Adhikarana atha kuShThacikitsitannAmaikaviMsho~adhyAyaH |adhyAyapratij~jA (1) · Śloka 1
ಅಥಾತಃ ಕುಷ್ಠಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ|
ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ||೧||
View original
अथातः कुष्ठचिकित्सितं व्याख्यास्यामः|
इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
ಕ್ರಮಪ್ರಾಪ್ತಸ್ಯ ಕುಷ್ಠಸ್ಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾಂ ಪ್ರದರ್ಶಯಿತುಮಧ್ಯಾಯ ಆರಭ್ಯತೇ||೧||
Adhikarana tatrAdau snehapAnam (2) · Śloka 2
ಪುರ್ವರೂಪೇಷ್ವೇವ ಕುಷ್ಠಿನಂ ಸ್ನೇಹಪಾನೇನೋಪಕ್ರಮೇತ||೨||
View original
पुर्वरूपेष्वेव कुष्ठिनं स्नेहपानेनोपक्रमेत||२||
ಕುಷ್ಠಿನಮಿತಿ ಸಾಮಾನ್ಯೇನ|| ೨||
Adhikarana vAtottare meShashRu~ggyAdighRutam (3) · Śloka 3
ತತ್ರ ವಾಮೋತ್ತರೇ ಮೇಷಶೃಙ್ಗೀಶಾರ್ಙ್ಗೇಷ್ಠೈರಣ್ಡಗುಡೂಚೀದ್ವಿಪಞ್ಚಮೂಲಸಿದ್ಧಂ ತೈಲಂ ಘೃತಂ ವಾ ಪಾನಾಭ್ಯಙ್ಗಯೋರ್ವಿದಧ್ಯಾತ್||೩||
View original
तत्र वामोत्तरे मेषशृङ्गीशार्ङ्गेष्ठैरण्डगुडूचीद्विपञ्चमूलसिद्धं तैलं घृतं वा पानाभ्यङ्गयोर्विदध्यात्||३||
ತತ್ರೇತಿ ವಿಶೇಷಃ| ವಾತೋತ್ತರೇ ಕುಷ್ಠೇ ಮೇಷಶೃಙ್ಗ್ಯಾದಿಭಿಃ ಸಿದ್ಧಂ ತೈಲಂ ವಾ ಘೃತಂ ವಾ ಪಾನೇಽಭ್ಯಙ್ಗೇ ಚ ಯೋಜಯೇತ್| ಮೇಷಶೃಙ್ಗೀ ಅಜಶೃಙ್ಗೀ| ದ್ವೇ ಪಞ್ಚಮೂಲೇ ಪೂರ್ವೇ| ಸರ್ವತ್ರ ಜಲಸ್ಯ ಸ್ಮರ್ತವ್ಯಮ್|| ೩||
Adhikarana pittottare dhavAdighRutam (4) · Śloka 4
ಪಿತ್ತೋತ್ತರೇ ಧವಾಶ್ವಕರ್ಣಕಕುಭವಚಾಪುನರ್ನವಪಲಾಶಪಿಚುಮನ್ದ ಮಧುಕಲೋಧ್ರಸಮಙ್ಗಾಸಿದ್ಧಂ ಸರ್ಪಿಃ||೪||
View original
पित्तोत्तरे धवाश्वकर्णककुभवचापुनर्नवपलाशपिचुमन्द मधुकलोध्रसमङ्गासिद्धं सर्पिः||४||
ಪಿತ್ತೋತ್ತರೇ ತು ಧವಾದಿಭಿಃ ಸಿದ್ಧಂ ಸರ್ಪಿರೇವ| ನ ತೈಲಮ್|| ೪||
Adhikarana tiktakaM ghRutam (5) · Śloka 5
ಅಥವಾ ಪಟೋಲಪಿಚುಮನ್ದದಾರ್ವೀದುರಾಲಭಾತಿಕ್ತರೋಹಿಣೀಪಾ ಠಾಪರ್ಪಟಕತ್ರಾಯಮಾಣಾನಾಂ ಪಾಲಿಕಾನ್ ಭಾಗಾನ್ ಜಲಾಢಕದ್ವಯೇ ಽಷ್ಟಭಾಗಶೇಷಂ ಕ್ವಾಥಯೇತ್|
ತೇನ ಕಾರ್ಷಿಕೈಶ್ಚನ್ದನೋಪಕುಲ್ಯಾಮು ಸ್ತಾತ್ರಾಯನ್ತೀನ್ದ್ರಯವಬೂನಿಮ್ಬೈಃ ಕಲ್ಕಿತೈಃ ಸರ್ಪಿಷೋ ದ್ವಾದಶಪಲಂ ಸಾಧಯೇತ್|
ಏತತಿಕ್ತಕಂ ಸರ್ಪಿಃ ಕುಷ್ಠವಿಸರ್ಪವಿಸ್ಫೋಟಗಣ್ಡ ಮಾಲಾಶ್ವಯಥುಪಿಟಿಕಾರಕ್ತಪಿತ್ತದುರ್ನಾಮವಾತಶೋಣಿತಕಾಮಿಲಾ ಪಾಣ್ಡ್ವಾಮಯೋನ್ಮಾದದಾಹತೃಡ್ಭ್ರಮಕಣ್ಡೂಕುಷ್ಠನಾಡೀಗುಲ್ಮಮದತಿ ಮಿರಶ್ವಿತ್ರಾಪಸ್ಮಾರಭಗನ್ದರೋದರಪ್ರದರಜ್ವಗರವಿದ್ರಧಿಗ್ರಹಣೀಹೃದ್ರೋಗಾ ನಪಹರತಿ||೫||
View original
अथवा पटोलपिचुमन्ददार्वीदुरालभातिक्तरोहिणीपा ठापर्पटकत्रायमाणानां पालिकान् भागान् जलाढकद्वये ऽष्टभागशेषं क्वाथयेत्|
तेन कार्षिकैश्चन्दनोपकुल्यामु स्तात्रायन्तीन्द्रयवबूनिम्बैः कल्कितैः सर्पिषो द्वादशपलं साधयेत्|
एततिक्तकं सर्पिः कुष्ठविसर्पविस्फोटगण्ड मालाश्वयथुपिटिकारक्तपित्तदुर्नामवातशोणितकामिला पाण्ड्वामयोन्माददाहतृड्भ्रमकण्डूकुष्ठनाडीगुल्ममदति मिरश्वित्रापस्मारभगन्दरोदरप्रदरज्वगरविद्रधिग्रहणीहृद्रोगा नपहरति||५||
ಅಥವಾ ಪಿತ್ತಾಧಿಕೇ ಪಟೋಲಾದಿಭಿಸ್ತಿಕ್ತಕಂ ನಾಮ ಘೃತಂ ಭವತಿ| ತಚ್ಚ ಕುಷ್ಠಾದೀನ್ ಪಿತ್ತಾಧಿಕಾನಪಹರತಿ| ಪಿಟಕಾಃ ಶರಾವಿಕಾದ್ಯಾಃ| ಅಸೃಕ್ಪಿತ್ತಂ ರಕ್ತಪಿತ್ತಮ್| ತಿಕ್ತರೋಹಿಣೀ ಕಟುಕಾ| ಉಪಕುಲ್ಯಾ ಹಸ್ತಿಪಿಪ್ಪಲೀ| ಭೂನಿಮ್ಬಂ ಕಿರಾತತಿಕ್ತಕಮ್|| ೫||
Adhikarana mahAtiktakaM ghRutam (6) · Śloka 6
ಸಪ್ತಚ್ಛದಕಟುಕಾತಿವಿಷಾಶಮ್ಯಾಕಪಾಠಾಮುಸ್ತತ್ರಿಫಲೋಶೀರಪ ಟೋಲಪರ್ಪಟಕಪಿಪ್ಪಲೀದ್ವಯದ್ವಿರಜನೀದ್ವಿಸಾರಿವಾಚನ್ದನದುರಾಲಭಾಪದ್ಮ ಕವಚಾಶತಾವರೀವಿಶಾಲಾಕುಟಜಬೀಜವೃಷಮೂರ್ವಾಗುಡೂಚೀಭೂನಿ ಮ್ಬತ್ರಾಯಮಾಣಾಮಧುಕಗರ್ಭಂ ದ್ವಿಗುಣಾಮಲಕರಸಮಷ್ಸ್ಟಗುಣಾಮ್ಬು ಸರ್ಪಿರ್ವಿಪಕ್ವಂ ಮಹಾತಿಕ್ತಕಾಖ್ಯಂ ಘೃತಮಧಿಕಗುಣಂ ಪೂರ್ವಸ್ಮಾತ್|
ಗುಗ್ಗುಲುಪಞ್ಚತಿಕ್ತಂ ವಾ ಪಿಬೇತ್||೬||
View original
सप्तच्छदकटुकातिविषाशम्याकपाठामुस्तत्रिफलोशीरप टोलपर्पटकपिप्पलीद्वयद्विरजनीद्विसारिवाचन्दनदुरालभापद्म कवचाशतावरीविशालाकुटजबीजवृषमूर्वागुडूचीभूनि म्बत्रायमाणामधुकगर्भं द्विगुणामलकरसमष्स्टगुणाम्बु सर्पिर्विपक्वं महातिक्तकाख्यं घृतमधिकगुणं पूर्वस्मात्|
गुग्गुलुपञ्चतिक्तं वा पिबेत्||६||
ಸಪ್ತಚ್ಛದಾದೀನಾಮೌಷಧಾನಾಮೇಕತ್ರಿಂಶತಂ ಗರ್ಭಂ ಸ್ನೇಹಾಚ್ಚತುರ್ಥಾಂಶೇನ| ಸ್ನೇಹಾದೇವ ದ್ವಿಗುಣಮಾಮಲಕರಸಮ್| ಘೃತಂ ಮಹಾತಿಕ್ತಕಂ ನಾಮ್ನಾ ತಿಕ್ತಾದಧಿಕಗುಣಮ್| ಸಪ್ತಚ್ಛದೋ ಗುಚ್ಛಪುಷ್ಪಃ ಪ್ರಸಿದ್ಧಃ| ಪಿಪ್ಪಲೀದ್ವಯಂ ಪಿಪ್ಪಲೀ ಹಸ್ತಿಪಿಪ್ಪಲೀ ಚ| ರಜೀನದ್ವಯಂ ಪಿಣ್ಡಹರಿದ್ರಾ ದಾರ್ವೀ ಚ| ದ್ವೇ ಸಾರಿವೇ ವಲ್ಲೀಸಾರಿವಾ ಕಾಷ್ಠಸಾರಿವಾ ಚ| ವಿಶಾಲಾ ಗವಾಕ್ಷೀ| ಕುಟಜಬೀಜಮಿನ್ದ್ರಯವಮ್| ಭೂನಿಮ್ಬಂ ಕಿರಾತತಿಕ್ತಕಮ್| ಗುಗ್ಗುಲುನಾ ನಿಮ್ಬಾದಿಭಿಶ್ಚ ಯತ್ಸಂಸಾಧ್ಯತೇ ತತ್ ಗುಗ್ಗುಲುಪಞ್ಚತಿಕ್ತಕಂ ವಾತವ್ಯಾಧೌ ವಕ್ಷ್ಯತೇ||೬||
Adhikarana kaphottare ghRutayogau (7) · Śloka 2
ಕಫೋತ್ತರೇ ಸಾಲಪ್ರಿಯಾಲಶಮ್ಯಾಕಾರಿಷ್ಟಸಪ್ತಪರ್ಣಚಿತ್ರಕ ಮರಿಚವಚಾಕುಷ್ಠೈಃ ಸಾಧಿತಮ್|
ಅಥವಾ ಬೃಹತೀದ್ವಯಕಾಕ ಮಾಚೀಶುಕನಾಸಾಕ್ವಾಥೇ ಮರಿಚವಿಡಙ್ಗಶಿಗ್ರುಜಾತೀದೇವದಾರು ಕ್ಷವಕಹರಿದ್ರಾಭಯಾಕಲ್ಕೇನ ವಾಜಿಮೂತ್ರೇಣ ಚ ಸಿದ್ಧಂ ಸರ್ಪಿಃ||೨||
View original
कफोत्तरे सालप्रियालशम्याकारिष्टसप्तपर्णचित्रक मरिचवचाकुष्ठैः साधितम्|
अथवा बृहतीद्वयकाक माचीशुकनासाक्वाथे मरिचविडङ्गशिग्रुजातीदेवदारु क्षवकहरिद्राभयाकल्केन वाजिमूत्रेण च सिद्धं सर्पिः||२||
ಕಫೋತ್ತರೇ ಚ ಸಾಲಾದಿಭಿಃ ಸಾಧಿತಂ ಘೃತಂ ಸ್ನೇಹನಾಯ ಶಸ್ಯತೇ| ಅಥವಾ ಬೃಹತ್ಯಾದಿಕ್ವಾಥೇ ನ ಸ್ನೇಹಸಮೇನಾಶ್ವಮೂತ್ರೇಣ ಚ ಸ್ನೇಹಸಮೇನ ಸಾಧ್ಯತೇ ಮರಿಚಾದಿಗರ್ಭಮ್| ಬೃಹತೀದ್ವಯಂ ಸ್ಥೂಲಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾ ಚ| ಶುಕನಾಸಾ ತು ಹರಿತಾ ಸರಲಸ್ನೇಹದಾರುಜಮ್| ಜಾತಿಪುಷ್ಪಮುದ್ವೇಗಜನನಮ್| ಮರಿಚಂ ತೀಕ್ಷ್ಣಮ್| ಕ್ಷವಕಃ ಕ್ಷುದ್ವಿಬೋಧನಮ್|| ೭||
Adhikarana sarveShu snehayogAH (8) · Śloka 8
ಸರ್ವೇಷು ಚ ಭಲ್ಲಾತಕತುವರಕಸಿದ್ಧಾರ್ಥಕಾನ್ಯತಮತೈಲಮ್|
ಭಲ್ಲಾತಕಪಥ್ಯಾಕೃಮಿಘ್ನಸಿದ್ಧಂ ವಾ ಹವಿಃ||೮||
View original
सर्वेषु च भल्लातकतुवरकसिद्धार्थकान्यतमतैलम्|
भल्लातकपथ्याकृमिघ्नसिद्धं वा हविः||८||
ಭಲ್ಲಾತಕಾದಿಫಲಾನಾಮನ್ಯತಮನಿಷ್ಪೀಡಿತಂ ತೈಲಂ ಸರ್ವೇಷು ಕುಷ್ಠೇಷು ಸಾಮಾನ್ಯೇನ| ಭಲ್ಲಾತಕಾದಿತ್ರಯಸಿದ್ಧಂ ವಾ ಹವಿರ್ಘೃತಂ ಸರ್ವೇಷು|| ೮||
Adhikarana snehapAnottaraH shodhanakramaH (9) · Śloka 9
ತತಃ ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ಯ ಯಥಾದೋಷಂ ಯಥಾಸನ್ನಂ ಚ ಸಂಶೋಧನಾನಿ ಪ್ರಯು ಞ್ಜೀತ|
ಸಿರಾಂ ಚ ಬಲಾಪೇಕ್ಷೀ ವಿಧ್ಯೇದೇಕಾಂ ದ್ವೇ ತಿಸ್ರಶ್ಚತಸ್ರಃ ಪಞ್ಚ ವಾ|
ಅನ್ತರಾನ್ತರಾ ಚ ಪುನಃ ಪುನಃ ಸ್ನೇಹಂ ಪಿಬೇತ್|
ದುರ್ಬಲಂ ಹಿ ಶೂನ್ಯಕೋಷ್ಠಂ ಕುಷ್ಠಿನಂ ವಾಯುರಭಿಭವತಿ|
ವಮನೇ ತ್ವಸ್ಯ ಮಧುಕಕುಟಜಬೀಜನಿಮ್ಬಪಟೋಲಪಲ್ಲವಾನಿ ವಿದಧ್ಯಾತ್|
ಕುಮ್ಭನಿಕುಮ್ಭನ್ನಿಫಲಾವಿರೇಚನೇ ಮಣಿಭದ್ರವಟಕಾಶ್ಚ||೯||
View original
ततः स्निग्धस्य यथादोषं यथासन्नं च संशोधनानि प्रयु ञ्जीत|
सिरां च बलापेक्षी विध्येदेकां द्वे तिस्रश्चतस्रः पञ्च वा|
अन्तरान्तरा च पुनः पुनः स्नेहं पिबेत्|
दुर्बलं हि शून्यकोष्ठं कुष्ठिनं वायुरभिभवति|
वमने त्वस्य मधुककुटजबीजनिम्बपटोलपल्लवानि विदध्यात्|
कुम्भनिकुम्भन्निफलाविरेचने मणिभद्रवटकाश्च||९||
ತತಃ ಸ್ನೇಹಪ್ರಯೋಜನಾನನ್ತರಮುತ್ಕೃಷ್ಟದೋಷ ಉತ್ಕೃಷ್ಟಾನಿ ಸಂಶೋಧನಾನಿ ಮಧ್ಯೇ ಮಧ್ಯಾನ್ಯಲ್ಪೇಽಲ್ಪಾನೀತಿ ಯಥಾದೋಷಾರ್ಥಃ| ಕಫಸ್ಥಾನಸ್ಥೇ ಪಿತ್ತವಾತೇ ವಮನಂ ವಾತಸ್ಥಾನಸ್ಥೇ ಪಿತ್ತೇ ಕಫೇ ವಾ ವಿರೇಚನಂ ಪಿತ್ತಸ್ಥಾನಸ್ಥಯೋರ್ವಾತಕಫಯೋರುಭಯಮಿತಿ ಯಥಾಸನ್ನಾರ್ಥಃ| ಅಥವಾ ಪೂರ್ವಂ ಕಾಯಸ್ಥೇ ದೋಷೇ ವಮನಮಧಃಕಾಯಸ್ಥೇ ವಿರೇಚನಂ ಶಿರೋಗತೇ ನಸ್ಯಮಪಿ| ಪಕ್ವಾಶಯಸ್ಥೇ ಬಸ್ತಿರಪಿ| ನಿಷಿದ್ಧಮಪಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಂ ಬಸ್ತಿರರ್ಶಸಕುಷಿನೋರಿತಿ ಸೂತ್ರೋಕ್ತಮ್| ಸಿರಾಣಾಂ ವ್ಯಧೇ ದೋಷಬಲವ್ಯಾಧ್ಯಪೇಕ್ಷ್ಯಸಂಖ್ಯಾ ವಿಕಲ್ಪಃ| ದುರ್ಬಲಮಿತ್ಯಾದಿ ಕಮನ್ತರಾನ್ತರಾ ಸ್ನೇಹಪಾನೇ ಹೇತುಃ ಅಸ್ಯ ಕುಷ್ಠಿನೋ ಮಧುಕಾದೀನ್ಯೇವ ವಮನಾಯ ಯಥಾಯೋಗಂ ವಿದಧ್ಯಾತ್| ಕುಮ್ಭಾದೀನ್ಯೇವ ವಿರೇಚನೇ| ಮಣಿಭದ್ರವಟಕಾಶ್ಚಾತ್ರೈವ ವಕ್ಷ್ಯನ್ತೇ|| ೯||
Adhikarana paTolAdishodhanayogAH (10) · Śloka 10
ಪಟೋಲವಿಶಾಲಯೋರ್ಮೂಲಂ ತ್ರಿಫಲಾ ಚ ಪೃಥಕ್ ತ್ರಿಭಾಗೋನ ತ್ರಿಶಾಣಾಃ ಕಟುಕಾತ್ರಾಯಮಾಣೇ ಶಾಣಾಂಶೇ ಶುಣ್ಠ್ಯಾಸ್ತ್ರಿಭಾಗೋನಃ ಶಾಣಃ ತದೇತತತ್ ಪಲಮೈಕಧ್ಯಂ ಸಲಿಲೇ ವಿಪಾಚ್ಯ ಪಾಯಯೇತ್|
ಊರ್ಧ್ವಾಧೋ ವಿರಿಕ್ತಶ್ಚ ಜೀರ್ಣೇ ಜಾಙ್ಗಲರಸೇನಾಶ್ನೀಯಾತ್|
ಏವಮೇ ತತ್ ಷಡ್ರಾತ್ರಪ್ರಯೋಗಾತ್ಪರಂ ಪಿತ್ತಕಫಶೋಫಕುಷ್ಠದುಷ್ಟನಾಡೀವ್ರಣಾ ರ್ಶೋಭಗನ್ದರಗ್ರಹಣೀಪಾಣ್ಡುಹಲೀಮಕಕಾಮಿಲಾವಿಷಮಜ್ವರಹೃದ್ಬ ಸ್ತಿವೇದನಾಘ್ನಮ್||೧೦||
View original
पटोलविशालयोर्मूलं त्रिफला च पृथक् त्रिभागोन त्रिशाणाः कटुकात्रायमाणे शाणांशे शुण्ठ्यास्त्रिभागोनः शाणः तदेततत् पलमैकध्यं सलिले विपाच्य पाययेत्|
ऊर्ध्वाधो विरिक्तश्च जीर्णे जाङ्गलरसेनाश्नीयात्|
एवमे तत् षड्रात्रप्रयोगात्परं पित्तकफशोफकुष्ठदुष्टनाडीव्रणा र्शोभगन्दरग्रहणीपाण्डुहलीमककामिलाविषमज्वरहृद्ब स्तिवेदनाघ्नम्||१०||
ಪಟೋಲಾದ್ಯೇ ಪಟೋಲಮೂಲಂ ವಿಶಾಲಾಮೂಲಂ ಹರೀತಕ್ಯಾಮಲಕವಿಭೀತಕಾನಾಂ ಚ ದಲಾನಿ ಭವನ್ತಿ| ಏಷಾಂ ಪಞ್ಚಾನಾಮಶೀತಿರ್ಧಾನಕಾಃ| ಕಟುಕಾತ್ರಾಯಮಾಣೇ ಶಾಣಾಂಶೇ ಇತಿ ದ್ವೌ ಶಾಣೌ ದ್ವಾದಶಧಾನಕಾಃ| ಏವಮೇಕೀಕೃತ್ಯ ದ್ವಿನವತಿಧಾನಕಾ ಭವನ್ತಿ| ಶುಣ್ಠ್ಯಾಸ್ತ್ರಿಭಾಗೋನಃ ಶಾಣ ಇತಿ ಚತ್ವಾರೋ ಧಾನಕಾಃ ಪೂರ್ವೈಃ ಸಹ ಷಷ್ಣವತಿರ್ಭವತೀತಿ ಲೌಕಿಕಮಪಿ ಪಲಂ ಭವತಿ| ಏತತ್ ಷಡ್ರಾತ್ರೋಪಯೋಗೇನ ಪರಂ ಪಿತ್ತಕಫೋತ್ಥಾನಾಂ ಶೋಫಾದೀನಾಂ ನಾಶನಮ್| ಮಾನಸ್ಯ ಚಾ ನಿಯಮಂ ಭೇಷಜಕಲ್ಪ ಏವ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಃ| ನಾಡ್ಯಾ ಉಪಲಕ್ಷಿತೋ ವ್ರಣೋ ನಾಡೀವ್ರಣಃ| ವಿಷಮಜ್ವರಾಃ ಸತತಕಾದಯಃ| ಹೃದ್ವೇದನಾ ಬಸ್ತಿವೇದನಾ ಚ||೧೦||
Adhikarana UrdhvAdhaHshodhanam (11) · Śloka 11
ಉಭಯತೋನುಲೋಮನಂ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮೀಸ್ವರಸಸಾಧಿತಂ ಸರ್ಪಿಃ ಪಿಬೇತ್|
ಆವರ್ತಕೀತುಲಾಂ ಸಲಿಲಾರ್ಮಣೇಽಷ್ಟಾಂಶಶಿಷ್ಟಾಂ ವಿಪಾಚ್ಯ ತೇನ ನಿರ್ಯೂಹೇಣ ತನ್ಮೂಲೈಶ್ಚ ಘೃತಪ್ರಸ್ಥಂ ಸಾಧಯೇತ್|
ತತೋ ಮಾತ್ರಾಮೇಕಾಹಾ ನ್ತರಂ ಪಿಬೇತ್|
ಊರ್ಧ್ವಾಧೋ ವಿರಿಚ್ಯಮಾನಸ್ತೃಷಿತಃ|
ಶೀತಲವ್ರಣಮಾರನಾಲಂ ಜೀರ್ಣಸ್ನೇಹಶ್ಚ ತೇನೈವ ಕೋದ್ರವೌದನಮಶ್ನೀಯಾತ್|
ಅನೇನ ಕುಷ್ಠಶ್ವಿತ್ರಾಪಚೀಭಗನ್ದರನಾಡೀವ್ರಣಾಖುವಿಷಾಣಿ ಸಿಧ್ಯನ್ತಿ|
ಮೇಧ್ಯಂ ಚೈತತ್ ಪುಂಸವನಂ ಚ||೧೧||
View original
उभयतोनुलोमनं वा ब्राह्मीस्वरससाधितं सर्पिः पिबेत्|
आवर्तकीतुलां सलिलार्मणेऽष्टांशशिष्टां विपाच्य तेन निर्यूहेण तन्मूलैश्च घृतप्रस्थं साधयेत्|
ततो मात्रामेकाहा न्तरं पिबेत्|
ऊर्ध्वाधो विरिच्यमानस्तृषितः|
शीतलव्रणमारनालं जीर्णस्नेहश्च तेनैव कोद्रवौदनमश्नीयात्|
अनेन कुष्ठश्वित्रापचीभगन्दरनाडीव्रणाखुविषाणि सिध्यन्ति|
मेध्यं चैतत् पुंसवनं च||११||
