Adhikarana unmAdapratiShedhAdhyAyaH||6|| (2-3) · Śloka 3
ਅਥਾਤ ਉਨ੍ਮਾਦਪ੍ਰਤਿਸੇਧਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ| (ਗਦ੍ਯਸੂਤ੍ਰੇ||੨|| )||੩||
अथात उन्मादप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे||२|| )||३||
🔊 Audio coming soon
ਭੂਤਪ੍ਰਤਿਸੇਧਾਦਨਨ੍ਤਰਮੁਨ੍ਮਾਦਾਪਸ੍ਮਾਰਪ੍ਰਤਿਸੇਧ ਉਚ੍ਯਤੇ, ਚਿਕਿਤ੍ਸਾਸਾਮਾਨ੍ਯਾਤ੍| ਤਤ੍ਰਾਪ੍ਯਪਸ੍ਮਾਰਾਦੁਨ੍ਮਾਦਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵਮੁਪਨ੍ਯਾਸੋ ਬਹੁਵਕ੍ਤਵ੍ਯਤ੍ਵਾਦਿਤ੍ਯਾਹ- ਸ੦-ਉਨ੍ਮਾਦਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਸੇਧ-ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ, ਭਣਿਸ੍ਯਾਮਃ|
Adhikarana unmAdAH ShaT (1) · Śloka 1
ਉਨ੍ਮਾਦਾਃ ਸਟ੍ ਪਥਗ੍ਦੋਸਨਿਚਯਾਧਿਵਿਸੋਦ੍ਭਵਾਃ| |੧|
उन्मादाः षट् पृथग्दोषनिचयाधिविषोद्भवाः| |१|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਦੋਸੈਸ੍ਤ੍ਰਯਃ ਸਾਨ੍ਨਿਪਾਤਿਕ ਆਧਿਜੋ ਵਿਸਜਸ਼੍ਚੇਤਿ|
Adhikarana unmAdasya svarUpam (1) · Śloka 1
| ਉਨ੍ਮਾਦੋ ਨਾਮ ਮਨਸੋ ਦੋਸੈਰੁਨ੍ਮਾਰ੍ਗਗੈਰ੍ਮਦਃ||੧||
| उन्मादो नाम मनसो दोषैरुन्मार्गगैर्मदः||१||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਉਨ੍ਮਾਦੋ ਦੋਸੈਃ-ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਕਫੈਃ, ਉਨ੍ਮਾਰ੍ਗਗੈਃ-ਅਪਥਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤੈਃ, ਮਨਸੋ ਯੋ ਮਦਃ ਸ ਉਨ੍ਮਾਦੋ ਨਾਮ ਰੋਗ ਉਚ੍ਯਤੇ|
Adhikarana unmAdasya nidAnam unmAdasya samprAptiH unmAdasya sAmyAnyaM lakShaNam (2-6) · Śloka 6
ਅਧੁਨਾ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਕ੍ਰਮਮੁਨ੍ਮਾਦਾਨਾਮਾਹ ਸ਼ਾਰੀਰਮਾਨਸੈਰ੍ਦੁਸ੍ਟੈਰਹਿਤਾਦਨ੍ਨਪਾਨਤਃ| ਵਿਕਤਾਸਾਤ੍ਮ੍ਯਸਮਲਾਦ੍ਵਿਸਮਾਦੁਪਯੋਗਤਃ||੨|| ਵਿਸਣ੍ਣਸ੍ਯਾਲ੍ਪਸਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਯ ਵ੍ਯਾਧਿਵੇਗਸਮੁਦ੍ਗਮਾਤ੍| ਕ੍ਸੀਣਸ੍ਯ ਚੇਸ੍ਟਾਵੈਸਮ੍ਯਾਤ੍ ਪੂਜ੍ਯਪੂਜਾਵ੍ਯਤਿਕ੍ਰਮਾਤ੍||੩|| ਆਧਿਭਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਵਿਭ੍ਰਂਸ਼ਾਦ੍ ਵਿਸੇਣੋਪਵਿਸੇਣ ਚ| ਏਭਿਰ੍ਹਿ ਹੀਨਸਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਯ ਹਦਿ ਦੋਸਾਃ ਪ੍ਰਦੂਸਿਤਾਃ||੪|| ਧਿਯੋ ਵਿਧਾਯ ਕਾਲੁਸ੍ਯਂ ਹਤ੍ਵ ਮਾਰ੍ਗਾਨ੍ ਮਨੋਵਹਾਨ੍| ਉਨ੍ਮਾਦਂ ਕੁਰ੍ਵਤੇ, ਤੇਨ ਧੀਵਿਜ੍ਞਾਨਸ੍ਮਤਿਭ੍ਰਮਾਤ੍||੫|| ਦੇਹੋ ਦੁਃਖਸੁਖਭ੍ਰਸ੍ਟੋ ਭ੍ਰਸ੍ਟਸਾਰਥਿਵਦ੍ਰਥਃ| ਭ੍ਰਮਤ੍ਯਚਿਨ੍ਤਿਤਾਰਮ੍ਭਃ|੬|
अधुना विस्तरेणोत्पत्तिक्रममुन्मादानामाह शारीरमानसैर्दुष्टैरहितादन्नपानतः| विकृतासात्म्यसमलाद्विषमादुपयोगतः||२|| विषण्णस्याल्पसत्त्वस्य व्याधिवेगसमुद्गमात्| क्षीणस्य चेष्टावैषम्यात् पूज्यपूजाव्यतिक्रमात्||३|| आधिभिश्चित्तविभ्रंशाद् विषेणोपविषेण च| एभिर्हि हीनसत्त्वस्य हृदि दोषाः प्रदूषिताः||४|| धियो विधाय कालुष्यं हत्व मार्गान् मनोवहान्| उन्मादं कुर्वते, तेन धीविज्ञानस्मृतिभ्रमात्||५|| देहो दुःखसुखभ्रष्टो भ्रष्टसारथिवद्रथः| भ्रमत्यचिन्तितारम्भः|६|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਸ਼ਾਰੀਰਮਾਨਸੈਰ੍ਦੋਸੈਰ੍ਦੁਸ੍ਟੈਰ੍ਯਾਵਦੁਪਵਿਸੇਣ ਚੇਤਿ| ਏਭਿਃ-ਅਮੀਭਿਰ੍ਹੇਤੁਭਿਃ, ਦੋਸਾ ਹਦਯੇ ਪ੍ਰਦੂਸਿਤਾਃ ਸਨ੍ਤੋ ਹੀਨਸਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਯ ਪੁਂਸੋ ਬੁਦ੍ਧੇਃ ਕਾਲੁਸ੍ਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਚਿਤ੍ਤਵਹਾਨਿ ਸ੍ਰੋਤਾਂਸਿ ਹਤ੍ਵੋਨ੍ਮਾਦਂ ਕੁਰ੍ਵਤੇ| ਤੇਨ-ਉਨ੍ਮਾਦੇਨ, ਦੇਹੋ ਬੁਦ੍ਧਿਭ੍ਰਮਾਨ੍ਨਸ੍ਟਸੁਖਦੁਃਖੋ ਭ੍ਰਸ੍ਟਸਾਰਥਿਰਿਵ ਰਥੋ ਭ੍ਰਮਤਿ| ਅਚਿਨ੍ਤਿਤਃ-ਅਨਿਰੂਪਿਤਕ੍ਰਿਯਃ, ਆਰਮ੍ਭਃ-ਉਦ੍ਯਮੋ, ਯਸ੍ਯ ਸ ਏਵਮ੍|
Adhikarana 1 vAtonmAdasya lakShaNam (6-10) · Śloka 10
ਇਤਿ ਸਾਮਾਨ੍ਯਲਕ੍ਸਣਮੁਨ੍ਮਾਦਸ੍ਯੋਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪਵਨਾਦਿਜਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ਿਸ੍ਟਂ ਲਕ੍ਸਣਮਾਹ | ਤਤ੍ਰ ਵਾਤਾਤ੍ਕਸ਼ਾਙ੍ਗਤਾ||੬|| ਅਸ੍ਥਾਨੇ ਰੋਦਨਾਕ੍ਰੋਸ਼ਹਸਿਤਸ੍ਮਿਤਨਰ੍ਤਨਮ੍| ਗੀਤਵਾਦਿਤ੍ਰਵਾਗਙ੍ਗਵਿਕ੍ਸੇਪਾਸ੍ਫੋਟਨਾਨਿ ਚ||੭|| ਅਸਾਮ੍ਨਾ ਵੇਣੁਵੀਣਾਦਿਸ਼ਬ੍ਦਾਨੁਕਰਣਂ ਮੁਹੁਃ| ਆਸ੍ਯਾਤ੍ਫੇਨਾਗਮੋਜਸ੍ਰਮਟਨਂ ਬਹੁਭਾਸਿਤਾ||੮|| ਅਲਙ੍ਕਾਰੋਨਲਙ੍ਕਾਰੈਰਯਾਨੈਰ੍ਗਮਨੋਦ੍ਯਮਃ| ਗਦ੍ਧਿਰਭ੍ਯਵਹਾਰ੍ਯੇਸੁ ਤਲ੍ਲਾਭੇ ਚਾਵਮਾਨਤਾ||੯|| ਉਤ੍ਪਿਣ੍ਡਿਤਾਰੁਣਾਕ੍ਸਿਤ੍ਵਂ ਜੀਰ੍ਣੇ ਚਾਨ੍ਨੇ ਗਦੋਦ੍ਭਵਃ| |੧੦|
