39. rasāyanavidhiradhyāyaḥ

Adhikarana rasAyanavidhiradhyAyaH ------- rasAyanasya phalam, rasAyanasya niruktiH (2) · Śloka 2

அதுநா பூர்வோக்தஹேதுஸம்பந்தஂ ரஸாயநாத்யாயஂ ஜிகதிஷுராஹ அதாதோ ரஸாயநவிதிமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ| (கத்யஸூத்ரே)||௨|| தீர்கமாயுஃ ஸ்மதிஂ மேதாமாரோக்யஂ தருணஂ வயஃ| ப்ரபாவர்ணஸ்வரௌதார்யஂ தேஹேந்த்ரியபலோதயம்||௧|| வாக்ஸித்திஂ வஷதாஂ காந்திமவாப்நோதி ரஸாயநாத்| லாபோபாயோ ஹி ஶஸ்தாநாஂ ரஸாதீநாஂ ரஸாயநம்||௨||

Adhikarana rasAyanasya prayogakAlAdiH (3) · Śloka 3

பூர்வே வயஸி மத்யே வா தத்ப்ரயோஜ்யஂ ஜிதாத்மநஃ| ஸ்நிக்தஸ்ய ஸ்ருதரக்தஸ்ய விஶுத்தஸ்ய ச ஸர்வதா||௩||

Adhikarana rasAyanasya niShphalatvam (4) · Śloka 4

அவிஶுத்தே ஶரீரே ஹி யுக்தோ ராஸாயநோ விதிஃ| வாஜீகரோ வா மலிநே வஸ்த்ரே ரங்க இவாபலஃ||௪||

Adhikarana rasAyanasya dvividhatvam (5) · Śloka 5

ரஸாயநாநாஂ த்விவிதஂ ப்ரயோகமஷயோ விதுஃ| குடீப்ராவேஶிகஂ முக்யஂ வாதாதபிகமந்யதா||௫||

Adhikarana rasAyanArthaM kuTI (6-7) · Śloka 7

புரே ப்ராப்யோபகரணே ஹர்ம்யநிர்வாதநிர்பயே| திஶ்யுதீச்யாஂ ஶுபே தேஶே த்ரிகர்பாஂ ஸூக்ஷ்மலோசநாம்||௬|| தூமாதபரஜோவ்யாலஸ்த்ரீமூர்காத்யவிலங்கிதாம்| ஸஜ்ஜவைத்யோபகரணாஂ ஸுமஷ்டாஂ காரயேத்குடீம்||௭||

Adhikarana puNye~ahni kuTIpraveshaH, rasAyanasevanakarturniyamAH (8-10) · Śloka 10

அத புண்யேऽஹ்நி ஸம்பூஜ்ய பூஜ்யாஂஸ்தாஂ ப்ரவிஶேச்சுசிஃ| தத்ர ஸஂஶோதநைஃ ஶுத்தஃ ஸுகீ ஜாதபலஃ புநஃ||௮|| ப்ரஹ்மசாரீ ததியுதஃ ஶ்ரத்ததாநோ ஜிதேந்த்ரியஃ| தாநஶீலதயாஸத்யவ்ரததர்மபராயணஃ||௯|| தேவதாநுஸ்மதௌ யுக்தோ யுக்தஸ்வப்நப்ரஜாகரஃ| ப்ரியௌஷதஃ பேஶலவாகாரபேத ரஸாயநம்||௧௦||

Adhikarana rasAyane pUrvaM harItakyAdivirecanam (11-12) · Śloka 12

ஹரீதகீமாமலகஂ ஸைந்தவஂ நாகரஂ வசாம்| ஹரித்ராஂ பிப்பலீஂ வேல்லஂ குடஂ சோஷ்ணாம்புநா பிபேத்||௧௧|| ஸ்நிக்தஸ்விந்நோ நரஃ பூர்வஂ, தேந ஸாது விரிச்யதே| |௧௨|

Adhikarana tataH shuddhasharIrAya ghRutAnvitaM yAvakaM deyam (12-13) · Śloka 13

| ததஃ ஶுத்தஶரீராய கதஸஂஸர்ஜநாய ச||௧௨|| த்ரிராத்ரஂ பஞ்சராத்ரஂ வா ஸப்தாஹஂ வா கதாந்விதம்| தத்யாத்யாவகமாஶுத்தேஃ புராணஶகதோऽதவா||௧௩||

Adhikarana itthaM saMskRutakoShThasya yaugikaM rasAyanaM deyam (14) · Śloka 14

இத்தஂ ஸஂஸ்கதகோஷ்டஸ்ய ரஸாயநமுபாஹரேத்| யஸ்ய யத்யௌகிகஂ பஶ்யேத்ஸர்வமாலோச்ய ஸாத்ம்யவித்||௧௪||

Adhikarana brAhmaM rasAyanam (15-23) · Śloka 23

பத்யாஸஹஸ்ரஂ த்ரிகுணதாத்ரீபலஸமந்விதம்| பஞ்சாநாஂ பஞ்சமூலாநாஂ ஸார்தஂ பலஶதத்வயம்||௧௫|| ஜலே தஶகுணே பக்த்வா தஶபாகஸ்திதே ரஸே| ஆபோத்ய கத்வா வ்யஸ்தீநி விஜயாமலகாந்யதா||௧௬|| விநீய தஸ்மிந்நிர்யூஹே யோஜயேத்குடவாஂஶகம்| த்வகேலாமுஸ்தரஜநீபிப்பல்யகுருசந்தநம்||௧௭|| மண்டூகபர்ணீகநகஶங்கபுஷ்பீவசாப்லவம்| யஷ்ட்யாஹ்வயஂ விடங்கஂ ச சூர்ணிதஂ துலயாऽதிகம்||௧௮|| ஸிதோபலார்தபாரஂ ச பாத்ராணி த்ரீணி ஸர்பிஷஃ| த்வே ச தைலாத் பசேத்ஸர்வஂ ததக்நௌ லேஹதாஂ கதம்||௧௯|| அவதீர்ணஂ ஹிமஂ யுஞ்ஜ்யாத்விஂஶைஃ க்ஷௌத்ரஶதைஸ்த்ரிபிஃ| ததஃ கஜேந மதிதஂ நிதத்யாத் கதபாஜநே||௨௦|| யா நோபருந்த்யாதாஹாரமேகஂ மாத்ராऽஸ்ய ஸா ஸ்மதா| ஷஷ்டிகஃ பயஸ சாத்ர ஜீர்ணே போஜநமிஷ்யதே||௨௧|| வைகாநஸா வாலகில்யாஸ்ததா சாந்யே தபோதநாஃ| ப்ரஹ்மணா விஹிதஂ தந்யமிதஂ ப்ரஶ்ய ரஸாயநம்||௨௨|| தந்த்ராஶ்ரமாக்லமவலீபலிதாமயவர்ஜிதாஃ| மேகாஸ்மதிபலோபேதா பபூவுரமிதாயுஷஃ||௨௩||

