Adhikarana adhyAyapratij~jA (1) · Śloka 1
ਅਥਾਤਃ ਕਾਸਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਵ੍ਯਾਖ੍undefinedਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ||੧||
अथातः कासचिकित्सितं व्याख्य़ास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
ਕ੍ਰਮਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਯ ਕਾਸਸ੍ਯ ਚਿਕਿਤ੍ਸਾਂ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਯਿਤੁਮਧ੍ਯਾਯ ਆਰਭ੍ਯਤੇ|
Adhikarana vAtajakAsacikitsA tatrAdau kiryAkramaH (2) · Śloka 2
ਕੇਵਲਾਨਿਲਜਂ ਕਾਸਂ ਸ੍ਨੇਹੈਰਾਦਾਵੁਪਾਚਰੇਤ੍| ਵਾਤਘ੍ਨਸਿਦ੍ਧੈਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੈਸ਼੍ਚ ਪੇਯਾਯੂਸਰਸਾਦਿਭਿਃ| ਲੇਹੈਰ੍ਧੂਮੈਸ੍ਤਥਾਭ੍ਯਙ੍ਗਸ੍ਵੇਦਸੇਕਾਵਗਾਹਨੈਃ| ਬਸ੍ਤਿਭਿਰ੍ਬਦ੍ਧਵਿਡ੍ਵਾਤਂ ਸਪਿਤ੍ਤਂ ਤ੍ਵੌਰ੍ਧ੍ਵਭਕ੍ਤਿਕੈਃ| ਘਤੈਃ ਕ੍ਸੀਰੈਸ਼੍ਚ ਸਕਫਂ ਜਯੇਤ੍ ਸ੍ਨੇਹਵਿਰੇਚਨੈਃ||੨||
केवलानिलजं कासं स्नेहैरादावुपाचरेत्| वातघ्नसिद्धैः स्निग्धैश्च पेयायूषरसादिभिः| लेहैर्धूमैस्तथाभ्यङ्गस्वेदसेकावगाहनैः| बस्तिभिर्बद्धविड्वातं सपित्तं त्वौर्ध्वभक्तिकैः| घृतैः क्षीरैश्च सकफं जयेत् स्नेहविरेचनैः||२||
🔊 Audio coming soon
ਨਿਦਾਨੋਕ੍ਤਕ੍ਰਮਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਯਣਾਤ੍ ਪ੍ਰਥਮਂ ਕੇਵਲੇਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਵਾਤਕਾਸਚਿਕਿਤ੍ਸੋਚ੍ਯਤੇ| ਸ੍ਨੇਹੈਃ ਘਤਾਦਿਭਿਰ੍ਯਥਾਯੋਗ੍ਯਮ੍| ਵਾਤਘ੍ਨਾਨਿ ਸ਼ੋਧਨਾਦਿਗਣਪਠਿਤਾਨਿ ਭਦ੍ਰਦਾਰੂਨਤਕੁਸ੍ਠਾਦੀਨਿ| ਪੇਯਾਦਿਭਿਰਵਗਾਹਾਨ੍ਤੈਰ੍ਘਤਾਦਿਰਯੋਗਾਤ੍ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੈਃ| ਅਭ੍ਯਙ੍ਗਸ੍ਯਾਵਿਸਯਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨਾਰ੍ਥਂ ਵਿਸ਼ੇਸਣਮ੍| ਵਿਡ੍ਬਦ੍ਧਾ ਕਠਿਨਾ| ਵਾਤੋ ਵਿਬਦ੍ਧ ਅਸਮ੍ਯਗ੍ਵਾਹੀ| ਘਤੈਰੇਵੌਰ੍ਧ੍ਵਭਕ੍ਤਿਕੈਃ ਕ੍ਸੀਰੈਰਿਤਿ ਸਾਮਾਨ੍ਯੇਨ| ਸਪਿਤ੍ਤਂ ਸਕਫਂ ਚੇਤ੍ਯਨਿਲਜਕਾਸਵਿਸ਼ੇਸਣਮ੍||
Adhikarana guDUcyAdighRutam (3) · Śloka 3
ਗੁਡੂਚੀਕਣ੍ਟਕਾਰੀਭ੍ਯਾਂ ਪਥਕ੍ ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਪਲਾਦ੍ਰਸੇ| ਪ੍ਰਸ੍ਥਃ ਸਿਦ੍ਧੋ ਘਤਾਦ੍ਵਾਤਕਾਸਨੁਦ੍ਵਿਹ੍ਨਿਦੀਪਨਃ||੩||
गुडूचीकण्टकारीभ्यां पृथक् त्रिंशत्पलाद्रसे| प्रस्थः सिद्धो घृताद्वातकासनुद्विह्निदीपनः||३||
🔊 Audio coming soon
ਗੁਡੂਚੀਕਣ੍ਟਕਾਰ੍ਯੋਃ ਸਸ੍ਟਿਃ ਪਲਾਨਿ ਤਤੋ ਨਿਸ੍ਪੀਡਿਤੋ ਰਸੋ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਤਸ੍ਯਾਲਾਭੇ ਕ੍ਵਾਥਕਲ੍ਪਨਯਾ ਕ੍ਵਾਥਃ|| ੩||
Adhikarana kShAraghRutam (4) · Śloka 4
ਕ੍ਸਾਰਰਾਸ੍ਨਾਵਚਾਹਿਙ੍ਗੁਪਾਠਾਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਧਾਨ੍ਯਕੈਃ| ਦ੍ਵਿਸ਼ਣੈਃ ਸਰ੍ਪਿਸਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਪਞ੍ਚਕੋਲਯੁਤੈਃ ਪਚੇਤ੍| ਦਸ਼ਮੂਲਸ੍ਯ ਨਿਰ੍ਯੂਹੇ ਪੀਤੋ ਮਣ੍ਡਾਨੁਪਾਯਿਨਾ| ਸਕਾਸਸ਼੍ਵਾਸਹਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਗ੍ਰਹਣੀਰੋਗਗੁਲ੍ਮਨੁਤ੍||੪||
क्षाररास्नावचाहिङ्गुपाठायष्ट्याह्वधान्यकैः| द्विशणैः सर्पिषः प्रस्थं पञ्चकोलयुतैः पचेत्| दशमूलस्य निर्यूहे पीतो मण्डानुपायिना| सकासश्वासहृत्पार्श्वग्रहणीरोगगुल्मनुत्||४||
🔊 Audio coming soon
ਕ੍ਸਾਰਾਦੀਨਾਂ ਪਞ੍ਚਕੋਲਾਨਾਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਮਰ੍ਧਕਰ੍ਸਃ| ਦਸ਼ਮੂਲਕ੍ਵਾਥੇ ਘਤਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਃ| ਸਹ ਸ਼੍ਵਾਸੇਨ ਵਰ੍ਤਤੇ ਯਃ ਕਾਸਃ ਸ ਤਥੋਕ੍ਤਃ|| ੪||
Adhikarana kAshmaryAdighRutam (5) · Śloka 5
ਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਤ੍ਰਿਫਲਾਵ੍ਯੋਸਸ਼ਠੀਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਪਰੂਸਕਮ੍| ਦ੍ਵੇ ਪਾਠੇ ਦੇਵਦਾਰ੍ਵਰ੍ਦ੍ਧਿਸ੍ਵਗੁਪ੍ਤਾਗ੍ਨਿਕਗੋਕ੍ਸੁਰਮ੍| ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੀਤਾਮਲਕੀਮੇਦਾਕਾਕਨਾਸਾਸ਼ਤਾਵਰੀਃ| ਵਿਦਾਰੀ ਚ ਘਤਪ੍ਰਸ੍ਥਃ ਕਰ੍ਸਾਂਸ਼ੈਸ੍ਤੈਰ੍ਵਿਪਾਚਿਤਃ| ਕ੍ਸੀਰੇਣ ਚ ਜਯਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਜ੍ਵਰਕਾਸਹਲੀਮਕਾਨ੍| ਗੁਲ੍ਮਾਰੁਚਿਯਕਤ੍ਪ੍ਲੀਹਸ਼ਿਰੋਹਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਵੇਦਨਾਃ| ਕਾਮਿਲਾਰ੍ਸ਼ੋਨਿਲਾਸ੍ਠੀਲਾਕ੍ਸਤਸ਼ੋਫਕ੍ਸਯਾਂਸ਼੍ਚ ਸਃ||੫||
काश्मर्यत्रिफलाव्योषशठीद्राक्षापरूषकम्| द्वे पाठे देवदार्वर्द्धिस्वगुप्ताग्निकगोक्षुरम्| व्याघ्रीतामलकीमेदाकाकनासाशतावरीः| विदारी च घृतप्रस्थः कर्षांशैस्तैर्विपाचितः| क्षीरेण च जयत्याशु ज्वरकासहलीमकान्| गुल्मारुचियकृत्प्लीहशिरोहृत्पार्श्ववेदनाः| कामिलार्शोनिलाष्ठीलाक्षतशोफक्षयांश्च सः||५||
🔊 Audio coming soon
ਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਾਦਿਭਿਃ ਕਰ੍ਸਾਸ਼ੈਰ੍ਘਤਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਤਦ੍ਵਤ੍ ਸਮੇਨ ਕ੍ਸੀਰੇਣ ਯੁਕ੍ਤਂ ਪਚੇਤ੍| ਅਤ੍ਰ ਘਤਸਮਂ ਜਲਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ| ਅਗ੍ਨਿਕਃ ਚਿਤ੍ਰਕਃ| ਤਾਮਲਕੀ ਤਾਲੀ| ਕਾਕਨਾਸਾ ਕਾਕਤੁਣ੍ਡਫਲਾ| ਸ਼ੋਸੋ ਮਾਂਸਕ੍ਸਯਃ| ਕ੍ਸਯੋ ਰਾਜਯਕ੍ਸ੍ਮਾ|| ੫||
Adhikarana rAsnAdighRutam (6) · Śloka 6
ਦ੍ਰੋਣੇਪਾਂ ਸਾਧਯੇਦ੍ਰਾਸ੍ਨਾਦਸ਼ਮੂਲਸ਼ਤਾਵਰੀਃ| ਪਲੋਨ੍ਮਿਤਾ ਦ੍ਵਿਕੁਡਵਂ ਕੁਲਤ੍ਥਂ ਬਦਰਂ ਯਵਮ੍| ਤੁਲਾਰ੍ਧਂ ਚਾਜਮਾਂਸਸ੍ਯ ਤੇਨ ਸਾਧ੍ਯਂ ਘਤਾਢਕਮ੍| ਸਮਕ੍ਸੀਰਂ ਪਲਾਸ਼ੈਸ਼੍ਚ ਜੀਵਨੀਯੈਃ ਸਮੀਕ੍ਸ੍ਯ ਤਤ੍| ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਂ ਵਾਤਰੋਗੇਸੁ ਪਾਨਨਾਵਨਬਸ੍ਤਿਭਿਃ| ਪਞ੍ਚਕਾਸਾਨ੍ ਸ਼ਿਰਃ ਕਮ੍ਪਂ ਯੋਨਿਵਂਕ੍ਸਣਵੇਦਨਾਮ੍| ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗੈਕਾਙ੍ਗਰੋਗਾਂਸ਼੍ਚ ਸਪ੍ਲੀਹੋਰ੍ਧ੍ਵਾਨਿਲਾਞ੍ਜਯੇਤ੍||੬||
द्रोणेऽपां साधयेद्रास्नादशमूलशतावरीः| पलोन्मिता द्विकुडवं कुलत्थं बदरं यवम्| तुलार्धं चाजमांसस्य तेन साध्यं घृताढकम्| समक्षीरं पलाशैश्च जीवनीयैः समीक्ष्य तत्| प्रयुक्तं वातरोगेषु पाननावनबस्तिभिः| पञ्चकासान् शिरः कम्पं योनिवंक्षणवेदनाम्| सर्वाङ्गैकाङ्गरोगांश्च सप्लीहोर्ध्वानिलाञ्जयेत्||६||
🔊 Audio coming soon