इति सामान्यलक्षणमुन्मादस्योक्त्वा पवनादिजस्य विशिष्टं लक्षणमाह | तत्र वातात्कृशाङ्गता||६|| अस्थाने रोदनाक्रोशहसितस्मितनर्तनम्| गीतवादित्रवागङ्गविक्षेपास्फोटनानि च||७|| असाम्ना वेणुवीणादिशब्दानुकरणं मुहुः| आस्यात्फेनागमोऽजस्रमटनं बहुभाषिता||८|| अलङ्कारोऽनलङ्कारैरयानैर्गमनोद्यमः| गृद्धिरभ्यवहार्येषु तल्लाभे चावमानता||९|| उत्पिण्डितारुणाक्षित्वं जीर्णे चान्ने गदोद्भवः| |१०|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਵਾਤਾਦੁਨ੍ਮਾਦੇ ਸਤਿ ਕਸ਼ਾਙ੍ਗਾਦਿਲਕ੍ਸਣਂ ਚ ਜੀਰ੍ਣੇ ਚਾਨ੍ਨੇ ਗਦੋਦ੍ਭਵ ਇਤ੍ਯਨ੍ਤਮ੍| ਅਸ੍ਥਾਨੇ-ਅਪ੍ਰਸਙ੍ਗੇ, ਰੋਦਨਾਦੀਨਿ| ਅਸਾਮ੍ਨਾ ਔਦ੍ਧਤ੍ਯੇਨ, ਪੁਨਃਪੁਨਃ ਵੇਣੁਵੀਣਾਦਿਵਾਦ੍ਯਸ੍ਯਾਨੁਕਰਣਮ੍|
Adhikarana 2 pittonmAdasya lakShaNam (10-11) · Śloka 11
| ਪਿਤ੍ਤਾਤ੍ਸਨ੍ਤਰ੍ਜਨਂ ਕ੍ਰੋਧੋ ਮੁਸ੍ਟਿਲੋਸ੍ਟਾਦ੍ਯਭਿਦ੍ਰਵਃ||੧੦|| ਸ਼ੀਤਚ੍ਛਾਯੋਦਕਾਕਾਙ੍ਕ੍ਸਾ ਨਗ੍ਨਤ੍ਵਂ ਪੀਤਵਰ੍ਣਤਾ| ਅਸਤ੍ਯਜ੍ਵਲਨਜ੍ਵਾਲਾਤਾਰਕਾਦੀਪਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍||੧੧||
| पित्तात्सन्तर्जनं क्रोधो मुष्टिलोष्टाद्यभिद्रवः||१०|| शीतच्छायोदकाकाङ्क्षा नग्नत्वं पीतवर्णता| असत्यज्वलनज्वालातारकादीपदर्शनम्||११||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਪਿਤ੍ਤਾਦੁਨ੍ਮਾਦੇ ਸਤਿ ਸਨ੍ਤਰ੍ਜਨਕ੍ਰੋਧਾਦਯਃ ਸ੍ਯੁਃ| ਅਸਤ੍ਯਾਨਾਂ ਜ੍ਵਲਨਾਦੀਨਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍|
Adhikarana 3 kaphonmAdasya lakShaNam (12-13) · Śloka 13
ਕਫਾਦਰੋਚਕਸ਼੍ਛਰ੍ਦਿਰਲ੍ਪੇਹਾਹਾਰਵਾਕ੍ਯਤਾ| ਸ੍ਤ੍ਰੀਕਾਮਤਾ ਰਹਃਪ੍ਰੀਤਿਰ੍ਲਾਲਾਸਿਙ੍ਘਾਣਕਸ੍ਰੁਤਿਃ||੧੨|| ਬੈਭਤ੍ਸ੍ਯਂ ਸ਼ੌਚਵਿਦ੍ਵੇਸੋ ਨਿਦ੍ਰਾ ਸ਼੍ਵਯਥੁਰਾਨਨੇ| ਉਨ੍ਮਾਦੋ ਬਲਵਾਨ੍ ਰਾਤ੍ਰੌ ਭੁਕ੍ਤਮਾਤ੍ਰੇ ਚ ਜਾਯਤੇ||੧੩||
कफादरोचकश्छर्दिरल्पेहाहारवाक्यता| स्त्रीकामता रहःप्रीतिर्लालासिङ्घाणकस्रुतिः||१२|| बैभत्स्यं शौचविद्वेषो निद्रा श्वयथुरानने| उन्मादो बलवान् रात्रौ भुक्तमात्रे च जायते||१३||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਕਫਾਦੁਨ੍ਮਾਦੇ ਸਤ੍ਯਰੋਚਕਾਦਯਃ ਸ੍ਯੁਃ| ਤਥਾ ਰਾਤ੍ਰੌ ਬਲਵਾਨ੍ ਸਦ੍ਯੋ ਭੁਕ੍ਤੇ ਚ ਸ੍ਯਾਤ੍|
Adhikarana 4 sannipAtonmAdasya lakShaNam (14) · Śloka 14
ਸਰ੍ਵਾਯਤਨਸਂਸ੍ਥਾਨਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇ ਤਦਾਤ੍ਮਕਮ੍| ਉਨ੍ਮਾਦਂ ਦਾਰੁਣਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ ਤਂ ਭਿਸਕ੍ ਪਰਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍||੧੪||
सर्वायतनसंस्थानसन्निपाते तदात्मकम्| उन्मादं दारुणं विद्यात् तं भिषक् परिवर्जयेत्||१४||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਆਯਤਨਾਨਿ-ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ, ਸਂਸ੍ਥਾਨਾਨਿ-ਲਿਙ੍ਗਾਨਿ, ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਤ੍ਰਿਦੋਸਵਿਸਯਾਣ੍ਯਾਯਤਨਾਨਿ ਸਂਸ੍ਥਾਨਾਨਿ ਚ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇ| ਤਦਾਤ੍ਮਕਂ-ਤ੍ਰਿਦੋਸੋਤ੍ਥਮ੍, ਉਨ੍ਮਾਦਂ ਦਾਰੁਣਂ-ਮਾਰਣਾਤ੍ਮਕਂ, ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍| ਤਂ-ਉਨ੍ਮਾਦਂ, ਨੋਪਕ੍ਰਮੇਤ੍|
Adhikarana 5 cittajonmAdasya lakShaNam (15-16) · Śloka 16
ਅਥ ਚਿਤ੍ਤਜਮੁਨ੍ਮਾਦਂ ਵਕ੍ਤਿ ਧਨਕਾਨ੍ਤਾਦਿਨਾਸ਼ੇਨ ਦੁਃਸਹੇਨਾਭਿਸਙ੍ਗਵਾਨ੍| ਪਾਣ੍ਡੁਰ੍ਦੀਨੋ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹ੍ਯਨ੍ ਹਾਹੇਤਿ ਪਰਿਦੇਵਤੇ||੧੫|| ਰੋਦਿਤ੍ਯਕਸ੍ਮਾਨ੍ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਤਦ੍ਗੁਣਾਨ੍ ਬਹੁ ਮਨ੍ਯਤੇ| ਸ਼ੋਕਕ੍ਲਿਸ੍ਟਮਨਾ ਧ੍ਯਾਯਨ੍ ਜਾਗਰੂਕੋ ਵਿਚੇਸ੍ਟਤੇ||੧੬||
अथ चित्तजमुन्मादं वक्ति धनकान्तादिनाशेन दुःसहेनाभिषङ्गवान्| पाण्डुर्दीनो मुहुर्मुह्यन् हाहेति परिदेवते||१५|| रोदित्यकस्मान्म्रियते तद्गुणान् बहु मन्यते| शोकक्लिष्टमना ध्यायन् जागरूको विचेष्टते||१६||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਧਨਾਦਿਨਾਸ਼ੇਨ ਦੁਃਸਹੇਨਾਭਿਸਙ੍ਗਵਾਨੁਨ੍ਮਾਦਃ ਸ੍ਯਾਤ੍| ਤੇਨ ਪਾਣ੍ਡ੍ਵਾਦਿਕਃ ਸਨ੍ਨਿਦਮਿਦਂ ਕਰੋਤਿ| ਤਥਾ ਸ਼ੋਕਖਿਨ੍ਨਚੇਤਾਃ ਸਨ੍ ਧ੍ਯਾਯਨ੍ ਜਾਗਰਣਸ਼ੀਲੋ ਵਿਚੇਸ੍ਟਤੇ|
Adhikarana 6 viShajonmAdasya lakShaNam (17) · Śloka 17
ਵਿਸੇਣ ਸ਼੍ਯਾਵਵਦਨੋ ਨਸ੍ਟਚ੍ਛਾਯਾਬਲੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ| ਵੇਗਾਨ੍ਤਰੇਪਿ ਸਮ੍ਭ੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਰਕ੍ਤਾਕ੍ਸਸ੍ਤਂ ਵਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍||੧੭||
