39. rasāyanavidhiradhyāyaḥ

Adhikarana rasAyanavidhiradhyAyaH ------- rasAyanasya phalam, rasAyanasya niruktiH (2) · Śloka 2

அதுநா பூர்வோக்தஹேதுஸம்பந்தஂ ரஸாயநாத்யாயஂ ஜிகதிஷுராஹ அதாதோ ரஸாயநவிதிமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ| (கத்யஸூத்ரே)||௨|| தீர்கமாயுஃ ஸ்மதிஂ மேதாமாரோக்யஂ தருணஂ வயஃ| ப்ரபாவர்ணஸ்வரௌதார்யஂ தேஹேந்த்ரியபலோதயம்||௧|| வாக்ஸித்திஂ வஷதாஂ காந்திமவாப்நோதி ரஸாயநாத்| லாபோபாயோ ஹி ஶஸ்தாநாஂ ரஸாதீநாஂ ரஸாயநம்||௨||

ஸ௦- தீர்காயுஃப்ரபதீந் ரஸாயநாததிகச்சதி| கஸ்மாதேதாநி ரஸாயநால்லப்யந்தே? இத்யாஹ-லாபோபாய இதி| யஸ்மாத் ஶ்ரேஷ்டாநாஂ ரஸருதிராதீநாஂ யோ லாபோபாயஃ, ஸ ரஸாயநமுச்யதே|

Adhikarana rasAyanasya prayogakAlAdiH (3) · Śloka 3

பூர்வே வயஸி மத்யே வா தத்ப்ரயோஜ்யஂ ஜிதாத்மநஃ| ஸ்நிக்தஸ்ய ஸ்ருதரக்தஸ்ய விஶுத்தஸ்ய ச ஸர்வதா||௩||

ஸ௦-தத்-ரஸாயநஂ, ஜிதாத்மநஃ புருஷஸ்யாத்யே வயஸி-அதிபால்யாதிக்ராந்தமாத்ரே, அதவா மத்யமே வயஸி ப்ரயோஜ்யம்| கீதஶஸ்ய புஂஸஃ ? ஸ்நிக்தேத்யாதி| ஸ்நிக்தாதிகுணயுக்தஸ்ய, ததா ஸர்வதா அத உபரிஷ்டாச்ச ஶுத்தஸ்ய|

Adhikarana rasAyanasya niShphalatvam (4) · Śloka 4

அவிஶுத்தே ஶரீரே ஹி யுக்தோ ராஸாயநோ விதிஃ| வாஜீகரோ வா மலிநே வஸ்த்ரே ரங்க இவாபலஃ||௪||

ஸ௦-யஸ்மாதவிஶுத்தே ஶரீரே ராஸாயநோ விதிருபயுக்தோ வாஜீகரோ வோபயுக்தோ நிஷ்பலஃ ஸ்யாத்| யதா மலிநே வஸ்த்ரே ரங்கஃ| மலிநஂ ஹி வஸ்த்ரஂ ந ரஜ்யதே|

Adhikarana rasAyanasya dvividhatvam (5) · Śloka 5

ரஸாயநாநாஂ த்விவிதஂ ப்ரயோகமஷயோ விதுஃ| குடீப்ராவேஶிகஂ முக்யஂ வாதாதபிகமந்யதா||௫||

ஸ௦-முநயோ ரஸாயநாநாஂ ப்ரயோகஂ த்விப்ரகாரஂ ஜாநந்தி| தத்ர முக்யஂ குடீப்ரவேஶநிர்வத்தம்| வாதாதபிகமந்யதா-அமுக்யமித்யர்தஃ|

Adhikarana rasAyanArthaM kuTI (6-7) · Śloka 7

புரே ப்ராப்யோபகரணே ஹர்ம்யநிர்வாதநிர்பயே| திஶ்யுதீச்யாஂ ஶுபே தேஶே த்ரிகர்பாஂ ஸூக்ஷ்மலோசநாம்||௬|| தூமாதபரஜோவ்யாலஸ்த்ரீமூர்காத்யவிலங்கிதாம்| ஸஜ்ஜவைத்யோபகரணாஂ ஸுமஷ்டாஂ காரயேத்குடீம்||௭||

ஸ௦-க்வ தத்குர்வீத ? புரே, ப்ராப்யோபகரணீயே, ஹர்ம்யஂ-தவலகஹஂ, நிவாதஂ நிர்பயஂ ச யஸ்மிந் தஸ்மிந், ததோதீச்யாஂ திஶி, ஶுபே-துர்பிக்ஷமரகாதிரஹிதே, குடீஂ த்ரிகர்பாஂ காரயேத்| ப்ரதமமேகஂ கஹம், தஸ்யாப்யந்தரே த்விதீயம், தஸ்யாப்யந்தரே ததீயம், ஏவஂ த்ரிகர்பா| த்ரயோ கர்பாஃ-அந்தராணி, யஸ்யா இதி கத்வா| ததா ஸூக்ஷ்மகவாக்ஷாம்| ததா தூமாதிபிரவிலிங்கிதாஂ-அநாக்ராந்தாம்| ததா ப்ரகுணாநி வைத்யோபகரணாநி-பேஷஜாதீநி, யஸ்யாஂ தாஂ ததாவிதாம்| ஸுமஷ்டாஂ-உபலேபநாதிகரணேந ஶுத்தாம்|

Adhikarana puNye~ahni kuTIpraveshaH, rasAyanasevanakarturniyamAH (8-10) · Śloka 10

அத புண்யேऽஹ்நி ஸம்பூஜ்ய பூஜ்யாஂஸ்தாஂ ப்ரவிஶேச்சுசிஃ| தத்ர ஸஂஶோதநைஃ ஶுத்தஃ ஸுகீ ஜாதபலஃ புநஃ||௮|| ப்ரஹ்மசாரீ ததியுதஃ ஶ்ரத்ததாநோ ஜிதேந்த்ரியஃ| தாநஶீலதயாஸத்யவ்ரததர்மபராயணஃ||௯|| தேவதாநுஸ்மதௌ யுக்தோ யுக்தஸ்வப்நப்ரஜாகரஃ| ப்ரியௌஷதஃ பேஶலவாகாரபேத ரஸாயநம்||௧௦||

ஸ௦- அத-கதமங்கலஃ, ஶுபே திவஸே ஶுசிஃ பூஜ்யாந்-குருமித்ராதீந், ஸம்பூஜ்ய தாஂ-பூர்வோபவர்ணிதாஂ குடீஂ, ப்ரவிஶேத்| தஸ்யாஂ குட்யாஂ கதஸந்நிவேஶஃ ஸஂஶோதநைஃ ஶுத்தஃ| ஸுகீ-அரோகஃ| ஏதச்ச பாஹுல்யேநோக்தம்| ஶிலாஜதுச்யவநப்ராஶாதீநாஂ வ்யாதிஷ்வப்யநுஜ்ஞாதத்வாத்| ததா ச வக்ஷயதி (ஶ்லோ.௧௪௨)-"ந ஸோऽஸ்தி ரோகோ புவி ஸாத்யரூபோ ஜத்வஶ்மஜஂ யஂ ந ஜயேத்ப்ரஸஹ்ய|" இதி| ததா (ஶ்லோ.௩௯)-"இத்யேஷ ச்யவநப்ராஶோ யஂ ப்ராஶ்ய ச்யவநோ முநிஃ| ஜர்ஜரிதோऽப்யாஸீந்நாரீநயநநந்தநஃ|| காஸஂ ஶ்வாஸஂ க்ஷயஂ ஶோபஂ வைஸ்வர்யஂ ச வ்யபோஹதி||" இதி| புநர்ஜாதபலஂ இதி ப்ரகதிபலேந யோ பலவாந்நாஸீத்தஸ்ய ஸஂஶோதநேந பலஹீநத்வேந புநர்ஜாதபலோ பஂஹணாஹாராதிநா யதா, ஸ ததா ரஸாயநமாரபேதேத்யர்தஃ| அஸஞ்ஜாதபலோ ஹ்யுத்கஷ்டவீர்யாணாஂ ரஸாயநாநாஂ வீர்யஂ ஸோடுஂ ந க்ஷமத இதி புநர்ஜாதபல இத்யுக்தம்| ப்ரஹ்மசாரீத்யுக்தஂ நிவத்தஸ்த்ரீஸங்கபரம்| ததா ஜாதஸந்தோஷஃ| ஶ்ரத்தாலுரலோலுபஶ்ச| ததா தாநரதஃ தயாதிதத்பரஃ| ததா தேவதாபக்தஃ| யுக்தௌ ஸ்வப்நப்ரஜாகரௌ யஸ்ய ஸ ஏவம்| ததா பேஷஜாநுராகவாந் மதுரவசநஃ|

Adhikarana rasAyane pUrvaM harItakyAdivirecanam (11-12) · Śloka 12

ஹரீதகீமாமலகஂ ஸைந்தவஂ நாகரஂ வசாம்| ஹரித்ராஂ பிப்பலீஂ வேல்லஂ குடஂ சோஷ்ணாம்புநா பிபேத்||௧௧|| ஸ்நிக்தஸ்விந்நோ நரஃ பூர்வஂ, தேந ஸாது விரிச்யதே| |௧௨|

ஸ௦- ஹரீதக்யாதிகஂ யோகமுஷ்ணஜலேந ப்ராக் ஸ்நிக்தஸ்விந்நோ நரஃ பிபேத்| தேந யோகேந ஸம்யக் விரிச்யதே|

Adhikarana tataH shuddhasharIrAya ghRutAnvitaM yAvakaM deyam (12-13) · Śloka 13

| ததஃ ஶுத்தஶரீராய கதஸஂஸர்ஜநாய ச||௧௨|| த்ரிராத்ரஂ பஞ்சராத்ரஂ வா ஸப்தாஹஂ வா கதாந்விதம்| தத்யாத்யாவகமாஶுத்தேஃ புராணஶகதோऽதவா||௧௩||

ஸ௦- அநந்தரஂ, ஶுத்ததேஹாய கதபேயாதிகக்ரமாய ச த்ரிராத்ரஂ பஞ்சராத்ரஂ வா ஸப்தாஹஂ வா ஸர்பிர்யுதஂ யாவகஂ தத்யாத்| அதவா புராணஶகதஃ ஶுத்திஂ யாவத் தாவத்யாவகஂ ஸஸர்பிஷ்கஂ தத்யாத்| த்ரிவிதமலாபேக்ஷயா த்ரிவிதஂ பரிஜ்ஞாநம்,-ஹீநபுரீஷஸ்ய த்ரிராத்ரம், மத்யபுரீஷஸ்ய பஞ்சராத்ரம், உத்கஷ்டபுரீஷஸ்ய ஸப்தராத்ரமிதி| ததா ஹி [மத்ய]பஹுவர்சஸ்கஸ்ய பஞ்சராத்ரேண ஸப்தராத்ரேண வா மலஃ ஶுத்த்யதி, அல்பமலஸ்ய த்ரிராத்ரேணைவ, இதி த்ரிவிதஂ பரிஜ்ஞாநஂ யுக்தம்| பஹுதரமலஸ்ய பஹுதரைரேவாஹோபிஃ ஶுத்திஃ ஸ்யாதித்யுக்தவாந்'ஆஶுத்தேஃ புராணஶகதோऽதவா' இதி|

Adhikarana itthaM saMskRutakoShThasya yaugikaM rasAyanaM deyam (14) · Śloka 14

இத்தஂ ஸஂஸ்கதகோஷ்டஸ்ய ரஸாயநமுபாஹரேத்| யஸ்ய யத்யௌகிகஂ பஶ்யேத்ஸர்வமாலோச்ய ஸாத்ம்யவித்||௧௪||

ஸ௦-ஏவஂ ஸஂஸ்கதகோஷ்டஸ்ய நரஸ்ய யஸ்ய யத்ரஸாயநஂ யௌகிகமுபலப்யதே, ஸாத்ம்யஜ்ஞோ பிஷக் ஸர்வமாலோச்ய தஸ்ய தத்ரஸாயநமுபாஹரேத்| ["ஹரணாத் ஸர்வதோகாணஂ யாऽஸாவுக்தா ஹரீதகீ| பத்யத்வாத்ஸர்வதாதூநாஂ பத்யா, ஶிவதயா ஶிவா|| யஸ்மாத்விஜயதே வ்யாதீந் ஸமக்ராந் விஜயா ததஃ| அபயஂ ஸர்வரோகேப்யோ பவத்யாயுஶ்ச ஶாஶ்வதம்|| யதஃ ஶீலயதாமேநாஂ தேநேயமபயா ஸ்மதா| நவா வத்தா கநா ஸ்நிக்தா குர்வீ மஜ்ஜதி சாப்ஸு யா|| பாலஸ்ய ஸா ப்ரயோக்தவ்யா நவநீதஸமந்விதா| வாதே ஸஸர்பிர்லவணா பித்தே ஸகுடஶர்கரா|| கபே ஸபிப்பலீக்ஷௌத்ரா ஸர்வதா ஸா ப்ரஶஸ்யதே|" இதி வத்தவாக்படாத் (ஸஂ.உ. அ. ௪௯)|]

Adhikarana brAhmaM rasAyanam (15-23) · Śloka 23

பத்யாஸஹஸ்ரஂ த்ரிகுணதாத்ரீபலஸமந்விதம்| பஞ்சாநாஂ பஞ்சமூலாநாஂ ஸார்தஂ பலஶதத்வயம்||௧௫|| ஜலே தஶகுணே பக்த்வா தஶபாகஸ்திதே ரஸே| ஆபோத்ய கத்வா வ்யஸ்தீநி விஜயாமலகாந்யதா||௧௬|| விநீய தஸ்மிந்நிர்யூஹே யோஜயேத்குடவாஂஶகம்| த்வகேலாமுஸ்தரஜநீபிப்பல்யகுருசந்தநம்||௧௭|| மண்டூகபர்ணீகநகஶங்கபுஷ்பீவசாப்லவம்| யஷ்ட்யாஹ்வயஂ விடங்கஂ ச சூர்ணிதஂ துலயாऽதிகம்||௧௮|| ஸிதோபலார்தபாரஂ ச பாத்ராணி த்ரீணி ஸர்பிஷஃ| த்வே ச தைலாத் பசேத்ஸர்வஂ ததக்நௌ லேஹதாஂ கதம்||௧௯|| அவதீர்ணஂ ஹிமஂ யுஞ்ஜ்யாத்விஂஶைஃ க்ஷௌத்ரஶதைஸ்த்ரிபிஃ| ததஃ கஜேந மதிதஂ நிதத்யாத் கதபாஜநே||௨௦|| யா நோபருந்த்யாதாஹாரமேகஂ மாத்ராऽஸ்ய ஸா ஸ்மதா| ஷஷ்டிகஃ பயஸ சாத்ர ஜீர்ணே போஜநமிஷ்யதே||௨௧|| வைகாநஸா வாலகில்யாஸ்ததா சாந்யே தபோதநாஃ| ப்ரஹ்மணா விஹிதஂ தந்யமிதஂ ப்ரஶ்ய ரஸாயநம்||௨௨|| தந்த்ராஶ்ரமாக்லமவலீபலிதாமயவர்ஜிதாஃ| மேகாஸ்மதிபலோபேதா பபூவுரமிதாயுஷஃ||௨௩||