ಅಥವೋಭಯಾನುಲೋಮನಂ ವಮನಂ ವಿರೇಚನಂ ಚ ಸರ್ಪಿಃ ಪಿಬೇತ್| ಕಿಮಿತ್ಯಾಹ-ಬ್ರಾಹ್ಮೀಸ್ವರಸಸಾಧಿತಮ್| ಆವರ್ತಕೀಘೃತಂ ಸುಬೋಧಮ್| ಆವರ್ತಕೀ ರಕ್ತಪುಷ್ಪಾ| ಮಹಾಜಾಲಿನೀ ನಾಮ ಚ ವಮನದ್ರವ್ಯಮ್| ಅರ್ಮಣೋ ದ್ರೋಣಃ| ಪಲಶತಾನಿ ಪಞ್ಚದ್ವಾದಶಾಧಿಕಾನಿ| ಆವರ್ತಕ್ಯಾ ಏವ ಮೂಲಾನಿ ಕಲ್ಕಪರಿಭಾಷಯಾ| ಮಾತ್ರಾಮಿತ್ಯನಿಯಮೋ ದೋಷಾದಿವಶಾತ್| ಸುಬೋಧಮ್| ಪುಂಸವನಂ ಸ್ತ್ರೀಣಾಮ್|| ೧೧||
Adhikarana AsthApanAdishodhanAni (12) · Śloka 12
ದಾಱ್ವೀಪಟೋಲಬೃಹತೀಸೇವ್ಯಮದನನಿಮ್ಬಕೃತಮಾಲಘನೇನ್ದ್ರಯವೈಃಸಸ್ನೇ ಹೈರಾಸ್ಥಾಪನಮ್|
ಏಭಿರೇವ ಚ ವಿಪಕ್ವಃ ಸ್ನೇಹೋಽನುವಾಸನಾರ್ಹ ಸ್ಯಾನುವಾಸನಮ್|
ದನ್ತೀಮರಿಚಫಣಿರ್ಜಕಾರ್ದಕಕರಞ್ಜಬೀಜ ಪಿಪ್ಪಲೀವಿಡಙ್ಗಸೈನ್ಧವೈರೂರ್ಧ್ವಜತ್ರುಗತೇ ಕುಷ್ಠೇ ಕೃಮಿಷು ಚ ಶಿರೋ ವಿರೇಕಃ|
ಸೂತ್ರಸ್ಥಾನೋಕ್ತೋ ವೈರೇಚನಿಕಧೂಮಶ್ಚ||೧೨||
View original
दाऱ्वीपटोलबृहतीसेव्यमदननिम्बकृतमालघनेन्द्रयवैःसस्ने हैरास्थापनम्|
एभिरेव च विपक्वः स्नेहोऽनुवासनार्ह स्यानुवासनम्|
दन्तीमरिचफणिर्जकार्दककरञ्जबीज पिप्पलीविडङ्गसैन्धवैरूर्ध्वजत्रुगते कुष्ठे कृमिषु च शिरो विरेकः|
सूत्रस्थानोक्तो वैरेचनिकधूमश्च||१२||
ದಾರ್ವ್ಯಾದಿಭಿಃ ಕ್ವಥಿತೈಶ್ಚ ಕಲ್ಕೀಕೃತೈಶ್ಚ ಸ್ನೇಹಯುಕ್ತೈರಾಸ್ಥಾಪನಮ್| ಏಭಿರೇವ ಚ ದಾರ್ವ್ಯಾದಿಭಿರ್ವಿಪಕ್ವಃ ಸ್ನೇಹಃ ಸೂತ್ರೋಕ್ತಪ್ರಕಾರೇಣಾನುವಾಸನಾರ್ಹಸ್ಯ ಸತೋಽನುವಾಸನಮ್| ಜತ್ರೋರೂರ್ಧ್ವಗತೇ ಕುಷ್ಠೇ| ಕ್ರಿಮಿಷು ಚ ಜತ್ರೋರೂರ್ಧ್ವಂ ಶಿರಸ್ಥಿತೇ ದನ್ತ್ಯಾದಿಭಿಃ ಕಲ್ಕಾದಿಯುಕ್ತೈಃ ಶಿರೋವಿರೇಕಃ| ತಥಾ ಸೂತ್ರಸ್ಥಾನೇ ಧೂಮವಿಧೌ ಯೋ ವೈರೇಚನಿಕೋ ಧೂಮೋಕ್ತಃ ಸೋಽಪಿ ಯೋಜ್ಯಃ| ತಸ್ಯ ಚ ದ್ರವ್ಯಾಣಿ ಶೋಧನಾದಿಗಣಸಂಗ್ರಹಣೇ ಶಿರೋವಿರೇಚನದ್ರವ್ಯಾಣಿ ಗನ್ಧದ್ರವ್ಯಾಣಿ ಚೇತ್ಯಾದಿ ಪಠಿತಾನಿ|| ೧೨||
Adhikarana shamanauShadhopayogAvasthAH (13) · Śloka 13
ತತಃ ಸರ್ವತೋ ವಿಶುದ್ಧಸ್ಯಾನ್ತರ್ಬಹಿಃಶಮನಾನಿ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ||೧೩||
View original
ततः सर्वतो विशुद्धस्यान्तर्बहिःशमनानि प्रयुञ्जीत||१३||
ತತಃ ಸರ್ವತ ಊರ್ಧ್ವಮಧಃ ಶಿರಸಿ ಚ ವಿಶುದ್ಧಸ್ಯ ಶಮನಾನ್ಯನ್ತರ್ಬಹಿಶ್ಚ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ| ಬಹಿರಿತ್ಯಾಲೇಪಾದಿಭಿಃ|| ೧೩||
Adhikarana rasAyanAgryo yogarAjaH (14) · Śloka 14
ಖದಿರಕದರತಿನಿಶಾಸನಶಿರೀಷಶಿಂಶಪಾಶಾಕಸರ್ಜಾರ್ಜುನಜಮ್ಬೂ ಕರವೀರಧವಾಮಲಕೀಮುಷ್ಕಕಾಕ್ಷಿಕಬದರೀವಞ್ಜುಲನಿಮ್ಬಪಟೋ ಲಾಙ್ಕೋಲಬಲಾಬಿಲ್ವಕುಟಜಕಟಭೀಪಾರಿಭದ್ರಸಹಚರಗೃಧ್ರನಖೀ ವರಣವರ್ಧಮಾನಾರ್ಕಶೋಭಞ್ಜನಾಟರೂಷಕಶತಾವರೀಶ್ವದಂಷ್ಟ್ರಾಹಿಮಾ ರಾಶ್ವಕರ್ಣಶ್ರೀಪರ್ಣೀಸ್ವಯಙ್ಗುಪ್ತಾಗ್ನಿಮನ್ಥೇನ್ದ್ರವಾರುಣೀಕಾಕೋದುಮ್ಬ ರಿಕಾಮೇಷಶೃಙ್ಗೀಟುಣ್ಟುಕಗುಡೂಚೀವರ್ಷಾಭೂವಾಯಸೀಬೃಹತೀದ್ವಯರೋಹಿ ಣಿಮೂರ್ವಾಶಾರ್ಙ್ಗೀಷ್ಠಾಮುಲಾನಿ ಚ ಶಕಲಯಿತ್ವಾ ಪೃಥಕ್ ತ್ರಿಂಶತ್ಪ ಲಿಕಾನಿ ಸಂಕ್ಷುದ್ಯ ಮಹತಿ ಕಟಾಹೇಽಷ್ಟಗುಣೇನಾಮ್ಭಸಾ ಕ್ವಾಥಯೇತ್|
ಅಷ್ಟಭಾಗಶೇಷಂ ನಿರ್ಯೂಹಮವತಾರ್ಯ ಪರಿಸ್ರಾವ್ಯ ಚ ತಸ್ಮಿನ್ ಸರ್ಪಿಷಃ ಪಲಶತತ್ರಯಂ ವಿಪಚೇದೀಷದವಶೇಷಕಷಾಯೇ ಚ ವಿದಲೀಕೃತಾ ರುಷ್ಕರಸಹಸ್ರತ್ರಯಮತ್ರಾವಾಪ್ಯ ಪುನಃ ಪಾಚಯೇದ್ವಿಗತಸ್ವರಸಾನ್ಯ ರುಷ್ಕರಾಣ್ಯಪಾಸ್ಯ ತಸ್ಮಿನ್ ಸ್ನೇಹೇ ಸುಚೂರ್ಣಿತಾನಿ ಪ್ರಕ್ಷಿಪೇತ್|
ವ್ಯಾಧಿಘಾತವ್ಯೋಷನಾಕುಲೀಮಾರ್ಕವಾರ್ಕಕಾಕಾದನೀತಗರಕಟು ಕಾಕುಷ್ಠಬಿಲ್ವಹಿಙ್ಗಚಿತ್ರಕಾತಿವಿಷಾಮುಸ್ತೇನ್ದ್ರಯವೇನ್ದ್ರ ವಾರುಣೀರುಪ್ಯಮಲಲೋಹರಜೋಲೋಹಕಾನ್ತರಸಾಞ್ಜನಾಭ್ರಶುಕನಾ ಸಾದೇವದಾಲೀತ್ರಿಫಲಾಲಾಙ್ಗಲಿಕೀವಿಶಾಲಾಕುಮ್ಭನಿಕುಮ್ಭವ ಚಾವಾರಾಹೀಮಹಾದ್ರುಮಕೋಶಾತಕೀಪ್ರಪುನ್ನಾಟಸೋಮಪರ್ಣೀನಲಿಕಾ ದ್ವಯಪಟೋಲೀಜಾತೀಪಲ್ಲವತಾಪ್ಯಕಾರವೇಲ್ಲಕೂಲಿಕಾಕನ್ದಕ ಸಪ್ತಚ್ಛದಶಾರ್ಙ್ಗಾಷ್ಟೋತ್ಪಲಸಾರಿವಾಗುಗ್ಗುಲುಶಿಲಾಜತುಮೂರ್ವಾಕುಸ್ತು ಮ್ಬರೀಜೀವಕದ್ವಯಪಾಠೇನ್ದುರೇಖಾವಜ್ರಕನ್ದಹರಿದ್ರಾದ್ವಯಲವಣಪಞ್ಚ ಕಾನಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ತ್ರಿಪಲಿಕಾನಿ ಶೃಙ್ಗೀವಿಷಪಲಂ ಚೈಕಂ ತತೋ ದರ್ವ್ಯಾ ಸಮಾನ್ತಾದಾಘಟ್ಯ ಸುಗುಪ್ತಂ ಭೂಮೌ ಧಾನ್ಯೇ ವಾ ಮಾಸಂ ನಿಖನೇತ್|
ಅಥ ಕೃತಸಂಶುದ್ಧಿಸ್ವಸ್ತ್ಯಯನಃ ಕುಷ್ಠೀ ಪ್ರಾತಸ್ತತೋ ಮಾತ್ರಾ ಮುಪಯುಞ್ಜೀತ|
ಜೀರ್ಣೇ ಚ ಯಥೇಷ್ಟಮಾಹಾರಂ ತೇನಾಸ್ಯ ಪೂರ್ವಮಙ್ಗಾನಿ ತುದ್ಯನ್ತೇ ಭಿದ್ಯನ್ತೇ ಶೂಯನ್ತೇ ಸ್ಫುರನ್ತಿ ಸ್ಫುಟನ್ತಿ ಚ|
ತತಃ ಸಪ್ತ ರಾತ್ರಾತ್ಪುನಃ ಸ್ವಸ್ಥೀಭವತಿ|
ಅಪಿ ಚ- ಯೋಗರಾಮಜವಲಿಹ್ಯ ಸಮಸ್ತಂ ಸಂಜ್ಞಯೈವ ಕಥಿತೋತ್ತಮಶಕ್ತಿಮ್|
ಹನ್ತಿ ಕುಷ್ಠಮತಿಪಾತಿತಗಾತ್ರಂ ಸ್ನಾಯುಜಾಲಪರಿಶೇಷಮಶೇಷಮ್|
ಶ್ವಾಸಾಗ್ನಿಸಾದಾರುಚಿಕಾಸಯಕ್ಷ್ಮಗುಲ್ಮಾಢ್ಯವಾತಗ್ರಹಣೀಪ್ರಮೇಹಾನ್|
ಶೋಫಂ ಕೃಮೀನ್ ಪಾಣ್ಡುಗದಂ ಜ್ವರಾಂಶ್ಚ ನಿವರ್ತಯತ್ಯೇಷ ರಸಾಯನಾಗ್ರ್ಯಃ||೧೪||
View original
खदिरकदरतिनिशासनशिरीषशिंशपाशाकसर्जार्जुनजम्बू करवीरधवामलकीमुष्ककाक्षिकबदरीवञ्जुलनिम्बपटो लाङ्कोलबलाबिल्वकुटजकटभीपारिभद्रसहचरगृध्रनखी वरणवर्धमानार्कशोभञ्जनाटरूषकशतावरीश्वदंष्ट्राहिमा राश्वकर्णश्रीपर्णीस्वयङ्गुप्ताग्निमन्थेन्द्रवारुणीकाकोदुम्ब रिकामेषशृङ्गीटुण्टुकगुडूचीवर्षाभूवायसीबृहतीद्वयरोहि णिमूर्वाशार्ङ्गीष्ठामुलानि च शकलयित्वा पृथक् त्रिंशत्प लिकानि संक्षुद्य महति कटाहेऽष्टगुणेनाम्भसा क्वाथयेत्|
अष्टभागशेषं निर्यूहमवतार्य परिस्राव्य च तस्मिन् सर्पिषः पलशतत्रयं विपचेदीषदवशेषकषाये च विदलीकृता रुष्करसहस्रत्रयमत्रावाप्य पुनः पाचयेद्विगतस्वरसान्य रुष्कराण्यपास्य तस्मिन् स्नेहे सुचूर्णितानि प्रक्षिपेत्|
व्याधिघातव्योषनाकुलीमार्कवार्ककाकादनीतगरकटु काकुष्ठबिल्वहिङ्गचित्रकातिविषामुस्तेन्द्रयवेन्द्र वारुणीरुप्यमललोहरजोलोहकान्तरसाञ्जनाभ्रशुकना सादेवदालीत्रिफलालाङ्गलिकीविशालाकुम्भनिकुम्भव चावाराहीमहाद्रुमकोशातकीप्रपुन्नाटसोमपर्णीनलिका द्वयपटोलीजातीपल्लवताप्यकारवेल्लकूलिकाकन्दक सप्तच्छदशार्ङ्गाष्टोत्पलसारिवागुग्गुलुशिलाजतुमूर्वाकुस्तु म्बरीजीवकद्वयपाठेन्दुरेखावज्रकन्दहरिद्राद्वयलवणपञ्च कानि प्रत्येकं त्रिपलिकानि शृङ्गीविषपलं चैकं ततो दर्व्या समान्तादाघट्य सुगुप्तं भूमौ धान्ये वा मासं निखनेत्|
अथ कृतसंशुद्धिस्वस्त्ययनः कुष्ठी प्रातस्ततो मात्रा मुपयुञ्जीत|
जीर्णे च यथेष्टमाहारं तेनास्य पूर्वमङ्गानि तुद्यन्ते भिद्यन्ते शूयन्ते स्फुरन्ति स्फुटन्ति च|
ततः सप्त रात्रात्पुनः स्वस्थीभवति|
अपि च- योगरामजवलिह्य समस्तं संज्ञयैव कथितोत्तमशक्तिम्|
हन्ति कुष्ठमतिपातितगात्रं स्नायुजालपरिशेषमशेषम्|
श्वासाग्निसादारुचिकासयक्ष्मगुल्माढ्यवातग्रहणीप्रमेहान्|
शोफं कृमीन् पाण्डुगदं ज्वरांश्च निवर्तयत्येष रसायनाग्र्यः||१४||
ಖದಿರೇತ್ಯಾದಿನಾ ಶಮನಪ್ರಯೋಗಃ| ಖದಿರಾದಿಭಿರ್ಯೋಗರಾಜೋ ರಸಾಯನಾಗ್ರ್ಯಃ| ತತ್ರ ಖದಿರಾದೀನಾಂ ಮಧುಕಾನ್ತಾನಾಂ ಸಾದ್ರೋಽಶುಷ್ಕಃ ಸಾರಃ| ಕೃತಮಾಲಾದೀನಾಂ ಶಾರ್ಙ್ಗಾಷ್ಠಾನ್ತಾನಾಂ ಮೂಲಾನಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ತ್ರಿಂಶತ್ಪಲಾನಿ| ಸರ್ವೇಭ್ಯೋಽಷ್ಟಗುಣಂ ಜಲಮ್| ತಸ್ಯಾಷ್ಸ್ಟಭಾಗಶೇಷಸ್ಯಾವತರಣಮ್| ತತ್ರ ಚ ಸರ್ಪಿಷಃ ಪಲಶತತ್ರಯಂ ಪ್ರಕ್ಷಿಪ್ಯ ಪಚೇತ್| ತತ್ರ ಚ ವಿಪಚ್ಯಮಾನೇ ಸರ್ಪಿಷಿ ಸರ್ವಂ ಕಷಾಯಂ ಯಾವನ್ನ ಪರಿಕ್ಷೀಯತೇ ತಾವದರುಷ್ಕರಾಣಾಂ ಸಹಸ್ರತ್ರಯಂ ವಿದಲೀಕೃತಮವಪಾಟಿತಮಾವಪ್ಯೈತತ್ ಸರ್ಪಿಃ ಪುನಃ ಪಕ್ತವ್ಯಮ್| ತೇನ ಚ ಸಾಧನೇನ ನೀರಸಾನ್ಯರುಷ್ಕರಾಣಿ ಭೃಷ್ಟ್ವಾ ತತಃ ಸ್ನೇಹಾದುದ್ಧೃತ್ಯ ತಾನಿ ವಿಗತಾಸ್ಥೀನಿ ಚ ಸಞ್ಚೂರ್ಣ್ಯ ಸ್ನೇಹ ಏವ ಪ್ರಕ್ಷಿಪೇತ್| ವ್ಯಾಧಿಘಾತಾದೀನಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ತ್ರಿಪಲಾನಿ ಪ್ರಕ್ಷಿಪೇತ್| ಶೃಙ್ಗಿವಿಷಸ್ಯ ಪಲಮ್| ಖದಿರಂ ಖಾದಿರಮ್| ಕದರಃ ಶ್ವೇತಸಾರಃ| ತಿನಿಶಃ ಸ್ಪನ್ದನಮ್| ಅಸನಂ ಬೀಜಕಮ್| ಶಿರೀಷಃ ಪ್ರಸಿದ್ಧಃ| ಶಾಕಂ ಖರದಾರು ಖರಚ್ಛದಮ್| ಸರ್ಜಾಹ್ವಃ ಶ್ರೀಭರಃ| ಸಾಲರಸೋ ನಿರ್ಯಾಸ ಏವ| ಅರ್ಜುನಃ ಕಕುಭಃ| ಮುಷ್ಕೋ ಮೋಕ್ಷಕಃ| ಕಾಶ್ಮೀರೇಷು ಪುರುನ್ತುಕಃ| ಅಸಿಕಃ ರಜನಕಃ| ವಞ್ಜುಲಃ ವೇತಸಃ| ದೀರ್ಘಪತ್ರಃ ಪ್ರಸಿದ್ಧಃ| ಕೃತಮಾಲೋ ನಕ್ತಮಾಲಃ| ನಿಚುಲೋ ವೇತಸಭೇದಃ| (ನಿ) 'ಅಙ್ಕೋಟೋಙ್ಕೋಲಕೋ ರೇಚೀ ನಿರ್ದಿಷ್ಟೋ ದೀರ್ಘಕೀಲಕಃ|' ಕುಟಜೋ ವತ್ಸಕಃ| ಕಟಭಿರ್ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತೀ| ಪಾರಿಭದ್ರಕೋ ನಿಮ್ಬಃ| ಕಣ್ಟಕಕಿಂಶುಕಶ್ಚ| ಗೃಧ್ರನಖೀ ತಿನ್ದುಕೀ| ವರಣಸ್ತಮಾಲಃ ಶ್ವೇತಪುಷ್ಪಃ| ವರ್ಧಮಾನ ಏರಣ್ಡಃ| ಶ್ವದಂಷ್ಟ್ರಾ ಗೋಕ್ಷುರಕಃ| ಅಹಿಮಾರಃ ಅರಿಮೇದಃ| ಶ್ರೀಪರ್ಣೀ ಕಾಶ್ಮರೀ| ಸ್ವಯಙ್ಗುಪ್ತಾ ಕಣ್ಡೂಕರೀ| ಅಗ್ನಿಮನ್ಥಃ ತಕ್ಕಾರೀ| ಇನ್ದ್ರವಾರುಣೀ ಏನ್ದ್ರೀ ಪ್ರಸಿದ್ಧಾ| ಕಾಕೋದುಮ್ಬರಿಕಾ ಫಲ್ಗುಃ| ಮೇಷಶೃಙ್ಗೀ ಅಜಶೃಙ್ಗೀ| ಟುಣ್ಟುಕೋ ಮಯೂರಜಙ್ಘಃ| ವಾಯಸೀ ಕಾಕಮಾಚೀ| ರೋಹಿಣೀ ಕಟುಕಾ| ಮೂರ್ವಾ ಕಿರಾತತಿಕ್ತಾ| ಶಾರ್ಙ್ಗಾಷ್ಠಾ ಅಙ್ಗಾರವಲ್ಲಿಕಾ| ಅರುಷ್ಕರಾಣಿ ಭಲ್ಲಾತಕಾನಿ| ವ್ಯಾಧಿಘಾತಃ ಆರಗ್ವಧಃ| ನಾಕುಲೀ ಸರ್ಪಸುಗನ್ಧಾ| ಮಾರ್ಕವಃ ಭೃಙ್ಗರಾಜಃ| ಕಾಕಾದನೀ ಕಾಕಪೀಲುಕಾ| ಕರಣ್ಡಿಶ್ಚಿರಣ್ಡಿಕಾ ಚ| ತಗರಂ ನತಮ್| ರೂಪ್ಯಸ್ಯ ಮಲಂ ತಥೋಕ್ತಮ್ ಲೋಹರಜಃ ಶಸ್ತ್ರಚೂರ್ಣಮ್| ಲೋಹಕಾನ್ತಃ ಅಯಸ್ಕಾನ್ತಃ| ರಸಾಞ್ಜನಂ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಶೈಲಮ್| ಅಭ್ರಂ ಅಭ್ರಕಮ್| ಶುಕನಾಸಾ ಸ್ಯೋನಾಕಃ| ದೇವದಾಲೀ ಜೀಮೂತಕಃ| ಗರಾಗರೀ ವಮನದ್ರವ್ಯಮ್| ಲಾಙ್ಗಲೀ ವಿಶಲ್ಯಾ ಗರ್ಭಪಾತನೀ| ವಿಶಾಲಾ ಗವಾಕ್ಷೀ| ಕುಮ್ಭೋ ದ್ರವನ್ತೀ ನಿಕುಮ್ಭೋ ದನ್ತೀ| ವಾರಾಹೀ (ನಿ) 'ಗೃಷ್ಟಿರ್ವಿಷ್ವಕ್ಸೇನಕಾನ್ತಾ ವಾರಾಹೀ ವರಮಾಲಿನೀ| ಮಾಧವೀ ಸೌಕರೀ ಕಾರ್ಷ್ಣಿ ಕಾಲನ್ದೀ ಗೃಷ್ಟಿಕಾಪರಾ||' ಮಹಾದ್ರುಮಃ ರಾಜಜಮ್ಬುಕಃ| ಕೋಶಾತಕೀ ಧಾಮರ್ಗವಃ| ಪ್ರಪುನ್ನಾಟಕಶ್ಚಕ್ರಮರ್ದಃ| ಸೋಮಪರ್ಣೀ (ನಿ) 'ಉಚ್ಚಟಾ ಸೋಮಪರ್ಣೀ ಚ ಪ್ರಚಲಾತಲತಾ ತಥಾ|' ನಲಿಕಾದ್ವಯಂ ಮಾಂಸೀದ್ವಯಮ್| ಜಾತಿಪಲ್ಲವಂ ಜಾತಿಪತ್ರಮ್| ತಾಪ್ಯಂ ವಟ್ಟಮಾಕ್ಷಿಕಮ್| ಕಾರವೇಲ್ಲೀ ಪ್ರಸಿದ್ಧಾ| ಕೂಲಿಕಾಕನ್ದಕಂ ಕರ್ಕೋಟಕಮ್| ಕುಸ್ತುಮ್ಬರೀ ಆದ್ರಿಕಾ| ಜೀವಕದ್ವಯಂ ಜೀವನ್ತೀ ಜೀವನೀಕಂ ಚ| ಇನ್ದುಲೇಖಾ ಸೋಮರಾಜೀ| ವಜ್ರಕನ್ದಂ ಸುಧಾ| ಅಥೇತ್ಯಾನನ್ತರ್ಯೇ| ಸಂಶುದ್ಧಿರ್ವಮನಾದಿನಾ ಸ್ವಸ್ತ್ಯಯನಂ ದೇವಪೂಜಾದೀರಿತಮ್| ಸಮಸ್ತಂ ಯೋಗರಾಜಮಾಹ-ಸಂಜ್ಞಯಾ ನಾಮ್ನಾ ಕಥಿತಾ ಉತ್ತಮಾಶಕ್ತಿರ್ಯಸ್ಯ ತಥಾವಿಧಮ್| ಆಶ್ಚರ್ಯಸಂಜ್ಞಮಿತ್ಯರ್ಥಃ| ಕುಷ್ಠಂ ಕಿಮ್ಭೂತಮಿತ್ಯಾಹ-ಅತಿಪಾತಿತಗಾತ್ರಮ್| ತಥಾ ಸ್ನಾಯುಜಾಲಮೇವ ಪರಿಶೇಷಮ್||೧೪||
Adhikarana triphalAdisaktucUrNam (15) · Śloka 15
ತ್ರಿಫಲಾದಶಮೂಲಮೂರ್ವಾಮುಸ್ತಸಪ್ತಚ್ಛದದಾರುನಿಮ್ಬತ್ವಗ್ಗವಾಕ್ಷೀಚಿತ್ರ ಕಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾವ್ಯೋಷಚೂರ್ಣಂ ನವಗುಣೈಃ ಸಕ್ತುಭಿರ್ಯುಕ್ತಂ ಸಕ್ಷೌದ್ರಂ ಶೀಲಯೇತ್||೧೫||
View original
त्रिफलादशमूलमूर्वामुस्तसप्तच्छददारुनिम्बत्वग्गवाक्षीचित्र कमञ्जिष्ठाव्योषचूर्णं नवगुणैः सक्तुभिर्युक्तं सक्षौद्रं शीलयेत्||१५||
ತ್ರಿಫಲಾದೀನಾಂ ಚೂರ್ಣಂ ಸರ್ವತೋ ನವಗುಣೈಃ ಸಕ್ತುಭಿರ್ಯುಕ್ತಂ ಸಕ್ಷೌದ್ರಂ ಶೀಲಯೇತ್|| ೧೫||
Adhikarana yavasaktuvisheShaH (16) · Śloka 16
ಅಥವಾ ಕ್ಷುಣ್ಣಾನ್ ಯವನ್ ನಿಸ್ತುಷಾನ್ ರಾತ್ರೌ ಗೋಮೂತ್ರಪರ್ಯುಷಿತಾ ನಹ್ನಿ ಕಿಲಿಞ್ಜೇ ಶೋಷಯೇದೇವಂ ಸಪ್ತಾಹಂ ಭಾವಯೇಚ್ಛೋಷಯೇಚ್ಚ|