विषेण श्याववदनो नष्टच्छायाबलेन्द्रियः| वेगान्तरेऽपि सम्भ्रान्तो रक्ताक्षस्तं विवर्जयेत्||१७||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਵਿਸੇਣੋਨ੍ਮਾਦੇ ਸ਼੍ਯਾਵਵਦਨਃ ਸ੍ਯਾਤ੍| ਤਂ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍-ਨੋਪਕ੍ਰਮੇਤ੍|
Adhikarana vAtonmAde cikitsA (18) · Śloka 18
ਅਥਾਨਿਲਜ ਉਨ੍ਮਾਦੇ ਸ੍ਨੇਹਪਾਨਂ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍| ਪੂਰ੍ਵਮਾਵਤਮਾਰ੍ਗੇ ਤੁ ਸਸ੍ਨੇਹਂ ਮਦੁ ਸ਼ੋਧਨਮ੍||੧੮||
अथानिलज उन्मादे स्नेहपानं प्रयोजयेत्| पूर्वमावृतमार्गे तु सस्नेहं मृदु शोधनम्||१८||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਅਥੇਦਸ਼੍ਯੁਨ੍ਮਾਦਲਕ੍ਸਣੇਵਗਤੇ ਸਤਿ ਪਵਨਜੋ ਯ ਉਨ੍ਮਾਦਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸ੍ਨੇਹਪਾਨਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਕਾਰਯੇਤ੍| ਆਵਤਵਰ੍ਤ੍ਮਨਿ ਤ੍ਵਨਿਲੇ ਸਸ੍ਨੇਹਂ ਮਦੁ ਸ਼ੋਧਨਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸ੍ਨੇਹਪਾਨਾਤ੍ ਕਾਰਯੇਤ੍|
Adhikarana kaphapittonmAdayoH cikitsA (19-20) · Śloka 20
ਕਫਪਿਤ੍ਤਭਵੇਪ੍ਯਾਦੌ ਵਮਨਂ ਸਵਿਰੇਚਨਮ੍| ਸਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਵਿਨ੍ਨਸ੍ਯ ਬਸ੍ਤਿਂ ਚ ਸ਼ਿਰਸਃ ਸਵਿਰੇਚਨਮ੍||੧੯|| ਤਥਾਸ੍ਯ ਸ਼ੁਦ੍ਧਦੇਹਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦਂ ਲਭਤੇ ਮਨਃ| |੨੦|
कफपित्तभवेऽप्यादौ वमनं सविरेचनम्| सस्निग्धस्विन्नस्य बस्तिं च शिरसः सविरेचनम्||१९|| तथाऽस्य शुद्धदेहस्य प्रसादं लभते मनः| |२०|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਕਫਭਵੇ ਪਿਤ੍ਤਭਵੇ ਚੋਨ੍ਮਾਦੇ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਵਿਨ੍ਨਸ੍ਯ ਨਰਸ੍ਯ ਯਥਾਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਵਮਨਂ ਵਿਰੇਚਨਂ ਚ ਕਾਰਯੇਤ੍| ਅਪਿਸ਼ਬ੍ਦਾਨ੍ਨ ਕੇਵਲਂ ਪਵਨਜੇਸ੍ਨੇਹਪਾਨਮਾਦੌ, ਯਾਵਤ੍ ਕਫਪਿਤ੍ਤੋਤ੍ਥੇਪਿ ਕਾਰ੍ਯਮਿਤਿ ਗਮਯਤਿ| ਤਥਾ ਚ ਮੁਨਿਃ(?)-"ਉਨ੍ਮਾਦਂ ਸ੍ਨੇਹਪਾਨੇਨ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਮੁਪਾਚਰੇਤ੍|" ਇਤਿ| ਬਸ੍ਤਿਂ ਸ਼ਿਰਸਃ ਸਵਿਰੇਚਨਂ ਤ੍ਰਿਸ੍ਵਪ੍ਯੁਨ੍ਮਾਦੇਸੁ ਕਾਰਯੇਤ੍| ਤਥਾ ਚ-ਏਵਂ, ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ਼ਰੀਰਸ੍ਯ ਸਤੋ ਮਨਃ ਪ੍ਰਸੀਦਤਿ|
Adhikarana evamapyanuvRuttau nAvanA~jjanAdi (20-22) · Śloka 22
| ਇਤ੍ਥਮਪ੍ਯਨੁਵਤ੍ਤੌ ਤੁ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਂ ਨਾਵਨਮਞ੍ਜਨਮ੍||੨੦|| ਹਰ੍ਸਣਾਸ਼੍ਵਾਸਨੋਤ੍ਤ੍ਰਾਸਭਯਤਾਡਨਤਰ੍ਜਨਮ੍| ਅਭ੍ਯਙ੍ਗੋਦ੍ਵਰ੍ਤਨਾਲੇਪਧੂਪਾਨ੍ ਪਾਨਂ ਚ ਸਰ੍ਪਿਸਃ||੨੧|| ਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾਤ੍ਤਾਨਿ ਹਿ ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਨਯਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਕਤਿਂ ਮਨਃ| |੨੨|
| इत्थमप्यनुवृत्तौ तु तीक्ष्णं नावनमञ्जनम्||२०|| हर्षणाश्वासनोत्त्रासभयताडनतर्जनम्| अभ्यङ्गोद्वर्तनालेपधूपान् पानं च सर्पिषः||२१|| युञ्ज्यात्तानि हि शुद्धस्य नयन्ति प्रकृतिं मनः| |२२|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਏਵਮਪ੍ਯੁਪਕ੍ਰਾਨ੍ਤ ਉਨ੍ਮਾਦੇਸ੍ਯਾਨੁਬਨ੍ਧੇ ਸਤਿ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਂ ਨਾਵਨਾਞ੍ਜਨਂ ਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾਤ੍, ਹਰ੍ਸਣਾਦਿ ਚ| ਕੁਤਃ ? ਯਸ੍ਮਾਦੇਤਾਨਿ ਕਤਾਨਿ ਸ਼ੁਦ੍ਧਦੇਹਸ੍ਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪ੍ਰਕਤਿਂ ਪ੍ਰਾਪਯਨ੍ਤਿ|
Adhikarana unmAdAdiharaM hiMgvAdighRutam (22-23) · Śloka 23
| ਹਿਙ੍ਗੁਸੌਵਰ੍ਚਲਵ੍ਯੋਸੈਰ੍ਦ੍ਵਿਪਲਾਂਸ਼ੈਰ੍ਘਤਾਢਕਮ੍||੨੨|| ਸਿਦ੍ਧਂ ਸਮੂਤ੍ਰਮੁਨ੍ਮਾਦਭੂਤਾਪਸ੍ਮਾਰਨੁਤ੍ਪਰਮ੍| |੨੩|
| हिङ्गुसौवर्चलव्योषैर्द्विपलांशैर्घृताढकम्||२२|| सिद्धं समूत्रमुन्मादभूतापस्मारनुत्परम्| |२३|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਹਿਙ੍ਗ੍ਵਾਦਿਭਿਰ੍ਦ੍ਵਿਪਲਿਕੈਰ੍ਘਤਸ੍ਯਾਢਕਂ ਗੋਮੂਤ੍ਰੇਣ ਸਹ ਪਚੇਤ੍| ਤਚ੍ਚੋਪਯੁਕ੍ਤਂ ਪਰਮਮੁਨ੍ਮਾਦਾਦਿਜਿਤ੍|
Adhikarana unmAdAdiharaM brAhmIghRutam (23-26) · Śloka 26