ஸ௦- அபயாநாஂ ஸஹஸ்ரமாமலகஸஹஸ்ரத்ரிதயயுதம்| ததா பஞ்சாநாஂ பஞ்சமூலாநாஂ பலஶதத்வயஂ ஸார்தஂ ஸலிலே தஶகுணே பக்த்வா தஶாஂஶஸ்திதே ரஸ ஆபோத்ய-மதித்வா, ஹரீதக்யாமலகாநி வ்யஸ்தீநி கத்வா தஸ்மிந் க்வாதே ப்ரக்ஷிப்ய குடவப்ரமாணஂ த்வகேலாதிகஂ சூர்ணிதஂ யோஜயேத்| கநகஂ-நாககேஸரம்| வ்யஸ்தீநீதி "நபுஂஸகமநபுஂஸகேந" இத்யேகஶேஷஃ| பலஶதேநாதிகஂ ஶர்கராயா அர்தபாரம், கதஸ்ய த்ரீண்யாடகாநி, த்வே சாடகே தைலாத், தத்ஸர்வஂ வஹ்நௌ பசேத்| தச்ச லேஹதாஂ கதமவதீர்ணஂ ஶீதஂ க்ஷௌத்ரஶதைஸ்த்ரிபிர்விஂஶத்யதிகைர்யுஞ்ஜீத| விஂஶைரிதி 'விஂஶதேஃ பூரணே' இதி பூரணேऽர்தே டிபிஃ| 'விஂஶதேர்டித்' இதி டிலோபே விஂஶஶப்தஃ| அநந்தரஂ கஜேநாலோடிதஂ கதபாண்டே நிதத்யாத்| யா-மாத்ரா, ஏகமாஹாரஂ-ஸாயஂதநஂ, நோபருந்த்யாத் ஸாऽஸ்ய ரஸாயநஸ்ய மாத்ரா ஸ்மதா| ஆஹாரமேகமிதி வசநாச்ச ப்ரதமாஹாரகாலஸ்ய ரஸாயநமாத்ரயாऽவஶ்யமுபரோதஃ கார்ய இதி வேதயதி| அஸ்மிஂஶ்ச லேஹே ஜீர்ணே ஷஷ்டிகஃ க்ஷீரேண ஸஹ போஜநமிஷ்டம்| வைகாநஸாதயோ ப்ரஹ்மணா நிர்மிதமேததுபயுஜ்ய ரஸாயநஂ தந்த்ராதிவர்ஜிதா மேதாதியுதா அமிதஜீவிதாஶ்சாபூவந்| தந்யமிதி தநாய ஹிதம்| நநு, ரஸாயநஸ்ய தநார்ஜநோபாயத்வாபாவாத் கதஂ தந்யத்வம் ? அத்ர ப்ரூமஃ| கார்யே காரணோபசாராதேவமுக்தம்| ததா ஹி ரஸாயநமிதமாமயக்நத்வாதாரோக்யே ச ஸதி மேதாஸ்மத்யாயுக்தஸ்ய தநாயோத்யமஂ குர்வதோऽவஶ்யஂ தநஸம்ப[ம்ப்ரா]த்திரிதி யுக்தமேவ| நநு, ஆமயவர்ஜைதா இத்யநேநைவோக்தார்தத்வாத் தந்த்ராதிக்ரஹணமவாச்யமேவ| அத்ராசக்ஷமஹே| ஆமயவர்ஜிதே ஸ்வாஸ்த்யாநுவத்திகரணஸாமர்த்யமஸ்ய ரஸாயநஸ்யாவாதீத்தந்த்ரகத்| தந்த்ராதிக்ரஹணஂ ச ரோகநாஶேऽப்யஸ்ய ஜ்யாயஸ்த்வமிதி ப்ரதிபாதநார்தம்| ["அபயாமலகபிபீதகபஞ்சாத்மகபஞ்சமூலநிர்யூஹே| வல்லீபலாஶகரஸே த்விகுணே க்ஷீரேऽஷ்டகுணே ச விபசேத|| கதஸ்ய கும்பஂ மதுகஂ மதூகஂ காகோலியுக்மஂ ச பலாஂ ஸ்வகுப்தாம்| ஸக்ஷீரஶுக்லாமஷபஂ ஸஜீவஂ ஸுகாம்புபஸ்தச்ச பிபேத்குணாட்யம்|| (ஸம். உ. அ. ௪௯)"]

Adhikarana abhayAmalakaM rasAyanam (24-27) · Śloka 27

அபயாமலகஸஹஸ்ரஂ நிராமயஂ பிப்பலீஸஹஸ்ரயுதம்| தருணபலாஶக்ஷரத்ரவீகதஂ ஸ்தாபயேத்பாண்டே||௨௪|| உபயுக்தே ச க்ஷாரே சாயாஸஂஶுஷ்கசூர்ணிதஂ யோஜ்யம்| பாதாஂஶேந ஸிதாயாஶ்சதுர்குணாப்யாஂ மதுகதாப்யாம்||௨௫|| தத்கதகும்பே பூமௌ நிதாய ஷண்மாஸஸஂஸ்தமுத்தத்ய| ப்ராஹ்ணே ப்ராஶ்ய யதாநலமுசிதாஹாரோ பவேத்ஸததம்||௨௬|| இத்யுபயுஞ்ஜ்யாஶேஷஂ வர்ஷஶதமநாமயோ ஜராரஹிதஃ| ஜீவதி பலபுஷ்டிவபுஃஸ்மதிமேதாத்யந்விதோ விஶேஷேண||௨௭||

ஸ௦- அபயாமலகாநாஂ ஸஹஸ்ரஂ தடஂ கணாஸஹஸ்ராந்விதமஜீர்ணபலாஶக்ஷாரத்ரவீகதஂ பாஜநே ஸ்தாபயேத்| க்ஷாரே சோபயுக்தே ஸதி சாயாயாஂ ஶுஷ்கஂ சூர்ணிதஂ ச ஶர்கராயாஶ்சதுர்தாஂஶேந சதுர்குணாப்யாஂ கதமாக்ஷீகாப்யாஂ யோஜ்யம்| ஏதத்கதகும்பே நிதாய பூமௌ ஷண்மாஸஸ்திதஂ ஸமுத்தத்ய பூர்வாஹ்ணே யதாக்நி புக்த்வா ஸாத்ம்யாஹாரஃ ஸதா ஸ்யாத்| திஸ்ர ஆர்யாஃ| ஏவமேதத்ஸர்வமுபயுஜ்ய ஸஂவத்ஸரஶதஂ நீரோகோ ஜராரஹிதோ ஜீவதி| விஶேஷேண பலாதியுதஃ| கீதிரார்யா|

Adhikarana AmalakaM rasAyanam (28-32) · Śloka 32

நீருஜார்த்ரபலாஶஸ்ய சிந்நே ஶிரஸி தத்க்ஷதம்| அந்தர்த்விஹஸ்தஂ கம்பீரஂ பூர்யமாமலகைர்நவைஃ||௨௮|| ஆமூலஂ வேஷ்டிதஂ தர்பைஃ பத்மிநீபங்கலேபிதம்| ஆதீப்ய கோமயைர்வந்யைர்நிர்வாதே ஸ்வேதயேத்ததஃ||௨௯|| ஸ்விந்நாநி தாந்யாமலகாநி தப்த்யா கதேந்நரஃ க்ஷௌத்ரகதாந்விதாநி| க்ஷீரஂ ஶதஂ சாநு பிபேத்ப்ரகாமஂ தேநைவ வர்தேத ச மாஸமேகம்||௩௦|| வர்ஜ்யாநி வர்ஜ்யாநி ச தத்ர யத்நாத் ஸ்பஶ்யஂ ச ஶீதாம்பு ந பாணிநாऽபி| ஏகாதஶாஹேऽஸ்ய ததோ வ்யதீதே பதந்தி கேஶா தஶநா நகாஶ்ச||௩௧|| அதால்பகைரேவ திநைஃ ஸுரூபஃ ஸ்த்ரீஷ்வக்ஷயஃ குஞ்ஜரதுல்யவீர்யஃ| விஶிஷ்டமேதாபலபுத்திஸத்த்வோ பவத்யஸௌ வர்ஷஸஹஸ்ரஜீவீ||௩௨||

ஸ௦-நீருஜோ-ஜந்த்வாதிபிரநுபத்ருதோ, யஃ பலாஶஸ்தஸ்ய ஶிரஸி சிந்நேऽந்தர்த்விஹஸ்தமாத்ரஂ தத்க்ஷதஂ-ஸுஷிரீகதஂ, கம்பீரஂ நவைராமலகைஃ பூரணீயம்| பூர்ணஂ யாவத்தர்பைர்வேஷ்டிதஂ பத்மிநீகர்தமேந லேபிதஂ தத ஆரண்யைர்கோமயைராதீப்ய நிவாதே ஸ்வேதயேத்| தாநி சாமலகாநி ஸ்விந்நாநி க்ஷௌத்ரகதயுதாநி தப்த்யா புருஷஃ காதேத்| பஶ்சாத்துக்தஂ க்வதிதஂ பஹு பிபேத்| தேநைவ ச துக்தேந மாஸமேகஂ வர்தேத| இந்த்ரவஜ்ரா| ரஸாயநவிதௌ யாந்யுக்தாநி க்ஷாராதீநி வர்ஜ்யாநி தாநி பரிஹர்தவ்யாநி யத்நேந| ஹஸ்தேநாபி ஶிஶிரஂ ஜலஂ ந ஸ்பர்ஶயிதவ்யம்| ததோऽஸ்ய ரஸாயநவிதாதுரேகாதஶேऽஹ்நி வ்யதிக்ராந்தே கேஶாதயஃ பதந்தி| ததோऽல்பகைரேவ திநை ரூபவாஂஸ்தருணீவிஷய அக்ஷயஶக்திர்கஜஸமாநஸாமர்த்ய உத்கஷ்டமேதாதிரஸௌ பவதி| வர்ஷஸஹஸ்ரஜீவீ ச| உபஜாதீ வத்தே|

Adhikarana cyavanaprAsho rasAyanam (33-41) · Śloka 41

தஶமூலபலாமுஸ்தஜீவகர்ஷபகோத்பலம்| பர்ணிந்யௌ பிப்பலீ ஶங்கீ மேதா தாமலகீ த்ருடிஃ||௩௩|| ஜீவந்தீ ஜோங்ககஂ த்ராக்ஷா பௌஷ்கரஂ சந்தநஂ ஶடீ| புநர்நவர்த்திகாகோலீகாகநாஸாமதாத்வயம்||௩௪|| விதாரீ வஷமூலஂ ச ததைகத்யஂ பலோந்மிதம்| ஜலத்ரோணே பசேத்பஞ்ச தாத்ரீபலஶதாநி ச||௩௫|| பாதஶேஷஂ ரஸஂ தஸ்மாத்வ்யஸ்தீந்யாமலகாநி ச| கஹீத்வா பர்ஜயேத்தைலகதாத் த்வாதஶபிஃ பலைஃ||௩௬|| மத்ஸ்யண்டிகாதுலார்தேந யுக்தஂ தல்லேஹவத் பசேத்| ஸ்நேஹார்தஂ மது ஸித்தே து தவக்ஷீர்யாஶ்சதுஷ்பலம்||௩௭|| பிப்பல்யா த்விபலஂ தத்யாச்சதுர்ஜாதஂ கணார்திதம்| அதோऽவலேஹயேந்மாத்ராஂ குடீஸ்தஃ பத்யபோஜநஃ||௩௮|| இத்யேஷ ச்யவநப்ராஶோ யஂ ப்ராஶ்ய ச்யவநோ முநிஃ| ஜராஜர்ஜரிதோऽப்யாஸீந்நாரீநயநந்தநஃ||௩௯|| காஸஂ ஶ்வாஸஂ ஜ்வரஂ ஶோஷஂ ஹத்ரோகஂ வாதஶோணிதம்| மூத்ரஶுக்ராஶ்ரயாந் தோஷாந் வைஸ்வர்யஂ ச வ்யபோஹதி||௪௦|| பாலவத்தக்ஷதக்ஷீணகஶாநாமங்கவர்தநஃ| மேதாஂ ஸ்மதிஂ காந்திமநாமத்வ- மாயுஃப்ரகர்ஷஂ பவநாநுலோம்யம்| ஸ்த்ரீஷு ப்ரஹர்ஷஂ பலமிந்த்ரியாணா- மக்நேஶ்ச குர்யாத்விதிநோபயுக்தஃ||௪௧||

ஸ௦-தஶமூலாதிகஂ பலோந்மிதமைகத்யஂ தோயத்ரோண ஆமலகஶதாநி பஞ்ச பசேத்| தஸ்மாச்சதுர்தாஶஂ ரஸஂ விகதாஸ்தீநி சாமலகாந்யாதாய தைலகதயோஃ ப்ரத்யேகஂ த்வாதஶபிஃ பலைர்பர்ஜயேத்| ஶர்கராதுலார்தேநாந்விதஂ ததேதத்ஸர்வஂ லேஹமிவ பசேத்| ஸ்நேஹஸ்யார்தஂ பக்வே ஶீதே மது ததா தவக்ஷீரீசதுஷ்பலஂ கணாத்விபலஂ கணார்தேந சதுர்ஜாதஂ ச தத்யாத்| அதோ-லேஹாத், மாத்ராஂ குடீஸ்திதஃ பத்யாந்யஶ்நந்நவ லேஹயேத்| இதி-ஏவஂ ப்ரகாரஃ, அயஂ ச்யவநப்ராஶாக்யோ லேஹஃ| யஂ லேஹஂ, ப்ராஶ்ய ச்யவநஸஂஜ்ஞோ முநிர்ஜராக்ராந்தோऽபி தருணீலோசநரஞ்ஜந அஸீத்| அயஂ லேஹஃ காஸாதீந் வ்யபோஹதி| "உபஸர்காதஸ்யத்யூஹ்யோர்வா வசநம் (ர்வேதி வாச்யம்)" இதி தங்| பாலாதீநாமங்கவத்திகத்| மேதாதீஂஶ்ச விதத்யாத் விதிநா ரஸாயநோக்தேநோபயுக்தோऽயம்| இந்த்ரவஜ்ராவத்தம்|

Adhikarana triPalA rasAyanam (42-43) · Śloka 43

மதுகேந தவக்ஷீர்யா பிப்பல்யா ஸிந்துஜந்மநா| பதக்லோஹைஃ ஸுவர்ணேந வசயா மதுஸர்பிஷா||௪௨|| ஸிதயா வா ஸமா யுக்தா ஸமாயுக்தா ரஸாயநம்| த்ரிபலா ஸர்வரோகக்நீ மேதாயுஃஸ்மதிபுத்திதா||௪௩||

ஸ௦-மதுகேந ஸமா-துல்யா, யுக்தா த்ரிபலா ததா ஸமைஃ ஸர்வைஃ, யுக்தா-உபயுக்தா, ரஸாயநஂ ஸர்வரோகக்நீ மேதாதிதா ச ஸ்யாத்| தவக்ஷீர்யாதீநாஂ ப்ரத்யேகஂ த்ரிபலாங்கத்வேந ரஸாயநாநி நிருப்யாணி| ஸிந்துஜந்மநா-ஸைந்தவேந, லோஹாஃ-ரூப்யஂ தாம்ரஂ ஸீஸஂ த்ரபு அய இதி பஞ்ச, தைஃ ஸுவர்ணேந ச, பதக்யுக்தா வரா ரஸாயநமிதி யோஜ்யம்| மதுஸர்பிஷேத்யேகவசநநிர்தேஶாத் த்வாப்யாமபி யுகபத்யோக ஏகஂ ரஸாயநஂ வேத்யம்|

Adhikarana maNDUkaparNyAdIni rasAyanam (44-45) · Śloka 45

மண்டூகபர்ண்யாஃ ஸ்வரஸஂ யதாக்நி க்ஷீரேண யஷ்டீமதுகஸ்ய சூர்ணம்| ரஸஂ குடூச்யாஃ ஸஹமூலபுஷ்ப்யாஃ கல்கஂ ப்ரயுஞ்ஜீத ச ஶங்கபுஷ்ப்யாஃ||௪௪|| அயுஷ்ப்ரதாந்யாமயநாஶநாநி பலாக்நிவர்ணஸ்வரவர்தநாநி| மேத்யாநி சைதாநி ரஸாயநாநி மேத்யா விஶேஷேண து ஶங்கபுஷ்பீ||௪௫||

