25. vranapratiśēdhādhyāyaḥ

Adhikarana adhyAyopakramaH · Śloka

அத க்ரமப்ராப்தஂ வ்ரணப்ரதிஷேதஂ வ்யாசிக்யாஸுராஹ-

Adhikarana vraNapratishedhAdhyAyaH vraNasya dvaividhyam (2) · Śloka 2

அதாதோ வ்ரணப்ரதிஷேதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ| (கத்யஸூத்ரே|௨| ) வ்ரணோ த்விதா நிஜாகந்துதுஷ்டஶுத்தவிபேததஃ| நிஜோ தோஷைஃ ஶரீரோத்தைராகந்துர்பாஹ்யஹேதுஜஃ||௧|| தோஷைரதிஷ்டிதோ துஷ்டஃ ஶுத்தஸ்தைரநதிஷ்டிதஃ| |௨|

ஸ௦-வ்ரணோ த்விப்ரகாரோ-நிஜாகந்துபேதாத் துஷ்டஶுத்தபேதாச்ச| நிஜோ வ்ரணஃ ஶாரீரைதோஷைர்பவதி| ஆகந்துர்பாஹ்யஹேதூத்பவஃ| தோஷைரதிஷ்டிதோ துஷ்டஃ| ஶுத்தோ யோ தோஷைரநதிஷ்டிதஃ|

Adhikarana duShTavraNasya lakShaNam (2-5) · Śloka 5

| ஸஂவதத்வஂ விவததா காடிந்யஂ மதுதாऽதி வா||௨|| அத்யுத்ஸந்நாவஸந்நத்வமத்யௌஷ்ண்யமதிஶீததா| ரக்தத்வஂ பாண்டுதா கார்ஷ்ண்யஂ பூதிபூயபரிஸ்ருதிஃ||௩|| பூதிமாஂஸஸிராஸ்நாயுச்சந்நதோத்ஸங்கிதாऽதிருக்| ஸஂரம்பதாஹஶ்வயதுகண்ட்வாதிபிருபத்ருதஃ||௪|| தீர்ககாலாநுபந்தஶ்ச வித்யாத்துஷ்டவ்ரணாகதிம்| |௫|

ஸ௦-ஸஂவதத்வாதிர்யோ வ்ரணஸ்தஂ துஷ்டவ்ரணாகதிஂ வித்யாத்|

Adhikarana vraNaH pa~jcadashaprakAraH (5) · Śloka 5

| ஸ பஞ்சதஶதா தோஷைஃ ஸரக்தைஃ|௫|

ஸ௦-ஸ ச பஞ்சதஶப்ரகாரோ ரக்தஸஹிதைர்தோஷைஃ ஸ்யாத்| தத்ர பதக் தோஷைஸ்த்ரயஃ, ஸஂஸர்கஜாஸ்த்ரயஃ, ஸந்நிபாதேநைக இதி [ஸப்த]| ஏவஂபூதா ரக்தஸஹிதைஃ ஸப்த| ஏவஂ சதுர்தஶ| ரக்தேந கேவலேநைக இதி பஞ்சதஶ| நநு, ப்ராகப்யதாயி (ஹ.ஸூ.அ.௨௯/௬)-"ஶூலஂநர்தேऽநிலாத்தாஹஃ பித்தாச்சோபஃ கபோதயாத்| ராகோ ரக்தாச்ச பாகஃஸ்யாத்" இத்யாதி| ததிஹைகதோஷஜத்வஂ த்விதோஷஜத்வஂ ரக்தரஹிதத்வஂ சோச்யமாநஂ பூர்வாபரவ்யாஹதஂ ஸ்யாத்| அத்ரோச்யதே| காஸஸம்ப்ராப்திவதத்ர ந்யாயோ போத்யஃ| ததா ஹ்யேகதோஷஜேऽபி காஸே தோஷாந்தரஸ்யாநுபந்தத்வமுரரீகத்ய த்விதோஷஜாநுஸாரேண யதோபக்ரமஸ்ததேஹாபீதி நாத்ர புர்வாபரவ்யாஹதத்வம்|

Adhikarana 1 vAtajasya vraNasya lakShaNam (5-7) · Śloka 7

| தத்ர மாருதாத்||௫|| ஶ்யாவஃ கஷ்ணோऽருணோ பஸ்மகபோதாஸ்திநிபோऽபி வா| மஸ்துமாஂஸபுலாகாம்புதுல்யதந்வல்பஸஂஸ்ருதிஃ||௬|| நிர்மாஂஸஸ்தோதபேதாட்யோ ரூக்ஷஶ்சடசடாயதே| |௭|

ஸ௦-தேஷு மத்யே மாருதாத் ஶ்யாவாதிகுணோ மஸ்த்வாதிதுல்யதந்வல்பவிஸ்ராவஸ்ததா நிர்மாஂஸாதிகுணஃ ஸ்யாத்|

Adhikarana 2 pittajasya vraNasya lakShaNam (7-8) · Śloka 8

| பித்தேந க்ஷிப்ரஜஃ பீதோ நீலஃ கபிலபிங்கலஃ||௭|| மூத்ரகிஂஶுகபஸ்மாம்புதைலாபோஷ்ணபஹுஸ்ருதிஃ| க்ஷாரோக்ஷிதக்ஷதஸமவ்யதோ ராகோஷ்மபாகவாந்||௮||

