22. mukharōgapratiṣēdhādhyāyaḥ

Adhikarana mukharogapratiShedhAdhyAyaH||22|| oShThagatarogANAM cikitsA| khaNDauShThe vilikhya syUtvA vraNavat (2-1) · Śloka 1

ಅಥಾತೋ ಮುಖರೋಗಪ್ರತಿಷೇಧಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ| (ಗದ್ಯಸೂತ್ರೇ|೨| ) ಖಣ್ಡೌಷ್ಠಸ್ಯ ವಿಲಿಖ್ಯಾನ್ತೌ ಸ್ಯೂತ್ವಾ ವ್ರಣವದಾಚರೇತ್| |೧|

Adhikarana khaNDauShThe yaShTyAditailenAbhya~jjanam khaNDauShThe vAtaghnAditailena nasyam (1-2) · Śloka 2

| ಯಷ್ಟಿಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತೀರೋಧ್ರಶ್ರಾವಣೀಸಾರಿವೋತ್ಪಲೈಃ||೧|| ಪಟೋಲ್ಯಾ ಕಾಕಮಾಚ್ಯಾ ಚ ತೈಲಮಭ್ಯಞ್ಜನಂ ಪಚೇತ್| ನಸ್ಯಂ ಚ ತೈಲಂ ವಾತಘ್ನಮಧುರಸ್ಕನ್ಧಸಾಧಿತಮ್||೨||

Adhikarana vAtaje oShThakope devadhUpAdi mahAsnehena picuryojyaH vAtaje oShThakope yaShTIcUrNayuktamahAsnehena pratisAraNam (3-4) · Śloka 4

ಮಹಾಸ್ನೇಹೇನ ವಾತೌಷ್ಠೇ ಸಿದ್ಧೇನಾಕ್ತಃ ಪಿಚುರ್ಹಿತಃ| ದೇವಧೂಪಮಧೂಚ್ಛಿಷ್ಟಗುಗ್ಗುಲ್ವಮರದಾರುಭಿಃ||೩|| ಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಚೂರ್ಣಯುಕ್ತೇನ ತೇನೈವ ಪ್ರತಿಸಾರಣಮ್| |೪|

Adhikarana vAtaje oShThakope eraNDapallavairnADyA svedanam vAtaje oShThakope khaNDauShThavihitaM nasyaM shirobhya~ggashca (4-5) · Śloka 5

| ನಾಡ್ಯೋಷ್ಠಂ ಸ್ವೇದಯೇದ್ದುಗ್ಧಸಿದ್ಧೈರೇರಣ್ಡಪಲ್ಲವೈಃ||೪|| ಖಣ್ಡೌಷ್ಠವಿಹಿತಂ ನಸ್ಯಂ ತಸ್ಯ ಮೂರ್ಧ್ನಿ ಚ ತರ್ಪಣಮ್| |೫|

Adhikarana pittaje kShataje ca jalaukAbhIraktamokShaNaM pittaje kShataje ca rodhrAdibhiHpratisAraNam (5-6) · Śloka 6

| ಪಿತ್ತಾಭಿಘಾತಜಾವೋಷ್ಠೌ ಜಲೌಕೋಭಿರುಪಾಚರೇತ್||೫|| ರೋಧ್ರಸರ್ಜರಸಕ್ಷೌದ್ರಮಧುಕೈಃ ಪ್ರತಿಸಾರಣಮ್| |೬|

Adhikarana pittaje kShataje ca guDUcyAdighRutenAbhya~jjanam pittaje kShataje ca pittavidradhivat kriyA raktaje oShThakope nave idameva karma (6-7) · Śloka 7

| ಗುಡೂಚೀಯಷ್ಟಿಪತ್ತಙ್ಗಸಿದ್ಧಮಭ್ಯಞ್ಜನೇ ಘೃತಮ್||೬|| ಪಿತ್ತವಿದ್ರಧಿವಚ್ಚಾತ್ರ ಕ್ರಿಯಾ ಶೋಣಿತಜೇಽಪಿ ಚ| ಇದಮೇವ ನವೇ ಕಾರ್ಯಂ ಕರ್ಮ|೭|

Adhikarana kaphaje oShThakope hratAsre pAThAdipratisAraNam kaphaje kaphaghnA dhUmanAvanagaNDUShAH (7-8) · Śloka 8

| ಓಷ್ಠೇ ತು ಕಫಾತುರೇ||೭|| ಪಾಠಾಕ್ಷಾರಮಧುವ್ಯೋಷೈರ್ಹೃತಾಸ್ರೇ ಪ್ರತಿಸಾರಣಮ್| ಧೂಮನಾವನಗಣ್ಡೂಷಾಃ ಪ್ರಯೋಜ್ಯಾಶ್ಚ ಕಫಚ್ಛಿದಃ||೮||

Adhikarana medoje kaphaghnA svinnAdikRutvA~agninA dahet medoje kaphaghnA priya~ggvAdinA pratisAraNam jalArbude bhinnashuddhe tIkShNA gharShaNam jalArbude avagADhe~ativRuddhe vA kShAro~agnirvA (9-11) · Śloka 11

ಸ್ವಿನ್ನಂ ಭಿನ್ನಂ ವಿಮೇದಸ್ಕಂ ದಹೇನ್ಮೇದೋಜಮಗ್ನಿನಾ| ಪ್ರಿಯಙ್ಗುರೋಧ್ರತ್ರಿಫಲಾಮಾಕ್ಷಿಕೈಃ ಪ್ರತಿಸಾರಯೇತ್||೯|| ಸಕ್ಷೌದ್ರಾ ಘರ್ಷಣಂ ತೀಕ್ಷ್ಣಾ ಭಿನ್ನಶುದ್ಧೇ ಜಲಾರ್ಬುದೇ| ಅವಗಾಢೇಽತಿವೃದ್ಧೇ ವಾ ಕ್ಷಾರೋಽಗ್ನಿರ್ವಾ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ||೧೦|| ಆಮಾದ್ಯವಸ್ಥಾಸ್ವಲಜೀಂ ಗಣ್ಡೇ ಶೋಫವದಾಚರೇತ್| |೧೧|

Adhikarana (sannipAtaraktamAMsajauShThakopArbudAnAmasAdhyatvAccikitsA noktA) gaNDagatarogasya cikitsA| gaNDAlajyAM shophavat dantagatarogANAM cikitsA| shItadante tailena pAlIdahanam shItadante dADimatvagAdibhiH pratisAraNam shItadante kShIrikvAthaiH kavalaH shItadante aNutailena nasyam (11-14) · Śloka 14

ಆಮಾದ್ಯವಸ್ಥಾಸ್ವಲಜೀಂ ಗಣ್ಡೇ ಶೋಫವದಾಚರೇತ್| ಸ್ವಿನ್ನಸ್ಯ ಶೀತದನ್ತಸ್ಯ ಪಾಲೀಂ ವಿಲಿಖಿತಾಂ ದಹೇತ್||೧೧|| ತೈಲೇನ, ಪ್ರತಿಸಾರ್ಯಾ ಚ ಸಕ್ಷೌದ್ರಘನಸೈನ್ಧವೈಃ| ದಾಡಿಮತ್ವಗ್ವರಾತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಕಾನ್ತಾಜಮ್ಬ್ವಸ್ಥಿನಾಗರೈಃ||೧೨|| ಕವಲಃ ಕ್ಷೀರಿಣಾಂ ಕ್ವಾಥೈರಣುತೈಲಂ ಚ ನಾವನಮ್| ದನ್ತಹರ್ಷೇ ತಥಾ ಭೇದೇ ಸರ್ವಾ ವಾತಹರಾ ಕ್ರಿಯಾ||೧೩|| ತಿಲಯಷ್ಟೀಮಧುಶೃತಂ ಕ್ಷೀರಂ ಗಣ್ಡೂಷಧಾರಣಮ್| |೧೪|