ஸ௦-மண்டூகபர்ணீஸ்வரஸஂ ப்ரயுஞ்ஜீத, அக்நிபலாபேக்ஷயா| துக்தேந மதுயஷ்டீசூர்ணஂ யுஞ்ஜீத| ததா குடூச்யா ரஸஂ ப்ரயுஞ்ஜீத| ததா ஸஹ மூலபுஷ்பாப்யாஂ வர்ததே ஸஹமூலபுஷ்பீ, தஸ்யாஃ ஶங்கபுஷ்ப்யாஶ்ச கல்கஂ ப்ரயுஞ்ஜீத| இத்யேதாநி ரஸாயநாந்யாயுஷ்ப்ரதாநி ரோகக்நாநி பலாதி வர்தநாநி மேதாயை ஹிதாநி ச| அதிஶயேந ஶங்கபுஷ்பீ மேத்யா| உபஜாதீ வத்தே|

Adhikarana naladAdi ; vAgmitvAdi karam (46-47) · Śloka 47

நலதஂ கடுரோஹிணீ பயஸ்யா மதுகஂ சந்தநஸாரிவோக்ரகந்தாஃ| த்ரிபலா கடுகத்ரயஂ ஹரித்ரே ஸபடோலஂ லவணஂ ச தைஃ ஸுபிஷ்டைஃ||௪௬|| த்ரிகுணேந ரஸேந ஶங்கபுஷ்ப்யாஃ ஸபயஸ்கஂ கதநல்வணஂ விபக்வம்| உபயுஜ்ய பவேஜ்ஜடோऽபி வாக்மீ ஶ்ருததாரீ ப்ரதிபாநவாநரோகஃ||௪௭||

ஸ௦ -நலதாதிபிஃ ஸுபிஷ்டைஃ ஸாமாந்யபரிபாஷோக்தப்ரமாணாத்த்ரிகுணேந ஶங்கபுஷ்பீரஸேந கதஸ்யாடகஂ(ஸ்ய த்ரோணஂ) க்ஷீரஸஹிதஂ விபக்வஂ ப்ரஶ்ய ஜடோऽபி நரோ வாக்மீ ஶ்ருததரஃ ஸப்ரதிபோ நிராமயஶ்ச ஸ்யாத்| ஔபச்சந்தஸிகே வத்தே|

Adhikarana pa~jcAravindaM rasAyanam pauruShAdikaram (48) · Śloka 48

பைஷ்யைர்மணாலபிஸகேஸரபத்ரபீஜைஃ ஸித்தஂ ஸஹேமஶகலஂ பயஸா ச ஸர்பிஃ| பஞ்சாரவிந்தமிதி தத்ப்ரதிதஂ பதிவ்யாஂ ப்ரப்ரஷ்டபௌருஷபலப்ரதிபைர்நிஷேவ்யம்||௪௮||

ஸ௦-மணாலாதிபிஃ கல்கைஃ ஸுவர்ணஶகலாந்விதஂ ஹையஂகவீநஂ ஸக்ஷீரஂ பக்வஂ பஞ்சாரவிந்தமிதி பஞ்சாரவிந்தாநி யஸ்மிந்நிதி ஸமாஸஃ, ஏவமக்ரேऽபி கார்யஃ| ஏதத்கதஂ நஷ்டஶுக்ராதிபிர்நிஷேவிதவ்யம், ஏதந்நிஷேவணே நைதாநே ஸ்யுரித்யர்தஃ|

Adhikarana catuShkuvalayaM rasAyanam medhyam (49) · Śloka 49

யந்நாலகந்ததலகேஸரவத்விபக்வஂ நீலோத்பலஸ்ய ததபி ப்ரதிதஂ த்விதீயம்| ஸர்பிஶ்சதுஷ்குவலயஂ ஸஹரிண்யபத்ரஂ மேத்யஂ கவாமபி பவேத் கிமு மாநுஷாணாம்||௪௯||

ஸ௦-யத்கதஂ நீலோத்பலஸ்ய நாலாதிமத் காஞ்சநஶகலாந்விதஂ ஸக்ஷீரஂ விபக்வஂ ததபி சதுஷ்குவலயஂ ப்ரஸித்தம்| கவாமபிஜடாநாமபி, ஏதந்மேத்யம்| கிஂ புநர்மாநுஷாணாம் ? தேஷாஂ ஸமேதாநாமதிஶயேநேத்யர்தஃ| வஸந்ததிலகே வத்தே|

Adhikarana brAhmyAdi rasAyanamkuShThAdinGnam (50-53) · Śloka 53

ப்ராஹ்மீவசாஸைந்தவஶங்கபுஷ்பீ- மத்ஸ்யாக்ஷகப்ரஹ்மஸுவர்சலைந்த்ர்யஃ| வைதேஹிகா ச த்ரியவாஃ பதக்ஸ்யு- ர்யவௌ ஸுவர்ணஸ்ய திலோ விஷஸ்ய||௫௦|| ஸர்பிஷஶ்ச பலமேகத ஏத- த்யோஜயேத்பரிணதே ச கதாட்யம்| போஜநஂ ஸமது வத்ஸரமேவஂ ஶீலயந்நதிகதீஸ்மதிமேதஃ||௫௧|| அதிக்ராந்தஜராவ்யாதிதந்த்ராலஸ்யஶ்ரமக்லமஃ| ஜீவத்யப்தஶதஂ பூர்ணஂ ஶ்ரீதேஜஃகாந்திதீப்திமாந்||௫௨|| விஶேஷதஃ குஷ்டகிலாஸகுல்ம விஷஜவரோந்மாதகரோதராணி| அதர்வமந்த்ராதிகதாஶ்ச கத்யாஃ ஶாம்யந்த்யநேநாதிபலாஶ்ச வாதாஃ||௫௩||

ஸ௦-ப்ராம்ஹ்யாதயஸ்த்ரியவப்ரமாணாஃ பதக் ஸ்யுஃ| மத்ஸ்யாக்ஷகஃபத்தூரஃ| ஸுவர்ணஸ்ய யவௌ த்பௌ| தில ஏகோ விஷஸ்ய| கதஸ்ய ச பலம்| ஏததேகதோ யோஜயேத்| ஜீர்ணே சாஸ்மிந் பேஷஜே பஹுகதஂ போஜநஂ ஸமாக்ஷிகஂ யோஜயேத்| ஏவஂ வர்ஷஂ ஶீலயந் விபுலபுத்த்யாதிகஃ ஸ்யாத்| உபஜாதிஸ்வாகதே வத்தே| ஜராதிரஹிதஃ பூர்ணலக்ஷ்யாதிகோ வர்ஷஶதஂ ஜீவதி| விஶேஷேண குஷ்டாதயோऽநேந ஶாம்யந்தி, அதிபலா வாதாஶ்ச| உபஜாதிஃ|

Adhikarana nAdabalArasAyanam (54-55) · Śloka 55

ஶரந்முகே நாகபலாஂ புஷ்யயோகே ஸமுத்தரேத்| அக்ஷமாத்ரஂ ததோ மூலாச்சூர்ணிதாத்பயஸா பிபேத்||௫௪|| லிஹ்யாந்மதுகதாப்யாஂ வ க்ஷீரவத்திரநந்நபுக்| ஏவஂ வர்ஷப்ரயோகேண ஜீவேத்வர்ஷஶதஂ பலீ||௫௫||

ஸ௦-ஶரதாதௌ புஷ்யநக்ஷத்ரே நாகபலாமூலஂ ஸமுத்தரேத்| தஸ்மாந்மூலாச்சூர்ணிதாதக்ஷமாத்ரஂ-கர்ஷமாத்ரஂ, துக்தேந பிபேத், மாக்ஷிகாஜ்யாப்யாஂ வா லிஹ்யாத், க்ஷீரவர்தநோऽநந்நாஶீ| ஏவஂ வர்ஷப்ரயோகேண பலவாந் ஸந் வர்ஷஶதஂ ஜீவேத்|

Adhikarana gokShurakarasAyanam (56-57) · Śloka 57

பலோந்முகோ கோக்ஷுரகஃ ஸமூல- ஶ்சாயாவிஶுஷ்கஃ ஸுவிசூர்ணிதாங்கஃ| ஸுபவிதஃ ஸ்வேந ரஸேந தஸ்மா- ந்மாத்ராஂ பராஂ ப்ராஸதிகீஂ பிவேத்யஃ||௫௬|| க்ஷீரேண தேநைவ ச ஶாலிமஶ்நந் ஜீர்ணே பவேத்ஸ த்விதுலோபயோகாத்| ஶக்தஃ ஸுரூபஃ ஸுபகஃ ஶதாயுஃ காமீ குகுத்மாநிவ கோகுலஸ்தஃ||௫௭||

ஸ௦-கோக்ஷுரகஃ பலாபிமுகோ மூலயுதஶ்சாயாவிஶுஷ்கஃ ஶ்லக்ஷ்ணசூர்ணிதஃ ஸ்வரஸேந ஸுபாபிதஃ| தஸ்மாத்-கோக்ஷுரகாத், மாத்ராஂ ப்ராஸதிகீஂ பராஂ யஃ க்ஷீரேண பிபேத், பரிணதே தஸ்மிந் துக்தேநைவ ச ஶாலீந் பக்ஷயேத், ஸ புருஷஃ பலஶதத்வயோபயோகாத் ஶக்த்யாதிகுணஃ ஸ்யாத்| உபஜாதீந்த்ரவஜ்ராவத்தே|

Adhikarana vArAhIkandarasAyanAni (58-59) · Śloka 59

வாராஹீகந்தமாற்த்ராத்ரஂ க்ஷீரேண க்ஷீரபஃ பிபேத்| மாஸஂ நிரந்நோ மாஸஂ ச க்ஷீராந்நாதோ ஜராஂ ஜயேத்||௫௮|| தத்கந்தஶ்லக்ஷ்ணசூர்ணஂ வா ஸ்வரஸேந ஸுபாவிதம்| கதக்ஷௌத்ரப்லுதஂ லிஹ்யாத்தத்பக்வஂ வா கதஂ பிபேத்||௫௯||

ஸ௦-வாராஹ்யாஃ-வத்ததாரகஸ்ய, மூலமத்யார்த்ரஂ துக்தேந மாஸஂ பிபேத்| ஜீர்ணேऽபி க்ஷீரபோ நிரந்நஃ ஸ்யாத்| அபரஂ ச மாஸஂ க்ஷீராந்நாஶீ ஸந் ஜராஂ ஜயதி| ஸஂ-தஸ்யாஃ-வாராஹ்யாஃ, மூலஂ ஶ்லக்ஷ்ணசூர்ணஂ வா ஸ்வரஸேந ஸுஷ்டு பாவிதஂ கதமாக்ஷிகாப்லுதஂ லிஹ்யாத்| தேந வா மூலகல்கேந பக்வஂ கதஂ பிபேத் பூர்வகுணம்|

Adhikarana vidAryAdirasAyanAni (60-61) · Śloka 61

தத்வத்விதார்யதிபலாபலாமதுகவாயஸீஃ| ஶ்ரேயஸீஶ்ரேயஸீயுக்தாபத்யாதாத்ரீஸ்திராமதாஃ||௬௦|| மண்டூகீஶங்ககுஸுமாவாஜிகந்தாஶதாவரீஃ| உபயுஞ்ஜீத மேதாதீவயஃ ஸ்தைர்யபலப்ரதாஃ||௬௧||

ஸ௦-விதார்யாதீஂஶ்ச பதக் பதக் தத்வத்-வத்ததாரகவத் ஸர்பிர்துக்த(ர்மது)யுதாந், மேதாத்யாவஹாநுபயுஞ்ஜீத| ததஶ்சோபயுக்தா வயஃஸ்தைர்யாதிப்ரதாஃ ஸ்யுஃ|

Adhikarana citrakarasAyanam (62-65) · Śloka 65

யதாஸ்வஂ சித்ரகஃ புஷ்பைர்ஜ்ஞேயஃ பீதஸிதாஸிதைஃ| யதோத்தரஂ ஸ குணவாந் விதிநா ச ரஸாயநம்||௬௨|| சாயாஶுஷ்கஂ ததோ மூலஂ மாஸஂ சூர்ணீகதஂ லிஹந்| ஸர்பிஷா மதுஸர்பிர்ப்யாஂ பிபந் வா பயஸா யதிஃ||௬௩|| அம்பஸா வா ஹிதாந்நாஶீ ஶதஂ ஜீவதி நீருஜஃ| மேதாவீ பலவாந் காந்தோ வபுஷ்மாந் தீப்தபாவகஃ||௬௪|| தைலேந லீடோ மாஸேந வாதாந் ஹந்தி ஸுதுஸ்தராந்| மூத்ரேண ஶ்வித்ரகுஷ்டாநி பீதஸ்தக்ரேண பாயுஜாந்||௬௫||

ஸ௦-சித்ரகோ யதாயோகஂ புஷ்பைஃ பீதைஃ ஶுக்லைஃ கஷ்ணைஶ்ச யதோத்தரஂ குணவாந் வேதிதவ்யஃ| விதிநா ச ப்ரயுக்தோ ரஸாயநஂ ஸ்யாத்| ஸஂ-தஸ்மாச்சித்ரகாத் மூலஂ சாயாஶுஷ்கஂ மாஸஂ சூர்ணீகதஂ கதேந மதுகதாப்யாஂ வா லிஹ்யாத்| பயஸா வா ப்ரஹ்மசாரீ பிபேத்| பாநீயேந வா ஹிதாந்நபோஜநஃ ஸந் பிபேத்| ஸுகீ மேதாவாந் பலவாந் ரமணீயோ வபுஷ்மாந் தீப்தாக்நிஃ ஸமாஃ ஶதஂ ஜீவதி| ஸஂ-தைலேந லீடஶ்சித்ரகோ மாஸேந தாருணாந் வாதாந் ஜயதி| கோமூத்ரேண பீதஃ ஶ்வித்ரகுஷ்டாநி ஹந்தி| தக்ரேண பீதோऽர்ஶாஂஸி ஜயேத்|

Adhikarana BallAtakasahasrarasAyanam (66-71) · Śloka 71

பல்லாதகாநி புஷ்டாநி தாந்யராஶௌ நிதாபயேத்| க்ரீஷ்மே ஸஂகஹ்ய ஹேமந்தே ஸ்வாதுஸ்நிக்தஹிமைர்வபுஃ||௬௬|| ஸஂஸ்கத்ய தாந்யஷ்டகுணே ஸலிலேऽஷ்டௌ விபாசயேத்| அஷ்டாஂஶஶிஷ்டஂ தத்க்வாதஂ ஸக்ஷீரஂ ஶீதலஂ பிபேத்||௬௭|| வர்தயேத்ப்ரத்யஹஂ சாநு தத்ரைகைகமருஷ்கரம்| ஸப்தராத்ரத்ரயஂ யாவத் த்ரீணி த்ரீணி ததஃ பரம்||௬௮|| ஆசத்வாரிஂஶதஸ்தாநி ஹ்ராஸயேத்த்வத்திவத்ததஃ| ஸஹஸ்ரமுபயுஞ்ஜீத ஸப்தாஹைரிதி ஸப்தபிஃ||௬௯|| யந்த்ரிதாத்மா கதக்ஷீரஶாலிஷஷ்டீகபோஜநஃ| தத்வத்த்ரிகுணிதஂ காலஂ ப்ரயோகாந்தேऽபி சாசரேத்||௭௦|| ஆஶேஷோ லபதேऽபூர்வா வஹ்நேர்தீப்திஂ விஶேஷதஃ| ப்ரமேஹகமிகுஷ்டார்ஶோமேதோதோஷவிவர்ஜிதஃ||௭௧||