ತತಸ್ತಾನ್ ಸಕ್ತೂನ್ ಕೃತ್ವಾ ಭಲ್ಲಾತಕಪ್ರಪುಪನ್ನಾಟಾವಲ್ಗುಜ ಚಿತ್ರಕವಿಡಙ್ಗಮುಸ್ತಚೂರ್ಣಂ ಚತುರ್ಭಾಗಯುಕ್ತಾನಸನಾದಿಕಷಾಯೇಣ ಪಾಯಯೇತ್||೧೬||
View original
अथवा क्षुण्णान् यवन् निस्तुषान् रात्रौ गोमूत्रपर्युषिता नह्नि किलिञ्जे शोषयेदेवं सप्ताहं भावयेच्छोषयेच्च|
ततस्तान् सक्तून् कृत्वा भल्लातकप्रपुपन्नाटावल्गुज चित्रकविडङ्गमुस्तचूर्णं चतुर्भागयुक्तानसनादिकषायेण पाययेत्||१६||
ಅಥವಾ ಮುಸಲೇನ ಕ್ಷುಣ್ಣಾನ್ ಯವಾನ್ ರಾತ್ರಿಮೇಕಾಂ ಗೋಮೂತ್ರೇಣ ವಾಸಯೇತ್| ತತೋಽಹ್ನಿ ಕಿಲಿಞ್ಜೇ ತು ಶೋಷಯೇತ್| ಪುನಾ ರಾತ್ರೌ ಗೋಮೂತ್ರೇ ವಾಸಯೇತ್| ಪುನರಹನಿ ಶೋಷಯೇದೇವಂ ಸಪ್ತರಾತ್ರಂ ಭಾವಯೇಚ್ಛೋಷಯೇಚ್ಚ| ತತಸ್ತೈರ್ಯವೈಃ ಸಕ್ತೂನ್ ಕೃತ್ವಾ ತಾನ್ ಸಕ್ತೂನ್ ಭಲ್ಲಾತಕಾದಿಚೂರ್ಣೇನ ಚತುರ್ಭಾಗೇನ ಯುಕ್ತಾಸನಾದಿಗಣಕಷಾಯೇಣ ಪಾಯಯೇತ್|| ೧೬||
Adhikarana manthayAvakAdikalpanA (17) · Śloka 17
ಏವಮಸನಾದಿಕ್ವಾಥಪೀತಾನಾಮಾರಗ್ವಧಾದಿಕಷಾಯಪೀತಾನಾಂ ವಾ ಗೋಜೀರ್ಣಕಾನಾಂ ವಾ ಯವಾನಾಂ ಸಕ್ತೂನರುಷ್ಕರಾಗ್ನಿಮನ್ಥಚೂರ್ಣಮಿ ಶ್ರಾನ್ ಖದಿರಾಸನಸಾರರೋಹಿತಕಗುಡೂಚೀನಾಮನ್ಯತಮಸ್ಯ ಕಷಾ ಯೇಣ ದಾಡಿಮಾಮ್ಲವೇತಸಾಮ್ಲೇನ ಸೈನ್ಧವಲವಣೇನ ಸಿತಾಮಧು ಮಧುರೇಣಾಲೋಡ್ಯ ಪಾಯಯೇತ್|
ಏಷ ಸರ್ವಮನ್ಥಕಲ್ಪಃ|
ಯಾವಕಾಂಶ್ಚ ಭಕ್ಷ್ಯಾನಪೂಪಪೂರ್ಣಕೋಶಶಷ್ಕುಲೀಪ್ರಭೃತೀನ್ ಕುರ್ಯಾತ್|
ಯವವಚ್ಚ ಗೋಧೂಮೈಃ||೧೭||
View original
एवमसनादिक्वाथपीतानामारग्वधादिकषायपीतानां वा गोजीर्णकानां वा यवानां सक्तूनरुष्कराग्निमन्थचूर्णमि श्रान् खदिरासनसाररोहितकगुडूचीनामन्यतमस्य कषा येण दाडिमाम्लवेतसाम्लेन सैन्धवलवणेन सितामधु मधुरेणालोड्य पाययेत्|
एष सर्वमन्थकल्पः|
यावकांश्च भक्ष्यानपूपपूर्णकोशशष्कुलीप्रभृतीन् कुर्यात्|
यववच्च गोधूमैः||१७||
ಏವಮಿತ್ಯನೇನ ಸಪ್ತಾಹವಾಸನಶೋಷಣಾದಸನಾದಿಕ್ವಾಥಪೀತಾನಾಂ ವಾ ಆರಗ್ವಧಾದಿಪೀತಾನಾಂ ವಾ ಯವಾನಾಂ ಸಕ್ತೂನರುಷ್ಕರಾಗ್ನಿಮನ್ಥಯೋಶ್ಚೂರ್ಣೇನ ಮಿಶ್ರಾನ್ ಖದಿರಸಾರಾದೀನಾಮನ್ಯತಮಸ್ಯ ದಾಡಿಮಾಮ್ಲವೇತಸಾಮ್ಲೇನ ಸೈನ್ಧವೇನ ಲವಣೇನ ಸಿತಾಮಧುಭ್ಯಾಂ ಮಧುರೇವ ಕಷಾಯೇಣಾಲೋಡ್ಯ ಪಾಯಯೇತ್| ಅಸನಾದೀನಾಂ ಕ್ವಾಥಃ ಪೀತೋ ಯೈರ್ಯವೈಸ್ತೇ ಯಥೋಕ್ತಾಃ| ಗೋಮುತ್ರವದಸನಾದಿನಾ ವಾರಗ್ವಧಾದಿನಾ ವಾ ಭಾವಿತಾ ಇತ್ಯರ್ಥಃ| ಗೋಜೀರ್ಣಕಾ ಯೇ ಯವಾ ಭುಕ್ತಾ ಗೋಮಯೇನ ಸಹ ನಿರ್ಗತಾಃ| (ನಿ) 'ಪಾರಿಜಾತಸ್ತು ರೋಹಿತಃ ಪ್ಲೀಹಘ್ನೋ ರಕ್ತಪುಷ್ಪಕಃ|' ಸರ್ವೇಷಾಂ ಚ ಮನ್ಥಾನಾಮಯಮೇವ ದಾಡಿಮಾದಿನಾಮ್ಲಾದಿಯೋಜನಾ ಕಲ್ಪಃ| ಸುಬೋಧಮ್| ಅನನ್ತರೋಕ್ತಯವವಿಧಾನವತ್ ಗೋಧೂಮೈರಪಿ|| ೧೭||
Adhikarana surAvisheShaH (18) · Śloka 18
ಸುರಾಂ ಕಲ್ಪಯೇತ್ ಪಲಾಶಕ್ಷಾರಭಾವಿತಶಾಲಿತಣ್ಡುಲಪಿಷ್ಟೇನ ಕ್ಷಾರೋದಕೇನೈವ ಸ್ವೇದಿತೇನ ಪ್ರಿಯಙ್ಗುಜಪಿಪ್ಪಲೀಚಿತ್ರಕಕೇಷುಕೈ ಲವಾಲುಕಪರಿಪೇಲವಲೋಧ್ರಮರಿಚವಿಡಙ್ಗಚೂರ್ಣಮಿಶ್ರೇಣ ನವೇ ಚೈನಾಂ ಭಾಜನೇ ಜತುಸೃತೇ ಕ್ಷೌದ್ರಪಿಪ್ಪಲೀಲಿಪ್ತೇ ಸ್ಥಾಪಯೇತ್|
ತತೋ ಗನ್ಧ ರಸೋಪಪನ್ನಾಂ ಕುಷ್ಠಿನೇ ಪಾತುಂ ದದ್ಯಾತ್||೧೮||
View original
सुरां कल्पयेत् पलाशक्षारभावितशालितण्डुलपिष्टेन क्षारोदकेनैव स्वेदितेन प्रियङ्गुजपिप्पलीचित्रककेषुकै लवालुकपरिपेलवलोध्रमरिचविडङ्गचूर्णमिश्रेण नवे चैनां भाजने जतुसृते क्षौद्रपिप्पलीलिप्ते स्थापयेत्|
ततो गन्ध रसोपपन्नां कुष्ठिने पातुं दद्यात्||१८||
ಸುರಾಂ ಕಲ್ಪಯೇತ್ ಕಥಮಿತ್ಯಾಹ-ಪಲಾಶೇತ್ಯಾದಿ| ಪಲಾಶವೃಕ್ಷಕ್ಷಾರೇಣ ಭಾವಿತಾನಾಂ ಶಾಲಿತಣ್ಡುಲಾನಾಂ ಪಿಷ್ಟೇನ ಕ್ಷಾರೋದಕಸ್ವೇದಿತೇನ ಪ್ರಿಯಙ್ವಾದಿಚೂರ್ಣಮಿಶ್ರೇಣೇತಿ| ಸುಬೋಧಮ್| ಏನಾಮಿತಿ ಸುರಾಮ್|| ೧೮||
Adhikarana khadirAdisurAkalpaH (19) · Śloka 19
ಖದಿರಶಿಂಶಪಾಸಾರಮುತ್ತಮಕಾರಣೀಂ ಬ್ರಾಹ್ಮೀಂ ಕೋಶವತೀಂ ಚ ಕಷಾಯಕಲ್ಪೇನ ವಿಪಚೇತ್|
ತೇನ ಕ್ವಾಥೇನ ತಣ್ಡುಲಾನ್ ಭಾವ ಯೇತ್|
ಅಭಿಷುಣುಯಾಚ್ಚ ಪೂರ್ವವತ್||೧೯||
View original
खदिरशिंशपासारमुत्तमकारणीं ब्राह्मीं कोशवतीं च कषायकल्पेन विपचेत्|
तेन क्वाथेन तण्डुलान् भाव येत्|
अभिषुणुयाच्च पूर्ववत्||१९||
ಖದಿರಾದೀನ್ ಕಷಾಯಕಲ್ಪೇನೇತಿ| ಷೋಡಶಗುಣೇನಾಮ್ಭಸಾ ಚತುರ್ಭಾಗಶೇಷೇಣ ಪಚೇತ್| ಸುಬೋಧಮ್| ಉತ್ತಮಕಾರಣೀ ಕರಮ್ಭಾ| ಕೋಶವತೀ ಘಣ್ಟೋಲೀ||೧೯||
Adhikarana trivRutAdyayaskRutiH (20) · Śloka 20
ತ್ರಿವೃಚ್ಛ್ಯಾಮಾಗ್ನಿಮನ್ಥಸಪ್ತಲಾಕೇಬುಕಶಙ್ಖಿನೀತಿಲ್ವಕತ್ರಿ ಫಲಾಪಲಾಶಶಿಂಶಪಾನಾಂ ರಸಮಾದಾಯ ಪಲಾಶದ್ರೋಣ್ಯಾಮಭ್ಯ ಸಿಚ್ಯ ಖದಿರಾಙ್ಗಾರತಪ್ತಮಯಃಪಿಣ್ಡಮೇಕವಿಂಶತಿವಾರಾನ್ನಿರ್ವಾಪ್ಯ ತತಸ್ತಂ ರಸಮಾಸಿಚ್ಯ ಸ್ಥಾಲ್ಯಾಂ ಗೋಮಯಾಗ್ನಿನಾ ಸಾಧಯೇತ್|
ಸಿಧ್ಯತಿ ಚಾವಪೇತ್|
ಪಿಪ್ಪಲೀಚೂರ್ಣಸ್ಯ ಭಾಗಂ ದ್ವೌ ಮಧುನಸ್ತಾ ವದುದ್ಧೃತಸ್ಯ ತತಶ್ಚತುರ್ಭಾಗಾವಶಿಷ್ಟೇಽವತೀರ್ಣೇ ಭೂಯೋಽಗ್ನಿತಪ್ತ ಮಯಃಪಿಣ್ಡಂ ತಸ್ಮಿನ್ ಪ್ರಕ್ಷಿಪೇತ್|
ಪ್ರಶಾನ್ತಂ ಚ ಲೋಹಪಾತ್ರೇ ಸುಗುಪ್ತಂ ನಿದಧ್ಯಾತ್|
ಸ್ಥೂಲಂ ಕರ್ಶಯತಿ|
ಶೋಫಮುಪಹನ್ತಿ|
ಸನ್ನಮಗ್ನಿ ಮುದ್ಧರತಿ|
ವಿಶೇಷೇಣ ರಾಜಯಕ್ಷ್ಮಿಣಾಮುಪದಿಶ್ಯತೇ|
ವರ್ಷಶತಾ ಯುಶ್ಚೈನಾಮುಪಯುಜ್ಯ ಪುರುಷೋ ಭವತಿ||೨೦||
View original
त्रिवृच्छ्यामाग्निमन्थसप्तलाकेबुकशङ्खिनीतिल्वकत्रि फलापलाशशिंशपानां रसमादाय पलाशद्रोण्यामभ्य सिच्य खदिराङ्गारतप्तमयःपिण्डमेकविंशतिवारान्निर्वाप्य ततस्तं रसमासिच्य स्थाल्यां गोमयाग्निना साधयेत्|
सिध्यति चावपेत्|
पिप्पलीचूर्णस्य भागं द्वौ मधुनस्ता वदुद्धृतस्य ततश्चतुर्भागावशिष्टेऽवतीर्णे भूयोऽग्नितप्त मयःपिण्डं तस्मिन् प्रक्षिपेत्|
प्रशान्तं च लोहपात्रे सुगुप्तं निदध्यात्|
स्थूलं कर्शयति|
शोफमुपहन्ति|
सन्नमग्नि मुद्धरति|
विशेषेण राजयक्ष्मिणामुपदिश्यते|
वर्षशता युश्चैनामुपयुज्य पुरुषो भवति||२०||
ತ್ರಿವೃದಾದೀನಾಂ ರಸಂ ಕ್ವಾಥಂ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಪಲಾಶಮಯ್ಯಾಂ ದ್ರೋಣ್ಯಾಮಾಸಿಞ್ಚೇತ್| ಆಸಿಚ್ಯ ಚಾಯಃಪಿಣ್ಡಂ ತಪ್ತಮೇಕವಿಂಶತಿವಾರಾನ್ ನಿರ್ವಾಪ್ಯ ತದವಗಾಹೇ ನಾಗ್ನಿರಹಿತಂ ಕೃತ್ವಾ ತಂ ಪಲಾಶದ್ರೋಣೀರಸ್ಮ್ ಸ್ಥಾಲ್ಯಾಂ ಸಾಧಯೇತ್ ಗೋಮಯಾಗ್ನಿನಾ| ಸಿಧ್ಯತಿ ಚ ರಸೇ ಪಿಪ್ಪಲ್ಯಾದಿಕಮಾವಪೇತ್| ಯಾವತಾ ಘನತ್ವಂ ಭವತಿ ತಾವದಿತಿ| ಮಧುಸಮೋ ಘೃತಸ್ಯ ಭಾಗಃ| ಸುಬೋಧಮ್| ಪ್ರಶಾನ್ತಂ ನಿರ್ವೃತಂ ತಪ್ತಲೋಹಪಿಣ್ಡಕ್ಷೋದಮ್| ಸುಬೋಧಮ್| ಏಷ ಯೋಗೋ ನಾಮ್ನಾಽಯಸ್ಕೃತಿಃ| ಅರುಣಂ ಮೂಲಂ ತ್ರಿವೃತ್| ಶಮಾರುಣಂ ಶ್ಯಾಮಾ| ಸಪ್ತಲಾ ಸಾತಲಾ| ಕೇಬುಕಂ ಪ್ರಸಿದ್ಧಂ ಮಧ್ಯದೇಶೇ| (ನಿ) 'ವಿತಿಕ್ತಾ ಸ್ಯಾಚ್ಛಙ್ಖಿನೀ ತು ದೃಢಪಾದಾ ವಿಸರ್ಪಿಣೀ| ತಿಕ್ತಲಾ ಚಾಕ್ಷಿಪೀಡಾಖ್ಯಾ ವಿಶ್ವಾ ವೇತ್ರಾ ಯಮೇಶ್ವರಾ|| ೨೦||
Adhikarana asanAdyayaskRutiH (21) · Śloka 21
ಅಸನಾದಿಕ್ವಾಥಮಾಸಿಚ್ಯ ಪಲಾಶದ್ರಾಣ್ಯಾಮಯೋಘನೈಸ್ತಪ್ತೈಃ ಸಂಯೋಜ್ಯ ನಿರ್ವಾಪ್ಯ ಚ ಕೃತಸಂಸ್ಕಾರೇ ಕಲಶೇ ಪ್ರಕ್ಷಿಪ್ಯ ವತ್ಸಕಾದಿಂ ಪ್ರತಿವಾಪ್ಯ ಕ್ಷೌದ್ರಂ ಚ ಸುಗುಪ್ತಂ ಮಾಸಂ ನಿಧಾಯೋಪಯುಞ್ಜೀತ||೨೧||
View original
असनादिक्वाथमासिच्य पलाशद्राण्यामयोघनैस्तप्तैः संयोज्य निर्वाप्य च कृतसंस्कारे कलशे प्रक्षिप्य वत्सकादिं प्रतिवाप्य क्षौद्रं च सुगुप्तं मासं निधायोपयुञ्जीत||२१||
ಅಸನಾದೀತ್ಯಾದಿನಾ ಅಪರಾ ತ್ರಿವ್ರುದಾದಿವದಯಸ್ಕೃತಿಃ| ಕ್ಲಶೇ ದೋಷಾನುರೂಪೈರೌಷಧೈರ್ಲೇಪರೂಪಾದಿನಾ ಕೃತಸಂಸ್ಕಾರೇ ತಂ ಕ್ವಾಥಂ ಪ್ರಕ್ಷಿಪ್ಯ ತತ್ರ ಚ ವತ್ಸಕಾದಿಚೂರ್ಣಂ ಮಾಕ್ಷಿಕಂ ಚ ಪ್ರತಿವಾಪ್ಯ ಮಾಸಂ ನಿಧಾಪಯೇತ್| ಮಾಸಾದೂರ್ಧ್ವಮುಪಯುಞ್ಜೀತ|| ೨೧||
Adhikarana aparAH ayaskRutayaH (22) · Śloka 22
ಏವಂ ನ್ಯಗ್ರೋಧಾದಿಷ್ವಾರಗ್ವಧಾದಿಷು ಚಾಯಸ್ಕೃತಿಂ ವಿದಧ್ಯಾತ್|
ಖದಿರಸುರದಾರುಸಾರಕ್ವಾಥಪ್ರಸ್ಥಂ ಕ್ಷೌದ್ರಪ್ರಸ್ಥಂ ಮತ್ಸ್ಯಣ್ಡಿಕಾಪ್ರಸ್ಥಂ ಲೋಹಚೂರ್ಣಾರ್ದ್ಧಪ್ರಸ್ಥಂ ತ್ರಿಫಲಾಚತುರ್ಜಾತಕಮರಿಚಾನಿ ಚ ಕಾರ್ಷಿಕಾಣಿ ಪ್ರಕ್ಷಿಪ್ಯಾಯಸೇ ಭಾಣ್ಡೇ ಮಾಸಸ್ಥಿತಂ ತದುಪಯೋಜಯೇತ್||೨೨||
View original
एवं न्यग्रोधादिष्वारग्वधादिषु चायस्कृतिं विदध्यात्|
खदिरसुरदारुसारक्वाथप्रस्थं क्षौद्रप्रस्थं मत्स्यण्डिकाप्रस्थं लोहचूर्णार्द्धप्रस्थं त्रिफलाचतुर्जातकमरिचानि च कार्षिकाणि प्रक्षिप्यायसे भाण्डे मासस्थितं तदुपयोजयेत्||२२||
ಏವಮಿತ್ಯಸನಾದಿವತ್ ನ್ಯಗ್ರೋಧಾದಿನಾರಗ್ವಧಾದಿನಾ ಚಾಯಸ್ಕೃತಿಂ ಕುರ್ಯಾತ್| ಸರ್ವತ್ರ ಚ ವತ್ಸಕಾದಿಕ್ಷೌದ್ರಂ ಚ ಪ್ರತಿವಾಪಃ| ಖದಿರಸಾರದಾರುಣೋಃ ಕ್ವಾಥಸ್ಯ ಮಾತ್ರಾ ಶೇಷದ್ರವ್ಯವ್ಯಾಪ್ತಿಯೋಗ್ಯಾ| ತ್ರಿಫಲಾಚತುರ್ಜಾತಯೋಃ ಪೃಥಗ್ದ್ರವ್ಯಮ್|| ೨೨||
Adhikarana rasAyanaprayogAH (23) · Śloka 23
ರಸಾಯನಪ್ರಯೋಗೇಣ ಚ ಲೋಹತುಲಾಂ ತುವರಕಾಸ್ಥೀನಿ ಭಲ್ಲಾ ತಕಾನ್ಯಲಮ್ಬುಸಾಮವಲ್ಗುಜಂ ಗುಗ್ಗುಲುಮರ್ಶೋವಿಹಿತವಿಧಾನೇನ ವಾ ಚಿತ್ರಕಮಿತಿ||೨೩||
View original
रसायनप्रयोगेण च लोहतुलां तुवरकास्थीनि भल्ला तकान्यलम्बुसामवल्गुजं गुग्गुलुमर्शोविहितविधानेन वा चित्रकमिति||२३||
ರಸಾಯನಪ್ರಯೋಗವಿಹಿತವಿಧಾನೇನ ಪೃಥಗ್ಲೋಹಚೂರ್ಣಾದೀನಿ ಯೋಜಯೇತ್| ಅರ್ಶಶ್ಚಿಕಿತ್ಸಿತವಿಧಾನೇನ ವಾ ಚಿತ್ರಕಮ್| ತುವರಾಣಾಂ ಪಶ್ಚಿಮೋದಧಿತಶ್ಚ ಪ್ರಸಿದ್ಧಾನಾಂ ಫಲವಿಶೇಷಾಣಾಮಸ್ಥೀನಿ ಮಜ್ಜಾನಃ| ಅಲಮ್ಬುಸಾ ಮದಯನ್ತಿಕಾ| ಅವಲ್ಗುಜಾ ಸೋಮರಾಜೀ|| ೨೩||
Adhikarana manthAdyupayogopadeshaH (24) · Śloka 24
ಭವತಿ ಚಾತ್ರ- ಕಿಲಾಸಕುಷ್ಠಗ್ರಹಣೀಪ್ರಮೇಹಸ್ಥೂಲತ್ವದುರ್ನಾಮಭಗನ್ದರೇಷು|
ಪಾಣ್ಡುತ್ವಶೂನತ್ವಕಫಾಮಯೇಷು ಮನ್ಥಾದಿಯೋಗಾನ್ ವಿದಧೀತ ಧೀಮಾನ್||೨೪||
View original
भवति चात्र- किलासकुष्ठग्रहणीप्रमेहस्थूलत्वदुर्नामभगन्दरेषु|
पाण्डुत्वशूनत्वकफामयेषु मन्थादियोगान् विदधीत धीमान्||२४||
ಗತಾನುಗತಿಕಾ| ಧೀಮಾನ್ ಸುಬುದ್ಧಿಃ ಕಿಲಾಸಾದಿಷ್ವನನ್ತರೋಕ್ತಾಂಸ್ತರ್ಪಣಾದೀನ್ಯುಞ್ಜೀತ| ಕಿಲಾಸಂ ಶ್ವಿತ್ರಮ್| ಕಫಾಮಯಾಃ ಸರ್ವೇ ಶ್ಲೇಷ್ಮವ್ಯಾಧಯಃ||೨೪||
Adhikarana pathyApathyam (25) · Śloka 25
ಶಾಲಯೋ ಯವಗೋಧೂಮಕೋರದೂಷಾಃ ಪ್ರಿಯಙ್ಗವಃ|
ಮುದ್ಗಾ ಮಸೂರಾಸ್ತುವರೀ ತಿಕ್ತಶಾಕಾನಿ ಜಾಙ್ಗಲಮ್|
ತ್ರಿಫಲಾರುಷ್ಕರಾರಿಷ್ಕರಾರಿಷ್ಟಕ್ಷೌದ್ರಯೋಜಿತಭಾವಿತಮ್|
ಧಾತ್ರೀಖದಿರನಿಮ್ಬಾಮ್ಬುರಸಂ ಮುದ್ಗಪಟೋಲಜಮ್|
ಮದ್ಯಾನ್ಯೌಷಧಗರ್ಭಾಣಿ ಮಥಿತಂ ಚೇನ್ದುರಾಜಿಮತ್|
ಅನ್ನಪಾನಂ ಹಿತಂ ಕುಷ್ಠೇ ನ ತ್ವಮ್ಲಲವಣೋಷಣಮ್|
ದಧಿದುಗ್ಧಗುಡಾನೂಪತಿಲಮಾಷಾಂಸ್ಯಜೇತ್ತರಾಮ್||೨೫||
View original
शालयो यवगोधूमकोरदूषाः प्रियङ्गवः|
मुद्गा मसूरास्तुवरी तिक्तशाकानि जाङ्गलम्|
त्रिफलारुष्करारिष्करारिष्टक्षौद्रयोजितभावितम्|
धात्रीखदिरनिम्बाम्बुरसं मुद्गपटोलजम्|
मद्यान्यौषधगर्भाणि मथितं चेन्दुराजिमत्|
अन्नपानं हितं कुष्ठे न त्वम्ललवणोषणम्|
दधिदुग्धगुडानूपतिलमाषांस्यजेत्तराम्||२५||
ಶಾಲಯ ಇತ್ಯಾದಿನಾ ಸರ್ವಕುಷ್ಠಹಿತಮನ್ನಪಾನಮುಚ್ಯತೇ| ಜಾಙ್ಗಲಂ ಮಾಂಸಮ್| ಸರ್ವಂ ಚ ತ್ರಿಫಲಾದಿಭಾವಿತಂ ತೈರೇವ ಸಂಯೋಜಿತಮ್| ಅರಿಷ್ಟೋ ನಿಮ್ಬಃ| ಪಾನಂ ಧಾನ್ಯಾದ್ಯಮ್ಬು| ಧಾತ್ರೀ ಆಮಲಕಮ್| ಮುದ್ಗೈಃ ಸಪಟೋಲೈ ರಸೋ ಯೂಷಃ| ತಾನಿ ಮದ್ಯಾನಿ ಯೇಷಾಂ ಕುಷ್ಠಹಿತಾನ್ಯೌಷಧಾನಿ ಗರ್ಭೇ| ಮಥಿತಂ ತಕ್ರಂ ಇನ್ದುರಾಜಿಮತ್ ಸೋಮರಾಜಿಯುಕ್ತಮ್| ಏವಂವಿಧಮನ್ನಪಾನಂ ಕುಷ್ಠೇ ಹಿತಮ್| ನ ತ್ವಮ್ಲಾದಿಗುಣಮನ್ನಪಾನಂ ಹಿತಮ್| ದಧ್ಯಾದಿಕಞ್ಚ ಕುಷ್ಠೀ ನಿತರಾಂ ತ್ಯಜೇತ್ಸುತರಾ ಜಹ್ಯಾತ್|| ೨೫||
Adhikarana nimbAriShTaH (26) · Śloka 26
ತುಲಾರ್ಧಂ ನಿಮ್ಬಪಞ್ಚಾಙ್ಗ್ಯಾಸ್ತಥಾ ಖದಿರಸಾರತಃ|
ಹರೀತಕೀದಲತುಲಾಂ ಭಲ್ಲಾತಕತುಲಾಂ ದಶ|
ಕೃಷ್ಣಾವಿಡಙ್ಗಕುಡವಾವೈಕಧ್ಯಂ ವಿಪಚೇಜ್ಜಲೇ|
