Adhikarana atha mUtrAghAtacikitsitannAma trayodasho~adhyAyaH adhyAyapratij~jA (1) · Śloka 1
ਅਥਾਤੋ ਮੂਤ੍ਰਾਘਾਤਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ||੧||
अथातो मूत्राघातचिकित्सितं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
ਕ੍ਰਮਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਯ ਮੂਤ੍ਰਾਘਾਤਸ੍ਯ ਚਿਕਿਤ੍ਸਾਂ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਯਿਤੁਮਧ੍ਯਾਯ ਆਰਭ੍ਯਤੇ||੧||
Adhikarana vAtaje mUtrakRucchre (2) · Śloka 2
ਵਾਤਾਨ੍ਮੂਤ੍ਰਕਚ੍ਛ੍ਰੇ ਵਾਤਹਰਤੈਲਾਭ੍ਯਕ੍ਤਗਾਤ੍ਰਸ੍ਯਾਧੋਨਾਭੇਃ ਸਰ੍ਵ ਮਙ੍ਗਂ ਪਿਣ੍ਡੇਨ ਸੇਕਾਵਗਾਹੈਸ਼੍ਚ ਵਾਤਘ੍ਨੈਃ ਕਮ੍ਭੀਸ੍ਵੇਦੇਨ ਚ ਸ੍ਵੇਦਯੇਤ੍| ਦਸ਼ਮੂਲਬਲੈਰਣ੍ਡਮੂਲਪੁਨਰ੍ਨਵਾਸ਼ਤਾਵਰੀਵਸ਼੍ਚੀਵਪਤ੍ਤੂਰਪਾਸਾ ਣਭੇਦਕਕੋਲਕੁਲਤ੍ਥਯਵਕ੍ਵਾਥੇਨ ਤਤ੍ਕਲ੍ਕੇਨ ਚ ਤੈਲਂ ਸਰ੍ਪਿਃ ਸੂਕਰਰ੍ਕ੍ਸਵਸਾਲਵਣਪਞ੍ਚਕੋਪੇਤਂ ਸਿਦ੍ਧਂ ਪਾਨਾਯ ਦਦ੍ਯਾਤ੍| ਏਤਾਨ੍ਯੇਵ ਚੌਸਧਾਨ੍ਯਨ੍ਨਪਾਨੇ ਪਿਣ੍ਡੋਪਨਾਹਸ੍ਵੇਦਯਾਂਸ਼੍ਚ ਤੈਲ ਫਲਸ੍ਨੇਹਾਮ੍ਲਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍| ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਂ ਚ ਸੌਵਰ੍ਚਲਾਢ੍ਯਾਂ ਪਿਬੇਤ੍||੨||
वातान्मूत्रकृच्छ्रे वातहरतैलाभ्यक्तगात्रस्याधोनाभेः सर्व मङ्गं पिण्डेन सेकावगाहैश्च वातघ्नैः कम्भीस्वेदेन च स्वेदयेत्| दशमूलबलैरण्डमूलपुनर्नवाशतावरीवृश्चीवपत्तूरपाषा णभेदककोलकुलत्थयवक्वाथेन तत्कल्केन च तैलं सर्पिः सूकरर्क्षवसालवणपञ्चकोपेतं सिद्धं पानाय दद्यात्| एतान्येव चौषधान्यन्नपाने पिण्डोपनाहस्वेदयांश्च तैल फलस्नेहाम्लयुक्तानि कल्पयेत्| प्रसन्नां च सौवर्चलाढ्यां पिबेत्||२||
🔊 Audio coming soon