Adhikarana abhayAmalakaM rasAyanam (24-27) · Śloka 27

அபயாமலகஸஹஸ்ரஂ நிராமயஂ பிப்பலீஸஹஸ்ரயுதம்| தருணபலாஶக்ஷரத்ரவீகதஂ ஸ்தாபயேத்பாண்டே||௨௪|| உபயுக்தே ச க்ஷாரே சாயாஸஂஶுஷ்கசூர்ணிதஂ யோஜ்யம்| பாதாஂஶேந ஸிதாயாஶ்சதுர்குணாப்யாஂ மதுகதாப்யாம்||௨௫|| தத்கதகும்பே பூமௌ நிதாய ஷண்மாஸஸஂஸ்தமுத்தத்ய| ப்ராஹ்ணே ப்ராஶ்ய யதாநலமுசிதாஹாரோ பவேத்ஸததம்||௨௬|| இத்யுபயுஞ்ஜ்யாஶேஷஂ வர்ஷஶதமநாமயோ ஜராரஹிதஃ| ஜீவதி பலபுஷ்டிவபுஃஸ்மதிமேதாத்யந்விதோ விஶேஷேண||௨௭||

Adhikarana AmalakaM rasAyanam (28-32) · Śloka 32

நீருஜார்த்ரபலாஶஸ்ய சிந்நே ஶிரஸி தத்க்ஷதம்| அந்தர்த்விஹஸ்தஂ கம்பீரஂ பூர்யமாமலகைர்நவைஃ||௨௮|| ஆமூலஂ வேஷ்டிதஂ தர்பைஃ பத்மிநீபங்கலேபிதம்| ஆதீப்ய கோமயைர்வந்யைர்நிர்வாதே ஸ்வேதயேத்ததஃ||௨௯|| ஸ்விந்நாநி தாந்யாமலகாநி தப்த்யா கதேந்நரஃ க்ஷௌத்ரகதாந்விதாநி| க்ஷீரஂ ஶதஂ சாநு பிபேத்ப்ரகாமஂ தேநைவ வர்தேத ச மாஸமேகம்||௩௦|| வர்ஜ்யாநி வர்ஜ்யாநி ச தத்ர யத்நாத் ஸ்பஶ்யஂ ச ஶீதாம்பு ந பாணிநாऽபி| ஏகாதஶாஹேऽஸ்ய ததோ வ்யதீதே பதந்தி கேஶா தஶநா நகாஶ்ச||௩௧|| அதால்பகைரேவ திநைஃ ஸுரூபஃ ஸ்த்ரீஷ்வக்ஷயஃ குஞ்ஜரதுல்யவீர்யஃ| விஶிஷ்டமேதாபலபுத்திஸத்த்வோ பவத்யஸௌ வர்ஷஸஹஸ்ரஜீவீ||௩௨||

Adhikarana cyavanaprAsho rasAyanam (33-41) · Śloka 41

தஶமூலபலாமுஸ்தஜீவகர்ஷபகோத்பலம்| பர்ணிந்யௌ பிப்பலீ ஶங்கீ மேதா தாமலகீ த்ருடிஃ||௩௩|| ஜீவந்தீ ஜோங்ககஂ த்ராக்ஷா பௌஷ்கரஂ சந்தநஂ ஶடீ| புநர்நவர்த்திகாகோலீகாகநாஸாமதாத்வயம்||௩௪|| விதாரீ வஷமூலஂ ச ததைகத்யஂ பலோந்மிதம்| ஜலத்ரோணே பசேத்பஞ்ச தாத்ரீபலஶதாநி ச||௩௫|| பாதஶேஷஂ ரஸஂ தஸ்மாத்வ்யஸ்தீந்யாமலகாநி ச| கஹீத்வா பர்ஜயேத்தைலகதாத் த்வாதஶபிஃ பலைஃ||௩௬|| மத்ஸ்யண்டிகாதுலார்தேந யுக்தஂ தல்லேஹவத் பசேத்| ஸ்நேஹார்தஂ மது ஸித்தே து தவக்ஷீர்யாஶ்சதுஷ்பலம்||௩௭|| பிப்பல்யா த்விபலஂ தத்யாச்சதுர்ஜாதஂ கணார்திதம்| அதோऽவலேஹயேந்மாத்ராஂ குடீஸ்தஃ பத்யபோஜநஃ||௩௮|| இத்யேஷ ச்யவநப்ராஶோ யஂ ப்ராஶ்ய ச்யவநோ முநிஃ| ஜராஜர்ஜரிதோऽப்யாஸீந்நாரீநயநந்தநஃ||௩௯|| காஸஂ ஶ்வாஸஂ ஜ்வரஂ ஶோஷஂ ஹத்ரோகஂ வாதஶோணிதம்| மூத்ரஶுக்ராஶ்ரயாந் தோஷாந் வைஸ்வர்யஂ ச வ்யபோஹதி||௪௦|| பாலவத்தக்ஷதக்ஷீணகஶாநாமங்கவர்தநஃ| மேதாஂ ஸ்மதிஂ காந்திமநாமத்வ- மாயுஃப்ரகர்ஷஂ பவநாநுலோம்யம்| ஸ்த்ரீஷு ப்ரஹர்ஷஂ பலமிந்த்ரியாணா- மக்நேஶ்ச குர்யாத்விதிநோபயுக்தஃ||௪௧||