ਰਾਸ੍ਨਾਦੀਨਾਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਪਲਾਣਿ ਕੁਲਤ੍ਥਾਦੀਨਾਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਮਸ੍ਟੌ ਪਲਾਨਿ ਆਜਮਾਂਸਸ੍ਯ ਪਲਾਨਿ ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਦਿਤਿ ਪਾਨੀਯਪਲਸ਼ਤਪਞ੍ਚਕੇਨ ਸਦ੍ਵਾਦਸ਼ਪਲੇਨ ਸਾਧਯੇਤ੍| ਤੇਨੇਤਿ ਸਿਦ੍ਧੇਨ ਸਾਧਿਤਪ੍ਰਯੋਗਾਤ੍ ਮਾਂਸਵਤ੍ ਮਾਂਸਪਾਕਾਵਿਧਿਰਸ੍ਯ ਸਿਦ੍ਧਤਾ| ਚਰਕੇ ਤੁ ਪਠਿਤਂ-ਪਾਦਸ਼ੇਸੇਣ ਤੇਨ ਚੇਤਿ| ਜੀਵਨੀਯਾ ਉਕ੍ਤਾਃ| ਤੈਃ ਪਲਾਂਸ਼ੈਃ ਸਮੇਨ ਕ੍ਸੀਰੇਣ ਯੁਕ੍ਤਂ ਘਤਾਢਕਂ ਪਚੇਤ੍| ਸਮੀਕ੍ਸ੍ਯੇਤਿ ਬਂਹਣੀਯਤ੍ਵਂ ਸਮ੍ਯਗ੍ਵਿਕਲ੍ਯ ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਰੋਗਾ ਨਾਨਾਵਿਧਾ ਵਾਤਵ੍ਯਾਧਯਃ| ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਪ੍ਰਵਤ੍ਤੋਨਿਲ ਊਰ੍ਧ੍ਵਾਨਿਲਃ| ਸਹਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਤਾਵਪਿ ਜਯੇਦਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤਮ੍|| ੬||
Adhikarana vidAryAdighRutam (7) · Śloka 7
ਵਿਦਾਰ੍ਯਾਦਿਗਣਕ੍ਵਾਥਕਲ੍ਕਸਿਦ੍ਧਂ ਚ ਕਾਸਜਿਤ੍||੭||
विदार्यादिगणक्वाथकल्कसिद्धं च कासजित्||७||
🔊 Audio coming soon
ਵਿਦਾਰ੍ਯਾਦਿਗਣਸ੍ਯ ਕ੍ਵਾਥਃ ਸ੍ਨੇਹਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਃ ਕਲ੍ਕਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਥਾਸ਼ਃ| ਇਦਂ ਚ ਘਤਂ ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਕਾਸੇ ਵਿਧੇਯਮ੍|| ੭||
Adhikarana ashokabIjAdighRutam (8) · Śloka 8
ਅਸ਼ੋਕਬੀਜਕ੍ਸਵਕਜਨ੍ਤੁਘ੍ਨਾਞ੍ਜਨਪਦ੍ਮਕੈਃ| ਸਵਿਡੈਸ਼੍ਚ ਘਤਂ ਸਿਦ੍ਧਂ ਤਚ੍ਚੂਰ੍ਣਂ ਵਾ ਘਤਾਦ੍ਯੁਤਮ੍| ਲਿਹ੍ਯਾਤ੍ਪਯਸ਼੍ਚਾਨੁ ਪਿਬੇਦਾਜਂ ਕਾਸਾਭਿਪੀਡਿਤਃ||੮||
अशोकबीजक्षवकजन्तुघ्नाञ्जनपद्मकैः| सविडैश्च घृतं सिद्धं तच्चूर्णं वा घृताद्युतम्| लिह्यात्पयश्चानु पिबेदाजं कासाभिपीडितः||८||
🔊 Audio coming soon
ਅਸ਼ੋਕਬੀਜਾਦੀਨਿ ਘਤਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਥਾਂਸ਼ਾਨਿ| ਪਾਨੀਯਂ ਚਾਤ੍ਰ ਘਤਸਮਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ| ਤਦਿਤ੍ਯਸ਼ੋਕਬੀਜਾਦਿਪਰਾਮਰ੍ਸ਼ਃ|| ੮||
Adhikarana viDa~ggAdicUrNam (9) · Śloka 9
ਵਿਡਙ੍ਗਂ ਨਾਗਰਂ ਰਾਸ੍ਨਾ ਪਿਪ੍ਪਲੀ ਹਿਙ੍ਗੁਸੈਨ੍ਧਵਮ੍| ਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀਕ੍ਸਾਰਸ਼੍ਚ ਤਚ੍ਚੂਰ੍ਣਂ ਪਿਬੇਦ੍ਵਾ ਘਤਮਾਤ੍ਰਯਾ| ਸਕਫੇਨਿਲਜੇ ਕਾਸੇ ਸ਼੍ਵਾਸਹਿਧ੍ਮਾਹਤਾਗ੍ਨਿਸੁ||੯||
विडङ्गं नागरं रास्ना पिप्पली हिङ्गुसैन्धवम्| भार्ङ्गीक्षारश्च तच्चूर्णं पिबेद्वा घृतमात्रया| सकफेऽनिलजे कासे श्वासहिध्माहताग्निषु||९||
🔊 Audio coming soon
ਵਿਡਙ੍ਗਾਦਿਚੂਰ੍ਣੋਪਯੋਗੇ ਗ਼ਤੇ ਮਾਤ੍ਰਾਸ਼ਬ੍ਦਃ ਸ੍ਤੋਕਪਰ੍ਯਾਯਃ| ਤਚ੍ਚ ਵਿਡਙ੍ਗਾਦਿਚੂਰ੍ਣਂ ਵਾਤਕਾਸੇ ਸਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਣਿ ਹਿਤਂ ਸ਼੍ਵਾਸਾਦਿਸੁ ਚ|| ੯||
Adhikarana avalehacUrNAdikam (10) · Śloka 10
ਦੁਰਾਲਭਾਂ ਸ਼ਙ੍ਗਿਵੇਰਂ ਸ਼ਠੀ ਰਾਸ੍ਨਾ ਸਿਤੋਪਲਾਮ੍| ਲਿਹ੍ਯਾਤ੍ਕਰ੍ਕਟਸ਼ਙ੍ਗਞ੍ਚ ਕਾਸੇ ਤੈਲੇਨ ਵਾਤਜੇ| ਦੁਃਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਂ ਪਿਪ੍ਪਲੀਂ ਮੁਸ੍ਤਂ ਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀ ਕਰ੍ਕਟਕੀਂ ਸ਼ਠੀਮ੍| ਪੁਰਾਣਗੁਡਤੈਲਾਭ੍ਯਾਂ ਚੂਰ੍ਣਿਤਾਨ੍ਯਵਲੇਹਯੇਤ੍| ਤਦ੍ਵਤ੍ਸਕਸ੍ਣਾਂ ਸ਼ੁਣ੍ਠੀਂ ਚ ਸਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀ ਤਦ੍ਵਦੇਵ ਚ| ਪਿਬੇਤ੍ਕਸ੍ਣਾਞ੍ਚ ਕੋਸ੍ਣੇਨ ਸਲਿਲੇਨ ਸਸੈਨ੍ਧਵਾਮ੍| ਮਸ੍ਤੁਨਾ ਸਸਿਤਾਂ ਸ਼ੁਣ੍ਠੀਂ ਦਧ੍ਨਾ ਵਾ ਕਣਰੇਣੁਕਾਃ| ਪਿਬੇਦ੍ਬਦਰਮਜ੍ਜ੍ਞੌ ਵਾ ਮਦਿਰਾਦਧਿਮਸ੍ਤੁਭਿਃ| ਅਥਵਾ ਪਿਪ੍ਪਲੀਕਲ੍ਕਂ ਗ਼ਤਭਸ੍ਟਂ ਸਸੈਨ੍ਧਵਮ੍||੧੦||
दुरालभां शृङ्गिवेरं शठी रास्ना सितोपलाम्| लिह्यात्कर्कटशृङ्गञ्च कासे तैलेन वातजे| दुःस्पर्शां पिप्पलीं मुस्तं भार्ङ्गी कर्कटकीं शठीम्| पुराणगुडतैलाभ्यां चूर्णितान्यवलेहयेत्| तद्वत्सकृष्णां शुण्ठीं च सभार्ङ्गी तद्वदेव च| पिबेत्कृष्णाञ्च कोष्णेन सलिलेन ससैन्धवाम्| मस्तुना ससितां शुण्ठीं दध्ना वा कणरेणुकाः| पिबेद्बदरमज्ज्ञौ वा मदिरादधिमस्तुभिः| अथवा पिप्पलीकल्कं ग़ृतभृष्टं ससैन्धवम्||१०||
🔊 Audio coming soon
ਦੁਰਾਲਭਾਦੀਨ੍ ਕਰ੍ਕਟਸ਼ਙ੍ਗੀਸਹਿਤਾਂਸ੍ਤੈਲੇਨ ਲਿਹ੍ਯਾਦਿਤਿ ਕਸ੍ਣਾਸ਼ੁਣ੍ਠ੍ਯੋਃ ਪੁਰਾਣਗੁਡਤੈਲਾਭ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਯੋਗਃ| ਤਦ੍ਵਦੇਵ ਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀਸ਼ੁਣ੍ਠ੍ਯੋਃ| ਸੈਨ੍ਧਵਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯੋਰੁਸ੍ਣੋਦਕੇਨ ਪ੍ਰਯੋਗਃ| ਸਿਤਾਸ਼ੁਣ੍ਠ੍ਯੋਰ੍ਮਸ੍ਤੁਨਾ| ਦਧ੍ਨਾ ਕਣਰੇਣੁਕਾਃ ਪਿਪ੍ਪਲੀਬੀਜਾਨਿ| ਤਥਾ ਬਦਰਮਜ੍ਜ੍ਞੌ ਰੇਣੁਕਾਃ ਮਦਿਰਯਾ ਵਾ ਦਧ੍ਨਾ ਵ ਮਸ੍ਤੁਨਾ ਵ| ਪਿਪ੍ਪਲੀਨਾਂ ਕਲ੍ਕੋ ਜਲਪਿਸ੍ਟਃ ਸੈਨ੍ਧਵਯੁਕ੍ਤੇਨਜ੍ ਘਤੇਨ ਭਸ੍ਟਃ ਕ੍ਰਿਯਤੇ|| ੧੦||
Adhikarana dhUmapAnam (11) · Śloka 11
ਕਾਸੀ ਸਪੀਨਸੋ ਧੂਮਂ ਸ੍ਨੈਹਿਕਂ ਵਿਧਿਨਾ ਪਿਬੇਤ੍| ਹਿਧ੍ਮਾਸ਼੍ਵਾਸੋਕ੍ਤਧੂਮਾਂਸ਼੍ਚ ਕ੍ਸੀਰਮਾਂਸਰਸਾਸ਼ਨਃ||੧੧||
कासी सपीनसो धूमं स्नैहिकं विधिना पिबेत्| हिध्माश्वासोक्तधूमांश्च क्षीरमांसरसाशनः||११||
🔊 Audio coming soon
ਸ੍ਨੈਹਿਕਂ ਧੂਮਵਿਧਾਵੁਕ੍ਤਮ੍| ਹਿਧ੍ਮਾਸ਼੍ਵਾਸੇ ਯੇ ਧੂਮਾ ਵਕ੍ਸ੍ਯਨ੍ਤੇ ਤਾਨ੍ ਸੇਵੇਤ ਕ੍ਸੀਰਮਾਂਸਰਸਾਸ਼ਨਃ ਸਨ੍|| ੧੧||
Adhikarana saMskRutAH rasAH (12) · Śloka 12
ਗ੍ਰਾਮ੍ਯਾਨੂਪੌਦਕੈਃ ਸ਼ਾਲਿਯਵਗੋਧੂਮਸਸ੍ਟਿਕਾਨ੍| ਰਸੈਰ੍ਮਾਸਾਤ੍ਮਗੁਪ੍ਤਾਨਾਂ ਯੂਸੈਰ੍ਵਾ ਭੋਜਯੇਦ੍ਧਿਤਾਨ੍||੧੨||
ग्राम्यानूपौदकैः शालियवगोधूमषष्टिकान्| रसैर्माषात्मगुप्तानां यूषैर्वा भोजयेद्धितान्||१२||
🔊 Audio coming soon
ਗ੍ਰਾਮ੍ਯਾਦਿਮਾਂਸਕਤੈਃ ਰਸੈਰ੍ਮਾਸਾਤ੍ਮਗੁਪ੍ਤਾਕਤੈਰ੍ਵਾ ਯੂਸੈਃ ਸ਼ਾਲਿਯਵਾਦੀਨ੍ ਹਿਤਾਨ੍ ਪਥ੍ਯਾਨ੍ ਭੋਜਯੇਤ੍|| ੧੨||
Adhikarana saMskRutAH peyAH (13) · Śloka 13
ਯਵਾਨੀਪਿਪ੍ਪਲੀਬਿਲ੍ਵਮਧ੍ਯਨਾਗਰਚਿਤ੍ਰਕੈਃ| ਰਾਸ੍ਨਾਜਾਜੀਪਥਕ੍ਪਰ੍ਣੀਪਲਾਸ਼ਸ਼ਠਿਪੌਸ੍ਕਰੈਃ| ਸਿਦ੍ਧਾਂ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਮ੍ਲਲਵਣਾਂ ਪੇਯਾਮਨਿਲਜੇ ਪਿਬੇਤ੍| ਕਟੀਹਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਕੋਸ੍ਠਾਰ੍ਤਿਸ਼੍ਵਾਸਹਿਧ੍ਮਾਪ੍ਰਣਾਸ਼ਿਨੀਮ੍| ਦਸ਼ਮੂਲਰਸੇ ਤਦ੍ਵਤ੍ ਪਞ੍ਚਕੋਲਗੁਡਾਨ੍ਵਿਤਾਮ੍| ਪਿਬੇਤ੍ਸਮਤਿਲਾਂ ਪੇਯਾਂ ਕ੍ਸੈਰੇਯੀਂ ਵਾ ਸਸੈਨ੍ਧਵਾਮ੍| ਮਾਤ੍ਸ੍ਯਕੌਕ੍ਕੁਟਵਾਰਾਹੈਰ੍ਮਾਂਸੈਰ੍ਵਾ ਸਾਜ੍ਯਸੈਨ੍ਧਵਾਮ੍|੧੩|
यवानीपिप्पलीबिल्वमध्यनागरचित्रकैः| रास्नाजाजीपृथक्पर्णीपलाशशठिपौष्करैः| सिद्धां स्निग्धाम्ललवणां पेयामनिलजे पिबेत्| कटीहृत्पार्श्वकोष्ठार्तिश्वासहिध्माप्रणाशिनीम्| दशमूलरसे तद्वत् पञ्चकोलगुडान्विताम्| पिबेत्समतिलां पेयां क्षैरेयीं वा ससैन्धवाम्| मात्स्यकौक्कुटवाराहैर्मांसैर्वा साज्यसैन्धवाम्|१३|
🔊 Audio coming soon