| ਦ੍ਵੌ ਪ੍ਰਸ੍ਥੌ ਸ੍ਵਰਸਾਦ੍ ਬ੍ਰਾਹਯਾ ਘਤਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਚ ਸਾਧਿਤਮ੍||੨੩|| ਵ੍ਯੋਸਸ਼੍ਯਾਮਾਤ੍ਰਿਵਦ੍ਦਨ੍ਤੀਸ਼ਙ੍ਖਪੁਸ੍ਪੀਨਪਦ੍ਰੁਮੈਃ| ਸਸਪ੍ਤਲਾਕਮਿਹਰੈਃ ਕਲ੍ਕਿਤੈਰਕ੍ਸਸਮ੍ਮਿਤੈਃ||੨੪|| ਪਲਵਦ੍ਧ੍ਯਾ ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜੀਤ ਪਰਂ ਮਾਤ੍ਰਾ ਚਤੁਸ੍ਪਲਮ੍| ਉਨ੍ਮਾਦਕੁਸ੍ਠਾਪਸ੍ਮਾਰਹਰਂ ਵਨ੍ਧ੍ਯਾਸੁਤਪ੍ਰਦਮ੍||੨੫|| ਵਾਕ੍ਸ੍ਵਰਸ੍ਮਤਿਮੇਧਾਕਦ੍ ਧਨ੍ਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀਘਤਂ ਸ੍ਮਤਮ੍| |੨੬|
| द्वौ प्रस्थौ स्वरसाद् ब्राहया घृतप्रस्थं च साधितम्||२३|| व्योषश्यामात्रिवृद्दन्तीशङ्खपुष्पीनृपद्रुमैः| ससप्तलाकृमिहरैः कल्कितैरक्षसम्मितैः||२४|| पलवृद्ध्या प्रयुञ्जीत परं मात्रा चतुष्पलम्| उन्मादकुष्ठापस्मारहरं वन्ध्यासुतप्रदम्||२५|| वाक्स्वरस्मृतिमेधाकृद् धन्यं ब्राह्मीघृतं स्मृतम्| |२६|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀਸ੍ਵਰਸਾਤ੍ਪ੍ਰਸ੍ਥਦ੍ਵਯਂ ਘਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਵ੍ਯੋਸਾਦਿਭਿਃ ਕਾਰ੍ਸਿਕੈ ਰਜੀਕਤੈਃ ਪਕ੍ਵਂ ਪਲਵਦ੍ਧ੍ਯਾ-ਪਲਂ ਪ੍ਰਥਮੇਹ੍ਨਿ ਦ੍ਵਿਪਲਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯੇਹ੍ਨਿ ਤ੍ਰਿਪਲਂ ਤਤੀਯੇਹ੍ਨਿ ਚਤੁਸ੍ਪਲਂ ਚਤੁਰ੍ਥੇਹ੍ਨੇ ਤਤਃ ਪਰਂ ਚਤੁਸ੍ਪਲਮਿਤ੍ਯੇਵਂ, ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜੀਤ| ਤਚ੍ਚੋਨ੍ਮਾਦਾਦਿਜਿਦ੍ਵਨ੍ਧ੍ਯਾਸੁਤਪ੍ਰਦਂ ਵਾਗਾਦਿਕਚ੍ਛਿਵਂ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀਘਤਂ ਸ੍ਮਤਮ੍|
Adhikarana unmAdAdiharaM kalyANakaM ghRutam (26-31) · Śloka 31
| ਵਰਾਵਿਸ਼ਾਲਾਭਦ੍ਰੈਲਾਦੇਵਦਾਰ੍ਵੇਲਵਾਲੁਕੈਃ||੨੬|| ਦ੍ਵਿਸਾਰਿਵਾਦ੍ਵਿਰਜਨੀਦ੍ਵਿਸ੍ਥਿਰਾਫਲਿਨੀਨਤੈਃ| ਬਹਤੀਕੁਸ੍ਠਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾਨਾਗਕੇਸਰਦਾਡਿਮੈਃ||੨੭|| ਵੇਲ੍ਲਤਾਲੀਸਪਤ੍ਰੈਲਾਮਾਲਤੀਮੁਕੁਲੋਤ੍ਪਲੈਃ| ਸਦਨ੍ਤੀਪਦ੍ਮਕਹਿਮੈਃ ਕਰ੍ਸਾਂਸ਼ੈਃ ਸਰ੍ਪਿਸਃ ਪਚੇਤ੍||੨੮|| ਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਭੂਤਗ੍ਰਹੋਨ੍ਮਾਦਕਾਸਾਪਸ੍ਮਾਰਪਾਪ੍ਮਸੁ| ਪਾਣ੍ਡੁਕਣ੍ਡੂਵਿਸੇ ਸ਼ੋਸੇ ਮੋਹੇ ਮੇਹੇ ਗਰੇ ਜ੍ਵਰੇ||੨੯|| ਅਰੇਤਸ੍ਯਪ੍ਰਜਸਿ ਵਾ ਦੈਵੋਪਹਤਚੇਤਸਿ| ਅਮੇਧਸਿ ਸ੍ਖਲਦ੍ਵਾਚਿ ਸ੍ਮਤਿਕਾਮੇਲ੍ਪਪਾਵਕੇ||੩੦|| ਬਲ੍ਯਂ ਮਙ੍ਗਲ੍ਯਮਾਯੁਸ੍ਯਂ ਕਾਨ੍ਤਿਸੌਭਾਗ੍ਯਪੁਸ੍ਟਿਦਮ੍| ਕਲ੍ਯਾਣਕਮਿਦਂ ਸਰ੍ਪਿਃ ਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠਂ ਪੁਂਸਵਨੇਸੁ ਚ||੩੧||
| वराविशालाभद्रैलादेवदार्वेलवालुकैः||२६|| द्विसारिवाद्विरजनीद्विस्थिराफलिनीनतैः| बृहतीकुष्ठमञ्जिष्ठानागकेसरदाडिमैः||२७|| वेल्लतालीसपत्रैलामालतीमुकुलोत्पलैः| सदन्तीपद्मकहिमैः कर्षांशैः सर्पिषः पचेत्||२८|| प्रस्थं भूतग्रहोन्मादकासापस्मारपाप्मसु| पाण्डुकण्डूविषे शोषे मोहे मेहे गरे ज्वरे||२९|| अरेतस्यप्रजसि वा दैवोपहतचेतसि| अमेधसि स्खलद्वाचि स्मृतिकामेऽल्पपावके||३०|| बल्यं मङ्गल्यमायुष्यं कान्तिसौभाग्यपुष्टिदम्| कल्याणकमिदं सर्पिः श्रेष्ठं पुंसवनेषु च||३१||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਵਰਾਦਿਭਿਃ ਕਰ੍ਸਪ੍ਰਮਾਣੈਰ੍ਘਤਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਪਚੇਤ੍| ਤਚ੍ਚੋਪਯੁਕ੍ਤਂ ਭੂਤਗ੍ਰਹਾਦਿਸੁ ਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠਂ ਬਲ੍ਯਾਦਿਗੁਣਂ ਚ| ਕਲ੍ਯਾਣਕਾਖ੍ਯਮੇਤਤ੍ਸਰ੍ਪਿਃ ਪੁਂਸਵਨੇਸੁ ਚ ਵਰਮ੍| ਅਤ੍ਰ ਚ ਭਦ੍ਰੈਲਾ-ਸ੍ਥੂਲੈਲਾ|
Adhikarana unmAdAdiharaM mahAkalyANakaM ghRutam (32-34) · Śloka 34
ਏਭ੍ਯੋ ਦ੍ਵਿਸਾਰਿਵਾਦੀਨਿ ਜਲੇ ਪਕ੍ਤ੍ਵੈਕਵਿਂਸ਼ਤਿਮ੍| ਰਸੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪਚੇਤ੍ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਗਸ੍ਟਿਕ੍ਸੀਰਚਤੁਰ੍ਗੁਣਮ੍||੩੨|| ਵੀਰਾਦ੍ਵਿਮੇਦਾਕਾਕੋਲੀਕਪਿਕਚ੍ਛੂਵਿਸਾਣਿਭਿਃ| ਸ਼ੂਰ੍ਪਪਰ੍ਣੀਯੁਤੈਰੇਤਨ੍ਮਹਾਕਲ੍ਯਾਣਕਂ ਪਰਮ੍||੩੩|| ਬਂਹਣਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਘ੍ਨਂ ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਮਾਦਧਿਕਂ ਗੁਣੈਃ| |੩੪|