Adhikarana pracaladvije dashamUlAmbu gaNDUShaH pracaladvije tutthAdibhirgharShaNam pracaladvije snigdhA nasyAdayaH (14-15) · Śloka 15

| ಸಸ್ನೇಹಂ ದಶಮೂಲಾಮ್ಬು ಗಣ್ಡೂಷಃ ಪ್ರಚಲದ್ವಿಜೇ||೧೪|| ತುತ್ಥರೋಧ್ರಕಣಾಶ್ರೇಷ್ಠಾಪತ್ತಙ್ಗಪಟುಘರ್ಷಣಮ್| ಸ್ನಿಗ್ಧಾಃ ಶೀಲ್ಯಾ ಯಥಾವಸ್ಥಂ ನಸ್ಯಾನ್ನಕವಲಾದಯಃ||೧೫||

Adhikarana adhidante kRumidantavaccikitsA adhidante anavasthitarakte dagdhavraNavat (16-17) · Śloka 17

ಅಧಿದನ್ತಕಮಾಲಿಪ್ತಂ ಯದಾ ಕ್ಷಾರೇಣ ಜರ್ಜರಮ್| ಕೃಮಿದನ್ತಮಿವೋತ್ಪಾಟ್ಯ ತದ್ವಚ್ಚೋಪಚರೇತ್ತದಾ||೧೬|| ಅನವಸ್ಥಿತರಕ್ತೇ ಚ ದಗ್ಧೇ ವ್ರಣ ಇವ ಕ್ರಿಯಾ| |೧೭|

Adhikarana sharkarAyAM vilekhanam sharkarAyAM tataH kShAracUrNaiH pratisAraNam kapAlikAyAM dantaharShoktA kriyA (17-18) · Śloka 18

| ಅಹಿಂಸನ್ ದನ್ತಮೂಲಾನಿ ದನ್ತೇಭ್ಯಃ ಶರ್ಕರಾಂ ಹರೇತ್||೧೭|| ಕ್ಷಾರಚೂರ್ಣೈರ್ಮಧುಯುತೈಸ್ತತಶ್ಚ ಪ್ರತಿಸಾರಯೇತ್| ಕಪಾಲಿಕಾಯಾಮಪ್ಯೇವಂ ಹರ್ಷೋಕ್ತಂ ಚ ಸಮಾಚರೇತ್||೧೮||

Adhikarana kRumidante svedo raktavisrAvaNaM ca kRumidante vAtaghnAH snigdhA lepAdayaH kRumidante guDena madenana vA dAhaH kRumidante saptacchadArkakShIrAbhyAM pUraNam (19-20) · Śloka 20

ಜಯೇದ್ವಿಸ್ರಾವಣೈಃ ಸ್ವಿನ್ನಮಚಲಂ ಕೃಮಿದನ್ತಕಮ್| ಸ್ನಿಗ್ಧೈಶ್ಚಾಲೇಪಗಣ್ಡೂಷನಸ್ಯಾಹಾರೈಶ್ಚಲಾಪಹೈಃ||೧೯|| ಗುಡೇನ ಪೂರ್ಣಂ ಸುಷಿರಂ ಮಧೂಚ್ಛಿಷ್ಟೇನ ವಾ ದಹೇತ್| ಸಪ್ತಚ್ಛದಾರ್ಕಕ್ಷೀರಾಭ್ಯಾಂ ಪೂರಣಂ ಕೃಮಿಶೂಲಜಿತ್||೨೦||

Adhikarana kRumidante hi~ggvAdicUrNapoTalI dashane dhRutA rujAhRut kRumidante hiMgvAdisiddhatailena gaNDUShaH kRumidante eraNDAdikvAthayuktena tailena gaNDUShaH (21-22) · Śloka 22

ಹಿಙ್ಗುಕಟ್ಫಲಕಾಸೀಸಸ್ವರ್ಜಿಕಾಕುಷ್ಠವೇಲ್ಲಜಮ್| ರಜೋ ರುಜಂ ಜಯತ್ಯಾಶು ವಸ್ತ್ರಸ್ಥಂ ದಶನೇ ಧೃತಮ್||೨೧|| ಗಣ್ಡೂಷಂ ಗ್ರಾಹಯೇತ್ತೈಲಮೇಭಿರೇವ ಚ ಸಾಧಿತಮ್| ಕ್ವಾಱ್ಥೈರ್ವಾ ಯುಕ್ತಮೇರಣ್ಡದ್ವಿವ್ಯಾಘ್ರೀಭೂಕದಮ್ಬಜೈಃ||೨೨||

Adhikarana kRumidante evamapyashAntarujasya dantasyoddaraNam kRumidante tataH sayaShTitailena madhunA vA gaNDUShaH (23-24) · Śloka 24

ಕ್ರಿಯಾಯೋಗೈರ್ಬಹುವಿಧೈರಿತ್ಯಶಾನ್ತರುಜಂ ಭೃಶಮ್| ದೃಢಮಪ್ಯುದ್ಧರೇದ್ದನ್ತಂ ಪೂರ್ವಂ ಮೂಲಾದ್ವಿಮೋಕ್ಷಿತಮ್||೨೩|| ಸನ್ದಂಶಕೇನ ಲಘುನಾ ದನ್ತನಿರ್ಘಾತನೇನ ವಾ| ತೈಲಂ ಸಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವರಜೋ ಗಣ್ಡೂಷೋ ಮಧು ವಾ ತತಃ||೨೪||

Adhikarana kRumidante tato vidAryAditailena nasyam kRumidante kRushAdInAM dantaM noddharet kRumidante eShAmapyuddhRutau snigdhAdikramaH (karAlashyAvayorasAdhyatvAccikitsA noktA) (25-27) · Śloka 27

ತತೋ ವಿದಾರಿಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಶೃಙ್ಗಾಟಕಕಸೇರುಭಿಃ| ತೈಲಂ ದಶಗುಣಕ್ಷೀರಂ ಸಿದ್ಧಂ ಯುಞ್ಜೀತ ನಾವನಮ್||೨೫|| ಕೃಶದುರ್ಬಲವೃದ್ಧಾನಾಂ ವಾತಾರ್ತಾನಾಂ ಚ ನೋದ್ಧರೇತ್| ನೋದ್ಧರೇಚ್ಚೋತ್ತರಂ ದನ್ತಂ ಬಹೂಪದ್ರವಕೃದ್ಧಿ ಸಃ||೨೬|| ಏಷಾಮಪ್ಯುದ್ಧೃತೌ ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ವಾದುಶೀತಕ್ರಮೋ ಹಿತಃ| |೨೭|

Adhikarana dantamUlagatarogANAM cikitsA| shItAde raktasrAvo mustAdibhiH pratisAraNaM ca shItAde mustAdikvAthena kavalaH shItAde madhurasAdhitatailena nasyam (27-28) · Śloka 28

| ವಿಸ್ರಾವಿತಾಸ್ರೇ ಶೀತಾದೇ ಸಕ್ಷೌದ್ರೈಃ ಪ್ರತಿಸಾರಣಮ್||೨೭|| ಮುಸ್ತಾರ್ಜುನತ್ವಕ್ತ್ರಿಫಲಾಫಲಿನೀತಾಱ್ರ್ಕ್ಷ್ಯನಾಗರೈಃ| ತತ್ಕ್ವಾಥಃ ಕವಲೋ, ನಸ್ಯಂ ತೈಲಂ ಮಧುರಸಾಧಿತಮ್||೨೮||

