11. sandhisitasitarōgapratiṣēdhādhyāyaḥ

Adhikarana sandhisitAsitAsitarogapratiShedhAdhyAyaH||11|| (2-3) · Śloka 3

ಅಸ್ಮಾದನನ್ತರಂ ಸನ್ಧಿಸಿತಾಸಿತರೋಗಪ್ರತಿಷೇಧ ಉಚ್ಯತೇ ಅಥಾತಃ ಸನ್ಧಿಸಿತಾಸಿತರೋಗಪ್ರತಿಷೇಧಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ| (ಗದ್ಯಸೂತ್ರೇ|೨| )||೩||

ಸ೦-ಪ್ರತಿಷಿಧ್ಯತೇ ನಿರಾಕ್ರಿಯತೇ ಚಿಕಿತ್ಸ್ಯತ ಇತಿ ಪ್ರತಿಷೇಧಃ,-ಚಿಕಿತ್ಸಾ| ಶೇಷಂ ಪೂರ್ವವತ್|

Adhikarana upanAhe bhedanalekhanAdi (1-2) · Śloka 2

ಜಲಾಸ್ರಾವಕಫಾಸ್ರಾವಯೋರಸಾಧ್ಯತ್ವಾದುಪನಾಹಚಿಕಿತ್ಸಾಮಾಹ ಉಪನಾಹಂ ಭಿಷಕ್ ಸ್ವಿನ್ನಂ ಭಿನ್ನಂ ವ್ರೀಹಿಮುಖೇನ ಚ| ಲೇಖಯೇನ್ಮಣ್ಡಲಾಗ್ರೇಣ ತತಶ್ಚ ಪ್ರತಿಸಾರಯೇತ್||೧|| ಪಿಪ್ಪಲೀಕ್ಷೌದ್ರಸಿನ್ಧೂತ್ಥೈರ್ಬಧ್ನೀಯಾತ್ಪೂರ್ವವತ್ತತಃ| ಪಟೋಲಪತ್ರಾಮಲಕಕ್ವಾಥೇನಾಶ್ಚ್ಯೋತಯೇಚ್ಚ ತಮ್||೨||

ಸ೦-ವೈದ್ಯೋ ಮಣ್ಡಲಾಗ್ರೇಣೋಪನಾಹಂ ಸನ್ಧಿರೋಗಂ ಲೇಖಯೇತ್| ಕಿಮ್ಭೂತಮ್ ? ಸ್ವಿನ್ನಂ ವರ್ತ್ಮರೋಗಪ್ರತಿಷೇಧೋಕ್ತೇನ ಪ್ರಕಾರೇಣ ಪೋಟಲಿಕಯೋಷ್ಣೋದಕಪ್ಲುತಯೇತಿ| ತಥಾ ವ್ರೀಹಿಮುಖೇನ ಭಿನ್ನಮ್| ತತಃ ಪಿಪ್ಪಲ್ಯಾದಿಭಿಃ ಪ್ರತಿಸಾರಯೇತ್| [ ತತಃ-] ಅನನ್ತರಂ, ಪೂರ್ವವತ್-ಪ್ರಕ್ಷಾಲ್ಯೋಷ್ಣೇನ ವಾರಿಣಾ ಘೃತೇನ ಸಿಕ್ತಮಭ್ಯಕ್ತಂ ಮಧುಸರ್ಪಿಷಾ ಊರ್ಧ್ವಾಧಃ ಕರ್ಣಯೋಶ್ಚ ಯವಸಕ್ತುಭಿಃ ಪಿಣ್ಡೀಂ ದತ್ತ್ವಾ, ಬಧ್ನೀಯಾದಿತಿ| ತಥಾ ಪಟೋಲಪತ್ರಾಮಲಕಕ್ವಾಥೇನ ಚಾಶ್ಚ್ಯೋತಯೇತ್|

Adhikarana parvaNyAM chedanapratisAraNAdi (3-4) · Śloka 4

ಪರ್ವಣೀ ಬಡಿಶೇನಾತ್ತಾ ಬಾಹ್ಯಸನ್ಧಿತ್ರಿಭಾಗತಃ| ವೃದ್ಧಿಪತ್ರೇಣ ವರ್ಧ್ಯಾಽರ್ಧೇ ಸ್ಯಾದಶ್ರುಗತಿರನ್ಯಥಾ||೩|| ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಚಾರ್ಮವತ್ಕ್ಷೌದ್ರಸೈನ್ಧವಪ್ರತಿಸಾರಿತಾ| |೪|

ಸ೦-ಪರ್ವಣೀ ಬಾಹ್ಯಸನ್ಧಿತ್ರಿಭಾಗೇ ಬಡಿಶೇನ ಗೃಹೀತಾ ಸತೀ ವೃದ್ಧಿ ಪತ್ರೇಣ ವರ್ಧ್ಯಾ-ಛೇದನೀಯಾ| ಕುತ್ರ ಭಾಗೇ ವರ್ಧ್ಯಾ ? ಇತ್ಯಾಹ-ಅರ್ಧೇ| ಅತೋಽನ್ಯಥಾ-ಅಧಿಕಚ್ಛೇದನಾತ್, ಅಶ್ರುಗತಿಃ ಸ್ಯಾತ್| ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಚೇಯಮರ್ಮವತ್| ತತ್ರ ಚೈವಮುಕ್ತಮ್ (ಶ್ಲೋ. ೨೦)-"ಸಮ್ಯಕ್ ಛಿನ್ನಂ ಮಧುವ್ಯೋಷಸೈನ್ಧವಪ್ರತಿಸಾರಿತಮ್| ಉಷ್ಣೇನ ಸರ್ಪಿಷಾ ಸಿಕ್ತಮಭ್ಯಕ್ತಂ ಮಧುಸರ್ಪಿಷಾ|| ಬಧ್ನೀಯಾತ್ಸೇಚಯೇನ್ಮುಕ್ತ್ವಾ ತೃತೀಯಾದಿದಿನೇಷು ಚ| ಕರಞ್ಜಬೀಜಸಿದ್ಧೇನ ಕ್ಷೀರೇಣ' ಇತಿ|

Adhikarana pUyAlase sirAvyadhAdi (4-5) · Śloka 5

| ಪೂಯಾಲಸೇ ಸಿರಾಂ ವಿಧ್ಯೇತ್ತತಸ್ತಮುಪನಾಹಯೇತ್||೪|| ಕುರ್ವೀತ ಚಾಕ್ಷಿಪಾಕೋಕ್ತಂ ಸರ್ವಂ ಕರ್ಮ ಯಥಾವಿಧಿ| |೫|

ಸ೦-ಪೂಯಾಲಸೇ ಸಿರಾಂ ವಿಧ್ಯೇತ್| ಅನನ್ತರಮುಪನಾಹಯೇತ್| ಅಕ್ಷಿಪಾಕೋಕ್ತಂ ಚಾಶೇಷಂ ಕರ್ಮ ಯಥಾವಿಧಿ ಕುರ್ವೀತ|