ਅਨਿਲਜੇ ਕਾਸੇ ਯਵਾਨ੍ਯਾਦਿਭਿਃ ਸਿਦ੍ਧਾਂ ਦਾਡਿਮਾਦਿਭਿਰਮ੍ਲਾਂ ਚ ਪੇਯਾਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਦਸ਼ਮੂਲਰਸੇ ਪਞ੍ਚਕੋਲਗੁਡਸਂਯੁਤਾਂ ਤਦ੍ਵਤ੍ ਕਟੀਰੁਗਾਦਿਨਾਸ਼ਿਨੀਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਸਮਸ਼ਾਲਿਤਿਲਾਂ ਸਸੈਨ੍ਧਵਾਮਥਵਾ ਕ੍ਸੈਰੇਯੀਮ੍| ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਦਿਭਿਰ੍ਮਾਂਸੈਃ| ਪੇਯਾ ਘਤਸੈਨ੍ਧਵਯੁਕ੍ਤਾ|| ੧੩||
Adhikarana pathyam (13) · Śloka 13
ਵਾਸ੍ਤੁਕੋ ਵਾਯਸੀਸ਼ਾਕਂ ਕਾਸਗ਼੍ਨਃ ਸੁਨਿਸਣ੍ਣਕਃ| ਕਣ੍ਟਕਾਰ੍ਯਾਃ ਫਲਂ ਪਤ੍ਰਂ ਵਾਲਂ ਸ਼ੁਸ੍ਕਂ ਚ ਮੁਲਕਮ੍| ਸ੍ਨੇਹਾਸ੍ਤੈਲਾਦਯੋ ਭਕ੍ਸ੍ਯਾਃ ਕ੍ਸੀਰੇਕ੍ਸੁਰਸਗੌਡਿਕਾਃ| ਦਧਿਮਸ੍ਤ੍ਵਾਰਨਾਲਾਮ੍ਮਫਲਾਮ੍ਬੁਮਦਿਰਾਃ ਪਿਬੇਤ੍||੧੩||
वास्तुको वायसीशाकं कासग़्नः सुनिषण्णकः| कण्टकार्याः फलं पत्रं वालं शुष्कं च मुलकम्| स्नेहास्तैलादयो भक्ष्याः क्षीरेक्षुरसगौडिकाः| दधिमस्त्वारनालाम्मफलाम्बुमदिराः पिबेत्||१३||
🔊 Audio coming soon
ਵਾਸ੍ਤੁਕਾਦਿਸ਼ਾਕਂ ਕਾਸੇ ਪਥ੍ਯਮ੍| ਸ੍ਨੇਹਾਸ੍ਤੈਲਾਦਯਃ ਤੈਲਪੂਰ੍ਵਾਃ| ਭਕ੍ਸ੍ਯਾ ਨਾਨਾਵਿਧਾਃ ਕ੍ਸੀਰਾਦੀਨਾਂ ਪਿਬੇਦਿਤ੍ਯਨੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਃ| ਗੁਡੇਨ ਕਤਂ ਗੌਡਿਕਮ੍| ਸੁਬੋਧਮ੍|| ੧੩||
Adhikarana pittajakAsacikitsA vamanam (14) · Śloka 14
ਪਿਤ੍ਤਕਾਸੇ ਤੁਸਕਫੇ ਤ੍ਰਿਵਤਾਂ ਮਧੁਰੈਰ੍ਯੁਤਾਮ੍| ਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾਦ੍ਵਿਰੇਕਾਯ ਯੁਤਾਂ ਘਨਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਣਿ ਤਿਕ੍ਤਕੈਃ||੧੪||
पित्तकासे तुसकफे त्रिवृतां मधुरैर्युताम्| युञ्ज्याद्विरेकाय युतां घनश्लेष्मणि तिक्तकैः||१४||
🔊 Audio coming soon
ਤਨੁਕਫੇ ਪਿਤ੍ਤਕਾਸੇ ਮਧੁਰੈਰੌਸਧੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾਂ ਤ੍ਰਿਵਤਾਮ੍| ਘਨੇ ਕਫੇ ਤੁ ਤਿਕ੍ਤਕੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾਮ੍|| ੧੪||
Adhikarana saMsarjanam (15) · Śloka 15
ਹਤਦੋਸੋ ਹਿਮਂ ਸ੍ਨਿਧਂ ਸ੍ਵਾਦੁ ਸਂਸਰ੍ਜਨਂ ਭਜੇਤ੍| ਘਨੇ ਕਫੇ ਤੁ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਂ ਰੂਕ੍ਸਂ ਤਿਕ੍ਤੋਪਸਂਹਿਤਮ੍||੧੫||
हतदोषो हिमं स्निधं स्वादु संसर्जनं भजेत्| घने कफे तु शिशिरं रूक्षं तिक्तोपसंहितम्||१५||
🔊 Audio coming soon
ਤਥਾ ਚ ਤ੍ਰਿਵਤਯਾ ਹਤਦੋਸਃ ਸਨ੍ ਸ਼ੀਤਾਦਿਗੁਣਂ ਸਂਸਰ੍ਜਨਂ ਪੇਯਾਦਿਕਮਂ ਭਜੇਤ੍| ਘਨਕਫੇ ਪਿਤ੍ਤਕਾਸੇ ਸ਼ੀਤਰੂਕ੍ਸਾਦਿਕਂ ਤਿਕ੍ਤੋਪਸਂਹਿਤਂ ਮਿਸ਼੍ਰਿਤਮ੍|| ੧੫||
Adhikarana lehAH (16) · Śloka 16
ਪਿਪ੍ਪਲੀਮੁਸ੍ਤਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਮੂਰ੍ਵਾਮਹੌਸਧਮ੍| ਲਾਜਾਮਤਾਫਲਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਤ੍ਵਕ੍ਕ੍ਸੀਰੀਪਿਪ੍ਪਲੀਸਿਤਾਃ| ਦੁਃਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਕਰ੍ਕਟੀਸ਼ੁਣ੍ਠੀਸ਼ਠੀਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਸਿਤਾਬਲਾਃ| ਨਿਦਿਗ੍ਧਕਾਮੂਲਫਲਂ ਵਟਬੀਜਂ ਰਸਾਞ੍ਜਨਮ੍| ਖਰ੍ਜੂਰਂ ਪਿਪ੍ਪਲੀ ਵਾਂਸ਼ੀ ਸ਼੍ਵਦਂਸ੍ਟ੍ਰਾ ਚੇਤਿ ਪਞ੍ਚ ਤੇ| ਘਤਕ੍ਸੌਦ੍ਰਯੁਤਾ ਲੇਹਾਃ ਸ਼੍ਲੋਕਾਰ੍ਧੈਃ ਪਿਤ੍ਤਕਾਸਿਨਾਮ੍| ਪਯੋਨੁਪਾਨਾਂ ਸ਼ਙ੍ਗੀਂ ਵਾ ਲਿਹ੍ਯਾਤ੍ਸਾਜ੍ਯਸਿਤਾਮਧੁਮ੍||੧੬||
पिप्पलीमुस्तयष्ट्याह्वद्राक्षामूर्वामहौषधम्| लाजामृताफलद्राक्षात्वक्क्षीरीपिप्पलीसिताः| दुःस्पर्शाकर्कटीशुण्ठीशठीद्राक्षासिताबलाः| निदिग्धकामूलफलं वटबीजं रसाञ्जनम्| खर्जूरं पिप्पली वांशी श्वदंष्ट्रा चेति पञ्च ते| घृतक्षौद्रयुता लेहाः श्लोकार्धैः पित्तकासिनाम्| पयोऽनुपानां शृङ्गीं वा लिह्यात्साज्यसितामधुम्||१६||
🔊 Audio coming soon
ਪਿਪ੍ਪਲੀਲਾਜਦੁਃਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਨਿਦਿਗ੍ਧਕਾਖਰ੍ਜੂਰਾਦਿਭਿਃ ਪਞ੍ਚਭਿਰਰ੍ਧਸ਼੍ਲੋਕੈਃ ਪਞ੍ਚ ਘਤਕ੍ਸੌਦ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਯੁਕ੍ਤਾ ਲੇਹਾਃ ਪਿਤ੍ਤਕਾਸਿਨਾਮੁਕ੍ਤਾਃ| ਮਹੌਸਧਂ ਸ਼ੁਣ੍ਠੀ| ਅਮਤਾਫਲਮਾਮਲਕਫਲਮ੍| ਕਰ੍ਕਟੀ ਕਰ੍ਕਟਸ਼ਙ੍ਗੀ ਵਾਂਸ਼ੀ ਤੁਕਾਕ੍ਸੀਰੀ| ਸ਼ਙ੍ਗ੍ਯਾ ਆਜ੍ਯਸਿਤਾ ਮਧੁਨੋ ਦੋਸਾਦ੍ਯਪੇਕ੍ਸਯਾ ਮਾਤ੍ਰਾ|
Adhikarana apare lehAH (17) · Śloka 17
ਲੇਹਃ ਪੈਤ੍ਤੇ ਸਿਤਾਧਾਤ੍ਰੀਕ੍ਸੌਦ੍ਰਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਹਿਮੋਤ੍ਪਲੈਃ| ਸਕਫੇ ਸਾਬ੍ਦਮਰਿਚਃ ਸਘਤਃ ਸਾਨਿਲੇ ਹਿਤਃ| ਮਦ੍ਵੀਕਾਰ੍ਧਸ਼ਤਂ ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ ਪਿਪ੍ਪਲੀਃ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਪਲਮ੍| ਲੇਹਯੇਨ੍ਮਧੁਨਾ ਗੋਰ੍ਵਾ ਕ੍ਸੀਰਪਸ੍ਯ ਸ਼ਕਦ੍ਰਸਮ੍| ਤ੍ਵਗੇਲਾਵ੍ਯੋਸਮਦ੍ਵੀਕਾਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਪੌਸ੍ਕਰੈਃ| ਲਾਜਮੁਸ੍ਤਸ਼ਠੀਰਾਸ੍ਨਾਧਾਤ੍ਰੀਫਲਬਿਭੀਤਕੈਃ| ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸਰ੍ਪਿਭਿਰ੍ਲੇਹੋ ਹਦ੍ਰੋਗਕਾਸਹਾ| ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਾਮਲਕਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਲਾਜਲਾਕ੍ਸਾਸਿਤੋਪਲਾਃ| ਸਞ੍ਚੂਰ੍ਣ੍ਯ ਪਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪਯਸਾ ਲਿਹ੍ਯਾਤ੍ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਾਸ੍ਟਭਾਗਿਕਾਃ||੧੭||
लेहः पैत्ते सिताधात्रीक्षौद्रद्राक्षाहिमोत्पलैः| सकफे साब्दमरिचः सघृतः सानिले हितः| मृद्वीकार्धशतं त्रिंशत् पिप्पलीः शर्करापलम्| लेहयेन्मधुना गोर्वा क्षीरपस्य शकृद्रसम्| त्वगेलाव्योषमृद्वीकापिप्पलीमूलपौष्करैः| लाजमुस्तशठीरास्नाधात्रीफलबिभीतकैः| शर्कराक्षौद्रसर्पिभिर्लेहो हृद्रोगकासहा| पिप्पल्यामलकद्राक्षालाजलाक्षासितोपलाः| सञ्चूर्ण्य पक्त्वा पयसा लिह्यात्क्षौद्राष्टभागिकाः||१७||
🔊 Audio coming soon
ਏਵਂ ਪਿਤ੍ਤਕਾਸੇ ਸਿਤਾਦਿਭਿਰ੍ਲੇਹਃ| ਸਕਫੇ ਪੈਤ੍ਤੇ ਮੁਸ੍ਤਮਰਿਚਾਭ੍ਯਾਂ ਯੁਕ੍ਤਃ ਸਿਤਾਦਿਭਿਰ੍ਲੇਹਃ| ਸਾਨਿਲੇ ਤੁ ਪੈਤ੍ਤੇ ਅਬ੍ਦਮਰਿਚਾਭ੍ਯਾਂ ਵਿਨਾ ਸਘਤਃ ਸਿਤਾਦਿਭਿਰ੍ਹਿਤਃ| ਮਦ੍ਵੀਕਾਫਲਾਨਿ ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤ੍ ਫਲਾਨਾਂ ਸਂਖ੍ਯਾਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਕੇਵਲੇਨ ਪ੍ਰਯੋਗੇ ਉਕ੍ਤਮਾਨਂ ਨ ਨੇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ| ਪਿਪ੍ਪਲੀਫਲਾਨਿ ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍| ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਯਾਃ ਪਲਮਿਤ੍ਯੇਤਨ੍ਮਾਕ੍ਸਿਕੇਣਾਵਲੇਹਯੇਤ੍| ਅਥਵਾ ਪੁਙ੍ਗਵਸ੍ਯ ਕ੍ਸੀਰਵਤ੍ਤੇਃ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿ ਯਃ ਸ਼ਕਤੋ ਰਸਃ ਤਂ ਮਧੁਨਾ ਲੇਹਯੇਤ੍| ਤ੍ਵਗਾਦੀਨਾਂ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਨ੍ਤਾਨਾਂ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸਰ੍ਪਿਭ੍ਯਾਂ ਲੇਹੋ ਹਦ੍ਰੋਗਕਾਸਯੋਰ੍ਹਨ੍ਤਾ| ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਾਦੀਨਾਂ ਚੂਰ੍ਣਂ ਕ੍ਸੀਰੇਣ ਪਕ੍ਤ੍ਵਾ ਆਲੇਹਤ੍ਵਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇਸ੍ਤਤਸ਼੍ਚਾਸ੍ਟਭਾਗਂ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਲਿਹ੍ਯਾਤ੍|| ੧੭||