ஸ௦-பித்தேந வ்ரணஃ க்ஷிப்ரோத்பவஃ பீதாதுகுணோ மூத்ராதிஸதஶபஹுஸ்ராவஃ க்ஷாரோக்ஷிததுல்யருஜோ ராகோஷ்மபாகவாந்|

Adhikarana 3 kafajasya vraNasya lakShaNam (9) · Śloka 9

கபேந பாண்டுஃ கண்டூமாந் பஹுஶ்வேதகநஸ்ருதிஃ| ஸ்தூலோஷ்டஃ கடிநஃ ஸ்நாயுஸிராஜாலததோऽல்பருக்||௯||

ஸ௦-கபேந பாண்டுஃ கண்டூயுதோ பஹுஶுக்லகநஸ்ராவஃ ஸ்தூலௌஷ்டஃ கடிநஸ்ததா ஸ்ராயுஸிராஜாலததோऽல்பருஜஃ|

Adhikarana 4 raktajasya vraNasya lakShaNam (10) · Śloka 10

ப்ரவாலரக்தோ ரக்தேந ஸரக்தஂ பூயமுத்கிரேத்| வாஜிஸ்தாநஸமோ கந்தே யுக்தோ லிங்கைஶ்ச பைத்திகைஃ||௧௦||

ஸ௦-ரக்தேந வித்குமலோஹிதஃ ஸரக்தஂ பூயஂ ஸ்ரவேத்| துரகஸ்தாநதுல்யோ கந்தேந| ததா பைத்திகைர்லிங்கைர்யுதஃ|

Adhikarana 5-10 dvidoShajasya vraNasya lakShaNam,11-14 tridoShajasya vraNasya lakShaNam 15 sarvajasya vraNasya lakShaNam (11) · Śloka 11

த்பாப்யாஂ த்ரிபிஶ்ச ஸர்வைஶ்ச வித்யால்லக்ஷணஸங்கராத்| |௧௧|

ஸ௦-த்வாப்யாஂ த்ரிபிஃ ஸர்வைஶ்ச லக்ஷணாநாஂ ஸங்கராத் ஸஂஸர்கஜாதீந் வித்யாத்|

Adhikarana shuddhavraNasya lakShaNam (11-12) · Śloka 12

| ஜிஹ்வாப்ரபோ மதுஃ ஶ்லக்ஷ்ணஃ ஶ்யாவௌஷ்டபிடிகஃ ஸமஃ||௧௧|| கிஞ்சிதுந்நதமத்யோ வா வ்ரணஃ ஶுத்தோऽநுபத்ரவஃ| |௧௨|

ஸ௦-ஜிஹ்வாப்ரபாதிகுணோ வ்ரணோऽநுபத்ரவஃ ஶுத்தஃ ஸ்யாத்|

Adhikarana tcagAdInAM vraNAshrayAnAmuttarottaraM duHsAdhyatvam (12-13) · Śloka 13

| த்வகாமிஷஸிராஸ்நாயுஸந்த்யஸ்தீநி வ்ரணாஶயாஃ||௧௨|| கோஷ்டோ மர்ம ச தாந்யஷ்டௌ துஃஸாத்யாந்யுத்தரோத்தரம்| |௧௩|

ஸ௦-த்வகாதீநி வ்ரணாஶ்ரயாஸ்ததா கோஷ்டோ மர்ம சேத்யஷ்டாவத்தரோத்தரஂ துஃஸாத்யாநி|

Adhikarana vraNAnAM susAdhyatvam (13-14) · Śloka 14

| ஸுஸாத்யஃ ஸத்த்வமாஂஸாக்நிவயோபலவதி வ்ரணஃ||௧௩|| வத்தோ தீர்கஸ்த்ரிபுடகஶ்சதுரஸ்ராகதிஶ்ச யஃ| ததா ஸ்பிக்பாயுமேட்ரோஷ்டபஷ்டாந்தர்வக்த்ரகண்டகஃ||௧௪||

ஸ௦-ஸத்த்வாதிமதி வ்ரணஃ ஸுஸாத்யஃ| வத்தாதிகுணஸ்ததா ஸ்பிகாதிஷு ச ஸுஸாத்யஃ|

Adhikarana vraNAnAM kRucchrasAdhyatvam (15) · Śloka 15

கச்ச்ரஸாத்யோऽக்ஷிதஶநநாஸிகாபாங்கநாபிஷு| ஸேவநீஜடரஶ்ரோத்ரபார்ஶ்வகக்ஷாஸ்தநேஷு ச||௧௫||