ਵਾਤਮੂਤ੍ਰਕਚ੍ਛ੍ਰੇ ਵਾਤਹਰਦ੍ਰਵ੍ਯਸਿਦ੍ਧੇਨ ਤੈਲੇਨਾਭ੍ਯਕ੍ਤਗਾਤ੍ਰਸ੍ਯ ਨਾਭੇਰਧਃ ਸਰ੍ਵਮਙ੍ਗਂ ਸ਼ਰੀਰਂ ਵਾਤਹਰਦ੍ਰਵ੍ਯਕਤੈਰੇਵ ਪਿਣ੍ਡਸ੍ਵੇਦਾਦਿਭਿਃ ਸ੍ਵੇਦਯੇਤ੍| ਦਸ਼ਮੂਲਾਦੀਨਾਂ ਕ੍ਵਾਥੇਨ ਤੈਲਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਗੁਣੇਨ ਸਰ੍ਪਿਰਾਦਿਨਾ ਚ ਮਿਸ਼੍ਰੀਭੂਤੇਨ ਤੈਲਸਮੇਨ ਚ ਦਸ਼ਮੂਲਾਦੀਨ੍ਯੇਵ ਚ ਗਰ੍ਭੇ ਕਲ੍ਕਪਰਿਭਾਸਯਾ ਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚ ਲਵਣਪਞ੍ਚਕਂ ਦਤ੍ਵਾ ਸਾਧਿਤਂ ਤੈਲਂ ਪਾਨਾਯ ਦਦ੍ਯਾਤ੍| ਏਤਾਨ੍ਯੇਵ ਦਸ਼ਮੂਲਾਨ੍ਯੌਸਧਾਨਿ ਤੈਲਾਦਿਯੁਕ੍ਤਾਨ੍ਯਨ੍ਨਾਦਿਕੇ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍| ਫਲਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਸ੍ਨੇਹੋ ਵਿਸ਼ਿਸ੍ਯਤੇ| ਸ੍ਨੇਹਾਨਾਮਨੇਕਯੋਨਿਤ੍ਵਾਤ੍| ਯਦ੍ਵਾ ਯੇਭ੍ਯਸ੍ਤੈਲਮੁਤ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ਤਾਨਿ ਤੈਲਫਲਾਨੀਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਅਮ੍ਲਾਨਿ ਦਾਡਿਮਾਦੀਨਿ| ਸੌਵਰ੍ਚਲੇਨਾਢ੍ਯਾ ਪ੍ਰਭੂਤਸੌਵਰ੍ਚਲਾ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾ ਪੇਯਾ|| ੨||
Adhikarana pittaje mUtrakRucchre (3) · Śloka 3
ਪਿਤ੍ਤਜੇ ਸ਼ੀਤਸੇਕਾਵਗਾਹਪ੍ਰਦੇਹਾਨ੍ ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜੀਤ| ਤਣਪਞ੍ਚਮੂਲ ਸ਼੍ਵਦਂਸ੍ਟ੍ਰਾਭੀਰੁਵਿਦਾਰੀਕਸ਼ੇਰੁਕਕ੍ਵਾਥਂ ਸ਼ੀਤਂ ਸਮਧੁਸ਼ਰ੍ਕਰਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਤਦ੍ਵਚ੍ਚ ਕਾਣ੍ਡੇਕ੍ਸੁਰਕਮੂਲਮ੍| ਕਮਲੋਤ੍ਪਲਵਿਦਾਰੀ ਸ਼ਙ੍ਗਾਟਕਾਨਿ ਵਾ| ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਰਸੇਨ ਵਾ ਤ੍ਰਪੁਸਕੁਸੁਮ੍ਭੋਰ੍ਵਾਰੂ ਬੀਜਵਸਕਕੁਙ੍ਕੁਮਕਲ੍ਕਂ ਸਰ੍ਵਮੂਤ੍ਰਾਘਾਤਘ੍ਨਮ੍| ਮਧੁਕਦਾਰ੍ਵ੍ਯੁ ਰ੍ਵਾਰੂਬੀਜਾਨਿ ਵਾ ਤਣ੍ਡੁਲਧਾਵਨੇਨ| ਸਮਾਕ੍ਸਿਕਾਂ ਵਾ ਦਾਰ੍ਵੀ ਮਾਮਲਕਰਸੇਨ| ਮਦ੍ਵੀਕਾਕਲ੍ਕਂ ਵਾ ਪਰ੍ਯੁਸਿਤਾਮ੍ਭਸਾ||੩||
पित्तजे शीतसेकावगाहप्रदेहान् प्रयुञ्जीत| तृणपञ्चमूल श्वदंष्ट्राभीरुविदारीकशेरुकक्वाथं शीतं समधुशर्करं पिबेत्| तद्वच्च काण्डेक्षुरकमूलम्| कमलोत्पलविदारी शृङ्गाटकानि वा| द्राक्षारसेन वा त्रपुसकुसुम्भोर्वारू बीजवृषककुङ्कुमकल्कं सर्वमूत्राघातघ्नम्| मधुकदार्व्यु र्वारूबीजानि वा तण्डुलधावनेन| समाक्षिकां वा दार्वी मामलकरसेन| मृद्वीकाकल्कं वा पर्युषिताम्भसा||३||
🔊 Audio coming soon