ஸ௦-பல்லாதகாநி ஸுநிஷ்பந்நாநி க்ரீஷ்மே ஸஂகஹ்ய தாந்யராஶௌ நிதாபயேத்| ஹேமந்தே மதுரஸ்நிக்தஶீதலைஃ ஸஂஸ்கதஶரீரஸ்தாந்யஷ்டாவஷ்டகுணே ஜலே க்வாதயேத்| தத்க்வாதமஷ்டாஂஶஶேஷஂ க்ஷீரஸஹிதஂ ஶீதஂ பிபேத்| பஶ்சாத்தஸ்மிந் ப்ரதிதிநஂ சைகைகஂ பல்லாதகஂ வர்தயேத்-அதிகீகத்ய க்வாதயேதித்யர்தஃ| ஸப்தராத்ரத்ரயஂ யாவத்| ஸப்தராத்ரத்ரயாத் பரதஸ்த்ரீணி த்ரீண்யருஷ்கராணி சத்வாரிஂஶதஂ யாவத்வர்தயேத்| அநந்தரஂ தாநி-அருஷ்கராணி, வத்திவத்த்ராஸயேத்| இதி-ஏவஂ, ஸப்தபிஃ ஸப்தாஹைஃ ஸஹஸ்ரமுபயுஞ்ஜீத| யந்த்ரிதாத்மா புருஷோ கதக்ஷீரஶாலிஷஷ்டிகபோஜநஃ| ததைவ ச பல்லாதகப்ரயோகாந்த ஏகவிஂஶதிஸப்தாஹாந் கதக்ஷீரஶாலிஷஷ்டிகபோஜநஂ குர்யாத்| ஏவஂ கதபல்லாதகப்ரயோகோऽபூர்வாஃ-அபிலஷிதா தயிதாஃ, ஆஶிஷோ லபதே, ததா விஶேஷேண வஹ்நிபாடவம்| ப்ரமேஹாதிவர்ஜிதஶ்ச ஸ்யாத்|

Adhikarana bhallAtakasvarasarasAyanam (72-74) · Śloka 74

பிஷ்டஸ்வேதநமருஜைஃ பூர்ணஂ பல்லாதகைர்விஜர்ஜரிதைஃ| பூமிநிகாதே கும்பே ப்ரதிஷ்டிதஂ கஷ்ணமல்லிப்தம்||௭௨|| பரிவாரிதஂ ஸமந்தாத்பசேத்ததோ கோமயாக்நிநா மதுநா| தத்ஸ்வரஸோ யஶ்ச்யவதே கஹ்ணீயாத்தஂ திநேऽந்யஸ்மிந்||௭௩|| அமுமுபயுஜ்ய ஸ்வரஸஂ மத்வஷ்டமபாகிகஂ த்விகுணஸர்பிஃ| பூர்வவிதியந்த்ரிதாத்மா ப்ராப்நோதி குணாந் ஸ தாநேவ||௭௪||

ஸ௦-பிஷ்டஂ ஶாலிசூர்ணஂ ஸ்வேத்யதேऽஸ்மிந்நிதி பிஷ்டஸ்வேதநஂ,- பாண்டம்| ததருஜைஃ-தடைஃ, பல்லாதகைஸ்ததா விஜர்ஜரிதைஃ பூர்ணஂ ஸத் கதச்சித்ரஂ பூமிநிகாதே கும்பே ப்ரதிஷ்டிதஂ கஷ்ணமத்திகயா லிப்தமநந்தரஂ கோமயாக்நிநா மதுநா பரிவாரிதஂ பசேத்| தத்ஸ்வரஸோ யஸ்தத்ர தராநிகாதே கும்பே பதேத், தமந்யஸ்மிந்நஹநி கஹ்ணீயாத்| அமுஂ-பூர்வோக்தஂ, ஸ்வரஸஂ மாக்ஷிகாஷ்டமபாகஂ த்விகுணகதஂ பூர்வவிதிநா யந்த்ரிதாத்மா ஸந்நுபயுஜ்ய, தாநேவ-பூர்வோக்தாந், குணாந் ப்ராப்நோதி| ஆர்யாஸ்திஸ்ரஃ, மத்யமாऽத்ர முகசபலா|

Adhikarana bhallAtakaghRutarasAyanam (75-78) · Śloka 78

புஷ்டாநி பாகேந பரிச்யுதாநி பல்லாதகாந்யாடகஸம்மிதாநி| கஷ்ட்வேஷ்டிகாசூர்ணகணைர்ஜலேந ப்ரக்ஷால்ய ஸஂஶோஷ்ய ச மாருதேந||௭௫|| ஜர்ஜராணி விபசேஜ்ஜலகும்பே பாதஶேஷததகாலிதஶீதம்| தத்ரஸஂ புநரபி ஶ்ரபயேத க்ஷீரகும்பஸஹிதஂ சரணஸ்தே||௭௬|| ஸர்பிஃ பக்வஂ தத்ர துல்யப்ரமாணஂ யுஞ்ஜ்யாத்ஸ்வேச்சஂ ஶர்கராயா ரஜோபிஃ| ஏகீபூதஂ தத்கஜக்ஷோபணேந ஸ்தாப்யஂ தாந்யே ஸப்தராத்ரஂ ஸுகுப்தம்||௭௭|| தமமதரஸபாகஂ யஃ ப்ரகே ப்ராஶமஶ்நந் அநு பிபதி யதேஷ்டஂ வாரி துக்தஂ ரஸஂ வா| ஸ்மதிமதிபலமேதாஸத்த்வஸாரைருபேதஃ கநகநிசயகௌரஃ ஸோऽஶ்நுதே தீர்கமாயுஃ||௭௮||

ஸ௦-ஸுநிஷ்பந்நாநி பல்லாதகாநி பாகேந பரிச்யுதாந்யாடகஸம்மிதாநி இஷ்டிகாசூர்ணகணைர்கஷ்டாநி ஜலேந ப்ரக்ஷால்ய, மாருதேந ஸஂஶோஷ்ய-ந த்வாதபே, ததோ ஜர்ஜராணி ஜலத்ரோணே விபசேத்| பாதஶேஷததகாலிதஂ ஶீதஂ ச தத்ரஸஂ புநரபி க்ஷீரத்ரோணஸஹிதஂ பசேத்| [தத்ர-] தஸ்மிந் பாதஶேஷஸ்தே, துல்யப்ரமாணஂ ஸர்பிஃ பக்வஂ ஶர்கராசூர்ணேந யுதஂ யதேச்சஂ ப்ரகத்யாதிவஶாத்யுஞ்ஜீத| தச்ச கஜலோடநேநைகீபூதஂ தாந்யமத்யே ஸப்தராத்ரஂ ஸுகுப்தஂ ஸ்தாப்யம்| இந்த்ரவஜ்ராஸ்வாகதாஶாலிந்யோ வத்தாநி| தமமதரஸதுல்யபாகஂ யஃ பூர்வாஹ்ணே ப்ராஶஂ-லேஹஂ, பக்ஷயந் பஶ்சாத்யதேஷ்டஂ ஜலஂ க்ஷீரஂ மாஂஸரஸஂ வா பிபதி, ஸ ஸ்மத்யாதியுதஃ ஸுவர்ணௌககௌரோ தீர்கமாயுஃ ப்ராப்நோதி| மாலிநீ|

Adhikarana bhallAtakasiddhatailaM kuShThaghnam (79) · Śloka 79

த்ரோணேऽஂபஸோ வ்ரணகதாஂ த்ரிஶதாத்விபக்வாத் க்வாதாடகே பலஸமைஸ்திலதைலபாத்ரம்| திக்தாவிஷாத்வயவராகிரிஜந்மதார்க்ஷ்யைஃ ஸித்தஂ பரஂ நிகிலகுஷ்டநிபர்ஹணாய||௭௯||

ஸ௦-ஜலத்ரோணே வ்ரணகதாஂ பல்லாதகாநாஂ ஶதத்ரயாத்விபக்வாத் க்வாதஸ்யாடகேऽவஶிஷ்டே திலதைலாடகஂ திக்தாதிபிஃ பாலிகைஃ கல்கிதைஃ பக்வஂ நிஃஶேஷகுஷ்டநிஷூதநாய பரஂ-ஶ்ரேஷ்டம்| வஸந்ததிலகம்|

Adhikarana bhallAtako AmalakashuktyAdibhirAyuShkaraH (80) · Śloka 80

ஸஹாமலகஶுக்திபிர்ததிஸரேண தைலேந வா குடேந பயஸா கதேந யவஸக்துபிர்வா ஸஹ| திலேந ஸஹ மாக்ஷிகேண பலலேந ஸூபேந வா வபுஷ்கரமருஷ்கரஂ பரமமேத்யமாயுஷ்கரம்||௮௦||

ஸ௦-ஆமலகத்வகாதிபிரேகாதஶபிஃ ஸஹ ப்ரத்யேகஂ பல்லாதகமுபயுக்தஂ ப்ரஶஸ்தஶரீரகரணகாரணம்| ததா பரஂ-அதிஶயேந, மேத்யமாயுஷ்ப்ரதஂ ச ஸ்யாத்| பத்வீவத்தம்|

Adhikarana bhallAtako yathAvidhiprayukto~amRutakalpaH (81) · Śloka 81

பல்லாதகாநி தீக்ஷ்ணாநி பாகீந்யக்நிஸமாநி ச| பவந்த்யமதகல்பாநி ப்ரயுக்தாநி யதாவிதி||௮௧||

ஸ௦-பல்லாதகாநி தீக்ஷ்ணாநி ஸுநிஷ்பந்நாநி தஹநதுல்யாநி தாநி யதாவிதி ப்ரயுக்தாந்யமததுல்யாநி பவந்தி|

Adhikarana bhallAtakasya kaphajarogAdinAshatve prashaMsA (82) · Śloka 82

கபஜோ ந ஸ ரோகோऽஸ்தி ந விபந்தோऽஸ்தி கஶ்சந| யஂ ந பல்லாதகஂ ஹந்யாச்சீக்ரமக்நிபலப்ரதம்||௮௨||

ஸ௦-ஶ்லேஷ்மோத்தோ ரோகஃ ஸ நாஸ்தி, விபந்தஶ்ச ஸ கஶ்சிதபி ந வித்யதே, யஂ-ரோகஂ விபந்தஂ வா, பல்லாதகஂ த்ருததரஂ படுதரதஹநகரஂ ந ஹந்யாத்|

Adhikarana BllAkasya vAtArapavidhAne~api kulatthAdi varjanam (83) · Śloka 83

வாதாதபவிதாநேऽபி விஶேஷேண விவர்ஜயேத்| குலத்தததிஶுக்தாநி தைலாப்யங்காக்நிஸேவநம்||௮௩||

ஸ௦-வாதாதபவிதாவபி பல்லாதகஸ்ய குலத்தாதீநி விஶேஷேண வர்ஜயேத்|

Adhikarana tuvarakatailaM kuShThaghnam (84-91) · Śloka 91

வக்ஷாஸ்துவரகா நாம பஶ்சிமார்ணவதீரஜாஃ| வீசீதரங்கவிக்ஷோபமாருதோத்தூதபல்லவாஃ||௮௪|| தேப்யஃ பலாந்யாததீத ஸுபக்வாந்யம்புதாகமே| மஜ்ஜ்ஞஃ பலேப்யஶ்சாதாய ஶோஷயித்வாऽவசூர்ண்ய ச||௮௫|| திலவத் பீடயேத் த்ரோண்யாஂ, க்வாதயேத்வா குஸும்பவத்| தத்தைலஂ ஸம்பதஂ பூயஃ பசேதாஸலிலக்ஷயாத்||௮௬|| அவதார்ய கரீஷே ச பக்ஷமாத்ரஂ நிதாபயேத்| ஸ்நிக்தஸ்விந்நோ ஹதமலஃ பக்ஷாதுத்தத்ய தத்ததஃ||௮௭|| சதுர்தபக்தாந்தரிதஃ ப்ராதஃ பாணிதலஂ பிபேத்| மந்த்ரேணாநேந பூதஸ்ய தைலஸ்ய திவஸே ஶுபே||௮௮|| "மஜ்ஜஸார மஹாவீர்ய ஸர்வாந் தாதூந் விஶோதய| ஶங்கசக்ரகதாபாணிஸ்த்வாமாஜ்ஞாபயதேऽச்யுதஃ||௮௯|| தேநாஸ்யோர்த்வமதஸ்தாச்ச தோஷா யாந்த்யஸகத்ததஃ| ஸாயமஸ்நேஹலவணாஂ யவாகூஂ ஶீதலாஂ பிபேத்||௯௦|| பஞ்சாஹாநி பிபேத்தைலமித்தஂ வர்ஜ்யாந் விவர்ஜயந்| பக்ஷஂ முத்கரஸாந்நாஶீ ஸர்வகுஷ்டைர்விமுச்யதே||௯௧||

ஸ௦-துவரஸஂஜ்ஞா வக்ஷாஸ்துவரகாஃ பஶ்சிமஸமுத்ரதடோத்பூதாஃ| வீசீத்யாதிநா விஶேஷணேந தோயநிதிநிகடதரத்வஂ ப்ரதிபாதயதி| தேப்யோ வக்ஷேப்யோ ஜலதாகமே ஸுபக்வாநி பலாநி கஹ்ணீயாத்| பலேப்யோऽபி மஜ்ஜ்ஞோ கஹீத்வா ஶோஷயித்வா ஸுஷ்டு சூர்ணயித்வா ச திலவத் த்ரோண்யாஂ பீடயேத்| குஸும்பவத்வா க்வாதயேத்ஜ்| தச்ச தைலஂ ஸித்தஂ புநஃ பசேத்தோயக்ஷயஂ யாவத்| பக்வஂ சாவர்தாய கரீஷே மாஸார்தஂ நிதாபயேத்| யந்த்ரபீடிதஂ து ப்ரகத்யைவ நிஸ்தோயஂ தைலஂ ததக்வதிதமேவ நிதாபயேத்| ததஃ-பக்ஷாதநந்தரஂ, தைலமுத்த்தத்ய ஸ்நிக்தஸ்விந்நோ ஹததோஷோ மந்த்ரேணாநேந மஜ்ஜஸாரேத்யாதிநா பவித்ரிதஸ்ய தைலஸ்ய ஶுபதிவஸே சதுர்தேந பக்தேநாந்தரிதோऽஹர்முகே கர்ஷஂ பிபேத்| தேந தைலேநாஸ்ய புஂஸ ஊர்த்வமதஶ்ச புநஃ புநர்தோஷா யாந்தி| அநந்தரமபராஹ்ணேऽஸ்நேஹலவணாஂ யவாகூஂ ஶிஶிராஂ பிபேத்| இத்தஂ-அநேந ப்ரகாரேண, பரிஹார்யாந் பரிஹரந் பஞ்ச திவஸாநி தைலஂ பிபேத்| பக்ஷஂ முத்கரஸாந்நபோஜநஃ ஸர்வகுஷ்டைர்விமுச்யதே|

Adhikarana tuvarakatailaM khadirakvAthasiddhaM kuShThaghnam (92-93) · Śloka 93

ததேவ கதிரக்வாதே த்ரிகுணே ஸாது ஸாதிதம்| நிஹிதஂ பூர்வவத்பக்ஷஂ பிபேந்மாஸஂ ஸுயந்த்ரிதஃ||௯௨|| தேநாப்யக்தஶரீரஶ்ச குர்வந்நாஹாரமீரிதம்| | பிந்நஸ்வரஂ ரக்தநேத்ரஂ ஶீர்ணாங்கஂ கமிபக்ஷிதம்| ] அநேநாஶு ப்ரயோகேண ஸாதயேத்குஷ்டிநஂ நரம்||௯௩||

ஸ௦-ததேவ-துவராஸ்திதைலஂ, கதிரக்வாதேந த்ரிகுணேந ஸம்யக்பக்வஂ பூர்வவத்-கரீஷே பக்ஷஂ நிஹிதஂ, மாஸஂ ஸுயந்த்ரிதஃ பிபேத்| தேந ச தைலேநாப்யக்தஶரீரோ போஜநஂ பூர்வோக்தஂ முத்கரஸாந்நஂ விதத்யாத்| ஏதேந ப்ரயோகேண ஶீக்ரஂ குஷ்டவந்தஂ புருஷமுபக்ரமேத்|