Adhikarana upakushe uShNAmbusvinnadantamAMsAnAM maNDalAgrAdinA lekhanam upakushe tato lAkShAdibhiH pratisAraNam upakushe tato ghRutamaNDAdinA kavalagrahaH upakushe madhurasiddhaghRutena kavalo nasyaM ca (29-32) · Śloka 32

ದನ್ತಮಾಂಸಾನ್ಯುಪಕುಶೇ ಸ್ವಿನ್ನಾನ್ಯುಷ್ಣಾಮ್ಬುಧಾರಣೈಃ| ಮಣ್ಡಲಾಗ್ರೇಣ ಶಾಕಾದಿಪತ್ರೈರ್ವಾ ಬಹುಶೋ ಲಿಖೇತ್||೨೯|| ತತಶ್ಚ ಪ್ರತಿಸಾರ್ಯಾಣಿ ಘೃತಮಣ್ಡಮಧುದ್ರುತೈಃ| ಲಾಕ್ಷಾಪ್ರಿಯಙ್ಗುಪತ್ತಙ್ಗಲವಣೋತ್ತಮಗೈರಿಕೈಃ||೩೦|| ಸಕುಷ್ಠಶುಣ್ಠೀಮರಿಚಯಷ್ಟೀಮಧುರಸಾಞ್ಜನೈಃ| ಸುಖೋಷ್ಣೋ ಘೃತಮಣ್ಡೋ ತೈಲಂ ವಾ ಕವಲಗ್ರಹಃ||೩೧|| ಘೃತಂ ಚ ಮಧುರೈಃ ಸಿದ್ಧಂ ಹಿತಂ ಕವಲನಸ್ಯಯೋಃ| |೩೨|

Adhikarana dantapuppuTake svinnacchinnAdikRute yaShTyAdibhiH pratisAraNam (32-33) · Śloka 33

| ದನ್ತಪುಪ್ಪುಟಕೇ ಸ್ವಿನ್ನಛಿನ್ನಭಿನ್ನವಿಲೇಖಿತೇ||೩೨|| ಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಸ್ವರ್ಜಿಕಾಶುಣ್ಠೀಸೈನ್ಧವೈಃ ಪ್ರತಿಸಾರಣಮ್| |೩೩|

Adhikarana dantavidradhau kaTvAdibhiH kavalalepanam dantavidradhau kaTukAdibhirgharShaNam dantavidradhau himaiH pAkaM rakShet dantavidradhau pakvaH pATyaH, avagADhako dAhyaH (33-34) · Śloka 34

| ವಿದ್ರಧೌ ಕಟುತೀಕ್ಷ್ಣೋಷ್ಣರೂಕ್ಷೈಃ ಕವಲಲೇಪನಮ್||೩೩|| ಘರ್ಷಣಂ ಕಟುಕಾಕುಷ್ಠವೃಶ್ಚಿಕಾಲೀಯವೋದ್ಭವೈಃ| ರಕ್ಷೇತ್ಪಾಕಂ ಹಿಮೈಃ ಪಕ್ವಃ ಪಾಟ್ಯೋ ದಾಹ್ಯೋಽವಗಾಢಕಃ||೩೪||

Adhikarana suShire chinnalikhite rodhrAdibhiH pratisAraNam suShire chinnalikhite rodhrAdikvAthairgaNDUShaH suShire chinnalikhite yaShTyAditailena nAvanam (35-37) · Śloka 37

ಸುಷಿರೇ ಛಿನ್ನಲಿಖಿತೇ ಸಕ್ಷೌದ್ರೈಃ ಪ್ರತಿಸಾರಣಮ್| ರೋಧ್ರಮುಸ್ತಮಿಶಿಶ್ರೇಷ್ಠಾತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಪತ್ತಙ್ಗಕಿಂಶುಕೈಃ||೩೫|| ಸಕಟ್ಫಲೈಃ, ಕಷಾಯೈಶ್ಚ ತೇಷಾಂ ಗಣ್ಡೂಷ ಇಷ್ಯತೇ| ಯಷ್ಟೀರೋಧ್ರೋತ್ಪಲಾನನ್ತಾಸಾರಿವಾಗುರುಚನ್ದನೈಃ||೩೬|| ಸಗೈರಿಕಸಿತಾಪುಣ್ಡ್ರೈಃ ಸಿದ್ಧಂ ತೈಲಂ ಚ ನಾವನಮ್| |೩೭|

Adhikarana adhimAMsake chedanaM vacAdicUrNaiH pratisAraNaM ca adhimAMsake paTolAdikvAthena kavalaH (37-38) · Śloka 38

| ಛಿತ್ತ್ವಾಽಧಿಮಾಂಸಕಂ ಚೂರ್ಣೈಃ ಸಕ್ಷೌದ್ರೈಃ ಪ್ರತಿಸಾರಯೇತ್||೩೭|| ವಚಾತೇಜೋವತೀಪಾಠಾಸ್ವರ್ಜಿಕಾಯವಶೂಕಜೈಃ| ಪಟೋಲನಿಮ್ಬತ್ರಿಫಲಾಕಷಾಯಃ ಕವಲೋ ಹಿತಃ||೩೮||

Adhikarana vidarbhe dantamUlAnAM chedanam vidarbhe tataH kShAranasyAdi (39) · Śloka 39

ವಿದರ್ಭೇ ದನ್ತಮೂಲಾನಿ ಮಣ್ಡಲಾಗ್ರೇಣ ಶೋಧಯೇತ್| ಕ್ಷಾರಂ ಯುಞ್ಜ್ಯಾತ್ತತೋ ನಸ್ಯಂ ಗಣ್ಡೂಷಾದಿ ಚ ಶೀತಲಮ್||೩೯||

Adhikarana dantanADyAM kAyashirovirekaH dantanADyAM tato dantoddharaNamagnyAdinA dAhaH dantanADyAM jAtyAdikvAthena dhAvanam dantanADyAM kShIrivRukShAmbunnA gaNDUShaH dantanADyAM kShIrivRukShasiddhatailena nasyam (mahAsuShirasyAsAdhyatvAccikitsA noktA) (40-42) · Śloka 42

ಸಂಶೋಧ್ಯೋಭಯತಃ ಕಾಯಂ ಶಿರಶ್ಚೋಪಚರೇತ್ತತಃ| ನಾಡೀಂ ದನ್ತಾನುಗಾಂ ದನ್ತಂ ಸಮುದ್ಧೃತ್ಯಾಗ್ನಿನಾ ದಹೇತ್||೪೦|| ಕುಬ್ಜಾಂ ನೈಕಗತಿಂ ಪೂರ್ಣಾಂ ಗುಡೇನ ಮದನೇನ ವಾ| ಧಾವನಂ ಜಾತಿಮದನಖದಿರಸ್ವಾದುಕಣ್ಟಕೈಃ||೪೧|| ಕ್ಷೀರಿವೃಕ್ಷಾಮ್ಬುಗಣ್ಡೂಷೋ, ನಸ್ಯಂ ತೈಲಂ ಚ ತತ್ಕೃತಮ್| |೪೨|