ਪਿਤ੍ਤਜੇ ਸ਼ੀਤਾਨ੍ ਸੇਕਾਦੀਨ੍ ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜੀਤ| ਤਣਪਞ੍ਚਮੂਲਾਦਿਕਸ੍ਯ ਕ੍ਵਾਥਂ ਸਮਾਕ੍ਸਿਕਂ ਸਸ਼ਰ੍ਕਰਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਕਸ਼ੇਰੂਕਂ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਂ ਮਧ੍ਯਦੇਸ਼ੇ| ਕਾਣ੍ਡੇਕ੍ਸੁਰਕਮੂਲਂ ਵਾ ਤਦ੍ਵਤ੍| ਕਮਲਾਦੀਨਿ ਵਾ ਤਦ੍ਵਦਿਤਿ ਸਮਧੁਸ਼ਰ੍ਕਰਾਣਿ| ਕਾਣ੍ਡੇਕ੍ਸੁਰਕਂ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਮ੍| ਤ੍ਰਪੁਸਾਦਿਕਲ੍ਕੋ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਰਸੇਨ ਸਰ੍ਵਮੂਤ੍ਰਾਘਾਤਘ੍ਨਃ| ਤ੍ਰਪੁਸਾਦੀਨਾਂ ਤ੍ਰਯਾਣਾਂ ਬੀਜਮ੍| ਉਰ੍ਵਾਰੂਃ ਕਰ੍ਕਟਿਕਾ| ਮਧੁਕਾਦੀਨਿ ਤਣ੍ਡੁਲਾਮ੍ਬੁਨਾ| ਦਾਰ੍ਵੀ ਸਮਾਕ੍ਸਿਕਾ ਆਮਲਕਰਸੇਨ| ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਕਲ੍ਕਂ ਪਰ੍ਯੁਸਿਤੋਦਕੇਨ| ਪਰ੍ਯੁਸਿਤਂ ਯਤ੍ਕ੍ਵਥਿਤਂ ਸਦ੍ਰਾਤ੍ਰਿਸ੍ਥਿਤਮ੍||੩||
Adhikarana kaphaje mUtrakRucchre (4) · Śloka 4
ਕਫਜੇ ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਸ੍ਵੇਦੋ ਵਮਨਂ ਕਟੁਤੀਕ੍ਸ੍ਣੋਸ੍ਣਕ੍ਸਾਰਮਨ੍ਨ ਪਾਨਂ ਯਵਾਨ੍ਨਂ ਤਕ੍ਰਂ ਚ| ਪਿਬੇਚ੍ਚ ਮਦ੍ਯੇਨ ਸੂਕ੍ਸ੍ਮੈਲਾਮਾਮਲਕਰਸੇਨ ਵਾ ਮਧੁਯੁਤਾਂ ਵਾ ਕਦਲੀਰਸੇਨ ਕੈਡਰ੍ਯਕਰਸੇਨ ਵਾ| ਸ਼ੀਤਿ ਵਾਰਕਬੀਜਂ ਵਾ ਤਕ੍ਰੇਣ| ਪ੍ਰਵਾਲਚੂਰ੍ਣਂ ਵਾ ਤਣ੍ਡੁਲਾਮ੍ਬੁਨਾ| ਧਵਕੁਟਜਕਰਞ੍ਜਾਮਤਾਕੇਬੁਕੈਲਾਰਗ੍ਵਧਸਪ੍ਰਚ੍ਛਦਕ੍ਵਾਥਂ ਵਾ ਸ਼ੀਤਂ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਮ੍| ਤਤ੍ਸਿਦ੍ਧਾਂ ਵਾ ਯਵਾਗੂਮ੍| ਕਣ੍ਟਕਾਰਿ ਕਾਸ੍ਵਰਸਂ ਵਾ ਸਮਾਕ੍ਸਿਕਮ੍| ਵ੍ਯੋਸੈਲਾਗੋਕ੍ਸੁਰਕਸਾਰਸਾ ਸ੍ਥੀਨਿ ਵਾ ਮਧੁਮੂਤ੍ਰਯੁਕ੍ਤਾਨਿ| ਪਾਟਲੀਕ੍ਸਾਰਂ ਵਾ ਬਹੁਕਤ੍ਵਃ ਪਰਿਸ੍ਰੁਤਂ ਤੈਲਯੁਕ੍ਤਮ੍| ਤਿਲਪਾਟਲੀਪਾੜ੍ਰਿਭਦ੍ਰਯਾਵਸ਼ੂਕ ਕ੍ਸਾਰੋਦਕਾਨੁਵਿਦ੍ਧਾਂ ਵਾ ਤ੍ਵਗੇਲੋਸਕਚੂਰ੍ਣਯੁਕ੍ਤਾਂ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਮ੍| ਤਿਲਾਦੀਨਾਂ ਵਾ ਪਥਕ੍ਕ੍ਸਾਰਂ ਗੁਡੋਪਦਂਸ਼ਮਸ਼੍ਨੀਯਾਤ੍| ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੋ ਸ੍ਣਦ੍ਰਵ੍ਯਸਿਦ੍ਧਂ ਵ ਤੈਲਂ ਪਾਨਾਭ੍ਯਙ੍ਗਾਰ੍ਥੇ||੪||