Adhikarana triPalA rasAyanam (42-43) · Śloka 43

மதுகேந தவக்ஷீர்யா பிப்பல்யா ஸிந்துஜந்மநா| பதக்லோஹைஃ ஸுவர்ணேந வசயா மதுஸர்பிஷா||௪௨|| ஸிதயா வா ஸமா யுக்தா ஸமாயுக்தா ரஸாயநம்| த்ரிபலா ஸர்வரோகக்நீ மேதாயுஃஸ்மதிபுத்திதா||௪௩||

Adhikarana maNDUkaparNyAdIni rasAyanam (44-45) · Śloka 45

மண்டூகபர்ண்யாஃ ஸ்வரஸஂ யதாக்நி க்ஷீரேண யஷ்டீமதுகஸ்ய சூர்ணம்| ரஸஂ குடூச்யாஃ ஸஹமூலபுஷ்ப்யாஃ கல்கஂ ப்ரயுஞ்ஜீத ச ஶங்கபுஷ்ப்யாஃ||௪௪|| அயுஷ்ப்ரதாந்யாமயநாஶநாநி பலாக்நிவர்ணஸ்வரவர்தநாநி| மேத்யாநி சைதாநி ரஸாயநாநி மேத்யா விஶேஷேண து ஶங்கபுஷ்பீ||௪௫||

Adhikarana naladAdi ; vAgmitvAdi karam (46-47) · Śloka 47

நலதஂ கடுரோஹிணீ பயஸ்யா மதுகஂ சந்தநஸாரிவோக்ரகந்தாஃ| த்ரிபலா கடுகத்ரயஂ ஹரித்ரே ஸபடோலஂ லவணஂ ச தைஃ ஸுபிஷ்டைஃ||௪௬|| த்ரிகுணேந ரஸேந ஶங்கபுஷ்ப்யாஃ ஸபயஸ்கஂ கதநல்வணஂ விபக்வம்| உபயுஜ்ய பவேஜ்ஜடோऽபி வாக்மீ ஶ்ருததாரீ ப்ரதிபாநவாநரோகஃ||௪௭||

Adhikarana pa~jcAravindaM rasAyanam pauruShAdikaram (48) · Śloka 48

பைஷ்யைர்மணாலபிஸகேஸரபத்ரபீஜைஃ ஸித்தஂ ஸஹேமஶகலஂ பயஸா ச ஸர்பிஃ| பஞ்சாரவிந்தமிதி தத்ப்ரதிதஂ பதிவ்யாஂ ப்ரப்ரஷ்டபௌருஷபலப்ரதிபைர்நிஷேவ்யம்||௪௮||

Adhikarana catuShkuvalayaM rasAyanam medhyam (49) · Śloka 49

யந்நாலகந்ததலகேஸரவத்விபக்வஂ நீலோத்பலஸ்ய ததபி ப்ரதிதஂ த்விதீயம்| ஸர்பிஶ்சதுஷ்குவலயஂ ஸஹரிண்யபத்ரஂ மேத்யஂ கவாமபி பவேத் கிமு மாநுஷாணாம்||௪௯||

Adhikarana brAhmyAdi rasAyanamkuShThAdinGnam (50-53) · Śloka 53

ப்ராஹ்மீவசாஸைந்தவஶங்கபுஷ்பீ- மத்ஸ்யாக்ஷகப்ரஹ்மஸுவர்சலைந்த்ர்யஃ| வைதேஹிகா ச த்ரியவாஃ பதக்ஸ்யு- ர்யவௌ ஸுவர்ணஸ்ய திலோ விஷஸ்ய||௫௦|| ஸர்பிஷஶ்ச பலமேகத ஏத- த்யோஜயேத்பரிணதே ச கதாட்யம்| போஜநஂ ஸமது வத்ஸரமேவஂ ஶீலயந்நதிகதீஸ்மதிமேதஃ||௫௧|| அதிக்ராந்தஜராவ்யாதிதந்த்ராலஸ்யஶ்ரமக்லமஃ| ஜீவத்யப்தஶதஂ பூர்ணஂ ஶ்ரீதேஜஃகாந்திதீப்திமாந்||௫௨|| விஶேஷதஃ குஷ்டகிலாஸகுல்ம விஷஜவரோந்மாதகரோதராணி| அதர்வமந்த்ராதிகதாஶ்ச கத்யாஃ ஶாம்யந்த்யநேநாதிபலாஶ்ச வாதாஃ||௫௩||

Adhikarana nAdabalArasAyanam (54-55) · Śloka 55

ஶரந்முகே நாகபலாஂ புஷ்யயோகே ஸமுத்தரேத்| அக்ஷமாத்ரஂ ததோ மூலாச்சூர்ணிதாத்பயஸா பிபேத்||௫௪|| லிஹ்யாந்மதுகதாப்யாஂ வ க்ஷீரவத்திரநந்நபுக்| ஏவஂ வர்ஷப்ரயோகேண ஜீவேத்வர்ஷஶதஂ பலீ||௫௫||

Adhikarana gokShurakarasAyanam (56-57) · Śloka 57

பலோந்முகோ கோக்ஷுரகஃ ஸமூல- ஶ்சாயாவிஶுஷ்கஃ ஸுவிசூர்ணிதாங்கஃ| ஸுபவிதஃ ஸ்வேந ரஸேந தஸ்மா- ந்மாத்ராஂ பராஂ ப்ராஸதிகீஂ பிவேத்யஃ||௫௬|| க்ஷீரேண தேநைவ ச ஶாலிமஶ்நந் ஜீர்ணே பவேத்ஸ த்விதுலோபயோகாத்| ஶக்தஃ ஸுரூபஃ ஸுபகஃ ஶதாயுஃ காமீ குகுத்மாநிவ கோகுலஸ்தஃ||௫௭||

