNaM ca adhimAMsake paTolAdikvAthena kavalaH (37-38) · Śloka 38

| ಛಿತ್ತ್ವಾಽಧಿಮಾಂಸಕಂ ಚೂರ್ಣೈಃ ಸಕ್ಷೌದ್ರೈಃ ಪ್ರತಿಸಾರಯೇತ್||೩೭|| ವಚಾತೇಜೋವತೀಪಾಠಾಸ್ವರ್ಜಿಕಾಯವಶೂಕಜೈಃ| ಪಟೋಲನಿಮ್ಬತ್ರಿಫಲಾಕಷಾಯಃ ಕವಲೋ ಹಿತಃ||೩೮||

ಸ೦-ಅಧಿಮಾಂಸಕಂ ಛಿತ್ತ್ವಾ ವಚಾದಿಜೈಶ್ಚೂರ್ಣೈಃ ಸಕ್ಷೌದ್ರೈಃ ಪ್ರತಿಸಾರಯೇತ್| ಪಟೋಲಾದಿಕ್ವಾಥಃ ಕವಲೋ ಹಿತಃ|

Adhikarana vidarbhe dantamUlAnAM chedanam vidarbhe tataH kShAranasyAdi (39) · Śloka 39

ವಿದರ್ಭೇ ದನ್ತಮೂಲಾನಿ ಮಣ್ಡಲಾಗ್ರೇಣ ಶೋಧಯೇತ್| ಕ್ಷಾರಂ ಯುಞ್ಜ್ಯಾತ್ತತೋ ನಸ್ಯಂ ಗಣ್ಡೂಷಾದಿ ಚ ಶೀತಲಮ್||೩೯||

ಸ೦-ವಿದರ್ಭೇ ದನ್ತಮೂಲಾನಿ ಮಣ್ಡಲಾಗ್ರೇಣ ಶೋಧಯೇತ್| ಕ್ಷಾರಂ ಯುಞ್ಜೀತ| ತತೋ ನಸ್ಯಮ್| ಗಣ್ಡೂಷಾದಿ ಚ ಶೀತಲಮ್|

Adhikarana dantanADyAM kAyashirovirekaH dantanADyAM tato dantoddharaNamagnyAdinA dAhaH dantanADyAM jAtyAdikvAthena dhAvanam dantanADyAM kShIrivRukShAmbunnA gaNDUShaH dantanADyAM kShIrivRukShasiddhatailena nasyam (mahAsuShirasyAsAdhyatvAccikitsA noktA) (40-42) · Śloka 42

ಸಂಶೋಧ್ಯೋಭಯತಃ ಕಾಯಂ ಶಿರಶ್ಚೋಪಚರೇತ್ತತಃ| ನಾಡೀಂ ದನ್ತಾನುಗಾಂ ದನ್ತಂ ಸಮುದ್ಧೃತ್ಯಾಗ್ನಿನಾ ದಹೇತ್||೪೦|| ಕುಬ್ಜಾಂ ನೈಕಗತಿಂ ಪೂರ್ಣಾಂ ಗುಡೇನ ಮದನೇನ ವಾ| ಧಾವನಂ ಜಾತಿಮದನಖದಿರಸ್ವಾದುಕಣ್ಟಕೈಃ||೪೧|| ಕ್ಷೀರಿವೃಕ್ಷಾಮ್ಬುಗಣ್ಡೂಷೋ, ನಸ್ಯಂ ತೈಲಂ ಚ ತತ್ಕೃತಮ್| |೪೨|

ಸ೦-ಉಭಯತಃ-ಊರ್ಧ್ವಮಧಶ್ಚ, ಕಾಯಂ ಮೂರ್ಧಾನಂ ಚ, ವಿರೇಕೇಣ ನಸ್ಯಾದಿನಾ ಚ ಸಂಶೋಧ್ಯ ತತೋ ನಾಡೀಂ ದನ್ತಾನುಗಾಮುಪಚರೇತ್| ದನ್ತಂ ಸಮುದ್ಧೃತ್ಯಾಗ್ನಿನಾ ದಹೇತ್| ಕುಬ್ಜಾಂ ನೈಕಗತಿಂ ಪೂರ್ಣಾಂ ಗುಡೇನ ಮದನೇನ ಸಮುದ್ಧೃತ್ಯಾಗ್ನಿನಾ ದಹೇತ್| ಕುಬ್ಜಾಂ ನೈಕಗತಿಂ ಪೂರ್ಣಾಂ ಗುಡೇನ ಮದನೇನ ವಾ ದಹೇತ್| ಜಾತ್ಯಾದಿಭಿರ್ಧಾವನಂ ಹಿತಮ್| ಕ್ಷೀರವೃಕ್ಷಾಮ್ಬುಗಣ್ಡೂಷಃ| ತತ್ಪಕ್ವಂ ಚ ತೈಲಂ ನಸ್ಯಮ್|

Adhikarana jihvAgatarogANAM cikitsA| vAtajihvAyaaM vAtauShThakopokto vidhiH pittajihvAyAM gharShaNena srute rudhire madhuraiH pratisAraNAdi jihvAlase nave eShaH evopakramaH jihvAlase kintu shastreNainaM na spRushet (42-44) · Śloka 44

| ಕುರ್ಯಾದ್ವಾತೌಷ್ಠಕೋಪೋಕ್ತಂ ಕಣ್ಟಕೇಷ್ವನಿಲಾತ್ಮಸು||೪೨|| ಜಿಹ್ವಾಯಾಂ ಪಿತ್ತಜಾತೇಷು ಘೃಷ್ಟೇಷು ರುಧಿರೇ ಸ್ರುತೇ| ಪ್ರತಿಸಾರಣಗಣ್ಡೂಷನಾವನಂ ಮಧುರೈರ್ಹಿತಮ್||೪೩|| ತೀಕ್ಷ್ಣೈಃ ಕಫೋತ್ಥೇಷ್ವೇವಂ ಚ ಸರ್ಷಪತ್ರ್ಯೂಷಣಾದಿಭಿಃ| ನವೇ ಜಿಹ್ವಾಲಸೇಽಪ್ಯೇವಂ, ತಂ ತು ಶಸ್ತ್ರೇಣ ನ ಸ್ಪೃಶೇತ್||೪೪||

ಸ೦-ಜಿಹ್ವಾಯಾಂ ವಾತೋತ್ಥೇಷು ಕಣ್ಟಕೇಷು ವಾತೌಷ್ಠಕೋಪೋಕ್ತಂ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ಕುರ್ಯಾತ್| ಸ೦-ಜಿಹ್ವಾಯಾಂ ಪಿತ್ತಜಾತೇಷು ಕಣ್ಟಕೇಷು ಘೃಷ್ಟೇಷು ರುಧಿರೇ ಸ್ರುತೇ ಪ್ರತಿಸಾರಣಾದಿ ಮಧುರೈರ್ಹಿತಮ್| ಸಂ-ಕಫೋತ್ಥೇಷ್ವಪ್ಯೇವಂ ತೀಕ್ಷ್ಣೈಃ ಸರ್ಷಪಾದಿಭಿಃ ಪ್ರತಿಸಾರಣಾದಿ ಹಿತಮ್| ಸ೦-ನವೇ ಚ ಜಿಹ್ವಾಲಸೇ ಏಷ ಏವೋಪಕ್ರಮಃ| ಕಿಂ ತು ಶಸ್ತ್ರೇಣೈನಂ ನ ಸ್ಪೃಶೇತ್| ಏತತ್ ಯುಕ್ತ್ಯಾ ಚ ಪೂರ್ವೇಷಾಂ ಶಸ್ತ್ರಸ್ಪರ್ಶನಂ ಕಾರ್ಯಮಿತ್ಯನುಜಜ್ಞೇ|

Adhikarana adhijihvikAyAM AkRuShTajihvAcchedanam adhijihvikAyAM tIkShNoShNairghaShaNAdi (45) · Śloka 45

ಉನ್ನಮ್ಯ ಜಿಹ್ವಾಮಾಕೃಷ್ಟಾಂ ಬಡಿಶೇನಾಧಿಜಿಹ್ವಿಕಾಮ್| ಛೇದಯೇನ್ಮಣ್ಡಲಾಗ್ರೇಣ ತೀಕ್ಷ್ಣೋಷ್ಣೈರ್ಘರ್ಷಣಾದಿ ಚ||೪೫||

ಸ೦-ಅಧಿಜಿಹ್ವಿಕಾಂ ಬಡಿಶೇನಾಕೃಷ್ಟಾಂ ಮಣ್ಡಲಾಗ್ರೇಣ ಛೇದಯೇತ್| ಕಿಂ ಕೃತ್ವಾ ? ಉನ್ನಮ್ಯ ಜಿಹ್ವಾಮ್| ತೀಕ್ಷ್ಣೋಷ್ಣೈರ್ಘರ್ಷಣಾದಿ ಚ ಕಾರ್ಯಮ್|

Adhikarana upajihvAyAM raktasrAvo yavakShAreNa gharShaNaM ca tAlurogANAM cikitsA| shuNDikAyAM kaphaghnA nasyAdayaH (46) · Śloka 46

ಉಪಜಿಹ್ವಾಂ ಪರಿಸ್ರಾವ್ಯ ಯವಕ್ಷಾರೇಣ ಘರ್ಷಯೇತ್| ಕಫಘ್ನೈಃ ಶುಣ್ಡಿಕಾ ಸಾಧ್ಯಾ ನಸ್ಯಗಣ್ಡೂಷಘರ್ಷಣೈಃ||೪೬||