ಕಷಾಯಂ ತಂ ಪರಿಸ್ರಾವ್ಯ ನಿದಧ್ಯಾತ್ತಾಮ್ರಭಾಜನೇ|
ಷಣ್ಮಾಸತಃ ಪಿಬೇತ್ಕುಷ್ಠಕೃಮಿಮೇಹೈರ್ವಿಮುಚ್ಯತೇ|
ನಿಮ್ಬಾರಿಷ್ಟ ಇತಿ ಖ್ಯಾತೋ ವರುಣೇನೈಷ ನಿರ್ಮಿತಃ||೨೬||
View original
तुलार्धं निम्बपञ्चाङ्ग्यास्तथा खदिरसारतः|
हरीतकीदलतुलां भल्लातकतुलां दश|
कृष्णाविडङ्गकुडवावैकध्यं विपचेज्जले|
कषायं तं परिस्राव्य निदध्यात्ताम्रभाजने|
षण्मासतः पिबेत्कुष्ठकृमिमेहैर्विमुच्यते|
निम्बारिष्ट इति ख्यातो वरुणेनैष निर्मितः||२६||
ತುಲಾರ್ಧಮಿತ್ಯಾದಿನಾ ನಿಮ್ಬಾರಿಷ್ಟಃ| ನಿಮ್ಬಸ್ಯ ಪಞ್ಚಾಙ್ಗೀ ಪಞ್ಚಾನಾಮಙ್ಗಾನಾಂ ಸಮಾಹಾರಃ ಮೂಲಂ ಸಾರಂ ತ್ವಕ್ ಪತ್ರಂ ಫಲಂ ಚೇತಿ ದಶಪಲಾಂಶಾನಿ| ತಥೇತಿ ತುಲಾರ್ಧಮ್| ಏವಂ ವಿಡಙ್ಗುಕುಡವಾನ್ತಂ ಕ್ವಾಥಪರಿಭಾಷಯಾ ಜಲೇ ವಿಪಚೇತ್| ಸುಬೋಧಮ್|| ೨೬||
Adhikarana mANibhadraguDaH (27) · Śloka 27
ವಿಡಙ್ಗಸಾರಾಮಲಕಾಭಯಾನಾಂ ಪಲಂ ಪಲಂ ತ್ರೀಣಿ ಪಲಾನಿ ಕುಮ್ಭಾತ್|
ಗುಡಸ್ಯ ಚ ದ್ವಾದಶಮಾಸಮೇಷ ಜಿತಾತ್ಮನಾ ಹನ್ತ್ಯುಪಯುಜ್ಯಮಾನಃ|
ಕುಷ್ಠಶ್ವಿತ್ರಶ್ವಾಸಕಾಸೋದರಾರ್ಶೋ ಮೇಹಪ್ಲೀಹಗ್ರನ್ಥಿರುಗ್ಜನ್ತುಗುಲ್ಮಾನ್|
ಸಿದ್ಧಂ ಯೋಗಂ ಪ್ರಾಹ ಯಕ್ಷೋ ಮುಮುಕ್ಷೋ ರ್ಭಿಕ್ಷೋಃ ಪ್ರಾಣಾನ್ ಮಾಣಿಭದ್ರಃ ಕಿಲೇಮಮ್||೨೭||
View original
विडङ्गसारामलकाभयानां पलं पलं त्रीणि पलानि कुम्भात्|
गुडस्य च द्वादशमासमेष जितात्मना हन्त्युपयुज्यमानः|
कुष्ठश्वित्रश्वासकासोदरार्शो मेहप्लीहग्रन्थिरुग्जन्तुगुल्मान्|
सिद्धं योगं प्राह यक्षो मुमुक्षो र्भिक्षोः प्राणान् माणिभद्रः किलेमम्||२७||
ವಿಡಙ್ಗಸಾರಾದೀನಾಂ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ಪಲಮ್| ವಿಡಙ್ಗಸಾರೋ ವಿಡಙ್ಗಮಜ್ಜಾ| ಕುಮ್ಭಾತ್ ತ್ರಿವೃತಾಯಾಃ ತ್ರೀಣಿ ಪಲಾನಿ| ಗುಡಸ್ಯ ದ್ವಾದಶ ಪಲಾನಿ| ಮಾಸಶಬ್ದೋಪಾದಾನಾತ್ ಪ್ರತ್ಯಹಮಸ್ಯೋದ್ಯೋಗಾದ್ವರಾಟಿ ಕಾತ್ರಯೋಪಹಿತನವಧಾನಕಾನ್ವಿತಮರ್ಧಪಲಮಭ್ಯವಹರಣೀಯಮಿತಿ ಪ್ರಾಪ್ತಮ್| ವರಾಟಿಕಾ ಗುಞ್ಜಾ| ಜನ್ತವಃ ಕ್ರಿಮಯಃ| ಮಾಣಿಭದ್ರಾಖ್ಯೋ ಯಕ್ಷಃ ಭಿಕ್ಷೋಃ ಪ್ರಾಣಾನ್ ಮುಮುಕ್ಷೋಃ ಇಮಂ ಸಿದ್ಧಂ ಯೋಗಂ ಪ್ರಾಣಕರಂ ಪ್ರಾಹ ಜಗಾದೇತ್ಯರ್ಥಃ| ಅತ್ರ ಭೂತಕಾಲೇ ಪ್ರಾಹೇತಿ| ಕಿಲೇತ್ಯಾಗಮಿಕತ್ವಂ ಸೂಚಯತಿ| ಅನ್ಯೇ ತ್ವೇವಂ ವರ್ಣಯನ್ತಿಗುಡಸ್ಯ ಷಡ್ದ್ವಾದಶಪಲಾನೀತಿ ತಥಾ ಗೃಹೀತೇ ಚೂರ್ಣಾತ್ ತ್ರಿಗುಣಂ ಗುಡಂ ಸ್ಯಾತ್| ಏವಮೇವ ತಾಲೀಸವಟಕಾದಾವಪಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಮ್| ತಸ್ಮಾದ್ಯತ್ರ ಗುಡಸ್ಯ ಪ್ರಮಾಣಮನುಕ್ತಂ ತತ್ರ ಚೂರ್ಣಾತ್ ತ್ರಿಗುಣಂ ಗುಡಂ ಗ್ರಾಹ್ಯಮ್| ಏವಂ ಕೃತೇಽಪ್ಯಗ್ನಿಮಾನ್ದ್ಯಂ ನ ಸ್ಯಾತ್| ತದುಕ್ತಂ ಸೂತ್ರೇ-'ಗುಡಃ ಕರ್ತ್ತಾಗ್ನಿಸಾದಸ್ಯ ಸಹ ನ ತ್ವಭಯಾದಿರಿ'ತಿ|| ೨೭||
Adhikarana kaTukAdinavakaShAyaH (28) · Śloka 18
ಕಟುಕಾಪಟೋಲಮೂಲೋತ್ತಮಾ ವಚಾನಿಮ್ಬರಾತ್ರಿಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾನಾಮ್|
ಸಂಶೀಲಿತಃ ಕಷಾಯ ಸ್ತ್ವಗಾಮಯಾನ್ ಶ್ಲೇಷ್ಮಪಿತ್ತಬಹುಲಾನ್ ಹನ್ತಿ||೧೮||
View original
कटुकापटोलमूलोत्तमा वचानिम्बरात्रिमञ्जिष्ठानाम्|
संशीलितः कषाय स्त्वगामयान् श्लेष्मपित्तबहुलान् हन्ति||१८||
ಕಟುಕಾದಿನವಕಷಾಯಃ ಸಂಶೀಲಿತಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮಪಿತ್ತಭೂಯಿಷ್ಠಾಂಸ್ತ್ವಗಾಮಯಾನ್ ಹನ್ತಿ|| ೨೮||
Adhikarana snehayogAH (29) · Śloka 29
ವಾತೋತ್ತರಾಂಸ್ತು ಸರ್ಪಿರ್ವಿಪಾಚಿತಂ ಕ್ವಥಿತಕಲ್ಕಿತೈಶ್ಚ ಕಟುಕಾದ್ಯೈಃ|
ಖದಿರಾರಿಷ್ಟಗುಡೂಚೀಸುರತರು ದಾರ್ವೀಶ್ಚ ಕಲ್ಪಯೇತ್ ಪೃಥಗೇವಮ್||೨೯||
View original
वातोत्तरांस्तु सर्पिर्विपाचितं क्वथितकल्कितैश्च कटुकाद्यैः|
खदिरारिष्टगुडूचीसुरतरु दार्वीश्च कल्पयेत् पृथगेवम्||२९||
ಏವಂ ಕಟುಕಾದಿಭಿಃ ಕ್ವಾಥಿತಕಲ್ಕಿತೈಶ್ಚ ಸ್ನೇಹಪಾಕಪರಿಭಾಷಯಾ ವಿಪಾಚಿತಂ ಸರ್ಪಿರ್ವಾತೋತ್ತರಾಂಸ್ತ್ವಗಾಮಯಾನ್ ಹನ್ತಿ| ಖಾದಿರಾದಿಭಿಃ ಪೃಥಕ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ಸರ್ಪಿರ್ವಿಕಲ್ಪಯೇತ್| ಏವಮಿತಿ ಕ್ವಾಥಕಲ್ಕವಿಧಾನೇನ| ವಿಷಯಶ್ಚಾತ್ರ ಗುಣೈರ್ವಿಕಲ್ಪ್ಯಃ|| ೨೯||
Adhikarana khadirasya shItakaShAyaH (30) · Śloka 30
ಶೀತಃ ಕಷಾಯಃ ಖದಿರಸ್ಯ ಪೀತಃ ಸಕ್ಷೌದ್ರತಾರ್ಕ್ಷ್ಯೋ ಹರತಿ ಪ್ರಸಹ್ಯ|
ತ್ವಕ್ಕಣ್ಠರೋಗಾಪಚಿಗುಲ್ಮಮೇಹಾನ್ ಬಲಾಹಕಾನ್ ವಾಯುರಿವ ಪ್ರಚಣ್ಡಃ||೩೦||
View original
शीतः कषायः खदिरस्य पीतः सक्षौद्रतार्क्ष्यो हरति प्रसह्य|
त्वक्कण्ठरोगापचिगुल्ममेहान् बलाहकान् वायुरिव प्रचण्डः||३०||
ಖದಿರಸ್ಯ ಶೀತಃ ಕಷಾಯಂ ಸಕ್ಷೌದ್ರತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಃ ಪೀತಸ್ತ್ವಗ್ರೋಗಾದೀನ್ ಪ್ರಸಹ್ಯಾಪಾಕ್ರಮ್ಯ ಹರತಿ| ಯಥಾ ಪ್ರಚಣ್ಡೋ ವೇಗವಾನ್ ವಾಯುರ್ವಲಾಹಕಾನಭ್ರಾಣೀ ಪ್ರಸಹ್ಯ ಹರತಿ| ತಾಱ್ಕ್ಷ್ಯಂ ರಸಾಞ್ಜನಮ್|| ೩೦||
Adhikarana khadirakaShAyaH (31) · Śloka 31
ಸರ್ಪಿರ್ಮಧುಭ್ಯಾಂ ತ್ರಿಫಲಾರಸೇನ ವಿಡಙ್ಗಕಲ್ಕೇನ ಚ ಸಮ್ಪ್ರಯುಕ್ತಃ|
ಕುಷ್ಠಂ ಕಷಾಯಃ ಖದಿರಸ್ಯ ಹನ್ತಿ ತಿಷ್ಠನ್ ಕಷಾಯಂ ಮನಸೀವ ಧರ್ಮಃ||೩೧||
View original
सर्पिर्मधुभ्यां त्रिफलारसेन विडङ्गकल्केन च सम्प्रयुक्तः|
कुष्ठं कषायः खदिरस्य हन्ति तिष्ठन् कषायं मनसीव धर्मः||३१||
ಸರ್ಪಿರ್ಮಧ್ವಾದ್ಯನ್ಯತಮೇನ ಯುಕ್ತಃ ಖದಿರಸ್ಯ ಕಷಾಯಃ ಕುಷ್ಠಂ ಹನ್ತಿ| ಯಥಾಧರ್ಮಃ ಸಮ್ಯಕ್ ಪ್ರಯುಕ್ತೋ ಮನಸಿ ತಿಷ್ಠನ್ ಕಷಾಯಂ ರಾಗಾದಿರೂಪಂ ಮಲಂ ಹನ್ತಿ|| ೩೧||
Adhikarana khadiravRukSharasaH (32) · Śloka 32
ಖದಿರಸ್ಯ ಲೂನಶಿರಸೋ ಮೂಲಖಾತಸ್ಯ ಮಧ್ಯಮಂ ಮೂಲಮ್|
ಛಿತ್ವಾಧೋಽಯಃ ಕುಮ್ಭಂ ರಸಸಂಗ್ರಹಣಾಯ ನಿದಧೀತ|
ಲಿಪ್ತಾತ್ಕೃಷ್ಣಮೃದೇನ್ಧನೈಶ್ಚ ನಿಚಿತಾದಾದೀಪಿತಾದ್ವಹ್ನಿನಾ|
ತಸ್ಮಾದ್ಯಚ್ಯವತೇ ರಸಃ ಸ ಸಹಿತಃ ಕ್ಷೌದ್ರಾಜ್ಯಧಾತ್ರೀರಸೈಃ|
ಪೀತಃ ಕುಷ್ಠಭಗನ್ದರಾರುರಪಚೀಮೇಹಾಸ್ರಪಾಣ್ಡೂನ್ ಜಯೇತ್|
ಪ್ರಸ್ಥಸ್ತಸ್ಯ ಜರಾಞ್ಚ ಭೋಜ್ಯಮಿಹ ತು ತ್ಯಾಜ್ಯಞ್ಚ ಭಲ್ಲಾತವತ್||೩೨||
View original
खदिरस्य लूनशिरसो मूलखातस्य मध्यमं मूलम्|
छित्वाधोऽयः कुम्भं रससंग्रहणाय निदधीत|
लिप्तात्कृष्णमृदेन्धनैश्च निचितादादीपिताद्वह्निना|
तस्माद्यच्यवते रसः स सहितः क्षौद्राज्यधात्रीरसैः|
पीतः कुष्ठभगन्दरारुरपचीमेहास्रपाण्डून् जयेत्|
प्रस्थस्तस्य जराञ्च भोज्यमिह तु त्याज्यञ्च भल्लातवत्||३२||
ಖದಿರಸ್ಯ ಲೂನಶಿರಸಃ ಛಿನ್ನಶಾಖಸ್ಯ ಮೂಲೇ ನಿಖಾತಸ್ಯ ಮಧ್ಯಮಂ ಪ್ರಧಾನಂ ಮೂಲಂ ಸ್ತೋಕಂ ಛಿತ್ವಾ ತಸ್ಯೈವಾಧೋಽಯಃ ಲೌಹಂ ಘಟ' ಸ್ಕನ್ಧಾದವತೀರ್ಣಸ್ಯ ರಸಸ್ಯ ಗ್ರಹಣಾಱ್ಥಂ ನಿದಧೀತ| ಅನನ್ತರಮೂರ್ಧ್ವಸ್ಥಿತಖದಿರಸ್ಕನ್ಧಂ ಕೃಷ್ಣಮೃದಾ ಆಲಿಪ್ಯತೇ| ತತೋಽನ್ಯೈಃ ಕಾಷ್ಠೈರ್ನಿಚಿತಂ ಸ್ಕನ್ಧಮಗ್ನಿನಾ ದೀಪಯೇತ್| ತತೋಽಗ್ನಿನಾ ದೀಪಿತಾತ್ ಸ್ಕನ್ಧಾದ್ಯೋ ರಸೋ ಲೋಹಘಟೇ ಚ್ಯವತೇ| ಸ ರಸಃ ಕ್ಷೌದ್ರಾದಿಸಹಿತಃ ಪೀತಃ ಕುಷ್ಠಾದೀನ್ ಜಯತಿ| ತಸ್ಯ ಚ ರಸಸ್ಯ ಪ್ರಸ್ಥಃ ಪೀತೋ ಜರಾಶ್ಚ ಜಯೇತ್| ಇಹ ರರಸಪ್ರಯೋಗ ಇದಂ ಭೋಜ್ಯಮಿದಂ ತ್ಯಾಜ್ಯಮಿತಿ ರಸಾಯನವಿಧ್ಯುಕ್ತಭಲ್ಲಾತಕವಿದ್ವಿಜ್ಞೇಯಮ್|| ೩೨||
Adhikarana khadiravadanyavRukShANAM prayogaH, rohItakAdiprayogAH, dArvyAdiShaDdharaNaprayogaH (33) · Śloka 33
ಯೋಜ್ಯಂ ಖದಿರವಿನ್ನಿಮ್ಬಶಿಂಶಪಾರಗ್ವಧಾಸನಮ್|
ರೋಹೀತಕಂ ಸುರಾಹ್ವಂ ಚ ಖದಿರೋದಕಪಾಯಿನಃ|
ದಾರ್ವೀರಸಾಞ್ಜನಂ ವಾ ಗೋಮೂತ್ರೇಣ ಪ್ರಬಾಧತೇ ಕುಷ್ಠಮ್|
ಅಭಯಾ ಪ್ರಯೋಜಿತಾ ವಾ ಮಾಸಂ ಸವ್ಯೋಷಗುಡತೈಲಾ|
ದಾರ್ವೀಕಲಿಙ್ಗಕಟುಕಾತಿವಿಷಾಗ್ನಿಪಾಠಾ ಮೂತ್ರೇಣ ಸೂಕ್ಷ್ಮರಜಸೋ ಧರಣಪ್ರಮಾಣಾಃ|
ಪೀತಾ ಜಯನ್ತಿ ಗುದಜೋದರಗುಲ್ಮಕುಷ್ಠ ಕೋಷ್ಠಾನಿಲಾಢ್ಯಪವನಗ್ರಹಣೀಪ್ರಮೇಹಾನ್||೩೩||
View original
योज्यं खदिरविन्निम्बशिंशपारग्वधासनम्|
रोहीतकं सुराह्वं च खदिरोदकपायिनः|
दार्वीरसाञ्जनं वा गोमूत्रेण प्रबाधते कुष्ठम्|
अभया प्रयोजिता वा मासं सव्योषगुडतैला|
दार्वीकलिङ्गकटुकातिविषाग्निपाठा मूत्रेण सूक्ष्मरजसो धरणप्रमाणाः|
पीता जयन्ति गुदजोदरगुल्मकुष्ठ कोष्ठानिलाढ्यपवनग्रहणीप्रमेहान्||३३||
ಅನೇನ ಚ ಖದಿರರಸಪ್ರಕಾರೇಣ ನಿಮ್ಬಾದ್ಯನ್ಯತಮಂ ಯೋಜ್ಯಮ್| ಅನ್ಯದಪಿ ಯೋಜ್ಯಮ್| ರೋಹೀತಕಮುಪಯುಜ್ಯಮಾನಂ ಖದಿರೋದಕಪಾಯಿನಃ ಪುಂಸಃ ಪ್ರಬಾಧತೇ ಕುಷ್ಠಮ್| ತದ್ವತ್ ಸುರಾಹ್ವಮ್| ತದ್ವದ್ದಾರ್ವೀರಸಾಞ್ಜನಮ್| (ನಿ) 'ಪಾರಿಜಾತಶ್ಚ ರೋಹೀತಃ ಪ್ಲೀಹಘ್ನೋ ರಕ್ತಪುಷ್ಪಕಃ|' ಸುರಾಹ್ವಂ ದೇವದಾರು| ಅಭಯಾ ವಾ ವ್ಯೋಷಾದಿಯುಕ್ತಾ ಮಾಸಂ ಗವ್ಯಮೂತ್ರೇಣ ಪೀತ್ವಾ ಹಿತಭುಕ್ ಪುರುಷಃ ಕುಷ್ಠಂ ಜಯತಿ| ದಾರ್ವ್ಯಾದಯಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮರಜಸಃ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಚೂರ್ಣಾನಿ ಮುತ್ರೇಣ ಪೀತಾಃ ಪ್ರತಿದಿನಂ ಗುದ-ಜಾದಿಕಂ ಜಯನ್ತಿ| ಧರಣಂ ಪಲಸ್ಯ ದಶಮಭಾಗಃ|| ೩೩||
Adhikarana lAkShAdicUrNam (34) · Śloka 34
ಲಾಕ್ಷಾದನ್ತೀಮಧುರಸವರಾದ್ವೀಪಿಪಾಠಾವಿಡಙ್ಗ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಪುಷ್ಪೀತ್ರಿಕಟುರಜನೀಸಪ್ತಪರ್ಣಾಟರೂಷಮ್|
ರಕ್ತಾ ನಿಮ್ಬಂ ಸುರತರುಕೃತಂ ಪಞ್ಚಮೂಲ್ಯಾಂ ಚ ಚೂರ್ಣಂ ಪೀತ್ವಾ ಮಾಸಂ ಜಯತಿ ಹಿತಭುಗ್ಗವ್ಯಮೂತ್ರೇಣ ಕುಷ್ಠಮ್||೩೪||
View original
लाक्षादन्तीमधुरसवराद्वीपिपाठाविडङ्ग प्रत्यक्पुष्पीत्रिकटुरजनीसप्तपर्णाटरूषम्|
रक्ता निम्बं सुरतरुकृतं पञ्चमूल्यां च चूर्णं पीत्वा मासं जयति हितभुग्गव्यमूत्रेण कुष्ठम्||३४||
ಲಾಕ್ಷಾದಿಚೂರ್ಣಂ ಮಾಸಂ ಗವ್ಯಮೂತ್ರೇಣ ಪೀತ್ವಾ ಕುಷ್ಠಂ ಜಯತಿ| ಮಧುರಸಾ ಮೂರ್ವಾ| ವರಾ ತ್ರಿಫಲಾ| ದ್ವೀಪಿಶ್ಚಿತ್ರಕಃ| ಪ್ರತ್ಯಕ್ಪುಷ್ಪೀ ಅಪಾಮಾರ್ಗಃ| ಸಪ್ತಪರ್ಣಂ ಪ್ರಸಿದ್ಧಮ್| ಆಟರೂಷಕಂ ವಾಸಾ| ರಕ್ತಾ ಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾ| ಪಞ್ಚಮೂಲ್ಯಾವಾದೀ ಅಕಾರಾನ್ತೋತ್ತರಪದೋ ದ್ವಿಗುಃ ಸ್ತ್ರಿಯಾಂ ಭಾಷ್ಯತೇ|| ೩೪||
Adhikarana ariShTapallavAdicUrNam (pa~jcanimbacUrNam) (35) · Śloka 35
ದಶಪಲಮರಿಷ್ಟಪಲ್ಲವಕುಸುಮಜಟಾತ್ವಕ್ಫಲಮ್ ಯಥಾಕಾಲಮ್|
ಪ್ರತ್ಯಾಹರೇತ್ ಸಮಸ್ತಂ ಕೃತಮಾಲತರೋಶ್ಚ ತತ್ತದ್ವತ್|
ಸಞ್ಚೂರ್ಣ್ಯಾಸನಖದಿರಕ್ವಾಥೇನಾಪ್ಲಾವ್ಯ ಶೋಷಯೇದನಿಲೇಲ್|
ಚಿತ್ರಕಘನಭಲ್ಲಾತಕಗೋಕ್ಷುರಕಮಹೌಷಧತ್ರಿಫಲಾಃ|
ಲೋಹವಿಡಙ್ಗಾವಲ್ಗುಜಸಿತೋಪಲಾಃ ಪಲಸಮಾ ರಜೀಕೃತ್ಯ|
ಸಪ್ತಾಹಮೇಕತಸ್ತದ್ರಸೇನ ಭೃಙ್ಗಯಾಸ್ತತೋ ಭಾವ್ಯಮ್|
ಅಥ ಪೀತಮಕ್ಷಮಾತ್ರಂ ಘೃತೇನ ದುಗ್ಧೇನ ಕೋಷ್ಣಸಲಿಲೈರ್ವಾ|
ಅಚಿರಾತ್ಕರೋತಿ ವಹ್ನಿಂ ಮತಿಂ ಸ್ಮೃತಿಂ ಪಾಟವಂ ಮೇಧಾಮ್|
ಕೃಮಿಕುಷ್ಠಗಣ್ಡಪಾಣ್ಡುಪ್ರಮೇಹವಕ್ತ್ರಾಮಯಾರುಚಿಚ್ಛರ್ದೀಃ|
ಅಪಚೀಭಗನ್ದರಸ್ಥೌಲ್ಯದುಷ್ಟನಾಡೀವ್ರಣವ್ಯಙ್ಗಾನ್|
ಕಫಪಿತ್ತಜಾನ್ವಿಕಾರಾನ್ವಿಶೇಷತಃ ಸುವಿಷಮಾನ್ನಿವರ್ತಯತಿ|
ವರ್ಷಾದ್ವಿಷಗರಕೃತ್ಯಾ ನಿತ್ಯಾಭ್ಯಾಸೇನ ಖಲತಿಪಲಿತಾನಿ||೩೫||
View original
दशपलमरिष्टपल्लवकुसुमजटात्वक्फलम् यथाकालम्|
प्रत्याहरेत् समस्तं कृतमालतरोश्च तत्तद्वत्|
सञ्चूर्ण्यासनखदिरक्वाथेनाप्लाव्य शोषयेदनिलेल्|
चित्रकघनभल्लातकगोक्षुरकमहौषधत्रिफलाः|
लोहविडङ्गावल्गुजसितोपलाः पलसमा रजीकृत्य|
सप्ताहमेकतस्तद्रसेन भृङ्गयास्ततो भाव्यम्|
अथ पीतमक्षमात्रं घृतेन दुग्धेन कोष्णसलिलैर्वा|
अचिरात्करोति वह्निं मतिं स्मृतिं पाटवं मेधाम्|
कृमिकुष्ठगण्डपाण्डुप्रमेहवक्त्रामयारुचिच्छर्दीः|
अपचीभगन्दरस्थौल्यदुष्टनाडीव्रणव्यङ्गान्|