Adhikarana vArAhIkandarasAyanAni (58-59) · Śloka 59

வாராஹீகந்தமாற்த்ராத்ரஂ க்ஷீரேண க்ஷீரபஃ பிபேத்| மாஸஂ நிரந்நோ மாஸஂ ச க்ஷீராந்நாதோ ஜராஂ ஜயேத்||௫௮|| தத்கந்தஶ்லக்ஷ்ணசூர்ணஂ வா ஸ்வரஸேந ஸுபாவிதம்| கதக்ஷௌத்ரப்லுதஂ லிஹ்யாத்தத்பக்வஂ வா கதஂ பிபேத்||௫௯||

Adhikarana vidAryAdirasAyanAni (60-61) · Śloka 61

தத்வத்விதார்யதிபலாபலாமதுகவாயஸீஃ| ஶ்ரேயஸீஶ்ரேயஸீயுக்தாபத்யாதாத்ரீஸ்திராமதாஃ||௬௦|| மண்டூகீஶங்ககுஸுமாவாஜிகந்தாஶதாவரீஃ| உபயுஞ்ஜீத மேதாதீவயஃ ஸ்தைர்யபலப்ரதாஃ||௬௧||

Adhikarana citrakarasAyanam (62-65) · Śloka 65

யதாஸ்வஂ சித்ரகஃ புஷ்பைர்ஜ்ஞேயஃ பீதஸிதாஸிதைஃ| யதோத்தரஂ ஸ குணவாந் விதிநா ச ரஸாயநம்||௬௨|| சாயாஶுஷ்கஂ ததோ மூலஂ மாஸஂ சூர்ணீகதஂ லிஹந்| ஸர்பிஷா மதுஸர்பிர்ப்யாஂ பிபந் வா பயஸா யதிஃ||௬௩|| அம்பஸா வா ஹிதாந்நாஶீ ஶதஂ ஜீவதி நீருஜஃ| மேதாவீ பலவாந் காந்தோ வபுஷ்மாந் தீப்தபாவகஃ||௬௪|| தைலேந லீடோ மாஸேந வாதாந் ஹந்தி ஸுதுஸ்தராந்| மூத்ரேண ஶ்வித்ரகுஷ்டாநி பீதஸ்தக்ரேண பாயுஜாந்||௬௫||

Adhikarana BallAtakasahasrarasAyanam (66-71) · Śloka 71

பல்லாதகாநி புஷ்டாநி தாந்யராஶௌ நிதாபயேத்| க்ரீஷ்மே ஸஂகஹ்ய ஹேமந்தே ஸ்வாதுஸ்நிக்தஹிமைர்வபுஃ||௬௬|| ஸஂஸ்கத்ய தாந்யஷ்டகுணே ஸலிலேऽஷ்டௌ விபாசயேத்| அஷ்டாஂஶஶிஷ்டஂ தத்க்வாதஂ ஸக்ஷீரஂ ஶீதலஂ பிபேத்||௬௭|| வர்தயேத்ப்ரத்யஹஂ சாநு தத்ரைகைகமருஷ்கரம்| ஸப்தராத்ரத்ரயஂ யாவத் த்ரீணி த்ரீணி ததஃ பரம்||௬௮|| ஆசத்வாரிஂஶதஸ்தாநி ஹ்ராஸயேத்த்வத்திவத்ததஃ| ஸஹஸ்ரமுபயுஞ்ஜீத ஸப்தாஹைரிதி ஸப்தபிஃ||௬௯|| யந்த்ரிதாத்மா கதக்ஷீரஶாலிஷஷ்டீகபோஜநஃ| தத்வத்த்ரிகுணிதஂ காலஂ ப்ரயோகாந்தேऽபி சாசரேத்||௭௦|| ஆஶேஷோ லபதேऽபூர்வா வஹ்நேர்தீப்திஂ விஶேஷதஃ| ப்ரமேஹகமிகுஷ்டார்ஶோமேதோதோஷவிவர்ஜிதஃ||௭௧||

Adhikarana bhallAtakasvarasarasAyanam (72-74) · Śloka 74

பிஷ்டஸ்வேதநமருஜைஃ பூர்ணஂ பல்லாதகைர்விஜர்ஜரிதைஃ| பூமிநிகாதே கும்பே ப்ரதிஷ்டிதஂ கஷ்ணமல்லிப்தம்||௭௨|| பரிவாரிதஂ ஸமந்தாத்பசேத்ததோ கோமயாக்நிநா மதுநா| தத்ஸ்வரஸோ யஶ்ச்யவதே கஹ்ணீயாத்தஂ திநேऽந்யஸ்மிந்||௭௩|| அமுமுபயுஜ்ய ஸ்வரஸஂ மத்வஷ்டமபாகிகஂ த்விகுணஸர்பிஃ| பூர்வவிதியந்த்ரிதாத்மா ப்ராப்நோதி குணாந் ஸ தாநேவ||௭௪||

Adhikarana bhallAtakaghRutarasAyanam (75-78) · Śloka 78

புஷ்டாநி பாகேந பரிச்யுதாநி பல்லாதகாந்யாடகஸம்மிதாநி| கஷ்ட்வேஷ்டிகாசூர்ணகணைர்ஜலேந ப்ரக்ஷால்ய ஸஂஶோஷ்ய ச மாருதேந||௭௫|| ஜர்ஜராணி விபசேஜ்ஜலகும்பே பாதஶேஷததகாலிதஶீதம்| தத்ரஸஂ புநரபி ஶ்ரபயேத க்ஷீரகும்பஸஹிதஂ சரணஸ்தே||௭௬|| ஸர்பிஃ பக்வஂ தத்ர துல்யப்ரமாணஂ யுஞ்ஜ்யாத்ஸ்வேச்சஂ ஶர்கராயா ரஜோபிஃ| ஏகீபூதஂ தத்கஜக்ஷோபணேந ஸ்தாப்யஂ தாந்யே ஸப்தராத்ரஂ ஸுகுப்தம்||௭௭|| தமமதரஸபாகஂ யஃ ப்ரகே ப்ராஶமஶ்நந் அநு பிபதி யதேஷ்டஂ வாரி துக்தஂ ரஸஂ வா| ஸ்மதிமதிபலமேதாஸத்த்வஸாரைருபேதஃ கநகநிசயகௌரஃ ஸோऽஶ்நுதே தீர்கமாயுஃ||௭௮||