Adhikarana jihvAgatarogANAM cikitsA| vAtajihvAyaaM vAtauShThakopokto vidhiH pittajihvAyAM gharShaNena srute rudhire madhuraiH pratisAraNAdi jihvAlase nave eShaH evopakramaH jihvAlase kintu shastreNainaM na spRushet (42-44) · Śloka 44

| ಕುರ್ಯಾದ್ವಾತೌಷ್ಠಕೋಪೋಕ್ತಂ ಕಣ್ಟಕೇಷ್ವನಿಲಾತ್ಮಸು||೪೨|| ಜಿಹ್ವಾಯಾಂ ಪಿತ್ತಜಾತೇಷು ಘೃಷ್ಟೇಷು ರುಧಿರೇ ಸ್ರುತೇ| ಪ್ರತಿಸಾರಣಗಣ್ಡೂಷನಾವನಂ ಮಧುರೈರ್ಹಿತಮ್||೪೩|| ತೀಕ್ಷ್ಣೈಃ ಕಫೋತ್ಥೇಷ್ವೇವಂ ಚ ಸರ್ಷಪತ್ರ್ಯೂಷಣಾದಿಭಿಃ| ನವೇ ಜಿಹ್ವಾಲಸೇಽಪ್ಯೇವಂ, ತಂ ತು ಶಸ್ತ್ರೇಣ ನ ಸ್ಪೃಶೇತ್||೪೪||

Adhikarana adhijihvikAyAM AkRuShTajihvAcchedanam adhijihvikAyAM tIkShNoShNairghaShaNAdi (45) · Śloka 45

ಉನ್ನಮ್ಯ ಜಿಹ್ವಾಮಾಕೃಷ್ಟಾಂ ಬಡಿಶೇನಾಧಿಜಿಹ್ವಿಕಾಮ್| ಛೇದಯೇನ್ಮಣ್ಡಲಾಗ್ರೇಣ ತೀಕ್ಷ್ಣೋಷ್ಣೈರ್ಘರ್ಷಣಾದಿ ಚ||೪೫||

Adhikarana upajihvAyAM raktasrAvo yavakShAreNa gharShaNaM ca tAlurogANAM cikitsA| shuNDikAyAM kaphaghnA nasyAdayaH (46) · Śloka 46

ಉಪಜಿಹ್ವಾಂ ಪರಿಸ್ರಾವ್ಯ ಯವಕ್ಷಾರೇಣ ಘರ್ಷಯೇತ್| ಕಫಘ್ನೈಃ ಶುಣ್ಡಿಕಾ ಸಾಧ್ಯಾ ನಸ್ಯಗಣ್ಡೂಷಘರ್ಷಣೈಃ||೪೬||

Adhikarana shuNDikAyAM vRuddhAyAM jihvAgracchedanam shuNDikAyAM aticchede mRutyuH shuNDikAyAM hInacchede vyAdhivRuddhiH (47-48) · Śloka 48

ಏರ್ವಾರುಬೀಜಪ್ರತಿಮಂ ವೃದ್ಧಾಯಾಮಸಿರಾತತಮ್| ಅಗ್ರಂ ನಿವಿಷ್ಟಂ ಜಿಹ್ವಾಯಾ ಬಡಿಶಾದ್ಯವಲಮ್ಬಿತಮ್||೪೭|| ಛೇದಯೇನ್ಮಣ್ಡಲಾಗ್ರೇಣ ನಾತ್ಯಗ್ರೇ ನ ಚ ಮೂಲತಃ| ಛೇದೇಽತ್ಯಸೃಕ್ಕ್ಷಯಾನ್ಮೃತ್ಯುರ್ಹೀನೇ ವ್ಯಾಧಿರ್ವಿವರ್ದ್ಧತೇ||೪೮||

Adhikarana shuNDikAyAM chinnAyAM maricAdibhirgharShaNam shuNDikAyAM chinnAyAM kaTukAdikvAthena kavalaH (49-50) · Śloka 50

ಮರಿಚಾತಿವಿಷಾಪಾಠಾವಚಾಕುಷ್ಠಕುಟನ್ನಟೈಃ| ಛಿನ್ನಾಯಾಂ ಸಪಟುಕ್ಷೌದ್ರೈರ್ಘರ್ಷಣಂ, ಕವಲಃ ಪುನಃ||೪೯|| ಕಟುಕಾತಿವಿಷಾಪಾಠಾನಿಮ್ಬರಾಸ್ನಾವಚಾಮ್ಬುಭಿಃ| |೫೦|

Adhikarana tAlusaMhatau vilikhya evaM samAcaret puppuTake vilikhya evaM samAcaret kacchape ca vilikhya evaM samAcaret (50) · Śloka 50

| ಸಙ್ಘಾತೇ ಪುಪ್ಪುಟೇ ಕೂರ್ಮೇ ವಿಲಿಖ್ಯೈವಂ ಸಮಾಚರೇತ್||೫೦||

Adhikarana tAlupAke apakve kAsIsAdibhirgharShaNam tAlupAke apakve shItAdyauShadhaiH kavalaH (51) · Śloka 51

ಅಪಕ್ವೇ ತಾಲುಪಾಕೇ ತು ಕಾಸೀಸಕ್ಷೌದ್ರತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಜೈಃ| ಘರ್ಷಣಂ, ಕವಲಃ ಶೀತಕಷಾಯಮಧುರೌಷಧೈಃ||೫೧||

Adhikarana tAlupAke pakve tIkShNoShNaiH pratisAraNam tAlupAke pakve vRuShAdibhistiktaiH kavalaH (52) · Śloka 52

ಪಕ್ವೇಽಷ್ಟಾಪದವದ್ಭಿನ್ನೇ ತೀಕ್ಷ್ಣೋಷ್ಣೈಃ ಪ್ರತಿಸಾರಣಮ್| ವೃಷನಿಮ್ಬಪಟೋಲಾದ್ಯೈಸ್ತಿಕ್ತೈಃ ಕವಲಧಾರಣಮ್||೫೨||

Adhikarana tAlushoShe~atRuShNasyottarabhaktikaM sarpiH tAlushoShe kaNAshuNThIshRutaM jalapAnam tAlushoShe amlairgaNDUShadhAraNam tAlushoShe snigdhA dhanvamAMsarasAH tAlushoShe kShIrasarpiShA nAvanam (tAlupiTikArbudayorasAdhyatvAccikitsA noktA) (53-54) · Śloka 54

ತಾಲುಶೋಷೇ ತ್ವತೃಷ್ಣಸ್ಯ ಸರ್ಪಿರುತ್ತರಭಕ್ತಿಕಮ್| ಕಣಾಶುಣ್ಠೀಶೃತಂ ಪಾನಮಮ್ಲೈರ್ಗಣ್ಡೂಷಧಾರಣಮ್||೫೩|| ಧನ್ವಮಾಂಸರಸಾಃ ಸ್ನಿಗ್ಧಾಃ, ಕ್ಷೀರಸರ್ಪಿಶ್ಚ ನಾವನಮ್| |೫೪|

Adhikarana galarogANAM cikitsA| kaNTharogeShu sarveShu raktamokShaH kaNTharogeShu tIkShNairnasyAdikarma kaNTharogeShu dArvItvagAdikvAthasya pAnam kaNTharogeShu harItakIkvAthasya pAnam (54-55) · Śloka 55

ಕಣ್ಠರೋಗೇಷ್ವಸೃಙ್ಮೋಕ್ಷಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣೈರ್ನಸ್ಯಾದಿ ಕರ್ಮ ಚ||೫೪|| ಕ್ವಾಥಃ ಪಾನಂ ಚ ದಾರ್ವೀತ್ವಙ್ನಿಮ್ಬತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಕಲಿಙ್ಗಜಃ| ಹರೀತಕೀಕಷಾಯೋ ವಾ ಪೇಯೋ ಮಾಕ್ಷಿಕಸಂಯುತಃ| ||೫೫||

Adhikarana kaNTharogeShu shreShThAdibhiH kavalaH kaNTharogeShu shreShThAdiguTikayA pratisAraNam (56-57) · Śloka 57