एभ्यो द्विसारिवादीनि जले पक्त्वैकविंशतिम्| रसे तस्मिन् पचेत्सर्पिर्गृष्टिक्षीरचतुर्गुणम्||३२|| वीराद्विमेदाकाकोलीकपिकच्छूविषाणिभिः| शूर्पपर्णीयुतैरेतन्महाकल्याणकं परम्||३३|| बृंहणं सन्निपातघ्नं पूर्वस्मादधिकं गुणैः| |३४|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਏਭ੍ਯੋ-ਵਰਾਦਿਭ੍ਯੋ, ਮਧ੍ਯਾਦਾਦ੍ਯਾਨਿ ਸਪ੍ਤ ਹਿਤ੍ਵਾ, ਦ੍ਵਿਸਾਰਿਵਾਦੀਨ੍ਯੇਕਵਿਂਸ਼ਤਿਂ ਜਲੇ ਸੋਡਸ਼ਗੁਣੇ ਸ੍ਨੇਹਾਪੇਕ੍ਸਯਾ ਪਚੇਦ੍ਯਾਵਤ੍ਸ੍ਨੇਹਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਃ ਕ੍ਵਾਥਃ| ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸ੍ਨੇਹਚਤੁਰ੍ਗੁਣੇ ਰਸੇ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਗਸ੍ਟਿਕ੍ਸੀਰਚਤੁਰ੍ਗੁਣਂ ਵੀਰਾਦਿਭਿਃ ਸ੍ਨੇਹਕ੍ਵਥਿਤੈਃ ਪਾਦਿਕੈਃ ਕਲ੍ਕੀਕਤੈਃ ਪਚੇਤ੍| ਏਤਨ੍ਮਹਾਕਲ੍ਯਾਣਕਂ ਨਾਮ ਘਤਂ ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਮਾਤ੍-ਕਲ੍ਯਾਣਕਾਤ੍, ਗੁਣੈਰਤਿਰਿਕ੍ਤਮ੍| ਅਤ੍ਰ ਦ੍ਵਿਸਾਰਿਵਾਦਿਨਾਂ ਪਾਠਾਦੇਵੈਕਵਿਂਸ਼ਤਿਤ੍ਵਂ ਚੇਤ੍ ਅਤਦ੍ਗੁਣਸਂਵਿਜ੍ਞਾਨੋਯਂ ਬਹੁਵ੍ਰੀਹਿਰਿਤਿ ਕਸ੍ਯਚਿਦ੍ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਿਃ ਸ੍ਯਾਤ੍| ਏਵਂ ਚ ਸਾਰਿਵਾਦਿਦ੍ਵਯਸ੍ਯ ਗ੍ਰਹਣਂ ਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾਦਿਤ੍ਯੇਕਵਿਂਸ਼ਤਿਗ੍ਰਹਣਮ੍
Adhikarana unmAdAdiharaM mahApaishAcikaM ghRutam (34-38) · Śloka 38
| ਜਟਿਲਾ ਪੂਤਨਾ ਕੇਸ਼ੀ ਚਾਰਟੀ ਮਰ੍ਕਟੀ ਵਚਾ||੩੪|| ਤ੍ਰਾਯਮਾਣਾ ਜਯਾ ਵੀਰਾ ਚੋਰਕਃ ਕਟੁਰੋਹਿਣੀ| ਵਯਃਸ੍ਥਾ ਸ਼ੂਕਰੀ ਛਤ੍ਰਾ ਸਾਤਿਚ੍ਛਤ੍ਰਾ ਪਲਙ੍ਕਸਾ||੩੫|| ਮਹਾਪੁਰੁਸਦਨ੍ਤਾ ਚ ਕਾਯਸ੍ਥਾ ਨਾਕੁਲੀਦ੍ਵਯਮ੍| ਕਟਮ੍ਭਰਾ ਵਸ਼੍ਚਿਕਾਲੀ ਸ਼ਾਲਿਪਰ੍ਣੀ ਚ ਤੈਰ੍ਘਤਮ੍||੩੬|| ਸਿਦ੍ਧਂ ਚਾਤੁਰ੍ਥਿਕੋਨ੍ਮਾਦਗ੍ਰਹਾਪਸ੍ਮਾਰਨਾਸ਼ਨਮ੍| ਮਹਾਪੈਸ਼ਾਚਕਂ ਨਾਮ ਘਤਮੇਤਦ੍ਯਥਾਮਤਮ੍||੩੭|| ਬੁਦ੍ਧਿਮੇਧਾਸ੍ਮਤਿਕਰਂ ਬਾਲਾਨਂ ਚਾਙ੍ਗਵਰ੍ਧਨਮ੍| |੩੮|
| जटिला पूतना केशी चारटी मर्कटी वचा||३४|| त्रायमाणा जया वीरा चोरकः कटुरोहिणी| वयःस्था शूकरी छत्रा सातिच्छत्रा पलङ्कषा||३५|| महापुरुषदन्ता च कायस्था नाकुलीद्वयम्| कटम्भरा वृश्चिकाली शालिपर्णी च तैर्घृतम्||३६|| सिद्धं चातुर्थिकोन्मादग्रहापस्मारनाशनम्| महापैशाचकं नाम घृतमेतद्यथाऽमृतम्||३७|| बुद्धिमेधास्मृतिकरं बालानं चाङ्गवर्धनम्| |३८|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਜਟਿਲਾਦਿਭਿਰ੍ਘਤਂ ਪਕ੍ਵਂ ਚਾਤੁਰ੍ਥਿਕਾਦਿਨਾਸ਼ਨਮ੍| ਜਟਿਲਾਮਾਂਸੀ| ਪੂਤਨਾ-ਹਰੀਤਕੀ| ਕੇਸ਼ੀ-ਗਨ੍ਧਮਾਂਸੀ| ਚਰਟੀ-ਪਦ੍ਮਚਾਰਿਣੀ| ਮਰ੍ਕਟੀ-ਕਪਿਕਚ੍ਛੂਃ| ਜਯਾ-ਅਰਣਿਕਾ| ਵੀਰਾ-ਕਾਕੋਲੀ| ਚੋਰਕਃ-ਚਣ੍ਡਾ| ਵਯਃਸ੍ਥਾ-ਧਾਤ੍ਰੀ| ਸ਼ੂਕਰੀ-ਵਦ੍ਧਦਾਰੁਕਃ| ਛਤ੍ਰਾ-ਧਾਨ੍ਯਕਮ੍| ਅਤਿਚ੍ਛਤ੍ਰਾ-ਸ਼ਤਪੁਸ੍ਪਾ| ਪਲਙ੍ਕਸਾ-ਲਾਕ੍ਸਾ| ਮਹਾਪੁਰੁਸਦਨ੍ਤਾ-ਸ਼ਤਾਵਰੀ| ਕਾਯਸ੍ਥਾ-ਕ੍ਸੀਰਕਾਕੋਲੀ| ਨਾਕੁਲੀਦ੍ਵਯਂ-ਸਰ੍ਪਾਕ੍ਸੀ ਸਰ੍ਪਸੁਗਨ੍ਧਾ ਚ| ਮਹਾਪੈਸ਼ਾਚਕਸਂਜ੍ਞਂ ਚਾਤੁਰ੍ਥਿਕਾਦਿਨਾਸ਼ਨਮ੍| ਤਥਾਮਤਤੁਲ੍ਯਂ ਮਹਾਗੁਣਤ੍ਵਾਤ੍| ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾਦਿਕਂ ਸ਼ਿਸ਼ੂਨਾਂ ਚ ਸਂਵਰ੍ਧਯਤਿ|
Adhikarana unmAdAdiharaM brAhyAdivartiH (38-40) · Śloka 40
| ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀਮੈਨ੍ਦ੍ਰੀਂ ਵਿਡਙ੍ਗਾਨਿ ਵ੍ਯੋਸਂ ਹਿਙ੍ਗੁ ਜਟਾਂ ਮੁਰਾਮ੍||੩੮|| ਰਾਸ੍ਨਾਂ ਵਿਸਘ੍ਨਾਂ ਲਸ਼ੁਨਂ ਵਿਸ਼ਲ੍ਯਾਂ ਸੁਰਸਾਂ ਵਚਾਮ੍| ਜ੍ਯੋਤਿਸ੍ਮਤੀਂ ਨਾਗਵਿਨ੍ਨਾਮਨਨ੍ਤਾਂ ਸਹਰੀਤਕੀਮ੍||੩੯|| ਕਾਙ੍ਕ੍ਸੀਂ ਚ ਹਸ੍ਤਿਮੂਤ੍ਰੇਣ ਪਿਸ੍ਟ੍ਵਾ ਛਾਯਾਵਿਸ਼ੋਸਿਤਾ| ਵਰ੍ਤਿਰ੍ਨਸ੍ਯਾਞ੍ਜਨਾਲੇਪਧੂਪੈਰੁਨ੍ਮਾਦਸੂਦਨੀ||੪੦||
| ब्राह्मीमैन्द्रीं विडङ्गानि व्योषं हिङ्गु जटां मुराम्||३८|| रास्नां विषघ्नां लशुनं विशल्यां सुरसां वचाम्| ज्योतिष्मतीं नागविन्नामनन्तां सहरीतकीम्||३९|| काङ्क्षीं च हस्तिमूत्रेण पिष्ट्वा छायाविशोषिता| वर्तिर्नस्याञ्जनालेपधूपैरुन्मादसूदनी||४०||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਬ੍ਰਾਹ੍ਮ੍ਯਾਦਿਭਿਰ੍ਗਜਮੂਤ੍ਰਪਿਸ੍ਟਾ ਵਰ੍ਤਿਸ਼੍ਛਾਯਾਯਾਂ ਵਿਸ਼ੋਸਿਤਾ ਨਸ੍ਯਾਦਿਭਿਰੁਨ੍ਮਾਦਹਤ੍| ਵਿਸਘ੍ਨਾ-ਅਤਿਵਿਸਾ| ਵਿਸ਼ਲ੍ਯਾ-ਲਾਙ੍ਗਲੀ| ਨਾਗਵਿਨ੍ਨਾ-ਨਾਗਦਨ੍ਤੀ| ਕਾਙ੍ਕ੍ਸੀ-ਸੌਰਾਸ੍ਟ੍ਰਿਕਾ|
Adhikarana unmAdAdiharaM avapIDAdayaH (41-42) · Śloka 42
ਅਵਪੀਡਾਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧਾਃ ਸਰ੍ਸਾਪਾਃ ਸ੍ਨੇਹਸਂਯੁਤਾਃ| ਕਟੁਤੈਲੇਨ ਚਾਭ੍ਯਙ੍ਗੋ ਧ੍ਮਾਪਯੇਚ੍ਚਾਸ੍ਯ ਤਦ੍ਰਜਃ||੪੧|| ਸਹਿਙ੍ਗੁਸ੍ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਧੂਮਸ਼੍ਚ ਸੂਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨੋਦਿਤੋ ਹਿਤਃ| |੪੨|
अवपीडाश्च विविधाः सर्षापाः स्नेहसंयुताः| कटुतैलेन चाभ्यङ्गो ध्मापयेच्चास्य तद्रजः||४१|| सहिङ्गुस्तीक्ष्णधूमश्च सूत्रस्थानोदितो हितः| |४२|
🔊 Audio coming soon