Adhikarana bhallAtakasiddhatailaM kuShThaghnam (79) · Śloka 79

த்ரோணேऽஂபஸோ வ்ரணகதாஂ த்ரிஶதாத்விபக்வாத் க்வாதாடகே பலஸமைஸ்திலதைலபாத்ரம்| திக்தாவிஷாத்வயவராகிரிஜந்மதார்க்ஷ்யைஃ ஸித்தஂ பரஂ நிகிலகுஷ்டநிபர்ஹணாய||௭௯||

Adhikarana bhallAtako AmalakashuktyAdibhirAyuShkaraH (80) · Śloka 80

ஸஹாமலகஶுக்திபிர்ததிஸரேண தைலேந வா குடேந பயஸா கதேந யவஸக்துபிர்வா ஸஹ| திலேந ஸஹ மாக்ஷிகேண பலலேந ஸூபேந வா வபுஷ்கரமருஷ்கரஂ பரமமேத்யமாயுஷ்கரம்||௮௦||

Adhikarana bhallAtako yathAvidhiprayukto~amRutakalpaH (81) · Śloka 81

பல்லாதகாநி தீக்ஷ்ணாநி பாகீந்யக்நிஸமாநி ச| பவந்த்யமதகல்பாநி ப்ரயுக்தாநி யதாவிதி||௮௧||

Adhikarana bhallAtakasya kaphajarogAdinAshatve prashaMsA (82) · Śloka 82

கபஜோ ந ஸ ரோகோऽஸ்தி ந விபந்தோऽஸ்தி கஶ்சந| யஂ ந பல்லாதகஂ ஹந்யாச்சீக்ரமக்நிபலப்ரதம்||௮௨||

Adhikarana BllAkasya vAtArapavidhAne~api kulatthAdi varjanam (83) · Śloka 83

வாதாதபவிதாநேऽபி விஶேஷேண விவர்ஜயேத்| குலத்தததிஶுக்தாநி தைலாப்யங்காக்நிஸேவநம்||௮௩||

Adhikarana tuvarakatailaM kuShThaghnam (84-91) · Śloka 91

வக்ஷாஸ்துவரகா நாம பஶ்சிமார்ணவதீரஜாஃ| வீசீதரங்கவிக்ஷோபமாருதோத்தூதபல்லவாஃ||௮௪|| தேப்யஃ பலாந்யாததீத ஸுபக்வாந்யம்புதாகமே| மஜ்ஜ்ஞஃ பலேப்யஶ்சாதாய ஶோஷயித்வாऽவசூர்ண்ய ச||௮௫|| திலவத் பீடயேத் த்ரோண்யாஂ, க்வாதயேத்வா குஸும்பவத்| தத்தைலஂ ஸம்பதஂ பூயஃ பசேதாஸலிலக்ஷயாத்||௮௬|| அவதார்ய கரீஷே ச பக்ஷமாத்ரஂ நிதாபயேத்| ஸ்நிக்தஸ்விந்நோ ஹதமலஃ பக்ஷாதுத்தத்ய தத்ததஃ||௮௭|| சதுர்தபக்தாந்தரிதஃ ப்ராதஃ பாணிதலஂ பிபேத்| மந்த்ரேணாநேந பூதஸ்ய தைலஸ்ய திவஸே ஶுபே||௮௮|| "மஜ்ஜஸார மஹாவீர்ய ஸர்வாந் தாதூந் விஶோதய| ஶங்கசக்ரகதாபாணிஸ்த்வாமாஜ்ஞாபயதேऽச்யுதஃ||௮௯|| தேநாஸ்யோர்த்வமதஸ்தாச்ச தோஷா யாந்த்யஸகத்ததஃ| ஸாயமஸ்நேஹலவணாஂ யவாகூஂ ஶீதலாஂ பிபேத்||௯௦|| பஞ்சாஹாநி பிபேத்தைலமித்தஂ வர்ஜ்யாந் விவர்ஜயந்| பக்ஷஂ முத்கரஸாந்நாஶீ ஸர்வகுஷ்டைர்விமுச்யதே||௯௧||

Adhikarana tuvarakatailaM khadirakvAthasiddhaM kuShThaghnam (92-93) · Śloka 93

ததேவ கதிரக்வாதே த்ரிகுணே ஸாது ஸாதிதம்| நிஹிதஂ பூர்வவத்பக்ஷஂ பிபேந்மாஸஂ ஸுயந்த்ரிதஃ||௯௨|| தேநாப்யக்தஶரீரஶ்ச குர்வந்நாஹாரமீரிதம்| | பிந்நஸ்வரஂ ரக்தநேத்ரஂ ஶீர்ணாங்கஂ கமிபக்ஷிதம்| ] அநேநாஶு ப்ரயோகேண ஸாதயேத்குஷ்டிநஂ நரம்||௯௩||

Adhikarana tuvarakatailaM sarpirmadhuyutaM dvishatAyuShkaram (94) · Śloka 94

ஸர்பிர்மதுயுதஂ பீதஂ ததேவ கதிராத்விநா| பக்ஷஂ மாஂஸரஸாஹாரஂ கரோதி த்விஶதாயுஷம்||௯௪||

Adhikarana tuvarakatailaM nasyopayojitaM trishatAyuShkaram (95) · Śloka 95

ததேவ நஸ்யே பஞ்சாஶத்திவஸாநுபயோஜிதம்| | வலீபலிதநிர்முக்தஂ ஸ்திரஸ்மதிகசத்விஜம்| ] வபுஷ்மதஂ ஶ்ருததரஂ கரோதி த்ரிஶதாயுஷம்||௯௫||

Adhikarana pippalIrasAyanam (96) · Śloka 96

பஞ்சாஷ்டௌ ஸப்த தஶ வா பிப்பலீர்மதுஸர்பிஷா| ரஸாயநகுணாந்வேஷீ ஸமாமேகாஂ ப்ரயோஜயேத்||௯௬||