ಶ್ರೇಷ್ಠಾವ್ಯೋಷಯವಕ್ಷಾರದಾರ್ವೀದ್ವೀಪಿರಸಾಞ್ಜನೈಃ| ಸಪಾಠಾತೇಜಿನೀನಿಮ್ಬೈಃ ಸುಕ್ತಗೋಮೂತ್ರಸಾಧಿತೈಃ|೫೬| ಕವಲೋ, ಗುಟಿಕಾ ವಾಽತ್ರ ಕಲ್ಪಿತಾ ಪ್ರತಿಸಾರಣಮ್| |೫೭|

Adhikarana kaNTharogeShu shreShThAdibhiH kavalaH kaNTharogeShu shreShThAdiguTikayA pratisAraNam (56-57) · Śloka 57

ಶ್ರೇಷ್ಠಾವ್ಯೋಷಯವಕ್ಷಾರದಾರ್ವೀದ್ವೀಪಿರಸಾಞ್ಜನೈಃ| ಸಪಾಠಾತೇಜಿನೀನಿಮ್ಬೈಃ ಸುಕ್ತಗೋಮೂತ್ರಸಾಧಿತೈಃ||೫೬|| ಕವಲೋ, ಗುಟಿಕಾ ವಾಽತ್ರ ಕಲ್ಪಿತಾ ಪ್ರತಿಸಾರಣಮ್| ||೫೭||

Adhikarana vAtarohiNikAyAM lekhanam vAtarohiNikAyAM pa~jcamUlakvAthena kavalastailaM gaNDUSho nasyaM ca (58-59) · Śloka 59

ಅಥಾನ್ತರ್ಬಾಹ್ಯತಃ ಸ್ವಿನ್ನಾಂ ವಾತರೋಹಿಣಿಕಾಂ ಲಿಖೇತ್||೫೮|| ಅಙ್ಗುಲೀಶಸ್ತ್ರಕೇಣಾಶು ಪಟುಯುಕ್ತನಖೇನ ವಾ| ಪಞ್ಚಮೂಲಾಮ್ಬು ಕವಲಸ್ತೈಲಂ ಗಣ್ಡೂಷನಾವನಮ್||೫೯||

Adhikarana pittarohiNyAM visrAvya sitAdibhirgharShayet pittarohiNyAM sitAdikvAthena kavalaH pittarohiNyAM drAkShAdikvAthena kavalaH (60-61) · Śloka 61

ವಿಸ್ರಾವ್ಯ ಪಿತ್ತಸಮ್ಭೂತಾಂ ಸಿತಾಕ್ಷೌದ್ರಪ್ರಿಯಙ್ಗುಭಿಃ| ಘರ್ಷೇತ್ಸರೋಧ್ರಪತ್ತಙ್ಗೈಃ ಕವಲಃ ಕ್ವಥಿತೈಶ್ಚ ತೈಃ||೬೦|| ದ್ರಾಕ್ಷಾಪರೂಷಕಕ್ವಾಥೋ ಹಿತಶ್ಚ ಕವಲಗ್ರಹೇ| |೬೧|

Adhikarana raktarohiNyAM pratyAkhyAya pittajAyAmivopakramaH kapharohiNyAM kaTukaiH pratisAraNam kapharohiNyAM apAmArgaphalAditailena nasyagaNDUShau (61-63) · Śloka 63

| ಉಪಾಚರೇದೇವಮೇವ ಪ್ರತ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಸ್ರಸಮ್ಭವಾಮ್||೬೧|| ಸಾಗಾರಧೂಮೈಃ ಕಟುಕೈಃ ಕಫಜಾಂ ಪ್ರತಿಸಾರಯೇತ್| ನಸ್ಯಗಣ್ಡೂಷಯೋಸ್ತೈಲಂ ಸಾಧಿತಂ ಚ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ||೬೨|| ಅಪಾಮಾರ್ಗಫಲಶ್ವೇತಾದನ್ತೀಜನ್ತುಘ್ನಸೈನ್ಧವೈಃ| |೬೩|

Adhikarana vRunde kapharohiNIvaccikitsA shAlUke kapharohiNIvaccikitsA tuNDikeryAM kapharohiNIvaccikitsA gilAyau ca kapharohiNIvaccikitsA galavidradhau srAvitau shreShThAdibhirgaNDUShagharShaNe (63-64) · Śloka 64

| ತದ್ವಚ್ಚ ವೃನ್ದಶಾಲೂಕತುಣ್ಡಿಕೇರೀಗಿಲಾಯುಷು||೬೩|| ವಿದ್ರಧೌ ಸ್ರಾವಿತೇ ಶ್ರೇಷ್ಠಾರೋಚನಾತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಗೈರಿಕೈಃ| ಸರೋಧ್ರಪಟುಪತ್ತಙ್ಗಕಣೈರ್ಗಣ್ಡೂಷಘರ್ಷಣೇ||೬೪||

Adhikarana vAtaje galagaNDe svedo raktasrAvo tilAdibhirupanAhashca vAtaje galagaNDe rUDhe vraNe shigrvAdibhiH pralepaH vAtaje galagaNDe guDUcyAditailasya pAnam kaphaje galagaNDe~apyetaccikitsA (65-68) · Śloka 68

ಗಲಗಣ್ಡಃ ಪವನಜಃ ಸ್ವಿನ್ನೋ ನಿಃಸ್ರುತಶೋಣಿತಃ| ತಿಲೈರ್ಬೀಜೈಶ್ಚ ಲಟ್ವೋಮಾಪ್ರಿಯಾಲಶಣಸಮ್ಭವೈಃ||೬೫|| ಉಪನಾಹ್ಯೋ, ವ್ರಣೇ ರೂಢೇ ಪ್ರಲೇಪ್ಯಶ್ಚ ಪುನಃಪುನಃ| ಶಿಗ್ರುತಿಲ್ವಕತರ್ಕಾರೀಗಜಕೃಷ್ಣಾಪುನರ್ನವೈಃ||೬೬|| ಕಾಲಾಮೃತಾರ್ಕಮೂಲೈಶ್ಚ ಪುಷ್ಪೈಶ್ಚ ಕರಹಾಟಜೈಃ| ಏಕೈಷಿಕಾನ್ವಿತೈಃ ಪಿಷ್ಟೈಃ ಸುರಯಾ ಕಾಞ್ಜಿಕೇನ ವಾ||೬೭|| ಗುಡೂಚೀನಿಮ್ಬಕುಟಜಹಂಸಪಾದೀಬಲಾದ್ವಯೈಃ| ಸಾಧಿತಂ ಪಾಯಯೇತ್ತೈಲಂ ಸಕೃಷ್ಣಾದೇವದಾರುಭಿಃ||೬೮||

Adhikarana kaphaje galagaNDe atishayena svedavimlApane kaphaje galagaNDe ajagandhAdibhirlepaH (69-70) · Śloka 70

ಕರ್ತವ್ಯಂ ಕಫಜೇಽಪ್ಯೇತತ್ಸ್ವೇದವಿಮ್ಲಾಪನೇ ತ್ವತಿ| ಲೇಪೋಽಜಗನ್ಧಾತಿವಿಷಾವಿಶಲ್ಯಾಃ ಸವಿಷಾಣಿಕಾಃ||೬೯|| ಗುಞ್ಜಾಲಾಬುಶುಕಾಹ್ವಾಶ್ಚ ಪಲಾಶಕ್ಷಾರಕಲ್ಕಿತಾಃ| |೭೦|

Adhikarana kaphaje galagaNDe haThakShArasya pAnam vatsakAditailasya pAnam kaphaje galagaNDe kaphaghnA dhUmAdayaH (70-71) · Śloka 71

| ಮೂತ್ರಸ್ರುತಂ ಹಠಕ್ಷಾರಂ ಪಕ್ತ್ವಾ ಕೋದ್ರವಭುಕ್ ಪಿಬೇತ್||೭೦|| ಸಾಧಿತಂ ವತ್ಸಕಾದ್ಯೈರ್ವಾ ತೈಲಂ ಸಪಟುಪಞ್ಚಕೈಃ| ಕಫಘ್ನಾನ್ ಧೂಮವಮನನಾವನಾದೀಂಶ್ಚ ಶೀಲಯೇತ್||೭೧||