Adhikarana tuvarakatailaM sarpirmadhuyutaM dvishatAyuShkaram (94) · Śloka 94

ஸர்பிர்மதுயுதஂ பீதஂ ததேவ கதிராத்விநா| பக்ஷஂ மாஂஸரஸாஹாரஂ கரோதி த்விஶதாயுஷம்||௯௪||

ஸ௦-ததேவ-துவராஸ்திதைலஂ, கதிரமந்தரேண கதமதுயுதஂ பக்ஷஂ பீதஂ ஸந்மாஂஸரஸாஹாரஂ நரஂ த்விஶதாயுஷஂ விதத்தே|௦

Adhikarana tuvarakatailaM nasyopayojitaM trishatAyuShkaram (95) · Śloka 95

ததேவ நஸ்யே பஞ்சாஶத்திவஸாநுபயோஜிதம்| | வலீபலிதநிர்முக்தஂ ஸ்திரஸ்மதிகசத்விஜம்| ] வபுஷ்மதஂ ஶ்ருததரஂ கரோதி த்ரிஶதாயுஷம்||௯௫||

ஸ௦-ததேவ தைலஂ நஸ்யே பஞ்சாஶத்வாஸராந் ஸேவிதஂ வரஶரீரஂ ஶ்ருததரஂ த்ரிவர்ஷஶதாயுஷஂ புருஷஂ கரோதி|

Adhikarana pippalIrasAyanam (96) · Śloka 96

பஞ்சாஷ்டௌ ஸப்த தஶ வா பிப்பலீர்மதுஸர்பிஷா| ரஸாயநகுணாந்வேஷீ ஸமாமேகாஂ ப்ரயோஜயேத்||௯௬||

ஸ௦-பஞ்ச பிப்பலீரதவா ஸப்தாஷ்டௌ வா தஶ வா மாக்ஷிகஸர்பிர்ப்யாஂ ரஸாயநகுணமபிலஷ்ய வர்ஷமேகஂ ப்ரயோஜயேத்|

Adhikarana anyaM pippalI rasAyanam (97-98) · Śloka 98

திஸ்ரஸ்திஸ்ரஸ்து பூர்வாஹ்ணே புக்த்வாऽக்ரே போஜநஸ்ய ச| பிப்பல்யஃ கிஂஶுகக்ஷாரபாவிதா கதபர்ஜிதாஃ||௯௭|| ப்ரயோஜ்யா மதுஸம்மிஶ்ரா ரஸாயநகுணைஷிணா| |௯௮|

ஸ௦-பலாஶக்ஷாரபாவிதாஃ பிப்பல்யஃ ஸர்பிஷா பர்ஜிதா மாக்ஷிகாந்விதாஸ்திஸ்ரஃ பூர்வாஹ்ணே, திஸ்ரோ புக்த்வா, திஸ்ரோ போஜநஸ்யாக்ரே, ப்ரயோஜ்யாஃ ரஸாயநகுணஂ காமயமாநேந|

Adhikarana vardhamAnapippalIsahasram (98-1) · Śloka 1

| க்ரமவத்த்யா தஶாஹாநி தஶபைப்பலிகஂ திநம்||௯௮|| வர்தயேத்பயஸா ஸார்தஂ ததைவாபநயேத்புநஃ| ஜீர்ணௌஷதஶ்ச புஞ்ஜீத ஷஷ்டிகஂ க்ஷீரஸர்பிஷா||௯௯|| பிப்பலீநாஂ ஸஹஸ்ரஸ்ய ப்ரயோகோऽயஂ ரஸாயநம்| பிஷ்டாஸ்தா பலிபிஃ பேயாஃ ஶதா மத்யபலைர்நரைஃ||௧௦௦|| | ஶீதீகதா ஹீநபலைர்வீக்ஷ்ய தோஷாமயாந் ப்ரதி| ]||௧||

ஸ௦-தஶ திநாநி தஶபைப்பலிகஂ திநஂ க்ரமவத்த்யா க்ஷீரேண ஸஹ யோஜயேத், வர்தமாநா தஶ பிப்பலீஃ ப்ரயோஜயேதித்யர்தஃ| ததைவ தஶபைப்பலிகஂ திநஂ பயஸா ஸஹாபநயேத்| பரிணதபேஷஜஶ்ச ஷஷ்டிகஂ துக்தகதேநாத்யாத்| அயஂ-ஏவஂப்ரகாரஃ, ஸஹஸ்ரபிப்பலீநாஂ ப்ரயோகோ ரஸாயநஂ ஸ்யாத்| தாஃ-பிப்பல்யஃ, பிஷ்டாஃ ஸத்யோ பலவத்பிர்நரைஃ பாதவ்யாஃ, மத்யபலைர்நரைஃ க்வதிதாஃ பேயாஃ|

Adhikarana vardhamAnapippalIsahasradvayam (101) · Śloka 101

தத்வச்ச சாகதுக்தேந த்வே ஸஹஸ்ரே ப்ரயோஜயேத்| |௧௦௧|

ஸ௦-தத்வச்சேதி அநேநைவ க்ரமேண சாகக்ஷீரேண ஸஹ த்வே ஸஹஸ்ரே ப்ரயோஜயேத்|

Adhikarana eShAM pippalIprayogANAM phalam (101-102) · Śloka 102

| ஏபிஃ ப்ரயோகைஃ பிப்பல்யஃ காஸஶ்வாஸகலக்ரஹாந்||௧௦௧|| யக்ஷ்மமேஹக்ரஹண்யர்ஶஃபாண்டுத்வவிஷமஜ்வராந்| க்நந்தி ஶோபஂ வமிஂ ஹித்மாஂ ப்லீஹாநஂ வாதஶோணிதம்||௧௦௨||

ஸ௦-ஏபிஃ-பூர்வோக்தைஃ ப்ரயோகைஃ, பிப்பல்ய உபயுக்தாஃ காஸாதீஂஶ்சோபாதீஂஶ்ச ஜயந்தி|

Adhikarana lohapAtralIptapippalI prayogaH (103) · Śloka 103

பில்வார்தமாத்ரேண ச பிப்பலீநாஂ பாத்ரஂ ப்ரலிம்பேதயஸோ நிஶாயாம்| ப்ராதஃ பிபேத்தத்ஸலிலாஞ்ஜலிப்யாஂ வர்ஷஂ யதேஷ்டாஶநபாநசேஷ்டஃ||௧௦௩||

ஸ௦-பிப்பலீகர்ஷத்வயமாத்ரேண நிஶாயாஂ லோஹபாத்ரஂ லிம்பேத்| தச்ச ஜலாஞ்ஜலியுகேந ப்ராதஃ பிபேத் ஸஂவத்ஸரஂ ஸ்வேச்சாபோஜநபாநக்ரியஃ| ஏதச்ச ரஸாயநஂ பூர்வகுணம்| இந்த்ரவஜ்ரா வ்ரத்தம்|

Adhikarana lohapAtralIptanAM shuNThacAdInAM prayogaH (104-105) · Śloka 105

ஶுண்டீவிடங்கத்ரிபலாகுடூசீ- யஷ்டீஹரித்ராதிபலாபலாஶ்ச| முஸ்தாஸுராஹ்வாகுருசித்ரகாஶ்ச ஸௌகந்திகஂ பங்கஜமுத்பலாநி||௧௦௪|| தவாஶ்வகர்ணாஸநபாலபத்ர- ஸாராஸ்ததா பிப்பலிவத் ப்ரயோஜ்யாஃ| லோஹோபலிப்தாஃ பதகேவ ஜீவே- த்ஸமாஃ ஶதஂ வ்யாதிஜராவிமுக்தஃ||௧௦௫||

ஸ௦-ஶுண்ட்யாதீந் பதகேவ பிப்பலீரிவ லோஹோபலிப்தாநுபயுஜ்ய வர்ஷஶதஂ ரோகஜராரஹிதோ ஜீவதி|

Adhikarana eShAM rasAyanAnAM dviguNaprakarShakaraH prayogaH (106) · Śloka 106

க்ஷீராஞ்ஜலிப்யாஂ ச ரஸாயநாநி யுக்தாந்யமூந்யாயஸலேபநாநி| குர்வந்தி பூர்வோக்தகுணப்ரகர்ஷ- மாயுஃப்ரகர்ஷஂ த்விகுணஂ ததஶ்ச||௧௦௬||

ஸ௦-அமூநி-பூர்வோக்தாநி ரஸாயநாநி, லோஹலேபநாநி க்ஷீராஞ்ஜலிப்யாஂ-துக்தபலாஷ்டகேந, உபயுக்தாநி பூர்வோக்தகுணாதிஶயமாயுஃ ப்ரகர்ஷஂ ச ததோ த்விகுணஂ விதததி| ஆத்யந்தே இந்த்ரவஜ்ராக்யே, மத்யமஂ தூபஜாதிஃ|

Adhikarana somarAjIrasAyanam (107) · Śloka 107

அஸநகதிரயூஷைர்பாவிதாஂ ஸோமராஜீஂ மதுகதஶிகிபத்யாலோஹசூர்ணைருபேதாஂ| ஶரதமவலிஹாநஃ பாரிணாமாந் விகாராஂ- ஸ்த்யஜதி மிதஹிதாஶீ தத்வதாஹாரஜாதாந்||௧௦௭||

ஸ௦-அஸநாதிக்வாதேந பாவிதாஂ பாகுசீஂ மாக்ஷிகாதிபிர்யுக்தாஂ வர்ஷமவிலஹந் பாரிணாமாந்-வயஃபரிணதிஜாந், விகாராந் ஜஹாதி| ததா ஹிதமிதபோஜந ஆஹாரஜாந் விகாராஂஸ்த்யஜதி| மாலிநீ|

Adhikarana anyaM somarAjIrasAyanam kuShThaghnam (108) · Śloka 108

தீவ்ரேண குஷ்டேந பரீதமூர்தி- ர்யஃ ஸோமராஜீஂ நியமேந காதேத்| ஸஂவத்ஸரஂ கஷ்ணதிலத்விதீயாஂ ஸ ஸோமராஜீஂ வபுஷாऽதிஶேதே||௧௦௮||

ஸ௦-தாருணேந குஷ்டேந வ்யாப்ததேஹோ யஃ ஶஶாங்கலேகாஂ கஷ்ணதிலயுதாஂ நியமேந வத்ஸரஂ பக்ஷயேத், ஸ சந்த்ரகாந்திஂ ஶரீரேண ஜயேத்| உபஜாதிஃ|

Adhikarana anyaM somarAjIrasAyanam kuShThaghnam (109-110) · Śloka 110

யே ஸோமராஜ்யா விதுஷீகதாயா- ஶ்சூர்ணைரூபேதாத் பயஸஃ ஸுஜாதாத்| உத்தத்ய ஸாரஂ மதுநா லிஹந்தி தக்ரஂ ததேவாநு பிபந்தி சாந்தே||௧௦௯|| குஷ்டிநஃ ஶீர்யமாணாங்காஸ்தே ஜாதாங்குலிநாஸிகாஃ| பாந்தி வக்ஷா இவ புநஃ ப்ரரூடநவபல்லவாஃ||௧௧௦||

ஸ௦-யே புருஷா விதுஷீகதாயா இந்துராஜ்யாஶ்சூர்ணைர்யுக்தாத் க்ஷீராத் ஸுஜாதாத் ஸாரஂ-நவநீதாக்யஂ, உத்தத்ய மாக்ஷிகேண ஸஹ லிஹந்தி, பஶ்சாத் ததேவ தக்ரஂ ச யே பிபந்தி, தே குஷ்டவந்தஃ ஶீர்யமாணஶரீராஃ ஸமுத்பூதாங்குலிக்ராணாஃ ஶோபந்தே| தரவ இவ பூயஃ ஸஞ்ஜாதப்ரத்யக்ரபல்லவாஃ| இந்த்ரவஜ்ரா|

Adhikarana rasonasyotpattiH (1-112) · Śloka 112

| ஶீதவாதஹிமதக்ததநூநாஂ ஸ்தப்தபக்நகுடிலவ்யதிதாஸ்த்நாம்| பேஷஜஸ்ய பவநோபஹதாநாஂ வக்ஷ்யதே விதிரதோ லஶுநஸ்ய||௧|| ] ராஹோரமதசௌர்யேண லூநாத்யே பதிதா கலாத்| அமதஸ்ய கணா பூமௌ தே ரஸோநத்வமாகதாஃ||௧௧௧|| த்விஜா நாஶ்நந்தி தமதோ தைத்யதேஹஸமுத்பவம்| ஸாக்ஷாதமதஸம்பூதேர்க்ராமணீஃ ஸ ரஸாயநம்||௧௧௨||

அத லஶுநகல்பமாசஷ்டே- ஸஂ-ஸ்வர்பாநோரமதாபஹரணாபராதேந கண்டாச்சிந்நாத்யேऽமதஸ்ய பிந்தவோ தரித்ர்யாஂ பதிதாஸ்தே லஶுநத்வஂ ப்ராப்தாஃ| ய(அ)-அஸ்மாத்தேதோஃ, தைத்யதேஹோத்தஂ லஶுநமதோ த்விஜா ந பக்ஷயந்தி| ஸாக்ஷாச்சாமதஸம்பூதத்வாத்தேதோரஸௌ ரஸோநோ ரஸாயநஂ க்ராமணீஃ ஶ்ரேஷ்டஃ|

Adhikarana doShovisheSheNa lashunashIlanakAlaH (113-114) · Śloka 114

ஶீலயேல்லஶுநஂ ஶீதே, வஸந்தேऽபி கபோல்பணஃ| கநோதயேऽபி வார்தாதஃ, ஸதா வா க்ரீஷ்மலீலயா||௧௧௩|| ஸ்நிக்தஶுத்ததநுஃ ஶீதமதுரோபஸ்கதாஶயஃ| ததுத்தஂஸாவதஂஸாப்யாஂ சர்சிதாநுசராஜிதஃ||௧௧௪||

ஸ௦-ஶீதே-ஹேமந்தஶிஶிரயோஃ, லஶுநஂ ஶீலயேத்| கபாதிகோ வஸந்தேऽபி ஶீலயேத்| வாதோத்தரோ வர்ஷாஸ்வபி ஶீலயேத்| ஸர்வதைவ வா வாதார்தௌ க்ரீஷ்மர்துசர்யாசரணேந ஶீலயேத்| கீதஶஃ ஸந் ? ஸ்நிக்தா ஶுத்தா ச தநுர்யஸ்ய ஸ ஏவம்| ததா ஶீதலைர்மதுரைஶ்சோபஸ்கதஃ-ஸஂஸ்கதஃ, ஆஶயோ யஸ்ய ஸ ஏவம்| ததா தஸ்ய-லஶுநஸ்ய, ஶேகரகர்ணபூராப்யாஂ மண்டிதா அநுசராஃ-ஸேவகாஃ, அங்கணே யஸ்ய ஸ ததா|

Adhikarana lashunasvarasavidhiH kaNThanADIshuddhaye (115-119) · Śloka 119

தஸ்ய கந்தாந் வஸந்தாந்தே ஹிமவச்சகதேஶஜாந்| அபநீதத்வசோ ராத்ரௌ திமயேந்மதிராதிபிஃ||௧௧௫|| தத்கல்கஸ்வரஸஂ ப்ராதஃ ஶுசிதாந்தவபீடிதம்| மதிராயாஃ ஸூரூடாயாஸ்த்ரிபாகேந ஸமந்விதம்||௧௧௬|| மத்யஸ்யாந்யஸ்ய தக்ரஸ்ய மஸ்துநஃ காஞ்ஜிகஸ்ய வா| தத்கால ஏவ வா யுக்தஂ யுக்தமாலோச்ய மாத்ரயா||௧௧௭|| தைலஸர்பிர்வஸாமஜ்ஜக்ஷீரமாஂஸரஸைஃ பதக்| க்வாதேந வா யதாவ்யாதி ரஸஂ கேவலமேவ வா||௧௧௮|| பிபேத்கண்டூஷமாத்ரஂ ப்ராக் கண்டநாடீவிஶுத்தயே| |௧௧௯|