Adhikarana pUyAlase cUrNA~jjanaM rasakriyA ca (5-6) · Śloka 6

| ಸೈನ್ಧವಾರ್ದ್ರಕಕಾಸೀಸಲೋಹತಾಮ್ರೈಃ ಸುಚೂರ್ಣಿತೈಃ||೫|| ಚೂರ್ಣಞ್ಜನಂ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ ಸಕ್ಷೌದ್ರೈರ್ವಾ ರಸಕ್ರಿಯಾಮ್| |೬|

ಸ೦-ಸೈನ್ಧವಾದಿಭಿಶ್ಚೂರ್ಣಾಞ್ಜನಂ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ| ಸೈನ್ಧವಾದಿಭಿರೇವ ಮಾಕ್ಷಿಕಯುತೈ ರಸಕ್ರಿಯಾಂ ವಾ|

Adhikarana krimigranthau bhedanalekhanAdi (6-7) · Śloka 7

| ಕೃಮಿಗ್ರನ್ಥಿಂ ಕರೀಷೇಣ ಸ್ವಿನ್ನಂ ಭಿತ್ತ್ವಾ ವಿಲಿಖ್ಯ ಚ||೬|| ತ್ರಿಫಲಾಕ್ಷೌದ್ರಕಾಸೀಸಸೈನ್ಧವೈಃ ಪ್ರತಿಸಾರಯೇತ್| |೭|

ಸ೦-ಕೃಮಿಗ್ರನ್ಥಿ ತ್ರಿಪಲಾದಿಭಿಃ ಪ್ರತಿಸಾರಯೇತ್| ಕಿಮ್ಭೂತಮ್ ? ಕರೀಷೇಣ-ಗೋಮಯಾದಿನಾ ಸ್ವಿನ್ನಮ್, ತಥಾ ವ್ರೀಹಿಮುಖಾದಿಭಿರ್ಭಿತ್ತ್ವಾ ವಿಲಿಖ್ಯ ಚ|

Adhikarana shuktyAM pittAbhiShyandavat (7) · Śloka 7

| ಪಿತ್ತಾಭಿಷ್ಯನ್ದವಚ್ಛುಕ್ತಿಂ|೭|

ಸ೦-ಶುಕ್ತ್ಯಾಖ್ಯಂ ರೋಗಂ ಪಿತ್ತಾಭಿಷ್ಯನ್ದೇನ ತುಲ್ಯಮುಪಾಚರೇತ್|

Adhikarana balasagrathitapiShTakayoH kaphAbhiShyandavat vyoShAdya~jjanaM ca (7-8) · Śloka 8

| ಬಲಾಸಾಹ್ವಯಪಿಷ್ಟಕೇ||೭|| ಕಫಾಭಿಷ್ಯನ್ದವನ್ಮುಕ್ತ್ವಾ ಸಿರಾವ್ಯಧಮುಪಾಚರೇತ್| ಬೀಜಪೂರರಸಾಕ್ತಂ ಚ ವ್ಯೋಷಕಟ್ಫಲಮಞ್ಜನಮ್||೮||

ಸ೦-ಬಲಾಸಗ್ರಥಿತಂ ಪಿಷ್ಟಕಂ ಚ ಸಿರಾವ್ಯಧಂ ವರ್ಜಯಿತ್ವಾ ಕಫಾಭಿಷ್ಯನ್ದವದುಪಾಚರೇತ್| ತಥಾ ಬೀಜಪೂರಕರಸೇನಾಕ್ತಂ ವ್ಯೋಷಕಟ್ಫಲಮಞ್ಜನಂ|

Adhikarana balasagrathitapiShTakayoH jAtImukulAdivartiH (9) · Śloka 9

ಜಾತೀಮುಕುಲಸಿನ್ಧೂತ್ಥದೇವದಾರುಮಹೌಷಧೈಃ| ಪಿಷ್ಟೈಃ ಪ್ರಸನ್ನಯಾ ವರ್ತಿಃ ಶೋಫಕಣ್ಡೂಘ್ನಮಞ್ಜನಮ್||೯||

ಸ೦-ಜಾತೀಮುಕುಲಾದಿಭಿಃ ಪ್ರಸನ್ನಯಾ ಪಿಷ್ಟೈರ್ವರ್ತಿಃ ಶೋಫಕಣ್ಡೂಹರಮಞ್ಜನಮ್|

Adhikarana sirotpAtasirAharShasirAjAlArjuneShu raktasyandavat (10) · Śloka 10

ರಕ್ತಸ್ಯನ್ದವದುತ್ಪಾತಹರ್ಷಜಾಲಾರ್ಜುನುಕ್ರಿಯಾ| |೧೦|

ಸ೦-ಸಿರೋತ್ಪಾತಸಿರಾಹರ್ಷಸಿರಾಜಾಲಾರ್ಜುನೇ ಕ್ರಿಯಾ ರಕ್ತಸ್ಯನ್ದ ಇವ ಕಾರ್ಯಾ|

Adhikarana sirotpAte ghRutamAkShikA~jjanam sirAharShe rasA~jjanam arjune AshcyotanA~jjanAdi (10-12) · Śloka 12

| ಸಿರೋತ್ಪಾತೇ ವಿಶೇಷೇಣ ಘೃತಮಾಕ್ಷಿಕಮಞ್ಜನಮ್||೧೦|| ಸಿರಾಹರ್ಷೇ ತು ಮಧುನಾ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಘೃಷ್ಟಂ ರಸಾಞ್ಜನಮ್| ಅರ್ಜುನೇ ಶರ್ಕರಾಮಸ್ತುಕ್ಷೌದ್ರೈರಾಶ್ಚಯೋತನಂ ಹಿತಮ್||೧೧|| ಸ್ಫಟಿಕಃ ಕುಙ್ಕುಮಂ ಶಙ್ಖೋ ಮಧುಕಂ ಮಧುನಾಽಞ್ಜನಮ್| ಮಧುನಾ ಚಾಞ್ಜನಂ ಶಙ್ಖಃ ಫೇನೋ ವಾ ಸಿತಯಾ ಸಹ||೧೨||

ಸ೦-ಸಿರೋತ್ಪಾತೇ ವಿಶೇಷೇಣ ಘೃತಮಾಕ್ಷಿಕಮಞ್ಜನಂ ಹಿತಮ್| ಸಿರಾಹರ್ಷೇ ಮಾಕ್ಷಿಕೇಣ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಘೃಷ್ಟಂ ರಸಾಞ್ಜನಮ್| ಅರ್ಜುನೇ ಶರ್ಕರಾಮಸ್ತುಕ್ಷೌದ್ರೇಣಾಶ್ಚ್ಯೋತನಂ ಹಿತಮ್| ಸ್ಪಾಟಿಕಾದಿ ಮಾಕ್ಷಿಕೇಣಾಞ್ಜನಮಥವಾ ಸೌವೀರಾಞ್ಜನಂ ಮಧುನಾ ಹಿತಮ್| ಶಙ್ಖೋ ವಾ ಸಮುದ್ರಫೇನೋ ವಾ ಶರ್ಕರಯಾ ಸಹ ಹಿತಃ|