कफपित्तजान्विकारान्विशेषतः सुविषमान्निवर्तयति|
वर्षाद्विषगरकृत्या नित्याभ्यासेन खलतिपलितानि||३५||
ಅರಿಷ್ಟಸ್ಯ ಪಲ್ಲವಾದಿಕಂ ದಶಪಲಮ್| ಯಥಾಕಾಲಂ ಕಾಲಾನತಿಕ್ರಮೇಣ ಪ್ರತ್ಯಾಹರೇತ್ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣೀಯಾತ್| ಪಲ್ಲವಯೋಗ್ಯೇ ಕಾಲೇ ಪಲ್ಲವಾನಿ ಕುಸುಮಕಾಲೇ ಕುಸುಮಾನಿ| ಏವಂ ಶೇಷೇಽಪಿ ಯೋಜ್ಯಮ್| ಕೃತಮಾಲವೃಕ್ಷಸ್ಯ ತದ್ವದೇವ ದಶಪಲಂ ಪಲ್ಲವಾದಿಕಂ ಯಥಾಕಾಲಮಾಹರೇತ್| ತದುಭಯಂ ಸಞ್ಚೂರ್ಣ್ಯ ಪ್ಲಾವನಯೋಗ್ಯೇನಾಸನಖದಿರಕ್ವಾಥೇನಾಪ್ಲಾವ್ಯ ಅನಿಲೇ ವಾಯೌ ಶೋಷಯೇತ್| ತತಶ್ಚಿತ್ರಕಾದೀನಾಂ ಪಲಸಮಾನಾಂ ಪಾಲಿಕಾನಾಂ ಚೂರ್ಣಮ್| ತಚ್ಚೈಕತಃ ಸಪ್ತಾಹಂ ಭೃಙ್ಗರಸೇನ ಭಾವ್ಯಮ್| ಅಥ ತಂ ಚೂರ್ಣಂ ಘೃತಾದ್ಯನ್ಯತಮೇನಾಕ್ಷಮಾತ್ರಂ ಪೀತಮಚಿರಾದಗ್ನ್ಯಾದೀನ್ ಕರೋತಿ| ಕೃಮ್ಯಾದೀಂಶ್ಚ ನಿವರ್ತಯತಿ ವಿಶೇಷೇಣ ಸುವಿಷಮಾನ್ ಕಫಪಿತ್ತಜಾನ್ ವಿಕಾರಾನ್ ನಿವರ್ತಯತಿ| ಸೇವ್ಯಮಾನಂ ಚ ವರ್ಷಾದ್ವಿಷಾದೀನ್ ಹನ್ತಿ| ನಿತ್ಯಮಭ್ಯಾಸೇನ ಖಲತ್ಯಾದೀನ್| ಹೀನಶಕ್ತೀನಿ ವಿಷಾಣಿ ಬಹುಕಾಲಂ ದೇಹೇ ತಿಷ್ಠನ್ತಿ| ಕೃತ್ಯಾ ಅಭಿಚಾರದೇವತಾ|| ೩೫||
Adhikarana saptasamA gulikA (36) · Śloka 36
ತ್ರಿಕಟೂತ್ತಮಾತಿಲಾರುಷ್ಕರಾಜ್ಯಮಾಕ್ಷಿಕಾಸಿತೋಪಲಾ ವಿಹಿತಾ|
ಗುಲಿಕಾ ರಸಾಯನಂ ಸ್ಯಾತ್ಕುಷ್ಠಜಿಚ್ಚ ವೃಷ್ಯಾ ಚ ಸಪ್ತಸಮಾ||೩೬||
View original
त्रिकटूत्तमातिलारुष्कराज्यमाक्षिकासितोपला विहिता|
गुलिका रसायनं स्यात्कुष्ठजिच्च वृष्या च सप्तसमा||३६||
ತ್ರಿಕಟ್ವಾದಿಭಿಃ ಸಪ್ತಭಿಃ ಸಪ್ತಸಮಾ ನಾಮ ಗುಲಿಕಾ|| ೩೬||
Adhikarana candrashakalAdivaTakaH (37) · Śloka 37
ಚನ್ದ್ರಶಕಲಾಗ್ನಿರಜನೀ ವಿಡಙ್ಗತುವರಾಸ್ಥ್ಯರುಷ್ಕರತ್ರಿಫಲಾಭಿಃ|
ವಟಕಾ ಗುಡಾಂಶಕ್ಲೃಪ್ತಾಃ ಸಮಸ್ತ ಕುಷ್ಠಾನಿ ನಾಶಯನ್ತ್ಯಭ್ಯಸ್ತಾಃ||೩೭||
View original
चन्द्रशकलाग्निरजनी विडङ्गतुवरास्थ्यरुष्करत्रिफलाभिः|
वटका गुडांशक्लृप्ताः समस्त कुष्ठानि नाशयन्त्यभ्यस्ताः||३७||
ಚನ್ದ್ರಶಕಲಾದಿಭಿರ್ವಟಕಾ ಗುಡಸ್ಯ ಭಾಗೇನ ಕ್ಲೃಪ್ತಾ ಅಭ್ಯಸ್ತಾಃ ಸನ್ತಃ ಸಮಸ್ತಕುಷ್ಠಾನಿ ನಾಶಯನ್ತಿ| ಚನ್ದ್ರಶಕಲಃ ಸೋಮರಾಜಿಃ| ತುವರಕಫಲಸ್ಯಾಸ್ಥಿ ಮಜ್ಜಾಧಾರಮ್|| ೩೭||
Adhikarana viDa~ggAdipiNDI (38) · Śloka 38
ವಿಡಙ್ಗಭಲ್ಲಾತಕಬಾಕುಚೀನಾಂ ಸದ್ವೀಪಿವಾರಾಹಿಹರೀತಕೀನಾಮ್|
ಸಲಾಙ್ಗಲೀಕೃಷ್ಣತಿಲೋಪಕುಲ್ಯಾ ಗುಡೇನ ಪಿಣ್ಡೀ ವಿನಿಹನ್ತಿ ಕುಷ್ಠಮ್||೩೮||
View original
विडङ्गभल्लातकबाकुचीनां सद्वीपिवाराहिहरीतकीनाम्|
सलाङ्गलीकृष्णतिलोपकुल्या गुडेन पिण्डी विनिहन्ति कुष्ठम्||३८||
ವಿಡಙ್ಗಾದೀನಾಂ ಸಲಾಙ್ಗಲ್ಯಾದಿಕಾ ಗುಡೇನ ಕೃತಾ ಪಿಣ್ಡೀ ಕುಷ್ಠಂ ವಿನಿಹನ್ತಿ| ಬಾಕುಚಿಃ ಸೋಮರಾಜಿಃ| ದ್ವೀಪಿಶ್ಚಿಚತ್ರಕಃ| (ನಿ) 'ಗುಷ್ಟಿರ್ವಿಷ್ವಕ್ಸೇನಕಾನ್ತಾ ವಾರಾಹೀ ಗೃಷ್ಟಿಕಾವರಾ| ಮಾಧವೀ ಸೌಕರೀ ಚೈವ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಸಾ ವರಮಾಲಿನೀ|' ಲಾಙ್ಗಲೀ ವಿಶಲ್ಯಾ ಗರ್ಭಪಾತನೀ| ಉಪಕುಲ್ಯಾ ಪಿಪ್ಪಲೀ||೩೮||
Adhikarana pathyAdivaTakAH (39) · Śloka 39
ಪಥ್ಯಾಕಲಿಙ್ಗಕಪಲಾಶಫಲೇನ್ದುರಾಜೀ ಭಲ್ಲಾತಕಾಸ್ಥಿರಚತುರಙ್ಗುಲಚಿತ್ರಕಾರ್ಕೈಃ|
ಸಾವರ್ತಕೀಕೃಮಿಹರೈಃ ಕ್ರಮವರ್ಧಿತಾಂಶೈಃ ಮೂತ್ರೇಣ ತುಲ್ಯತುವರೈರ್ವಟಕಾ ಗದಘ್ನಾಃ||೩೯||
View original
पथ्याकलिङ्गकपलाशफलेन्दुराजी भल्लातकास्थिरचतुरङ्गुलचित्रकार्कैः|
सावर्तकीकृमिहरैः क्रमवर्धितांशैः मूत्रेण तुल्यतुवरैर्वटका गदघ्नाः||३९||
ಪಥ್ಯಾದಿಭಿಃ ಕ್ರಮವಿವರ್ಧೈತಾಂಶೈರ್ಯಥೋತ್ತರಂ ಭಾಗವೃದ್ಧೈಃ ಸರ್ವೈಶ್ಚ ತುಲ್ಯತುವರೈರ್ಮೂತ್ರೇಣ ಕೃತ ವಟಕಾ ಗದಘ್ನಾಃ| ತೇನ ಹರೀತಕೀನಾಮಕೋ ಭಾಗೋ ದ್ವಾವಿನ್ದ್ರಯವಾನಾಂ ತ್ರಯಃ ಪಲಾಶಫಲಾನಾಮೇವಮೇವ ಯಾವದ್ವಿಡಙ್ಗಸ್ಯ ದಶೇತಿ ಕ್ರಮಾರ್ಥಃ| ಚತುರಙ್ಗುಲತ ಆರಗ್ವಧಃ| ಆವರ್ತಕೀ ಮಹಾಜಾಲಿನೀ ವಮನದ್ರವ್ಯಮ್| ಗರಶಬ್ದೇನ ಪ್ರಕರಣಾತ್ ಕುಷ್ಠ ಉಚ್ಯತೇ|| ೩೯||
Adhikarana shashA~gkalekhAdiyogaH (40) · Śloka 40
ಶಶಾಙ್ಕಲೇಖಾ ಸವಿಡಙ್ಗಸಾರಾ ಸಪಿಪ್ಪಲೀಕಾ ಸಹುತಾಶಮೂಲಾ|
ಸಾಯೋಮಲಾ ಸಾಮಲಕಾ ಸತೈಲಾ ಕುಷ್ಠಾನಿ ಕೃಚ್ಛ್ರಾಣಿ ನಿಹನ್ತಿ ಲೀಢಾ||೪೦||
View original
शशाङ्कलेखा सविडङ्गसारा सपिप्पलीका सहुताशमूला|
सायोमला सामलका सतैला कुष्ठानि कृच्छ्राणि निहन्ति लीढा||४०||
ಶಶಾಙ್ಕಲೇಖಾ ಸೋಮರಾಜಿಃ ವಿಡಙ್ಗಸಾರಾದಿಭಿರ್ಯುಗಪದ್ಯುಕ್ತಾ ಲೀಢಾ ಕುಷ್ಠಾನಿ ಕೃಚ್ಛ್ರಾಣಿ ನಿಹನ್ತಿ| ಹುತಾಶಮೂಲಂ ಚಿತ್ರಕಮೂಲಮ್| ಅಯೋಮಲಮ್ ಲೋಹಮಲಮ್|| ೪೦||
Adhikarana bhUnimbAdicUrNam (41) · Śloka 41
ಭೂನಿಮ್ಬನಿಮ್ಬತ್ರಿಫಲಾಪದ್ಮಕಾತಿವಿಷಾಕಣಾಃ|
ಮೂರ್ವಾಪಟೋಲೀದ್ವಿನಿಶಾಪಾಠಾತಿಕ್ತೇನ್ದ್ರವಾರುಣೀಃ|
ಸಕಲಿಙ್ಗವಚಾಸ್ತುಲ್ಯಾ ದ್ವಿಗುಣಾಶ್ಚ ಯಥೋತ್ತರಮ್|
ಲಿಹ್ಯಾದ್ದನ್ತೀತ್ರಿವೃದ್ ಬ್ರಾಹ್ಮೀಶ್ಚೂರ್ಣಿತಾ ಮಧುಸರ್ಪಿಷಾ|
ಕುಷ್ಠಮೇಹಪ್ರಸುಪ್ತೀನಾಂ ಪರಮಂ ಸ್ಯಾತ್ತದೌಷಧಮ್|
ವರಾಕಣಾವಿಡಙ್ಗಾನ್ ವಾ ಲಿಹ್ಯಾತ್ತೈಲಾಜ್ಯಮಾಕ್ಷಿಕೈಃ||೪೧||
View original
भूनिम्बनिम्बत्रिफलापद्मकातिविषाकणाः|
मूर्वापटोलीद्विनिशापाठातिक्तेन्द्रवारुणीः|
सकलिङ्गवचास्तुल्या द्विगुणाश्च यथोत्तरम्|
लिह्याद्दन्तीत्रिवृद् ब्राह्मीश्चूर्णिता मधुसर्पिषा|
कुष्ठमेहप्रसुप्तीनां परमं स्यात्तदौषधम्|
वराकणाविडङ्गान् वा लिह्यात्तैलाज्यमाक्षिकैः||४१||
ಭೂನಿಮ್ಬಾದಯೋ ವಚಾನ್ತಾಸ್ತುಲ್ಯಭಾಗಾಶ್ಚೂರ್ಣಿತಾಸ್ತಥಾ ದನ್ತೀತ್ರಿವೃದ್ ಬ್ರಾಹ್ಮೇಶ್ಚ ಯಥೋತ್ತರದ್ವಿಗುಣಾಃ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ್ಯ ಚೂರ್ಣಿತಾ ಮಧುಸರ್ಪಿಷಾ ಲಿಹ್ಯಾತ್| ಏತಮ್ದ್ಭೂನಿಮ್ಭದಿಕಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಯನ್ತಂ ಕುಷ್ಠಾದೀನಾಂ ಪರಮಮೌಷಧಂ ಸ್ಯಾತ್| ಭೂನಿಮ್ಬಃ ಕಿರಾತತಿಕ್ತಕಮ್| ಕಣಾ ಪಿಪ್ಪಲೀ| ದ್ವೇ ನಿಶೇ ದ್ವಿಹರಿದ್ರೇ| ತಿಕ್ತಾ ಕಟುಕಾ| ಇನ್ದ್ರವಾರುಣೀ ಏನ್ದ್ರೀ ಪ್ರಸಿದ್ಧಾ| ಅಙ್ಗಾನಾಂ ಪ್ರಸುಪ್ತಿರಿವ ಪ್ರಸುಪ್ತಿರಚೈತನ್ಯಮ್| ಕುಷ್ಠೀ ವರಾದೀನ್ ವಾ ತೈಲಾದಿಭಿರ್ಲಿಹ್ಯಾತ್|| ೪೧||
Adhikarana khadirashakalAdi cUrNam (42) · Śloka 42
ಖದಿರಕಲಚುರ್ಣಂ ಕ್ಷೌದ್ರಸರ್ಪಿರ್ವಿಮಿಶ್ರಂ ಸಗಿರಿಜತುವಿಡಂ ಮಾತ್ರಯಾ ಸೇವಮಾನಃ|
ಲಘುಮಿತಹಿತಭೋಜೀ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಜಿತಾತ್ಮಾ ಶ್ವಯಥುಕಿಟಿಭಕೋಷ್ಠಶ್ವಿತ್ರಕುಷ್ಠಾನಿ ಹನ್ಯಾತ್||೪೨||
View original
खदिरकलचुर्णं क्षौद्रसर्पिर्विमिश्रं सगिरिजतुविडं मात्रया सेवमानः|
लघुमितहितभोजी ब्रह्मचारी जितात्मा श्वयथुकिटिभकोष्ठश्वित्रकुष्ठानि हन्यात्||४२||
ಖದಿರಶಕಲಾನಾಂ ಚೂರ್ಣಂ ಕ್ಷೌದ್ರಾದಿಯುಕ್ತಂ ಮಾತ್ರಯಾ ಸೇವಮಾನಃ ಪುರುಷೋ ಲಘುಭೋಜಿತ್ವಾದಿಯುಕ್ತಃ ಸನ್ ಶ್ವಯಥ್ವಾದೀನ್ ಹನ್ತಿ| ಜಿತಾತ್ಮಾ ಜಿತೇನ್ದ್ರಿಯಃ| ಜಿತಾನಿ ಕ್ರೋಧೋತ್ಸೇಕರಾಗಾದಿಮಣ್ಡಲಾನಿ ಯೇನ|| ೪೨||
Adhikarana khadirAdivaTI (43) · Śloka 43
ಖದಿರಾಸನಸಾರಸ್ಯ ತುಲಾಂ ದ್ರೋಣೇಽಮ್ಭಸಃ ಕ್ಷಿಪೇತ್|
ಅಷ್ಟಮೇಽಹನಿ ತತ್ತೋಯಂ ಪಚೇದಾದರ್ವಿಲೇಪನಾತ್|
ತ್ರಿಫಲಾರ್ಧತುಲಾಚೂರ್ಣಂ ತತ್ಪಾದೇನ ತು ಬಾಕುಚೀಮ್|
ತದರ್ಧಂ ದ್ವೀಪಿನೋ ಮೂಲಂ ತದ್ವದ್ ಬ್ರಾಹ್ಮೀಂ ಸಮಾರ್ಕವಮ್|
ಲೋಹಕ್ರಿಮಿಘ್ನದ್ವಿಪ್ರಸ್ಥಂ ಕ್ಷಿಪ್ತ್ವಾ ತದ್ವಟಕೀಕೃತಮ್|
ಕುಷ್ಠಮೇಹಗ್ರಹಣ್ಯರ್ಶೋಭಗನ್ದರಿಷು ಪೂಜಿತಮ್|
ಲಾಙ್ಗಲೀತ್ರಿಫಲಾಲೋಹಚೂರ್ಣಂ ದಶಪಲಂ ಪೃಥಕ್|
ಗುಲಿಕಾತ್ರಿಶತಂ ಷಷ್ಟಿಂ ಕುರ್ಯಾದ್ಭೃಙ್ಗರಸಾಪ್ಲುತಮ್|
ಛಾಯಾಶುಷ್ಕಾಞ್ಚ ತತ್ರಾರ್ಧಗುಲಿಕಾಂ ಭಕ್ಷಯೇತ್ಪುರಃ|
ಜೀರ್ಣೇ ರಸೇನ ರೂಕ್ಷೇಣ ಪೇಯಾಪೂರ್ವಂ ಚ ಭೋಜಯೇತ್|
ಯನ್ತ್ರಿತೋ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಾದ್ಯೈಃ ಕ್ರಮೇಣ ಗುಲಿಕಾಮಪಿ|
ಖಾದೇತ್ಪರಸ್ತಾನ್ಮಾಸಸ್ಯ ಭವೇತ್ಕಾಮಚರಃ ಕ್ರಮಾತ್|
ಏವಂ ಸರ್ವಾಣಿ ಕುಷ್ಠಾನಿ ಜಯತ್ಯತಿಬಲಾನ್ಯಪಿ|
ಧೀಮೇಧಾಸ್ಮೃತಿಯುಕ್ತಶ್ಚ ನೀರುಗ್ಜೀವೇತ್ಸಮಾಃ ಶತಮ್||೪೩||
View original
खदिरासनसारस्य तुलां द्रोणेऽम्भसः क्षिपेत्|
अष्टमेऽहनि तत्तोयं पचेदादर्विलेपनात्|
त्रिफलार्धतुलाचूर्णं तत्पादेन तु बाकुचीम्|
तदर्धं द्वीपिनो मूलं तद्वद् ब्राह्मीं समार्कवम्|
लोहक्रिमिघ्नद्विप्रस्थं क्षिप्त्वा तद्वटकीकृतम्|
कुष्ठमेहग्रहण्यर्शोभगन्दरिषु पूजितम्|
लाङ्गलीत्रिफलालोहचूर्णं दशपलं पृथक्|
गुलिकात्रिशतं षष्टिं कुर्याद्भृङ्गरसाप्लुतम्|
छायाशुष्काञ्च तत्रार्धगुलिकां भक्षयेत्पुरः|
जीर्णे रसेन रूक्षेण पेयापूर्वं च भोजयेत्|
यन्त्रितो ब्रह्मचर्याद्यैः क्रमेण गुलिकामपि|
खादेत्परस्तान्मासस्य भवेत्कामचरः क्रमात्|
एवं सर्वाणि कुष्ठानि जयत्यतिबलान्यपि|
धीमेधास्मृतियुक्तश्च नीरुग्जीवेत्समाः शतम्||४३||
ದ್ರೋಣೇ ಸದ್ವಾದಶಪಞ್ಚಪಲಶತಮಾನೇ ಜಲಸ್ಯ ಖದಿರಾಸನಸಾರಯೋಸ್ತುಲಾಂ ಕ್ಷಿಪೇತ್| ಖದಿರಸ್ಯ ಪಞ್ಚಾಶತಮಸನಸ್ಯ ಪಞ್ಚಾಶತಮ್| ತಸ್ಮಿಂಶ್ಚೂರ್ಣಿಕೃತ್ಯ ಕ್ಷಿಪ್ತೇ ಸತಿ ತಜ್ಜಲಂ ಸಪ್ತಾಹಮಧಿವಾಸ್ಯ ಅಷ್ಟಮೇಽಹನಿ ಪಚೇತ್| ದರ್ವೀಲೇಪಾನಿ ಚ ತಸ್ಮಿಂಸ್ತ್ರಿಫಲಾದಿಕಂ ಯಥೋಕ್ತಪ್ರಿಮಾಣಂ ಕ್ಷಿಪೇತ್| ತಸ್ಯಾಸ್ತ್ರಿಫಲಾಯಾಶ್ಚೂರ್ಣಸ್ಯ ಪಾದೇನ ಚತುರ್ಭಾಗೇನ ಸೋಮರಾಜಿಮ್| ತದರ್ಧಂ ಬಾಕುಚೀತೋಽರ್ಧಂದ್ವೀಪಿಮೂಲಂ ಚಿತ್ರಕಮೂಲಮ್| ತದ್ವದಿತಿ ಬಾಕುಚ್ಯಾ ದ್ವೀಪಿಮೂಲವದ್ ಬ್ರಾಹ್ಮೀಂ ಮಾರ್ಕವಂ ಚ| ಮಾರ್ಕವೋ ಭೃಙ್ಗರಾಜಃ| ಲೋಹಕ್ರಿಮಿಘ್ನಯೋರುಭಯೋರ್ದ್ವಿಪ್ರಸ್ಥಮ್| ಲೋಹಂ ಶಸ್ತ್ರಮ್| ಇತಿ ವಟಕೀಕೃತಂ ಕುಷ್ಠಾದಿಷು ಪೂಜಿತಮ್| ಲಾಙ್ಗಲ್ಯಾದಿತ್ರಿಂಶತ್ಪಲೇನ ಭೃಙ್ಗರಸಾಲೋಡಿತೇನ ಷಷ್ಟ್ಯಧಿಕಂ ಶತತ್ರಯಂ ಗುಲಿಕಾನಾಂ ಕುರ್ಯಾತ್| ತತಃ ಪುನಃ ಪ್ರಥಮಮಾಸಂ ಯಾವದರ್ಧಗುಲಿಕಾಂ ಭಕ್ಷಯೇತ್| ತತಃ ಸರ್ವಾಂ ಗುಲಿಕಾಮಪಿ ಖಾದೇದಾಗುಲಿಕಾಕ್ಷಯಾನ್ಮಾಸಮೇವಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಪಥ್ಯಭೋಜ್ಯೈರ್ಯಾತಿ| ತತಃ ಕ್ರಮೇಣ ಕಾಮಚಾರೀ ನಿರ್ಯನ್ತ್ರಣಃ| ಏವಮಿತ್ಯಾದಿ ಸುಬೋಧಮ್|| ೪೩||
Adhikarana vajrakaM ghRutam (44) · Śloka 44
ವಾಸಾಮೃತಾನಿಮ್ಬವರಾಪಟೋಲವ್ಯಾಘ್ರೀಕರಞ್ಜೋದಕಕಲ್ಕಪಕ್ವಮ್|
ಸರ್ಪಿರ್ವಿಸರ್ಪಜ್ವರಕಾಮಿಲಾಸ್ರಕುಷ್ಠಾಪಹಂ ವಜ್ರಕಮಾಮನನ್ತಿ||೪೪||
View original
वासामृतानिम्बवरापटोलव्याघ्रीकरञ्जोदककल्कपक्वम्|
सर्पिर्विसर्पज्वरकामिलास्रकुष्ठापहं वज्रकमामनन्ति||४४||
ವಾಸಾದೀನಾಮುದಕೇನ ಕ್ವಾಥೇನ ಕಲ್ಕೇನ ಚೈಷಾಮೇವ ಪಕ್ವಂ ಸರ್ಪಿರ್ವಿಸರ್ಪಾದಿಘ್ನಂ ನಾಮ್ನಾ ವಜ್ರಕಮಿತ್ಯಾಚಾರ್ಯಾ ಜಾನನ್ತಿ ಶಬ್ದಯನ್ತಿ|| ೪೪||
Adhikarana mahAvajrakaM ghRutam (45) · Śloka 45
ತ್ರಿಫಲಾತ್ರಿಕಟುದ್ವಿಕಣ್ಟಕಾರೀ ಕಟುಕಾಕುಮ್ಭನಿಕುಮ್ಭರಾಜವೃಕ್ಷೈಃ|
ಸವಚಾತಿವಿಷಾಗ್ನಿಕೈಃ ಸಪಾಠೈಃ ಪಿಚುಭಗೈರ್ನವವಜ್ರದುಗ್ಧಮುಷ್ಟ್ಯಾ|
ಪಿಷ್ಟೈಃ ಸಿದ್ಧಂ ಸರ್ಪಿಷಃ ಪ್ರಸ್ಥಮೇಭಿಃ ಕ್ರೂರೇ ಕೋಷ್ಠೇ ಸ್ನೇಹನಂ ರೇಚನಂ ಚ|
ಕುಷ್ಠಶ್ವಿತ್ರಪ್ಲೀಹವರ್ಧ್ಮಾಶ್ಮಗುಲ್ಮಾನ್ ಹನ್ಯಾತ್ ಕೃಚ್ಛ್ರಾಂಸ್ತನ್ಮಹಾವಜ್ರವಖ್ಯಮ್||೪೫||
View original
त्रिफलात्रिकटुद्विकण्टकारी कटुकाकुम्भनिकुम्भराजवृक्षैः|
सवचातिविषाग्निकैः सपाठैः पिचुभगैर्नववज्रदुग्धमुष्ट्या|
पिष्टैः सिद्धं सर्पिषः प्रस्थमेभिः क्रूरे कोष्ठे स्नेहनं रेचनं च|
कुष्ठश्वित्रप्लीहवर्ध्माश्मगुल्मान् हन्यात् कृच्छ्रांस्तन्महावज्रवख्यम्||४५||
ತ್ರಿಫಲಾದೀನಾಂ ಮಹಾವಜ್ರಕಂ ಸರ್ಪಿಃ ಪಿಚುಭಾಗೈಃ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ಕರ್ಷಾಂಶೈಃ ನವಸ್ಯ ವಜ್ರದುಗ್ಧಸ್ಯ ಸುಧಾಕ್ಷೀರಸ್ಯ ಮುಷ್ಟ್ಯಾ ಪಲೇನ| ಸುಬೋಧಮ್|| ೪೫||