ಸ೦-ಉಪಜಿಹ್ವಾಂ ಶಸ್ತ್ರೇಣ ಪರಿಸ್ರಾವ್ಯ ಯವಕ್ಷಾರೇಣ ಘರ್ಷಯೇತ್| ಸ೦-ಶುಣ್ಡಿಕಾ ಕಫಘ್ನೈರ್ನಸ್ಯಾದಿಭಿಃ ಸಾಧನೀಯಾ|

Adhikarana shuNDikAyAM vRuddhAyAM jihvAgracchedanam shuNDikAyAM aticchede mRutyuH shuNDikAyAM hInacchede vyAdhivRuddhiH (47-48) · Śloka 48

ಏರ್ವಾರುಬೀಜಪ್ರತಿಮಂ ವೃದ್ಧಾಯಾಮಸಿರಾತತಮ್| ಅಗ್ರಂ ನಿವಿಷ್ಟಂ ಜಿಹ್ವಾಯಾ ಬಡಿಶಾದ್ಯವಲಮ್ಬಿತಮ್||೪೭|| ಛೇದಯೇನ್ಮಣ್ಡಲಾಗ್ರೇಣ ನಾತ್ಯಗ್ರೇ ನ ಚ ಮೂಲತಃ| ಛೇದೇಽತ್ಯಸೃಕ್ಕ್ಷಯಾನ್ಮೃತ್ಯುರ್ಹೀನೇ ವ್ಯಾಧಿರ್ವಿವರ್ದ್ಧತೇ||೪೮||

ಸ೦-ವೃದ್ಧಯಾಂ ಶುಣ್ಡಿಕಾಯಾಂ ಸತ್ಯಾಂ ಜಿಹ್ವಾಯಾ ಅಗ್ರೇ(ಗ್ರಂ) ನಿವಿಷ್ಟಂ ಕೃಷ್ಣದೀರ್ಘಕರ್ಕಟಿಕಾಬೀಜಸದೃಶಂ ಬಡಿಶಾದಿನಾಽವಲಮ್ಬಿತಂ ಮಣ್ಡಲಾಗ್ರೇಣ ಛೇದಯೇತ್| ಕಥಮ್ ? ನಾತಿಶಯೇನ ಪ್ರಾನ್ತೇ ನ ಚಾತಿಶಯೇನ ಮೂಲೇ| ಯತೋಽತಿಚ್ಛೇದೇ ಸತ್ಯಸೃಕ್ಕ್ಷಯಾನ್ಮೃತ್ಯುಃ| ಹೀನಚ್ಛಿನ್ನೇ ಸತಿ ವ್ಯಾಧಿರ್ವಿವರ್ದ್ಧತೇ|

Adhikarana shuNDikAyAM chinnAyAM maricAdibhirgharShaNam shuNDikAyAM chinnAyAM kaTukAdikvAthena kavalaH (49-50) · Śloka 50

ಮರಿಚಾತಿವಿಷಾಪಾಠಾವಚಾಕುಷ್ಠಕುಟನ್ನಟೈಃ| ಛಿನ್ನಾಯಾಂ ಸಪಟುಕ್ಷೌದ್ರೈರ್ಘರ್ಷಣಂ, ಕವಲಃ ಪುನಃ||೪೯|| ಕಟುಕಾತಿವಿಷಾಪಾಠಾನಿಮ್ಬರಾಸ್ನಾವಚಾಮ್ಬುಭಿಃ| |೫೦|

ಸ೦-ಛಿನ್ನಾಯಾಂ ಮರಿಚಾದಿಭಿಃ ಸಸೈನ್ಧವೈಃ ಕ್ಷೌದ್ರೈರ್ಘರ್ಷಣಮ್| ಕವಲಃ ಕಟುಕಾದಿಕ್ವಾಥೇನ|

Adhikarana tAlusaMhatau vilikhya evaM samAcaret puppuTake vilikhya evaM samAcaret kacchape ca vilikhya evaM samAcaret (50) · Śloka 50

| ಸಙ್ಘಾತೇ ಪುಪ್ಪುಟೇ ಕೂರ್ಮೇ ವಿಲಿಖ್ಯೈವಂ ಸಮಾಚರೇತ್||೫೦||

ಸ೦-[ತಾಲು]ಸಂಹತೌ ಪುಪ್ಪುಟಕೇ ಕಚ್ಛಪೇ[ಚ] ವಿಲಿಖ್ಯೈವಂ-ಅನೇನ ಕ್ರಮೇಣ, ಸಮಾಚರೇತ್|

Adhikarana tAlupAke apakve kAsIsAdibhirgharShaNam tAlupAke apakve shItAdyauShadhaiH kavalaH (51) · Śloka 51

ಅಪಕ್ವೇ ತಾಲುಪಾಕೇ ತು ಕಾಸೀಸಕ್ಷೌದ್ರತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಜೈಃ| ಘರ್ಷಣಂ, ಕವಲಃ ಶೀತಕಷಾಯಮಧುರೌಷಧೈಃ||೫೧||

ಸ೦-ಅಪಕ್ವೇ ತು ತಾಲುಪಾಕೇ ಕಾಸೀಸಾದಿಭಿರ್ಘರ್ಷಣಮ್| ಶೀತಕಷಾಯಮಧುರೌಷಧೈಃ ಕವಲಃ|

Adhikarana tAlupAke pakve tIkShNoShNaiH pratisAraNam tAlupAke pakve vRuShAdibhistiktaiH kavalaH (52) · Śloka 52

ಪಕ್ವೇಽಷ್ಟಾಪದವದ್ಭಿನ್ನೇ ತೀಕ್ಷ್ಣೋಷ್ಣೈಃ ಪ್ರತಿಸಾರಣಮ್| ವೃಷನಿಮ್ಬಪಟೋಲಾದ್ಯೈಸ್ತಿಕ್ತೈಃ ಕವಲಧಾರಣಮ್||೫೨||

ಸ೦-ಪಕ್ವೇಽಷ್ಟಾಪದವದ್ಭಿನ್ನೇ ಸತಿ ತೀಕ್ಷ್ಣೋಷ್ಣೈಃ ಪ್ರತಿಸಾರಣಂ ಕಾರ್ಯಮ್| ಅಷ್ಟಾಪದಂ-ಚತುರಙ್ಗಪೀಠಮ್| ವೃಷಾದಿಭಿಸ್ತಿಕ್ತದ್ರವ್ಯೈಃ ಕವಲಧಾರಣಮ್|

Adhikarana tAlushoShe~atRuShNasyottarabhaktikaM sarpiH tAlushoShe kaNAshuNThIshRutaM jalapAnam tAlushoShe amlairgaNDUShadhAraNam tAlushoShe snigdhA dhanvamAMsarasAH tAlushoShe kShIrasarpiShA nAvanam (tAlupiTikArbudayorasAdhyatvAccikitsA noktA) (53-54) · Śloka 54

ತಾಲುಶೋಷೇ ತ್ವತೃಷ್ಣಸ್ಯ ಸರ್ಪಿರುತ್ತರಭಕ್ತಿಕಮ್| ಕಣಾಶುಣ್ಠೀಶೃತಂ ಪಾನಮಮ್ಲೈರ್ಗಣ್ಡೂಷಧಾರಣಮ್||೫೩|| ಧನ್ವಮಾಂಸರಸಾಃ ಸ್ನಿಗ್ಧಾಃ, ಕ್ಷೀರಸರ್ಪಿಶ್ಚ ನಾವನಮ್| |೫೪|

ಸ೦-ತಾಲುಶೋಷೇ ತ್ವತೃಷ್ಣಸ್ಯ ಸತಃ ಸರ್ಪಿರುತ್ತರಭಕ್ತಿಕಂ ಯೋಜ್ಯಮ್| ಪಿಪ್ಪಲೀಶುಣ್ಠೀಭ್ಯಾಂ ಶೃತಂ ಜಲಪಾನಮ್| ಅಮ್ಲೈಃ-ಕಾಞ್ಜಿಕಾದಿಭಿಃ, ಗಣ್ಡೂಷಧಾರಣಮ್| ಧನ್ವಮಾಂಸರಸಾಃ ಸ್ನಿಗ್ಧಾಃ| ತಥಾಕ್ಷೀರಸ್ಯ ಸರ್ಪಿಶ್ಚ ನಾವನಂ ಹಿತಮ್|

Adhikarana galarogANAM cikitsA| kaNTharogeShu sarveShu raktamokShaH kaNTharogeShu tIkShNairnasyAdikarma kaNTharogeShu dArvItvagAdikvAthasya pAnam kaNTharogeShu harItakIkvAthasya pAnam (54-55) · Śloka 55

ಕಣ್ಠರೋಗೇಷ್ವಸೃಙ್ಮೋಕ್ಷಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣೈರ್ನಸ್ಯಾದಿ ಕರ್ಮ ಚ||೫೪|| ಕ್ವಾಥಃ ಪಾನಂ ಚ ದಾರ್ವೀತ್ವಙ್ನಿಮ್ಬತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಕಲಿಙ್ಗಜಃ| ಹರೀತಕೀಕಷಾಯೋ ವಾ ಪೇಯೋ ಮಾಕ್ಷಿಕಸಂಯುತಃ| ||೫೫||