ஸ௦-தஸ்ய-லஶுநஸ்ய, கந்தாந் வஸந்ததஜாஂஸ்ததா ஹிமவேத்தேஶஜாஂஶ்சகதேஶஜாந் வா உத்ததத்வசோ ராத்ரௌ மதிராபீஜபூரரஸாதிபிஸ்திமயேத்-க்லேதயேத்| தத்கல்கஸ்ய ஸ்வரஸஂ தௌதவஸ்த்ரபீடிதஂ மதிராயாஃ ஸுருடாயாஸ்த்ரிபாகேந யுதஂ, மத்யாதேர்வா த்ரிபாகேந யுதஂ, அதவா தஸ்மிந்நேவ காலே ஸுராதிபிர்யுதஂ, மாத்ரயா-தேஶகாலாதுராத்யபேக்ஷிண்யா, ஆலோச்ய-நிரூப்ய, தைலாதிபிர்வா பதக் யுக்தஂ யதி வா க்வாதேந யதாவ்யாதிவஶாத்யுக்தஂ, கேவலமேவ வா ரஸஂ, ப்ராக்-பூர்வஂ, கண்டூஷமாத்ரஂ பிபேத் கலநாடீவிஶோதநாய|

Adhikarana lashunarasasevane vamimUrcCAyayormukhe shItalajasekaH lashunarasasevane vedanAyAM svedanam (119-120) · Śloka 120

| ப்ரததஂ ஸ்வேதநஂ சாநு வேதநாயாஂ ப்ரஶஸ்யதே||௧௧௯|| ஶீதாம்புஸேகஃ ஸஹஸா வமிமூர்ச்சாயயோர்முகே| |௧௨௦|

ஸ௦-வேதநாயாஂ ஸத்யாஂ ஸததஂ ஸ்வேதநஂ ஶ்ரேஷ்டம்| ததா வமௌ மூர்ச்சாயே ச ஸஹஸா-ஜடித்யேவ, ஶீதலஜலஸேகோ முகே ஶஸ்யதே|

Adhikarana lashunarasasevane klamApAye sheSharasapAnam (120) · Śloka 120

| ஶேஷஂ பிபேத் க்லமாபாயே ஸ்திரதாஂ கத ஓஜஸி||௧௨௦||

ஸ௦-ஶேஷஂ ரஸஂ க்லாந்தேரபகம ஓஜஸி ஸ்தைர்யஂ ப்ராப்தே ஸதி பிபேத்|

Adhikarana lashunarasasevane vidAhaparihArArthaM shItAnulepanAdi (121) · Śloka 121

விதாஹபரிஹாராய பரஂ ஶீதாநுலேபநஃ| தாரயேத்ஸாம்புகணிகா முக்தாகர்பூரமாலிகாஃ||௧௨௧||

ஸ௦-விதாஹோபஶாந்தயேऽதிஶீதாநுலேபநஃ ஸ்யாத்| ததா முக்தாமாலிகாஃ கர்பூதமாலிகாஶ்ச ஸஜலகணா தாரயேத்|

Adhikarana lashunarasasevane parAmAtrAdi (122) · Śloka 122

குடவோऽஸ்ய பர மாத்ரா ததர்தஂ கேவலஸ்ய து| பலஂ பிஷ்டஸ்ய தந்மஜ்ஜ்ஞஃ ஸபக்தஂ ப்ராக் ச ஶீலயேத்||௧௨௨||

ஸ௦-அஸ்யோத்தமா மாத்ரா ஸுராஸஹிதஸ்ய குடவஃ| கேவலஸ்ய து ரஸஸ்ய குடவார்தஂ பரஂ மாத்ரா| தந்மஜ்ஜ்ஞஃ பிஷ்டஸ்ய பலஂ பராமாத்ரா| ஸபக்தஂ ப்ராக் சாஹாராத் தச்சீலயேத்|

Adhikarana lashunarasasevane jIrNaSAlyodanaBojanAdi (123) · Śloka 123

ஜீர்ணஶால்யோதநஂ ஜீர்ணே ஶங்ககுந்தேந்துபாண்டுரம்| புஞ்ஜீத யூஷைஃ பயஸா ரஸைர்வா தந்வசாரிணாம்||௧௨௩||

ஸ௦-புராணஶாலிபக்தஂ பரிணதே ஶங்காதிவத் ஸிதஂ யூஷாதிபிஃ ஸாத்ம்யாதிவஶாத் புஞ்ஜீத|

Adhikarana lashunarasasevane madyAdipAnam (124) · Śloka 124

மத்யமேகஂ பிபேத்தத்ர தட்ப்ரபந்தே ஜலாந்விதம்| அமத்யபஸ்த்வாரநாலஂ பலாம்பு பரிஸிக்தகாம்||௧௨௪||

ஸ௦-தத்ர ச தஷி ஜாதாயாஂ கேவலஂ மத்யஂ ஜலயுதஂ பிபேத்| அமத்யபஸ்து நரோ தாந்யாம்லாதீநி பிபேத்| பரிஸிக்திகா-ஸட்டகவிஶேஷஃ, கிட்டிரிதி க்வசித்ப்ரஸித்தா|

Adhikarana lashunakalkarasAyanam (125) · Śloka 125

தத்கல்கஂ வா ஸமகதஂ கதபாத்ரே கஜாஹதம்| ஸ்திதஂ தஶாஹாதஶ்நீயாத்தத்வத்வா வஸயா ஸமம்||௧௨௫||

ஸ௦-அதவா தஸ்ய-லஶுநஸ்ய, கல்கஂ துல்யகதஂ கஜேநாலோடிதஂ கதபாண்டே ஸ்திதஂ தஶாஹாதூர்த்வஂ புஞ்ஜீத| ததைவ வஸயா ஸஹ ஸ்திதஂ தஶாஹாதூர்த்வஂ புஞ்ஜீத|

Adhikarana lashunagarbhashUlyamAMsarasAyanam (126) · Śloka 126

விகஞ்சுகப்ராஜ்யரஸோநகர்பாந் ஸஶூல்யமாஂஸாந் விவிதோபதஂஶாந்| நிமர்தகாந் வா கதஶுக்தயுக்தாந் ப்ரகாமமத்யால்லகு துச்சமஶ்நந்||௧௨௬||

ஸ௦-விகஞ்சுகோ-விகதத்வக், யஃ ப்ராஜ்யஃ-ப்ரபூதோ லஶுநஃ, ஸ கர்போ யேஷாஂ தாஂஸ்ததாவிதாந், ததா ஸஹஶூல்யமாஂஸேந ஸஶூல்யமாஂஸாந், ததா நாநாவிதருசகாந், ஈதஶாந் வா நிமர்தகாந் கதஶுக்தகாந்விதாந், யதேச்சஂ லகு ததா துச்சஂ-அல்பஂ, புஞ்ஜாநஃ| உபேந்த்ரவஜ்ராவத்தம்|

Adhikarana pittaraktavihInasamastAvaraNA vRuteshuddhe ca vAyau lashunAtparaM dravyaM na vidyates (127) · Śloka 127

பித்தரக்தவிநிர்முக்தஸமஸ்தாவரணாவதே| ஶுத்தே வா வித்யதே வாயௌ ந த்ரவ்யஂ லஶுநாத்பரம்||௧௨௭||

ஸ௦-வாதே லஶுநாத்பரமந்யத் த்ரவ்யஂ ந வித்யதே| கிம்பூதே ? பித்தரக்தவிஹீநஸகலாவரணாவதே| ஶுத்தே-கேவலே வா, பவநேऽபரஂ த்ரவ்யஂ ந வித்யதே|

Adhikarana priyAmbuguDadugdhAdernarasya rasono vyApattaye (128) · Śloka 128

ப்ரியாம்புகுடதுக்தஸ்ய மாஂஸமத்யாம்லவித்விஷஃ| அதிதிக்ஷோரஜீர்ணஂ ச ரஸோநோ வ்யாபதே த்ருவம்||௧௨௮||

ஸ௦-லஶுநஂ ப்ரியஜலாதேர்நரஸ்ய, மாஂஸாதித்வேஷிணஃ, ததாऽஜீர்ணமதிதிக்ஷோஃ, நிஶ்சயேந வ்யாபத்தயே ஸ்யாத்|

Adhikarana lashunaprayogAnte mRudu virecanam (129) · Śloka 129

பித்தகோபபயாதந்தே யுஞ்ஜ்யாந்மது விரேசநம்| ரஸாயநகுணாநேவஂ பரிபூர்ணாந் ஸமஶ்ருதே||௧௨௯||

ஸ௦-லஶுநப்ரயோகாந்தே ச பித்தகோபபயாத் மது-அதீக்ஷ்ணஂ விரேசநஂ ச காரயேத்| ஏவஂ-அநேந ப்ரகாரேண யுக்தே ரஸோநே, ரஸாயநகுணாந் பரிபூர்ணாந் ப்ராப்நோதி| [ "ஆமாம்புபாநேக்ஷுவிகாரமத்ஸ்யயாநாத்வவாதாதபபாஷ்யசிந்தாஃ| ஸ்வப்நஂ திவா ஜாகரணஂ நிஶாஸு பிஷ்டஂ வ்யவாயஂ ததி சாத்ர நேச்சேத்|| பாண்டூதரோரஃக்ஷதஶோபதஷ்ணாபாநாத்யயச்சர்திவிஷவ்ரணேஷு| பைத்தே விகாற்ரேऽக்ஷிகதேऽதிஸாரே க்ஷாமே ஶரீரே ச ஸ வர்ஜநீயஃ||" இதி வத்தவாக்படாத்| ரஸோநஸ்யோபரி ஏதாநி விருத்தாநி| ]

Adhikarana shilAjatuna utpattiH (130) · Śloka 130

அதுநா ஶிலாஜதுகல்பஂ ப்ரூதே க்ரீஷ்மேऽர்கதப்தா கிரயோ ஜதுதுல்யஂ வமந்தி யத்| ஹேமாதிஷட்தாதுரஸஂ ப்ரோச்யதே தச்சிலாஜது||௧௩௦||

ஸ௦ -க்ரீஷ்மே தௌ கிரயோ ரவிதப்தா ஜதுதுல்யஂ யத் வமந்திக்ஷரந்தி, ஸுவர்ணாதயஶ்ச தே ஷட்தாதவஶ்ச தேஷாஂ ரஸஂ, தத் ஶிலாஜது கத்யதே|

Adhikarana shilAjatuna lakShaNam shilAjatuna prAshastyam (131) · Śloka 131

ஸர்வஂ ச திக்தகடுகஂ நாத்யுஷ்ணஂ கடு பாகதஃ| சேதநஂ ச விஶேஷேண லௌஹஂ தத்ர ப்ரஶஸ்யதே||௧௩௧||

ஸ௦-ஸர்வஂ-ஷட்தாதுஜமபி, கிரிஜஂ திக்தகடுகஂ ந சாதிஶயேநோஷ்ணஂ பாகே கடுகஂ சேதநஂ ச விஶேஷேண| தத்ர மத்யே லௌஹஂ ஶிலாஜஂ ப்ரஶஸ்யதே|

Adhikarana shreShThasya shilAjatuna lakShaNam (132) · Śloka 132

கோமூத்ரகந்தி கஷ்ணஂ குக்குல்வாபஂ விஶர்கரஂ மத்ஸ்நம்| ஸ்நிக்தமநம்லகஷாயஂ மது குரு ச ஶிலாஜது ஶ்ரேஷ்டம்||௧௩௨||

ஸ௦-கோமூத்ரகந்த்யாதிகுணஂ ஶிலாஜது வரஂ ஸ்யாத்|

Adhikarana lohapAtre shilAjatuna bhAvanA prakAraH (133-135) · Śloka 135

வ்யாதிவ்யாதிதஸாத்ம்யஂ ஸமநுஸ்மரந் பாவயேதயஃபாத்ரே| ப்ராக் கேவலஜலதௌதஂ ஶுஷ்கஂ க்வாதைஸ்ததோ பாவ்யம்||௧௩௩|| ஸமகிரிஜமஷ்டகுணிதே நிஃக்வாத்யஂ பாவநௌஷதஂ தோயே| தந்நிர்யூஹேऽஷ்டாஂஶே பூதோஷ்ணே ப்ரக்ஷிபேத் கிரிஜம்||௧௩௪|| தத்ஸமரஸதாஂ யாதஂ ஸஂஶுஷ்கஂ ப்ரக்ஷிபேத்ரஸே பூயஃ| ஸ்வைஃ ஸ்வைரேவஂ க்வாதைர்பாவ்யஂ வாராந் பவேத்ஸப்த||௧௩௫||

ஸ௦-வ்யாதிஶ்ச வ்யாதிதஶ்ச தயோஃ ஸாத்ம்யஂ-உபஶயஂ, ஸமநுஸ்மரந் லோஹபாத்ரே கிரிஜஂ பாவயேத்| கதம் ? இத்யாஹ-பூர்வஂ கேவலஜலேந தௌதஂ ததஃ ஶுஷ்கஂ ஸத் க்வாதைர்பாவநீயம்| ஸஂ-ஸமஂ கிரிஜஂ யஸ்மிந் பாவநௌஷதே ததேவமஷ்டகுணே ஜலே நிஃக்வாத்யம்| தத்க்வாதேऽஷ்டாஂஶஶேஷே பூதோஷ்ணே ஸதி ஶிலாஜது ப்ரக்ஷிபேத்| தத்ஸமரஸதாஂ ப்ராப்தஂ ஶுஷ்கஂ புநா ரஸே ப்ரக்ஷிபேத்| ஏவஂ ஸ்வைஃ ஸ்வைஃ க்வாதைஃ ஸப்த வாராந் பாவநீயம்| ஆர்யாஶ்சதஸ்ரஃ|

Adhikarana shilAjatuna sevanavidhiH (136-138) · Śloka 138

அத ஸ்நிக்தஸ்ய ஶுத்தஸ்ய கதஂ திக்தகஸாதிதம்| த்ர்யஹஂ யுஞ்ஜீத கிரிஜமேகைகேந ததா த்ர்யஹம்||௧௩௬|| பலத்ரயஸ்ய யூஷேண படோல்யா மதுகஸ்ய ச| யோகஂ யோக்யஂ ததஸ்தஸ்ய காலாபேக்ஷஂ ப்ரயோஜயேத்||௧௩௭|| ஶிலாஜமேவஂ தேஹஸ்ய பவத்யத்யுபகாரம்| குணாந் ஸமக்ராந் குருதே ஸஹஸா வ்யாபதஂ ந ச||௧௩௮||

ஸ௦ -அத கிரிஜமேவஂ பாவயித்வா ஸ்நிக்தஸ்ய ஶுத்தஸ்ய ச நரஸ்ய திக்தகஸாதிதஂ கதஂ திவஸத்ரயமுபயுஞ்ஜீத| நநு, யதி ஸ்நிக்தஶுத்த ஏவாஸௌ, தத்கிமிதி புநஃ ஸர்பிர்யுஜ்யதே ? ப்ரூமஃ| கதகதஸ்ய ஶிலாஜதுவிதாநஂ ஸுதராஂ ஶஸ்தம்| ததா சோக்தம்-"யதா ஹி கவசீ ஶஸ்த்ரஂ பரேப்யஃ ஸஹதேऽதிகம்| ததா ஸ்நேஹாதிகே காத்ரே ஸேவ்யமாநஂ ஶிலாஜது||" இத்யாதி| ததா ஏகைகேந வக்ஷ்யமாணேந ஸஹ, ஶைலஜஂ த்ர்யஹமுபயுஞ்ஜ்யாத்| த்ரிபலாயாஃ க்வாதேந த்ர்யஹஂ, படோல்யாஶ்ச க்வாதேந த்ர்யஹஂ, மதுயஷ்ட்யாஶ்ச க்வாதேந த்ரிதிவஸம்| அநந்தரஂ யோக்யஂ யோகஂ காலாதீநபேக்ஷ்ய ப்ரயோஜயேத்| ஏவஂ அநேந விதிநா, கிரிஜஂ யுக்தஂ ஶரீரஸ்யோபகாரகதரஂ ஸ்யாத்| ஸகலாந் குணாந் விதத்தே| அக்ஸ்மாதேவ ச வ்யாபதஂ ந கரோதி|