कफजे यथास्वं स्वेदो वमनं कटुतीक्ष्णोष्णक्षारमन्न पानं यवान्नं तक्रं च| पिबेच्च मद्येन सूक्ष्मैलामामलकरसेन वा मधुयुतां वा कदलीरसेन कैडर्यकरसेन वा| शीति वारकबीजं वा तक्रेण| प्रवालचूर्णं वा तण्डुलाम्बुना| धवकुटजकरञ्जामृताकेबुकैलारग्वधसप्रच्छदक्वाथं वा शीतं सक्षौद्रम्| तत्सिद्धां वा यवागूम्| कण्टकारि कास्वरसं वा समाक्षिकम्| व्योषैलागोक्षुरकसारसा स्थीनि वा मधुमूत्रयुक्तानि| पाटलीक्षारं वा बहुकृत्वः परिस्रुतं तैलयुक्तम्| तिलपाटलीपाऱ्रिभद्रयावशूक क्षारोदकानुविद्धां वा त्वगेलोषकचूर्णयुक्तां प्रसन्नाम्| तिलादीनां वा पृथक्क्षारं गुडोपदंशमश्नीयात्| तीक्ष्णो ष्णद्रव्यसिद्धं व तैलं पानाभ्यङ्गार्थे||४||
🔊 Audio coming soon
ਕਫਜੇ ਮੂਤ੍ਰਾਘਾਤੇ ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਦੋਸਾਦ੍ਯਪੇਕ੍ਸਯਾ ਸ੍ਵੇਦਵਮਨਾਦਿਕਂ ਹਿਤਮ੍| ਸੂਕ੍ਸ੍ਮੈਲਾ ਮਦ੍ਯੇਨ ਵਾਮਲਕਰਸੇਨ ਵਾ| ਅਥਵਾ ਮਧੁਯੁਕ੍ਤਾਂ ਸੂਕ੍ਸ੍ਮੈਲਾਂ ਕਦਲੀਰਸਕੈਡਰ੍ਯਰਸਯੋਰਨ੍ਯਤੇਰਣ| ਸੁਬੋਧਮ੍| ਸ਼ੀਤੀਵਾਰਕਂ ਕੁਰੁਣ੍ਟਕਮ੍| ਧਵਾਦੀਨਾਂ ਕ੍ਵਾਥਃ ਸ਼ੀਤਃ ਸਨ੍ ਸਮਾਕ੍ਸਿਕ ਉਪਯੋਜ੍ਯਃ| ਅਥਵਾ ਤਤ੍ਸਿਦ੍ਧਾਂ ਧਵਾਦਿਕ੍ਵਾਥਸਿਦ੍ਧਾਂ ਯਵਾਗੂਂ ਸ਼ੀਤਾਂ ਸਮਾਕ੍ਸਿਕਾਂ ਚ| ਸਾਰਸਾਸ੍ਥਿ ਸਰਸਿਭਵਪ੍ਰਾਣਿਨਾਮਸ੍ਥਿ| ਪਾਟਲ੍ਯਾਃ ਭਸ੍ਮਨਾ ਬਹੁਕਤ੍ਵਃ ਸ੍ਰੁਤਮੁਦਕਂ ਨਾਤਿਘਾਨਾਚ੍ਛ ਤੈਲਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਹਿਤਮ੍| ਤਿਲਾਦਿਕ੍ਸਾਰੇਣਾਨੁਬਿਦ੍ਧਾਂ ਸਂਸ੍ਕਤਾਂ ਤ੍ਵਗਾਦਿਚੂਰ੍ਣਯੁਕ੍ਤਾਂ ਸੁਰਾਮ੍| ਉਪਦਂਸ਼ੋ ਯਮੁਪਦਸ਼੍ਯਾਨ੍ਨਂ ਭੁਜ੍ਯਤੇ|| ੪||
Adhikarana sAnnipAtike mUtrakRucchre (5) · Śloka 5
ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾਤ੍ਮਕੇ ਵਾਤਾਦੀਨਾਂ ਸ੍ਥਾਨਾਨੁਪੂਰ੍ਵ੍ਯਾ ਯਥਾਸਨ੍ਨਂ ਪ੍ਰਤਿ ਕੁਰ੍ਵੀਤ| ਯਥੋਲ੍ਬਣਂ ਵਾ ਸਰ੍ਵੇਸੁ ਸਮਸ੍ਥਿਤੇਸੁ ਵਾ ਸਮਸਿਤਂ ਯਵਕ੍ਸਾਰਂ ਭਕ੍ਸਯੇਤ੍| ਅਪਿ ਚ ਏਲਾਸ਼੍ਮਭੇਦਕਸ਼ਿਲਾਜਤੁਪਿਪ੍ਲੀਨਾਂ ਚੂਰ੍ਣਾਨਿ ਤਣ੍ਡੁਲਜਲਾਲੁਡਿਤਾਨਿ ਪੀਤ੍ਵਾ| ਤਦ੍ਵਦ੍ਗੁਡੇਨ ਸਹਿਤਾਨ੍ਯੁਪਯੁਜ੍ਯ ਮਾਸ ਮਾਸਨ੍ਨਮਤ੍ਯੁਰਪਿ ਜੀਵਤਿ ਮੂਤ੍ਰਕਚ੍ਛ੍ਰੀ| ਏਲੋਪਕੁਲ੍ਯਾਮਧੁਕਾਸ਼੍ਮਭੇਦਕੌਨ੍ਤੀਸ਼੍ਵਦਂਸ੍ਟ੍ਰਾਵਸਕੋਰੁਪੂਗੈਃ| ਕ੍ਵਾਥਂ ਪਿਬੇਚ੍ਛਰ੍ਕਰਯਾਵਗਾਢਂ ਕਚ੍ਛ੍ਰੇ ਸਦਾਹੇ ਸਰੁਜੇ ਵਿਬਨ੍ਧੇ| ਹਰੀਤਕੀਗੋਕ੍ਸੁਰਰਾਜਵਕ੍ਸਪਾਸਾਣਾਭਿਦ੍ਧਨ੍ਵਯਵਾਸਕਾਨਾਮ੍| ਕ੍ਵਾਥਂ ਪਿਬੇਦਸ਼੍ਮਜਤੁਪ੍ਰਧਾਨਂ ਸਸ਼ਰ੍ਕਰੇ ਸਾਸ਼੍ਮਰਿਮੂਤ੍ਰਕਚ੍ਛ੍ਰੇ||੫||