Adhikarana vidAryAdInAM pAnam (18) · Śloka 18
ਵਿਦਾਰੀਕ੍ਸੁਮਣਾਲਾਨਾਂ ਰਸਾਨ੍ ਕ੍ਸੀਰਂ ਸਿਤੋਪਲਾਮ੍| ਪਿਬੇਤ੍ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰੇਣ ਸਂਯੋਜ੍ਯ ਪਿਤ੍ਤਕਾਸਮਪੋਹਤਿ||੧੮||
विदारीक्षुमृणालानां रसान् क्षीरं सितोपलाम्| पिबेत् क्षौद्रेण संयोज्य पित्तकासमपोहति||१८||
🔊 Audio coming soon
ਵਿਦਾਰ੍ਯਾਦੀਨਾਂ ਰਸਾਨ੍ ਕ੍ਸੀਰਂ ਸਿਤੋਪਲਾਂ ਚ ਸਮਭਾਗਾਨਿ ਦੋਸਾਦ੍ਯਪੇਕ੍ਸਮਾਤ੍ਰੇਣ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰੇਣ ਸਂਯੋਜ੍ਯ ਪਿਬੇਤ੍| ਤਤ੍ ਪਿਤ੍ਤਕਾਸਮਪੋਹਤਿ|
Adhikarana pathyam (19) · Śloka 19
ਮਧੁਰੈਰ੍ਜਾਙ੍ਗਲਰਸੈਰ੍ਯਵਸ਼੍ਯਾਮਾਕਕੋਦ੍ਰਵਾਃ| ਮੁਦ੍ਗਾਦਿਯੂਸੈਃ ਸ਼ਾਕੈਸ਼੍ਚ ਤਿਕ੍ਤਕੈਰ੍ਮਾਤ੍ਰਯਾ ਹਿਤਾਃ||੧੯||
मधुरैर्जाङ्गलरसैर्यवश्यामाककोद्रवाः| मुद्गादियूषैः शाकैश्च तिक्तकैर्मात्रया हिताः||१९||
🔊 Audio coming soon
ਤਤ੍ਰ ਚ ਪਿਤ੍ਤਕਾਸੇ ਯਵਾਦਯੋ ਜਾਙ੍ਗਲਾਨਾਂ ਮਾਂਸਾਨਂ ਰਸੈਰ੍ਮਧੁਰੈਰਮ੍ਲਰਹਿਤੈਃ ਸਹਮਾਤ੍ਰਯਾ ਹਿਤਾਸ੍ਤਥਾ ਮੁਦ੍ਗਾਦੀਨਾਂ ਯੂਸੈਃ ਸ਼ਾਕੈਸ਼੍ਚ ਪਟੋਲਾਦਿਭਿਸ੍ਤਿਕ੍ਤਕੈਃ|| ੧੯||
Adhikarana tanukaPayorvisheShaH (20) · Śloka 20
ਘਨਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਣਿ ਲੇਹਾਸ਼੍ਚ ਤਿਕ੍ਤਕਾ ਮਧੁਸਂਯੁਤਾਃ| ਸ਼ਾਲਯਃ ਸ੍ਯੁਸ੍ਤਨੁਕਫੇ ਸਸ੍ਟਿਕਾਸ਼੍ਚ ਰਸਾਦਿਭਿਃ| ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਮ੍ਭੋਨੁਪਾਨਾਰ੍ਥਂ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸੇਕ੍ਸੁਸ੍ਵਰਸਃ ਪਯਃ||੨੦||
घनश्लेष्मणि लेहाश्च तिक्तका मधुसंयुताः| शालयः स्युस्तनुकफे षष्टिकाश्च रसादिभिः| शर्कराम्भोऽनुपानार्थं द्राक्षेक्षुस्वरसः पयः||२०||
🔊 Audio coming soon
ਘਨਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਣਿ ਪਿਤ੍ਤਕਾਸੇ ਤਿਕ੍ਤਕੈਰ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯੈਰ੍ਮਧੁਸਹਿਤਾ ਲੇਹਾਸ਼੍ਚ ਹਿਤਾਃ| ਤਨੁਕਫੇ ਪੈਤ੍ਤੇ ਸ਼ਾਲਯਃ ਸਸ੍ਟਿਕਾਸ਼੍ਚ ਰਸਯੂਸਸ਼ਾਕਾਦਿਭਿਃ| ਸੁਬੋਧਮ੍|| ੨੦||
Adhikarana siddharasayUShAdikam (21) · Śloka 21
ਕਾਕੋਲੀਬਹਤੀਮੇਦਾਦ੍ਵਯੈਃ ਸਵਸਨਾਗਰੈਃ| ਪਿਤ੍ਤਕਾਸੇ ਰਸਕ੍ਸੀਰਪੇਯਾਯੂਸਾਨ੍ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਯੇਤ੍||੨੧||
काकोलीबृहतीमेदाद्वयैः सवृषनागरैः| पित्तकासे रसक्षीरपेयायूषान् प्रकल्पयेत्||२१||
🔊 Audio coming soon
ਕਾਕੋਲ੍ਯਾਦੀਨਾਂ ਕ੍ਵਾਥੇਨ ਪਿਤ੍ਤਕਾਸਿਨੋ ਮਾਂਸਰਸਾਦੀਨ੍ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍| ਕਲ੍ਪਯੇਦਿਤ੍ਯਨੇਨ ਚੂਰ੍ਣਿਤੈਰਪਿ ਸਂਯੁਕ੍ਤਾ ਰਸਾਦਯ ਇਸ੍ਯਨ੍ਤੇ|| ੨੧||
Adhikarana drAkShAkShIrAdikam (22) · Śloka 22
ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਂ ਕਣਾਂ ਪਞ੍ਚਮੂਲਂ ਤਣਾਖ਼੍ਯਂ ਚ ਪਚੇਜ੍ਜਲੇ| ਤੇਨ ਕ੍ਸੀਰਂ ਸ਼ਤਂ ਸ਼ੀਤਂ ਪਿਬੇਤ੍ ਸਮਧੁਸ਼ਰ੍ਕਰਮ੍| ਸਾਧਿਤਾਂ ਤੇਨ ਪੇਯਾਂ ਵਾ ਸੁਸ਼ੀਤਾਂ ਮਧੁਨਾਨ੍ਵਿਤਾਮ੍||੨੨||
द्राक्षां कणां पञ्चमूलं तृणाख़्यं च पचेज्जले| तेन क्षीरं शृतं शीतं पिबेत् समधुशर्करम्| साधितां तेन पेयां वा सुशीतां मधुनान्विताम्||२२||
🔊 Audio coming soon
ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਦਿਕ੍ਵਾਥੇਨ ਸਮਂ ਕ੍ਸੀਰਂ ਸ਼ਤਂ ਸ਼ੀਤਂ ਸਨ੍ਮਧੁਸ਼ਰ੍ਕਰਾਭ੍ਯਾਂ ਸਹ ਪਿਬੇਤ੍| ਤੇਨ ਵਾ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਦਿਕ੍ਵਥਿਤਜਲੇਨ ਸਾਧਿਤਾਂ ਪੇਯਾਂ ਕੇਵਲੇਨ ਮਧੁਨਾਨ੍ਵਿਤਾਂ ਪਿਬੇਤ੍|| ੨੨||
Adhikarana saghRutaM siddhajalam (23) · Śloka 23
ਸ਼ਠੀ ਹ੍ਨੀਬੇਰਬਹਤੀਸ਼ਰ੍ਕਰਾਵਿਸ਼੍ਵਭੇਸਜਮ੍| ਪਿਸ੍ਟ੍ਵਾ ਰਸਂ ਪਿਬੇਤ੍ਪੂਤਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਘਤਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਮ੍||੨੩||
शठी ह्नीबेरबृहतीशर्कराविश्वभेषजम्| पिष्ट्वा रसं पिबेत्पूतं वस्त्रेण घृतमूर्च्छितम्||२३||
🔊 Audio coming soon
ਜਲੇਨ ਸ਼ਠ੍ਯਾਦਿਕਂ ਤਦ੍ਰਸਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਪੂਤਂ ਘਤਮਿਸ਼੍ਰਿਤਂ ਪਿਬੇਤ੍|
Adhikarana pa~jcasamaM sarpiH (24) · Śloka 24
ਮਹਿਸ੍ਯਜਾਵੀਗੋਕ੍ਸੀਰਧਾਤ੍ਰੀਫਲਰਸੈਃ ਸਮੈਃ| ਸਰ੍ਪਿਃ ਸਿਦ੍ਧਂ ਪਿਬੇਤ੍ .......................||੨੪||
महिष्यजावीगोक्षीरधात्रीफलरसैः समैः| सर्पिः सिद्धं पिबेत् .......................||२४||
🔊 Audio coming soon
ਮਹਿਸ੍ਯਾਦੀਨਾਂ ਕ੍ਸੀਰਾਣਿ ਧਾਤ੍ਰੀਫਲਾਨਾਂ ਚ ਰਸ ਇਤਿ ਪਞ੍ਚਸਮਾਨਿ ਤਾਵਚ੍ਚ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਵਿਪਕ੍ਵਂ ਸਿਦ੍ਧਂ ਪਿਬੇਤ੍ ਪਿਤ੍ਤਕਾਸੇ|| ੨੪||
Adhikarana madhuragaNasiddhaM sarpiH (25) · Śloka 25
.................................ਤਦ੍ਵਨ੍ਮਧੁਰੇਣ ਗਣੇਨ ਵਾ| ਕ੍ਵਾਥੀਕਤੇਨੇਕ੍ਸੁਰਸੇ ਕ੍ਸੀਰਯੁਕ੍ਤੇਨ ਸਾਧਿਤਮ੍| ਸਸ਼ਰ੍ਕਰਂ ਪਿਬੇਤ੍ਪ੍ਰਾਤਰ੍ਲਿਹ੍ਯਾਦ੍ਵਾ ਮਾਕ੍ਸਿਕਾਨ੍ਵਿਤਮ੍||੨੫||
.................................तद्वन्मधुरेण गणेन वा| क्वाथीकृतेनेक्षुरसे क्षीरयुक्तेन साधितम्| सशर्करं पिबेत्प्रातर्लिह्याद्वा माक्षिकान्वितम्||२५||
🔊 Audio coming soon
ਤਥਾ ਮਧੁਰਗਣਸ੍ਯ ਕ੍ਵਾਥੇਨ ਸ੍ਨੇਹਸਮੇਨ ਕ੍ਸੀਰੇਣ ਚ ਸ੍ਨੇਹਸਮੇਨ ਸ੍ਨੇਹਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਗੁਣ ਇਕ੍ਸੁਰਸੇ ਸਰ੍ਪਿਃ ਸਾਧਿਤਂ ਸ਼ਰ੍ਕਰਯਾ ਸਹ ਪ੍ਰਾਤਃ ਪਿਬੇਤ੍| ਮਧੁਰੋ ਗਣੋ ਰਸਭੇਦੀਯੋਕ੍ਤੋ ਮਧੁਰਸ੍ਕਨ੍ਧਃ| ਅਥਵੈਤਤ੍ ਸਰ੍ਪਿਃ ਸਸ਼ਰ੍ਕਰਮੇਵ ਪ੍ਰਾਤਰ੍ਮਾਕ੍ਸਿਕਾਨ੍ਵਿਤਂ ਲਿਹ੍ਯਾਤ੍ ਸ੍ਤ੍ਯਾਨਂ ਸਤ੍|
Adhikarana kShIrivrukShA~gkuraghRutam (26) · Śloka 26
ਕ੍ਸੀਰਿਵਕ੍ਸਾਙ੍ਕੁਰਕ੍ਵਾਥੇ ਪਕ੍ਵਂ ਕ੍ਸੀਰਸਮਂ ਘਤਮ੍| ਪਾਯਯੇਤ੍ ਪਿਤ੍ਤਕਾਸਾਰ੍ਤਂ ਮਧੁਨਾ ਵਾਵਲੇਹਯੇਤ੍||੨੬||
क्षीरिवृक्षाङ्कुरक्वाथे पक्वं क्षीरसमं घृतम्| पाययेत् पित्तकासार्तं मधुना वाऽवलेहयेत्||२६||
🔊 Audio coming soon
ਕ੍ਸੀਰਿਵਕ੍ਸਾਙ੍ਕੁਰਕ੍ਵਾਥਃ ਸ੍ਨੇਹਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਃ| ਸਰ੍ਵਸਰ੍ਪੀਸਿ ਸ੍ਤ੍ਯਾਨਾਨਿ ਲੇਹ੍ਯਯੋਗੀਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ|| ੨੬||