ஸ௦-அக்ஷ்யாதிஷு ஸ்திதஃ கச்ச்ரஸாத்யஃ|

Adhikarana vraNAnAM asAdhyatvam (16-22) · Śloka 22

பேநபூயாநிலவஹஃ ஶல்யவாநூர்த்வநிர்வமீ| பகந்தரோऽந்தர்வதநஸ்ததா கட்யஸ்திஸஂஶ்ரிதஃ||௧௬|| குஷ்டிநாஂ விஷஜுஷ்டாநாஂ ஶோஷிணாஂ மதுமேஹிநாம்| வ்ரணாஃ கச்ச்ரேண ஸித்த்யந்தி யேஷாஂ ச ஸ்யுர்வ்ரணே வ்ரணாஃ||௧௭|| நைவ ஸித்த்யந்தி வீஸர்பஜ்வராதீஸாரகாஸிநாம்| பிபாஸூநாமநித்ராணாஂ ஶ்வாஸிநாமவிபாகிநாம்||௧௮|| பிந்நே ஶிரஃகபாலே வா மஸ்துலுங்கஸ்ய தர்ஶநே| ஸ்நாயுக்லேதாத்ஸிராச்சேதாத்காம்பீர்யாத்கமிபக்ஷணாத்||௧௯|| அஸ்திபேதாத்ஸஶல்யத்வாத்ஸவிஷத்வாததர்கிதாத்| மித்யாபந்தாததிஸ்நேஹாத்ரௌக்ஷ்யாத்ரோமாதிகட்டநாத்||௨௦|| க்ஷோபாதஶுத்தகோஷ்டத்வாத்ஸௌஹித்யாததிகர்ஶநாத்| மத்யபாநாத்திவாஸ்வப்நாத்வவாயாத்ராத்ரிஜாகராத்||௨௧|| வ்ரணோ மித்யோபசாராச்ச நைவ ஸாத்யோऽபி ஸித்யதி| |௨௨|

ஸ௦-பேநாதிவஹஃ ஶல்யுக்த ஊர்த்வநிர்வமீ ததா பகந்தரோऽந்தர்முகஸ்ததா கட்யஸ்திஸஂஶ்ரிதஸ்ததா குஷ்ட்யாதீநாஂ வ்ரணாஃ கச்ச்ரேண ஸித்த்யந்தி| ததா யேஷாஂ வ்ரணே வ்ரணாஃ ஸ்யுஸ்தே ச துஃஸாத்யாஃ| ஸ௦-விஸர்பஜ்வராதிமதாஂ வ்ரணா நைவ ஸித்த்யந்தி| ஶிரஃகபாலே ச பிந்நே மஸ்துலுங்கதர்ஶநே [வா] வ்ரணோ ந ஸித்த்யதி| ஸ௦-ஸ்ராயுக்லேதாதேஃ காரணாத் ஸாத்யோऽபி வ்ரணோ ந ஸித்த்யதி|

Adhikarana rohasya lakShaNam (22-23) · Śloka 23

| கபோதவர்ணப்ரதிமா யஸ்யாந்தாஃ க்லேதவர்ஜிதாஃ||௨௨|| ஸ்திராஶ்சிபிடிகாவந்தோ ரோஹதீதி தமாதிஶேத்| |௨௩|

ஸ௦-யஸ்ய கபோதவர்ணாபாஃ ப்ரக்லேதவர்ஜிதா அந்தாஃ, ததா சிபிடிகாந்வந்தோ-ம்லாநப்ராயாஃ, தஂ-வ்ரணஂ, ரோஹதீதி நிர்திஶேத்|

Adhikarana vraNacikitsA vraNashophe vishodhanam (23-24) · Śloka 24

| அதாத்ர ஶோபாவஸ்தாயாஂ யதாஸந்நஂ விஶோதநம்||௨௩|| யோஜ்யஂ ஶோபோ ஹி ஶுத்தாநாஂ வ்ரணஶ்சாஶு ப்ரஶாம்யதி| |௨௪|

ஸ௦-அத்ர ச-வ்ரணே, ஶோபாவஸ்தாயாஂ ஸத்யாஂ யதாஸந்நஂ-ஊர்த்வமதோ வா, ஶோதநஂ-வமநஂ விரேசநஂ வா, யோஜ்யம்| ஶுத்தாநாஂ ஹி ஶோபோ வ்ரணஶ்ச ஶீக்ரஂ ஶாம்யதி|

Adhikarana vraNashItopacAraH (24-25) · Śloka 25

| குர்யாச்சீதோபசாரஂ ச ஶோபாவஸ்தஸ்ய ஸந்ததம்||௨௪|| தோஷாக்நிரக்நிவத்தேந ப்ரயாதி ஸஹஸா ஶமம்| |௨௫|

ஸ௦-ஶோபாவஸ்தஸ்ய ஸததஂ ஶீதோபசாரஂ குர்யாத்| தேந-ஶீதோபசாரேண கதேந ஸதா, தோஷாக்நிரக்நிரிவ ஸஹஸைவ ஶமஂ யாதி|

Adhikarana shophe vraNe ca kaThinAdiyukte raktaharaNam (25-26) · Śloka 26

| ஶோபே வ்ரணே ச கடிநே விவர்ணே வேதநாந்விதே||௨௫|| விஷயுக்தே விஶேஷேண ஜலஜாத்யைர்ஹரேதஸக்| துஷ்டாஸ்ரேऽபகதே ஸத்யஃ ஶோபராகருஜாஂ ஶமஃ||௨௬||

ஸ௦-ஶோபே வ்ரணே ச கடிநாதிகுணே விஶேஷேண ஜலௌகஃப்ரபதிபிரஸ்ரஂ ஹரேத்| யதோ துஷ்டரக்தேऽபநீதே ஸத்ய ஏவ ஶோபாதிஶமஃ ஸ்யாத்|

Adhikarana shophe punaH punaH srAvitarakte shIradravyairlepaH (27-28) · Śloka 28

ஹதே ஹதே ச ருதிரே ஸுஶீதைஃ ஸ்பர்ஶவீர்யயோஃ| ஸுஶ்லக்ஷ்ணைஸ்ததஹஃபிஷ்டைஃ க்ஷீரேக்ஷுஸ்வரஸத்ரவைஃ||௨௭|| ஶததௌதகதோபேதைர்முஹுரந்யைரஶோஷிபிஃ| ப்ரதிலோமஂ ஹிதோ லேபஃ ஸேகாப்யங்காஶ்ச தத்கதாஃ||௨௮||