ಸ೦-ಕಣ್ಠರೋಗೇಷು ಸರ್ವೇಷು ಸಿರಾದಿಭೀ ರಕ್ತಮೋಕ್ಷಃ| ತೀಕ್ಷ್ಣೈರ್ದ್ರವ್ಯೈರ್ನಸ್ಯಗಣ್ಡೂಷಾದಿ ಚ| ದಾಱ್ವೀತ್ವಗಾದೀನಾಂ ಕ್ವಾಥಃ ಪಾತವ್ಯಃ| ಹರೀತಕ್ಯಾ ವಾ ಕ್ವಾಥಃ ಸಮಾಕ್ಷಿಕಃ ಪೇಯಃ|

Adhikarana kaNTharogeShu shreShThAdibhiH kavalaH kaNTharogeShu shreShThAdiguTikayA pratisAraNam (56-57) · Śloka 57

ಶ್ರೇಷ್ಠಾವ್ಯೋಷಯವಕ್ಷಾರದಾರ್ವೀದ್ವೀಪಿರಸಾಞ್ಜನೈಃ| ಸಪಾಠಾತೇಜಿನೀನಿಮ್ಬೈಃ ಸುಕ್ತಗೋಮೂತ್ರಸಾಧಿತೈಃ|೫೬| ಕವಲೋ, ಗುಟಿಕಾ ವಾಽತ್ರ ಕಲ್ಪಿತಾ ಪ್ರತಿಸಾರಣಮ್| |೫೭|

ಸ೦-ಶ್ರೇಷ್ಠಾದಿಭಿಃ ಸುಕ್ತಗೋಮೂತ್ರಸಾಧಿತೈಃ ಕವಲಃ| ಗುಟಿಕಾ ವಾಽತ್ರ-ಅಸ್ಮಿನ್ ಕ್ವಾಥೇ, ಪರಿಕಲ್ಪಿತಾ ಪ್ರತಿಸಾರಣಮ್|

Adhikarana kaNTharogeShu shreShThAdibhiH kavalaH kaNTharogeShu shreShThAdiguTikayA pratisAraNam (56-57) · Śloka 57

ಶ್ರೇಷ್ಠಾವ್ಯೋಷಯವಕ್ಷಾರದಾರ್ವೀದ್ವೀಪಿರಸಾಞ್ಜನೈಃ| ಸಪಾಠಾತೇಜಿನೀನಿಮ್ಬೈಃ ಸುಕ್ತಗೋಮೂತ್ರಸಾಧಿತೈಃ||೫೬|| ಕವಲೋ, ಗುಟಿಕಾ ವಾಽತ್ರ ಕಲ್ಪಿತಾ ಪ್ರತಿಸಾರಣಮ್| ||೫೭||

ಸ೦-ಶ್ರೇಷ್ಠಾದಿಭಿಃ ಸುಕ್ತಗೋಮೂತ್ರಸಾಧಿತೈಃ ಕವಲಃ| ಗುಟಿಕಾ ವಾಽತ್ರ-ಅಸ್ಮಿನ್ ಕ್ವಾಥೇ, ಪರಿಕಲ್ಪಿತಾ ಪ್ರತಿಸಾರಣಮ್|

Adhikarana vAtarohiNikAyAM lekhanam vAtarohiNikAyAM pa~jcamUlakvAthena kavalastailaM gaNDUSho nasyaM ca (58-59) · Śloka 59

ಅಥಾನ್ತರ್ಬಾಹ್ಯತಃ ಸ್ವಿನ್ನಾಂ ವಾತರೋಹಿಣಿಕಾಂ ಲಿಖೇತ್||೫೮|| ಅಙ್ಗುಲೀಶಸ್ತ್ರಕೇಣಾಶು ಪಟುಯುಕ್ತನಖೇನ ವಾ| ಪಞ್ಚಮೂಲಾಮ್ಬು ಕವಲಸ್ತೈಲಂ ಗಣ್ಡೂಷನಾವನಮ್||೫೯||

ಸ೦-ಅಥೇತಿ ಮಙ್ಗಲೇ| ಮಙ್ಗಲಪುರ್ವಕಂ ವಾತಜಾಂ ರೋಹಿಣಿಕಾಮನ್ತರ್ಬಾಹ್ಯತಶ್ಚ ಸ್ವಿನ್ನಾಮಙ್ಗುಲಿಶಸ್ತ್ರಕೇಣಾಥವಾ ಪಟುಯುಕ್ತೇನ ನಖೇನ ಶೀಘ್ರಮೇವ ಲಿಖೇತ್| ಪಞ್ಚಮೂಲಕ್ವಾಥಃ ಕವಲಃ| ತೈಲಂ ಗಣ್ಡೂಷೋ ನಸ್ಯಂ ಚ|

Adhikarana pittarohiNyAM visrAvya sitAdibhirgharShayet pittarohiNyAM sitAdikvAthena kavalaH pittarohiNyAM drAkShAdikvAthena kavalaH (60-61) · Śloka 61

ವಿಸ್ರಾವ್ಯ ಪಿತ್ತಸಮ್ಭೂತಾಂ ಸಿತಾಕ್ಷೌದ್ರಪ್ರಿಯಙ್ಗುಭಿಃ| ಘರ್ಷೇತ್ಸರೋಧ್ರಪತ್ತಙ್ಗೈಃ ಕವಲಃ ಕ್ವಥಿತೈಶ್ಚ ತೈಃ||೬೦|| ದ್ರಾಕ್ಷಾಪರೂಷಕಕ್ವಾಥೋ ಹಿತಶ್ಚ ಕವಲಗ್ರಹೇ| |೬೧|

ಸ೦-ಪಿತ್ತಜಾಂ ರೋಹಿಣೀಂ ವಿಸ್ರಾವ್ಯ-ರಕ್ತಂ ನಿರ್ಹೃತ್ಯ, ಸಿತಾದಿಭಿರ್ಘರ್ಷಯೇತ್| ತೈಶ್ಚ-ಸಿತಾದಿಭಿಃ, ಕ್ವಥಿತೈಃ ಸರೋಧ್ರಾದಿಭಿಃ ಕವಲಃ| ದ್ರಾಕ್ಷಾಪರೂಷಕಯೋಃ ಕ್ವಾಥಃ[ಚ] ಕವಲೋ ಹಿತಃ|

Adhikarana raktarohiNyAM pratyAkhyAya pittajAyAmivopakramaH kapharohiNyAM kaTukaiH pratisAraNam kapharohiNyAM apAmArgaphalAditailena nasyagaNDUShau (61-63) · Śloka 63

| ಉಪಾಚರೇದೇವಮೇವ ಪ್ರತ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಸ್ರಸಮ್ಭವಾಮ್||೬೧|| ಸಾಗಾರಧೂಮೈಃ ಕಟುಕೈಃ ಕಫಜಾಂ ಪ್ರತಿಸಾರಯೇತ್| ನಸ್ಯಗಣ್ಡೂಷಯೋಸ್ತೈಲಂ ಸಾಧಿತಂ ಚ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ||೬೨|| ಅಪಾಮಾರ್ಗಫಲಶ್ವೇತಾದನ್ತೀಜನ್ತುಘ್ನಸೈನ್ಧವೈಃ| |೬೩|

ಸ೦-ರಕ್ತಜಾಂ ರೋಹಿಣಿಕಾಂ ಪ್ರತ್ಯಾಖ್ಯಾಯ ಪಿತ್ತಜಾಮಿವೋಪಕ್ರಮೇತ್| ಸ೦-ಕಟುಕೈಃ-ಕಟುವರ್ಗೋಕ್ತೈಃ, ಸಾಗಾರಧೂಮೈಃ ಕಫೋತ್ಥಾಂ ಪ್ರತಿಸಾರಯೇತ್| ಅಪಾಮಾರ್ಗಾದಿಭಿಃ ಕಲ್ಕಿತೈಃ ಸಾಧಿತಂ ತೈಲಂ ಕಫರೋಹಿಣ್ಯಾಂ ನಸ್ಯಗಣ್ಡೂಷಯೋಃ ಶ್ರೇಷ್ಠಮ್|

Adhikarana vRunde kapharohiNIvaccikitsA shAlUke kapharohiNIvaccikitsA tuNDikeryAM kapharohiNIvaccikitsA gilAyau ca kapharohiNIvaccikitsA galavidradhau srAvitau shreShThAdibhirgaNDUShagharShaNe (63-64) · Śloka 64

| ತದ್ವಚ್ಚ ವೃನ್ದಶಾಲೂಕತುಣ್ಡಿಕೇರೀಗಿಲಾಯುಷು||೬೩|| ವಿದ್ರಧೌ ಸ್ರಾವಿತೇ ಶ್ರೇಷ್ಠಾರೋಚನಾತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಗೈರಿಕೈಃ| ಸರೋಧ್ರಪಟುಪತ್ತಙ್ಗಕಣೈರ್ಗಣ್ಡೂಷಘರ್ಷಣೇ||೬೪||

ಸ೦-ಏಷೈವ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವೃನ್ದಾದಿಷು| ಸ೦-ವಿದ್ರಧೌ ಶಸ್ತ್ರೇಣ ಸ್ರಾವಿತೇ ಶ್ರೇಷ್ಠಾದಿಭಿರ್ಗಣ್ಡೂಷಾದಿ ಹಿತಮ್|