सन्निपातात्मके वातादीनां स्थानानुपूर्व्या यथासन्नं प्रति कुर्वीत| यथोल्बणं वा सर्वेषु समस्थितेषु वा समसितं यवक्षारं भक्षयेत्| अपि च एलाश्मभेदकशिलाजतुपिप्लीनां चूर्णानि तण्डुलजलालुडितानि पीत्वा| तद्वद्गुडेन सहितान्युपयुज्य मास मासन्नमृत्युरपि जीवति मूत्रकृच्छ्री| एलोपकुल्यामधुकाश्मभेदकौन्तीश्वदंष्ट्रावृषकोरुपूगैः| क्वाथं पिबेच्छर्करयावगाढं कृच्छ्रे सदाहे सरुजे विबन्धे| हरीतकीगोक्षुरराजवृक्षपाषाणाभिद्धन्वयवासकानाम्| क्वाथं पिबेदश्मजतुप्रधानं सशर्करे साश्मरिमूत्रकृच्छ्रे||५||
🔊 Audio coming soon
ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾਤ੍ਮਕੇ ਮੂਤ੍ਰਾਘਾਤੇ ਯ ਏਵਂ ਦੋਸ ਆਸਨ੍ਨੋ ਬਸ੍ਤੌ ਤਸ੍ਯੈਵ ਪ੍ਰਥਮਂ ਪ੍ਰਤਿਕੁਰ੍ਵੀਤ| ਅਥਵਾ ਯ ਏਵਾਧਿਕਃ| ਸਰ੍ਵੇਸ੍ਵਿਤਿ ਮੂਤ੍ਰਾਘਾਤੇਸੁ| ਅਪਿ ਚੇਤਿ ਸਮੁਚ੍ਚਯੇ| ਏਲਾਦੀਨਾਂ ਚੂਰ੍ਣਾਨਿ ਤਣ੍ਡੁਲਜਲੇਨ ਗੁਡੇਨ ਚ ਮਾਸਮੁਪਯੁਜ੍ਯ ਮੂਤ੍ਰਕਚ੍ਛ੍ਰੀ ਆਸਨ੍ਨਮਤ੍ਯੁਰਪਿ ਜੀਵਤਿ| ਪੁਨਰੇਲਾਦੀਨਾਂ ਕ੍ਵਾਥਃ ਸ਼ਰ੍ਕਰਯਾਵਗਾਢੋ ਘਨਃ| ਹਰੀਤਕ੍ਯਾਦੀਨਾਂ ਕ੍ਵਾਥੋਸ਼੍ਮਜਤੁਪ੍ਰਧਾਨੋ ਯਃ ਸ਼ਿਲਾਜਤੁਨੋ ਲੋਡਨਾਯੋਪਕਰੋਤਿ|| ੫||
Adhikarana ashmaryAdiShvatideshaH (6) · Śloka 6
ਅਸ਼੍ਮਰ੍ਯਾਮਚਿਰੋਤ੍ਥਿਤਾਯਾਂ ਵਾਤਬਸ੍ਤ੍ਯਾਦਿਸੁ ਚ ਯਥਾਦੋਸ ਮਿਦਮੇਵਾਚਰੇਤ੍||੬||
अश्मर्यामचिरोत्थितायां वातबस्त्यादिषु च यथादोष मिदमेवाचरेत्||६||
🔊 Audio coming soon
ਅਸ਼੍ਮਰ੍ਯਾਂ ਨਵੋਤ੍ਥਿਤਾਯਾਂ ਵਾਤਬਸ੍ਤ੍ਯਾਦਿਕੇਸੁ ਚ ਨਿਦਾਨਸ੍ਥਾਨਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਿਤੇਸ੍ਵਭਿਨਵੋਤ੍ਥਿਤੇਸ੍ਵਿਦਮੇਵਾਨਨ੍ਤਰੋਕ੍ਤਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਦੋਸਾਨਤਿਕ੍ਰਮੇਣਾਚਰੇਤ੍|| ੬||
Adhikarana tatra vAtAshmaryAm (7) · Śloka 7