ஸ௦-புநஃ புநஃ ஸ்ராவிதே ச ரக்தே ஸதி ஸ்பர்ஶவீர்யயோஃ ஸுஷ்டு ஶீதத்ரவ்யைஃ ஸுஶ்லக்ஷ்ணைஸ்தஸ்மிந்நேவாஹநி பிஷ்டைஃ-ந து பர்யுஷிதைஃ, ததா க்ஷீராதித்ரவைஃ ஶததௌதகதயுக்தைர்முஹுரபரைரஶோஷிபிர்லேபோ ஹிதஃ| ப்ரதிலோமஂ-ந த்வநுலோமம்| ஸேகாப்யங்காஶ்ச பூர்வோக்தைஃ கதா ஹிதாஃ|

Adhikarana shophe nyagrodhAditvAgbhiH pralepaH (29) · Śloka 29

ந்யக்ரோதோதும்பராஶ்வத்தப்லக்ஷவேத ஸவல்கலைஃ| ப்ரதேஹோ பூரிஸர்பிபிஃ ஶோபநிர்வாபணஃ பரம்||௨௯||

ஸ௦-ந்யக்ரோதாதித்வக்பிஃ ப்ரதேஹோ பூரிகதஃ பரஂ ஶோபநிர்வாபணஃ|

Adhikarana shophe AnUpavesavArAdyaiH svedaH,shophe dAharUgdharAH somAstilAH (30-31) · Śloka 31

வாதோல்பணாநாஂ ஸ்தப்தாநாஂ கடிநாநாஂ மஹாருஜாம்| ஸ்ருதாஸ்ருஜாஂ ச ஶோபாநாஂ வ்ரணாநாமபி சேத்தஶாம்||௩௦|| ஆநூபவேஸவாராத்யைஃ ஸ்வேதஃ, ஸோமாஸ்திலாஃ புநஃ| பஷ்டா நிர்வாபிதாஃ க்ஷீரே தத்பிஷ்டா தாஹருக்கராஃ||௩௧||

ஸ௦-வாதோல்பணாநாஂ ததா ஸ்தப்தாநாஂ கடிநாநாஂ தீவ்ரருஜாஂ ஸ்ருதரக்தாநாஂ ஶோபாநாஂ வ்ரணாநாமபி சேத்தக்ஸ்வரூபாணாஂ குட்டிதகதாதி ஸஂஸ்கதாநூபமாஂஸாத்யைஃ ஸ்வேதோ ஹிதஃ| அதஸீயுக்தாஸ்திலா பஷ்டா துக்தே நிர்வாபிதாஸ்தேநைவ க்ஷீரேண பிஷ்டா தாஹருஜாக்நாஃ|

Adhikarana shophe shthiratvAdiyukte snehaH svedo mardanaM yavAdibhiH pralepashca (32-33) · Śloka 33

ஸ்திராந் மந்தருஜஃ ஶோபாந் ஸ்நேஹைர்வாதகபபஹைஃ| அப்யஜ்ய ஸ்வேதயித்வா ச வேணுநாட்யா ஶநைஃ ஶநைஃ||௩௨|| விம்லாபநார்தஂ மத்கீயாத் தலேநாஙுஷ்டகேந வா| யவகோதூமமுத்கைஶ்ச ஸித்த பிஷ்டைஃ ப்ரலேபயேத்||௩௩||

ஸ௦-ஶோபாந் ஸ்திராநல்பபீடாந் வாதகபக்நைஃ ஸ்நேஹைர்ம்ரக்ஷாயித்வா ஸ்வேதயித்வா ச வஂஶநாட்யா விம்லாபநார்தஂ ஶநைஃ ஶநைர்மலயேத்| தலேநாங்குஷ்டகேந வா மலயேத்| யவாதிபிஃ ஸித்தபிஷ்டைஃ ப்ரதேஹயேத்|

Adhikarana shophe evaM vilayanAbhAve upanAhaH (34) · Śloka 34

விலீயதே ஸ சேந்நைவஂ ததஸ்தமுபநாஹயேத்| அவிதக்தஸ்ததா ஶாந்திஂ விதக்தஃ பாகமஶ்ருதே||௩௪||

ஸ௦-ஏவஂ கதே யதி ஶோபோ ந விலீயதே, ததஸ்தமுபநாஹயேத்| ததா கதே ஸத்யவிதக்தஃ ஶோபண் ஸந் ஶாந்திஂ ப்ராப்நோதி| விதக்தஸ்து பச்யதே|

Adhikarana shophe upanAhe saktupiNDikAshreShThA (35) · Śloka 35

ஸகோலதிலவல்லோமா தத்யம்லா ஸக்துபிண்டிகா| ஸகிண்வகுஷ்டலவணா கோஷ்ணா ஶஸ்தோபநாஹநே||௩௫||

ஸ௦-பதராதியுதா ஸக்துபிண்டிகாऽம்லததியுதா கிண்வாத்யந்விதா கோஷ்ணா உபநாஹே ஶ்ரேஷ்டா|

Adhikarana shophe supavkAdiyukte dAraNam (36) · Śloka 36

ஸுபக்வே பிண்டிதே ஶோபே பீடநைருபபீடிதே| தாரணஂ தாரணார்ஹஸ்ய ஸுகுமாரஸ்ய சேஷ்யதே||௩௬||

ஸ௦-ஶோபே ஸுபக்வே க்ரதிதே பீடநைர்த்ரவ்யைருபபீடிதே ஸதி தாரணார்ஹஸ்ய ஸுகுமாரஸ்ய நரஸ்ய தாரணமிஷ்யதே|