Adhikarana medoje galagaNDe sirAvyadhaH medoje kaphaghno vidhiH medoje asanAdicUrNasya pAnam medoje ashAntau pAcayitvA vraNavadAcaraH (raktarohiNIsannipAtarohiNIgalaughavalayashataghnIgalArbudasvaraghnAnAmasAdhyatvAccikitsA noktA) (72-73) · Śloka 73

ಮೇದೋಭವೇ ಸಿರಾಂ ವಿಧ್ಯೇತ್ಕಫಘ್ನಂ ಚ ವಿಧಿಂ ಭಜೇತ್| ಅಸನಾದಿರಜಶ್ಚೈನಂ ಪ್ರಾತರ್ಮೂತ್ರೇಣ ಪಾಯಯೇತ್||೭೨|| ಅಶಾನ್ತೌ ಪಾಚಯಿತ್ವಾ ಚ ಸರ್ವಾನ್ ವ್ರಣವದಾಚರೇತ್| |೭೩|

Adhikarana sarvavaktragarogANAM cikitsA| mukhapAkeShu triphalAdikvAthena mukhadhAvanam mukhapAkeShu triphalAdIn kuTherAdiM vA bhakShayitvA niShThIvanam (73-74) · Śloka 74

| ಮುಖಪಾಕೇಷು ಸಕ್ಷೌದ್ರಾ ಪ್ರಯೋಜ್ಯಾ ಮುಖಧಾವನಾಃ||೭೩|| ಕ್ವಥಿತಾಸ್ತ್ರಿಫಲಾಪಾಠಾಮೃದ್ವೀಕಾಜಾತಿಪಲ್ಲವಾಃ| ನಿಷ್ಠೇವ್ಯಾ ಭಕ್ಷಯಿತ್ವಾ ವಾ ಕುಠೇರಾದಿರ್ಗಣೋಽಥವಾ||೭೪||

Adhikarana vAtaje mukhapAke kRuShNAdibhiH pratisAraNam vAtaje vAtaharasiddhatailena kavalanasye (75) · Śloka 75

ಮುಖಪಾಕೇಽನಿಲಾತ್ ಕೃಷ್ಣಾಪಟ್ವೇಲಾಃ ಪ್ರತಿಸಾರಣಮ್| ತೈಲಂ ವಾತಹರೈಃ ಸಿದ್ಧಂ ಹಿತಂ ಕವಲನಸ್ಯಯೋಃ||೭೫||

Adhikarana pittaje mukhapAke pittaraktaghno vidhiH raktaje ca mukhapAke pittaraktaghno vidhiH kaphaje mukhapAke kaphaghno vidhiH kaphaje piTikAnAM shAkAdipatrairlekhanam (76) · Śloka 76

ಪಿತ್ತಾಸ್ರೇ ಪಿತ್ತರಕ್ತಘ್ನಃ ಕಫಘ್ನಶ್ಚ ಕಫೇ ವಿಧಿಃ| ಲಿಖೇಚ್ಛಾಕಾದಿಪತ್ರೈಶ್ಚ ಪಿಟಿಕಾಃ ಕಠಿನಾಃ ಸ್ಥಿರಾಃ||೭೬||

Adhikarana sannipAtaje yathAdoShodayaM cikitsA arbude nave asaMvRuddhe chedanaM svarjikAdibhiH pratisAraNam (77-78) · Śloka 78

ಯಥಾದೋಷೋದಯಂ ಕುರ್ಯಾತ್ಸನ್ನಿಪಾತೇ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಮ್| ನವೇಽರ್ಬುದೇ ತ್ವಸಂವೃದ್ಧೇ ಛೇದಿತೇ ಪ್ರತಿಸಾರಣಮ್||೭೭|| ಸ್ವರ್ಜಿಕಾನಾಗರಕ್ಷೌದ್ರೈಃ, ಕ್ವಾಥೋ ಗಣ್ಡೂಷ ಇಷ್ಯತೇ| |೭೮|

Adhikarana arbude guDUcyAdikvAthena gaNDUShaH kaphaje yavAnnabhuk tIkShNatailanasyAdayaH (78-79) · Śloka 79

| ಗುಡೂಚೀನಿಮ್ಬಕಲ್ಕೋತ್ಥೋ ಮಧುತೈಲಸಮನ್ವಿತಃ||೭೮|| ಯವಾನ್ನಭುಕ್ ತೀಕ್ಷ್ಣತೈಲನಸ್ಯಾಭ್ಯಙ್ಗಾಂಸ್ತಥಾಽಽಚರೇತ್| |೭೯|

Adhikarana pUtivadane vamite tIkShNadhUmAdayaH pUtivadane sama~ggAdibhirantardhAvanam pUtivadane shItAdopakushoktaM nasyAdi (UrdhvagudatyAsAdhyatvAccikitsA noktA|) (79-81) · Śloka 81

| ವಮಿತೇ ಪೂತಿವದನೇ ಧೂಮಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣಃ ಸನಾವನಃ||೭೯|| ಸಮಙ್ಗಾಧಾತಕೀರೋಧ್ರಫಲಿನೀಪದ್ಮಕೈರ್ಜಲಮ್| ಧಾವನಂ ವದನಸ್ಯಾನ್ತಶ್ಚೂರ್ಣಿತೈರವಚೂರ್ಣಿತಮ್||೮೦|| ಶೀತಾದೋಪಕುಶೋಕ್ತಂ ಚ ನಾವನಾದಿ ಚ ಶೀಲಯೇತ್| |೮೧|

Adhikarana kaNThAdirogaghnAH phalatrayAdiguTikA videhapraNItAH (81-83) · Śloka 83

ಫಲತ್ರಯದ್ವೀಪಿಕಿರಾತತಿಕ್ತ- ಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಸಿದ್ಧಾರ್ಥಕಟುತ್ರಿಕಾಣಿ| ಮುಸ್ತಾಹರಿದ್ರಾದ್ವಯಯಾವಶೂಕ- ವೃಕ್ಷಾಮ್ಲಕಾಮ್ಲಾಗ್ರಿಮವೇತಸಾಶ್ಚ||೮೧|| ಅಶ್ವತ್ಥಜಮ್ಬ್ವಾಮ್ರಧನಞ್ಜಯತ್ವಕ್ ತ್ವಕ್ ಚಾಹಿಮಾರಾತ್ಖದಿರಸ್ಯ ಸಾರಃ| ಕ್ವಾಥೇನ ತೇಷಾಂ ಘನತಾಂ ಗತೇನ ತಚ್ಚೂರ್ಣಯುಕ್ತಾ ಗುಟಿಕಾ ವಿಧೇಯಾಃ||೮೨|| ತಾ ಧಾರಿತಾ ಘ್ನನ್ತಿ ಮುಖೇನ ನಿತ್ಯಂ ಕಣ್ಠೌಷ್ಠತಾಲ್ವಾದಿಗದಾನ್ ಸುಕೃಚ್ಛ್ರಾನ್| ವಿಶೇಷತೋ ರೋಹಿಣಿಕಾಸ್ಯಶೋಷ- ಗನ್ಧಾನ್ ವಿದೇಹಾಧಿಪತಿಪ್ರಣೀತಾಃ||೮೩||