Adhikarana shilAjatuna hInamadhyottamo yogaH (139) · Śloka 139

ஏகத்ரிஸப்தஸப்தாஹஂ கர்ஷமர்தபலஂ பலம்| ஹீநமத்யோத்தமோ யோகஃ ஶிலாஜஸ்ய க்ரமாந்மதஃ||௧௩௯||

ஸஂ-ஏகஂ ஸப்தாஹஂ த்ரிஸப்தாஹஂ ஸப்தஸப்தாஹமிதி காலயோகஃ, கர்ஷமர்தபலஂ பலமிதி மாத்ராயோகஃ, இதி த்வயேऽப்யத்ர யதாக்ரமஂ ஹீநமத்யோத்தமத்வம்| ஏகஶ்ச த்ரயஶ்ச ஸப்த ச தேஷாஂ ஸப்தாஹமிதி ஸமாஸஃ| முநிநாऽப்யுக்தம் (ச. சி. அ. ௧ பா. ௩/௫௪)- "ப்ரயோகஃ ஸப்தஸப்தாஹாஸ்த்ரய ஏகஶ்ச காலதஃ| நிர்திஷ்டஸ்த்ரிவிதஸ்தஸ்ய வரோ மத்யோऽவரஸ்ததா|| பலமர்தபலஂ கர்ஷஂ மாத்ரா தஸ்ய த்ரிதாமதா|" இதி|

Adhikarana rAsAyanaphalaH shilAjatuprayogaH (140-141) · Śloka 141

ஸஂஸ்கதஂ ஸஂஸ்கதே தேஹே ப்ரயுக்தஂ கிரிஜாஹ்வயம்| யுக்தஂ வ்யஸ்தைஃ ஸமஸ்தைர்வா தாம்ராயோரூப்யஹேமபிஃ||௧௪௦|| க்ஷீரேணாலோடிதஂ குர்யாச்சீக்ரஂ ராஸாயநஂ பலம்| குலத்தாந் காகமாசீஂ ச கபோதாஂஶ்ச ஸதாத்யஜேத்||௧௪௧||

ஸ௦-ஸஂஸ்கதஂ-பவநாதிஹரைர்த்ரவ்யைர்பாவிதஂ, ஸஂஸ்கதே தேஹே-ஸ்நேஹநஶோதநைஃ கதஸஂஸ்காரே ஶரீரே, ஶிலாஜது ப்ரயுக்தஂ ப்ரயுக்தஂ தாம்ராதிபிஃ ஸமுதிதைர்வ்யஸ்தைர்வா யுக்தஂ துக்தேநாலோடிதஂ க்ஷிப்ரமேவ ரஸாயநபலஂ விதத்யாத்| குலத்தாதீநி கததத்ப்ரயோகஃ ஸதைவ ஜஹ்யாத்| கரணாதே காகமாசீகபோதௌ ந வர்ஜிதௌ| தத்வசநஂ ஹி-"ஶுஷ்காமிஷஂ விருடஂ பிஷ்டஂ ஶுக்தம் விதாஹி குரு சாந்யத்| பாநாஶநஂ குலத்தாந் விஶேஷதோ வர்ஜயேச்சாத்ர||" இத்யாதி| முநிநாऽபி நைதௌ வர்ஜிதௌ| ததா ச தத்க்ரந்தஃ (ச. சி. அ. ௧ பா.௩/௬௨) _"ஶிலாஜதுப்ரயோகேஷு விதாஹீநி குரூணி ச| வர்ஜயேத்ஸர்வகாலேஷு குலத்தாஂஶ்ச ஸதா த்யஜேத்||" இதி| விதாஹ்யாதிவர்ஜநஂ ரஸாயநகாலாத் த்விகுணஂ காலஂ விதேயம்| குலத்தாஂஶ்ச யாவஜ்ஜீவமித்யேகே| அந்யே து வதந்தி ஸதாஶப்தேந ஸஂவத்ஸர உச்யதே| யதோ ய ஏதே ஷட் தவஃ| ஏதாவாநேவ காலோ, ந ஷாட் துவ்யதிரிக்தோऽந்யஃ காலோऽஸ்தீதி தேஷாமயமபிப்ராயஃ| நநு, விதாஹிகுர்வாதிப்யஃ கிமிதி குலத்தாநாமதிகஃ பரிஹார இஷ்யதே ? ப்ரூமஃ| பாஷாணபேதே குலத்தாநாமதிகதரஸ்வபாவத்வாத்| ததா ஹி-ஸந்தப்தகுலத்தஜலேநாப்லுதாநாஂ பாஷாணாநாஂ பாஷாணஹந்தபிஃ ஸுகேநைவ விதாரணஂ தஷ்டம்| ஶிலாஜது ச கிரிஜமித்யுக்தம்| அதஃ ஶிலாஜதுப்ரயோகாத் தந்மயமேவ ஶரீரஂ ஸம்பத்யதே| தேந தஸ்ய குலத்தா பாதாவிதாயிநஃ, இதி பரிஹாரஸ்தேஷாமதிகஃ கதஃ|

Adhikarana sarvaroganAshane shilAjatusAmarthyam,guggulukalpaH (142) · Śloka 142

ந ஸோऽஸ்தி ரோகோ புவி ஸாத்யரூபோ ஜத்வஶ்மஜஂ யஂ ந ஜயேத் ப்ரஸஹ்ய| தத் காலயோகைர்விதிவத் ப்ரயுக்தஂ ஸ்வஸ்தஸ்ய சோர்ஜாஂ விபுலாஂ ததாதி||௧௪௨||