Adhikarana medAdisarpiH (27) · Śloka 27
ਮੇਦਾਂ ਵਿਦਾਰੀਂ ਕਾਕੋਲੀਂ ਸ੍ਵਯਂਗੁਪ੍ਤਾਫਲਂ ਬਲਾਮ੍| ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਂ ਜੀਵਕਂ ਮੁਦ੍ਗਮਾਸਪਰ੍ਣ੍ਯੌ ਦੁਰਾਲਭਾਮ੍| ਕਲ੍ਕੀਕਤ੍ਯ ਪਚੇਤ੍ਸਰ੍ਪਿਃ ਕ੍ਸੀਰੇਣਾਸ੍ਟਗੁਣੇਨ ਤਤ੍| ਪਾਨਭੋਜਨਲੇਹੇਸ਼ੁ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਂ ਪਿਤ੍ਤਕਾਸਜਿਤ੍||੨੭||
मेदां विदारीं काकोलीं स्वयंगुप्ताफलं बलाम्| शर्करां जीवकं मुद्गमाषपर्ण्यौ दुरालभाम्| कल्कीकृत्य पचेत्सर्पिः क्षीरेणाष्टगुणेन तत्| पानभोजनलेहेशु प्रयुक्तं पित्तकासजित्||२७||
🔊 Audio coming soon
ਮੇਦਾਦੀਨਿ ਸ੍ਨੇਹਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਥਾਂਸ਼ੇਨ| ਜਲਮੌਸਧਸ੍ਯ ਵੀਰ੍ਯਗ੍ਰਹਣਾਯ ਸ੍ਨੇਹਸਮਮਸ੍ਟਗੁਣੇਨ ਕ੍ਸੀਰੇਣ ਸਰ੍ਪਿਃ ਪਚੇਤ੍| ਤਤ੍ ਪਕ੍ਵਂ ਪਾਨਾਦਿਸੁ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਂ ਪਿਤ੍ਤਕਾਸਾਨੁਤ੍|| ੨੭||
Adhikarana cUrNayogAH kaShAyayogAshca (28) · Śloka 28
ਲਿਹ੍ਯਾਦ੍ਵਾ ਚੂਰ੍ਣਮੇਤੇਸਾਂ ਕਸ਼ਾਯਮਥਵਾ ਪਿਬੇਤ੍||੨੮||
लिह्याद्वा चूर्णमेतेषां कशायमथवा पिबेत्||२८||
🔊 Audio coming soon
ਏਤੇਸਾਂ ਵਾਨਨ੍ਤਰੋਕ੍ਤਾਨਾਂ ਘਤਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਾਂ ਚੂਰ੍ਣਂ ਲਿਹ੍ਯਾਨ੍ਮਧੁਨੇਤ੍ਯਰ੍ਥਾਲ੍ਲਭ੍ਯਤੇ| ਅਥਵਾ ਯੈਰੇਵ ਦ੍ਰਵ੍ਯੈਰ੍ਘਤਾਨ੍ਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਤੇਸ਼ਾਂ ਕਸਾਯਂ ਪਿਬੇਦਿਤਿ ਪਿਤ੍ਤਕਾਸਃ|| ੨੮||
Adhikarana kaPajakAsacikitsA virecanam (29) · Śloka 29
ਕਫਕਾਸੀ ਪਿਬੇਦਾਦੌ ਸੁਰਕਾਸ੍ਠਾਤ੍ਪ੍ਰਦੀਪਿਤਾਤ੍| ਸ੍ਨੇਹਂ ਪਰਿਸ੍ਰੁਤਂ ਵ੍ਯੋਸਯਵਕ੍ਸਾਰਾਵਚੂਰ੍ਣਿਤਮ੍| ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਵਿਰੇਚਯੇਦੂਰ੍ਧ੍ਵਮਧੋ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਚ ਯੁਕ੍ਤਿਤਃ| ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੈਰ੍ਵਿਰੇਕੈਰ੍ਬਲਿਨਮ੍..........................||੨੯||
कफकासी पिबेदादौ सुरकाष्ठात्प्रदीपितात्| स्नेहं परिस्रुतं व्योषयवक्षारावचूर्णितम्| स्निग्धं विरेचयेदूर्ध्वमधो मूर्ध्नि च युक्तितः| तीक्ष्णैर्विरेकैर्बलिनम्..........................||२९||
🔊 Audio coming soon
ਕਫਕਾਸੀਤ੍ਯਾਦਿ ਸੁਬੋਧਮ੍| ਸੁਰਕਾਸ੍ਠਂ ਦੇਵਦਾਰੁ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਮਿਤ੍ਯਨੇਨੈਵ ਸ੍ਨੇਹੇਨ ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਭਾਗੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵਾਤਰਕ੍ਸਦਿਰੂਪਯਾ| ਵਿਰੇਚਯੇਤ੍ ਊਰ੍ਧ੍ਵਮਿਤਿ ਵਮਨੇਨ| ਅਧ ਇਤਿ ਵਿਰੇਚਨੇ| ਮੂਰ੍ਧ੍ਨੀਤਿ ਨਸ੍ਯੇਨ| ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੈਃ ਪੁਨਦ੍ਰਵ੍ਯੈ-ਸ੍ਤ੍ਰਿਧਾਪਿ ਬਲਿਨਮੇਵ ਵਿਰੇਚਯੇਤ੍| ਅਬਲਨ੍ਤੁ ਮਦੁਭਿਵਿਰੇਕੈਰਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ|| ੨੯||
Adhikarana saMsargIkramaH (30) · Śloka 30
.............................ਸਂਸਰ੍ਗੀ ਚਾਸ੍ਯ ਯੋਜਯੇਤ੍| ਯਵਮੁਦ੍ਗਕੁਲਤ੍ਥਾਨ੍ਨੈਰੁਸ੍ਣਰੂਕ੍ਸੈਃ ਕਟੂਤ੍ਕਟੈਃ| ਕਾਸਮਰ੍ਦਕਵਾਰ੍ਤਾਕਵ੍ਯਾਘ੍ੜੀਕ੍ਸਾਰਕਣਾਨ੍ਵਿਤੈਃ| ਧਾਨ੍ਵਬੈਲਰਸੈਃ ਸ੍ਨੇਹੈਸ੍ਤਿਲਸਰ੍ਸਪਨਿਮ੍ਬਜੈਃ||੩੦||
.............................संसर्गी चास्य योजयेत्| यवमुद्गकुलत्थान्नैरुष्णरूक्षैः कटूत्कटैः| कासमर्दकवार्ताकव्याघ्ऱीक्षारकणान्वितैः| धान्वबैलरसैः स्नेहैस्तिलसर्षपनिम्बजैः||३०||
🔊 Audio coming soon
ਅਸ੍ਯ ਚ ਵਿਰਿਕ੍ਤਸ੍ਯ ਕਾਸਿਨਃ ਸਂਸਰ੍ਗੀ ਪੇਯਾਦਿਕ੍ਰਮਾਖ਼੍ਯਾਂ ਯੋਜਯੇਤ੍| ਕੇਨੇਤ੍ਯਾਹ-ਯਵਾਦ੍ਯਨ੍ਨੈਃ| ਕਿਮ੍ਭੂਤੈਰੂਸ੍ਣੈ ਰੂਕ੍ਸੈਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਕਟੁਭਿਰ੍ਮਰਿਚ੍ਯਾਦਿਭਿਰੁਤ੍ਕਟੈਃ ਕਾਸਮਰ੍ਦਾਦਿਭਿਰ੍ਨਾਨਾਵਿਧੇਨ ਪ੍ਰਕਾਰੇਣਾਨ੍ਵਿਤੈਸ੍ਤਥਾ ਧਨ੍ਵੈਰ੍ਜਾਙ੍ਗਲੈ ਰਸੈਰ੍ਬਲੈਸ਼੍ਚ ਬਿਲੇਸ਼ਯਪ੍ਰਭਾਵੈਸ੍ਤਿਲਾਦਿਜੈਸ਼੍ਚ ਸ੍ਨੇਹੈਃ|| ੩੦||
Adhikarana pAnIyam (31) · Śloka 31
ਦਸ਼ਮੂਲਾਮ੍ਬੁ ਧਰ੍ਮਾਮ੍ਬੁ ਮਦ੍ਯਂ ਮਧ੍ਵਮ੍ਬੁ ਵਾ ਪਿਬੇਤ੍| ਮੂਲੈਃ ਪੌਸ੍ਕਰਸ਼ਮ੍ਯਾਕਪਟੋਲੈਰਨ੍ਵਿਤਂ ਨਿਸ਼ਾਮ੍| ਪਿਬੇਦ੍ਵਾਤਿ ਸਹ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਕਾਲੇਸ੍ਵਨ੍ਨਸ੍ਯ ਵਾ ਤ੍ਰਿਸੁ||੩੧||
दशमूलाम्बु धर्माम्बु मद्यं मध्वम्बु वा पिबेत्| मूलैः पौष्करशम्याकपटोलैरन्वितं निशाम्| पिबेद्वाति सह क्षौद्रं कालेष्वन्नस्य वा त्रिषु||३१||
🔊 Audio coming soon
ਤਸਿਤਸ਼੍ਚ ਦਸ਼ਮੂਲਾਮ੍ਬ੍ਵਾਦਿਕਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਘਰ੍ਮਾਮ੍ਬੂਸ੍ਣੋਦਕਮ੍| ਪੌਸ੍ਕਰਾਦਿਮੂਲੈਃ ਸਕਲਾਂ ਰਾਤ੍ਰਿਂ ਸਮਨ੍ਵਿਤਂ ਵਾਰਿ ਸ਼੍ਵੋਭੂਤੇਸੁ ਤ੍ਰਿਸੁ ਕਾਲੇਸ੍ਵਨ੍ਨਸ੍ਯ ਪਿਬੇਤ੍| ਭੋਜਨਸ੍ਯਾਰਮ੍ਭਮਧ੍ਯਪਰ੍ਯਵਸਾਨੇਸ੍ਵਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਪੂਰ੍ਵਪ੍ਰਯੋਗਾਪੇਕ੍ਸਯਾ ਵਿਕਲ੍ਪਃ|| ੩੧||
Adhikarana kaphakAsaghnAH lehAH (32) · Śloka 32
ਪਿਪ੍ਪਲੀਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਂ ਸ਼ਙ੍ਗਿਵੇਰਂ ਬਿਭੀਤਕਮ੍| ਦੇਵਦਾਰ੍ਵਭਯਾ ਮੁਸ੍ਤਂ ਪਿਪ੍ਪਲੀਵਿਸ਼੍ਵਭੇਸਜਮ੍| ਗੁਡੂਚੀ ਪਿਪ੍ਪਲੀਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀਸ਼ਰ੍ਙੀਕਰ੍ਕਟਕਸ੍ਯ ਚ| ਵ੍ਯੋਸਦਾਰੁਵਿਡਙ੍ਗਾਨਿ ਤ੍ਰਿਫਲਾਸ਼ਰ੍ਕਰਾਵਲਾਃ| ਨਿਦਿਗ੍ਧਿਕਾਯਾ ਮੂਲਤ੍ਵਙ੍ਮਰਿਚੈਃ ਸਹ ਯੋਜਿਤਾ| ਸ਼ਿਖਿਕੁਕ੍ਕੁਟਪਿਚ੍ਛਾਨਾਂ ਮਸੀ ਕ੍ਸਾਰੋ ਯਵੋਦ੍ਭਵਃ| ਵਿਸ਼ਾਲਾਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਂ ਤ੍ਰਿਵਤਾ ਚ ਮਧੁਦ੍ਰਵਾਃ| ਕਫਕਾਸਹਰਾ ਲੇਹਾਃ ਸਪ੍ਤਸ਼੍ਲੋਕਾਰ੍ਧਯੋਜਿਤਾਃ| ਮਧੁਨਾ ਮਰਿਚਂ ਲਿਹ੍ਯਾਨ੍ਮਧੁਨੈਵ ਚ ਜੋਙ੍ਗਕਮ੍| ਪਥਗ੍ਰਸਾਮ੍ਸ਼੍ਚ ਮਧੁਨਾ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੀਵਾਰ੍ਤਾਕਭਙ੍ਗਜਾਨ੍| ਕਾਸਘ੍ਨਸ੍ਯਾਸ਼੍ਵਸ਼ਕਤਃ ਸੁਰਸਸ੍ਯਾਸਿਤਸ੍ਯ ਚ||੩੨||
पिप्पलीपिप्पलीमूलं शृङ्गिवेरं बिभीतकम्| देवदार्वभया मुस्तं पिप्पलीविश्वभेषजम्| गुडूची पिप्पलीभार्ङ्गीशृर्ङीकर्कटकस्य च| व्योषदारुविडङ्गानि त्रिफलाशर्करावलाः| निदिग्धिकाया मूलत्वङ्मरिचैः सह योजिता| शिखिकुक्कुटपिच्छानां मषी क्षारो यवोद्भवः| विशालापिप्पलीमूलं त्रिवृता च मधुद्रवाः| कफकासहरा लेहाः सप्तश्लोकार्धयोजिताः| मधुना मरिचं लिह्यान्मधुनैव च जोङ्गकम्| पृथग्रसाम्श्च मधुना व्याघ्रीवार्ताकभृङ्गजान्| कासघ्नस्याश्वशकृतः सुरसस्यासितस्य च||३२||
🔊 Audio coming soon