Adhikarana armaNi shukravat (13) · Śloka 13

ಅರ್ಮೋಕ್ತಂ ಪಞ್ಚಧಾ ತತ್ರ ತನು ಧೂಮಾವಿಲಂ ಚ ಯತ್| ರಕ್ತಂ ದಧಿನಿಭಂ ಯಚ್ಚ ಶುಕ್ರವತ್ತಸ್ಯ ಭೇಷಜಮ್||೧೩||

ಸ೦-ಅರ್ಮ ಪಞ್ಚಪ್ರಕಾರಮುಕ್ತಮ್| ತೇಷು ಮಧ್ಯೇ ಯತ್ತನು ಧೂಮವದಾವಿಲಂ ಚ, ತಥಾ ರಕ್ತಂ-ರಕ್ತವರ್ಣಂ, ದಧಿಸದೃಶಂ ಚ ಯತ್, ತಸ್ಯಾರ್ಮಣಃ ಶುಕ್ರಸದೃಶಮೌಷಧಮ್|

Adhikarana armaNi shastracikitsA vidhiH (14-19) · Śloka 19

ಅಥಾರ್ಮಣಃ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾಮಾಹ ಉತ್ತಾನಸ್ಯೇತರತ್ ಸ್ವಿನ್ನಂ ಸಸಿನ್ಧೂತ್ಥೇನ ಚಾಞ್ಜಿತಮ್| ರಸೇನ ಬೀಜಪೂರಸ್ಯ ನಿಮೀಲ್ಯಾಕ್ಷಿ ವಿಮರ್ದಯೇತ್||೧೪|| ಇತ್ಥಂ ಸಂರೋಷಿತಾಕ್ಷಾಸ್ಯ ಪ್ರಚಲೇಽರ್ಮಾಧಿಮಾಂಸಕೇ| ಧೃತಸ್ಯ ನಿಶ್ಚಲಂ ಮೂರ್ಧ್ನಿ ವರ್ತ್ಮನೋಶ್ಚ ವಿಶೇಷತಃ||೧೫|| ಅಪಾಙ್ಗಮೀಕ್ಷಮಾಣಸ್ಯ ವೃದ್ಧ್ಽರ್ಮಣಿ ಕನೀನಕಾತ್| ವಲೀ ಸ್ಯಾದ್ಯತ್ರ ತತ್ರಾರ್ಮ ಬಡಿಶೇನಾವಲಮ್ಬಿತಮ್||೧೬|| ನಾತ್ಯಾಯತಂ ಮುಚುಣ್ಡ್ಯಾ ವಾ ಸೂಚ್ಯಾ ಸೂತ್ರೇಣ ವಾ ತತಃ| ಸಮನ್ತಾನ್ಮಣ್ಡಲಾಗ್ರೇಣ ಮೋಚಯೇದಥ ಮೋಕ್ಷಿತಮ್||೧೭|| ಕನೀನಕಮುಪಾನೀಯ ಚತುರ್ಭಾಗಾವಶೇಷಿತಮ್| ಛಿನ್ದ್ಯಾತ್ಕನೀನಕಂ ರಕ್ಷೇದ್ವಾಹಿನೀಶ್ಚಾಶ್ರುವಾಹಿನೀಃ||೧೮|| ಕನೀನಕವ್ಯಧಾದಶ್ರು ನಾಡೀ ಚಾಕ್ಷ್ಣಿ ಪ್ರವರ್ತತೇ| ವೃದ್ಧೇಽರ್ಮಣಿ ತಥಾಽಪಾಙ್ಗಾತ್ಪಶ್ಯತೋಽಸ್ಯ ಕನೀನಕಮ್||೧೯||

ಸ೦-ಉತ್ತಾನಸ್ಯ ಪುಂಸೋ ವಾಮದಕ್ಷಿಣಯೋರಿತರತ್-ಏಕಮಕ್ಷಿ, ಸ್ವಿನ್ನಂಕೃತಸ್ವೇದಂ ಚ, ತಥಾ ಬೀಜಪೂರರಸೇನ ಸೈನ್ಧವಾನ್ವಿತೇನಾಞ್ಜಿತಂ ನಿಮೀಲ್ಯಸ್ಥಗಯಿತ್ವಾ, ವಿಮರ್ದಯೇತ್-ಮಲಯೇತ್| ಅನೇನ ಪ್ರಕಾರೇಣ ಸಂರೋಷಿತಾಕ್ಷಸ್ಯಸತೋಽರ್ಮಾಧಿಮಾಂಸೇ ಪ್ರಚಲೇ ಸತಿ ಮೂರ್ಧ್ನಿ ನಿಶ್ಚಲಂ ಘೃತಸ್ಯ ವರ್ತ್ಮನೋಶ್ಚ ವಿಶೇಷೇಣ ಘೃತಸ್ಯ ಕನೀನಕಾದರ್ಮಣಿ ವೃದ್ಧೇ ಸತ್ಯಪಾಙ್ಗಂ ಪಶ್ಯತೋ ಯತ್ರ ವಲೀ ಸ್ಯಾತ್ ತತ್ರಾರ್ಮ ಬಡಿಶೇನಾವಲಮ್ಬಿತಂ ನಾತ್ಯಾಯತಂ-ನಾತಿದೀರ್ಘಂ ಯಥಾಭವತಿತಥಾಽವಲಮ್ಬಿತಮ್| ತತಃ-ಅನನ್ತರಂ, ಮುಚುಣ್ಡ್ಯಾ ಸೂಚ್ಯಾ ಸೂತ್ರೇಣ ವಾ ಮೋಚಯೇತ್| ಅಥ ಮೋಕ್ಷಿತಂ ಚ ವಿಚ್ಛೇದಿತಂ ಚ ಸತ್ ಕನೀನಕಮುಪಾನೀಯ ಚತುರ್ಭಾಗಾವಶೇಷಿತಂ ಮಣ್ಡಲಾಗ್ರೇನ ಛಿನ್ದ್ಯಾತ್| ವ್ಯವಹಿತಾನಾಮಪಿ ಪದಾನಾಮರ್ಥಯೋಗ್ಯತಾವಶಾದೇವ ಸಮ್ಬನ್ಧೋಽತ್ರ ಯೋಜ್ಯಃ| ಕನೀನಕಂ ರಕ್ಷೇತ್| ಕನೀನಕವ್ಯಧಾದಶ್ರು ನಾಡೀ ಚಾಕ್ಷ್ಣಿ ಪ್ರವರ್ತತೇ| ಅಪಾಙ್ಗಪ್ರದೇಶಾಚ್ಚಾರ್ಮಣಿ ವೃದ್ಧೇ ತಥಾ ಕನೀನಕಂ ವೀಕ್ಷಮಾಣಸ್ಯ ಛಿನ್ದ್ಯಾತ್|