Adhikarana anyaM pippalI rasAyanam (97-98) · Śloka 98

திஸ்ரஸ்திஸ்ரஸ்து பூர்வாஹ்ணே புக்த்வாऽக்ரே போஜநஸ்ய ச| பிப்பல்யஃ கிஂஶுகக்ஷாரபாவிதா கதபர்ஜிதாஃ||௯௭|| ப்ரயோஜ்யா மதுஸம்மிஶ்ரா ரஸாயநகுணைஷிணா| |௯௮|

Adhikarana vardhamAnapippalIsahasram (98-1) · Śloka 1

| க்ரமவத்த்யா தஶாஹாநி தஶபைப்பலிகஂ திநம்||௯௮|| வர்தயேத்பயஸா ஸார்தஂ ததைவாபநயேத்புநஃ| ஜீர்ணௌஷதஶ்ச புஞ்ஜீத ஷஷ்டிகஂ க்ஷீரஸர்பிஷா||௯௯|| பிப்பலீநாஂ ஸஹஸ்ரஸ்ய ப்ரயோகோऽயஂ ரஸாயநம்| பிஷ்டாஸ்தா பலிபிஃ பேயாஃ ஶதா மத்யபலைர்நரைஃ||௧௦௦|| | ஶீதீகதா ஹீநபலைர்வீக்ஷ்ய தோஷாமயாந் ப்ரதி| ]||௧||

Adhikarana vardhamAnapippalIsahasradvayam (101) · Śloka 101

தத்வச்ச சாகதுக்தேந த்வே ஸஹஸ்ரே ப்ரயோஜயேத்| |௧௦௧|

Adhikarana eShAM pippalIprayogANAM phalam (101-102) · Śloka 102

| ஏபிஃ ப்ரயோகைஃ பிப்பல்யஃ காஸஶ்வாஸகலக்ரஹாந்||௧௦௧|| யக்ஷ்மமேஹக்ரஹண்யர்ஶஃபாண்டுத்வவிஷமஜ்வராந்| க்நந்தி ஶோபஂ வமிஂ ஹித்மாஂ ப்லீஹாநஂ வாதஶோணிதம்||௧௦௨||

Adhikarana lohapAtralIptapippalI prayogaH (103) · Śloka 103

பில்வார்தமாத்ரேண ச பிப்பலீநாஂ பாத்ரஂ ப்ரலிம்பேதயஸோ நிஶாயாம்| ப்ராதஃ பிபேத்தத்ஸலிலாஞ்ஜலிப்யாஂ வர்ஷஂ யதேஷ்டாஶநபாநசேஷ்டஃ||௧௦௩||

Adhikarana lohapAtralIptanAM shuNThacAdInAM prayogaH (104-105) · Śloka 105

ஶுண்டீவிடங்கத்ரிபலாகுடூசீ- யஷ்டீஹரித்ராதிபலாபலாஶ்ச| முஸ்தாஸுராஹ்வாகுருசித்ரகாஶ்ச ஸௌகந்திகஂ பங்கஜமுத்பலாநி||௧௦௪|| தவாஶ்வகர்ணாஸநபாலபத்ர- ஸாராஸ்ததா பிப்பலிவத் ப்ரயோஜ்யாஃ| லோஹோபலிப்தாஃ பதகேவ ஜீவே- த்ஸமாஃ ஶதஂ வ்யாதிஜராவிமுக்தஃ||௧௦௫||

Adhikarana eShAM rasAyanAnAM dviguNaprakarShakaraH prayogaH (106) · Śloka 106

க்ஷீராஞ்ஜலிப்யாஂ ச ரஸாயநாநி யுக்தாந்யமூந்யாயஸலேபநாநி| குர்வந்தி பூர்வோக்தகுணப்ரகர்ஷ- மாயுஃப்ரகர்ஷஂ த்விகுணஂ ததஶ்ச||௧௦௬||

Adhikarana somarAjIrasAyanam (107) · Śloka 107

அஸநகதிரயூஷைர்பாவிதாஂ ஸோமராஜீஂ மதுகதஶிகிபத்யாலோஹசூர்ணைருபேதாஂ| ஶரதமவலிஹாநஃ பாரிணாமாந் விகாராஂ- ஸ்த்யஜதி மிதஹிதாஶீ தத்வதாஹாரஜாதாந்||௧௦௭||

Adhikarana anyaM somarAjIrasAyanam kuShThaghnam (108) · Śloka 108

தீவ்ரேண குஷ்டேந பரீதமூர்தி- ர்யஃ ஸோமராஜீஂ நியமேந காதேத்| ஸஂவத்ஸரஂ கஷ்ணதிலத்விதீயாஂ ஸ ஸோமராஜீஂ வபுஷாऽதிஶேதே||௧௦௮||

Adhikarana anyaM somarAjIrasAyanam kuShThaghnam (109-110) · Śloka 110

யே ஸோமராஜ்யா விதுஷீகதாயா- ஶ்சூர்ணைரூபேதாத் பயஸஃ ஸுஜாதாத்| உத்தத்ய ஸாரஂ மதுநா லிஹந்தி தக்ரஂ ததேவாநு பிபந்தி சாந்தே||௧௦௯|| குஷ்டிநஃ ஶீர்யமாணாங்காஸ்தே ஜாதாங்குலிநாஸிகாஃ| பாந்தி வக்ஷா இவ புநஃ ப்ரரூடநவபல்லவாஃ||௧௧௦||

Adhikarana rasonasyotpattiH (1-112) · Śloka 112

| ஶீதவாதஹிமதக்ததநூநாஂ ஸ்தப்தபக்நகுடிலவ்யதிதாஸ்த்நாம்| பேஷஜஸ்ய பவநோபஹதாநாஂ வக்ஷ்யதே விதிரதோ லஶுநஸ்ய||௧|| ] ராஹோரமதசௌர்யேண லூநாத்யே பதிதா கலாத்| அமதஸ்ய கணா பூமௌ தே ரஸோநத்வமாகதாஃ||௧௧௧|| த்விஜா நாஶ்நந்தி தமதோ தைத்யதேஹஸமுத்பவம்| ஸாக்ஷாதமதஸம்பூதேர்க்ராமணீஃ ஸ ரஸாயநம்||௧௧௨||