Adhikarana lelItakavasAprayogaH (46) · Śloka 46
ಯತೇರ್ಲೇಲೀತಕವಸಾ ಕ್ಷೌದ್ರಜಾತೀರಸಾನ್ವಿತಾ|
ಕುಷ್ಠಘ್ನೀ ಸಮಸರ್ಪಿರ್ವಾ ಸಗಾಯತ್ರ್ಯಸನೋದಕಾ||೪೬||
View original
यतेर्लेलीतकवसा क्षौद्रजातीरसान्विता|
कुष्ठघ्नी समसर्पिर्वा सगायत्र्यसनोदका||४६||
ಯತೇರ್ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಾದಿಯುಕ್ತಸ್ಯ ಅರಣ್ಯವಾಸಿನಃ ಪುಂಸೋ ಲೇಲೀತಕವಸಾ ಕ್ಷೌದ್ರಜಾತೀರಸಾಭ್ಯಾಮನ್ವಿತಾ ಕುಷ್ಠಘ್ನೀ ಭವತಿ| ಸಂಯುಕ್ತಾ ಸತ್ಯುಪಯುಕ್ತಾ ಕುಷ್ಠಘ್ನೀ ಭವತಿ| ಲೇಲೀತಕವಸೋತ್ತರಾಪಥೇ ರಸರೂಪಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧಾ| ಜಾತೀರಸೋ ಜಾತ್ಯಾಃ ಸ್ವರಸಃ| ಗಾಯತ್ರೀ ಖದಿರಃ|| ೪೬||
Adhikarana haridrA (47) · Śloka 47
ಮೂತ್ರೇ ವಿನೀತಾ ತ್ರಿಫಲಾರಸೇ ವಾ ಸಿದ್ಧಾ ಘೃತೇ ವಾಮ್ಭಽಸಿ ಕೇವಲೇ ವಾ|
ರಸಾಯನಂ ಪಥ್ಯಭುಜೋ ಹರಿದ್ರಾ ನಿಹನ್ತಿ ಪಾಣ್ಡ್ವಾಮಯಕುಷ್ಠಮೇಹಾನ್||೪೭||
View original
मूत्रे विनीता त्रिफलारसे वा सिद्धा घृते वाम्भऽसि केवले वा|
रसायनं पथ्यभुजो हरिद्रा निहन्ति पाण्ड्वामयकुष्ठमेहान्||४७||
ಮೂತ್ರ ಇತ್ಯಾದಿನಾ ಹರಿದ್ರಾಯಾ ದಾರ್ವ್ಯಾ ಪ್ರಯೋಗಃ| ಏಭಿಃ ಪ್ರಕಾರೈರುಪಯುಕ್ತಾ ಹರಿದ್ರಾ ಪಥ್ಯಾಭುಜಾ ಪುಂಸೋ ರಸಾಯನಾ ಭವತಿ ಪಾಣ್ಡ್ವಾಮಯಾದೀಂಶ್ಚ ನಿಹನ್ತಿ| ವಿನೀತಾ ನಿಕ್ಷಿಪ್ತಾ|| ೪೭||
Adhikarana guDUcIsvarasaH (48) · Śloka 48
ಪಿಬೇದಮೃತವಲ್ಯಾ ವಾ ಸ್ವರಸಂ ಯನ್ತ್ರಪೀಡಿತಮ್|
ಮೇಧ್ಯಂ ತತ್ಕುಷ್ಠಮೇಹಾರ್ಶಶ್ಛರ್ದಿವಾತಸ್ರನಾಶನಮ್||೪೮||
View original
पिबेदमृतवल्या वा स्वरसं यन्त्रपीडितम्|
मेध्यं तत्कुष्ठमेहार्शश्छर्दिवातस्रनाशनम्||४८||
ಪಿಬೇತ್ಯಾದಿ ಸುಬೋಧಮ್| ಅಮೃತವಲ್ಲೀ ಗುಡೂಚೀ| ಯನ್ತ್ರಪೀಡಿತತಗ್ರಹಣಂ ಸ್ವರಶಬ್ದೇನ ಕ್ವಾಥಪರಿಹಾರಾರ್ಥಮ್|| ೪೮||
Adhikarana bAhyopacArAH, sthirakaThineShu visheShaH (49) · Śloka 49
ಸ್ಥಿರಕಠಿನಮಣ್ಡಲಾನಾಂ ಕುಷ್ಠಾನಾಂ ಪೋಟ್ಟಲೈರ್ಹಿತಃ ಸ್ವೇದಃ|
ಸ್ವಿನ್ನೋತ್ಸನ್ನಂ ವಿಲಿಖೇತ್ ಕುಷ್ಠಂ ತೀಕ್ಷ್ಣೇನ ಶಸ್ತ್ರೇಣ|
ರುಧಿರಾಗಮಾರ್ಥಮಥವಾ ಶೃಙ್ಗಾಲಾಬೂಭಿರಪಹರೇದ್ರಕ್ತಮ್|
ಪ್ರಚ್ಛೇದಲ್ಪಂ ಕುಷ್ಠಂ ವಿರೇಚಯೇದ್ವಾ ಜಲೌಕೋಭಿಃ||೪೯||
View original
स्थिरकठिनमण्डलानां कुष्ठानां पोट्टलैर्हितः स्वेदः|
स्विन्नोत्सन्नं विलिखेत् कुष्ठं तीक्ष्णेन शस्त्रेण|
रुधिरागमार्थमथवा शृङ्गालाबूभिरपहरेद्रक्तम्|
प्रच्छेदल्पं कुष्ठं विरेचयेद्वा जलौकोभिः||४९||
ಸ್ಥಿರತ್ವಾದಿಯುಕ್ತಾನಂ ಕುಷ್ಠಾನಾಂ ಪೋಟ್ಟಲೈಃ ರೂಕ್ಷೈಷಧಮೂಟಕೈಃ ಸ್ವೇದೋ ಹಿತಃ| ಸ್ವಿನ್ನಂ ಚೋತ್ಸನ್ನಮುತ್ಸನ್ನಂ ಚ ಕುಷ್ಠಂ ತೀಕ್ಷ್ಣೇನ ಶಸ್ತ್ರೇಣ ರುಧಿರಾಗಮಾರ್ಥಂ ವಿಲಿಖೇತ್| ರುಧಿರೇಣಾಶಕ್ತಿರ್ವಿಲೇಖನಾಯ ಯದಿ ವಿರಮೇತ್| ಅಥವಾ ಸ್ವಿನ್ನೇ ಕುಷ್ಠೇ ಶೃಙ್ಗಾದಿಭೀ ರಕ್ತಮಪಹರೇತ್| ಅಲ್ಪಂ ತು ಕುಷ್ಠಂ ಪ್ರಚ್ಛೇದವಗಾಢೇ ಪಾಟನವಿಲೇಖನಮ್| ತ್ವಙ್ಮಾತ್ರೇ ಹರೇತ್| ತ್ವಙ್ಮಾತ್ರೇ ಪಾಟನಪ್ರಚ್ಛಾನಮ್| ಅಥವಾ ಸ್ವಲ್ಪಂ ಕುಷ್ಠಂ ಜಲೌಕಾಭಿರ್ವಿರೇಚಯೇತ್ ಶೋಧಯೇತ್|| ೪೯||
Adhikarana raktadoShaharaNayormahattvam (50) · Śloka 50
ಯೇ ಲೇಪಾಃ ಕುಷ್ಠಾನಾಂ ಯುಜ್ಯನ್ತೇ ನಿರ್ಹೃತಾಸ್ರದೋಷಾಣಾಮ್|
ಸಂಶೋಧಿತಾಶಯಾನಾಂ ಸದ್ಯಃ ಸಿದ್ಧರ್ಭವತಿ ತೇಷಾಮ್||೫೦||
View original
ये लेपाः कुष्ठानां युज्यन्ते निर्हृतास्रदोषाणाम्|
संशोधिताशयानां सद्यः सिद्धर्भवति तेषाम्||५०||
ಯೇ ಲೇಪಾ ಇತ್ಯಾದಿನಾ ವಕ್ಷ್ಯಮಾಣಾನಾಂ ಲೇಪಾನಾಂ ವಿಷಯಪ್ರತ್ಯವಕ್ಷೇಪಃ| ಉಕ್ತಸ್ಯ ರಕ್ತವಿಸ್ರಾವಿಣಾದಿಕಸ್ಯ ಚ ಪ್ರಯೋಜನಕಥನಮ್| ನಿರ್ಹೃತಾಸ್ರಾಣಾಂ ಸಂಶೋಧಿತಾಶಯಾನಾಂ ಚ ಕುಷ್ಠಾನಾಂ ಯೇ ಲೇಪಾ ಯುಜ್ಯನ್ತೇ ತೇಷಾಂ ಲೇಪಾನಾಂ ಸಿದ್ಧಿರ್ಭವತಿ| ನಿರ್ಹೃತದೋಷಾ ವಮನಾದಿನಾ| ಸಂಶೋಧಿತೋ ನಿಷ್ಕೃಮಿಕ್ಲೇದಾದಿಕೃತ ಆಶಯಃ ಸ್ಥಾನಂ ತ್ವಗಾದಿ|| ೫೦||
Adhikarana kShAraviShayaH (51) · Śloka 51
ಯೇಷು ನ ಶಸ್ತ್ರಂ ಕ್ರಮತೇ ಸ್ಪರ್ಶೇನ್ದ್ರಿಯನಾಶನೇಷು ಕುಷ್ಠೇಷು|
ತೇಷು ನಿಪಾತ್ಯಃ ಕ್ಷಾರೋ ರಕ್ತಂ ದೋಷಂ ಚ ವಿಸ್ರಾವ್ಯ||೫೧||
View original
येषु न शस्त्रं क्रमते स्पर्शेन्द्रियनाशनेषु कुष्ठेषु|
तेषु निपात्यः क्षारो रक्तं दोषं च विस्राव्य||५१||
ಯೇಷ್ವಿತ್ಯಾದಿನಾ ಕುಷ್ಠಸ್ಯ ಬಾಹ್ಯಸ್ಯ ಕ್ಷಾರಸ್ಯ ವಿಷಯಃ| ಸ್ಪರ್ಶೇನ್ದ್ರಿಯನಾಶನೇಷು ಸುಪ್ತ್ಯಾದಿಯುಕ್ತೇಷು ಯೇಷು ನಿಷ್ಫಲತ್ವಾತ್ ಶಸ್ತ್ರಂ ನ ಕ್ರಮತೇ ನ ಪ್ರಭವತಿ ತೇಶು ಬಹಿರನ್ತಶ್ಚ ವಿಸ್ರಾವ್ಯ ಕ್ಷಾರೋ ನಿಪಾತ್ಯಃ|| ೫೧||
Adhikarana mantrAgadaviShayaH (52) · Śloka 52
ಲೇಪೋಽತಿಕಠಿನಪರುಷೇ ಸುಪ್ತೇ ಕುಷ್ಠೇ ಸ್ಥಿರೇ ಪುರಾಣೇ ಚ|
ಪೀತಾಗದಸ್ಯ ಕಾರ್ಯೋ ವಿಷೈಃ ಸಮನ್ತ್ರಾಗದೈಶ್ಚಾನು||೫೨||
View original
लेपोऽतिकठिनपरुषे सुप्ते कुष्ठे स्थिरे पुराणे च|
पीतागदस्य कार्यो विषैः समन्त्रागदैश्चानु||५२||
ಅತಿಕಠಿನತ್ವಾದಿಯುಕ್ತೇ ತತ್ಕಾಲಪೀತಾಗದಸ್ಯ ಪುಂಸೋ ವಿಷೈರ್ಲೇಪಃ ಕಾರ್ಯಃ| ಅನು ಚ ವಿಷಲೇಪಸ್ಯ ಮನ್ತ್ರಯುಕ್ತೈರಗದೈರ್ಲೇಪಃ ಕಾರ್ಯಃ|| ೫೨||
Adhikarana stabdhAdiShu visheShaH (53) · Śloka 53
ಸ್ತಬ್ಧಾನಿ ಸುಪ್ತಸುಪ್ತಾನ್ಯಸ್ವೇದನಕಣ್ಡುಲಾನಿ ಕುಷ್ಠಾನಿ|
ಕೂರ್ಚೈರ್ದನ್ತೀತ್ರಿವೃತಾಕರವೀರಕರಞ್ಜಕುಟಜಾನಾಮ್|
ಜಾತ್ಯರ್ಕನಿಮ್ಬಜೈರ್ವಾ ಪತ್ರೈಃ ಶಸ್ತ್ರೈಃ ಸಮುದ್ರಫೇನೇನ|
ಘೃಷ್ಟಾನಿ ಗೋಮಯೈರ್ವಾ ತತಃ ಪ್ರದೇಹೈಃ ಪ್ರದೇಹ್ಯಾನಿ||೫೩||
View original
स्तब्धानि सुप्तसुप्तान्यस्वेदनकण्डुलानि कुष्ठानि|
कूर्चैर्दन्तीत्रिवृताकरवीरकरञ्जकुटजानाम्|
जात्यर्कनिम्बजैर्वा पत्रैः शस्त्रैः समुद्रफेनेन|
घृष्टानि गोमयैर्वा ततः प्रदेहैः प्रदेह्यानि||५३||
ಸ್ತಬ್ಧತ್ವಾದಿಯುಕ್ತಾನಿ ಕುಷ್ಠಾನಿ ಕೂರ್ಚಾದಿಭಿರ್ಘೃಷ್ಟಾನಿ ಪ್ರದೇಹೈರ್ವಕ್ಷ್ಯಮಾಣೈಃ ಪ್ರದೇಹ್ಯಾನಿ| ಜಾತ್ಯಾದಿಭಿಃ ಪತ್ರೈಃ|| ೫೩||
Adhikarana AragvadhAdiShaTpradehAH (54) · Śloka 54
ಆರಗ್ವಧಃ ಸೈಡಗಜಃ ಕರಞ್ಜೋ ವಾಸಾ ಗುಡೂಚೀ ಮದನಂ ಹರಿದ್ರೇ|
ಶ್ರ್ಯಾಹ್ವಃ ಸುರಾಹ್ವಃ ಖದಿರೋ ಧವಶ್ಚ ನಿಮ್ಬೋ ವಿಡಙ್ಗಃ ಕರವೀರಕಶ್ಚ|
ಗ್ರನ್ಥಿಶ್ಚ ಭೂರ್ಜೋ ಲಶುನಃ ಶಿರೀಷಃ ಸಲೋಮಶೋ ಗುಗ್ಗುಲುಕೃಷ್ಣಗನ್ಧೇ|
ಫಣಿರ್ಜಕೋ ವತ್ಸಕಸಪ್ತಪರ್ಣಪೀಲೂನಿ ಕುಷ್ಠಂ ಸುಮನಃ ಪ್ರವಾಲಾಃ|
ವಚಾಹರೇಣುಸ್ತ್ರಿವೃತಾ ನಿಕುಮ್ಭೋ ಭಲ್ಲಾತಕಂ ಗೈರಿಕಮಞ್ಜನಂ ಚ|
ಮನಃಶಿಲಾಲೇ ಗೃಹಧೂಮ ಏಲಾ ಕಾಸೀಸ್ರಲೋಧ್ರಾರ್ಜುನಮುಸ್ತಸರ್ಜಾಃ|
ಇತ್ಯರ್ಧರೂಪೈರ್ವಿಹಿತಾಃ ಷಡೇತೇ ಗೋಪಿತ್ತ ಪೀತಾಃ ಪುನರೇವ ಪಿಷ್ಟಾಃ|
ಸಿದ್ಧಾಃ ಪರಂ ಸರ್ಷಪತೈಲಯುಕ್ತಾಶ್ಚೂರ್ಣಾಃ ಪ್ರದೇಹಾ ಬಹುಶಃ ಪ್ರಯೋಜ್ಯಾಃ|
ಕುಷ್ಠಾನಿ ಕೃಚ್ಛ್ರಾಣಿ ನವಂ ಕಿಲಾಸಂ ಸುರೇನ್ದ್ರಲುಪ್ತಂ ಕಿಟಿಭಂ ಸದದ್ರುಮ್|
ಭಗನ್ದರಾರ್ಶಾಂಸ್ಯಪಚೀಂ ಸಪಾಮಾಂ ಹನ್ಯುಃ ಪ್ರಯುಕ್ತನಚಿರಾನ್ನರಾಣಾಮ್||೫೪||
View original
आरग्वधः सैडगजः करञ्जो वासा गुडूची मदनं हरिद्रे|
श्र्याह्वः सुराह्वः खदिरो धवश्च निम्बो विडङ्गः करवीरकश्च|
ग्रन्थिश्च भूर्जो लशुनः शिरीषः सलोमशो गुग्गुलुकृष्णगन्धे|
फणिर्जको वत्सकसप्तपर्णपीलूनि कुष्ठं सुमनः प्रवालाः|
वचाहरेणुस्त्रिवृता निकुम्भो भल्लातकं गैरिकमञ्जनं च|
मनःशिलाले गृहधूम एला कासीस्रलोध्रार्जुनमुस्तसर्जाः|
इत्यर्धरूपैर्विहिताः षडेते गोपित्त पीताः पुनरेव पिष्टाः|
सिद्धाः परं सर्षपतैलयुक्ताश्चूर्णाः प्रदेहा बहुशः प्रयोज्याः|
कुष्ठानि कृच्छ्राणि नवं किलासं सुरेन्द्रलुप्तं किटिभं सदद्रुम्|
भगन्दरार्शांस्यपचीं सपामां हन्युः प्रयुक्तनचिरान्नराणाम्||५४||
ಆರಗ್ವಧೇತ್ಯಾದಿನಾ ಷಡ್ಭಿರರ್ಧರೂಪೈರರ್ಧವೃತ್ತೈಃ ಷಟ್ಪ್ರದೇಹಾ ಬಹುಶಃ ಪ್ರಯೋಜ್ಯಾಃ| ಕಿಮ್ಭೂತಾಃ ಗೋಪಿತ್ತಂ ಪೀತಂ ಯೈಸ್ತೇ ತಥೋಕ್ತಾಃ| ಗೋಪಿತ್ತೇನ ಭಾವಿತಾ ಇತ್ಯರ್ಥಃ| ಪುನರೇವ ಪಿಷ್ಟಾಃ ಆದೌ ಭವಿತಾಃ ಪುನಃ ಪಿಷ್ಟಾಃ| ಸರ್ಷಪತೈಲೇನ ಯುಕ್ತಾಃ ಏತೇ ಯೋಗಾಃ ಪರಂ ಸಿದ್ಧಾಃ ಕಾರ್ಯಸಮ್ಪಾದನೇ| ಏತೇ ಚ ನರಾಣಾಮಚಿರಾತ್ ಕುಷ್ಠಾದೀನ್ ಹನ್ಯುಃ| ಕಿಲಾಸಂ ಶ್ವಿತ್ರಮ್| ಸುರೇನ್ದ್ರಲುಪ್ತಮಿನ್ದ್ರಲುಪ್ತಮ್| ತಚ್ಚ ಶಿರೋರೋಗೇಷು ವಕ್ಷ್ಯತೇ| ಕಿಟಿಭಾನಾಂ ಪುನಃ ಸದದ್ರುಗ್ರಹಣಮತಿಶಯಖ್ಯಾಪನಮ್| ಸಪಾಮಾಮಿತ್ಯಪಚ್ಯಾಗಣ್ಡಮಾಲಾಯಾ ವಿಶೇಷಣಮ್| ಶ್ರ್ಯಾಹ್ವಃ ಶ್ರೀವಾಸಃ ಸುರಾಹ್ವಂ ದೇವದಾರು| ಸಲೋಮಶೋ ಧಾತುಕಾಸೀಸಮ್| ಕೃಷ್ಣಗನ್ಧಾ ಸೌಭಾಞ್ಜನಃ| ಫರ್ಣಿರ್ಜಕೋ ಮಾರೀಚಕಃ| ಸುಮನಃಪ್ರವಾಲಾಃ ಮಾಲತೀಪಲ್ಲವಾನಿ| ಅಞ್ಜನಂ ಸೌವೀರಕಮ್| ಅಲಂ ಹರಿತಾಲಮ್| ಗೃಹಧೂಮೋ ಧೂಮಮಲಮ್| ಸರ್ಜಾಹ್ವಃ ಸರ್ಜರಸೋ ಶಾಲಃ ಸರ್ವರಸೋಽಪಿ ಚ|| ೫೪||
Adhikarana nimbAdyudvartanam (55) · Śloka 55
ನಿಮ್ಬಂ ಹರಿದ್ರೇ ಸುರಸಂ ಪಟೋಲಂ ಕುಷ್ಠಾಶ್ವಗನ್ಧೇ ಸುರದಾರುಶಿಗ್ರು|
ಸಸರ್ಷಪಂ ತುಮ್ಬುರುಧಾನ್ಯವನ್ಯಂ ಚಣ್ಡಾಞ್ಚ ಚೂರ್ಣಾನಿ ಸಮಾನಿ ಕುರ್ಯಾತ್|
ತೈಸ್ತಕ್ರಪಿಷ್ಟೈಃ ಪ್ರಥಮಂ ಶರೀರಂ ತೈಲಾಕ್ತಮುದ್ವರ್ತಯಿತುಂ ಯತೇತ|
ತಥಾಸ್ಯ ಕಣ್ಡೂಃ ಪಿಟಕಾಃ ಸಕೋಠಾಃ ಕುಷ್ಠಾನಿ ಶೋಫಾಶ್ಚ ಶಮಂ ವ್ರಜನ್ತಿ||೫೫||
View original
निम्बं हरिद्रे सुरसं पटोलं कुष्ठाश्वगन्धे सुरदारुशिग्रु|
ससर्षपं तुम्बुरुधान्यवन्यं चण्डाञ्च चूर्णानि समानि कुर्यात्|
तैस्तक्रपिष्टैः प्रथमं शरीरं तैलाक्तमुद्वर्तयितुं यतेत|
तथास्य कण्डूः पिटकाः सकोठाः कुष्ठानि शोफाश्च शमं व्रजन्ति||५५||
ತೈಲಾಭ್ಯಕ್ತಂ ಶರೀರಂ ನಿಮ್ಬಾದಿಭಿಃ ಸಮಭಾಗೈಃ ತಕ್ರಪಿಷ್ಟೈರುದ್ವರ್ತಯಿತುಂ ಯತೇತ| ತಥಾಕುರ್ವತಃ ಕುಷ್ಠಿನಃ ಕಣ್ಡ್ವಾದೀನಿ ಶಮಂ ವ್ರಜನ್ತಿ| ವನ್ಯಂ ಪರಿಪೇಲವಮ್| ಚಣ್ಡಾ ಚೋರಕಮ್| ಕೋಠಾಃ ಸಿಧ್ಮಾದಿಮಣ್ಡಲಾನಿ||೫೫||
Adhikarana mustAdyavacUrNAni (56) · Śloka 56
ಮುಸ್ತಾಮೃತಾಸಙ್ಗಕಟಙ್ಕಟೇರೀ ಕಾಸೀಸಕಮ್ಪಿಲ್ಲಕಕುಷ್ಠಲೋಧ್ರಾಃ|
ಗನ್ಧೋಪಲಃ ಸರ್ಜರಸಂ ವಿಡಙ್ಗಂ ಮನಃಶಿಲಾಲೇ ಕರವೀರಕತ್ವಕ್|
ತೈಲಾಕ್ತಗಾತ್ರಸ್ಯ ಕೃತಾನಿ ಚೂರ್ಣಾ ನ್ಯೇತಾನಿ ದದ್ಯಾದವಚೂರ್ಣನಾರ್ಥಮ್|
ದದ್ರುಃ ಸಕಣ್ಡೂಃ ಕಿಟಿಭಾನಿ ಪಾಮಾ ವಿಚಿರ್ಚಿಕಾ ಚೇತಿ ತಥಾ ನ ಸನ್ತಿ||೫೬||
View original
मुस्तामृतासङ्गकटङ्कटेरी कासीसकम्पिल्लककुष्ठलोध्राः|
गन्धोपलः सर्जरसं विडङ्गं मनःशिलाले करवीरकत्वक्|
तैलाक्तगात्रस्य कृतानि चूर्णा न्येतानि दद्यादवचूर्णनार्थम्|
दद्रुः सकण्डूः किटिभानि पामा विचिर्चिका चेति तथा न सन्ति||५६||
ಮುಸ್ತಾದಿಚೂರ್ಣಾನಿ ತೈಲಾಭ್ಯಕ್ತದೇಹಸ್ಯಾವಚೂರ್ಣನಾರ್ಥಂ ದದ್ಯಾತ್| ಏವಂ ಕೃತೇ ದದ್ರೂವಾದಿನೀ ನ ಭವನ್ತಿ| ಅಮೃತಾ ಗುಡೂಚೀ| ಆಸಙ್ಗಂ ರಸಾಞ್ಜನಮ್| ಕಟಙ್ಕಟೇರೀ ದಾರುಹರಿದ್ರಾ| 'ಕಮ್ಪಿಲ್ಲಕೋ ರಜನಕೋ ರೇವತೋ ರಕ್ತಚೂರ್ಣಕಃ|' ಗನ್ಧೋಪಲೋ ಗನ್ಧಾಪಾಷಾಣಃ|| ೫೬||
Adhikarana sarShapakalkalepaH (57) · Śloka 57
ಕಾಣ್ಡೇ ಮಹಾವೃಕ್ಷಭವೇ ನಿಲೀನಃ ಸ್ವಿನ್ನಃ ಕುಕೂಲೇ ಪುಟಪಾಕಯುಕ್ತ್ಯಾ|
ವಿಚರ್ಚಿಕಾಂ ಸರ್ಷಪಕಲ್ಕಪಿಂಣ್ಡೋ ನಿಹನ್ತಿ ಲಜ್ಜಾಮಿವ ರಾಗವೇಗಃ||೫೭||
View original
काण्डे महावृक्षभवे निलीनः स्विन्नः कुकूले पुटपाकयुक्त्या|
विचर्चिकां सर्षपकल्कपिंण्डो निहन्ति लज्जामिव रागवेगः||५७||
ಸರ್ಷಪಕಲ್ಕಸ್ಯ ಪಿಣ್ಡೋ ಸುಧಾಗಣ್ಡನ್ತರ್ಲೀನಃ ಪುಟಪಾಕಯುಕ್ತ್ಯಾ ಸ್ವಿನ್ನೋ ವಿಚರ್ಚಿಕಾಂ ನಿಹನ್ತಿ| ಯಥಾ ರಾಗವೇಗಃ ಪ್ರವೃದ್ಧೋ ಲಜ್ಜಾಂ ನಿಹನ್ತಿ||೫೭||
Adhikarana manaHshilAkara~jjAdipradehau (58) · Śloka 58
ಮನಶ್ಶಿಲಾಜೇ ಮರಿಚಾನಿ ತೈಲಮಾರ್ಕಂ ಪಯಃ ಕುಷ್ಠಹರಃ ಪ್ರದೇಹಃ|