Adhikarana sarvamukharogaharaM khadirAditailam (84-86) · Śloka 86

ಖದಿರತುಲಾಮಮ್ಬುಘಟೇ ಪಕ್ತ್ವಾ ತೋಯೇನ ತೇನ ಪಿಷ್ಟೈಶ್ಚ| ಚನ್ದನಜೋಙ್ಗಕಕುಙ್ಕುಮಪರಿಪೇಲವವಾಲಕೋಶೀರೈಃ||೮೪|| ಸುರತರುರೋಧ್ರದ್ರಾಕ್ಷಾಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾಚೋಚಪದ್ಮಕವಿಡಙ್ಗೈಃ| ಸ್ಪೃಕ್ಕಾನತನಖಕಟ್ಫಲಸೂಕ್ಷ್ಮೈಲಾಧ್ಯಾಮಕೈಃ ಸಪತ್ತಙ್ಗೈಃ||೮೫|| ತೈಲಪ್ರಸ್ಥಂ ವಿಪಚೇತ್ ಕರ್ಷಾಂಶೈಃ ಪಾನನಸ್ಯಗಣ್ಡೂಷೈಸ್ತತ್| ಹತ್ವಾಽಽಸ್ಯೇ ಸರ್ವಗದಾನ್ ಜನಯತಿ ಗಾರ್ಧೀಂ ದೃಶಂ ಶ್ರುತಿಂ ಚ ವಾರಾಹೀಮ್||೮೬||

Adhikarana vya~ggAdiharaM prapunATAdibhirudvartanaM anena tailenAbhya~ggashca (87) · Śloka 87

ಉದ್ವರ್ತಿತಂ ಚ ಪ್ರಪುನಾಟರೋಧ್ರ- ದಾರ್ವೀಭಿರಭ್ಯಕ್ತಮನೇನ ವಕ್ತ್ರಮ್| ನಿರ್ವ್ಯಙ್ಗನೀಲೀಮುಖದೂಷಿಕಾದಿ ಸಞ್ಜಾಯತೇ ಚನ್ದ್ರಸಮಾನಕಾನ್ತಿ||೮೭||

Adhikarana sarvamukharogaharaM bANAditailam (88-89) · Śloka 89

ಪಲಶತಂ ಬಾಣಾತ್ತೋಯಘಟೇ ಪಕ್ತ್ವಾ ರಸೇಽಸ್ಮಿಂಶ್ಚ ಪಲಾರ್ಧಿಕೈಃ ಖದಿರಜಮ್ಬೂಯಷ್ಟ್ಯಾನನ್ತಾಮ್ರೈರಹಿಮಾರನೀಲೋತ್ಪಲಾನ್ವಿತೈಃ||೮೮|| ತೈಲಪ್ರಸ್ಥಂ ಪಾಚಯೇಚ್ಛ್ಲಕ್ಷ್ಣಪಿಷ್ಟೈ- ರೇಭಿರ್ದ್ರವ್ಯೈರ್ಧಾರಿತಂ ತನ್ಮುಖೇನ| ರೋಗಾನ್ ಸರ್ವಾನ್ ಹನ್ತಿ ವಕ್ತ್ರೇ ವಿಶೇಷಾ- ತ್ಸ್ಥೈರ್ಯಂ ಧತ್ತೇ ದನ್ತಪಙ್ಕ್ತೇಶ್ಚಲಾಯಾಃ||೮೯||

Adhikarana sarvamukharogaharAH khadirasArAdiguTikAH (90-94) · Śloka 94

ಖದಿರಸಾರಾದ್ ದ್ವೇ ತುಲೇ ಪಚೇದ್ವಲ್ಕಾತ್ತುಲಾಂ ಚಾರಿಮೇದಸಃ| ಘಟಚತುಷ್ಕೇ ಪಾದಶೇಷೇಽಸ್ಮಿನ್ ಪೂತೇ ಪುನಃ ಕ್ವಥನಾದ್ಘನೇ||೯೦|| ಆಕ್ಷಿಕಂ ಕ್ಷಿಪೇತ್ಸುಸೂಕ್ಷ್ಮಂ ರಜಃ ಸೇವ್ಯಾಮ್ಬುಪತ್ತಙ್ಗಗೈರಿಕಮ್| ಚನ್ದನದ್ವಯ(ಶ್ಯಾಮಾ) ರೋಧ್ರಪುಣ್ಡ್ರಾ- ಹ್ವಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಲಾಕ್ಷಾಞ್ಜನದ್ವಯಮ್||೯೧|| ಧಾತಕೀಕಟುಫಲದ್ವಿನಿಶಾತ್ರಿಫಲಾಚತುರ್ಜಾತಜೋಙ್ಗಕಮ್| ಮುಸ್ತಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾನ್ಯಗ್ರೋಧಪ್ರರೋಹ|ವಚಾ]ಮಾಂಸೀಯವಾಸಕಮ್||೯೨|| ಪದ್ಮಕೈಲಾಸಮಙ್ಗಾಶ್ಚ ಶೀತೇ ತಸ್ಮಿಂಸ್ತಥಾ ಪಾಲಿಕಾಂ ಪೃಥಕ್| ಜಾತಿಪತ್ರಿಕಾಂ ಸಜಾತೀಫಲಾಂ ಸಹ- (ನಖ)ಲವಙ್ಗಕಙ್ಕೋಲ್ಲಕಾಮ್||೯೩|| ಸ್ಫಟಿಕಶುಭ್ರಸುರಭಿಕರ್ಪೂರಕುಡವಂ ಚ ತತ್ರಾವಪೇತ್ತತಃ| ಕಾರಯೇದ್ಗುಟಿಕಾಃ ಸದಾ ಚೈತಾ ಧಾರ್ಯಾ ಮುಖೇ ತದ್ವದಾಪಹಾಃ||೯೪||

Adhikarana sarvamukharogaharaM arimedAdi tailam (95) · Śloka 95

ಕ್ವಾಥ್ಯೌಷಧವ್ಯತ್ಯಯಯೋಜನೇನ ತೈಲಂ ಪಚೇತ್ಕಲ್ಪನಯಾಽನಯೈವ| ಸರ್ವಾಸ್ಯರೋಗೋದ್ಧೃತಯೇ ತದಾಹು- ರ್ದನ್ತಸ್ಥಿರತ್ವೇ ತ್ವಿದಮೇವ ಮುಖ್ಯಮ್||೯೫||

Adhikarana dRuDhadvijakarametadvayam (96) · Śloka 96

ಖದಿರೇಣೈತಾ ಗುಟಿಕಾ- ಸ್ತೈಲಮಿದಂ ಚಾರಿಮೇದಸಾ ಪ್ರಥಿತಮ್| ಅನುಶೀಲಯನ್ ಪ್ರತಿದಿನಂ ಸ್ವಸ್ಥೋಽಪಿ ದೃಢದ್ವಿಜೋ ಭವತಿ||೯೬||

Adhikarana sarvamukharogaharo kShudrAdikavalagrahaH dantamAMsarogaharaH pAThAdicUrNaH (97-98) · Śloka 98

ಕ್ಷುದ್ರಾಗುಡೂಚೀಸುಮನಃಪ್ರವಾಲ- ದಾರ್ವೀಯವಾಸತ್ರಿಫಲಾಕಷಾಯಃ| ಕ್ಷೌದ್ರೇಣ ಯುಕ್ತಃ ಕವಲಗ್ರಹೋಽಯಂ ಸರ್ವಾಮಯಾನ್ ವಕ್ತ್ರಗತಾನ್ನಿಹನ್ತಿ||೯೭|| ಪಾಠಾದಾರ್ವೀತ್ವಕ್ಕುಷ್ಠಮುಸ್ತಾಸಮಙ್ಗಾ- ತಿಕ್ತಾಪೀತಾಙ್ಗೀರೋಧ್ರತೇಜೋವತೀನಾಮ್| ಚೂರ್ಣಃ ಸಕ್ಷೌದ್ರೋ ದನ್ತಮಾಂಸಾರ್ತಿಕಣ್ಡೂ- ಪಾಕಸ್ರಾವಾಣಂ ನಾಶನೋ ಘರ್ಷಣೇನ||೯೮||