Adhikarana shophe guggulvAdIni pavkashopha vidAraNAni (37) · Śloka 37

குக்குல்வதஸிகோதந்தஸ்வர்ணக்ஷீரீகபோதவிட்| க்ஷௌரௌஷதாநி க்ஷாராஶ்ச பக்வஶோபவிதாரணம்||௩௭||

ஸ௦-குக்ல்குல்வாதீநி, ததா க்ஷாரௌஷதாநி-க்ஷாரவித்யுக்தாநி (ஹ.ஸூ.அ. ௩௦௧௮), க்ஷாராஶ்ச, பக்வஶோபவிதாரணஂ ஸ்யாத்| கோதந்தோ-ஹரிதாலம்|

Adhikarana vraNe pUyagarbhAdiyukte pIDanam (38) · Śloka 38

பூயகர்பாநணுத்வாராந் ஸோத்ஸங்காந்மர்மகாநபி| நிஃஸ்நேஹைஃ பீடநத்ரவ்யைஃ ஸமந்தாத்ப்ரதிபீடயேத்||௩௮||

ஸ௦-பூயகர்பாந் ஸூக்ஷ்மத்வாராந் ஸோத்ஸங்காந் மர்மாஶ்ரிதாந் ஸ்நேஹரஹிதைஃ பீடநத்ரவ்யைஃ பரிதஃ ப்ரதிபீடயேத்|

Adhikarana vraNe pIDanapralepasya shuShkatve samupekShAdi (39) · Śloka 39

ஶுஷ்யந்தஂ ஸமுபேக்ஷேத ப்ரலேபஂ பீடநஂ ப்ரதி| ந முகே சைநமாலிம்பேத் ததா தோஷஃ ப்ரஸிச்யதே||௩௯||

ஸ௦-பீடநஂ ப்ரதி யோ லேபஸ்தஂ ஶுஷ்யந்தஂ ஸமுபேக்ஷேத| முகே சைநஂ வ்ரணஂ நாலிம்பேத்| ததா ச-ஏவஂ, தோஷஃ, ப்ரஸிச்யதே-நிர்யாதி|

Adhikarana vraNe kalAyAdiyukte surasAdinA kShAlanAdi (40) · Śloka 40

கலாயயவகோதூமமாஷமுத்கஹரேணவஃ| த்ரவ்யாணாஂ பிச்சிலாநாஂ ச த்வங்மூலாநி ப்ரபீடநம்||௪௦||

ஸ௦-கலாயாதயஃ பிச்சிலாநாஂ த்ரவ்யாணாஂ த்வசோ மூலாநி ச ப்ரபீடநஂ ஸ்யாத்|

Adhikarana vraNe avishuddhe paTolInimbavkA thena kShAlanam (41) · Śloka 41

ஸப்தஸு க்ஷாலநாத்யேஷு ஸுரஸாரக்வதாதிகௌ| பஶஂ துஷ்டே வ்ரணே யோஜ்யௌ மேஹகுஷ்டவ்ரணேஷு ச||௪௧||

ஸ௦-ஸப்தஸு க்ஷாலநாதிஷு-க்ஷாலநமாலேபோ கதஂ தைலஂ ரஸக்ரியா சூர்ணோ வர்திஶ்சேதி ஸப்த தேஷு, ஸுரஸாதிராரக்வதாதிஶ்சேதி (ஹ.ஸூ.அ. ௧௫) துஷ்டே வ்ரணே பஶஂ யோஜ்யௌ ததா மேஹாதிஷு ச|

Adhikarana vraNe vishuddhe nyagrodAdivkAhena kShAlanam (42) · Śloka 42

அதவா க்ஷாலநஂ க்வாதஃ படோலீநிம்பபத்ரஜஃ| அவிஶுத்தே, விஶுத்தே து வ்யக்ரோதாதித்வகுத்பவஃ||௪௨||

ஸ௦-அதவாऽவிஶுத்தே வ்ரணே படோலீநிம்பபத்ரஜஃ க்வாதஃ க்ஷாலநஂ ஹிதஃ| விஶுத்தே து வ்ரணே ந்யக்ரோதாதித்வகுத்பவஃ க்வாதஃ க்ஷாலநாதௌ ஹிதஃ|

Adhikarana vraNe paTolyAdilepo vraNashodhanaH (43) · Śloka 43

படோலீதிலயஷ்ட்யாஹ்வத்ரிவத்தந்தீநிஶாத்வயம்| நிம்பபத்ராணி சாலேபஃ ஸபடுர்வ்ரணஶோதநஃ||௪௩||

ஸ௦-படோலாதிபிர்லேபஃ ஸைந்தவயுதோ வ்ரணஶோதநஃ|

Adhikarana vraNe sUkShmAsyAdiyukte trivRutAdivartyA vishodhanam (44) · Śloka 44

வ்ரணாந் விஶோதயேத்வர்த்யா ஸூக்ஷ்மாஸ்யாந் ஸந்திமர்மகாந்| கதயா த்ரிவதாதந்தீலாங்கலீமதுஸைந்தவைஃ||௪௪||