ਸ-"ਕਲ੍ਕਾਦ੍ਯੈਰਵਪੀਡਸ੍ਤੁ" (ਹ.ਸੂ.ਅ. ੨੦/੭) ਇਤਿ ਕਥਿਤੋਵਪੀਡਃ| ਤੇਵਪੀਡਾਃ ਸਰ੍ਸਪਤੈਲਯੁਤਾ ਹਿਤਾਃ| ਅਭ੍ਯਙ੍ਗਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਸਪਤੈਲੇਨ| ਤਥਾਸ੍ਯ ਤਦ੍ਰਜਃ-ਸਰ੍ਸਪਚੂਰ੍ਣਂ, ਘ੍ਰਾਣੇ ਧ੍ਮਾਪਯੇਤ੍| ਤਥਾ ਸੂਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨੋਕ੍ਤਸ੍ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੋ ਧੂਮੋ (ਅ. ੨੧/੧੭) ਹਿਙ੍ਗੁਨਾ ਸਹ ਹਿਤਃ|
Adhikarana unmAdAdiharaM shRugAlAdimUtrAdibhirdhUpAdikam (42-43) · Śloka 43
| ਸ਼ਗਾਲਸ਼ਲ੍ਯਕੋਲੂਕਜਲੌਕਾਵਸਬਸ੍ਤਜੈਃ||੪੨|| ਮੂਤ੍ਰਪਿਤ੍ਤਸ਼ਕਲ੍ਲੋਮਨਖਚਰ੍ਮਭਿਰਾਚਰੇਤ੍| ਧੂਪਧੂਮਾਞ੍ਜਨਾਭ੍ਯਙ੍ਗਪ੍ਰਦੇਹਪਰਿਸੇਚਨਮ੍||੪੩||
| शृगालशल्यकोलूकजलौकावृषबस्तजैः||४२|| मूत्रपित्तशकृल्लोमनखचर्मभिराचरेत्| धूपधूमाञ्जनाभ्यङ्गप्रदेहपरिषेचनम्||४३||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਸ਼ਗਾਲਾਦਿਮੂਤ੍ਰਾਦਿਭਿਰ੍ਧੂਪਾਦਿਕਮਾਚਰੇਤ੍| ਅਤ੍ਰ ਜਲੌਕਾਚਰ੍ਮਚਟਿਕਾ|
Adhikarana vAtakaphAtmake shvagomatsyairdhUpaH (44) · Śloka 44
ਧੂਪਯੇਤ੍ਸਤਤਂ ਚੈਨਂ ਸ਼੍ਵਗੋਮਤ੍ਸ੍ਯੈਃ ਸੁਪੂਤਿਭਿਃ| ਵਾਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਤ੍ਮਕੇ ਪ੍ਰਾਯਃ|੪੪|
धूपयेत्सततं चैनं श्वगोमत्स्यैः सुपूतिभिः| वातश्लेष्मात्मके प्रायः|४४|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਏਨਂ-ਚੋਨ੍ਮਾਦਿਨਂ, ਪੁਨਃਪੁਨਸ਼੍ਚ ਗੋਮਤ੍ਸ੍ਯਾਦਿਭਿਃ ਸੁਸ੍ਠੁ ਪੂਤਿਂਗਨ੍ਧਿਭਿਰ੍ਧੂਪਯੇਤ੍| ਵਾਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਤ੍ਮਕੇ ਬਾਹੁਲ੍ਯੇਨੈਸ ਉਪਕ੍ਰਮਃ|
Adhikarana pittAtmake tiktakaghRutAdi (44-45) · Śloka 45
| ਪੈਤ੍ਤਿਕੇ ਤੁ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ||੪੪|| ਤਿਕ੍ਤਕਂ ਜੀਵਨੀਯਂ ਚ ਸਰ੍ਪਿਃ ਸ੍ਨੇਹਸ਼੍ਚ ਮਿਸ਼੍ਰਕਃ| ਸ਼ੀਤਾਨਿ ਚਾਨ੍ਨਪਾਨਾਨਿ ਮਧੁਰਾਣਿ ਲਘੂਨਿ ਚ||੪੫||
| पैत्तिके तु प्रशस्यते||४४|| तिक्तकं जीवनीयं च सर्पिः स्नेहश्च मिश्रकः| शीतानि चान्नपानानि मधुराणि लघूनि च||४५||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਪੈਤ੍ਤਿਕੇ ਤੂਨ੍ਮਾਦੇ ਤਿਕ੍ਤਕਂ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਜੀਵਨੀਯਂ ਚ ਸ਼ਸ੍ਯਤੇ| ਤਥਾ ਮਿਸ਼੍ਰਕੋ-ਯਮਕਃ ਸ੍ਨੇਹਃ, ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ| ਤਥਾ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਾਣਿ ਮਧੁਰਾਣ੍ਯਨ੍ਨਪਾਨਾਨਿ ਲਘੂਨਿ ਚ ਸ਼ਸ੍ਯਨ੍ਤੇ|
Adhikarana shirAvyadhAdi (46) · Śloka 46
ਵਿਧ੍ਯੇਚ੍ਛਿਰਾਂ ਯਥੋਕ੍ਤਾਂ ਵਾ ਤਪ੍ਤਂ ਮੇਦ੍ਯਾਮਿਸਸ੍ਯ ਵਾ| ਨਿਵਾਤੇ ਸ਼ਾਯਯੇਦੇਵਂ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਮਤਿਵਿਭ੍ਰਮਾਤ੍||੪੬||
विध्येच्छिरां यथोक्तां वा तृप्तं मेद्यामिषस्य वा| निवाते शाययेदेवं मुच्यते मतिविभ्रमात्||४६||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਤਥਾ ਸ਼ਿਰਾਵ੍ਯਧਵਿਧ੍ਯੁਕ੍ਤਾਂ ਸ਼ਿਰਾਂ ਵਿਧ੍ਯੇਤ੍| ਮੇਦੁਰਮਾਂਸਸ੍ਯ ਤਪ੍ਤਂ ਨਿਵਾਤੇ ਸ੍ਵਾਪਯੇਚ੍ਚ| ਏਵਂ ਕਤੇ ਸਤਿ ਮਤਿਵਿਭ੍ਰਮਾਤ੍ ਮੁਚ੍ਯਤੇ|
Adhikarana asalile kUpe prakShepaNAdi (47-52) · Śloka 52
ਪ੍ਰਕ੍ਸਿਪ੍ਯਾਸਲਿਲੇ ਕੂਪੇ ਸ਼ੋਸਯੇਦ੍ਵਾ ਬੁਭੁਕ੍ਸਯਾ| ਆਸ਼੍ਵਾਸਯੇਤ੍ਸੁਹਤ੍ਤਂ ਵਾ ਵਾਕ੍ਯੈਰ੍ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਸਂਹਿਤੈਃ||੪੭|| ਬਯਾਦਿਸ੍ਟਵਿਨਾਸ਼ਂ ਵਾ ਦਰ੍ਸ਼ਯੇਦਦ੍ਭੁਤਾਨਿ ਵਾ| ਬਦ੍ਧਂ ਸਰ੍ਸਪਤੈਲਾਕ੍ਤਂ ਨ੍ਯਸੇਦ੍ਵੋਤ੍ਤਾਨਮਾਤਪੇ||੪੮|| ਕਪਿਕਚ੍ਛ੍ਵਾਥਵਾ ਤਪ੍ਤੈਰ੍ਲੋਹਤੈਲਜਲੈਃ ਸ੍ਪਸ਼ੇਤ੍| ਕਸ਼ਾਭਿਸ੍ਤਾਡਯਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਬਦ੍ਧਂ ਸ਼੍ਵਭ੍ਰੇ ਵਿਨਿਃਕ੍ਸਿਪੇਤ੍||੪੯|| ਅਥਵਾ ਵੀਤਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਸ਼੍ਮਜਨੇ ਸਂਤਮਸੇ ਗਹੇ| ਸਰ੍ਪੇਣੋਦ੍ਧਤਦਂਸ੍ਟ੍ਰੇਣ ਦਾਨ੍ਤੈਃ ਸਿਂਹੈਰ੍ਗਜੈਸ਼੍ਚ ਤਮ੍||੫੦|| (ਤ੍ਰਾਸਯੇਚ੍ਛਸ੍ਤ੍ਰਹਸ੍ਤੈਰ੍ਵਾ ਕਿਰਾਤਾਰਾਤਿਤਸ੍ਕਰੈਃ| ) ਅਥਵਾ ਰਾਜਪੁਰੁਸਾ ਬਹਿਰ੍ਨੀਤ੍ਵਾ ਸੁਸਂਯਤਮ੍| ਭਾਪਯੇਯੁਰ੍ਵਧੇਨੈਨਂ ਤਰ੍ਜਯਨ੍ਤੋ ਨਪਾਜ੍ਞਯਾ||੫੧|| ਦੇਹਦੁਃਖਭਯੇਭ੍ਯੋ ਹਿ ਪਰਂ ਪ੍ਰਾਣਭਯਂ ਮਤਮ੍| ਤੇਨ ਯਾਤਿ ਸ਼ਮਂ ਤਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਤੋ ਵਿਪ੍ਲੁਤਂ ਮਨਃ||੫੨||