Adhikarana vAtaje galagaNDe svedo raktasrAvo tilAdibhirupanAhashca vAtaje galagaNDe rUDhe vraNe shigrvAdibhiH pralepaH vAtaje galagaNDe guDUcyAditailasya pAnam kaphaje galagaNDe~apyetaccikitsA (65-68) · Śloka 68

ಗಲಗಣ್ಡಃ ಪವನಜಃ ಸ್ವಿನ್ನೋ ನಿಃಸ್ರುತಶೋಣಿತಃ| ತಿಲೈರ್ಬೀಜೈಶ್ಚ ಲಟ್ವೋಮಾಪ್ರಿಯಾಲಶಣಸಮ್ಭವೈಃ||೬೫|| ಉಪನಾಹ್ಯೋ, ವ್ರಣೇ ರೂಢೇ ಪ್ರಲೇಪ್ಯಶ್ಚ ಪುನಃಪುನಃ| ಶಿಗ್ರುತಿಲ್ವಕತರ್ಕಾರೀಗಜಕೃಷ್ಣಾಪುನರ್ನವೈಃ||೬೬|| ಕಾಲಾಮೃತಾರ್ಕಮೂಲೈಶ್ಚ ಪುಷ್ಪೈಶ್ಚ ಕರಹಾಟಜೈಃ| ಏಕೈಷಿಕಾನ್ವಿತೈಃ ಪಿಷ್ಟೈಃ ಸುರಯಾ ಕಾಞ್ಜಿಕೇನ ವಾ||೬೭|| ಗುಡೂಚೀನಿಮ್ಬಕುಟಜಹಂಸಪಾದೀಬಲಾದ್ವಯೈಃ| ಸಾಧಿತಂ ಪಾಯಯೇತ್ತೈಲಂ ಸಕೃಷ್ಣಾದೇವದಾರುಭಿಃ||೬೮||

ಸ೦-ಗಲಗಣ್ಡೋ ವಾತೋದ್ಭವಃ ಸ್ವಿನ್ನೋ ನಿಃಸ್ರುತಾಸ್ರಸ್ತಿಲೈರ್ಲಟ್ವಾದಿಬೀಜೈಶ್ಚ ಉಪನಾಹ್ಯಃ| ರುಢೇ ವ್ರಣೇ ಸತಿ ಪ್ರಲೇಪ್ಯಶ್ಚ ಬಹುಶಃ ಶಿಗ್ರ್ವಾದಿಭಿಃ ಸುರಯಾ ಕಾಞ್ಜಿಕೇನ ವಾ ಪಿಷ್ಟೈಃ| ಏಕೈಷಿಕಾ-ತ್ರಿವೃತ್| ಗುಡೂಚ್ಯಾದಿಭಿಃ ಸಕೃಷ್ಣಾದೇವದಾರುಭಿಃ ಕಲ್ಕಿತೈರ್ಗಲಣ್ಡಿನಮಾತುರಂ ಪಕ್ವಂ ತೈಲಂ ಪಾಯಯೇತ್|

Adhikarana kaphaje galagaNDe atishayena svedavimlApane kaphaje galagaNDe ajagandhAdibhirlepaH (69-70) · Śloka 70

ಕರ್ತವ್ಯಂ ಕಫಜೇಽಪ್ಯೇತತ್ಸ್ವೇದವಿಮ್ಲಾಪನೇ ತ್ವತಿ| ಲೇಪೋಽಜಗನ್ಧಾತಿವಿಷಾವಿಶಲ್ಯಾಃ ಸವಿಷಾಣಿಕಾಃ||೬೯|| ಗುಞ್ಜಾಲಾಬುಶುಕಾಹ್ವಾಶ್ಚ ಪಲಾಶಕ್ಷಾರಕಲ್ಕಿತಾಃ| |೭೦|

ಸ೦-ಕಫೋತ್ಥೇಽಪ್ಯೇತತ್-ವಾತಗಲಗಣ್ಡೋಕ್ತಂ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ, ಕಾರ್ಯಮ್| ಕಿನ್ತು ಸ್ವೇದವಿಮ್ಲಾಪನೇ ಚಾತ್ಯರ್ಥಂ ಕಾರ್ಯೇ| ಸ೦-ಕಫಜೇ ಗಲಗಣ್ಡೇಽಜಗನ್ಧಾದಯಃ ಪಲಾಶಕ್ಷಾರನಿಶ್ಚೋತಕಲ್ಕಿತಾಃ ಲೇಪಃ|

Adhikarana kaphaje galagaNDe haThakShArasya pAnam vatsakAditailasya pAnam kaphaje galagaNDe kaphaghnA dhUmAdayaH (70-71) · Śloka 71

| ಮೂತ್ರಸ್ರುತಂ ಹಠಕ್ಷಾರಂ ಪಕ್ತ್ವಾ ಕೋದ್ರವಭುಕ್ ಪಿಬೇತ್||೭೦|| ಸಾಧಿತಂ ವತ್ಸಕಾದ್ಯೈರ್ವಾ ತೈಲಂ ಸಪಟುಪಞ್ಚಕೈಃ| ಕಫಘ್ನಾನ್ ಧೂಮವಮನನಾವನಾದೀಂಶ್ಚ ಶೀಲಯೇತ್||೭೧||

ಸ೦-ಹಠೋ-ಮಿಮ್ಮಿಣಿಃ, ತಸ್ಯ ಕ್ಷಾರಂ ಗೋಮೂತ್ರೇ ಸ್ರುತಂ ಪಕ್ತ್ವಾ ಕ್ಷಾರನ್ಯಾಯೇನ ಪಿಬೇಜ್ಜಲೇನ, 'ಪೇಷಣಾಲೋಡನೇ ವಾರಿ' (ಹೃ.ಕ.ಅ. ೬/೨೩) ಇತಿ ವಚನಾತ್| ಕಿಮ್ಭೂತಃ ಸನ್ ? ಕೋದ್ರವಭುಕ್| ವತ್ಸಕಾದಿಭಿರ್ವಾ (ಹೃ.ಸೂ.ಅ. ೧೫/೩೩) ತೈಲಂ ಸಾಧಿತಂ ಹಿತಮ್| ಕಫಘ್ನಾನ್ ಧೂಮಾದೀನ್ ಶೀಲಯೇತ್|

Adhikarana medoje galagaNDe sirAvyadhaH medoje kaphaghno vidhiH medoje asanAdicUrNasya pAnam medoje ashAntau pAcayitvA vraNavadAcaraH (raktarohiNIsannipAtarohiNIgalaughavalayashataghnIgalArbudasvaraghnAnAmasAdhyatvAccikitsA noktA) (72-73) · Śloka 73

ಮೇದೋಭವೇ ಸಿರಾಂ ವಿಧ್ಯೇತ್ಕಫಘ್ನಂ ಚ ವಿಧಿಂ ಭಜೇತ್| ಅಸನಾದಿರಜಶ್ಚೈನಂ ಪ್ರಾತರ್ಮೂತ್ರೇಣ ಪಾಯಯೇತ್||೭೨|| ಅಶಾನ್ತೌ ಪಾಚಯಿತ್ವಾ ಚ ಸರ್ವಾನ್ ವ್ರಣವದಾಚರೇತ್| |೭೩|

ಸ೦-ಮೇದೋಭವೇ ಗಲಗಣ್ಡೇ ಸಿರಾಂ ವಿಧ್ಯೇತ್| ಕಫಘ್ನಂ ಚ ವಿಧಿಂ ಸೇವೇತ| ಅಸನಾದಿಚೂರ್ಣಂ (ಹೃ.ಸೂ.ಅ.೧೫/೧೯) ಚೈನಂ ಪ್ರಾತರ್ಗೋಮೂತ್ರೇಣ ಪಾಯಯೇತ್| ಸಂ-ಅಶಾನ್ತೌ ಸತ್ಯಾಂ ಪಾಚಯಿತ್ವಾ ಸರ್ವಾನ್ ವ್ರಣವದುಪಕ್ರಮೇತ್|

Adhikarana sarvavaktragarogANAM cikitsA| mukhapAkeShu triphalAdikvAthena mukhadhAvanam mukhapAkeShu triphalAdIn kuTherAdiM vA bhakShayitvA niShThIvanam (73-74) · Śloka 74

| ಮುಖಪಾಕೇಷು ಸಕ್ಷೌದ್ರಾ ಪ್ರಯೋಜ್ಯಾ ಮುಖಧಾವನಾಃ||೭೩|| ಕ್ವಥಿತಾಸ್ತ್ರಿಫಲಾಪಾಠಾಮೃದ್ವೀಕಾಜಾತಿಪಲ್ಲವಾಃ| ನಿಷ್ಠೇವ್ಯಾ ಭಕ್ಷಯಿತ್ವಾ ವಾ ಕುಠೇರಾದಿರ್ಗಣೋಽಥವಾ||೭೪||

ಸ೦-ಮುಖಪಾಕೇಷು ಸಮಾಕ್ಷಿಕಾ ಮುಖಧಾವನಾಃ ಕ್ವಥಿತಾಸ್ತ್ರಿಫಲಾದಯಃ ಪ್ರಯೋಜ್ಯಾಃ| ಅಥವಾ ತ್ರಿಫಲಾದೀನ್ ಭಕ್ಷಯಿತ್ವಾ ನಿಷ್ಠೇವ್ಯಾಃಭುಕ್ತ್ವಾ ನಿಷ್ಠೀವೇತ್| ಕುಠೇರಾದಿರ್ಗಣೋ ವಾ-ಹರೀತಕವರ್ಗೋಕ್ತೋ (ಹೃ.ಸೂ.ಅ.೬/೧೦೬), ಭಕ್ಷಯಿತ್ವಾ ನಿಷ್ಠೇವ್ಯಃ|