ஸ௦-வ்ரணாந் ஸூக்ஷ்மமுகாந் ஸந்திமர்மாஶ்ரிதாந் வர்த்யா த்ரிவதாதிபிஃ கதயா விஶோதயேத்|

Adhikarana vraNe vAtAbhIbhUtAdau yavAjyAdibhirdhUpanam (45) · Śloka 45

வாதாபிபூதாந் ஸாஸ்ராவாந் தூபயேதுக்ரவேதநாந்| யவஜ்யபூர்ஜமதநஶ்ரீவேஷ்டகஸுராஹ்வயைஃ||௪௫||

ஸ௦-வாதாபிபூதாந் ஸாஸ்ராவாந் தாருணவேதநாந் யவாதிபிர்தூபயேத்|

Adhikarana pittadyulbaNe shItatairnirvApaNam (46) · Śloka 46

நிர்வாபயேத் பஶஂ ஶீதைஃ பித்தரக்தவிஷோல்பணாந்| |௪௬|

ஸ௦-பித்தா[த்ய]திகாந் ஶீதைர்பஶஂ நிர்வாபயேத்|

Adhikarana pittashuShkAlpamAMsAdau nyagrodhAdibhirutsAdanaM mAMsAdamAMsAnAM bhakShaNaM ca (46-48) · Śloka 48

| ஶுஷ்கால்பமாஂஸே கம்பீரே வ்ரண உத்ஸாதநஂ ஹிதம்||௪௬|| ந்யக்ரோதபத்மகாதிப்யாமஶ்வகந்தாபலாதிலைஃ| அத்யாந்மாஂஸாதமாஂஸாநி விதிநோபஹிதாநி ச||௪௭|| மாஂஸஂ மாஂஸாதமாஂஸேந வர்ததே ஶுத்தசேதஸஃ| |௪௮|

ஸ௦-வ்ரணே ஶுஷ்கால்பமாஂஸே கம்பீர உத்ஸாதநஂ ஹிதஂ வ்யக்ரோதாதிபிஃ| ததா மாஂஸாதீநாஂ ப்ராணிநாஂ மாஂஸாநி ஸுஷ்டு ஸஂஸ்கதாநி பக்ஷயேத்| யதஃ ஶுத்தமநஸோ மாஂஸாதமாஂஸேந பிஶிதஂ வர்ததே|

Adhikarana pitta utsannamRudumAMse jAtyAdibhiravasAdanam (48-49) · Śloka 49

| உத்ஸந்நமதுமாஂஸாநாஂ வ்ரணாநாமவஸாதநம்||௪௮|| ஜாதீமுகுலகாஸீஸமநோஹ்வாலபுராக்நிகைஃ| |௪௯|

ஸ௦-வ்ரணாநாமுத்ஸந்நமதுமாஂஸாநாஂ ஜாதீமுகுலாதிபிரவஸாதநஂ ஹிதம்|

Adhikarana pitta utsannamAMsAdau kShArakarmaNA shodhanam (49-50) · Śloka 50

| உத்ஸந்நமாஂஸாந் கடிநாந் கண்டூயுக்தாஂஶ்சிரோத்திதாந்||௪௯|| வ்ரணாந் ஸுதுஃகஶோத்யாஂஶ்ச ஶோதயேத் க்ஷாரகர்மணா| |௫௦|

ஸ௦-உத்ஸந்நமாஂஸாதிகா வ்ரணாஸ்ததா யே து ஸுஷ்டு துர்விஶோத்யாஸ்தாந் க்ஷாரகர்மணா விஶோதயேத்|

Adhikarana phitta ashmaryAdau agnikarmaNA sAdhanam (50-51) · Śloka 51

| ஸ்ரவந்தோऽஶ்மரிஜா மூத்ரஂ யே சாந்யே ரக்தவாஹிநஃ||௫௦|| சிந்நாஶ்ச ஸந்தயோ யேஷாஂ யதோக்தைர்யே ச ஶோதநைஃ| ஶோத்யமாநா ந ஶுத்த்யந்தி ஶோத்யாஃ ஸ்யுஸ்தேऽக்நிகர்மணா||௫௧||

ஸ௦-அஶ்மரிஜா வ்ரணா மூத்ரஂ ஸ்ரவந்தோ, யே சாந்யே ரக்தவாஹிநோ, யேஷாஂ ச ஸந்தயஸ்சிநாஃ, யே ச யதோக்தைஃ ஶோதநைஃ ஶோத்யமாநா ந ஶுத்த்யந்தி, தேऽக்நிகர்மணா ஶோத்யாஃ ஸ்யுஃ|

Adhikarana phitta shuddhautsAdanadravyeNa ropaNam (52) · Śloka 52

ஶுத்தாநாஂ ரோபணஂ யோஜ்யமுத்ஸாதாய யதீரிதம்| |௫௨|

ஸ௦-யதுத்ஸாதார்தஂ த்ரவ்யஂ கதிதஂ ததேவ ஶுத்தாநாஂ வ்ரணாநாஂ ரோபணஂ யோஜ்யம்|

Adhikarana pitta ashvagandhAdikaM paramaM ropaNam (52-53) · Śloka 53

| அஶ்வகந்தா ருஹா ரோத்ரஂ கட்பலஂ மதுயஷ்டிகா||௫௨|| ஸமங்கா தாதகீபுஷ்பஂ பரமஂ வ்ரணரோபணம்| |௫௩|