प्रक्षिप्यासलिले कूपे शोषयेद्वा बुभुक्षया| आश्वासयेत्सुहृत्तं वा वाक्यैर्धर्मार्थसंहितैः||४७|| बृयादिष्टविनाशं वा दर्शयेदद्भुतानि वा| बद्धं सर्षपतैलाक्तं न्यसेद्वोत्तानमातपे||४८|| कपिकच्छ्वाऽथवा तप्तैर्लोहतैलजलैः स्पृशेत्| कशाभिस्ताडयित्वा वा बद्धं श्वभ्रे विनिःक्षिपेत्||४९|| अथवा वीतशस्त्राश्मजने संतमसे गृहे| सर्पेणोद्धृतदंष्ट्रेण दान्तैः सिंहैर्गजैश्च तम्||५०|| (त्रासयेच्छस्त्रहस्तैर्वा किरातारातितस्करैः| ) अथवा राजपुरुषा बहिर्नीत्वा सुसंयतम्| भापयेयुर्वधेनैनं तर्जयन्तो नृपाज्ञया||५१|| देहदुःखभयेभ्यो हि परं प्राणभयं मतम्| तेन याति शमं तस्य सर्वतो विप्लुतं मनः||५२||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਅਥਵਾ ਜਲਵਰ੍ਜਿਤੇ ਕੂਪੇ ਪ੍ਰਕ੍ਸਿਪ੍ਯ ਕ੍ਸੁਧਾ ਸ਼ੋਸਯੇਤ੍| ਅਥਵਾ ਤਂ-ਉਨ੍ਮਾਦਵਨ੍ਤਂ, ਸੁਹਤ੍ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਯੁਤੈਰ੍ਵਾਕ੍ਯੈਰਾਸ਼੍ਵਾਸਯੇਤ੍-ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਯੇਤ੍| ਅਥਵਾਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਾਦੇਰ੍ਵਿਨਾਸ਼ਂ-ਵਿਘਾਤਂ, ਤਂ ਬ੍ਰੂਯਾਤ੍| ਅਦ੍ਭੁਤਾਨਿ ਵਾ ਤਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯੇਤ੍| ਅਥਵਾ ਕਟੁਤੈਲੇਨਾਭ੍ਯਕ੍ਤਂ ਬਧ੍ਵਾ ਤਮੁਤ੍ਤਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾਤਪੇ ਨ੍ਯਸੇਤ੍| ਕਪਿਕਚ੍ਛ੍ਵਾ, ਅਥਵਾ ਤਪ੍ਤੈਰ੍ਲੋਹਾਦਿਭਿਃ| ਅਥਵਾ ਚਰ੍ਮਕਸ਼ਾਭਿਰਹਤ੍ਯ ਬਦ੍ਧਂ ਸਨ੍ਤਮਵਟੇ ਵਿਨਿਃਕ੍ਸਿਪੇਤ੍| ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਦਿਵਰ੍ਜਿਤੇ ਤ੍ਵਗਾਰੇ(ਨ੍ਧਕਾਰੇ) ਭਵਨੇ ਵਾ ਬਧ੍ਵਾ ਵਿਨਿਕ੍ਸਿਪੇਤ੍| ਨਨੁ ਚ, ਏਕਸ੍ਯ ਸ਼ੂਨ੍ਯਗਹੇ ਸ੍ਥਿਤਿਰੁਨ੍ਮਾਦਸ੍ਯ ਨਿਦਾਨਮੁਕ੍ਤਮ੍| ਯਚ੍ਚ ਯਸ੍ਯ ਨਿਦਾਨਂ ਤਦੇਵ ਤਸ੍ਯ ਕਥਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ ? ਨੈਸਦੋਸਃ| ਤਦਰ੍ਥਕਾਰਿਭੇਸਜਤ੍ਵਾਤ੍| ਤਦਰ੍ਥਕਾਰਿਣਿ ਹਿ ਭੇਸਜੇਯਦੇਵ ਨਿਦਾਨਂ ਤਦੇਵੌਸਧਮ੍| ਯਥਾ,-ਤੁਚ੍ਛਦਗ੍ਧੇਗ੍ਨਿਪ੍ਰਤਪਨਮ੍, ਮਦਾਤ੍ਯਯੇ ਮਦ੍ਯਪਾਨਮਿਤਿ| ਤਦ੍ਵਦਿਹਾਪ੍ਯਵਗਨ੍ਤਵ੍ਯਮ੍| ਅਥਵਾ ਸਮੁਤ੍ਪਾਟਿਤਦਂਸ੍ਟ੍ਰੇਣ ਸਰ੍ਪੇਣ ਭਾਪਯੇਤ੍, ਦਾਨ੍ਤੈਰ੍ਗਜਾਦਿਭਿਰ੍ਵਾ| ਰਾਜਪੁਰੁਸਾ ਬਹਿਰ੍ਨੀਤ੍ਵਾ ਤਂ ਸੁਸ੍ਟੁ ਯਨ੍ਤ੍ਰਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਜ੍ਞਯਾ ਤਰ੍ਜਯਨ੍ਤੋ ਵਧੇਨ ਭਾਪਯੇਯੁਃ| ਯਤੋ ਦੇਹਦੁਃਖਭਯੇਭ੍ਯਃ ਸਕਾਸ਼ਾਤ੍ ਪਰਂ-ਅਤਿਸ਼ਯੇਨ, ਪ੍ਰਾਣਭਯਂ ਮਤਮ੍| ਤੇਨ-ਭਯੇਨ, ਇਤਸ਼੍ਚੇਤਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਪ੍ਲੁਤਮੁਨ੍ਮਾਦਿਨਃ ਸ਼ਮਮੇਤਿ|
Adhikarana siddhA kriyA prayojyA (53) · Śloka 53
ਸਿਦ੍ਧਾ ਕ੍ਰਿਯਾ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯੇਯਂ ਦੇਸ਼ਕਾਲਾਦ੍ਯਪੇਕ੍ਸਯਾ| |੫੩|
सिद्धा क्रिया प्रयोज्येयं देशकालाद्यपेक्षया| |५३|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਇਯਂ ਕ੍ਰਿਯਾ ਦੇਸ਼ਾਦ੍ਯਪੇਕ੍ਸਯਾ ਸਿਦ੍ਧਾ ਪ੍ਰਯੋਜਨੀਯਾ
Adhikarana iShTavinAshe tatsadRushaprAptyAdi (53-54) · Śloka 54
| ਇਸ੍ਟਦ੍ਰਵ੍ਯਵਿਨਾਸ਼ਾਤ੍ਤੁ ਮਨੋ ਯਸ੍ਯੋਪਹਨ੍ਯਤੇ||੫੩|| ਤਸ੍ਯ ਤਤ੍ਸਦਸ਼ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਸਾਨ੍ਤ੍ਵਾਸ਼੍ਵਾਸੈਃ ਸ਼ਮਂ ਨਯੇਤ੍| |੫੪|
| इष्टद्रव्यविनाशात्तु मनो यस्योपहन्यते||५३|| तस्य तत्सदृशप्राप्तिसान्त्वाश्वासैः शमं नयेत्| |५४|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਇਸ੍ਟਦ੍ਰਵ੍ਯਵਿਨਾਸ਼ਾਦ੍ ਯਸ੍ਯ ਮਾਨਸਮੁਪਹਨ੍ਯਤੇ ਤਸ੍ਯ ਤਤ੍ਸਦਸ਼ਾ-ਤੁਲ੍ਯਾ, ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਃ ਕਾਰ੍ਯਾ| ਤਥਾ ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਨੈਸ਼੍ਚਾਸ਼੍ਵਾਸਨੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ਮਮੁਨ੍ਮਾਦਿਨਂ ਨਯੇਤ੍|
Adhikarana kAmAdije tatpratidvandvena shamanam (54-55) · Śloka 55
| ਕਾਮਸ਼ੋਕਭਯਕ੍ਰੋਧਹਰ੍ਸੇਰ੍ਸ੍ਯਾਲੋਭਸਮ੍ਭਵਾਨ੍||੫੪|| ਪਰਸ੍ਪਰਪ੍ਰਤਿਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵੈਰੇਭਿਰੇਵ ਸ਼ਮਂ ਨਯੇਤ੍| |੫੫|
| कामशोकभयक्रोधहर्षेर्ष्यालोभसम्भवान्||५४|| परस्परप्रतिद्वन्द्वैरेभिरेव शमं नयेत्| |५५|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਕਾਮਾਦਿਜਾਨੁਨ੍ਮਾਦਾਨ੍ ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਪ੍ਰਤਿਕ੍ਸੈਰੇਭਿਰੇਵ-ਕਾਮਾਦਿਭਿਃ, ਸ਼ਮਂ ਨਯੇਤ੍|
Adhikarana bhUtAnubandhe bhUtanirdiShTamauShadham (55-56) · Śloka 56
| ਭੂਤਾਨੁਬਨ੍ਧਮੀਕ੍ਸੇਤ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਲਿਙ੍ਗਾਧਿਕਾਕਤਿਮ੍||੫੫|| ਯਦ੍ਯੁਨ੍ਮਾਦੇ ਤਤਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਭੂਤਨਿਰ੍ਦਿਸ੍ਟਮੌਸਧਮ੍| |੫੬|
| भूतानुबन्धमीक्षेत प्रोक्तलिङ्गाधिकाकृतिम्||५५|| यद्युन्मादे ततः कुर्याद्भूतनिर्दिष्टमौषधम्| |५६|