Adhikarana doShovisheSheNa lashunashIlanakAlaH (113-114) · Śloka 114

ஶீலயேல்லஶுநஂ ஶீதே, வஸந்தேऽபி கபோல்பணஃ| கநோதயேऽபி வார்தாதஃ, ஸதா வா க்ரீஷ்மலீலயா||௧௧௩|| ஸ்நிக்தஶுத்ததநுஃ ஶீதமதுரோபஸ்கதாஶயஃ| ததுத்தஂஸாவதஂஸாப்யாஂ சர்சிதாநுசராஜிதஃ||௧௧௪||

Adhikarana lashunasvarasavidhiH kaNThanADIshuddhaye (115-119) · Śloka 119

தஸ்ய கந்தாந் வஸந்தாந்தே ஹிமவச்சகதேஶஜாந்| அபநீதத்வசோ ராத்ரௌ திமயேந்மதிராதிபிஃ||௧௧௫|| தத்கல்கஸ்வரஸஂ ப்ராதஃ ஶுசிதாந்தவபீடிதம்| மதிராயாஃ ஸூரூடாயாஸ்த்ரிபாகேந ஸமந்விதம்||௧௧௬|| மத்யஸ்யாந்யஸ்ய தக்ரஸ்ய மஸ்துநஃ காஞ்ஜிகஸ்ய வா| தத்கால ஏவ வா யுக்தஂ யுக்தமாலோச்ய மாத்ரயா||௧௧௭|| தைலஸர்பிர்வஸாமஜ்ஜக்ஷீரமாஂஸரஸைஃ பதக்| க்வாதேந வா யதாவ்யாதி ரஸஂ கேவலமேவ வா||௧௧௮|| பிபேத்கண்டூஷமாத்ரஂ ப்ராக் கண்டநாடீவிஶுத்தயே| |௧௧௯|

Adhikarana lashunarasasevane vamimUrcCAyayormukhe shItalajasekaH lashunarasasevane vedanAyAM svedanam (119-120) · Śloka 120

| ப்ரததஂ ஸ்வேதநஂ சாநு வேதநாயாஂ ப்ரஶஸ்யதே||௧௧௯|| ஶீதாம்புஸேகஃ ஸஹஸா வமிமூர்ச்சாயயோர்முகே| |௧௨௦|

Adhikarana lashunarasasevane klamApAye sheSharasapAnam (120) · Śloka 120

| ஶேஷஂ பிபேத் க்லமாபாயே ஸ்திரதாஂ கத ஓஜஸி||௧௨௦||

Adhikarana lashunarasasevane vidAhaparihArArthaM shItAnulepanAdi (121) · Śloka 121

விதாஹபரிஹாராய பரஂ ஶீதாநுலேபநஃ| தாரயேத்ஸாம்புகணிகா முக்தாகர்பூரமாலிகாஃ||௧௨௧||

Adhikarana lashunarasasevane parAmAtrAdi (122) · Śloka 122

குடவோऽஸ்ய பர மாத்ரா ததர்தஂ கேவலஸ்ய து| பலஂ பிஷ்டஸ்ய தந்மஜ்ஜ்ஞஃ ஸபக்தஂ ப்ராக் ச ஶீலயேத்||௧௨௨||

Adhikarana lashunarasasevane jIrNaSAlyodanaBojanAdi (123) · Śloka 123

ஜீர்ணஶால்யோதநஂ ஜீர்ணே ஶங்ககுந்தேந்துபாண்டுரம்| புஞ்ஜீத யூஷைஃ பயஸா ரஸைர்வா தந்வசாரிணாம்||௧௨௩||

Adhikarana lashunarasasevane madyAdipAnam (124) · Śloka 124

மத்யமேகஂ பிபேத்தத்ர தட்ப்ரபந்தே ஜலாந்விதம்| அமத்யபஸ்த்வாரநாலஂ பலாம்பு பரிஸிக்தகாம்||௧௨௪||

Adhikarana lashunakalkarasAyanam (125) · Śloka 125

தத்கல்கஂ வா ஸமகதஂ கதபாத்ரே கஜாஹதம்| ஸ்திதஂ தஶாஹாதஶ்நீயாத்தத்வத்வா வஸயா ஸமம்||௧௨௫||

Adhikarana lashunagarbhashUlyamAMsarasAyanam (126) · Śloka 126

விகஞ்சுகப்ராஜ்யரஸோநகர்பாந் ஸஶூல்யமாஂஸாந் விவிதோபதஂஶாந்| நிமர்தகாந் வா கதஶுக்தயுக்தாந் ப்ரகாமமத்யால்லகு துச்சமஶ்நந்||௧௨௬||

Adhikarana pittaraktavihInasamastAvaraNA vRuteshuddhe ca vAyau lashunAtparaM dravyaM na vidyates (127) · Śloka 127

பித்தரக்தவிநிர்முக்தஸமஸ்தாவரணாவதே| ஶுத்தே வா வித்யதே வாயௌ ந த்ரவ்யஂ லஶுநாத்பரம்||௧௨௭||

Adhikarana priyAmbuguDadugdhAdernarasya rasono vyApattaye (128) · Śloka 128

ப்ரியாம்புகுடதுக்தஸ்ய மாஂஸமத்யாம்லவித்விஷஃ| அதிதிக்ஷோரஜீர்ணஂ ச ரஸோநோ வ்யாபதே த்ருவம்||௧௨௮||

Adhikarana lashunaprayogAnte mRudu virecanam (129) · Śloka 129

பித்தகோபபயாதந்தே யுஞ்ஜ்யாந்மது விரேசநம்| ரஸாயநகுணாநேவஂ பரிபூர்ணாந் ஸமஶ்ருதே||௧௨௯||

Adhikarana shilAjatuna utpattiH (130) · Śloka 130

அதுநா ஶிலாஜதுகல்பஂ ப்ரூதே க்ரீஷ்மேऽர்கதப்தா கிரயோ ஜதுதுல்யஂ வமந்தி யத்| ஹேமாதிஷட்தாதுரஸஂ ப்ரோச்யதே தச்சிலாஜது||௧௩௦||