ஸ௦ -அத்ர பூலோகக்ரஹணஂ ஸகலபூலோகபரிக்ரஹார்தம்| அந்யதா கஶ்சிதேவ தேஶோ கஹ்யேத, ந த்வஶேஷோ பூலோகஃ| ரூபக்ரஹணேந ஸாத்யஃ ஸவிகல்போऽபி கஹ்யதே, தேந கச்ச்ரஸாத்யோऽபி கஹ்யதே| ரூப பதமந்தரேண து ஸுகஸாத்ய ஏவ கேவலோ கஹ்யேத| ப்ரஸஹ்யேத்யநேந ஶீக்ரதரஂ நிஶ்சிதஂ ச ரோகஜயஂ கரோதீதி கமயதி| ததயஂ பாவஃ,-குஷ்டக்நாநி மூத்ரகச்ச்ரஹராணி வா யதௌஷதாநி தேஷாஂ ஶமயதி, ததஃ க்ஷிப்ரதரஂ நிஶ்சிதஂ ச ரோகஜயஂ கரோதி கிரிஜமிதி| ந ஸ ரோகோ ஸாத்யரூபோ வித்யதே, யஂ ஶிலாஜது ப்ரஸஹ்ய ந ஜயேத்| கிரிஜஂ காலயோகேந ச விதிநா ப்ரயுக்தஂ நீருஜஸ்ய புருஷஸ்ய மஹதீமூர்ஜாஂ ச கரோதி| உபஜாதிஃ| அத ஏவ ஸங்க்ரஹே ஜகாத (உ. அ. ௪௯)-"ஜ்வரீ ஜ்வரக்நாம்புதபர்படாதேஃ க்வாதேந ரக்தீ மதுயஷ்டிகாயாஃ| ஶோஷீ ரஸைஃ க்ரவ்யபுகாமிஷோத்தைர்மாயூரமாஂஸைஃ பயஸா ச கார்ஶ்யே|| மத்வம்புநா மேதஸி ஸஂப்ரவத்தே க்ஷீரேண பர்யாகுலபுத்திஸத்த்வஃ| பாண்டௌ ஸஶோபே ஜடரே ஸகச்ச்ரே பிபேச்சிலாஜஂ மஹிஷீஜலேந|| அஶ்ம வீரதராத்யேந குஷ்டஂ கதிரவாரிணா| விஷஂ விஷக்நைரகதைர்ஹந்த்யேவஂ தத்யதாமயம்|| ஶைலஜத்ரிகடுகடுக்ஷௌத்ரக்ஷௌத்ரதாதூந் விஷேவதே| க்ஷீரோதநாஶீ யோ ஜீர்ணே யக்ஷ்மணா ந ஸ பாத்யதே|| ஸுபாவிதாஂ ஸாரஜலைஸ்துலாஂ பீத்வா ஶிலோத்பவாத்| ஸாராம்புநைவ புஞ்ஜாநஃ ஶாலீந் ஜாங்கலஜை ரஸைஃ|| அபோஹ்ய மதுமேஹாக்யமந்தகஂ ரோகஸங்கரம்| வபுர்வர்ணபலோபேதஃ ஶதஂ ஜீவத்யநாமயஃ|| அமரமந்திரமந்தரஸம்பவாத் பலஶதஂ கிரிஜாதுபயோஜய| யதி ஜராமயதுஃகவிவர்ஜிதாஂ ஸுசிரமிச்சஸி ஜீவிதஸந்திதம்|| தஶகுணமுபயுங்க்தே யஃ ஶதஂ ஶைலஜாதால்லகுஹிதமிதபோஜீ வர்ஜயந் வர்ஜநீயாந்| ஸததஸமநுஷக்தாந் வர்ஜிதாந் வைத்யவந்தைர்விதமதி ஸ கதௌகாந்நேக்ஷதே சாயுஷோऽந்தம்||" இதி| ஶிவகுடிகா சாத்ரைவோக்தா (ஸஂ. உ. அ. ௪௯)| யதா-"ஶிலாஹ்வாத் ஷோடஶபலஂ த்ரிஸ்த்ரிரேகத்ர பாவயேத்| வராயா தஶமூலஸ்ய குடூச்யாஃ கர்கடஸ்ய ச|| பலாயா மதுயஷ்ட்யாஶ்ச ரஸே கவ்யே ச வாரிணி| க்ஷீரே ஸகத் க்ரமேணைவஂ ஸப்தகத்வஸ்ததா புநஃ|| காகோலியுக்மகநபுஷ்கரவஹ்நிராஸ்நாமேதாயுகர்த்திசவிகாகஜபிப்பலீநாம்| பாடாத்விஜீவகநிகும்பவிதாரியுக்மவீராவரீமதுபலாஂஶுமதீத்வயாநாம்|| பலிகாநாமப்த்ரோணே ஸித்தாநாஂ பாதஶேஷிதே க்வாதே| பாவிதமித்தஂ கிரிஜஂ த்விபலைஶ்சூர்ணீகதைர்யுஞ்ஜ்யாத்|) கர்கடஶங்கீதாத்ரீவ்யோஷைஸ்தாலீஸபத்ரகுடவேந| சூர்ணபலேந விதார்யாஸ்த்வக்க்ஷீர்யாஃ கர்ஷயுக்மேந|| குடவேந சதுர்ஜாதாத்தைலகதக்ஷௌத்ரஶர்கராபிஶ்ச| த்விபலாதித்விகுணாபிஃ குர்யாத்குலிகாஸ்ததோऽக்ஷஸமாஃ|| தாஃ ஶுஷ்கா நவகும்பே ஜாதீபுஷ்பாதிவாஸிதே ஸ்தாப்யாஃ| தாஸாமேகாஂ காதேத் ப்ரதிதிநமநுபாநமத்ரேஷ்டம்|| க்ஷீரரஸதாடிமாம்போமார்த்வீகஸுராஸவாந்யதமம்| ஜீர்ணேऽந்நஂ லகு போஜ்யஂ யூஷபயஃபிஶிதநிர்யூஹைஃ|| ஸப்தாஹமாத்ரமேவஂ ஸர்வாந்நீநஃ க்ரமாத்பவேத்பரதஃ| பக்தஸ்யாந்தே ப்ராக்வா குலிகா ந விருத்யதே சைஷா|| நிரபாயா பூரிபலா பரிஹாரஸுகோபயோஜிதா ஜயதி| ப்ரபலமபி வாதஶோணிதமூருஸ்தம்பஂ ஜ்வரஂ தீர்கம்|| பகமூத்ரஶுக்ரதோஷப்லீஹயகத்ரக்தபாண்டுஹத்ரோகாந்| வர்த்மவமிகுல்மபீநஸஹித்மாகாஸாருசிஶ்வாஸாந்|| வித்ரதிமுதரஂ குஷ்டஂ ஶ்வித்ரஂ ஷாண்ட்யஂ க்ஷயஂ மதஂ மூர்ச்சாம்| உந்மாதமபஸ்மாரஂ முகநேத்ரஶிரோகதாஂஸ்தாஂஸ்தாந்|| ஆநாஹமதீஸாரஂ ஹலீமகஂ காமலாக்ரஹணிரோகாந்| க்ரந்த்யர்புதாந் ஸபிடகாந் பகந்தரஂ கண்டமாலாஂ ச|| அதிகார்ஶ்யமதிஸ்தௌல்யஂ ஸ்வேதமபி ஶ்லீபதஂ குதே கீலாந்| தஂஷ்ட்ராவிஷஂ ஸமூலஂ கரப்ரயோகாந் ஸுகோராஂஶ்ச|| அபிசாரமராதிகதஂ துஃஸ்வப்நஂ பௌதிகீஂ ததா பாதாம்| பாப்மாலக்ஷ்மீஂ சேயஂ குலிகா ஶமயேச்சிவா நாம|| வஷ்யாऽऽயுஷ்யா தந்யா காந்தியஶஃ ஶ்ரீவிபோதநீ மேத்யா| குருதே நபவல்லபதாஂ ஜயஂ விவாதே ச வக்த்ரஸ்தா|| ஜிதகலதிவலீபலிதஂ ஜீவயதி ஸுகஂ ஶதத்வயஂ ஶரதாம்| வர்ஷத்வயப்ரயோகாத்வர்ஷஶதசதுஷ்டயஂ ஜீவேத்||" [இதி|] கரநாதே தூக்தம்-"கநகாத்ரஜதாத்தாம்ராதயஸஃ ஸீஸாத்ததா த்ரபுணஃ| கிரிவிவரநிஃஸதஂ தத்க்வாதஸ்நிக்தாதிமதுமத்ஸ்நம்|| ஜத்வாபஂ ச ஶிலாஜது வித்யாதேதஜ்ஜடாத்மகஂ கிரிஜம்| ஸஂரக்தபீதவர்ணஂ ஸதிக்தமதுரஂ ரஸே கடுவிபாகி|| ஶீதஂ கநகஶிலாஜது விஶேஷதஃ ஶ்லேஷ்மபித்தக்நம்|| ஶ்வேதஂ ச திக்தமதுரஂ பாசநவல்லேகநஂ ஶீதம்| கிஞ்சில்லவணஂ வித்யா(ரூப்யா)த்விஶேஷதோ வாதபித்தக்நம்|| ஶிதிகண்டதுல்யவர்ணஂ தீக்ஷ்ணோஷ்ணஂ லேகநஂ விபாககடு| கிஞ்சில்லவணஂ தாம்ராத்மகஂ ஸ்மதஂ கபக(ஹ)த்விஶேஷேண|| குக்குலுகாபஂ ஸ்நிக்தஂ திக்தஂ லவணஂ ஸரஂ விஶததீக்ஷ்ணம்|| கடுபாகிநாதிஶீதஂ த்ரிமலக்நஂ த்வாயஸஂ ஶ்ரேஷ்டம்|| ஸ்வாகரஸமாநவர்ணே ஸீஸத்ரபுஸம்பவே ஶிலாஜதுநீ|| அல்பாந்தரகர்மகுணே கஷ்ணாயஸஜாச்சிலாஜதுநஃ|| கோமூத்ரகந்தமஸிதஂ குக்குலுகாபஂ விஶர்கரஂ மத்ஸ்நம்| ஸ்நிக்தமநம்லகஷாயஂ ஶிலோத்பவஂ ஸர்வகர்மண்யம்||" இத்யத்ர குருமதுகுணௌ நோக்தௌ| ததோக்தம்-"ஸஸ்நேஹலவணபாவாத்வாதக்நஂ பித்தநுத் ஸரத்வாத்தத்| ரஸபாகயோஃ கடுத்வாத்தைக்ஷ்ண்யாச்ச ஶ்லேஷ்மமேதோக்நம்|| கடுதீக்ஷ்ணத்வாத்தீபநமக்நேருத்தீபநாந்மலாந் பசதி| திக்தத்வாத்ரக்தக்நஂ கடுதைக்ஷ்ணௌஷ்ண்யாத் கமிக்நஂ ச|| ஶோபநபாவாத்தஷ்யஂ ஸ்நிக்தத்வாத் பௌஷ்டிகஂ ச பல்யஂ ச| ஆயுஷ்யஂ ச விஷக்நஂ மங்கல்யமமதாந்வயத்வாச்ச|| ஶோதநபாவாத் ஸ்ரோதோதாத்விந்த்ரியபுத்திஶோதநஂ வர்ண்யம்| புத்ர்யஂ ச வஷ்யபாவாந்மேத்யஂ யோநிஸ்வபாவாச்ச||" இத்யாதி| ததா "பாவிதமந்யைர்த்ரவ்யைர்வீர்யோத்கர்ஷாத்விஶேஷகர்மண்யம்| தத் ஸ்யாத்தஸ்மாத்பாவ்யஂ வாதாதிஹரௌஷதகஷாயைஃ|| 'ராஸ்நாதஶமூலபலாபுநர்நவைரண்டஶுண்டிமதுகாநாம்| க்வாதேந பாவிதஂ தத்விஶேஷதோ வாதரோகக்நம்|| த்ராக்ஷா பீருபடோலீத்ராயந்திகுடூசிஜீவநீயாநாம்| க்வாதேந பாவிதஂ தத்விஶேஷதஃ பித்தரோகக்நம்|| த்ரிபலாவசாவிடங்ககரஞ்ஜ கநமுக்யபஞ்சமூலாநாம்| ஸஹபஞ்சகோலாகாநாஂ க்வாதேந கபாமயே பாவ்யம்|| லகுபஞ்சமூலஶுண்டீத்ராக்ஷாகாஶ்மர்யவாஜிகந்தாநாம்| ஸுகுடூசிஶரபலாநாஂ ரஸேந பித்தாநிலகதேஷு|| கநகுஷ்டவசாத்ரிபலாஸுரதாருவிடங்கபஞ்சகோலாநாம்| ரஜநீமரிசாதிவிஷாயுக்தாநாஂ வாதகபஜேஷு|| பாடாபடோலநிம்பத்ரிபலாகநகுடஜஸப்தபர்ணாநாம்| த்ராயந்த்யமதாதிவிஷாஸஹிதாநாஂ பித்தகபஜேஷு (ஸஂ. உ. அ. ௪௯)||" த்ரிமலேஷு யதாதோஷஂ யோகாநேதாந் விகல்ப்ய பாவ்யஂ ஸ்யாத்| ப்ராக்கேவலஜலதௌதஂ ஶுஷ்கஂ க்வாதைஸ்ததோ பாவ்யம்|| கிரிஜஂ சதுர்குணஜலஂ க்வாத்யஂ ஸ்யாத்பாவநௌஷதஂ தத்ர| சதுர்தஶேஷே க்வாதே பூதோஷ்ணே ப்ரக்ஷிபேத்கிரிஜம்||" இதி| அத்ர சதுர்குணஜலஸ்யௌஷதஸ்ய க்வாதேந முக்தரஸதா ந ததா ஸ்யாதிதி வாக்படோக்தமேவாஷ்டகுணஜலக்வாதேந கார்யமிதி மந்யாமஹே| ததோக்தம்-"ஸலிலவிஶுத்தாத்கிரிஜாத் பிபேதரோகஃ பலத்ரிகரஸேந| மாத்ராஂ க்ரமாபிவத்தாஂ த்ர்யஹஂ படோலஸ்ய ச ரஸேந|| மூத்ரேண கவாஂ தத்வத் த்ர்யஹஂ கஷாயேண மதுகஸ்ய|" இதி| "ரோகாந்விதேஷு கிரிஜஂ ஜலஶுத்தஂ பாவிதஂ கஷாயைஶ்ச| தோஷவ்யாதிபலாதுரகாலாபேக்ஷீ ப்ரயுஞ்ஜீத|| ஜீர்ணௌஷதஃ ஸுகோதகபரிஷிக்தோ மாஂஸரஸபயோயூஷைஃ| ரக்தாதிஷஷ்டிகௌதநமநவமரோகோ கதீ வாऽத்யாத்|| வ்யாத்யாதுரதோஷபலஂ தஷ்ட்வா தஸ்ய த்ரிதா ப்ரயோகஃ ஸ்யாத்| ஶ்ரேஷ்டஸ்த்ரிஷஷ்டிராத்ரஂ மாஸோ மத்யஸ்த்ரிஸப்தராத்ரமவரஃ|| பாநாவகாஹயோஃ ஸ்யாத்திவ்யஂ ஶைலோத்பவஂ கௌபம்|" முநிஸ்த்வஸ்ய சதுர்தாதுஜத்வமேவ ஸஂகிரதே| ததா ச தத்க்ரந்தஃ (ச. சி. அ. ௧ பா. ௨/௪௭)- "அநம்லஂ ச கஷாயஂ ச காதுபாகே ஶிலாஜது| நாத்யுஷ்ணஶீதஂ சாதுப்யஶ்சதுர்ப்யஸ்தஸ்ய ஸம்பவஃ||| ஹேம்நஃ ஸரஜதாத்தாம்ராத்வரஂ கஷ்ணாயஸாதபி|" இதி| ஸங்க்ரஹே ச குக்குலுகல்போऽபிஹிதஃ| யதா (உ. அ. ௪௯)- "தாநவேந்த்ரவிஜிதாந் புரா ஸுராந் ப்ரஷ்டகாந்திததிஶௌர்யதேஜஸஃ| வீக்ஷ்ய விஷ்ணுரமதஂ கிலாஸஜத்குக்குலுஂ பலவபுர்ஜயப்ரதம்|| அத்யாப்யதஃ ஸுரகணாஃ கில தூபமுக்யாந் ஹித்வா வராகுருதுருஷ்கஹிமேந்துதர்பாந்| நிர்தஹ்யமாநவபுஷோऽபி ஶிகாஂ பிபந்தோ கந்தேந யஸ்ய முதிதா தததி ப்ரஸாதம்|| ஸ யோகவாஹீ ஸ ஶிவஃ ஸ ஸார்வஃ ஸர்வர்துஸேவ்யஃ ஸுகஶீலநீயஃ| ஹர்தா ஜராபாப்மமலாமயாநாஂ கர்தாऽக்நிமேதாஸ்மதிபாடவாநாம்|| கந்தோத்கடஃ ஸ தாஹே ஸ்நிக்தத்ரவபிச்சிலோ விகதஶல்யஃ| மஹிஷாக்யஃ புஷ்பராகஸ்படிகாஸிதநீரதச்சாயஃ|| யஃ பத்மராகராகோ யஃ கநகச்சேதபாதலோ யோ வா| ஜயதீந்த்ரநீலமமலஂ பக்நோऽப்யதிகாந்திமத்த்வேந|| ஶ்ரேஷ்டஃ ப்ரயோகோऽஸ்ய துலா பலாந்நைவாதிகஂ பிபேத்| ஆத்ரேயமுநிகீதஶ்ச மந்த்ரோऽயஂ கர்மஸித்திகத்|| 'பகவாந் புண்டரீகாக்ஷோ தேவாஶ்ச ஸபுரந்தராஃ| ஆஜ்ஞாபயந்தி ஸம்யக்த்வாஂ ப்ரபாவஂ சாதிஶந்தி தே|| ஜராமரணதுஃகேப்யோ யதா தேऽப்யுத்திதாஃ ஸுராஃ| உபயோக்துஸ்ததைவாஸ்ய பவ த்வஂ ஹி மஹாபலஃ||' இதி| பஞ்சமூலஸ்ய மஹதஃ க்வாதேந ஹிதபோஜிநா| குக்குலுஃ ஶீலிதோ ஹந்தி ஸர்வாந் வாதகபாமயாந்|| லகீயஸோऽபி தத்வச்ச ஸுகோஷ்ணேந ஜலேந வா| மஸ்துதாந்யாம்லமத்யைர்வா வசாதேஃ ஸலிலேந வா|| வரணாதேஸ்து பாதிர்யஂ தந்தகர்ணஶிரோருஜஃ| ஸ்வரபேதோதரஶ்சாஸவர்த்மாந்தர்குல்மவித்ரதீந்|| வாதபித்தாஸ்ரரோகேஷு பஂஹணார்திநி சேஷ்யதே| க்வாதேந வாஜிகந்தாயா ஜீவநீயகணஸ்ய வா|| க்வாதேநோத்பலமத்வீகாரக்தசந்தநஜந்மநா| வாதபித்தஂ நிஹந்த்யேஷ பத்மகாதிகணஸ்ய வா|| சவ்யகுஷ்டவிடங்காநாஂ யவாந்யா நாகரஸ்ய வா| ப்ரஸாரண்யாஶ்ச தோயேந குக்குலுஃ கபவாதஜித்|| த்ர்யூஷணாக்நிகநவேல்லவராபிர்பக்ஷயந் ஸமததஂ மஹிஷாக்ஷம்| ஆஶு ஹந்தி கபமாருதமேதோதோஷஜாந் பலவதோऽபி விகாராந்|| படோலநிம்பத்ரிபலாகுடூசீகாயத்ரிராத்ரித்வயபீஜகாநாம்| க்வாதைஃ பதக் பத்யபரஸ்ய ஹந்தி மாஸேந கோராந் கபபித்தரோகாந்|| விஶேஷாச்சோபவீர்ஸர்பதுஷ்டவ்ரணபகந்தராந்| ஶுக்ரார்தவமநோதோஷப்ரமேஹஶ்வித்ரபாண்டுதாஃ|| படோலாரிஷ்டநிர்யூஹபிஷ்டஸ்துல்யரஸாஞ்ஜநஃ| கலரோகாபசீவ்யங்கக்ரந்திஸ்தௌல்யகமிப்ரணுத்|| ஶிலாஜதுஸமஃ பீதஃ பயஸா வாதஶோணிதம்| நிவர்தயத்யதிபலஂ க்ஷீரமாஂஸகதாஶிநஃ|| ரஸேந பயஸா மூத்ரைர்வாதபித்தகபாபஹஃ| ப்ராஹ்மீமண்டூகஶங்காநாஂ பதங்ஹ் மேதாதிகத்ரஸைஃ|| மாகதிகாக்நிவிடங்ககலிங்கைர்பில்வததைஃ ஸவசாபலஷட்கைஃ| குக்குலுநா ஸதஶேந ஸமேதைஃ க்ஷௌத்ரயுதைஃ ஸகலாமயநாஶஃ|| பிபேத்பலஶதஂ யோऽஸ்ய விதிநா நியதோ யதிஃ| நாகாலமத்யோர்ந வ்யாதேர்ந தஸ்ய ஜரஸோ பயம்|| கல்பயேதோஷதைஃ ஸ்வைஃ ஸ்வைர்வ்யாதிஷு வ்யாதிநாஶநைஃ| ஶிலாஜதுவிதாநஂ ச குக்குலோஃ ஸர்வமிஷ்யதே|| குணநிதிரபி குர்யாத் ஸோऽதிமாத்ரோபயுக்தஸ்திமிரவதநஶோஷக்லீபதாகார்ஶ்யமேஹாந்| ஶமலஶிதிலபாவஂ தேஹரௌக்ஷ்யஂ ச தஸ்மாத்ரஜநிசரநிஷேவீ ஸ்யாந்ந ரோகேஷ்வமீஷு||" [இதி|]

Adhikarana kuTIpraveshavidherviShayaH,sauryamArUtikavidherviShayaH (143) · Śloka 143

குடீப்ரவேஶஃ க்ஷணிநாஂ பரிச்சதவதாஂ ஹிதஃ| அதோऽந்யதா து யே தேஷாஂ ஸௌர்யமாருதிகோ விதிஃ||௧௪௩||

ஸ௦-க்ஷணிநாஂ-வ்யாபாரகரணஂ ப்ரதி ஸ்வதந்த்ராணாம், ததா பரிச்சதவதாஂ-ஸபரிவாராணாம், குடீப்ரவேஶலக்ஷணோ விதிர்ஹிதஃ| அதஃ-அஸ்மாத், யேऽந்யதா-பரதந்த்ராஃ பரிவாரரஹிதாஃ, தேஷாஂ ஸௌர்யமாருதிகோ விதிர்ஹிதஃ|

Adhikarana ato vAtAtapasahA yogAH (144) · Śloka 144

வாதாதபஸஹா யோகா வக்ஷ்யந்தேऽதோ விஶேஷதஃ| ஸுகோபசாரா ப்ரஂஶேऽபி யே ந தேஹஸ்ய பாதகாஃ||௧௪௪||

ஸ௦-அதஃ-அஸ்மாச்ச ஹேதோஃ, யே வாதாதபஸஹா யோகாஸ்தே விஶேஷேண வக்ஷ்யந்தே| ததா யே ந துஃகாவஹாஃ, ப்ரஂஶேऽபி-வ்யாபத்தாவபி, ஶரீரஸ்ய ந பீடாகதஃ|

Adhikarana vayaH sthApakAH shItodakAdiyogAH (145) · Śloka 145

ஶீதோதகஂ பயஃ க்ஷௌத்ரஂ கதமேகைகஶோ த்விஶஃ| த்ரிஶஃ ஸமஸ்தமதவா ப்ராக் பீதஂ ஸ்தாபயேத்வயஃ||௧௪௫||

ஸ௦-ஶிஶிரஜலாதிகமேகைகஶோ த்விஶஸ்த்ரிஶோ வா ப்ராக்போஜநாத் பீதஂ வயஃ ஸ்தாபயேத்| தேந ஶீதாம்போ வா, க்ஷீரஂ வா, மது-மாக்ஷிகஂ வா, ஸர்பிர்வா, பீதமதவா ஶீதாம்பஃபயஸீ, ஶீதஜலக்ஷௌத்ரே, ஶீததலகதே, இத்யேவஂ யதாஸம்பவஂ த்வே ஸஂயுக்தே ப்ராக்பீதேऽதவா த்ரீணி ஸஂயுக்தாநி பீதாநி ஸமஸ்தஂ வா சதுஷ்டயமித்யேவமவதிஷ்டதே|

Adhikarana varShashatajIvano harItakIyogaH (146) · Śloka 146

குடேந மதுநா ஶுண்ட்யா கஷ்ணயா லவணேந வா| த்வே த்வே காதந் ஸதா பத்யே ஜீவேத்வர்ஷஶதஂ ஸுகீ||௧௪௬||

ஸ௦-குடாதிநா ப்ரத்யேகஂ த்வே த்வே ஹரீதக்யௌ ஸர்வதா பக்ஷயந் ஸமாஶதஂ ஸுகஂ ஜீவேத்|

Adhikarana cirasthAyibalakaro kIyogAH (147) · Śloka 147

ஹரீதகீஂ ஸர்பிஷி ஸம்ப்ரதாப்ய ஸமஶ்நதஸ்தத் பிபேதோ கதஂ ச| பவேச்சிரஸ்தாயி பலஂ ஶரீரே ஸகத் கதஂ ஸாது யதா கதஜ்ஞே||௧௪௭||

ஸ௦-கதே ஹரீதகீஂ ஸம்யக் தாபயித்வா பக்ஷயதஸ்தச்ச கதஂ பிபதோ தேஹேऽதிதடஂ பலஂ ஸ்திரதரஂ பவேத்| யதா கதஜ்ஞே நரே ஸகத்-ஏகவாரஂ, ஶோபநஂ கதஂ சிரஸ்தாயி பவேத்| உபேந்த்ரவஜ்ரா|