ತಥಾ ಕರಞ್ಜಪ್ರಪುನ್ನಾಟಬೀಜಂ ಕುಷ್ಠಾನ್ವಿತಂ ಗೋಸಲಿಲೇನ ಪಿಷ್ಟಮ್||೫೮||
View original
मनश्शिलाजे मरिचानि तैलमार्कं पयः कुष्ठहरः प्रदेहः|
तथा करञ्जप्रपुन्नाटबीजं कुष्ठान्वितं गोसलिलेन पिष्टम्||५८||
ಮನಶ್ಶಿಲಾದಿಕಃ ಪ್ರದೇಹಃ ಕುಷ್ಠಹರೋ ಭವತಿ| ತಥೇತ್ಯಾದಿ ಸುಬೋಧಮ್| ಪ್ರಪುನ್ನಾಟಶ್ಚಕ್ರಬೀಜಮ್| ಗೋಸಲಿಲಂ ಗೋಮೂತ್ರಮ್|| ೫೮||
Adhikarana guggululvAdisatailodgharShaNam (59) · Śloka 59
ಗುಗ್ಗುಲುಮರಿಚಿವಿಡಙ್ಗೈಃ ಸರ್ಷಪಕಾಸೀಸಸರ್ಜರಸಮುಸ್ತೈಃ|
ಶ್ರೀವೇಷ್ಟಕಾಲಗನ್ಧೈರ್ಮನಶ್ಶಿಲಾಕುಷ್ಠಕಮ್ಪಿಲ್ಲೈಃ|
ಉಭಯಹರಿದ್ರಾಸಹಿತೈಶ್ಚಾಕ್ರಿಕತೈಲೇನ ಮಿಶ್ರಿತೈರೇಭಿಃ|
ದಿನಕರಕರಾಭಿತಪ್ತೈಃ ಕುಷ್ಠಂ ಘೃಷ್ಟಂ ಚ ನಷ್ಟಂ ಚ||೫೯||
View original
गुग्गुलुमरिचिविडङ्गैः सर्षपकासीससर्जरसमुस्तैः|
श्रीवेष्टकालगन्धैर्मनश्शिलाकुष्ठकम्पिल्लैः|
उभयहरिद्रासहितैश्चाक्रिकतैलेन मिश्रितैरेभिः|
दिनकरकराभितप्तैः कुष्ठं घृष्टं च नष्टं च||५९||
ಗುಗ್ಗುಲ್ವಾದಿಭಿಶ್ಚಾಕ್ರಿಕತೈಲೇನ ಮಿಶ್ರಿತೈರ್ದಿನಕರರಶ್ಮಿತಪ್ತೈಃ ಕುಷ್ಠಂ ಘೃಷ್ಟಂ ಚ ನಷ್ಟಂ ಚೇತ್ಯನೇನ ಘರ್ಷಣನಾಶನಯೋರೇಕಕಾಲತಾ ಪ್ರದರ್ಶಿತಾ| ಶ್ರೀವೇಷ್ಟಕಃ ವಾಯಸಕೋ ದಧಿಶ್ಚಾವಶ್ಚ ಶಬ್ದಿತಃ| ಕಾಲಗನ್ಧಃ ಸೌಭಾಞ್ಜನಕಮ್| ಚಾಕ್ರಿಕಂ ತೈಲಂ ಚಕ್ರಸ್ಥಂ ಸದ್ಯಃಪೀಡಿತಮ್|| ೫೯||
Adhikarana maricAdilepaH (60) · Śloka 60
ಮರಿಚಂ ತಮಾಲಪತ್ರಂ ಕುಷ್ಠಂ ಸಮನಶ್ಶಿಲಂ ಸಕಾಸೀಸಮ್|
ತೈಲೇನ ಯುಕ್ತಮುಷಿತಂ ಸಪ್ತಾಹಂ ಭಾಜನೇ ತಾಮ್ರೇ|
ತೇನಾಲಿಪ್ತಂ ಸಿಧ್ಮ ಸಪ್ತಾಹಾತ್ ಘರ್ಮಸೇವಿನೋಽಪೈತಿ|
ಮಾಸಾನ್ನವಂ ಕಿಲಾಸಂ ಸ್ನಾನೇನ ವಿನಾ ವಿಶುದ್ಧಸ್ಯ||೬೦||
View original
मरिचं तमालपत्रं कुष्ठं समनश्शिलं सकासीसम्|
तैलेन युक्तमुषितं सप्ताहं भाजने ताम्रे|
तेनालिप्तं सिध्म सप्ताहात् घर्मसेविनोऽपैति|
मासान्नवं किलासं स्नानेन विना विशुद्धस्य||६०||
ಮರಿಚಾದಿಕಂ ತೈಲೇನ ಯುಕ್ತಂ ತಾಮ್ರೇ ಭಾಜನೇ ಸಪ್ತಾಹಮುಷಿತಂ ತೇನಾಲಿಪ್ತಂ ಸಿಧ್ಮ ಘರ್ಮಸೇವಿನಃ ಸೂರ್ಯರಶ್ಮಿಸೇವಿನಃ ಸಪ್ತಾಹಾದಪೈತ್ಯಪಗಚ್ಛತಿ| ನವಂ ಕಿಲಾಸಂ ಶ್ವಿತ್ರಮಾಲಿಪ್ತಂ ಮಾಸಾದಪೈತಿ| ಕಿಮ್ಭೂತಸ್ಯಾಹ ಸ್ನಾನವರ್ಜ್ಜ್ಯ ಕೃತಸಂಶುದ್ಧೇಃ|| ೬೦||
Adhikarana mayUrakakShAratailam (61) · Śloka 61
ಮಯೂರಕಂ ಜರ್ಜರಿತಂ ಸಮೂಲಂ ದಗ್ಧ್ವಾ ಪರಿಸ್ರಾವ್ಯ ಚ ಸಪ್ತಕೃತ್ವಃ|
ತೇನಾಮ್ಭಸಾ ಕಙ್ಗುಣಿಕೋತ್ಥತೈಲಂ ಸಿದ್ಧಂ ಪರಂ ಸಿಧ್ಮನಿಬರ್ಹಣಾಯ||೬೧||
View original
मयूरकं जर्जरितं समूलं दग्ध्वा परिस्राव्य च सप्तकृत्वः|
तेनाम्भसा कङ्गुणिकोत्थतैलं सिद्धं परं सिध्मनिबर्हणाय||६१||
ಮಯೂರಕಕ್ಷಾರಾಮ್ಭಸಾ ಪ್ರಿಯಙ್ಗುತೈಲಂ ಸಿದ್ಧಂ ಕುಷ್ಠನಿಬರ್ಹಣಾಯ ಪರಮಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಮ್| ಮಯೂರಕೋಽಪಮಾರ್ಗಃ|| ೬೧||
Adhikarana jIvantyAdighRutatailam (62) · Śloka 62
ಜೀವನ್ತೀ ಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾ ದಾರ್ವೀ ಕಾಮ್ಪಿಲ್ಲಕಂ ಪಯಸ್ತುತ್ಥಮ್|
ಏಷ ಘೃತತೈಲಪಾಕಃ ಸಿದ್ಧಃ ಸಿದ್ಧೇ ಚ ಸರ್ಜರಸಃ|
ದೇಯಃ ಸಮಧೂಚ್ಛಿಷ್ಟೋ ವಿಪಾದಿಕಾ ತೇನ ನಶ್ಯತಿ ಹ್ಯಕ್ತಾ|
ಚರ್ಮೈಕಕುಷ್ಠಕಿಟಿಭಂ ಕುಷ್ಠಂ ಶಾಮ್ಯತ್ಯಲಸಕಂ ಚ||೬೨||
View original
जीवन्ती मञ्जिष्ठा दार्वी काम्पिल्लकं पयस्तुत्थम्|
एष घृततैलपाकः सिद्धः सिद्धे च सर्जरसः|
देयः समधूच्छिष्टो विपादिका तेन नश्यति ह्यक्ता|
चर्मैककुष्ठकिटिभं कुष्ठं शाम्यत्यलसकं च||६२||
ಜೀವನ್ತ್ಯಾದಿಭಿರ್ಘೃತತೈಲಮ್| ಮಧೂಚ್ಛಿಷ್ಟಂ ಮದನಮ್|| ೬೨||
Adhikarana vajrakaM tailam (63) · Śloka 63
ಸಪ್ತಪರ್ಣಕರಞ್ಜಾರ್ಕಮಾಲತೀಕರವೀರಜಮ್|
ಮೂಲಂ ಸ್ನುಹೀಶಿರೀಷಾಭ್ಯಾಂ ಚಿತ್ರಕಾಸ್ಫೋತಯೋರಪಿ|
ಕರಞ್ಜಬೀಜದ್ವಿನಿಶಾವ್ಯೋಷೈಲಕಜಸರ್ಷಪಾಃ|
ವರಾವೇಲ್ಲಂ ಚ ತೈಸ್ತೈಲಂ ಸಗೋಮೂತ್ರೈರ್ವಿಪಾಚಿತಮ್|
ಕುಷ್ಠದುಷ್ಟವ್ರಣಗ್ರನ್ಥಿಗಣ್ಡಮಾಲಾಭಗನ್ದರಾನ್|
ವಿಶೇಷಾದ್ವಾತಕಫಜಾನ್ ಹನ್ತ್ಯಭ್ಯಙ್ಗೇನ ವಜ್ರಕಮ್||೬೩||
View original
सप्तपर्णकरञ्जार्कमालतीकरवीरजम्|
मूलं स्नुहीशिरीषाभ्यां चित्रकास्फोतयोरपि|
करञ्जबीजद्विनिशाव्योषैलकजसर्षपाः|
वरावेल्लं च तैस्तैलं सगोमूत्रैर्विपाचितम्|
कुष्ठदुष्टव्रणग्रन्थिगण्डमालाभगन्दरान्|
विशेषाद्वातकफजान् हन्त्यभ्यङ्गेन वज्रकम्||६३||
ಸಪ್ತಪರ್ಣಾದಿಭಿರ್ಗೋಮೂತ್ರೇಣ ಚ ತೈಲಂ ಸ್ನೇಹಪರಿಭಾಷಯಾ ಪಾಚಿತಮಭ್ಯಙ್ಗೇನ ಕುಷ್ಠಾದೀನ್ ಸರ್ವಾನ್ ನಿಹನ್ತಿ| ವಿಶೇಷಾದ್ವಾತಕಫಜಾನ್ ನಿಹನ್ತಿ| ನಾಮ್ನಾ ವಜ್ರಕಮ್| ಆಸ್ಫೋತಾನ್ತಾನಾಂ ಮೂಲಮ್| ಆಸ್ಫೋತಃ ಅರ್ಕಃ|| ೬೩||
Adhikarana mahAvajraM tailam (64) · Śloka 64
ಏರಣ್ಡತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಘನನೀಪಕದಮ್ಬಭಾರ್ಙ್ಗೀ ಕಮ್ಪಿಲ್ಲವೇಲ್ಲಫಲಿನೀಸುರವಾರುಣೀಭಿಃ|
ನಿರ್ಗುಣ್ಡ್ಯರುಷ್ಕರಸುರಾಹ್ವಸುವರ್ಣದುಗ್ಧಾ ಶ್ರೀವೇಷ್ಟಗುಗ್ಗುಲುಶಿಲಾಹರಿತಾಲವಿಶ್ವೈಃ|
ತುಲ್ಯಸ್ನುಗರ್ಕದುಗ್ಧಂ ಸಿದ್ಧಂ ತೈಲಂ ಸ್ಮೃತಂ ಮಹಾವಜ್ರಮ್|
ಅತಿಶಯಿತವಜ್ರಕಗುಣಂ ಶ್ವಿತ್ರಾರ್ಶೋಗ್ರನ್ಥಿಮಾಲಾಘ್ನಮ್||೬೪||
View original
एरण्डतार्क्ष्यघननीपकदम्बभार्ङ्गी कम्पिल्लवेल्लफलिनीसुरवारुणीभिः|
निर्गुण्ड्यरुष्करसुराह्वसुवर्णदुग्धा श्रीवेष्टगुग्गुलुशिलाहरितालविश्वैः|
तुल्यस्नुगर्कदुग्धं सिद्धं तैलं स्मृतं महावज्रम्|
अतिशयितवज्रकगुणं श्वित्रार्शोग्रन्थिमालाघ्नम्||६४||
ಏರಣ್ಡಾದಿಭಿಃ ಸ್ನೇಹಾಚ್ಚತುರ್ಥಾಂಶೈಃ| ಸ್ನುಗರ್ಕಯೋರ್ಮಿಶ್ರೀಭೂತೇನ ಕ್ಷೀರೇಣ ತೈಲೇನ ಸಮೇನ| ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಂ ವಟ್ಟಮಾಕ್ಷಿಕಮ್| ನೀಪೋ ಧೂಲಿಕದಮ್ಬಃ| ಸುರವಾರುಣೀ ಇನ್ದ್ರವಾರುಣೀ| ನಿರ್ಗುಣ್ಡೀ ಸಿನ್ದುವಾರಕಃ| ಸುರಾಹ್ವಂ ದೇವದಾರು| ಸುವರ್ಣದುಗ್ಧಾ ಕಾಞ್ಜನೀ| ಶಿಲಾ ಮನಶ್ಶಿಲಾ| ವಿಶ್ವಂ ಶುಣ್ಠೀ|| ೬೪||
Adhikarana kanakakShIryAditailam (65) · Śloka 65
ಕನಕಕ್ಷೀರೀಶೈಲಾಭಾಙ್ಗೀದನ್ತ್ಯಾಃ ಫಲಾನಿ ಮೂಲಂ ಚ|
ಜಾತಿಪ್ರವಾಲಸರ್ಷಪಲಶುನವಿಡಙ್ಗಂ ಕರಞ್ಜತ್ವಕ್|
ಸಪ್ತಚ್ಛದಾರ್ಕಪಲ್ಲವಮೂಲತ್ವಙ್ನಿಮ್ಬಚಿತ್ರಕಾಸ್ಫೋತಮ್|
ಗುಞ್ಜೈರಣ್ಡಕಬೃಹತೀಮೂಲತ್ವಕ್ಸುರಸಾರ್ಜಕಫಲಾನಿ|
ಕುಷ್ಠಂ ಪಾಠಾ ಮುಸ್ತಾ ಷಡ್ಗ್ರನ್ಥಾತುಮ್ಬುರುತ್ವಚೋ ಮೂರ್ವಾ|
ಏಡಗಜಕುಟಜಶಿಗ್ರುತ್ರ್ಯೂಷಣಭಲ್ಲಾತಕಕ್ಷವಕಾಃ|
ಹರಿತಾಲಮವಾಕ್ಪುಷ್ಪೀ ತುತ್ಥಂ ಕಮ್ಪಿಲ್ಲಕೋಽಮೃತಾಸಙ್ಗಮ್|
ಸೌರಾಷ್ಟ್ರೀ ಕಾಸೀಸಂ ದಾರ್ವೀತ್ವಕ್ ಸ್ವರ್ಜಿಕಾಲವಣಮ್|
ಏತೈಸ್ತೈಲಂ ತೈಲಂ ಕಟುತೈಲಂ ವಾ ಚತುರ್ಗುಣೇ ಮೂತ್ರೇ|
ಕರವೀರಮೂಲಪಲ್ಲವತೋಯೇ ಚ ವಿಪಾಚಿತಂ ಜಯತಿ|
ಕಟುಕಾಲಾಬುನ್ಯಸ್ತಂ ನಿತ್ಯಾಭ್ಯಙ್ಗೇನ ವಾತಕಫಕುಷ್ಠಮ್|
ಮಣ್ಡಲದದ್ರುಕೋಠಕೃಮಿಪಾಮಾವಿಚರ್ಚಿಕಾಃ ಸುತರಾಮ್||೬೫||
View original
कनकक्षीरीशैलाभाङ्गीदन्त्याः फलानि मूलं च|
जातिप्रवालसर्षपलशुनविडङ्गं करञ्जत्वक्|
सप्तच्छदार्कपल्लवमूलत्वङ्निम्बचित्रकास्फोतम्|
गुञ्जैरण्डकबृहतीमूलत्वक्सुरसार्जकफलानि|
कुष्ठं पाठा मुस्ता षड्ग्रन्थातुम्बुरुत्वचो मूर्वा|
एडगजकुटजशिग्रुत्र्यूषणभल्लातकक्षवकाः|
हरितालमवाक्पुष्पी तुत्थं कम्पिल्लकोऽमृतासङ्गम्|
सौराष्ट्री कासीसं दार्वीत्वक् स्वर्जिकालवणम्|
एतैस्तैलं तैलं कटुतैलं वा चतुर्गुणे मूत्रे|
करवीरमूलपल्लवतोये च विपाचितं जयति|
कटुकालाबुन्यस्तं नित्याभ्यङ्गेन वातकफकुष्ठम्|
मण्डलदद्रुकोठकृमिपामाविचर्चिकाः सुतराम्||६५||
ಕನಕಕ್ಷೀರ್ಯಾದಿಭಿಸ್ತೈಲಂ ತಿಲೋದ್ಭವಂ ತೈಲಂ ಚತುರ್ಗುಣೇ ಮೂತ್ರೇ ವಿಪಾಚಿತಮ್| ಅಥವಾ ಕಟುತೈಲಂ ವಿಪಾಚಿತಂ ವಾತಕಫಕುಷ್ಠಂ ನಾಶಯತಿ| ಅಥವಾ ಕೇವಲಸ್ಯೈವ ಕರವೀರಸ್ಯ ಮೂಲಪಲ್ಲವಯೋಃ ಕ್ವಾಥೇನ ವಿಪಾಚಿತಮ್| ಕನಕಕ್ಷೀರ್ಯ್ಯಾದಿ ಚ| ಇದಂ ಕಟುಕಾಲಾಮ್ಬುನ್ಯಸ್ತಂ ನಿತ್ಯಾಭ್ಯಙ್ಗೇನ ವಾತಕಫಕುಷ್ಠಾದಿಕಂ ಜಯತಿ| ಮೂಲಂ ಫಲಾನಿ ಚ ದನ್ತ್ಯಾಃ| ಸಪ್ತಚ್ಛದಾರ್ಕಯೋಃ ಪಲ್ಲವಾದಿಕಮ್| ಆಸ್ಫೋತಾ ಗಿರಿಕರ್ಣೀ| ಗುಞ್ಜಾದೀನಾಂ ಫಲಮ್| ಗುಞ್ಜಾ ರಕ್ತಿಕಾ ಕಾಕನನ್ದಿಕಾ ಚ| ಷಡ್ಗ್ರನ್ಥಾ ವಚಾ| ಆರ್ಜಕಂ ಕುಠೇರಕಭೇದಃ| ಅವಾಕ್ಪುಷ್ಪೀ ಬ್ರಹ್ಮದಣ್ಡೀ ವಾರಾಹೀ ವರಮಾಲಿಕಾ| ಅಮೃತಾ ಗುಡೂಚೀ| ಆಸಙ್ಗಂ ರಸಾಞ್ಜನಮ್|| ೬೫||
Adhikarana sikthakAditailam (66) · Śloka 66
ಸಿಕ್ಥಕತುತ್ಥಕಗುಗ್ಗುಲುಸಿನ್ದೂರರಸಾಞ್ಜನೈಃ ಕಟುಕತೈಲಮ್|
ಪಾಮಾಕಿಟಿಭವಿಚರ್ಚಿಷು ಸಾಧಿತಮಭ್ಯಞ್ಜನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠಮ್||೬೬||
View original
सिक्थकतुत्थकगुग्गुलुसिन्दूररसाञ्जनैः कटुकतैलम्|
पामाकिटिभविचर्चिषु साधितमभ्यञ्जने श्रेष्ठम्||६६||
ಸಿಕ್ಥಕಾದಿಭಿಃ ಸಾಧಿತಂ ಕಟುತೈಲಂ ಪಾಮಾದಿಷ್ವಭ್ಯಞ್ಜನಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಮ್| ಸಿಕ್ಥಕಂ ಮದನಮ್|| ೬೬||
Adhikarana shaileyakAdicUrNalepaH (67) · Śloka 67
ಶೈಲೇಯಕಮ್ಪಿಲ್ಲಕಪಟ್ಟಿಕಾಹ್ವಸುರಾಷ್ಟ್ರಜಾಸರ್ಜರಸೋಪಲಾನಿ|
ಶಿಲಾ ಚ ಚೂರ್ಣೋ ನವನೀತಯುಕ್ತಃ ಕುಷ್ಠೇ ಸ್ರವತ್ಯಭ್ಯಧಿಕಂ ಪ್ರಶಸ್ತಃ||೬೭||
View original
शैलेयकम्पिल्लकपट्टिकाह्वसुराष्ट्रजासर्जरसोपलानि|
शिला च चूर्णो नवनीतयुक्तः कुष्ठे स्रवत्यभ्यधिकं प्रशस्तः||६७||
ಶೈಲೇಯಕಾದೀನಾಂ ಚೂರ್ಣೋ ನವನೀತಯುಕ್ತಃ ಸರ್ವಸ್ಮಿನ್ ಕುಷ್ಠೇ ಪ್ರಶಸ್ತಃ | ಸ್ರವತಿ ತು ಕುಷ್ಠೇಽಧಿಕಂ ಪ್ರಶಸ್ತಃ| ಪಟ್ಟಿಕಾಹ್ವಂ ಲೋಧ್ರಮ್| ಸುರಾಷ್ಟ್ರಜಾ ಸೌರಾಷ್ಟ್ರೀ| ಉಪಲೋ ಗನ್ಧಪಾಷಾಣಃ| ಶಿಲಾ ಮನಃಶಿಲಾ|| ೬೭||
Adhikarana eDagajAdilepaH (68) · Śloka 68
ಏಡಗಜಕುಷ್ಠಸೈನ್ಧವಸಿದ್ಧಾರ್ಥವಿಡಙ್ಗಕಾಞ್ಜಿಕೈರ್ಲಿಪ್ತಮ್|
ಕೃಮಿಪಾಮಾಸಿಧ್ಮದದ್ರುಮಣ್ಡಲಕುಷ್ಠಂ ಶಮಂ ಯಾತಿ||೬೮||
View original
एडगजकुष्ठसैन्धवसिद्धार्थविडङ्गकाञ्जिकैर्लिप्तम्|
कृमिपामासिध्मदद्रुमण्डलकुष्ठं शमं याति||६८||
ಏಡಗಜಾದಿಭಿರ್ಲಿಪ್ತಂ ಕೃಮ್ಯಾದಿಕಂ ಶಮಂ ಯಾತಿ|| ೬೮||
Adhikarana lAkShAdilepaH (69) · Śloka 69
ಲಾಕ್ಷಾವ್ಯೋಷಂ ಪ್ರಪುನ್ನಾಟಞ್ಚ ಬೀಜಂ ಶ್ರೀವೇಷ್ಟಾಃ ಕುಷ್ಠಸಿದ್ಧಾರ್ಥಕಾಶ್ಚ|
ತಕ್ರೋನ್ಮಿಶ್ರಃ ಸ್ಯಾದ್ಧರಿದ್ರಾ ಚ ಲೇಪೋದದ್ರುಷೂಕ್ತೋ ಮೂಲಕೋತ್ಥಞ್ಚ ಬೀಜಮ್||೬೯||
View original
लाक्षाव्योषं प्रपुन्नाटञ्च बीजं श्रीवेष्टाः कुष्ठसिद्धार्थकाश्च|
तक्रोन्मिश्रः स्याद्धरिद्रा च लेपोदद्रुषूक्तो मूलकोत्थञ्च बीजम्||६९||
ಲಾಕ್ಷಾದಿಭಿರ್ಹರಿದ್ರಾನ್ತೈರ್ದದ್ರುಷು ತಕ್ರೋನ್ಮಿಶ್ರೋ ಲೇಪಃ ಸ್ಯಾತ್| ಮೂಲಕೋತ್ಥಂ ಚ ಬೀಜಂ ಕೇವಲಂ ದದ್ರುಷು ಲೇಪೇ ಉಕ್ತಮ್| ಪ್ರಪುನ್ನಾಟಬೀಜಂ ಚಕ್ರಮರ್ದಃ| ಶ್ರೀವೇಷ್ಟಕೋ ವಾಯಸಕೋ ದಧಿಶ್ಯಾವಶ್ಚ ಶಬ್ದಿತಃ|| ೬೯||
Adhikarana dUrvAdilepaH (70) · Śloka 70
ದೂರ್ವಾಭಯಾಸೈನ್ಧವಚಕ್ರಮರ್ದಕುಠೇರಕಾಃ ಕಾಞ್ಜಿಕತಕ್ರಪಿಷ್ಟಾಃ|
ತ್ರಿಭಿಃ ಪ್ರಲೇಪೈರಪಿ ಬದ್ಧಮೂಲಾಂ ದದ್ರುಞ್ಚ ಕಣ್ಡೂಞ್ಚ ವಿನಾಶಯನ್ತಿ||೭೦||
View original
दूर्वाभयासैन्धवचक्रमर्दकुठेरकाः काञ्जिकतक्रपिष्टाः|
त्रिभिः प्रलेपैरपि बद्धमूलां दद्रुञ्च कण्डूञ्च विनाशयन्ति||७०||
ದೂರ್ವಾದಯಃ ಕಾಞ್ಜಿಕತಕ್ರಪಿಷ್ಟಾಸ್ತ್ರಿಭಿರ್ಲೇಪೈಃ ಬದ್ಧಮೂಲಾಮಪಿ ದದ್ರುಂ ಕಣ್ಡೂಂ ಚ ನಾಶಯತಿ|| ೭೦||
Adhikarana manaHshilAdilepaH (71) · Śloka 71
ಮನಶ್ಶಿಲಾತ್ವಕ್ಕುಟಜಂ ಸಕುಷ್ಠಂ ಸಲೋಮಶಃ ಸೈಡಗಜಃ ಕರಞ್ಜಃ|
ಗ್ರನ್ಥಿಶ್ಚ ಭೌರ್ಜಃ ಕರವೀರಮೂಲಂ ಚೂರ್ಣಾನಿ ಸಾಧ್ಯಾನಿ ತುಷೋದಕೇನ|
ಪಲಾಶನಿರ್ದಾಹರಸೇನ ವಾಽಪಿ ಕರ್ಷೋನ್ಮಿತಾನ್ಯಾಢಕಸಮ್ಮಿತೇನ|