ਪਿਪ੍ਪਲੀਦੇਵਦਾਰੁਗੁਡੂਚੀਵ੍ਯੋਸਨਿਦਿਗ੍ਧਿਕਾਸ਼ਿਖਿਪਿਚ੍ਛਵਿਸ਼ਾਲਾਦਿਭਿਃ ਸ਼੍ਲੋਕਾਰ੍ਧੈਃ ਸਪ੍ਤ ਮਕ੍ਸਿਕਦ੍ਰਵਾ ਲੇਹਾਃ ਕਫਕਾਸਹਰਾ ਭਵਨ੍ਤਿ| ਮਰਿਚੈਃ ਫਲੈਃ ਸਹ ਯੋਜਿਤਾ ਨਿਦਿਗ੍ਧਿਕਾਮੂਲਤ੍ਵਕ੍| ਸੁਬੋਧਮ੍| ਜੋਙ੍ਗਕਂ ਕਸ੍ਣਾਗਰੁ| ਕਾਸਘ੍ਨਾਦੀਨਾਂ ਸਸ੍ਠ੍ਯਨ੍ਤਾਨਾਂ ਪਥਗ੍ਰਸੋ ਵਿਜ੍ਞੇਯਃ ਕਾਸਘ੍ਨਃ ਕਾਸਮਰ੍ਦਃ| ਅਸਿਤ ਇਤਿ ਸੁਰਸਵਿਸ਼ੇਸਣਮ੍|| ੩੨||
Adhikarana vAtAnuge kaPe lehau (33) · Śloka 33
ਦੇਵਦਾਰੁਸ਼ਠੀਰਾਸ੍ਨਾਕਰ੍ਕਟਾਖ਼੍ਯਾਦੁਰਾਲਭਾਃ| ਪਿਪ੍ਪਲੀ ਨਾਗਰਂ ਮੁਸ੍ਤਂ ਪਥ੍ਯਾ ਧਾਤ੍ਰੀ ਸਿਤੋਪਲਾਃ| ਮਧੁਤੈਲਯੁਤਾਵੇਤੌ ਲੇਹੌ ਵਾਤਨੁਗੇ ਕਫੇ||੩੩||
देवदारुशठीरास्नाकर्कटाख़्यादुरालभाः| पिप्पली नागरं मुस्तं पथ्या धात्री सितोपलाः| मधुतैलयुतावेतौ लेहौ वातनुगे कफे||३३||
🔊 Audio coming soon
ਦੇਵਦਾਰ੍ਵਾਦਿਭਿਃ ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਾਦਿਭਿਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵੌ ਤੈਲਮਾਕ੍ਸਿਕਯੁਤੌ ਲੇਹੌ ਵਾਤਾਨੁਗੇ ਕਫੇ ਕਫਕਾਸੇ ਭਵਤਃ|| ੩੩||
Adhikarana viDa~ggAdicUrNalehaH (34) · Śloka 34
ਵਿਡਙ੍ਗਂ ਸੈਨ੍ਧਵਂ ਹਿਙ੍ਗੁ ਕੁਸ੍ਠਂ ਵ੍ਯੋਸਂ ਮਨਃਸ਼ਿਲਾਮ੍| ਕਾਸੇ ਸ਼੍ਵਾਸੇ ਚ ਹਿਧ੍ਮਾਯਾਮ੍ ਲਿਹ੍ਯਾਤ੍ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਘਤਾਦ੍ਯੁਤਮ੍||੩੪||
विडङ्गं सैन्धवं हिङ्गु कुष्ठं व्योषं मनःशिलाम्| कासे श्वासे च हिध्मायाम् लिह्यात्क्षौद्रघृताद्युतम्||३४||
🔊 Audio coming soon
ਵਿਡਙ੍ਗਾਦਿਚੂਰ੍ਣਂ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਘਤਾਦ੍ਯੁਤਂ ਕਾਸਾਦਿਕੇ ਲਿਹ੍ਯਾਤ੍|| ੩੪||
Adhikarana guDAdicUrNam (35) · Śloka 35
ਗੁਡਕ੍ਸਾਰੋਸਣਕਣਾਦਾਡਿਮਂ ਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਜਿਤ੍| ਕ੍ਰਮਾਤ੍ਪਲਦ੍ਵਯਾਰ੍ਧਾਕ੍ਸਕਰ੍ਸ਼ਾਰ੍ਧਾਕ੍ਸਪਲੋਨ੍ਮਿਤਮ੍| ਦ੍ਵੇ ਪਲੇ ਦਾਡਿਮਾਦਸ੍ਟੌ ਗੁਡਦ੍ਵ੍ਯੋਸਾਤ੍ ਪਲਤ੍ਰਯਮ੍| ਰੋਚਨਂ ਦੀਪਨਂ ਸ੍ਵਰ੍ਯਂ ਪੀਨਸਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਜਿਤ੍||੩੫||
गुडक्षारोषणकणादाडिमं श्वासकासजित्| क्रमात्पलद्वयार्धाक्षकर्शार्धाक्षपलोन्मितम्| द्वे पले दाडिमादष्टौ गुडद्व्योषात् पलत्रयम्| रोचनं दीपनं स्वर्यं पीनसश्वासकासजित्||३५||
🔊 Audio coming soon
ਗੁਡਾਦਿਕਂ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ਪਲਦ੍ਵਯਾਦਿਰੂਪੋਨ੍ਮਾਨਮਿਤਂ ਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਜਿਤ੍| ਗੁਡਸ੍ਯ ਪਲਦ੍ਵਯਮ੍| ਯਵਕ੍ਸਾਰਸ੍ਯਾਰ੍ਧਕਰ੍ਸਃ| ਮਰਿਚਸ੍ਯ ਕਰ੍ਸਃ| ਪਿਪ੍ਪਲੀਨਾਮਰ੍ਧਕਰ੍ਸਃ| ਦਾਡਿਮਸ੍ਯ ਪਲਮਿਤਿ ਕ੍ਰਮਾਰ੍ਥਃ ਸੁਬੋਧਮ੍|| ੩੫||
Adhikarana pAThAdikaM mustAdika~jca cUrNam (36) · Śloka 36
ਪਾਠਾਸ਼ੁਣ੍ਠੀਸ਼ਠੀਮੁਰ੍ਵਾਗਵਾਕ੍ਸੀਪਿਪ੍ਪਲੀਘਨਮ੍| ਪਿਸ੍ਟ੍ਵਾ ਘਰ੍ਮਾਮ੍ਬੁਨਾ ਹਿਙ੍ਗੁਸੈਨ੍ਧਵਾਭ੍ਯਾਂ ਯੁਤਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਤਦ੍ਵਾਨ੍ਮੁਸ੍ਤਾਸ਼ਠੀਸ਼ੁਣ੍ਠੀਨਾਗਰਾਤਿਵਿਸਯਾਭਯਾਃ||੩੬||
पाठाशुण्ठीशठीमुर्वागवाक्षीपिप्पलीघनम्| पिष्ट्वा घर्माम्बुना हिङ्गुसैन्धवाभ्यां युतं पिबेत्| तद्वान्मुस्ताशठीशुण्ठीनागरातिविषयाऽभयाः||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pAcanAntarANi (37) · Śloka 37
ਪਿਬੇਜ੍ਜ੍ਵਰੋਕ੍ਤਂ ਪਥ੍ਯਾਦਿ ਸਸ਼ਙ੍ਗੀਕਞ੍ਚ ਪਾਚਨਮ੍| ਅਥਵਾ ਦੀਪ੍ਯਕਤ੍ਰਿਵਦ੍ਧਿਸ਼ਾਲਾਘਨਪੌਸ੍ਕਰਮ੍| ਸਕਣਂ ਕ੍ਵਥਿਤੇ ਮੂਤ੍ਰੇ ਕਫਕਾਸੀ ਜਲੇਪਿ ਵਾ||੩੭||
पिबेज्ज्वरोक्तं पथ्यादि सशृङ्गीकञ्च पाचनम्| अथवा दीप्यकत्रिवृद्धिशालाघनपौष्करम्| सकणं क्वथिते मूत्रे कफकासी जलेऽपि वा||३७||
🔊 Audio coming soon
ਜ੍ਵਰੋਕ੍ਤਂ ਪਥ੍ਯਾਦਿ| ਰੁਗ੍ਵਿਬਨ੍ਧਾਨਿਲਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਯੁਕ੍ਤੇ ਦੀਪਨਪਾਚਨਮ੍| ਅਭਯਾ ਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਸ਼ਮ੍ਯਾਕਕਟੁਕਾਘਨਮ੍|| ਤਤ੍ ਸਸ਼ਙ੍ਗੀਕਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਦੀਪ੍ਯਕਾਦਿਕਂ ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਨ੍ਤਂ ਗੋਮੂਤ੍ਰੇ ਕ੍ਵਥਿਤਂ ਕਫਕਾਸੀ ਪਿਬੇਤ੍|| ੩੭||
Adhikarana vaidehIkalkaH (38) · Śloka 38
ਤੈਲਭਸ੍ਟਞ੍ਚ ਵੈਦੇਹੀਕਲ੍ਕਾਕ੍ਸਂ ਸਸਿਤੋਪਲਾਮ੍| ਪਾਯਯੇਤ੍ਕਫਕਾਸਘ੍ਨਂ ਕੁਲਤ੍ਥਸਲਿਲਾਦ੍ਯੁਤਮ੍||੩੮||
तैलभृष्टञ्च वैदेहीकल्काक्षं ससितोपलाम्| पाययेत्कफकासघ्नं कुलत्थसलिलाद्युतम्||३८||
🔊 Audio coming soon
ਵੈਦੇਹ੍ਯਾਃ ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਾਃ ਕਲ੍ਕਸ੍ਯਾਕ੍ਸਂ ਕਰ੍ਸਂ ਤੈਲੇਨ ਭਰ੍ਜਿਤਂ ਸਤ੍ ਸ਼ਰ੍ਕਰਯਾ ਦੋਸਮਾਤ੍ਰਯਾ ਯੁਕ੍ਤਂ ਕੁਲਤ੍ਥਕ੍ਵਥਿਤਸਲਿਲੇਨ ਪਾਯਯੇਤ੍| ਤਦ੍ਭਿ ਕਫਕਾਸਘ੍ਨਮ੍|| ੩੮||
Adhikarana sauvarcalAdicUrNam (39) · Śloka 39
ਸੌਵਰ੍ਚਲਾਭਯਾਧਾਤ੍ਰੀਪਿਪ੍ਪਲੀਕ੍ਸਾਰਨਾਗਰਮ੍| ਚੂਰ੍ਣਿਤਂ ਸਰ੍ਪਿਸਾ ਵਾਤਕਫਕਾਸਹਰਂ ਪਿਬੇਤ੍||੩੯||
सौवर्चलाभयाधात्रीपिप्पलीक्षारनागरम्| चूर्णितं सर्पिषा वातकफकासहरं पिबेत्||३९||
🔊 Audio coming soon
ਸੌਵਰ੍ਚਲਾਦਿਕਂ ਚੂਰ੍ਣਿਤਂ ਘਤੇਨਾਲੋਡ੍ਯ ਵਾਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਕਾਸੇ ਪਿਬੇਤ੍||
Adhikarana dashamUlAdighRutam (40) · Śloka 40
ਦਸ਼ਮੂਲਾਢਕੇ ਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਘਤਸ੍ਯਾਕ੍ਸਸਮੈਃ ਪਚੇਤ੍| ਪੁਸ੍ਕਰਾਹ੍ਵਸ਼ਠੀਬਿਲ੍ਵਸੁਰਸਵ੍ਯੋਸਹਿਙ੍ਗੁਭਿਃ| ਪੇਯਾਨੁਪਾਨਂ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਵਾਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਮਯਾਪਹਮ੍||੪੦||
दशमूलाढके प्रस्थं घृतस्याक्षसमैः पचेत्| पुष्कराह्वशठीबिल्वसुरसव्योषहिङ्गुभिः| पेयानुपानं तत्सर्वं वातश्लेष्मामयापहम्||४०||
🔊 Audio coming soon
ਦ੍ਰਵਪਾਠਾਸਮ੍ਭਵਾਚ੍ਚ ਦਸ਼ਮੂਲਰਸਸ੍ਯਾਢਕੋ ਵਿਜ੍ਞੇਯਃ| ਦਸ਼ਮੂਲਾਢਕਃ ਪੁਨਰ੍ਘਤਪ੍ਰਸ੍ਥੇਨਾਭ੍ਯਕ੍ਤਤਾਮੇਵ ਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ| ਅਕ੍ਸਸਮੈਃ ਕਾਰ੍ਸਿਕੈਃ||
Adhikarana nirguNDIghRutam (1) · Śloka 1
ਨਿਰ੍ਗੁਣ੍ਡੀਪਤ੍ਰਨਿਰ੍ਯਾਸਸਾਧਿਤਂ ਕਾਸਜਿਦ੍ ਘਤਮ੍|੧|
निर्गुण्डीपत्रनिर्याससाधितं कासजिद् घृतम्|१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viDa~ggaghRutam (1) · Śloka 1
ਘਤਂ ਰਸੇ ਵਿਡਙ੍ਗਾਨਾਂ ਵ੍ਯੋਸਗਰ੍ਭਂ ਚ ਸਾਧਿਤਮ੍||੧||
घृतं रसे विडङ्गानां व्योषगर्भं च साधितम्||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana punarnavAghRutam (41) · Śloka 41
ਪੁਨਰ੍ਨਵਸ਼ਿਵਾਟਿਕਾਸਰਲਕਾਸਮਰ੍ਦਾਮਤਾ ਪਟੋਲਬਹਤੀਫਣਿਜ੍ਝਕਰਸੈਃ ਪਯਃਸਂਯੁਤੈਃ| ਘਤਂ ਤ੍ਰਿਕਟੁਨਾ ਚ ਸਿਦ੍ਧਮੁਪਯੁਜ੍ਯ ਸੁਜਾਯਤੇ ਨ ਕਾਸਵਿਸਮਜ੍ਵਰਕ੍ਸਯਗੁਦਾਙ੍ਕੁਰੇਭ੍ਯੋ ਭਯਮ੍||੪੧||