ਪਾਸਾਣਭੇਦਕਵਸੁਕਵਸਿਰਾਸ਼੍ਮਨ੍ਤਕਸ਼ਤਾਵਰੀਸ਼੍ਵਦਂਸ੍ਟ੍ਰਾਬਹਤੀ ਦ੍ਵਯਕਪੋਤਪਙ੍ਕਾਬਲਾਤਿਬਲਾਕਚ੍ਛੁਰੋਸ਼ੀਰਗੁਨ੍ਧੁਵਕ੍ਸਾਦਨੀ ਭਲ੍ਲੂਕਵਰਣਯਵਕੋਲਕੁਲਤ੍ਥਸ਼ਾਕਫਲਕਤਕਫਲਕ੍ਵਾਥੇ ਸਰ੍ਪਿਰੂਸਕਾਦਿਪ੍ਰਤੀਵਾਪਂ ਵਿਪਾਚ੍ਯ ਪੀਤਮਾਸ਼ੁ ਵਾਤਾਸ਼੍ਮਰੀਂ ਭਿਨਤ੍ਤਿ, ਏਭਿਰੇਵ ਚ ਦ੍ਰਵ੍ਯੈਃ ਕਸਾਯਕ੍ਸਾਰਾਨ੍ਨਪਾਨਾਨਿ ਕਲ੍ਪ ਯੇਤ੍| ਸਿਂਹੀਵ੍ਯਾਘ੍ਰੀਗੋਕ੍ਸੁਰਕੇਕ੍ਸੁਰਕੋਰੂਬੂਕਮੂਲਕਲ੍ਕੋਮਧੁਰੇਣ ਦਧ੍ਨਾ ਪੀਤਃ ਸਪ੍ਤਾਹਾਦਸ਼੍ਮਰੀਂ ਭਿਨਤ੍ਤਿ| ਸ਼ਿਗ੍ਰੁਮੂਲਕਲ੍ਕੇਨ ਦਧਿਲਵਣਯਕਸਿਦ੍ਧੋ ਯੂਸਃ||੭||
पाषाणभेदकवसुकवसिराश्मन्तकशतावरीश्वदंष्ट्राबृहती द्वयकपोतपङ्काबलातिबलाकच्छुरोशीरगुन्धुवृक्षादनी भल्लूकवरणयवकोलकुलत्थशाकफलकतकफलक्वाथे सर्पिरूषकादिप्रतीवापं विपाच्य पीतमाशु वाताश्मरीं भिनत्ति, एभिरेव च द्रव्यैः कषायक्षारान्नपानानि कल्प येत्| सिंहीव्याघ्रीगोक्षुरकेक्षुरकोरूबूकमूलकल्कोऽमधुरेण दध्ना पीतः सप्ताहादश्मरीं भिनत्ति| शिग्रुमूलकल्केन दधिलवणयकसिद्धो यूषः||७||
🔊 Audio coming soon
ਪਾਸਾਣਭੇਦਾਦੀਨਾਂ ਕ੍ਵਾਥੇਨੋਸਕਾਦਿਗਣਗਰ੍ਭੇਣ ਚ ਵਿਪਕ੍ਵਂ ਘਤਂ ਵਾਤਾਸ਼੍ਮਯ੍ਰਾਂ ਭੇਦਨਮ੍| ਵਸੁਕਂ ਬੁਕਃ| ਕਾਸ਼੍ਮੀਰੇ ਮੁਸੂਰਃ| ਵਸਿਰਃ ਪਾਰ੍ਵਤੇਯਃ| ਅਸ਼੍ਮਨ੍ਤਕ ਇਨ੍ਦ੍ਰਕਃ| ਸ ਏਵ ਮਾਲੁਪਰ੍ਣਃ| ਕਪੋਤਪਙ੍ਕਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸੁਵਰ੍ਚਲਾ| ਕਚ੍ਛੁਰਂ ਤੁਨਿਕਂ ਰਙ੍ਗਦ੍ਰਵ੍ਯਮ੍| ਗੁਨ੍ਧੁਸ੍ਤਣਵਿਸ਼ੇਸਃ| ਭਲ੍ਲੂਕਃ ਸਲ੍ਲਕੋ ਫਲ੍ਗੁਰ੍ਵਤ੍ਤਕੋ ਜਮ੍ਬੁਕੋ ਨਤਃ| ਸ਼ਾਕਵਕ੍ਸਸ੍ਯ ਫਲਾਨਿ| ਕਤਕਵਕ੍ਸਸ੍ਯ ਚ| ਏਭਿਰਿਤਿ ਪਾਸਾਣਭੇਦਾਦਿਭਿਃ| ਸੁਬੋਧਮ੍| ਸਿਂਹ੍ਯਾਦੀਨਾਂ ਕਲ੍ਕੋਮ੍ਲੇਨ ਦਧ੍ਨਾ ਪੀਤਃ ਸਪ੍ਤਾਹਮਸ਼੍ਮਰੀਂ ਹਨ੍ਤਿ| ਸਿਂਹੀ ਕਣ੍ਟਕਾਰਿਕਾ| ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੀ ਨਿਦਿਗ੍ਧਿਕਾ| ਇਕ੍ਸੁਰਕ ਇਕ੍ਸੁਵਿਸ਼ੇਸਃ| ਊਰੂਬੂਕ ਏਰਣ੍ਡਃ| ਸ਼ਿਗ੍ਰੁਕਲ੍ਕਾਦਿਭਿਸ਼੍ਚ ਸਿਦ੍ਧੋ ਯੂਸੋਸ਼੍ਮਰੀਂ ਭਿਨਤ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਃ|| ੭||
Adhikarana pittAshmaryAm (8) · Śloka 8