Adhikarana vAtaje mukhapAke kRuShNAdibhiH pratisAraNam vAtaje vAtaharasiddhatailena kavalanasye (75) · Śloka 75

ಮುಖಪಾಕೇಽನಿಲಾತ್ ಕೃಷ್ಣಾಪಟ್ವೇಲಾಃ ಪ್ರತಿಸಾರಣಮ್| ತೈಲಂ ವಾತಹರೈಃ ಸಿದ್ಧಂ ಹಿತಂ ಕವಲನಸ್ಯಯೋಃ||೭೫||

ಸ೦-ಮುಖಪಾಕೇಽನಿಲಾತ್ ಕೃಷ್ಣಾದಯಃ ಪ್ರತಿಸಾರಣಮ್| ವಾತಘ್ನೈಃ ಸಿದ್ಧಂ ತೈಲಂ ಕವಲೇ ನಸ್ಯೇ ಚ ಹಿತಮ್|

Adhikarana pittaje mukhapAke pittaraktaghno vidhiH raktaje ca mukhapAke pittaraktaghno vidhiH kaphaje mukhapAke kaphaghno vidhiH kaphaje piTikAnAM shAkAdipatrairlekhanam (76) · Śloka 76

ಪಿತ್ತಾಸ್ರೇ ಪಿತ್ತರಕ್ತಘ್ನಃ ಕಫಘ್ನಶ್ಚ ಕಫೇ ವಿಧಿಃ| ಲಿಖೇಚ್ಛಾಕಾದಿಪತ್ರೈಶ್ಚ ಪಿಟಿಕಾಃ ಕಠಿನಾಃ ಸ್ಥಿರಾಃ||೭೬||

ಸ೦-ಪಿತ್ತಾಸ್ರೇ ಪಿತ್ತರಕ್ತಘ್ನೋ ವಿಧಿಃ| ಸಂ-ಕಫೇ ಚ ಕಫಹೃತ್ ವಿಧಿಃ| ಪಿಟಿಕಾಃ ಕಠಿನಾಃ ಸ್ಥಿರಾಃ ಶಾಕಾದಿಪತ್ರೈರ್ಲಿಖೇತ್|

Adhikarana sannipAtaje yathAdoShodayaM cikitsA arbude nave asaMvRuddhe chedanaM svarjikAdibhiH pratisAraNam (77-78) · Śloka 78

ಯಥಾದೋಷೋದಯಂ ಕುರ್ಯಾತ್ಸನ್ನಿಪಾತೇ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಮ್| ನವೇಽರ್ಬುದೇ ತ್ವಸಂವೃದ್ಧೇ ಛೇದಿತೇ ಪ್ರತಿಸಾರಣಮ್||೭೭|| ಸ್ವರ್ಜಿಕಾನಾಗರಕ್ಷೌದ್ರೈಃ, ಕ್ವಾಥೋ ಗಣ್ಡೂಷ ಇಷ್ಯತೇ| |೭೮|

ಸ೦-ಸನ್ನಿಪಾತೇ ಯಥಾದೋಷೋದಯಂ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ಕುರ್ಯಾತ್| ಸ೦-ಅರ್ಬುದೇ ನವೋತ್ಥೇಽಸಂವೃದ್ಧೇ ಛೇದಿತೇ ಚ ಪ್ರತಿಸಾರಣಂ ಸ್ವರ್ಜಿಕಾದಿಭಿಃ| ಗಣ್ಡೂಷ ಇಷ್ಟೋ ಗುಡೂಚೀನಿಮ್ಬಕಲ್ಕೋದ್ಭವಃ ಕ್ವಾಥೋ ಮಧುತೈಲಯುಕ್ತಃ| ತಥಾ ಯವಾನ್ನಭೋಜೀ ತೀಕ್ಷ್ಣತೈಲನಸ್ಯಾಭ್ಯಙ್ಗಾನಾಚರೇತ್|

Adhikarana arbude guDUcyAdikvAthena gaNDUShaH kaphaje yavAnnabhuk tIkShNatailanasyAdayaH (78-79) · Śloka 79

| ಗುಡೂಚೀನಿಮ್ಬಕಲ್ಕೋತ್ಥೋ ಮಧುತೈಲಸಮನ್ವಿತಃ||೭೮|| ಯವಾನ್ನಭುಕ್ ತೀಕ್ಷ್ಣತೈಲನಸ್ಯಾಭ್ಯಙ್ಗಾಂಸ್ತಥಾಽಽಚರೇತ್| |೭೯|

ಸ೦-ಅರ್ಬುದೇ ನವೋತ್ಥೇಽಸಂವೃದ್ಧೇ ಛೇದಿತೇ ಚ ಪ್ರತಿಸಾರಣಂ ಸ್ವರ್ಜಿಕಾದಿಭಿಃ| ಗಣ್ಡೂಷ ಇಷ್ಟೋ ಗುಡೂಚೀನಿಮ್ಬಕಲ್ಕೋದ್ಭವಃ ಕ್ವಾಥೋ ಮಧುತೈಲಯುಕ್ತಃ| ತಥಾ ಯವಾನ್ನಭೋಜೀ ತೀಕ್ಷ್ಣತೈಲನಸ್ಯಾಭ್ಯಙ್ಗಾನಾಚರೇತ್|

Adhikarana pUtivadane vamite tIkShNadhUmAdayaH pUtivadane sama~ggAdibhirantardhAvanam pUtivadane shItAdopakushoktaM nasyAdi (UrdhvagudatyAsAdhyatvAccikitsA noktA|) (79-81) · Śloka 81

| ವಮಿತೇ ಪೂತಿವದನೇ ಧೂಮಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣಃ ಸನಾವನಃ||೭೯|| ಸಮಙ್ಗಾಧಾತಕೀರೋಧ್ರಫಲಿನೀಪದ್ಮಕೈರ್ಜಲಮ್| ಧಾವನಂ ವದನಸ್ಯಾನ್ತಶ್ಚೂರ್ಣಿತೈರವಚೂರ್ಣಿತಮ್||೮೦|| ಶೀತಾದೋಪಕುಶೋಕ್ತಂ ಚ ನಾವನಾದಿ ಚ ಶೀಲಯೇತ್| |೮೧|

ಸ೦-ಪೂತಿಮುಖೇ ವಮಿತೇ ಸತಿ ತೀಕ್ಷ್ಣಧೂಮೋ ನಸ್ಯಂ ಚ ತೀಕ್ಷ್ಣಂ ಪ್ರಯೋಜ್ಯಮ್| ಸಮಙ್ಗಾದಿಜಲೇನ ವದನಸ್ಯಾನ್ತಃ ಕ್ಷಾಲಯೇತ್| ಏತೈರೇವ ಮುಖಾನ್ತರಂ ಚೂರ್ಣಿತೈರವಚೂರ್ಣಯೇತ್| ಶೀತಾದೋಪಕುಶೋಕ್ತಂ ಚ ನಸ್ಯಾದಿಕಮಭ್ಯಸೇತ್|

Adhikarana kaNThAdirogaghnAH phalatrayAdiguTikA videhapraNItAH (81-83) · Śloka 83

ಫಲತ್ರಯದ್ವೀಪಿಕಿರಾತತಿಕ್ತ- ಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಸಿದ್ಧಾರ್ಥಕಟುತ್ರಿಕಾಣಿ| ಮುಸ್ತಾಹರಿದ್ರಾದ್ವಯಯಾವಶೂಕ- ವೃಕ್ಷಾಮ್ಲಕಾಮ್ಲಾಗ್ರಿಮವೇತಸಾಶ್ಚ||೮೧|| ಅಶ್ವತ್ಥಜಮ್ಬ್ವಾಮ್ರಧನಞ್ಜಯತ್ವಕ್ ತ್ವಕ್ ಚಾಹಿಮಾರಾತ್ಖದಿರಸ್ಯ ಸಾರಃ| ಕ್ವಾಥೇನ ತೇಷಾಂ ಘನತಾಂ ಗತೇನ ತಚ್ಚೂರ್ಣಯುಕ್ತಾ ಗುಟಿಕಾ ವಿಧೇಯಾಃ||೮೨|| ತಾ ಧಾರಿತಾ ಘ್ನನ್ತಿ ಮುಖೇನ ನಿತ್ಯಂ ಕಣ್ಠೌಷ್ಠತಾಲ್ವಾದಿಗದಾನ್ ಸುಕೃಚ್ಛ್ರಾನ್| ವಿಶೇಷತೋ ರೋಹಿಣಿಕಾಸ್ಯಶೋಷ- ಗನ್ಧಾನ್ ವಿದೇಹಾಧಿಪತಿಪ್ರಣೀತಾಃ||೮೩||