Adhikarana armaNi bandhanavidhiH (20-22) · Śloka 22

ಸಮ್ಯಕ್ ಛಿನ್ನಂ ಮಧುವ್ಯೋಷಸೈನ್ಧವಪ್ರತಿಸಾರಿತಮ್| ಉಷ್ಣೇನ ಸರ್ಪಿಷಾ ಸಿಕ್ತಮಭ್ಯಕ್ತಂ ಮಧುಸರ್ಪಿಷಾ||೨೦|| ಬಧ್ನೀಯಾತ್ಸೇಚಯೇನ್ಮುಕ್ತ್ವಾ ತೃತೀಯಾದಿದಿನೇಷು ಚ| ಕರಞ್ಜಬೀಜಸಿದ್ಧೇನ ಕ್ಷೀರೇಣ ಕ್ವಥಿತೈಸ್ತಥಾ||೨೧|| ಸಕ್ಷೌದ್ರೈರ್ದ್ವಿನಿಶಾರೋಧ್ರಪಟೋಲೀಯಷ್ಟಿಕಿಂಶುಕೈಃ| ಕುರಣ್ಟಮುಕುಲೋಪೇತೈರ್ಮುಞ್ಚೇದೇವಾಹ್ನಿ ಸಪ್ತಮೇ||೨೨||

ಸ೦-ಸಮ್ಯಕ್ ಛಿನ್ನಂ ಮಧ್ವಾದಿಭಿಃ ಪ್ರತಿಸಾರಿತಂ ಘೃತೇನೋಷ್ಣೇನ ಸಿಕ್ತಂ ಮಾಕ್ಷಿಕಸರ್ಪಿಷಾಽಭ್ಯಕ್ತಂ ಬಧ್ನೀಯಾತ್| ತೃತೀಯಾದಿದಿನೇಷು ಚ ಮುಕ್ತ್ವಾ ಕ್ಷೀರೇಣ ಕರಞ್ಜಬೀಜಸಿದ್ಧೇನ ಸೇಚಯೇತ್| ದ್ವಿಹರಿದ್ರಾದಿಭಿಶ್ಚ ಕ್ವಥಿತೈಃ ಶೀತೈಶ್ಚ ಮಧುಯುತೈಃ ಸೇಕಂ ಕುರ್ಯಾತ್| ಸಪ್ತಮೇ ದಿನೇ ಮುಞ್ಚೇದೇವ|

Adhikarana armaNi hInAticchedaje sekA~jjanAdi (23) · Śloka 23

ಸಮ್ಯಕ್ ಛಿನ್ನೇ ಭವೇತ್ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯಂ ಹೀನಾತಿಚ್ಛೇದಜಾನ್ ಗದಾನ್| ಸೇಕಾಞ್ಜನಪ್ರಭೃತಿಭಿರ್ಜಯೇಲ್ಲೇಖನಬೃಂಹಣೈಃ||೨೩||

ಸ೦-ಸಮ್ಯಕ್ ಛಿನ್ನೇಽರ್ಮಣಿ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯಂ ಭವೇತ್| ಹೀನಾತಿಚ್ಛೇದಜಾನ್ ರೋಗಾನ್ ಸೇಕಾಞ್ಜನಾದ್ಯೈರ್ಯಥಾಯೋಗಂ ಲೇಖನೈರ್ಬೃಂಹಣೈಶ್ಚ ಜಯೇತ್|

Adhikarana armaNi sitAdya~jjanam (24-25) · Śloka 25

ಸಿತಾಮನಃಶಿಲೈಲೇಯಲವಣೋತ್ತಮನಾಗರಮ್| ಅರ್ಧಕರ್ಷೋನ್ಮಿತಂ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಂ ಪಲಾರ್ಧಂ ಚ ಮಧುದ್ರುತಮ್||೨೪|| ಅಞ್ಜನಂ ಶ್ಲೇಷ್ಮತಿಮಿರಪಿಲ್ಲಶುಕ್ರಾರ್ಮಶೇಷಜಿತ್| |೨೫|

ಸ೦-ಸಿತಾದಿಭಿರರ್ಧಕರ್ಷೋನ್ಮಿತೈ ರಸಾಞ್ಜನಂ ದ್ವಿಕರ್ಷೋನ್ಮಿತಂ ಮಧುದ್ರುತಮಞ್ಜನಂ ಶ್ಲೇಷ್ಮತಿಮಿರಾದಿಜಿತ್

Adhikarana armaNi triphalAdya~jjanAni (25-27) · Śloka 27

| ತ್ರಿಫಲೈಕತಮದ್ರವ್ಯತ್ವಚಂ ಪಾನೀಯಕಲ್ಕಿತಾಮ್||೨೫|| ಶರಾವಪಿಹಿತಾಂ ದಗ್ಧ್ವಾ ಕಪಾಲೇ ಚೂರ್ಣಯೇತ್ತತಃ| ಪೃಥಕ್ಶೇಷೌಷಧರಸೈಃ ಪೃಥಗೇವ ಚ ಭಾವಿತಾ||೨೬|| ಸಾ ಮಷೀ ಶೋಷಿತಾ ಪೇಷ್ಯಾ ಭೂಯೋ ದ್ವಿಲವಣಾನ್ವಿತಾ| ತ್ರಿಣ್ಯೇತಾನ್ಯಞ್ಜನಾನ್ಯಾಹ ಲೇಖನಾನಿ ಪರಂ ನಿಮಿಃ||೨೭||

ಸ೦-ತ್ರಿಫಲಾಯಾ ಏಕತಮಸ್ಯ ಹರೀತಕ್ಯಾದೇರ್ದ್ರವ್ಯಸ್ಯ ತ್ವಚಂ ಪಾನೀಯಕಲ್ಕಿತಾಂ ಶರಾವಪಿಹಿತಾಂ ಕಪಾಲೇ ದಗ್ಧ್ವಾ ಚೂರ್ಣಯೇತ್| ತತ ಏವ ತ್ರಿಫಲಾಯಾಃ ಪೃಥಕ್ ಶೇಷೌಷಧರಸೈಃ ಪೃಥಗೇವ ಚೈಕೈಕಂ ಭಾವಿತಾ ಸಾ ಮಷೀ ಶೋಷಿತಾ ಪುನಃ ಪೇಷ್ಯಾ ಲವಣದ್ವಯಯುತಾ| ತ್ರೀಣ್ಯೇತಾನ್ಯಞ್ಜನಾನಿ ಪರಂ ಲೇಖನಾನಿ ತಿಮಿರಘ್ನಾನಿ ನಿಮಿರ್ವಕ್ತಿ|

Adhikarana sirAjAle kaThinasirAsu armavat (28) · Śloka 28

ಸಿರಾಜಾಲೇ ಸಿರಾ ಯಾಸ್ತು ಕಠಿನಾ ಲೇಖನೌಷಧೈಃ| ನ ಸಿದ್ಧ್ಯನ್ತ್ಯರ್ಮವತ್ತಾಸಾಂ ಪಿಟಿಕಾನಾಂ ಚ ಸಾಧನಮ್||೨೮||

ಸ೦-ಸಿರಾಜಾಲೇ ಯಾಃ ಸಿರಾ ಕಠಿನಾ ಲೇಖನೌಷಧೈರ್ನ ಸಿಧ್ಯನ್ತಿ ತಾಸಾಮರ್ಮವತ್ ಚಿಕಿತ್ಸಾ, ಪಿಟಿಕಾನಾಂ ಚ|