ਵੀਰਤਰਾਦਿਗੁਨ੍ਦ੍ਰੇਤ੍ਕਟਪਤ੍ਤੂਰਵਾਰਾਹੀਪਾਠਾਪਾਟਲੀਸ਼ਿਰੀਸਸ਼ਾਲਿ ਮੂਲਵਿਦਾਰੀਦ੍ਵਿਪੁਨਰ੍ਨਵਕ੍ਵਾਥੇ ਤ੍ਰਪੁਸਕੁਸੁਮ੍ਭੈਰ੍ਵਾਰੂਰ੍ਕਾਰੂਬੀਜ ਮਧੁਕਸ਼ਿਲਾਜਤੁਪ੍ਰਤੀਵਾਪਂ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਵਿਪਾਚ੍ਯ ਪੀਤਮਾਸ਼ੁ ਪਿਤ੍ਤਾ ਸ਼੍ਮਰੀਂ ਭਿਨਤ੍ਤਿ| ਪੂਰ੍ਵਵਚ੍ਚ ਕਸਾਯਾਦੀਨੇਭਿਃ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍||੮||
वीरतरादिगुन्द्रेत्कटपत्तूरवाराहीपाठापाटलीशिरीषशालि मूलविदारीद्विपुनर्नवक्वाथे त्रपुसकुसुम्भैर्वारूर्कारूबीज मधुकशिलाजतुप्रतीवापं सर्पिर्विपाच्य पीतमाशु पित्ता श्मरीं भिनत्ति| पूर्ववच्च कषायादीनेभिः कल्पयेत्||८||
🔊 Audio coming soon
ਵੀਰਤਰਾਦਿਗਣਗੁਨ੍ਦ੍ਰਾਦੀਨਾਂ ਕ੍ਵਾਥੇ ਤ੍ਰਪੁਸਬੀਜਾਦਿਪ੍ਰਤੀਵਾਪਂ ਘਤਮ੍| ਗੁਨ੍ਦ੍ਰੇਤ੍ਕਟੇ ਵੀਰਤਰਾਦਿਤ੍ਵੇਨ ਦਤ੍ਤੇ ਅਪਿ ਪੁਨਰ੍ਦੀਯਤੇ| ਗੁਨ੍ਦ੍ਰਾ ਗੁਚ੍ਛਪੁਸ੍ਪਿਕਾ ਨਾਮ| ਇਤ੍ਕਟਃ ਸ਼ਰਵਿਸ਼ੇਸਃ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ| ਪਤ੍ਤੂਰੋ ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਕ੍ਸਕਃ| ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਕ੍ਸਕਸ੍ਤੁ ਪਤ੍ਤੂਰੋ ਪਤ੍ਤੁਨਃ ਪ੍ਰਿਯ ਇਤ੍ਯਪਿ| ਵਾਰਾਹੀ ਗਸ੍ਟਿਃ| ਵਿਸ੍ਵਕ੍ਸੇਨਾ ਕਾਰਾ| ਵਾਰਾਹੀ ਗਸ੍ਟਿਕਾਕਾਰਾ| ਏਭਿਰਿਤਿ ਵੀਰਤਰਾਦਿਭਿਃ ਕਸ਼ਾਯਾਦੀਨ੍ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍| ਪੂਰ੍ਵਵਦਿਤਿ ਵਾਤਾਸ਼੍ਮਰੀਵਤ੍| ਪਿਤ੍ਤਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਾਮਪਿ|| ੮||
Adhikarana shleShmAshmaryAm (9) · Śloka 9
ਵਰਣਾਦਿਭਦ੍ਰਦਾਰ੍ਵਾਦਿਗੁਗ੍ਗੁਲ੍ਵੇਲਾਦ੍ਵਯਕੁਸ੍ਠਮਰਿਚਚਿਤ੍ਰਕ ਮੁਸ੍ਤਾਸੁਰਸਾਹ੍ਵਯੈਃ ਕਲ੍ਕੀਕਤੈਃ ਸਾਧਿਤਮੂਸਕਾਦਿਪ੍ਰਤੀਵਾਪਂ ਸਰ੍ਪਿਃ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਸ਼੍ਮਰੀਂ ਭਿਨ੍ਨਤ੍ਤਿਤਿ ਸਮਾਨਂ ਪੂਰ੍ਵੇਣ| ਮਸ੍ਤੁਨਾ ਬਹੁਸ਼ਃ ਪਾਟਲੀਭਸ੍ਮ ਗਾਲਯਿਤ੍ਵਾ ਭਸ੍ਮ ਵਿਸ ਰ੍ਜਯੇਤ੍| ਤਤਸ੍ਤਨ੍ਮਸ੍ਤੁ ਗਹੀਤ੍ਵਾ ਕੁਲਤ੍ਥੈਃ ਸਹ ਕ੍ਵਾਥਯੇਤ੍| ਤਂ ਕ੍ਵਾਥਂ ਗੋਕ੍ਸੁਰਕਮੂਲੈਲਾਤ੍ਰਪੁਸਕੁਟਜਬੀਜਪਾਸਾਣਭੇਦ ਕਚੂਰ੍ਣਂ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰੇਣ ਲੀਢ੍ਵਾਨੁਪਿਬੇਤ੍| ਤਥਾ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮੇਵਾਸ਼੍ਮਰੀ ਭਿਦ੍ਯਤੇ ਚ੍ਯਵਤੇ ਚ||੯||