ಸ೦-ತ್ರಿಫಲಾದೀನಾಂ ದ್ರವ್ಯಾಣಾಂ ಕ್ವಾಥೇನ ಘನತ್ವಂ ಗತೇನ ತಚ್ಚೂರ್ಣೇನ ತ್ರಿಫಲಾದಿರಜಸಾಽನ್ವಿತಾ ಗುಲಿಕಾಃ ಕಾರ್ಯಾಃ| ತಾ ಮುಖೇನ ನಿತ್ಯಂ ಧಾರಿತಾಃ ಕಣ್ಠಾದಿರೋಗಾನ್ ದಾರುಣಾನಪಿ ಘ್ನನ್ತಿ| ವಿಶೇಷೇಣ ರೋಹಿಣಿಕಾದೀನ್| ವಿದೇಹಪತಿನಾ ನಿರ್ಮಿತಾ ಏತಾಃ| ಅಮ್ಲಾಗ್ರಿಮವೇತಸಃ-ಅಮ್ಲವೇತಸಃ| ಅತ್ರಾ[ನ್ತ್ಯಾ]ದ್ಯೇ ವೃತ್ತೇ ಉಪಜಾತೀ, ಮಧ್ಯಮಮಿನ್ದ್ರವಜ್ರಾ|

Adhikarana sarvamukharogaharaM khadirAditailam (84-86) · Śloka 86

ಖದಿರತುಲಾಮಮ್ಬುಘಟೇ ಪಕ್ತ್ವಾ ತೋಯೇನ ತೇನ ಪಿಷ್ಟೈಶ್ಚ| ಚನ್ದನಜೋಙ್ಗಕಕುಙ್ಕುಮಪರಿಪೇಲವವಾಲಕೋಶೀರೈಃ||೮೪|| ಸುರತರುರೋಧ್ರದ್ರಾಕ್ಷಾಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾಚೋಚಪದ್ಮಕವಿಡಙ್ಗೈಃ| ಸ್ಪೃಕ್ಕಾನತನಖಕಟ್ಫಲಸೂಕ್ಷ್ಮೈಲಾಧ್ಯಾಮಕೈಃ ಸಪತ್ತಙ್ಗೈಃ||೮೫|| ತೈಲಪ್ರಸ್ಥಂ ವಿಪಚೇತ್ ಕರ್ಷಾಂಶೈಃ ಪಾನನಸ್ಯಗಣ್ಡೂಷೈಸ್ತತ್| ಹತ್ವಾಽಽಸ್ಯೇ ಸರ್ವಗದಾನ್ ಜನಯತಿ ಗಾರ್ಧೀಂ ದೃಶಂ ಶ್ರುತಿಂ ಚ ವಾರಾಹೀಮ್||೮೬||

ಸ೦-ಖದಿರಪಲಶತಂ ಜಲದ್ರೋಣೇ ಪಕ್ತ್ವಾ ಪಾದಾವಶೇಷಿತೇನ ತೇನ ಜಲೇನ ಪಿಷ್ಟೈಶ್ಚನ್ದನಾದಿಭಿಃ ಕರ್ಷಾಶೈಸ್ತೈಲಪ್ರಸ್ಥಂ ಪಚೇತ್| ತಚ್ಚ ಪಾನನಸ್ಯಗಣ್ಡೂಷೈರಾಸ್ಯೇ ಧಾರಿತಂ ಸರ್ವಾನ್ ರೋಗಾನ್ ಜಿತ್ವಾ ಗೃಧ್ರಸಮ್ಬನ್ಧಿನೀಂ ದೃಷ್ಟಿಂ ವರಾಹತುಲ್ಯಾಂ ಶ್ರುತಿಂ[ಚ] ವಿಧತ್ತೇ| ಆರ್ಯಾ(ರ್ಯೇ) ಗೀತಿಃ[ಚ]|

Adhikarana vya~ggAdiharaM prapunATAdibhirudvartanaM anena tailenAbhya~ggashca (87) · Śloka 87

ಉದ್ವರ್ತಿತಂ ಚ ಪ್ರಪುನಾಟರೋಧ್ರ- ದಾರ್ವೀಭಿರಭ್ಯಕ್ತಮನೇನ ವಕ್ತ್ರಮ್| ನಿರ್ವ್ಯಙ್ಗನೀಲೀಮುಖದೂಷಿಕಾದಿ ಸಞ್ಜಾಯತೇ ಚನ್ದ್ರಸಮಾನಕಾನ್ತಿ||೮೭||

ಸ೦-ಪ್ರಪುನ್ನಾಟಾದಿಭಿತುದ್ವರ್ತಿತಂ ಮುಖಂ ತೈಲೇನಾನೇನಾಭ್ಯಕ್ತಂ ವ್ಯಙ್ಗಾದಿರಹಿತಂ ಚನ್ದ್ರತುಲ್ಯಕಾನ್ತಿ ಸಞ್ಜಾಯತೇ| ಉಪಜಾತಿಃ|

Adhikarana sarvamukharogaharaM bANAditailam (88-89) · Śloka 89

ಪಲಶತಂ ಬಾಣಾತ್ತೋಯಘಟೇ ಪಕ್ತ್ವಾ ರಸೇಽಸ್ಮಿಂಶ್ಚ ಪಲಾರ್ಧಿಕೈಃ ಖದಿರಜಮ್ಬೂಯಷ್ಟ್ಯಾನನ್ತಾಮ್ರೈರಹಿಮಾರನೀಲೋತ್ಪಲಾನ್ವಿತೈಃ||೮೮|| ತೈಲಪ್ರಸ್ಥಂ ಪಾಚಯೇಚ್ಛ್ಲಕ್ಷ್ಣಪಿಷ್ಟೈ- ರೇಭಿರ್ದ್ರವ್ಯೈರ್ಧಾರಿತಂ ತನ್ಮುಖೇನ| ರೋಗಾನ್ ಸರ್ವಾನ್ ಹನ್ತಿ ವಕ್ತ್ರೇ ವಿಶೇಷಾ- ತ್ಸ್ಥೈರ್ಯಂ ಧತ್ತೇ ದನ್ತಪಙ್ಕ್ತೇಶ್ಚಲಾಯಾಃ||೮೯||

ಸ೦-ನೀಲಸಹಚರಾತ್ ಪಲಶತಂ ಜಲಘಟೇ ಪಕ್ತ್ವಾ ತಸ್ಮಿನ್ ರಸೇದ್ವಿಕಾರ್ಷಿಕೈಃ ಖದಿರಾದಿಭಿಃ ಕಲ್ಕಿತೈಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮರಜೀಕೃತೈಸ್ತೈಲಪ್ರಸ್ಥಂ ವಿಪಾಚಯೇತ್| ತನ್ಮುಖೇನ ಧಾರಿತಂ ಸರ್ವಮುಖರೋಗಹೃತ್| ವಿಶೇಷೇಣ ದನ್ತಪಙ್ಕ್ತೇಶ್ಚಲಾಯಾಃ ಸ್ಥೈರ್ಯಕೃಚ್ಚ| ವೃತ್ತಂ (?) ಶಾಲಿನೀ [ಚ]|

Adhikarana sarvamukharogaharAH khadirasArAdiguTikAH (90-94) · Śloka 94

ಖದಿರಸಾರಾದ್ ದ್ವೇ ತುಲೇ ಪಚೇದ್ವಲ್ಕಾತ್ತುಲಾಂ ಚಾರಿಮೇದಸಃ| ಘಟಚತುಷ್ಕೇ ಪಾದಶೇಷೇಽಸ್ಮಿನ್ ಪೂತೇ ಪುನಃ ಕ್ವಥನಾದ್ಘನೇ||೯೦|| ಆಕ್ಷಿಕಂ ಕ್ಷಿಪೇತ್ಸುಸೂಕ್ಷ್ಮಂ ರಜಃ ಸೇವ್ಯಾಮ್ಬುಪತ್ತಙ್ಗಗೈರಿಕಮ್| ಚನ್ದನದ್ವಯ(ಶ್ಯಾಮಾ) ರೋಧ್ರಪುಣ್ಡ್ರಾ- ಹ್ವಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಲಾಕ್ಷಾಞ್ಜನದ್ವಯಮ್||೯೧|| ಧಾತಕೀಕಟುಫಲದ್ವಿನಿಶಾತ್ರಿಫಲಾಚತುರ್ಜಾತಜೋಙ್ಗಕಮ್| ಮುಸ್ತಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾನ್ಯಗ್ರೋಧಪ್ರರೋಹ|ವಚಾ]ಮಾಂಸೀಯವಾಸಕಮ್||೯೨|| ಪದ್ಮಕೈಲಾಸಮಙ್ಗಾಶ್ಚ ಶೀತೇ ತಸ್ಮಿಂಸ್ತಥಾ ಪಾಲಿಕಾಂ ಪೃಥಕ್| ಜಾತಿಪತ್ರಿಕಾಂ ಸಜಾತೀಫಲಾಂ ಸಹ- (ನಖ)ಲವಙ್ಗಕಙ್ಕೋಲ್ಲಕಾಮ್||೯೩|| ಸ್ಫಟಿಕಶುಭ್ರಸುರಭಿಕರ್ಪೂರಕುಡವಂ ಚ ತತ್ರಾವಪೇತ್ತತಃ| ಕಾರಯೇದ್ಗುಟಿಕಾಃ ಸದಾ ಚೈತಾ ಧಾರ್ಯಾ ಮುಖೇ ತದ್ವದಾಪಹಾಃ||೯೪||