ದರ್ವೀಪ್ರಲೇಪಂ ಪ್ರವದನ್ತಿ ಲೇಪಮೇತತ್ ಪರಂ ಕುಷ್ಠನಿಷೂದನಾಯ||೭೧||
View original
मनश्शिलात्वक्कुटजं सकुष्ठं सलोमशः सैडगजः करञ्जः|
ग्रन्थिश्च भौर्जः करवीरमूलं चूर्णानि साध्यानि तुषोदकेन|
पलाशनिर्दाहरसेन वाऽपि कर्षोन्मितान्याढकसम्मितेन|
दर्वीप्रलेपं प्रवदन्ति लेपमेतत् परं कुष्ठनिषूदनाय||७१||
ಮನಃಶಿಲಾದೀನಾಂ ಚೂರ್ಣಾನಿ ಕರ್ಷೋನ್ಮಿತಾನ್ಯಾಢಕಸಮ್ಮಿತೇನ ತುಷೋದಕೇನ ಪಲಾಶಕ್ಷಾರೋದಕೇನ ವಾ ಸಾಧ್ಯಾನ್ಯೇತದಪಿ ಪ್ರಲೇಪಂ ಕುಷ್ಠನಿಷೂದನಾಯ ಪರಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಮಾಚಾರ್ಯಾ ವದನ್ತಿ| ಕುಟಜತ್ವಕ್ ವತ್ಸಕತ್ವಕ್| ಸಲೋಮಶಾ ಧಾತುಕಾಸೀಸಮ್| ಭೌರ್ಜೋ ಗ್ರನ್ಥಿಃ ಸುಜ್ಞೇಯಃ|| ೭೧||
Adhikarana elAdiko lepaH, mAMsyAdiko lepaH (72) · Śloka 72
ಏಲಾಚಿತ್ರಕನಿಮ್ಬವೃಷಕಂ ಕುರುವಿನ್ದನಾಗರಾರ್ಕಞ್ಚ|
ಚೂರ್ಣೀಕೃತಮಷ್ಟಾಹಂ ಭಾವಯಿತವ್ಯಂ ಪಲಾಶಸ್ಯ|
ಕ್ಷಾರೇಣ ಗವಾಂ ಮೂತ್ರಸ್ರುತೇನ ತೇನಾಸ್ಯ ಮಣ್ಡಲಾನ್ಯಾಶು|
ಭಿದ್ಯನ್ತೇ ದೀರ್ಯನ್ತಿ ಚ ಲಿಪ್ತಾನ್ಯರ್ಕಾಭಿತಪ್ತಾನಿ|
ಮಾಂಸೀ ಮರಿಚಂ ಲವಣಂ ರಜನೀ ತಗರಂ ಸುಧಾ ಗೃಹಾದ್ಧೂಮಃ|
ಮೂತ್ರಂ ಪಿತ್ತಂ ಕ್ಷಾರಃ ಪಾಲಾಶಃ ಕುಷ್ಠನುಲ್ಲೇಪಃ||೭೨||
View original
एलाचित्रकनिम्बवृषकं कुरुविन्दनागरार्कञ्च|
चूर्णीकृतमष्टाहं भावयितव्यं पलाशस्य|
क्षारेण गवां मूत्रस्रुतेन तेनास्य मण्डलान्याशु|
भिद्यन्ते दीर्यन्ति च लिप्तान्यर्काभितप्तानि|
मांसी मरिचं लवणं रजनी तगरं सुधा गृहाद्धूमः|
मूत्रं पित्तं क्षारः पालाशः कुष्ठनुल्लेपः||७२||
ಏಲಾದಿಕಂ ಚೂರ್ಣೀಕೃತಮಷ್ಟಾಹಂ ಪರಿಶೋಷ್ಯ ಗೋಮೂತ್ರಸ್ರುತೇನ ಪಲಾಶಕ್ಷಾರೇಣ ಭಾವಿಯಿತವ್ಯಮ್| ಅಸ್ಯ ಕುಷ್ಠಿನಸ್ತೇನ ಲಿಪ್ತಾನ್ಯರ್ಕೇನ ಚಾಭಿತಪ್ತಾನಿ ಕುಷ್ಠಮಣ್ಡಲಾನಿ ಭಿದ್ಯನ್ತೇ ಜೀರ್ಯನ್ತಿ ಚ| ಮಾಂಸ್ಯಾದಿಕೋ ಲೇಪಃ ಕುಷ್ಠನುತ್| ಪಿತ್ತಂ ಮೂತ್ರಂ ಪ್ರಾಣಿನಾಮೇವಾಷ್ಟಾನಾಮ್|| ೭೨||
Adhikarana siddhArthakaM snAnam (73) · Śloka 73
ಮುಸ್ತಂ ತ್ರಿಫಲಾ ಮದನಂ ಕರಞ್ಜ ಆರಗ್ವಧಃ ಕಲಿಙ್ಗಯವಾಃ|
ಸಸಪ್ತಾಹ್ವಕುಷ್ಠಫಲಿನೀದಾರ್ವ್ಯಃ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥಕಂ ಸ್ನಾನಮ್|
ಏಷ ಕಷಾಯೋ ವಮನಂ ವಿರೇಚನಂ ವರ್ಣದಸ್ತಥೋದ್ಧರ್ಷಃ|
ತ್ವಗ್ದೋಷಕುಷ್ಠಶೋಫಪ್ರಬಾಧನಃ ಪಾಣ್ಡುರೋಗಘ್ನಃ||೭೩||
View original
मुस्तं त्रिफला मदनं करञ्ज आरग्वधः कलिङ्गयवाः|
ससप्ताह्वकुष्ठफलिनीदार्व्यः सिद्धार्थकं स्नानम्|
एष कषायो वमनं विरेचनं वर्णदस्तथोद्धर्षः|
त्वग्दोषकुष्ठशोफप्रबाधनः पाण्डुरोगघ्नः||७३||
ಮುಸ್ತಾದೀನಿ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥಕಂ ನಾಮ ಸ್ನಾನಮ್| ಏಷ ಚ ಯೋಗಃ ವಮನಾಯ ಕಷಾಯೋ ಭವತಿ ವಿರೇಚನಂ ಚ ವರ್ಣಕರಾಙ್ಗೋದ್ಧರ್ಷಶ್ಚ| ಉದ್ಧೃಷ್ಯನ್ತೇಽನೇನಾಙ್ಗಾನೀತ್ಯುದ್ಧರ್ಷಃ| ಏಷ ಚ ಪ್ರಯೋಗಃ ತ್ವಗ್ದೋಷಾದೀನಾಂ ಪ್ರಬಾಧನಃ ಪಾಣ್ಡುರೋಗಘ್ನಶ್ಚ|| ೭೩||
Adhikarana vividhAH lepAH (74) · Śloka 74
ಕರವೀರನಿಮ್ಬಕುಟಜಾಚ್ಛಮ್ಯಾಕಾಚ್ಚಿತ್ರಕಾಚ್ಚ ಮೂಲಾನಾಮ್|
ಮೂತ್ರೇ ದರ್ವೀಲೇಪಃ ಕ್ವಾಥೋ ಲೇಪೇನ ಕುಷ್ಠಘ್ನಃ|
ಶ್ವೇತಕರವೀರಮೂಲಂ ಕುಟಜಕರಞಾತ್ಫಲಂ ತ್ವಚೋ ದಾರ್ವ್ಯಾಃ|
ಸುಮನಃಪ್ರವಾಲಯುಕ್ತೋ ಲೇಪಃ ಕುಷ್ಠಾಪಹಃ ಸಿದ್ಧಃ|
ಶೈರೀಷೀ ತ್ವಕ್ಪುಷ್ಪಂ ಕಾರ್ಪಾಸ್ಯಾ ರಾಜವೃಕ್ಷಪತ್ರಾಣಿ|
ಪಿಷ್ಟಾ ಚ ಕಾಕಮಾಚೀ ಚತುರ್ವಿಧಃ ಕುಷ್ಠಹಾ ಲೇಪಃ||೭೪||
View original
करवीरनिम्बकुटजाच्छम्याकाच्चित्रकाच्च मूलानाम्|
मूत्रे दर्वीलेपः क्वाथो लेपेन कुष्ठघ्नः|
श्वेतकरवीरमूलं कुटजकरञात्फलं त्वचो दार्व्याः|
सुमनःप्रवालयुक्तो लेपः कुष्ठापहः सिद्धः|
शैरीषी त्वक्पुष्पं कार्पास्या राजवृक्षपत्राणि|
पिष्टा च काकमाची चतुर्विधः कुष्ठहा लेपः||७४||
ಕರವೀರೇತ್ಯಾದಿ ಸುಬೋಧಮ್| ಶ್ವೇತಕರವೀರಾದಿಭಿರ್ಲೇಪಃ ಕುಷ್ಠಾಪಹಃ ಸಿದ್ಧಃ| ಶಿರೀಷತ್ವಗಾದಿಭಿಃ ಪೃಥಕ್ ಚತ್ವಾರೋ ಲೇಪಾಃ ಕುಷ್ಠಘ್ನಾಃ| ರಾಜವೃಕ್ಷಃ ಆರಗ್ವಧಃ|| ೭೪||
Adhikarana snAnAdyarthe aShTau kaShAyAH (76) · Śloka 75
ದಾರ್ವೀರಸಾಞ್ಜನಸ್ಯ ನಿಮ್ಬಪಟೋಲಸ್ಯ ಖದಿರಸಾರಸ್ಯ|
ಆರಗ್ವಧವೃಕ್ಷಕಯೋಸ್ತ್ರಿಫಲಾಯಾಃ ಸಪ್ತಪರ್ಣಸ್ಯ|
ಇತಿ ಷಟ್ಕಷಾಯಯೋಗಾಃ ಕುಷ್ಠಘ್ನಾಃ ಸಪ್ತಮಶ್ಚ ತಿನಿಶಸ್ಯ|
ಸ್ನಾನೇ ಪಾನೇ ಚ ಹಿತಾಸ್ತಥಾಷ್ಟಮಶ್ಚಾಶ್ವಮಾರಸ್ಯ|
ಆಲೇಪನಂ ಪ್ರಘರ್ಷಣಮವಚೂರ್ಣನಮೇತ ಏವ ಚ ಕಷಾಯಾಃ|
ತೈಲಘೃತಪಾಕಯೋಗೈಶ್ಚೇಷ್ಯನ್ತೇ ಕುಷ್ಠಶಾನ್ತ್ಯರ್ಥಮ್||೭೫||
View original
दार्वीरसाञ्जनस्य निम्बपटोलस्य खदिरसारस्य|
आरग्वधवृक्षकयोस्त्रिफलायाः सप्तपर्णस्य|
इति षट्कषाययोगाः कुष्ठघ्नाः सप्तमश्च तिनिशस्य|
स्नाने पाने च हितास्तथाष्टमश्चाश्वमारस्य|
आलेपनं प्रघर्षणमवचूर्णनमेत एव च कषायाः|
तैलघृतपाकयोगैश्चेष्यन्ते कुष्ठशान्त्यर्थम्||७५||
ದಾರ್ವೀರಸಾಞ್ಜನಾಭ್ಯಾಮೇಕಃ ಕಷಾಯಃ| ನಿಮ್ಬಪಟೋಲಾಭ್ಯಾಂ ದ್ವಿತೀಯಃ| ಖದಿರಸಾರೇಣ ತೃತೀಯಃ| ಆರಗ್ವಧವೃಕ್ಷಕಾಭ್ಯಾಂ ಚತುರ್ಥಃ| ತ್ರಿಫಲಯಾ ಪಞ್ಚಮಃ| ಸಪ್ತಪರ್ಣೇನ ಷಷ್ಠಃ| ತಿನಿಶೇನ ಸಪ್ತಮಃ| ಅಶ್ವಮಾರೇಣಾಷ್ಟಮಃ| ಏತೇ ಕಷಾಯಯೋಗಾಃ ಕುಷ್ಠಿನಾಂ ಸ್ನಾನೇ ಪಾನೇ ಚ ಹಿತಾಃ| ಏತ ಏವ ಚ ಕುಷ್ಠಿನಾಮಾಲೇಪನಾದಿಕಂ ಭವತಿ| ಏತ ಏವ ಚ ಕಷಾಯಃ ಪೃಥಕ್ ತೈಲಸ್ಯ ಪಾಕಯೋಗೇ ಘೃತಸ್ಯ ಚ ಪಾಕಯೋಗೇ ಕುಷ್ಠಶಾನ್ತ್ಯರ್ಥಂ ಶಸ್ಯನ್ತೇ|| ೭೬||
Adhikarana sarShapAditailAni (77) · Śloka 77
ಸರ್ಷಪಕರಞ್ಜಕೋಶಾತಕಾನಿ ತೈಲನ್ಯಥೇಙ್ಗುದೀನಾಂ ಚ|
ಕುಷ್ಠೇಷು ಹಿತಾನ್ಯಾಹುಸ್ತೈಲಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಚ ಖದಿರಸಾರಸ್ಯ||೭೭||
View original
सर्षपकरञ्जकोशातकानि तैलन्यथेङ्गुदीनां च|
कुष्ठेषु हितान्याहुस्तैलं श्रेष्ठं च खदिरसारस्य||७७||
ಸರ್ಷಪಾದೀನಿ ಚ ತೈಲಾನಿ ಕುಷ್ಠೇಷು ಹಿತಾನ್ಯಾಚಾರ್ಯಾ ಆಹುಃ| ಪ್ರಕರಣಾದ್ಬಹಿಃಪ್ರಯೋಗೇ| ಕೋಶಾತಕಸ್ಯ ಫಲಮ್| ಇಙ್ಗುದೀ ವೃಕ್ಷವಿಶೇಷಃ|| ೭೭||
Adhikarana a~ggavisharaNAdau kramaH, pathyavisheShashca (78) · Śloka 78
ಶೀತಾಃ ಪ್ರದೇಹಸೇಕಾಸ್ತಿಕ್ತಂ ಸರ್ಪಿಃ ಸಿರಾವಿರೇಕಶ್ಚ|
ವಿಶರಣದಾಹಕ್ಲೇದೇ ವಿಸ್ಫೋಟೇ ಚರ್ಮದಲನೇ ಚ|
ಶೀರ್ಣನಖರೋಮಮಾಂಸಃ ಕೃಮಿಮಾನನ್ನಾಮ್ಭಸೀ ತ್ಯಜೇತ್ಕುಷ್ಠೀ|
ಸದ್ಯೋ ದುಗ್ಧಂ ದುಗ್ಧಂ ಷಣ್ಮಾಸಾನ್ ಕಾರಭಂ ಭಜೇತ್ಸಮಧು||೭೮||
View original
शीताः प्रदेहसेकास्तिक्तं सर्पिः सिराविरेकश्च|
विशरणदाहक्लेदे विस्फोटे चर्मदलने च|
शीर्णनखरोममांसः कृमिमानन्नाम्भसी त्यजेत्कुष्ठी|
सद्यो दुग्धं दुग्धं षण्मासान् कारभं भजेत्समधु||७८||
ಕುಷ್ಠೇಷು ಅಙ್ಗವಿಶರಣಾದೌ ಶೀತಪ್ರದೇಹಾದಿಕಂ ಹಿತಮ್| ವಿಶರಣಂ ತ್ವಙ್ಮಾಂಸಾವದರಣಮ್| ಚರ್ಮದಲನಂ ತ್ವಗುಚ್ಚಟನಮ್| ಶೀರ್ಣನಖತ್ವಾದಿಯುಕ್ತಃ ಕುಷ್ಠೀ ಅನ್ನಮಮ್ಭಶ್ಚ ತ್ಯಜೇತ್| ಕಿಮನ್ಯತ್ ಪ್ರಾಣಾನ್ ಜಹ್ಯಾಟ್ ನ| ಅಪಿ ತು ಕಾರಭಂ ದುಗ್ಧಮೌಷ್ಟ್ರಂ ಕ್ಷೀರಂ ಸದ್ಯೋ ದುಗ್ಧಂ ತತ್ಕಾಲವಿಸ್ರಾವಿತಂ ಸಮಾಕ್ಷಿಕಂ ಷಣ್ಮಾಸಾನ್ ಭಜೇತ್|| ೭೮||
Adhikarana eDagajAdi vividhAH yogAH (79) · Śloka 79
ಏಡಗಜಃ ಸವಿಡಙ್ಗೋ ಮೂಲಾನ್ಯಾರಗ್ವಧಸ್ಯ ಕುಷ್ಠಾನಾಮ್|
ಉದ್ದಾಲನಶ್ಚ ದನ್ತಾ ಗೋಽಶ್ವರಾಹೋಷ್ಟ್ರದನ್ತಾಶ್ಚ|
ರಜನೀದ್ವಯಂ ಕೃಮಿಘ್ನಂ ಪ್ರಪುನ್ನಾಟಂ ರಾಜವೃಕ್ಷಮೂಲಂ ಚ|
ಕುಷ್ಠೋತ್ಪಾಟನಮಗ್ರ್ಯಂ ಸಪಿಪ್ಪಲೀಪಾಕಲಂ ಯೋಜ್ಯಮ್|
ಶ್ವಿತ್ರಾಣಾಂ ಸವಿಶೇಷಂ ಯೋಕ್ತವ್ಯಂ ಸರ್ವತೋ ವಿಶುದ್ಧಾನಾಮ್|
ಉತ್ಸನ್ನೇಷು ಚ ಲೇಪಾಃ ಸವರ್ಣಕರಣಾಸ್ತಥಾಭ್ಯಙ್ಗಾಃ||೭೯||
View original
एडगजः सविडङ्गो मूलान्यारग्वधस्य कुष्ठानाम्|
उद्दालनश्च दन्ता गोऽश्वराहोष्ट्रदन्ताश्च|
रजनीद्वयं कृमिघ्नं प्रपुन्नाटं राजवृक्षमूलं च|
कुष्ठोत्पाटनमग्र्यं सपिप्पलीपाकलं योज्यम्|
श्वित्राणां सविशेषं योक्तव्यं सर्वतो विशुद्धानाम्|
उत्सन्नेषु च लेपाः सवर्णकरणास्तथाभ्यङ्गाः||७९||
ಏಡಗಜಾದಿಕಂ ಬಹಿಃಪ್ರಯುಕ್ತಂ ಕುಷ್ಠಾನಾಮುದ್ದಾಲನಂ ನಿಬಿಡತ್ವತ್ಯಾಜನಮ್| ರಜನ್ಯಾದಿಕಂ ಸಪಿಪ್ಪಲೀಪಾಕಲಮಗ್ರ್ಯಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಕುಷ್ಠೋತ್ಪಾಟನಂ ಯೋಜ್ಯಮ್| ಉತ್ಪಾಟನಂ ಮೋಕ್ಷಣಮ್| ಪಾಕಲಂ ಕುಷ್ಠಮ್| ಏತಚ್ಚ ರಜನ್ಯಾದಿಕಂ ಸರ್ವತ ಊರ್ಧ್ವಮಧಃ ಶಿರಸಿ ಚ ವಿಶುದ್ಧಾನಾಂ ಶ್ವಿತ್ರಾಣಾಂ ಸವಿಶೇಷಂ ಯೋಕ್ತವ್ಯಮ್||೭೯||
Adhikarana kuShThe shodhanacikitsAprAdhAnyam (80) · Śloka 80
ಪಕ್ಷಾತ್ ಪಕ್ಷಾತ್ ಛರ್ದನಾನ್ಯಭ್ಯುಪೇಯಾನ್ ಮಾಸಾನ್ಮಾಸಾಚ್ಛೋಧನಂ ಚಾಪ್ಯಧಸ್ತಾತ್|
ಶುದ್ಧಿರ್ಮೂರ್ಧ್ನಃ ಸ್ಯಾತ್ತ್ರಿರಾತ್ರಾತ್ ತ್ರಿರಾತ್ರಾತ್ ಷಷ್ಠೇ ಷಷ್ಠೇ ಮಾಸ್ಯಸೃಙ್ಮೋಕ್ಷಣಂ ಚ|
ಯೋ ದುರ್ವಾನ್ತೋ ದುರ್ವಿರಿಕ್ತೋಽಥವಾ ಸ್ಯಾತ್ ಕುಷ್ಠೀ ದೋಷೈರುದ್ಧತೈರ್ವ್ಯಾಪ್ಯತೇಽಸೌ|
ನಿಸ್ಸನ್ದೇಹಂ ಯಾತ್ಯಸಾಧ್ಯತ್ವಮೇವಂ ತಸ್ಮಾತ್ ಕೃತ್ಸ್ನಾತ್ರಿರ್ಹರೇದಸ್ಯ ದೋಷಾನ್||೮೦||
View original
पक्षात् पक्षात् छर्दनान्यभ्युपेयान् मासान्मासाच्छोधनं चाप्यधस्तात्|
शुद्धिर्मूर्ध्नः स्यात्त्रिरात्रात् त्रिरात्रात् षष्ठे षष्ठे मास्यसृङ्मोक्षणं च|
यो दुर्वान्तो दुर्विरिक्तोऽथवा स्यात् कुष्ठी दोषैरुद्धतैर्व्याप्यतेऽसौ|
निस्सन्देहं यात्यसाध्यत्वमेवं तस्मात् कृत्स्नात्रिर्हरेदस्य दोषान्||८०||
ಪಕ್ಷಾತ್ ಪಕ್ಷಾದಿತಿ ಗ್ರಹಣಂ ವಮನಾದಿಕ್ರಿಯಾನ್ತರಪರಿಹಾರದಿವಸಜ್ಞಾಪನಾರ್ಥಮ್| ಶೋಧನಂ ವಿರೇಚನಮ್| ಮೂರ್ಧ್ನಃ ಶಿರಸಃ ಶುದ್ಧಿರ್ನಸ್ಯೇನ| ಸರ್ವಸ್ಯ ಚ ಕೃತ್ಸ್ನಾನಿರವಶೇಷಾನ್ ದೋಷಾನ್ ನಿರ್ಹರೇತ್ | ಅಸ್ಯೇತಿ ಕುಷ್ಠಿನಃ| ಕಿಂ ಪ್ರಯೋಜನಮಿತ್ಯಾಹ-ಯೋ ದುರ್ವಾನ್ತ ಇತ್ಯಾದಿ| ಅಸ್ಮಯಕ್ಶುದ್ಧ್ಯಾ ದೋಷೈರುದ್ಧತೈರ್ವ್ಯಾಪ್ತೈಃ ಕುಷ್ಠಂ ನಿಸ್ಸನ್ದೇಹಮಸಾಧ್ಯತ್ವಂ ಯಾತಿ|| ೮೦||
Adhikarana kuShThe vratAdisevA (81-19) · Śloka 19
ವ್ರತದಮಯಮಸೇವಾತ್ಯಾಗಶೀಲಾಭಿಯೋಗೋ ದ್ವಿಜಗುರುಸುರಪೂಜಾ ಸರ್ವಸತ್ತ್ವೇಷು ಮೈತ್ರೀ|
ಜಿನಜಿನಸುತತಾರಾಭಾಸ್ಕರಾರಾಧನಾನಿ ಪ್ರಕಟಿತಮಲಪಾಪಂ ಕುಷ್ಠಮುನ್ಮೂಲಯನ್ತಿ||೮೧||
ಇತಿ ವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸ್ಯ ಸೂನೋರ್ವಾಗ್ಭಟಸ್ಯ ಕೃತಾವಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಸ್ಥಾನೇ ಕುಷ್ಠಚಿಕಿತ್ಸಿತನ್ನಾಮೈಕವಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೧೯||
View original
व्रतदमयमसेवात्यागशीलाभियोगो द्विजगुरुसुरपूजा सर्वसत्त्वेषु मैत्री|
जिनजिनसुतताराभास्कराराधनानि प्रकटितमलपापं कुष्ठमुन्मूलयन्ति||८१||
इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां चिकित्सितस्थाने कुष्ठचिकित्सितन्नामैकविंशोऽध्यायः||१९||
ವ್ರತಾದೀನಿ ಕುಷ್ಠಮುನ್ಮೂಲಯನ್ತಿ| ತಚ್ಚ ಕುಷ್ಠಂ ಪ್ರಕಟಿತಮಲಪಾಪಂ ದುಷ್ಟಂ ದುಷ್ಟಂ ಚಾದೃಷ್ಟಂ ಕರ್ಮ ಪ್ರಕಾಶ್ಯತೇ| ವ್ರತಃ ನಿಯಮಶ್ಚಾನ್ದ್ರಾಯಣಾದಿಃ| ದಮಃ ಅಕ್ರೋಧಾದಿತ್ವಮ್| ಯಮ ಇನ್ದ್ರಿಯಜಯಃ| ಜಿನೋ ಬುದ್ಧಃ| ಜಿನಸುತಾ ಅವಲೋಕಿತೇಶಾದಯಃ|| ೮೧|| ಇತಿ ಶ್ರೀಮನ್ಮಹಾಮಹೋಪಾಧ್ಯಾಯೇನ್ದು-ವಿರಚಿತಾಯಾಮಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹವ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಶಶಿಲೇಖಾಯಾಂ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಸ್ಥಾನ ಏಕವಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