Adhikarana shukreShu triphalAdi (29) · Śloka 29

ದೋಷಾನುರೋಧಾಚ್ಛುಕ್ರೇಷು ಸ್ನಿಗ್ಧರೂಕ್ಷಾ ವರಾ ಘೃತಮ್| ತಿಕ್ತಮೂರ್ಧ್ವಮಸೃಕ್ಸ್ರಾವೋ ರೇಕಸೇಕಾದಿ ಚೇಷ್ಯತೇ||೨೯||

ಸ೦-ಶುಕ್ರೇಷು ದೋಷವಶಾತ್ ಕದಾಚಿತ್ ರೂಕ್ಷಾ ಕದಾಚಿತ್ ಸ್ನಿಗ್ಧಾ ತ್ರಿಫಲಾ ಹಿತಾ| ತಥಾ ಘೃತಂ ತಿಕ್ತಮೂರ್ಧ್ವಮಸೃಕ್ಸ್ರಾವೋ ರೇಕಸೇಕಾದಿ ಚೇಷ್ಯತೇ|

Adhikarana kShatashukre trivRuddhRutapAnam (30-32) · Śloka 32

ತ್ರಿಸ್ತ್ರಿವೃದ್ವಾರಿಣಾ ಪಕ್ವಂ ಕ್ಷತಶುಕ್ರೇ ಘೃತಂ ಪಿಬೇತ್| ಸಿರಾಯಾν ಹರೇದ್ರಕ್ತಂ ಜಲೌಕೋಭಿಶ್ಚ ಲೋಚನಾತ್||೩೦|| ಸಿದ್ಧೇನೋತ್ಪಲಕಾಕೋಲೀದ್ರಾಕ್ಷಾಯಷ್ಟಿವಿದಾರಿಭಿಃ| ಸಸಿತೇನಾಜಪಯಸಾ ಸೇಚನಂ ಸಲಿಲೇನ ವಾ||೩೧|| ರಾಗಾಶ್ರುವೇದನಾಶಾನ್ತೌ ಪರಂ ಲೇಖನಮಞ್ಜನಮ್| |೩೨|

ಸ೦-ತ್ರಿವೃತ್ಕ್ವಾಥೇನ ತ್ರೀನ್ ವಾರಾನ್ ಘೃತಂ ಪಕ್ವಂ ಕ್ಷತಶುಕ್ರೇ ಪಿಬೇತ್| ಪಶ್ಚಾತ್ಸಿರಯಾ ರಕ್ತಂ ಹರೇತ್| ನಯನಾದ್ವಾ ಜಲೌಕೋಭಿರ್ಹರೇತ್| ತಥಾಽಽಜದುಗ್ಧೇನೋತ್ಪಲಾದಿಭಿಃ ಸಿದ್ಧೇನ ಸಶರ್ಕರೇಣ ಸೇಚನಂ ಹಿತಮ್| ಅಥವೋತ್ಪಲಾದಿಕ್ವಥಿತೇನ ಜಲೇನ ಸೇಚಯೇತ್| ರಾಗಾಶ್ರುವೇದನಾಶಾನ್ತೌ ಸತ್ಯಾಂ ಲೇಖನಮಞ್ಜನಂ ಹಿತಮ್|

Adhikarana kShatashukre raktasrutiH (32-33) · Śloka 33

| ವರ್ತಯೋ ಜಾತಿಮುಕುಲಲಾಕ್ಷಾಗೈರಿಕಚನ್ದನೈಃ||೩೨|| ಪ್ರಸಾದಯನ್ತಿ ಪಿತ್ತಾಸ್ರಂ ಘ್ನನ್ತಿ ಚ ಕ್ಷತಶುಕ್ರಕಮ್| |೩೩|

ಸ೦-ಜಾತಿಮುಕುಲಾದಿಭಿರ್ವರ್ತಯಃ ಪಿತ್ತಾಸ್ರಂ ಪ್ರಸಾದಯನ್ತಿ| ಕ್ಷತಶುಕ್ರಂ ಚ ಘ್ನನ್ತಿ|

Adhikarana utpalAdisecanaM jAtimukulAdivartiH, dantavartiH,a~jjanAdi (33-38) · Śloka 38

| ದನ್ತೈರ್ದನ್ತಿವರಾಹೋಷ್ಟ್ರಗವಾಶ್ವಾಜಖರೋದ್ಭವೈಃ||೩೩|| ಸಶಙ್ಖಮೌಕ್ತಿಕಾಮ್ಭೋಧಿಫೇನೈರ್ಮರಿಚಪಾದಿಕೈಃ| ಕ್ಷತಶುಕ್ರಮಪಿ ವ್ಯಾಪಿ ದನ್ತವರ್ತಿರ್ನಿವತಯೇತ್||೩೪|| ತಮಾಲಪತ್ರಂ ಗೋದನ್ತಶಙ್ಖಫೇನೋಽಸ್ಥಿ ಗಾರ್ದಭಮ್| ತಾಮ್ರಂ ಚ ವರ್ತಿರ್ಮೂತ್ರೇಣ ಸರ್ವಶುಕ್ರಕನಾಶಿನೀ||೩೫|| ರತ್ನಾನಿ ದನ್ತಾಃ ಶೃಙ್ಗಾಣಿ ಧಾತವಸ್ತ್ರ್ಯೂಷಣಂ ತ್ರುಟಿಃ| ಕರಞ್ಜಬೀಜಂ ಲಶುನೋ ವ್ರಣಸಾದಿ ಚ ಭೇಷಜಮ್||೩೬|| ಸವ್ರಣಾವ್ರಣಗಮ್ಭೀರತ್ವಕ್ಸ್ಥಶುಕ್ರಘ್ನಮಞ್ಜನಮ್| ನಿಮ್ನಮುನ್ನಮಯೇತ್ಸ್ನೇಹಪಾನನಸ್ಯರಸಾಞ್ಜನೈಃ||೩೭|| ಸರುಜಂ ನೀರುಜಂ ತೃಪ್ತಿಪುಟಪಾಕೇನ ಶುಕ್ರಕಮ್| |೩೮|