ಸ೦-ಖದಿರಸಾರದ್ ದ್ವೇ ತುಲೇ, ತುಲಾಂ ಚಾರಿಮೇದಸೋ ವಲ್ಕಾತ್, ಜಲಘಟಚತುಷ್ಟಯೇ ಪಚೇತ್| ಪಾದಾವಶೇಷಿತೇ ಪೂತೇಽಸ್ಮಿನ್ ಪುನಃ ಕ್ವಥನಾದ್ ಘನೀಭೂತೇ ಕಾರ್ಷಿಕಾಣಿ ಸೂಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಚೂರ್ಣಾನಿ ಸೇವ್ಯಾದೀನಿ ಕ್ಷಿಪೇತ್| ಅಸ್ಮಿನ್ ಶೀತೇ ಜಾತೀಪತ್ರಾದೀನ್ ಪೃಥಕ್ಪಾಲಿಕಾನ್ ಕ್ಷಿಪೇತ್| ಶ್ರೇಷ್ಠತಮೋಜ್ಜ್ವಲಕರ್ಪೂರಕುಡವಂ ಚಾತ್ರ ಕ್ಷಿಪೇತ್| ಅನನ್ತರಂ ಗುಟಿಕಾಃ ಕಾರಯೇತ್| ಏತಾಃ ಸದಾ ಮುಖೇ ಧಾರ್ಯಾಃ ಸರ್ವಮುಖರೋಗಹರಾಃ| [ವೃತ್ತಾನಿ(?) ಪಞ್ಚ|]

Adhikarana sarvamukharogaharaM arimedAdi tailam (95) · Śloka 95

ಕ್ವಾಥ್ಯೌಷಧವ್ಯತ್ಯಯಯೋಜನೇನ ತೈಲಂ ಪಚೇತ್ಕಲ್ಪನಯಾಽನಯೈವ| ಸರ್ವಾಸ್ಯರೋಗೋದ್ಧೃತಯೇ ತದಾಹು- ರ್ದನ್ತಸ್ಥಿರತ್ವೇ ತ್ವಿದಮೇವ ಮುಖ್ಯಮ್||೯೫||

ಸ೦-ಕ್ವಾಥ್ಯೌಷಧಯೋಃ-ಖದಿರಸಾರಾರಿಮೇದಸೋಃ, ವ್ಯತ್ಯಯೋ-ವೈಪರೀತ್ಯಂ,-ಅರಿಮೇದಸಃ-ವಿಟ್ಖದಿರವಲ್ಕಲಾದ್ ದ್ವೇ ತುಲೇ ಪ್ರಯೋಜ್ಯೇ, ಖದಿರಸಾರತ್ತುಲಾಮ್, ಅನ್ಯತ್ಸರ್ವಂ ಪೂರ್ವವದ್ದೇಯಮಿತಿ| ತೈಲಂ ಪಚೇದನಯೈವ ಕಲ್ಪನಯಾ| ತತ್-ತೈಲಂ, ಸರ್ವಮುಖರೋಗಘ್ನಮ್| ದನ್ತಸ್ಥಿರಕೃತೌ ಚೇದಮೇವ ಪ್ರಧಾನಮಾಹುಃ| ಇನ್ದ್ರವಜ್ರಾ|

Adhikarana dRuDhadvijakarametadvayam (96) · Śloka 96

ಖದಿರೇಣೈತಾ ಗುಟಿಕಾ- ಸ್ತೈಲಮಿದಂ ಚಾರಿಮೇದಸಾ ಪ್ರಥಿತಮ್| ಅನುಶೀಲಯನ್ ಪ್ರತಿದಿನಂ ಸ್ವಸ್ಥೋಽಪಿ ದೃಢದ್ವಿಜೋ ಭವತಿ||೯೬||

ಸ೦-ಖದಿರೇಣೈತಾ ಗುಟಿಕಾಸ್ತೈಲಂ ಚೈತದರಿಮೇದಸಾ ಪ್ರಥಿತಮ್| ದ್ವಯಮಪ್ಯೇತತ್ ಪ್ರತಿದಿನಮಭ್ಯಸ್ತಂ ಸ್ವಸ್ಥಸ್ಯಾಪಿ ದ್ವಿಜದಾರ್ಢ್ಯಕೃತ್| ಆರ್ಯಾ|

Adhikarana sarvamukharogaharo kShudrAdikavalagrahaH dantamAMsarogaharaH pAThAdicUrNaH (97-98) · Śloka 98

ಕ್ಷುದ್ರಾಗುಡೂಚೀಸುಮನಃಪ್ರವಾಲ- ದಾರ್ವೀಯವಾಸತ್ರಿಫಲಾಕಷಾಯಃ| ಕ್ಷೌದ್ರೇಣ ಯುಕ್ತಃ ಕವಲಗ್ರಹೋಽಯಂ ಸರ್ವಾಮಯಾನ್ ವಕ್ತ್ರಗತಾನ್ನಿಹನ್ತಿ||೯೭|| ಪಾಠಾದಾರ್ವೀತ್ವಕ್ಕುಷ್ಠಮುಸ್ತಾಸಮಙ್ಗಾ- ತಿಕ್ತಾಪೀತಾಙ್ಗೀರೋಧ್ರತೇಜೋವತೀನಾಮ್| ಚೂರ್ಣಃ ಸಕ್ಷೌದ್ರೋ ದನ್ತಮಾಂಸಾರ್ತಿಕಣ್ಡೂ- ಪಾಕಸ್ರಾವಾಣಂ ನಾಶನೋ ಘರ್ಷಣೇನ||೯೮||

ಸ೦-ಕ್ಷುದ್ರಾದಿಭಿಃ ಕಷಾಯಃ ಕ್ಷೌದ್ರೇಣ ಯುತಃ ಕವಲಗ್ರಹೋಽಯಂ ಸರ್ವಮುಖರೋಗಾನ್ ಹನ್ತಿ| ಇನ್ದ್ರವಜ್ರಾ| ಸಂ-ಪಾಠಾದೀನಾಂ ಚೂರ್ಣಃ ಕ್ಷೌದ್ರಯುತೋ ದನ್ತಮಾಂಸಾರ್ತ್ಯಾದೀನಾಂ ಘರ್ಷಣೇನ ನಾಶನಃ| ವೈಶ್ವದೇವೀ|

Adhikarana mukhAdirogaharaH kAlakacUrNaH dantAdirogaharaH pItakacUrNaH (99-100) · Śloka 100

ಗೃಹಧೂಮತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಪಾಠಾವ್ಯೋಷಕ್ಷಾರಾಗ್ನ್ಯಯೋವರಾತೇಜೋಹ್ವೈಃ| ಮುಖದನ್ತಗಲವಿಕಾರೇ ಸಕ್ಷೌದ್ರಃ ಕಾಲಕೋ ವಿಧಾರ್ಯಶ್ಚೂರ್ಣಃ||೯೯|| ದಾರ್ವೀತ್ವಕ್ಸಿನ್ಧೂದ್ಭವಮನಃ ಶಿಲಾಯಾವಶೂಕಹರಿತಾಲೈಃ| ಧಾರ್ಯಃ ಪೀತಕಚೂರ್ಣೋ ದನ್ತಾಸ್ಯಗಲಾಮಯೇ ಸಮಧ್ವಾಜ್ಯಃ||೧೦೦||

ಸ೦-ಗೃಹಧೂಮಾದಿಭಿಶ್ಚೂರ್ಣಃ ಸಮಾಕ್ಷಿಕಃ ಕಾಲಕಾಖ್ಯೋ ಮುಖ[ದಿ]ವಿಕಾರೇ ಧಾರ್ಯಃ| ಆರ್ಯಾ ಗೀತಿಃ| ಸ೦-ದಾರ್ವ್ಯಾದಿಭಿಃ ಪೀತಕಾಖ್ಯಶ್ಚೂರ್ಣೋ ದನ್ತಾದ್ಯಾಮಯೇ ಸಮಧುಘೃತೋ ಧಾರ್ಯಃ| ಗೀತಿರಾರ್ಯಾ|

Adhikarana galAmayaghnI dvikShArAdirasakriyA mukharogaharaH pathyAcUrNaH (101-102) · Śloka 102

ದ್ವಿಕ್ಷಾರಧೂಮಕವರಾಪಞ್ಚಪಟುವ್ಯೋಷವೇಲ್ಲಗಿರಿತಾರ್ಕ್ಷ್ಯೈಃ| ಗೋಮೂತ್ರೇಣ ವಿಪಕ್ವಾ ಗಲಾಮಯಘ್ನೀ ರಸಕ್ರಿಯಾ ಏಷಾ||೧೦೧|| ಗೋಮೂತ್ರಕ್ವಥನವಿಲೀನವಿಗ್ರಹಾಣಾಂ ಪಥ್ಯಾನಾಂ ಜಲಮಿಶಿಕುಷ್ಠಭಾವಿತಾನಾಮ್| ಅತ್ತಾರಂ ನರಮಣವೋಽಪಿ ವಕ್ತ್ರರೋಗಾಃ ಶ್ರೋತಾರಂ ನೃಪಮಿವ ನ ಸ್ಪೃಶನ್ತ್ಯನರ್ಥಾಃ||೧೦೨||

ಸ೦-ದ್ವಿಕ್ಷಾರಾದಿಭಿರ್ಗೋಮೂತ್ರೇಣ ವಿಪಕ್ವಾ ಏಷಾ ರಸಕ್ರಿಯಾ ಗುಟಿಕಾ ಗಲರೋಗಘ್ನೀ ಭವತಿ| [ಗೀತಿರಾರ್ಯಾ|] ಸ೦-ಗೋಮೂತ್ರಕ್ವಾಥೇನ ವಿಲೀನಶರೀರಾಣಾಂ ಪಥ್ಯಾನಾಂ ವಾಲಕಶತಪುಷ್ಪಾಕುಷ್ಟೈರ್ಭಾವಿತಾನಾಂ ಭಕ್ಷಯಿತಾರಂ ನರಂ ಸ್ವಲ್ಪಾ ಅಪಿ ವಕ್ತ್ರರೋಗಾ ನ ಸ್ಪೃಶನ್ತಿ| ಅನರ್ಥಾಃ ಶ್ರೋತಾರಂ ನೃಪಮಿವೇತ್ಯುಪಮಾಲಙ್ಕಾರಃ| ಪ್ರಹರ್ಷಿಣೀ|