पुनर्नवशिवाटिकासरलकासमर्दामृता पटोलबृहतीफणिज्झकरसैः पयःसंयुतैः| घृतं त्रिकटुना च सिद्धमुपयुज्य सुजायते न कासविषमज्वरक्षयगुदाङ्कुरेभ्यो भयम्||४१||
🔊 Audio coming soon
ਨਿਰ੍ਗੁਣ੍ਡੀਪਤ੍ਰਾਣਾਂ ਸ੍ਵਰਸਃ ਸ੍ਨੇਹਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਃ ਸ੍ਨੇਹਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਥਾਸ਼ਃ| ਨਿਰ੍ਗੁਣ੍ਡੀ ਸ਼ੋਫਾਲਿਕਾ| ਤਸ੍ਯਾ ਏਵ ਪਤ੍ਰਂ ਸੁਬੋਧਮ੍|| ੪੧||
Adhikarana kaNTakArighRutam (42) · Śloka 42
ਸਮੂਲਫਲਪਤ੍ਰਾਯਾਃ ਕਣ੍ਟਕਾਰ੍ਯਾ ਰਸਾਢਕੇ| ਘਤਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਬਲਾਵ੍ਯੋਸਵਿਡਙ੍ਗਸ਼ਠਿਦਾਡਿਮੈਃ| ਸੌਵਰ੍ਚਲਯਵਕ੍ਸਾਰਮੂਲਾਮਲਕਪੌਸ੍ਕਰੈਃ| ਵਸ਼੍ਚੀਵਬਹਤੀਪਥ੍ਯਾਯਵਾਨੀਚਿਤ੍ਰਕਰ੍ਧਿਭਿਃ| ਮਦ੍ਵੀਕਾਚਵ੍ਯਵਰ੍ਸਾਭੂਦੁਰਾਲਮ੍ਭਾਮ੍ਲਵੇਤਸੈਃ| ਸ਼ਙ੍ਗੀਤਾਮਲਕੀਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀਰਾਸ੍ਨਾਗੋਕ੍ਸੁਰਕੈਃ ਪਚੇਤ੍| ਕਲ੍ਕੈਸ੍ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਕਾਸੇਸੁ ਸ਼੍ਵਾਸਹਿਧ੍ਮਾਸੁ ਚੇਸ੍ਯਤੇ||੪੨||
समूलफलपत्रायाः कण्टकार्या रसाढके| घृतप्रस्थं बलाव्योषविडङ्गशठिदाडिमैः| सौवर्चलयवक्षारमूलामलकपौष्करैः| वृश्चीवबृहतीपथ्यायवानीचित्रकर्धिभिः| मृद्वीकाचव्यवर्षाभूदुरालम्भाम्लवेतसैः| शृङ्गीतामलकीभार्ङ्गीरास्नागोक्षुरकैः पचेत्| कल्कैस्तत्सर्वकासेषु श्वासहिध्मासु चेष्यते||४२||
🔊 Audio coming soon
ਕਣ੍ਟਕਾਰ੍ਯਾ ਰਸੋ ਨਿਸ੍ਪੀਡਿਤਃ ਬਲਾਦੀਨਿ ਸ੍ਨੇਹਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਥਾਂਸ਼ਾਨਿ| ਮੂਲਂ ਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਮ੍| ਆਮਲਕਫਲਾਨਿ| ਪੌਸ੍ਕਰਂ ਪੁਸ੍ਕਰਮੂਲਮ੍| ਚਰਕਵਿਦਃ ਪਠਨ੍ਤਿ-'ਸੌਵਰ੍ਚਲਯਵਕ੍ਸਾਰਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਪੌਸ੍ਕਰੈਰਿ'ਤਿ| ਤੇ ਹ੍ਯਾਮਲਕਾਨਿ ਨ ਪਠਨ੍ਤਿ|| ੪੨||
Adhikarana dvitIyaM kaNTakArIghRutam (43) · Śloka 43
ਕਣ੍ਟਕਾਰ੍ਯਸਿਤੁਲਾਂ ਕ੍ਸੁਣ੍ਣਂ ਪਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦ੍ਰੋਣੇਮ੍ਭਸਃ ਪਚੇਤ੍| ਤੇਨਾਢਕੇਨ ਕ੍ਵਾਥਸ੍ਯ ਘਤਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਪਿਚੂਨ੍ਮਿਤੈਃ| ਰਾਸ੍ਨਾਦੁਃਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਸਡ੍ਗ੍ਰਨ੍ਥਾਪਿਪ੍ਪਲੀਦ੍ਵਯਚਿਤ੍ਰਕੈਃ| ਸੌਵਰ੍ਚਲਯਵਕ੍ਸਾਰਕਸ੍ਣਾਮੂਲੈਸ਼੍ਚ ਤਜ੍ਜਯੇਤ੍| ਕਾਸਸ਼੍ਵਾਸਕਫਸ੍ਠੀਵਹਿਧ੍ਮਾਰੋਚਕਪੀਨਸਾਨ੍||੪੩||
कण्टकार्यसितुलां क्षुण्णं पक्त्वा द्रोणेऽम्भसः पचेत्| तेनाढकेन क्वाथस्य घृतप्रस्थं पिचून्मितैः| रास्नादुःस्पर्शषड्ग्रन्थापिप्पलीद्वयचित्रकैः| सौवर्चलयवक्षारकृष्णामूलैश्च तज्जयेत्| कासश्वासकफष्ठीवहिध्मारोचकपीनसान्||४३||
🔊 Audio coming soon
ਕਣ੍ਟਕਾਰ੍ਯਾਃ ਪਲਸ਼ਤਮ੍| ਜਲਦ੍ਰੋਣਂ ਸਦ੍ਵਾਦਸ਼ਪਲਾਨਿ ਪਞ੍ਚਸ਼ਤਨਿ| ਕ੍ਵਥਿਤਸ਼ੇਸ ਆਢਕਮਸ੍ਟਾਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਧਿਕਂ ਪਲਸ਼ਤਮ੍| ਰਾਸ੍ਨਾਦੀਨਿ ਕਰ੍ਸੋਨ੍ਮਿਤਾਨਿ| ਸਡ੍ਗ੍ਰਨ੍ਥਾ ਸ਼ਤਪਰ੍ਵਿਕਾ| ਕਫਸ੍ਠੀਵਃ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮੋਦ੍ਗਿਰਣਮ੍|| ੪੩||
Adhikarana kaNTakArIlehaH (44) · Śloka 44
ਪਚੇਦ੍ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੀਤੁਲਾਂ ਕ੍ਸੁਣ੍ਣਾਂ ਵਹੇਪਾਮਾਢਕਸ੍ਥਿਤੇ| ਕ੍ਸਿਪੇਤ੍ਪੂਤੇ ਤੁ ਸਞ੍ਚੂਰ੍ਣ੍ਯ ਵ੍ਯੋਵਰਾਸ੍ਨਾਮਤਾਗ੍ਨਿਕਾਨ੍| ਸ਼ਙ੍ਗੀਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀਘਨਗ੍ਰਨ੍ਥਿਧਨ੍ਵਯਾਸਾਨ੍ ਪਲਾਰ੍ਧਕਾਨ੍| ਸਰ੍ਪਿਸਃ ਸੋਡਸ਼ਪਲਂ ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਤ੍ਪਲਾਨਿ ਚ| ਮਤ੍ਸ੍ਯਣ੍ਡਿਕਾਯਾਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਯਾਃ ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਤਦਧਿਸ਼੍ਰਯੇਤ੍| ਦਰ੍ਵੀਂਲੇਪਿਨਿ ਸ਼ੀਤੇ ਚ ਪਥਗ੍ਦ੍ਵਿਕੁਡਵਂ ਕ੍ਸਿਪੇਤ੍| ਪਿਪ੍ਪਲੀਨਾਂ ਤਵਕ੍ਸੀਰ੍ਯਾ ਮਾਕ੍ਸਿਕਸ੍ਯਾਨਵਸ੍ਯ ਚ| ਲੇਹੋਯਂ ਗੁਲ੍ਮਹਦ੍ਰੋਗਦੁਰ੍ਨਾਮਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਜਿਤ੍||੪੪||
पचेद्व्याघ्रीतुलां क्षुण्णां वहेऽपामाढकस्थिते| क्षिपेत्पूते तु सञ्चूर्ण्य व्योवरास्नामृताग्निकान्| शृङ्गीभार्ङ्गीघनग्रन्थिधन्वयासान् पलार्धकान्| सर्पिषः षोडशपलं चत्वारिंशत्पलानि च| मत्स्यण्डिकायाः शुद्धायाः पुनश्च तदधिश्रयेत्| दर्वींलेपिनि शीते च पृथग्द्विकुडवं क्षिपेत्| पिप्पलीनां तवक्षीर्या माक्षिकस्यानवस्य च| लेहोऽयं गुल्महृद्रोगदुर्नामश्वासकासजित्||४४||
🔊 Audio coming soon
ਵ੍ਯਾਘ੍ਰ੍ਯਾਃ ਪਲਸ਼ਤਮ੍| ਅਪਾਂ ਜਲਸ੍ਯ ਵਹਃ ਪਲਸਹਸ੍ਰਦ੍ਵਯਮਸ੍ਟਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਦਧਿਕਮ੍| ਪੂਤਂ ਸ੍ਰੁਤਮ੍| ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਃ ਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਮ੍| ਮਤ੍ਸ੍ਯਣ੍ਡਿਕਾ ਖਣ੍ਡਾਦੂਨਾ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾ| ਸ਼ੁਦ੍ਧਾ ਨਿਰ੍ਮਲਾ| ਅਧਿਸ਼੍ਰਯਣਂ ਪਾਕਾਯ ਚੁਲ੍ਯਾਮਾਰੋਹਣਮ੍| ਪਿਪ੍ਪਲੀਨਾਂ ਦ੍ਵਿਕੁਡਵਮਸ੍ਟੌ ਪਲਾਨਿ| ਤਦ੍ਵਤ੍ਤੁਕਾਕ੍ਸੀਰ੍ਯਾਃ ਮਾਕ੍ਸਿਕਸ੍ਯ ਦ੍ਵਿਕੁਡਵਂ ਸੋਡਸ਼ਪਲਾਨਿ| ਅਨਵਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਤਦ੍ਵਤ੍ਸਰਕਤਂ ਪ੍ਰਤਿਸਿਧ੍ਯਤੇ|| ੪੪||
Adhikarana triPalAdilehaH (45) · Śloka 45
ਤ੍ਰਿਫਲਾਪਿਪ੍ਪਲੀਪਾਠਾਸ਼ਾਰਿਵਾਬਹਤੀਦ੍ਵਯਮ੍| ਮਰਿਚਂ ਪਦ੍ਮਕਂ ਮੁਸ੍ਤਮੁਸ਼ੀਰਂ ਚਾਕ੍ਸਸਮ੍ਮਿਤਮ੍| ਪਕ੍ਤ੍ਵਾ ਜਲਾਢਕੇ ਪਾਦਸ਼ੇਸੇ ਕ੍ਸੀਰਪਲਾਸ੍ਟਕਮ੍| ਦਤ੍ਵਾ ਗੁਡਸ੍ਯ ਚ ਪਲਂ ਪਚੇਦਾਦਰ੍ਵਿਲੇਪਨਾਤ੍| ਲੇਹਃ ਕਫੋਲ੍ਬਣਂ ਕਾਸਂ ਸਰ੍ਵਮੇਵ ਨਿਯਚ੍ਛਤਿ| ਸਾਧਿਤਂ ਕ੍ਸੀਰਮੇਭਿਰ੍ਵਾ ਤਿਲਕ੍ਸੌਦ੍ਰਯੁਤਂ ਪਿਬੇਤ੍||੪੫||
त्रिफलापिप्पलीपाठाशारिवाबृहतीद्वयम्| मरिचं पद्मकं मुस्तमुशीरं चाक्षसम्मितम्| पक्त्वा जलाढके पादशेषे क्षीरपलाष्टकम्| दत्वा गुडस्य च पलं पचेदादर्विलेपनात्| लेहः कफोल्बणं कासं सर्वमेव नियच्छति| साधितं क्षीरमेभिर्वा तिलक्षौद्रयुतं पिबेत्||४५||
🔊 Audio coming soon
ਤ੍ਰਿਫਲਾਦਿਕੇ ਤ੍ਰਿਫਲਾਦਯਃ ਕਰ੍ਸਪ੍ਰਮਾਣਾਃ| ਸੁਬੋਧਮ੍|| ੪੫||
Adhikarana dhUmapAnam (46) · Śloka 46
ਸ਼ਮਨਂ ਚ ਪਿਬੇਦ੍ਧੂਮਂ ਸ਼ੋਧਨਂ ਬਹਲੇ ਕਫੇ||੪੬||
शमनं च पिबेद्धूमं शोधनं बहले कफे||४६||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਸ੍ਮਿਨ੍ ਕਫਕਾਸੇ ਸ਼ਮਨਂ ਧੂਮਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਸ਼ਮਨਃ ਪ੍ਰਾਯੋਗਿਕੋ ਮਧ੍ਯ ਇਤਿ ਪਰ੍ਯਾਯਾਃ| ਯਦਾ ਤੁ ਕਫਕਾਸੇ ਵਹਲੋ ਘਨਃ ਕਫੋ ਭਵਤਿ ਤਦਾ ਸ਼ੋਧਨਂ ਧੂਮਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਸ਼ੋਧਨੋ ਵਿਰੇਚਨਸ੍ਤੀਕ੍ਸ੍ਣ ਇਤਿ ਪਰ੍ਯਾਯਾਃ| ਏਤੌ ਧੂਮਵਿਧੌ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਿਤੌ|| ੪੬||