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਭੂਤੈਃ-ਦੇਵਾਦਿਭਿਃ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤੈਃ, ਅਨੁਬਨ੍ਧਃ-ਅਨੁਸਙ੍ਗਃ, ਤਮਨਨ੍ਤਰੋਕ੍ਤ ਆਗਨ੍ਤਾਵੁਨ੍ਮਾਦੇ ਯਦੀਕ੍ਸੇਤ ਤਤੋ ਭੂਤਪ੍ਰਤਿਸੇਧੋਕ੍ਤਮੌਸਧਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍| ਨਨੁ, ਕਥਮੀਕ੍ਸਣਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ ? ਇਤਿ ਵਿਸ਼ੇਸਣਦ੍ਵਾਰੇਣ ਹੇਤੁਮਾਹ-ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਲਿਙ੍ਗਾਧਿਕਾਕਤਿਮਿਤਿ| ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਨਿ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸਡ੍ਵਿਧਸ੍ਯੋਨ੍ਮਾਦਸ੍ਯ ਯਾਨਿ ਲਿਙ੍ਗਾਨਿ ਤੇਭ੍ਯੋਧਿਕਾਕਤਿਃ-ਲਕ੍ਸਣਂ, ਯਸ੍ਯ-ਭੂਤਾਨੁਬਨ੍ਧਸ੍ਯ, ਤਂ ਤਥਾਵਿਧਮ੍|
Adhikarana bhUtAnubandhe bhUtanirdiShTamauShadham (56-58) · Śloka 58
| ਬਲਿਂ ਚ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਪਲਲਂ ਯਾਵਕਂ ਸਕ੍ਤੁਪਿਣ੍ਡਿਕਾਮ੍||੫੬|| ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਮਧੁਰਮਾਹਾਰਂ ਤਣ੍ਡੁਲਾਨ੍ ਰੁਧਿਰੋਕ੍ਸਿਤਾਨ੍| ਪਕ੍ਵਾਮਕਾਨਿ ਮਾਂਸਾਨਿ ਸੁਰਾਂ ਮੈਰੇਯਮਾਸਵਮ੍||੫੭|| ਅਤਿਮੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਸ੍ਪਾਣਿ ਜਾਤ੍ਯਾਃ ਸਹਚਰਸ੍ਯ ਚ| ਚਤੁਸ੍ਪਥੇ ਗਵਾਂ ਤੀਰ੍ਥੇ ਨਦੀਨਾਂ ਸਙ੍ਗਮੇਸੁ ਚ||੫੮||
| बलिं च दद्यात्पललं यावकं सक्तुपिण्डिकाम्||५६|| स्निग्धं मधुरमाहारं तण्डुलान् रुधिरोक्षितान्| पक्वामकानि मांसानि सुरां मैरेयमासवम्||५७|| अतिमुक्तस्य पुष्पाणि जात्याः सहचरस्य च| चतुष्पथे गवां तीर्थे नदीनां सङ्गमेषु च||५८||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਤਥਾਤ੍ਰ ਭੂਤਾਨੁਬਨ੍ਧੇ ਪਲਲਯਾਵਕਾਦਿ ਚ ਯਾਵਤ੍ ਪੁਸ੍ਪਾਣਿ ਸਹਚਰਸ੍ਯ ਚੇਤਿ ਬਲਿਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍| ਕ੍ਵ ? ਚਤੁਸ੍ਪਥੇ, ਤਥਾ ਗੋਤੀਰ੍ਥੇ ਨਦ੍ਯੋਰ੍ਵਾ ਸਙ੍ਗਮੇ|
Adhikarana bhUtAnubandhe catuShpathAdau balirdeyaH (59) · Śloka 59
ਨਿਵਤ੍ਤਾਮਿਸਮਦ੍ਯੋ ਯੋ ਹਿਤਾਸ਼ੀ ਪ੍ਰਯਤਃ ਸ਼ੁਚਿਃ| ਨਿਜਾਗਨ੍ਤੁਭਿਰੁਨ੍ਮਾਦੈਃ ਸਤ੍ਵਵਾਨ੍ਨ ਸ ਯੁਜ੍ਯਤੇ||੫੯||
निवृत्तामिषमद्यो यो हिताशी प्रयतः शुचिः| निजागन्तुभिरुन्मादैः सत्ववान्न स युज्यते||५९||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਯਃ ਪੁਰੁਸੋ ਨਿਵਤ੍ਤਮਦ੍ਯਮਾਂਸੋ ਹਿਤਭੋਜੀ ਪ੍ਰਯਤਃ ਸ਼ੁਚਿਃ ਸ੍ਯਾਤ੍| ਸ ਸਾਤ੍ਵਿਕੋ ਨਿਜਾਗਨ੍ਤੁਭਿਰੁਨ੍ਮਾਦੈਰ੍ਨ ਯੁਜ੍ਯਤੇ| ਤਸ੍ਮਾਦੀਦਸ਼ੇਨ ਭਾਵ੍ਯਮਿਤਿ ਭਾਵਃ|
Adhikarana unmAde pathyam vigatonmAdasya lakShaNam (6) · Śloka 6
ਪ੍ਰਸਾਦ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥਾਨਾਂ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾਤ੍ਮਮਨਸਾਂ ਤਥਾ| ਧਾਤੂਨਾਂ ਪ੍ਰਕਤਿਸ੍ਥਤ੍ਵਂ ਵਿਗਤੋਨ੍ਮਾਦਲਕ੍ਸਣਮ੍||੬੦|| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸੂਨੁਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਗ੍ਭਟਵਿਰ- ਚਿਤਾਯਾਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਹਦਯਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸਸ੍ਠੇ ਉਤ੍ਤਰ- ਸ੍ਥਾਨੇ ਉਨ੍ਮਾਦਪ੍ਰਤਿਸੇਧੋ ਨਾਮ ਸਸ੍ਠੋਧ੍ਯਾਯਃ||੬||
प्रसाद इन्द्रियार्थानां बुद्ध्यात्ममनसां तथा| धातूनां प्रकृतिस्थत्वं विगतोन्मादलक्षणम्||६०|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविर- चितायामष्टाङ्गहृदयसंहितायां षष्ठे उत्तर- स्थाने उन्मादप्रतिषेधो नाम षष्ठोऽध्यायः||६||
🔊 Audio coming soon
ਸ੦-ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥਾਨਾਂ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਤ੍ਵਂ ਤਥਾਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾਤ੍ਮਮਨਸਾਂ ਚ, ਧਾਤੂਨਾਂ ਪ੍ਰਕਤਿਸ੍ਥਤ੍ਵਂ ਚੇਤਿ ਵਿਗਤੋਨ੍ਮਾਦਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਮਿਤਿ| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਗਾਙ੍ਕਦਤ੍ਤਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਰੀਮਦਰੁਣਦਤ੍ਤਵਿਰਚਿਤਾਯਾਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਹਦਯ- ਟੀਕਾਯਾਂ ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਸਸ੍ਠੇ ਉਤ੍ਤਰਸ੍ਥਾਨੇ ਉਨ੍ਮਾ- ਦਪ੍ਰਤਿਸੇਧੋ ਨਾਮ ਸਸ੍ਠੋਧ੍ਯਾਯਃ ਸਮਾਪ੍ਤਃ|| ੬||