Adhikarana shilAjatuna lakShaNam shilAjatuna prAshastyam (131) · Śloka 131

ஸர்வஂ ச திக்தகடுகஂ நாத்யுஷ்ணஂ கடு பாகதஃ| சேதநஂ ச விஶேஷேண லௌஹஂ தத்ர ப்ரஶஸ்யதே||௧௩௧||

Adhikarana shreShThasya shilAjatuna lakShaNam (132) · Śloka 132

கோமூத்ரகந்தி கஷ்ணஂ குக்குல்வாபஂ விஶர்கரஂ மத்ஸ்நம்| ஸ்நிக்தமநம்லகஷாயஂ மது குரு ச ஶிலாஜது ஶ்ரேஷ்டம்||௧௩௨||

Adhikarana lohapAtre shilAjatuna bhAvanA prakAraH (133-135) · Śloka 135

வ்யாதிவ்யாதிதஸாத்ம்யஂ ஸமநுஸ்மரந் பாவயேதயஃபாத்ரே| ப்ராக் கேவலஜலதௌதஂ ஶுஷ்கஂ க்வாதைஸ்ததோ பாவ்யம்||௧௩௩|| ஸமகிரிஜமஷ்டகுணிதே நிஃக்வாத்யஂ பாவநௌஷதஂ தோயே| தந்நிர்யூஹேऽஷ்டாஂஶே பூதோஷ்ணே ப்ரக்ஷிபேத் கிரிஜம்||௧௩௪|| தத்ஸமரஸதாஂ யாதஂ ஸஂஶுஷ்கஂ ப்ரக்ஷிபேத்ரஸே பூயஃ| ஸ்வைஃ ஸ்வைரேவஂ க்வாதைர்பாவ்யஂ வாராந் பவேத்ஸப்த||௧௩௫||

Adhikarana shilAjatuna sevanavidhiH (136-138) · Śloka 138

அத ஸ்நிக்தஸ்ய ஶுத்தஸ்ய கதஂ திக்தகஸாதிதம்| த்ர்யஹஂ யுஞ்ஜீத கிரிஜமேகைகேந ததா த்ர்யஹம்||௧௩௬|| பலத்ரயஸ்ய யூஷேண படோல்யா மதுகஸ்ய ச| யோகஂ யோக்யஂ ததஸ்தஸ்ய காலாபேக்ஷஂ ப்ரயோஜயேத்||௧௩௭|| ஶிலாஜமேவஂ தேஹஸ்ய பவத்யத்யுபகாரம்| குணாந் ஸமக்ராந் குருதே ஸஹஸா வ்யாபதஂ ந ச||௧௩௮||

Adhikarana shilAjatuna hInamadhyottamo yogaH (139) · Śloka 139

ஏகத்ரிஸப்தஸப்தாஹஂ கர்ஷமர்தபலஂ பலம்| ஹீநமத்யோத்தமோ யோகஃ ஶிலாஜஸ்ய க்ரமாந்மதஃ||௧௩௯||

Adhikarana rAsAyanaphalaH shilAjatuprayogaH (140-141) · Śloka 141

ஸஂஸ்கதஂ ஸஂஸ்கதே தேஹே ப்ரயுக்தஂ கிரிஜாஹ்வயம்| யுக்தஂ வ்யஸ்தைஃ ஸமஸ்தைர்வா தாம்ராயோரூப்யஹேமபிஃ||௧௪௦|| க்ஷீரேணாலோடிதஂ குர்யாச்சீக்ரஂ ராஸாயநஂ பலம்| குலத்தாந் காகமாசீஂ ச கபோதாஂஶ்ச ஸதாத்யஜேத்||௧௪௧||

Adhikarana sarvaroganAshane shilAjatusAmarthyam,guggulukalpaH (142) · Śloka 142

ந ஸோऽஸ்தி ரோகோ புவி ஸாத்யரூபோ ஜத்வஶ்மஜஂ யஂ ந ஜயேத் ப்ரஸஹ்ய| தத் காலயோகைர்விதிவத் ப்ரயுக்தஂ ஸ்வஸ்தஸ்ய சோர்ஜாஂ விபுலாஂ ததாதி||௧௪௨||

Adhikarana kuTIpraveshavidherviShayaH,sauryamArUtikavidherviShayaH (143) · Śloka 143

குடீப்ரவேஶஃ க்ஷணிநாஂ பரிச்சதவதாஂ ஹிதஃ| அதோऽந்யதா து யே தேஷாஂ ஸௌர்யமாருதிகோ விதிஃ||௧௪௩||

Adhikarana ato vAtAtapasahA yogAH (144) · Śloka 144

வாதாதபஸஹா யோகா வக்ஷ்யந்தேऽதோ விஶேஷதஃ| ஸுகோபசாரா ப்ரஂஶேऽபி யே ந தேஹஸ்ய பாதகாஃ||௧௪௪||

Adhikarana vayaH sthApakAH shItodakAdiyogAH (145) · Śloka 145

ஶீதோதகஂ பயஃ க்ஷௌத்ரஂ கதமேகைகஶோ த்விஶஃ| த்ரிஶஃ ஸமஸ்தமதவா ப்ராக் பீதஂ ஸ்தாபயேத்வயஃ||௧௪௫||

Adhikarana varShashatajIvano harItakIyogaH (146) · Śloka 146

குடேந மதுநா ஶுண்ட்யா கஷ்ணயா லவணேந வா| த்வே த்வே காதந் ஸதா பத்யே ஜீவேத்வர்ஷஶதஂ ஸுகீ||௧௪௬||

Adhikarana cirasthAyibalakaro kIyogAH (147) · Śloka 147

ஹரீதகீஂ ஸர்பிஷி ஸம்ப்ரதாப்ய ஸமஶ்நதஸ்தத் பிபேதோ கதஂ ச| பவேச்சிரஸ்தாயி பலஂ ஶரீரே ஸகத் கதஂ ஸாது யதா கதஜ்ஞே||௧௪௭||