ಸ೦-ಗಜಾದ್ಯುದ್ಭವೈರ್ದನ್ತೈಃ ಶಙ್ಖಮುಕ್ತಾಫೇನಯುತೈಶ್ಚುತುರ್ಥಾಂಶಕಮರಿಚೈಃ ಕ್ಷತಶುಕ್ರಕಮಪಿ ವ್ಯಾಪಿ ದನ್ತವರ್ತಿರಿಯಂ ನಿವರ್ತಯೇತ್| ಅಪಿಶಬ್ದಾಚ್ಛುದ್ಧಶುಕ್ರಕಮಪಿ| ಸ೦-ತಮಾಲಪತ್ರಾದಿಭಿರ್ವರ್ತಿರ್ಗೋಮೂತ್ರೇಣ ಸರ್ವಶುಕ್ರಕಹೃತ್| ಸ೦-ರತ್ನನಿ-ಮೌಕ್ತಿಕಾದೀನಿ, ದನ್ತಾಃ-ಗಜಾದೀನಾಮ್, ಶೃಙ್ಗಾಣಿ ಛಾಗಾದೀನಾಮ್, ಧಾತವೋ-ಗೈರಿಕಾದ್ಯಾಃ, ತ್ರ್ಯೂಷಣಾದೀನಿ, ತಥಾ ವ್ರಣಸಾದಿ ಭೇಷಜಂ-ಸ್ವರ್ಣಕ್ಷೀರ್ಯಾದಿ, ಏತದಞ್ಜನಂ ಸವ್ರಣಾವ್ರಣಗಮ್ಭೀರತ್ವಕ್ಸ್ಥಶುಕ್ರಹರಮ್| ಸ೦-ನಿಮ್ನಂ ಶುಕ್ರಕಂ ಸ್ನೇಹಪಾನಾದಿಭಿರುನ್ನಮಯೇತ್| ಸರುಜಂ ನೀರುಜಂ ಚ ತರ್ಪಣಪುಟಪಾಕೇನೋನ್ನಮಯೇತ್|

Adhikarana shuddhashukre nishAdisecanam (38-39) · Śloka 39

| ಶುದ್ಧಶುಕ್ರೇ ನಿಶಾಯಷ್ಟೀಸಾರಿವಾಶಾಬರಾಮ್ಭಸಾ||೩೮|| ಸೇಚನಂ ರೋಧ್ರಪೋಟಲ್ಯಾ ಕೋಷ್ಣಾಮ್ಭೋಮಗ್ನಯಾಽಥವಾ| |೩೯|

ಸ೦-ಶುದ್ಧಶುಕ್ರೇ ಹರಿದ್ರಾದಿಕ್ವಾಥೇನ ಸೇಚನಂ ಹಿತಮ್| ಅಥವಾ ರೋಧ್ರಪೋಟಾಲ್ಯಾ ಕೋಷ್ಣಾಮ್ಬುಮಗ್ನಯಾ|

Adhikarana shuddhashukre bRuhatyAdidhUpanam (39-41) · Śloka 41

| ಬೃಹತೀಮೂಲಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವತಾಮ್ರಸೈನ್ಧವನಾಗರೈಃ||೩೯|| ಧಾತ್ರೀಫಲಾಮ್ಬುನಾ ಪಿಷ್ಟೈರ್ಲೇಪಿತಂ ತಾಮ್ರಭಾಜನಮ್| ಯವಾಜ್ಯಾಮಲಕೀಪತ್ರೈರ್ಬಹುಶೋ ಧೂಪಯೇತ್ತತಃ||೪೦|| ತತ್ರ ಕುರ್ವೀತ ಗುಟಿಕಾಸ್ತಾ ಜಲಕ್ಷೌದ್ರಪೇಷಿತಾಃ| ಮಹಾನೀಲಾ ಇತಿ ಖ್ಯಾತಾಃ ಶುದ್ಧಶುಕ್ರಹರಾಃ ಪರಮ್||೪೧||

ಸ೦- ಬೃಹತೀಚೂರ್ಣಾದಿಭಿರಾಮಲಕಜಲೇನ ಪಿಷ್ಟೈಸ್ತಾಮ್ರಭಾಜನಂ ಲೇಪಿತಂ ಯವಾದಿಭಿರ್ಧೂಪಯೇತ್| ಅನನ್ತರಂ ತತ್ರ ಗುಟಿಕಾಸ್ತೋಯಮಾಕ್ಷಿಕಪಿಷ್ಟಾಃ ಕುರ್ಯಾತ್| ಏತಾಶ್ಚ ಮಹಾನೀಲಾ ಇತಿ ಪ್ರಥಿತಾಃ ಪರಂ ಶುದ್ಧಶುಕ್ರಘ್ನಾಃ|

Adhikarana shuddhashukre mahAnIlA guTikA (42) · Śloka 42

ಸ್ಥಿರೇ ಶುರೇ ಘನೇ ಚಾಸ್ಯ ಬಹುಶೋಽಪಹರೇದ್ರಸೃಕ್| ಶಿರಃಕಾಯವಿರೇಕಾಂಶ್ಚ ಪುಟಪಾಕಾಂಶ್ಚ ಭೂರಿಶಃ||೪೨||

ಸ೦-ಸ್ಥಿರೇ ಶುಕ್ರೇ ಘನೇ ಚಾತುರಸ್ಯಾಸ್ಯ ಬಹುಶೋ ರಕ್ತಂ ಮೋಕ್ಷಯೇತ್| ಶಿರೋವಿರೇಕಾದೀನ್ ಪುಟಪಾಕಾಂಶ್ಚ ಪುನಃಪುನಃ ಕುರ್ಯಾತ್|

Adhikarana shuddhashukre sthire ghane shukre raktasrutiH (43) · Śloka 43

ಕುರ್ಯಾನ್ಮರಿಚವೈದೇಹೀಶಿರೀಷಫಲಸೈನ್ಧವೈಃ| ಹರ್ಷಣಂ ತ್ರಿಫಲಾಕ್ವಾಥಪೀತೇನ ಲವಣೇನ ವಾ||೪೩||

ಸ೦-ಮರಿಚಾದಿಭಿರ್ಹರ್ಷಣಂ ಕುರ್ಯಾತ್| ತ್ರಿಫಲಾಕ್ವಾಥಪೀತೇನ ಸೈನ್ಧವೇನ ವಾ|

Adhikarana shuddhashukre maricAdinA harShaNam (44-45) · Śloka 45

ಕುರ್ಯಾದಞ್ಜನಯೋಗೌ ವಾ ಶ್ಲೋಕಾರ್ಧಗದಿತಾವಿಮೌ| ಶಙ್ಖಕೋಲಾಸ್ಥಿಕತಕದ್ರಾಕ್ಷಾಮಧುಕಮಾಕ್ಷಿಕೈಃ||೪೪|| ಸುರಾದನ್ತಾರ್ಣವಮಲೈಃ ಶಿರೀಷಕುಸುಮಾನ್ವಿತೈಃ| |೪೫|

ಸ೦-ಇಮೌ ಶ್ಲೋಕಾರ್ಧೌಕ್ತೌ ಯೋಗೌ ಘ(ಹ)ರ್ಷಣಾಯ ಕುರ್ಯಾತ್| ಶಙ್ಖಾದಿಭಿರ್ಮಾಕ್ಷಿಕಾನ್ತೈರೇಕೋ ಯೋಗಃ, ಸುರಾದಿಭಿಃ ಕುಸುಮಾನ್ತೈರನ್ಯಃ|

Adhikarana shuddhashukre shukraharShaNAnya~jjanAni (45-46) · Śloka 46

| ಧಾತ್ರೀಫಣಿಜ್ಜಕರಸೇ ಕ್ಷಾರೋ ಲಾಙ್ಗಲಿಕೋದ್ಭವಃ||೪೫|| ಉಷಿತಃ ಶೋಷಿತತಶ್ಚೂರ್ಣಃ ಶುಕ್ರಹರ್ಷಣಮಞ್ಜನಮ್| |೪೬|