Adhikarana mukhAdirogaharaH kAlakacUrNaH dantAdirogaharaH pItakacUrNaH (99-100) · Śloka 100

ಗೃಹಧೂಮತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಪಾಠಾವ್ಯೋಷಕ್ಷಾರಾಗ್ನ್ಯಯೋವರಾತೇಜೋಹ್ವೈಃ| ಮುಖದನ್ತಗಲವಿಕಾರೇ ಸಕ್ಷೌದ್ರಃ ಕಾಲಕೋ ವಿಧಾರ್ಯಶ್ಚೂರ್ಣಃ||೯೯|| ದಾರ್ವೀತ್ವಕ್ಸಿನ್ಧೂದ್ಭವಮನಃ ಶಿಲಾಯಾವಶೂಕಹರಿತಾಲೈಃ| ಧಾರ್ಯಃ ಪೀತಕಚೂರ್ಣೋ ದನ್ತಾಸ್ಯಗಲಾಮಯೇ ಸಮಧ್ವಾಜ್ಯಃ||೧೦೦||

Adhikarana galAmayaghnI dvikShArAdirasakriyA mukharogaharaH pathyAcUrNaH (101-102) · Śloka 102

ದ್ವಿಕ್ಷಾರಧೂಮಕವರಾಪಞ್ಚಪಟುವ್ಯೋಷವೇಲ್ಲಗಿರಿತಾರ್ಕ್ಷ್ಯೈಃ| ಗೋಮೂತ್ರೇಣ ವಿಪಕ್ವಾ ಗಲಾಮಯಘ್ನೀ ರಸಕ್ರಿಯಾ ಏಷಾ||೧೦೧|| ಗೋಮೂತ್ರಕ್ವಥನವಿಲೀನವಿಗ್ರಹಾಣಾಂ ಪಥ್ಯಾನಾಂ ಜಲಮಿಶಿಕುಷ್ಠಭಾವಿತಾನಾಮ್| ಅತ್ತಾರಂ ನರಮಣವೋಽಪಿ ವಕ್ತ್ರರೋಗಾಃ ಶ್ರೋತಾರಂ ನೃಪಮಿವ ನ ಸ್ಪೃಶನ್ತ್ಯನರ್ಥಾಃ||೧೦೨||

Adhikarana mukhapAkaharaH saptacchadAdikvAthaH sarvamukharogaharaH paTolAdikvAthaH (103-104) · Śloka 104

ಸಪ್ತಚ್ಛದೋಶೀರಪಟೋಲಮುಸ್ತ- ಹರೀತಕೀತಿಕ್ತಕರೋಹಿಣೀಭಿಃ| ಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವರಾಜದ್ರುಮಚನ್ದನೈಶ್ಚ ಕ್ವಾಥಂ ಪಿಬೇತ್ಪಾಕಹರಂ ಮುಖಸ್ಯ||೧೦೩|| ಪಟೋಲಶುಣ್ಠೀತ್ರಿಫಲಾವಿಶಾಲಾ- ತ್ರಾಯನ್ತಿತಿಕ್ತಾದ್ವಿನಿಶಾಮೃತಾನಾಮ್| ಪೀತಃ ಕಷಾಯೋ ಮಧುನಾ ನಿಹನ್ತಿ ಮುಖೇ ಸ್ಥಿತಶ್ಚಾಸ್ಯಗದಾನಶೇಷಾನ್||೧೦೪||

Adhikarana mukhapAkAdiharA dArvIrasakriyA mukhapAkAdiharA paTolAdirasakriyA (105-106) · Śloka 106

ಸ್ವರಸಃ ಕ್ವಥಿತೋ ದಾರ್ವ್ಯಾ ಘನೀಭೂತಃ ಸಗೈರಿಕಃ| ಆಸ್ಯಸ್ಥಃ ಸಮಧುರ್ವಕ್ತ್ರಪಾಕನಾಡೀವ್ರಣಾಪಹಃ||೧೦೫|| ಪಟೋಲನಿಮ್ಬಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವವಾಸಾಜಾತ್ಯರಿಮೇದಸಾಮ್| ಖದಿರಸ್ಯ ವರಾಯಾಶ್ಚ ಪೃಥಗೇವಂ ಪ್ರಕಲ್ಪನಾ||೧೦೬||

Adhikarana dvijadArDhyakRut khadirAdigaNDUShaH mukhAdirogeShu punaH punaH duShTaraktasrAvaH (107-108) · Śloka 108

ಖದಿರಾಯೋವರಾಪಾರ್ಥಮದಯನ್ತ್ಯಹಿಮಾರಕೈಃ| ಗಾಣ್ಡೂಷೋಽಮ್ಬುಶೃತೈರ್ಧಾರ್ಯೋ ದುರ್ಬಲದ್ವಿಜಶಾನ್ತಯೇ||೧೦೭|| ಮುಖದನ್ತಮೂಲಗಲಜಾಃ ಪ್ರಾಯೋ ರೋಗಾಃ ಕಫಾಸ್ರಭೂಯಿಷ್ಠಾಃ| ತಸ್ಮಾತ್ತೇಷಾಮಸಕೃದ್ ರುಧಿರಂ ವಿಸ್ರಾವಯೇದ್ದುಷ್ಟಮ್||೧೦೮||

Adhikarana mukhAdirogeShu kAyashirasorvirekAdi mukhAdirogeShu kapharaktaharaM karma (109-110) · Śloka 110

ಕಾಯಶಿರಸೋರ್ವಿರೇಕೋ ವಮನಂ ಕವಲಗ್ರಹಾಶ್ಚ ಕಟುತಿಕ್ತಾಃ| ಪ್ರಾಯಃ ಶಸ್ತಂ ತೇಷಾಂ ಕಫರಕ್ತಹರಂ ತಥಾ ಕರ್ಮ||೧೦೯|| ಯವತೃಣಧಾನ್ಯಂ ಭಕ್ತಂ ವಿದಲೈಃ ಕ್ಷಾರೋಷಿತೈರಪಸ್ನೇಹಾಃ| ಯೂಷಾ ಭಕ್ಷ್ಯಾಶ್ಚ ಹಿತಾ ಯಚ್ಚಾನ್ಯಚ್ಛ್ಲೇಷ್ಮನಾಶಾಯ||೧೧೦||

Adhikarana mukhAdirogeShu yavatRuNadhAnyAdi bhojanam mukhAdirogeShu tvaritamupakramaH (22) · Śloka 22

ಪ್ರಾಣಾನಿಲಪಥಸಂಸ್ಥಾಃ ಶ್ವಸಿತಮಪಿ ನಿರುನ್ಧತೇ ಪ್ರಮಾದವತಃ| ಕಣ್ಠಾಮಯಾಶ್ಚಿಕಿತ್ಸಿತ- ಮತೋ ದ್ರುತಂ ತೇಷು ಕುರ್ವೀತ||೧೧೧|| ಇತಿ ಶ್ರೀವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸೂನುಶ್ರೀಮದ್ವಾಗ್ಭಟವಿರಚಿ- ತಾಯಾಮಷ್ಟಾಙ್ಗಹೃದಯಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಷಷ್ಠೇ ಉತ್ತರ- ಸ್ಥಾನೇ ಮುಖರೋಗಪ್ರತಿಷೇಧೋ ನಾಮ ದ್ವಾವಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೨೨||