Adhikarana mukhapAkaharaH saptacchadAdikvAthaH sarvamukharogaharaH paTolAdikvAthaH (103-104) · Śloka 104

ಸಪ್ತಚ್ಛದೋಶೀರಪಟೋಲಮುಸ್ತ- ಹರೀತಕೀತಿಕ್ತಕರೋಹಿಣೀಭಿಃ| ಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವರಾಜದ್ರುಮಚನ್ದನೈಶ್ಚ ಕ್ವಾಥಂ ಪಿಬೇತ್ಪಾಕಹರಂ ಮುಖಸ್ಯ||೧೦೩|| ಪಟೋಲಶುಣ್ಠೀತ್ರಿಫಲಾವಿಶಾಲಾ- ತ್ರಾಯನ್ತಿತಿಕ್ತಾದ್ವಿನಿಶಾಮೃತಾನಾಮ್| ಪೀತಃ ಕಷಾಯೋ ಮಧುನಾ ನಿಹನ್ತಿ ಮುಖೇ ಸ್ಥಿತಶ್ಚಾಸ್ಯಗದಾನಶೇಷಾನ್||೧೦೪||

ಸ೦-ಸಪ್ತಚ್ಛದಾದಿಭಿಃ ಕ್ವಾಥಂ ಮುಖಪಾಕಹರಂ ಪಿಬೇತ್| ಸ೦-ಪಟೋಲಾದೀನಾಂ ಕಷಾಯೋ ಮಧುಮಾನ್ ಪೀತೋ ಮುಖೇ ಚ ಸ್ಥಿತೋಗಣ್ಡೂಷೋ ಧಾರಿತೋ, ಮುಖಗದಾನಶೇಷಾನ್ನಿಹನ್ತಿ| ಉಪಜಾತೀ

Adhikarana mukhapAkAdiharA dArvIrasakriyA mukhapAkAdiharA paTolAdirasakriyA (105-106) · Śloka 106

ಸ್ವರಸಃ ಕ್ವಥಿತೋ ದಾರ್ವ್ಯಾ ಘನೀಭೂತಃ ಸಗೈರಿಕಃ| ಆಸ್ಯಸ್ಥಃ ಸಮಧುರ್ವಕ್ತ್ರಪಾಕನಾಡೀವ್ರಣಾಪಹಃ||೧೦೫|| ಪಟೋಲನಿಮ್ಬಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವವಾಸಾಜಾತ್ಯರಿಮೇದಸಾಮ್| ಖದಿರಸ್ಯ ವರಾಯಾಶ್ಚ ಪೃಥಗೇವಂ ಪ್ರಕಲ್ಪನಾ||೧೦೬||

ಸ೦-ದಾರ್ವ್ಯಾ ರಸಃ ಕ್ವಥಿತೋ ಘನೀಭೂತಃ ಸಗೈರಿಕಕ್ಷೌದ್ರೋ ಮುಖಸ್ಥೋ ವಕ್ತ್ರಪಾಕಾದಿಘ್ನಃ| ಸ೦-ಪಟೋಲಾದೀನಾಂ ಪೃಥಗೇವಂ ಪ್ರಕಲ್ಪನಾ ಕಾರ್ಯಾ|

Adhikarana dvijadArDhyakRut khadirAdigaNDUShaH mukhAdirogeShu punaH punaH duShTaraktasrAvaH (107-108) · Śloka 108

ಖದಿರಾಯೋವರಾಪಾರ್ಥಮದಯನ್ತ್ಯಹಿಮಾರಕೈಃ| ಗಾಣ್ಡೂಷೋಽಮ್ಬುಶೃತೈರ್ಧಾರ್ಯೋ ದುರ್ಬಲದ್ವಿಜಶಾನ್ತಯೇ||೧೦೭|| ಮುಖದನ್ತಮೂಲಗಲಜಾಃ ಪ್ರಾಯೋ ರೋಗಾಃ ಕಫಾಸ್ರಭೂಯಿಷ್ಠಾಃ| ತಸ್ಮಾತ್ತೇಷಾಮಸಕೃದ್ ರುಧಿರಂ ವಿಸ್ರಾವಯೇದ್ದುಷ್ಟಮ್||೧೦೮||

ಸ೦-ಖದಿರಾದಿಭಿರ್ಜಲಶೃತೈರ್ಗಣ್ಡೂಶೋ ದ್ವಿಜದಾರ್ಢ್ಯಕೃದ್ಧಾರ್ಯಃ| ಅಹಿಮಾರಕಃ-ಅರಿಮೇದಃ| ಸ೦-ಮುಖಾದಿಗದಾ ಬಾಹುಲ್ಯೇನ ಕಫರಕ್ತಭೂಯಿಷ್ಠಾ ಯತಃ, ತಸ್ಮಾದ್ಧೇತೋಸ್ತೇಷಾಂ ದುಷ್ಟಂ ರುಧಿರಂ ಪುನಃ ಪುನರ್ವಿಸ್ರಾವಯೇತ್|

Adhikarana mukhAdirogeShu kAyashirasorvirekAdi mukhAdirogeShu kapharaktaharaM karma (109-110) · Śloka 110

ಕಾಯಶಿರಸೋರ್ವಿರೇಕೋ ವಮನಂ ಕವಲಗ್ರಹಾಶ್ಚ ಕಟುತಿಕ್ತಾಃ| ಪ್ರಾಯಃ ಶಸ್ತಂ ತೇಷಾಂ ಕಫರಕ್ತಹರಂ ತಥಾ ಕರ್ಮ||೧೦೯|| ಯವತೃಣಧಾನ್ಯಂ ಭಕ್ತಂ ವಿದಲೈಃ ಕ್ಷಾರೋಷಿತೈರಪಸ್ನೇಹಾಃ| ಯೂಷಾ ಭಕ್ಷ್ಯಾಶ್ಚ ಹಿತಾ ಯಚ್ಚಾನ್ಯಚ್ಛ್ಲೇಷ್ಮನಾಶಾಯ||೧೧೦||

ಸ೦-ಕಾಯಶಿರೋವಿರೇಕಾದಿಕಂ ಬಾಹುಲ್ಯೇನ ತೇಷಾಂ ಶಸ್ತಮ್| ಕಫರಕ್ತಹರಂ ಚ ಯತ್ಕರ್ಮ ತತ್ ಶಸ್ತಮ್| ಸ೦-ಯವಾದಯೋ ಹಿತಾಃ| ಯಚ್ಚಾಪರಂ ಶ್ಲೇಷ್ಮನಾಶನಂ ತಚ್ಚ ಶಸ್ತಮ್|

Adhikarana mukhAdirogeShu yavatRuNadhAnyAdi bhojanam mukhAdirogeShu tvaritamupakramaH (22) · Śloka 22

ಪ್ರಾಣಾನಿಲಪಥಸಂಸ್ಥಾಃ ಶ್ವಸಿತಮಪಿ ನಿರುನ್ಧತೇ ಪ್ರಮಾದವತಃ| ಕಣ್ಠಾಮಯಾಶ್ಚಿಕಿತ್ಸಿತ- ಮತೋ ದ್ರುತಂ ತೇಷು ಕುರ್ವೀತ||೧೧೧|| ಇತಿ ಶ್ರೀವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸೂನುಶ್ರೀಮದ್ವಾಗ್ಭಟವಿರಚಿ- ತಾಯಾಮಷ್ಟಾಙ್ಗಹೃದಯಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಷಷ್ಠೇ ಉತ್ತರ- ಸ್ಥಾನೇ ಮುಖರೋಗಪ್ರತಿಷೇಧೋ ನಾಮ ದ್ವಾವಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೨೨||

ಸ೦-ಪ್ರಾಣಪವನಮಾರ್ಗಸ್ಥಿತಾ ಕಣ್ಠರೋಗಾಃ ಪ್ರಮಾದ್ಯತಃ ಶ್ವಾಸಮಪಿ ನಿರುನ್ಧನ್ತಿ ಯತಃ, ಅತಃ-ಅಸ್ಮಾದ್ಧೇತೋಃ, ತೇಷು ರೋಗೇಷೂಪಕ್ರಮಂ ದ್ರಾಗ್ ವಿದಧೀತ| ಆರ್ಯಾಶ್ಚತಸ್ರಃ| ಇತಿ ಶ್ರೀಮೃಗಾಙ್ಕದತ್ತಪುತ್ರಶ್ರೀಮದರುಣತ್ತವಿರಚಿತಾಯಾಮಷ್ಟಾಙ್ಗಹೃದಯ- ಟೀಕಾಯಾಂ ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಷಷ್ಠೇ ಉತ್ತರಸ್ಥಾನೇ ಮುಖರೋಗ- ಪ್ರತಿಷೇಧೋ ನಾಮ ದ್ವಾವಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ಸಮಾಪ್ತಃ|| ೨೨||