ಸ೦-ಧಾತ್ರ್ಯಾದಿರಸೇ ಕ್ಷಾರೋ ಲಾಙ್ಗಲಿಕಜ ಉಷಿತಃ ಶೋಷಿತಶ್ಚೂರ್ಣಃ ಶುಕ್ರಹರ್ಷಣಮಞ್ಜನಮ್|

Adhikarana shuddhashukre hRuShTashukranAshinI vartiH (46-48) · Śloka 48

| ಮುದ್ಗಾ ವಾ ನಿಸ್ತುಷಾಃ ಪಿಷ್ಟಾಃ ಶಙ್ಖಕ್ಷೌದ್ರಸಮಾಯುತಾಃ||೪೬|| ಸಾರೋ ಮಧೂಕಾನ್ಮಧುಮಾನ್ ಮಜ್ಜಾ ವಾಽಕ್ಷಾತ್ಸಮಾಕ್ಷಿಕಾ| ಗೋಖರಾಶ್ವೋಷ್ಟ್ರದಶನಾಃ ಶಙ್ಖಃ ಫೇನಃ ಸಮುದ್ರಜಃ||೪೭|| ವರ್ತಿರರ್ಜುನತೋಯೇನ ಹೃಷ್ಟಶುಕ್ರಕನಾಶಿನೀ| |೪೮|

ಸ೦-ಶಙ್ಖಮಧುಯುತಾ ಮುದ್ಗಾ ನಿಸ್ತುಷಾಃ ಪಿಷ್ಟಾ ಅಥವಾಽಞ್ಜನಮ್| ಮಧೂಕಾತ್ಸಾರೋ ಮಧುಯುತೋಽಞ್ಜನಮ್| ಅಥವಾ ಬಿಭೀತಕಾನ್ಮಜ್ಜಾ ಮಾಕ್ಷಿಕಾನ್ವಿತಾ| ಸಂ-ಗವಾದಿದನ್ತಾಃ ಶಙ್ಖಃ ಸಮುದ್ರಫೇನೋ ವಾ ಪಾರ್ಥಜಲೇನ ಪಿಷ್ಟಾವರ್ತಿಹೃಷ್ಟಶುಕ್ರಹೃತ್|

Adhikarana shuddhashukre utsannAdishukre lekhanam (48) · Śloka 48

| ಉತ್ಸನ್ನಂ ವಾ ಸಶಲ್ಯಂ ವಾ ಶುಕ್ರಂ ವಾಲಾದಿಭಿರ್ಲಿಖೇತ್||೪೮||

ಸ೦-ಉತ್ಸನ್ನಂ ವಾ ಸಶಲ್ಯಂ ವಾ ಶುಕ್ರಂ ವಾಲಶಾಕಪತ್ರಾದಿಭಿರ್ಲಿಖೇತ್|

Adhikarana sirAshukre vraNashukravat (49) · Śloka 49

ಸಿರಾಶುಕ್ರೇ ತ್ವದೃಷ್ಟಿಘ್ನೇ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವ್ರಣಶುಕ್ರವತ್| |೪೯|

ಸ೦-ಸಿರಾಶುಕ್ರೇ ಪುನರದೃಷ್ಟಿಘ್ನೇ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವ್ರಣಶುಕ್ರ ಇವ ಕಾರ್ಯಾ|

Adhikarana sirAshukre puNDrAdivartiH (49-50) · Śloka 50

| ಪುಣ್ಡ್ರಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಕಾಕೋಲೀಸಿಂಹೀಲೋಹನಿಶಾಞ್ಜನಮ್||೪೯|| ಕಲ್ಕಿತಂ ಛಾಗದುಗ್ಧೇನ ಸಘೃತೈರ್ಧೂಪಿತಂ ಯವೈಃ| ಧಾತ್ರೀಪತ್ರೈಶ್ಚ ಪರ್ಯಾಯಾದ್ವರ್ತಿರತ್ರಾಞ್ಜನಂ ಪರಮ್||೫೦||

ಸ೦-ಪಾಣ್ಡ್ರಾದಿಕಂ ಛಾಗದುಗ್ಧೇನ ಪಿಷ್ಟಂ ಸಸರ್ಪಿಷ್ಕೈರ್ಯವೈರಾಮಲಕಪತ್ರೈಶ್ಚ ಪರ್ಯಾಯೇಣ ಧೂಪಿತಾ ವರ್ತಿರ್ನೇ(ರ)ತ್ರಾಞ್ಜನಂ ಪರಮ್|

Adhikarana ajakAyAM SastraprayogaH (51) · Śloka 51

ಅಶಾನ್ತಾವರ್ಮವಚ್ಛಸ್ತ್ರಮಜಕಾಖ್ಯೇ ಚ ಯೋಜಯೇತ್| |೫೧|

ಸ೦-ಅಶಾನ್ತೌ ಸತ್ಯಾಮರ್ಮವದಜಕಾಖ್ಯೇ ಚ ಶಸ್ತ್ರಂ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್|

Adhikarana ajakAshukreShu asAdhyeShu snehapAnAdinA vedanopashamAdi (51-52) · Śloka 52

| ಅಜಕಾಯಾಮಸಾಧ್ಯಾಯಾಂ ಶುಕ್ರೇಽನ್ಯತ್ರ ಚ ತದ್ವಿಧೇ||೫೧|| ವೇದನೋಪಶಮಂ ಸ್ನೇಹಪಾನಾಸೃಕ್ಸ್ರಾವಣಾದಿಭಿಃ| ಕುರ್ಯಾದ್ಬೀಭತ್ಸತಾಂ ಜೇತುಂ ಶುಕ್ರಸ್ಯೋತ್ಸೇಧಸಾಧನಮ್||೫೨||

ಸ೦-ಅಸಾಧ್ಯಾಯಾಮಜಕಾಯಾಂ ಶುಕ್ರೇ ಚಾನ್ಯತ್ರ ರೋಗೇ ತತ್ಪ್ರಕಾರೇಽಸಾಧ್ಯೇ ವೇದನೋಪಶಮಂ ಸ್ನೇಹಪಾನಾದಿಭಿರ್ವಿದಧೀತ| ಬೀಭತ್ಸತಾಂ-ನಿನ್ದ್ಯತಾಂ, ಜೇತುಂ ಶುಕ್ರಸ್ಯೋತ್ಸೇಧಸಾಧನಂ ಕುರ್ಯಾತ್|

Adhikarana ajakAshukreShu nAlikerAdya~jjanam (53-54) · Śloka 54

ನಾಲಿಕೇರಾಸ್ಥಿಭಲ್ಲಾತತಾಲವಂಶಕರೀರಜಮ್| ಭಸ್ಮಾದ್ಭಿಃ ಸ್ರಾವಯೇತ್ತಾಭಿರ್ಭಾವಯೇತ್ಕರಭಾಸ್ಥಿಜಮ್||೫೩|| ಚೂರ್ಣಂ ಶುಕ್ರೇಷ್ವಸಾಧ್ಯೇಷು ತದ್ವೈವರ್ಣ್ಯಘ್ನಮಞ್ಜನಮ್| ಸಾಧ್ಯೇಷು ಸಾಧನಾಯಾಲಮಿದಮೇವ ಚ ಶೀಲಿತಮ್||೫೪||