ஸ௦-அஶ்வகந்தாதிகஂ வ்ரணரோபணஂ பரம்|

Adhikarana pittaa petapUtimAMsAdau tilakalkaha saMrohaNaH (53-54) · Śloka 54

| அபேதபூதிமாஂஸாநாஂ மாஂஸஸ்தாநாமரோஹதாம்||௫௩|| கல்கஂ ஸஂரோஹணஂ குர்யாத் திலாநாஂ மதிகாந்விதம்| |௫௪|

ஸ௦-அபகதபூதிமாஂஸாநாஂ மாஂஸஸ்தாநாஂ வ்ரணாநாமரோஹதாஂ திலகல்கஂ ஸமதுகஂ ஸஂரோஹணஂ குர்யாத்|

Adhikarana pitta sakShaudranimbapatrayuktaH paraM saMshodhanam,pitta sapUrvAbhyAM sarpiShA ca yuktaH shIdhraM ropaNaH (54-55) · Śloka 55

| ஸ்நிக்தோஷ்ணதிக்தமதுரகஷாயத்வைஃ ஸ ஸர்வஜித்||௫௪|| ஸ க்ஷௌத்ரநிம்பபத்ராப்யாஂ யுக்தஃ ஸஂஶோதநஂ பரம்| பூர்வாப்யாஂ ஸர்பிஷா சாஸௌ யுக்தஃ ஸ்யாதாஶு ரோபணஃ||௫௫||

ஸ௦-ஏஷ திலகல்கஃ ஸ்நிக்தாதிகுணைஃ ஸர்வரோகஜித்| ஸ மாக்ஷிகநிம்பபத்ராப்யாஂ யுதஸ்திலகல்கஃ பரஂ ஸஂஶோதநம்| பூர்வாப்யாஂ-க்ஷௌத்ரநிம்பபத்ராப்யாஂ, ஸர்பிஷா சாஸௌ திலகல்கோ யுதஃ ஶீக்ரஂ ஸஂரோஹணஃ ஸ்யாத்|

Adhikarana pitta tilavat yavakalko~api (56) · Śloka 56

திலவத்யவகல்கஂ து கேசிதிச்சந்தி தத்விதஃ| |௫௬|

ஸ௦-கேசித் வ்ரணஸ்வரூபாபிஜ்ஞா யவகல்கஂ திலகல்கவதிச்சந்தி|

Adhikarana pitta sAstrapittAdau kShIraropaNasiddhadhRutena ropaNam,pitta kaphavAtaje ropaNasiddhatailena ropaNasiddha tailena ropaNam (56-57) · Śloka 57

| ஸாஸ்ரபித்தவிஷாகந்துகம்பீராந் ஸோஷ்மணோ வ்ரணாந்||௫௬|| க்ஷீரரோபணபைஷஜ்யஶதேநாஜ்யேந ரோபயேத்| ரோபணௌஷதஸித்தேந தைலேந கபவாதஜாந்||௫௭||

ஸ௦-ஸாஸ்ரபித்தாதீந் வ்ரணாந் க்ஷீரயுக்தரோபணத்ரவ்யபக்வேந கதேந ரோபயேத்| ரோபணத்ரவ்யஸித்தேந தைலேந கபவாதோத்தாந் ரோபயேத்|

Adhikarana pitta kAcchcAyAdikaM shreShThaM ropaNam (58) · Śloka 58

காச்சீரோத்ராபயாஸர்ஜஸிந்தூராஞ்ஜநதுத்தகம்| சூர்ணிதஂ தைலமதநைர்யுக்தஂ ரோபணமுத்தமம்||௫௮||

ஸ௦-காச்ச்யாதிகஂ ஸூக்ஷ்மரஜீகதஂ தைலமதநைர்யுக்தஂ ரோபணம்|

Adhikarana pitta samAdau cUrNaH (59) · Śloka 59

ஸமாநாஂ ஸ்திரமாஂஸாநாஂ த்வக்ஸ்தாநாஂ சூர்ண இஷ்யதே| |௫௯|

ஸஂ-ஸமாநாஂ வ்ரணாநாஂ ஸ்திரமாஂஸாநாஂ த்வக்ஸ்தாநாஂ சூர்ணமிஷ்டம்|

Adhikarana pitta kakuBAdipralepastvagvishuddhikaraH param (59-60) · Śloka 60

| ககுபோதும்பராஶ்வத்தஜம்பூகட்பலரோத்ரஜைஃ||௫௯|| த்வசமாஶு நிகஹ்ணந்தி த்வக்சூர்ணைஶ்சூர்ணிதா வ்ரணாஃ| |௬௦|

ஸஂ-ககுபாதிஜைஶ்சூர்ணைர்வ்ரணாஶ்சூர்ணிதாஃ ஶீக்ரமேவ த்வசஂ நிகஹ்ணநந்தி|

Adhikarana pitta lAkShAdipralepastvagviSuddhikaraH param (60-61) · Śloka 61

| லாக்ஷாமநோஹ்வாமஞ்ஜிஷ்டாஹரிதாலநிஶாத்வயைஃ||௬௦|| ப்ரலேபஃ ஸகதக்ஷௌத்ரஸ்த்வக்விஶுத்திகரஃ பரம்| |௬௧|