Adhikarana manaHshilAdidhUmaH (47) · Śloka 47
ਮਨਃਸ਼ਿਲਾਲਮਧੁਕਮਾਂਸੀਮੁਸ੍ਤੇਙ੍ਗੁਦੀਤ੍ਵਚਃ| ਧੂਮਂ ਕਾਸਘ੍ਨਵਿਧਿਨਾ ਪੀਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸੀਰਂ ਪਿਬੇਦਨੁ| ਨਿਸ੍ਠ੍ਯੂਤਾਨ੍ਤੇ ਗੁਡਯੁਤਂ ਕੋਸ੍ਣਂ ਧੂਮੋ ਨਿਹਨ੍ਤਿ ਸਃ| ਵਾਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮੋਤ੍ਤਰਨ੍ ਕਾਸਨਚਿਰੇਣ ਚਿਰਨ੍ਤਨਾਨ੍||੪੭||
मनःशिलालमधुकमांसीमुस्तेऽङ्गुदीत्वचः| धूमं कासघ्नविधिना पीत्वा क्षीरं पिबेदनु| निष्ठ्यूतान्ते गुडयुतं कोष्णं धूमो निहन्ति सः| वातश्लेष्मोत्तरन् कासनचिरेण चिरन्तनान्||४७||
🔊 Audio coming soon
ਮਨਃਸ਼ਿਲਾਦੀਨਾਂ ਧੂਮਂ ਕਾਸਘ੍ਨਧੂਮਵਿਧਾਨੇਨ ਪੀਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸੀਰਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਕਾਸਘ੍ਨਧੂਮਵਿਧਾਨਂ ਤੁ 'ਚੂਰ੍ਣਂ ਗੁਲਿਕਾਂ ਵਾ ਨਿਰ੍ਧੂਮਦੀਪਸ੍ਥਿਰਾਙ੍ਗਾਰਪੂਰ੍ਣੇ ਸੁਸਂਸ੍ਥਿਤੇ ਸ਼ਰਾਵੇ ਪ੍ਰਕ੍ਸਿਪ੍ਯਾਨ੍ਯੇਵ ਨੇਤ੍ਰਂ, ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਪ੍ਰਵਤ੍ਤਛਿਦ੍ਰੇਣ ਸ਼ਰਾਵੇਣ ਪਿਧਾਯ ਨਿਧਾਯ ਚ ਤਤ੍ ਸੋਤੀਸਮੁਖੇਨੈਵ ਧੂਮਂ ਪਿਬੇਤ੍' ਉਰਃਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਚ ਮੁਖੇਨੈਵੋਦ੍ਵਮੇਤ੍| ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤੇ ਚ ਧੂਮੇ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ਕ੍ਸਿਪੇਤ੍| ਪਿਬੇਚ੍ਚਾਦੋਸਸ਼ੁਦ੍ਧੇਰ੍ਲਾਘਵਾਦ੍ਵੇਤਿ| ਏਤਚ੍ਚ ਧੂਮਵਿਧੌ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਮ੍| ਤਤ੍ਰ ਚ ਕ੍ਸੀਰਂ ਧੂਮਾਤ੍ ਨਿਸ੍ਠ੍ਯੂਤਸ੍ਯ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਣੋਨ੍ਤੇ ਗੁਡਯੁਤਮੀਸ੍ਦੁਸ੍ਣਂ ਚ ਪਿਬੇਤ੍|
Adhikarana prapauNDarIkAdidhUmaH (48) · Śloka 48
ਪ੍ਰਪੌਣ੍ਡਰੀਕਂ ਮਧੁਕਂ ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਾਸ੍ਠਾਲਂ ਮਨਃਸ਼ਿਲਾਮ੍| ਮਰਿਚਂ ਪਿਪ੍ਪਲੀਂ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਮੇਲਾਂ ਸੁਰਸਮਞ੍ਜਰੀਮ੍| ਕਤ੍ਵ ਵਰ੍ਤਿ ਪਿਬੇਦ੍ਧੂਮਂ ਕ੍ਸੌਮਚੈਲਾਨੁਵਰ੍ਤਿਨੀਮ੍| ਘਤਾਕ੍ਤਾਮਨੁ ਚ ਪਿਬੇਤ੍ਤਦ੍ਵਦ੍ਗੁਡਾਮ੍ਬੁ ਵਾ||੪੮||
प्रपौण्डरीकं मधुकं शार्ङ्गाष्ठालं मनःशिलाम्| मरिचं पिप्पलीं द्राक्षामेलां सुरसमञ्जरीम्| कृत्व वर्ति पिबेद्धूमं क्षौमचैलानुवर्तिनीम्| घृताक्तामनु च पिबेत्तद्वद्गुडाम्बु वा||४८||
🔊 Audio coming soon
ਪ੍ਰਪੌਨ੍ਡਰੀਕਾਦਿਭਿਃ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ੍ਣਪਿਸ੍ਟੈਃ ਕ੍ਸੌਮਚੈਲੇਨ ਸਹ ਵਰ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਤਾਞ੍ਚ ਘਤਾਕ੍ਤਾਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤ ਏਵ ਧੂਮਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਅਨੁ ਚ ਕ੍ਸੀਰਮ੍| ਤਦ੍ਵਦਿਤਿ ਨਿਸ੍ਠ੍ਯੂਤਾਨ੍ਤੇ ਗੁਡਯੁਤਂ ਕੋਸ੍ਣਞ੍ਚ| ਅਥਵਾ ਗੁਡਾਮ੍ਬ੍ਵਨੁ ਪਿਬੇਤ੍; ਨ ਤੁ ਤਥਾਵਿਧਂ ਕ੍ਸੀਰਮ੍|| ੪੮||
Adhikarana nepAlyAdidhUmaH (49) · Śloka 49
ਨੇਪਾਲੀਤਲਮਰਿਚਲਾਕ੍ਸਾਞ੍ਜਨਕੁਟਨ੍ਨਟੈਃ| ਉਸ਼ੀਰਰੋਹਿਸਫਲਦ੍ਰਾਮਿਕੀਵਂਸ਼ਲੇਖਨੈਃ| ਪੂਰ੍ਵਕਲ੍ਪੇਨ ਧੂਮੋਯਂ ਸਾਨੁਪਾਨੋ ਵਿਧੀਯਤੇ| ਕਾਰ੍ਪਾਸਾਸ੍ਥ੍ਯਸ਼੍ਵਗਨ੍ਧਾ ਚ ਧੂਮਃ ਕਾਸਵਿਨਾਸ਼ਨਃ| ਕੋਸ਼ਾਤਕੀਫਲਾਨ੍ਮਧ੍ਯੈਃ ਪਿਬੇਦ੍ਵਾ ਸਮਨਃਸ਼ਿਲੈਃ||੪੯||
नेपालीतलमरिचलाक्षाञ्जनकुटन्नटैः| उशीररोहिषफलद्रामिकीवंशलेखनैः| पूर्वकल्पेन धूमोऽयं सानुपानो विधीयते| कार्पासास्थ्यश्वगन्धा च धूमः कासविनाशनः| कोशातकीफलान्मध्यैः पिबेद्वा समनःशिलैः||४९||
🔊 Audio coming soon
ਨੇਪਾਲ੍ਯਾਦਿਭਿਃ ਪੂਰ੍ਵਵਦ੍ਧੂਮਃ| ਨੇਪਾਲੀ ਮਨਃਸ਼ਿਲਾ| ਕੁਟਨ੍ਨਟਂ ਪ੍ਲਵਂ ਧਾਨ੍ਯਂ ਵਿਤੁਨ੍ਨਂ ਪਰਿਪੇਲਵਮ੍| ਰੋਹਿਸਂ ਭੂਤਿਕਮ੍| ਫਲਂ ਮਦਨਫਲਮ੍| ਦ੍ਰਾਮਿਕੀ ਸੂਕ੍ਸ੍ਮੈਲਾ| ਵਂਸ਼ਲੇਖ਼ਨਂ ਵਂਸ਼ਸ਼ਿਲਾ ਤਨੁਸ਼ਕਲਂ ਵਦਨ੍ਤਿ| ਸੁਬੋਧਮ੍| ਕੋਸ਼ਾਤਕਫਲਮਜ੍ਜਾ ਮਨਃਸ਼ਿਲਾ ਚ ਧੂਮਮ੍|
Adhikarana kAse~anubandhAnusAraM cikitsA (50-4) · Śloka 4
ਤਮਕਃ ਕਫਕਾਸੇ ਤੁ ਸ੍ਯਾਚ੍ਚੇਤ੍ਪਿਤ੍ਤਾਨੁਬਨ੍ਧਜਃ| ਪਿਤ੍ਤਕਾਸਕ੍ਰਿਯਾਂ ਤਤ੍ਰ ਯਥਾਵਸ੍ਥਂ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍| ਕਫਾਨੁਬਨ੍ਧੇ ਪਵਨੇ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਕਫਹਰਾਂ ਕਿਰ੍ਯਾਮ੍| ਪਿਤ੍ਤਾਨੁਬਨ੍ਧਯੋਰ੍ਵਾਤਕਫਯੋਃ ਪਿਤ੍ਤਨਾਸ਼ਿਨੀਮ੍| ਵਾਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਤ੍ਮਕੇ ਸ਼ੁਸ੍ਕੇ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਮਾਰ੍ਦ੍ਰੇ ਵਿਰੁਕ੍ਸਣਮ੍| ਕਾਸੇ ਕਰ੍ਮ ਸਪਿਤ੍ਤੇ ਤੁ ਕਫਜੇ ਤਿਕ੍ਤਸਂਯੁਤਮ੍||੫੦|| ਇਤਿ ਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸ੍ਯ ਸੂਨੋਰ੍ਵਾਗ੍ਭਟਸ੍ਯ ਕਤੌ ਅਸ੍ਟਾਙ੍ਗਸਂਗ੍ਰਹਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਸ੍ਥਾਨੇ ਕਾਸਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਨ੍ਨਾਮ ਚਤੁਰ੍ਥੋਧ੍ਯਾਯਃ||੪||
तमकः कफकासे तु स्याच्चेत्पित्तानुबन्धजः| पित्तकासक्रियां तत्र यथावस्थं प्रयोजयेत्| कफानुबन्धे पवने कुर्यात्कफहरां किर्याम्| पित्तानुबन्धयोर्वातकफयोः पित्तनाशिनीम्| वातश्लेष्मात्मके शुष्के स्निग्धमार्द्रे विरुक्षणम्| कासे कर्म सपित्ते तु कफजे तिक्तसंयुतम्||५०|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतौ अष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां चिकित्सितस्थाने कासचिकित्सितन्नाम चतुर्थोऽध्यायः||४||
🔊 Audio coming soon
ਯਤ੍ਰ ਤੁ ਕਫਕਾਸੇ ਪਿਤ੍ਤਾਨੁਬਨ੍ਧਾਤ੍ ਤਮਕਾਖ਼੍ਯਃ ਸ਼੍ਵਾਸਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਤ੍ਰ ਕਫਕਾਸੇ ਪਿਤ੍ਤਕਾਸਕ੍ਰਿਯਾਂ ਯਥਾਵਸ੍ਥਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍| ਵਾਤਕਾਸੇ ਤੁ ਕਫਾਨੁਬਨ੍ਧੇ ਕਫਕਾਸਹਰਾਂ ਕ੍ਰਿਯਾਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍| ਵਾਤਕਫਯੋਰ੍ਮਿਸ਼੍ਰਿਤਯੋਰਪਿ ਪਿਤ੍ਤਾਨੁਬਨ੍ਧੇ ਪਿਤ੍ਤਕਾਸਕ੍ਰਿਯਾਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍| ਸੁਬੋਧਮ੍| ਤਿਕ੍ਤਸਂਯੁਤਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਕਰ੍ਮ ਸਮ੍ਬਧ੍ਯਤੇ|| ੫੦|| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਨ੍ਮਹਾਮਹੋਪਾਧ੍ਯਾਯੇਨ੍ਦੁਵਿਰਚਿਤਾਯਾਮ੍ ਅਸ੍ਟਾਙ੍ਗਸਂਗ੍ਰਹ- ਵ੍ਯਾਖ਼੍ਯਾਯਾਂ ਸ਼ਸ਼ਿਲੇਖ਼ਾਯਾਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਸ੍ਥਾਨੇ ਚਤੁਰ੍ਥੋਧ੍ਯਾਯਃ