ಸ೦-ನಾಲಿಕೇರಾಸ್ಥ್ಯಾದಿಜಂ ಭಸ್ಮ ಅದ್ಭಿಃ ಸ್ರಾವಯೇತ್| ತಾಭಿರದ್ಭಿಃ ಕರಭಾಸ್ಥಿಜಂ ಚೂರ್ಣಂ ಭಾವಯೇತ್| ತಚ್ಚೂರ್ಣಮಞ್ಜನಮಸಾಧ್ಯೇಷು ಶುಕ್ರೇಷು ವೈವರ್ಣ್ಯಹರಮ್| ಶೀಲಿತಂ ಚೈತದೇವ ಶುಕ್ರಾಣಾಂ ಸಾಧನಾಯಾಲಂ-ಶ್ರೇಷ್ಠಮ್|

Adhikarana shukreShu pAnAdau yathAsvaM ghRutam (11) · Śloka 11

ಅಜಕಾಂ ಪಾಱ್ಶ್ವತೋ ವಿಧ್ವಾ ಸೂಚ್ಯಾ ವಿಸ್ರಾವ್ಯ ಚೋದಕಮ್| ಸಮಂ ಪ್ರಪೀಡ್ಯಾಙ್ಗುಷ್ಠೇನ ವಸಾರ್ದ್ರೇಣಾನು ಪೂರಯೇತ್||೫೫|| ವ್ರಣಂ ಗೋಮಾಂಸಚೂರ್ಣೇನ ಬದ್ಧಂ ಬದ್ಧಂ ವಿಮುಚ್ಯ ಚ| ಸಪ್ತರಾತ್ರಾದ್ ವ್ರಣೇ ರೂಢೇ ಕೃಷ್ಣಭಾಗೇ ಸಮೇ ಸ್ಥಿರೇ||೫೬|| ಸ್ನೇಹಾಞ್ಜನಂ ಚ ಕರ್ತವ್ಯಂ ನಸ್ಯಂ ಚ ಕ್ಷೀರಸರ್ಪಿಷಾ| ತಥಾಽಪಿ ಪುನರಾಧ್ಮಾನೇ ಭೇದಚ್ಛೇದಾದಿಕಾಂ ಕ್ರಿಯಾಮ್||೫೭|| ಯುಕ್ತ್ಯಾ ಕುರ್ಯಾದ್ಯಥಾ ನಾತಿಚ್ಛೇದೇನ ಸ್ಯಾನ್ನಿಮಜ್ಜನಮ್| ೫೭ ೧/೨| ನಿತ್ಯಂ ಚ ಶುಕ್ರೇಷು ಶೃತಂ ಯಥಾಸ್ವಂ ಪಾನೇ ಚ ಮರ್ಶೇ ಚ ಘೃತಂ ವಿದಧ್ಯಾತ್| ನ ಹೀಯತೇ ಲಬ್ಧಬಲಾ ತಥಾಽನ್ತ- ಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣಾಞ್ಜನೈರ್ದೃಕ್ ಸತತಂ ಪ್ರಯುಕ್ತೈಃ| ೫೮ ೧/೨| ಇತಿ ಶ್ರೀವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸೂನುಶ್ರೀಮದ್ವಾಗ್ಭಟವಿರ- ಚಿತಾಯಾಮಷ್ಟಾಙ್ಗಹೃದಯಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಷಷ್ಠೇ ಉತ್ತರ- ಸ್ಥಾನೇ ಸನ್ಧಿಸಿತಾಸಿತರೋಗಪ್ರತಿಷೇಧೋ ನಾಮೈಕಾದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೧೧||

ಸ೦-ಅಜಕಾಂ ಪಾರ್ಶ್ವತಃ ಸೂಚ್ಯಾ ವಿಧ್ವಾ ಜಲಂ ಚ ನಿಃಸ್ರಾವ್ಯಾನನ್ತರಮಙ್ಗುಷ್ಠೇನ ಸಮಂ ವಸಾರ್ದ್ರೇಣ-ವಸಯಾ ದ್ರವೀಕೃತ್ಯ, ವ್ರಣಂ ಗೋಮಾಂಸಚೂರ್ಣೇನ ಪೂರಯೇತ್| ಬದ್ಧಂ ಬದ್ಧಂ ವಿಮುಚ್ಯ ಸ ಸಪ್ತರಾತ್ರಾದ್ ವ್ರಣೇ ರೂಢೇ ಸತಿ ತಥಾ ಕೃಷ್ಣಭಾಗೇ ಸಮೇ ಸ್ಥಿತೇ ಸತಿ ಸ್ನೇಹಾಞ್ಜನಂ ಚ ಕರ್ತವ್ಯಮ್| ಕ್ಷೀರಘೃತೇ ಚ ನಸ್ಯಮ್| ಏವಮಪಿ ಕೃತೇ ಪುನರಾಧ್ಮಾನೇ ಸತಿ ಭೇದಚ್ಛೇದಾದಿಕಾಂ ಕ್ರಿಯಾಂ ಯುಕ್ತ್ಯಾ ಕುರ್ಯಾತ್| ಯಥಾಽತಿಚ್ಛೇದೇನ ದೃಷ್ಟೇರ್ನಿಮಜ್ಜನಂ ನ ಸ್ಯಾತ್| ಸ೦-ಶುಕ್ರೇಷು ಚ ನಿತ್ಯಂ ಘೃತಂ ಯಥಾಯೋಗಂ ಪಕ್ವಂ ಪಾನಾದೌ ವಿದಧ್ಯಾತ್| ಕಿಮ್ ? ಇತ್ಯಾಹ-ತಥಾ ಘೃತಪಾನಸೇಚನೇನ ಲಬ್ಧಬಲಾ ದೃಗನ್ತಃ ಪ್ರತತಂ ಪ್ರಯುಕ್ತೈಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣಾಞ್ಜನೈರ್ನ ಹೀಯತೇ-ನ ಹಾನಿಂ ಯಾಯಾದಿತಿ| ಉಪಜಾತಿರ್ವೃತ್ತಮ್| ಇತಿ ಶ್ರೀಮೃಗಾಙ್ಕದತ್ತಪುತ್ರಶ್ರೀಮದರುಣದತ್ತವಿರಚಿತಾಯಾಮಷ್ಟಾಙ್ಗಹೃದಯಟೀ- ಕಾಯಾಂ ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಷಷ್ಠೇ ಉತ್ತರಸ್ಥಾನೇ ಸನ್ಧಿಸಿತಾ- ಸಿತರೋಗಪ್ರತಿಷೇಧೋ ನಾಮೈಕಾದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ಸಮಾಪ್ತಃ|| ೧೧||