ஸஂ-லாக்ஷாதிபிர்கதக்ஷௌத்ரஸஹிதோ லேபஃ பரஂ த்வக்விஶுத்திகரஃ|

Adhikarana pitta kAlIyAdilepaH savarNakaraNaH (61-62) · Śloka 62

| காலீயகலதாம்ராஸ்திஹேமகாலாரஸோத்தமைஃ||௬௧|| லேபஃ ஸகோமயரஸஃ ஸவர்ணகரணஃ பரம்| |௬௨|

ஸ௦-காலீயகாதிபிர்லேபஃ ஸகோஶகத்ரஸஃ பரஂ ஸவர்ணகரணஃ|

Adhikarana pitta vAraNadantAdilepo romobhdavakaraH ,pittaa catuShpAnnakhAdimaShIlepo (62-63) · Śloka 63

| தக்தோ வாரணதந்தோऽந்தர்தூமஂ தைலஂ ரஸாஞ்ஜநம்||௬௨|| ரோமஸஞ்ஜநநோ லேபஸ்தத்வத்தைலபரிப்லுதா| சதுஷ்பாந்நகரோமாஸ்தித்வக்ஶங்ககுரஜா மஷீ||௬௩||

ஸ௦-வாரணதந்தோऽந்தர்தூமஂ தக்தஸ்தைலஂ ரஸாஞ்ஜநஂ ச லேபோ ரோமோத்பவகரஃ| ததைவ தைலபரிப்லுதா சதுஷ்பாந்நகாதிஜா மஷீ பூர்வகுணா|

Adhikarana pitta shastrakarmoktaM pathyApathyAnnam (64) · Śloka 64

வ்ரணிநஃ ஶஸ்த்ரகர்மோக்தஂ பத்யாபத்யாந்நமாதிஶேத்| |௬௪|

ஸ௦-வ்ரணிநஃ ஶஸ்த்ரகர்மவிதிகதிதஂ (ஹ.ஸூ.அ. ௨௯/௩௪) பத்யாபத்யாந்நமாதிஶேத்|

Adhikarana vAtaje vraNe dvipa~jjamUlAdiH pittaje vraNe nyagrodhAdiH kaphaje vraNe AragvadhAdiH mishraje vraNe mishraH (64-65) · Śloka 65

| த்வே பஞ்சமூலே வர்கஶ்ச வாதக்நோ வாதிகே ஹிதஃ||௬௪|| ந்யக்ரோதபத்மகாத்யௌ து தத்வத்பித்தப்ரதூஷிதே| ஆரக்வதாதிஃ ஶ்லேஷ்மக்நஃ கபே, மிஶ்ராஸ்து மிஶ்ரஜே||௬௫||

ஸ௦-த்வே பஞ்சமூலே ததா வர்கோ வாதக்நோ வாதாதிகே ஹிதஃ| ததா பைத்திகே ந்யக்ரோதாதிபத்மகாதீ(ஹ.ஸூ.அ. ௧௫/௪௯ அ. ௧௫/௧௨) ஹிதௌ| ஶ்லைஷ்மிக ஆரக்வதாதிஃ (ஹ.ஸூ.அ. ௧௫/௧௭) கபக்நோ ஹிதஃ| மிஶ்ரே து மிஶ்ர உபக்ரமோ ஹிதஃ|

Adhikarana vraNe prakShAlanAdi saptayathAsvaM yojyAH (66) · Śloka 66

ஏபிஃ ப்ரக்ஷாலநஂ லேபோ கதஂ தைலஂ ரஸக்ரியா| சூர்ணோ வர்திஶ்ச ஸஂயோஜ்யா வ்ரணே ஸப்த யதாயதம்||௬௬||

ஸ௦-ஏபிஃ-பூர்வோக்தைஃ, ப்ரக்ஷாலநாதயஃ ஸப்த வ்ரணே ஸதி யதாஸ்வஂ யோஜ்யாஃ|

Adhikarana vraNe sUkShmavadanAdau jAtyAdidhRutena shodhanaM ropaNaM ca (25) · Śloka 25

ஜாதீநிம்பபடோலபத்ரகடுகாதார்வீநிஶாஸாரிவா- மஞ்ஜிஷ்டாபயஸிக்ததுத்தமதுகைர்நக்தாஹ்வபீஜாந்விதைஃ| ஸர்பிஃ ஸாத்யமநேந ஸூக்ஷ்மவதநா மர்மாஶ்ரிதாஃ க்லேதிநோ கம்பீராஃ ஸருஜோ வ்ரணாஃ ஸகதயஃ ஶுத்த்யந்தி ரோஹந்தி ச||௬௭|| இதி ஶ்ரீவைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸூநுஶ்ரீமத்வாக்பட- விரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதயஸஂஹிதாயாஂ ஷஷ்டே உத்தரஸ்தாநே வ்ரணப்ரதிஷேதோ நாம பஞ்சவிஂஶோऽத்யாயஃ||௨௫||

ஸஂ-ஜாத்யாதிபிஃ ஸர்பிஃ ஸாத்யம்| அபயஂ-உஶீரமத்ர| அநேந ஸர்பிஷா ஸூக்ஷ்மமுகா மர்மஸ்தாதயஶ்ச வ்ரணாஃ ஶுத்த்யந்தி ரோஹந்தி சேதி| ஶார்தூலவிக்ரீடிதஂ வத்தம்| இதி ஶ்ரீமகாங்கதத்தபுத்ரஶ்ரீமதருணதத்தவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதய- டீகாயாஂ ஸர்வாங்கஸுந்தராக்யாயாஂ ஷஷ்டே உத்தரஸ்தாநே வ்ரணப்ரதி- ஷேதோ நாம பஞ்சவிஂஶோऽத்யாயஃ ஸமாப்தஃ|| ௨௫||