वरणादिभद्रदार्वादिगुग्गुल्वेलाद्वयकुष्ठमरिचचित्रक मुस्तासुरसाह्वयैः कल्कीकृतैः साधितमूषकादिप्रतीवापं सर्पिः श्लेष्माश्मरीं भिन्नत्तिति समानं पूर्वेण| मस्तुना बहुशः पाटलीभस्म गालयित्वा भस्म विस र्जयेत्| ततस्तन्मस्तु गृहीत्वा कुलत्थैः सह क्वाथयेत्| तं क्वाथं गोक्षुरकमूलैलात्रपुसकुटजबीजपाषाणभेद कचूर्णं क्षौद्रेण लीढ्वाऽनुपिबेत्| तथा शीघ्रमेवाश्मरी भिद्यते च्यवते च||९||
🔊 Audio coming soon
ਵਰਣਾਦਿਗਣਭਦ੍ਰਦਾਰ੍ਵਾਦਿਗਣਯੋਃ ਗੁਗ੍ਗੁਲ੍ਵਾਦੀਨਾਂ ਚ ਕਲ੍ਕੇ ਜਲਪਿਸ੍ਟੇ ਊਸਕਾਦਿਗਣਪ੍ਰਤੀਵਾਪਂ ਸਰ੍ਪਿਃ ਸਾਧਿਤਂ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਸ਼੍ਮਰੀਭੇਦਨਮ੍| ਸੁਰਸਾਹ੍ਵਯੋ ਮੂਰ੍ਵਾ ਕਦਰਸ਼੍ਚ| ਪੀਤਮਾਸ਼ੁ ਨਿਹਨ੍ਤੀਤਿ| ਮਸ੍ਤੁਨੇਤ੍ਯਾਦਿ ਸੁਬੋਧਮ੍| ਗਾਲਨਂ ਪਟੇਨ ਸ੍ਰਾਵਣਮ੍| ਵਿਸਰ੍ਜਯੇਦ੍ਭਸ੍ਮ ਤ੍ਯਜੇਤ੍| ਕ੍ਸਾਰਮਸ੍ਤ੍ਵਘਨਾਚ੍ਛਮ੍| ਕੁਰੁਣ੍ਟਕਃ ਸ਼ੀਤਿਵਾਰਕਃ| ਗੋਕ੍ਸੁਰਕਾਦੀਨਾਂ ਚੂਰ੍ਣਂ ਮਾਕ੍ਸਿਕੇਣ ਲੀਢ੍ਵਾ ਤਂ ਕ੍ਵਾਂਥਮਨੁ ਪਿਬੇਤ੍| ਚ੍ਯਵਤੇ ਭਿਨ੍ਨਾ ਬਹਿਰ੍ਨਿਸ੍ਸਰਤਿ|| ੯||
Adhikarana pUrvoktauShadhAnAM kShArakalpanA (10) · Śloka 10
ਅਸ਼੍ਮਰੀਭੇਸਜਾਨਾਂ ਘਤਾਕ੍ਤਾਨਾਮਨ੍ਤਰ੍ਧੂਮਦਗ੍ਧਾਨਾਂ ਕ੍ਸਾਰਂ ਗ੍ਰਾਮ੍ਯ ਪਸ਼ੁਸ਼ਕਤ੍ਕ੍ਸਾਰਞ੍ਚ ਗੋਮੂਤ੍ਰੇਣ ਬਹੁਕਤ੍ਵੋ ਗਾਲਯਿਤ੍ਵਾ ਤਮਚ੍ਛ ਮਗ੍ਨੌ ਸਾਧਯੇਤ੍| ਘਨੀਭਵਤਿ ਚ ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤ੍ਰ੍ਯੂਸਣੋਸਕਾਦਿਚੂਰ੍ਣਂ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਦਰ੍ਵੀਪ੍ਰਲੇਪਂ ਚਾਵਤਾਰਯੇਤ੍| ਏਸ ਕ੍ਸੀਰਾਸ਼ਿਨਃ ਕ੍ਸਾਰਾਵ ਲੇਹੋਸ਼੍ਮਰੀਮ੍ ਭਿਨਤ੍ਤਿ ਪਾਤਯਤਿ ਚ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਮ੍||੧੦||
अश्मरीभेषजानां घृताक्तानामन्तर्धूमदग्धानां क्षारं ग्राम्य पशुशकृत्क्षारञ्च गोमूत्रेण बहुकृत्वो गालयित्वा तमच्छ मग्नौ साधयेत्| घनीभवति च तस्मिंस्त्र्यूषणोषकादिचूर्णं दद्याद्दर्वीप्रलेपं चावतारयेत्| एष क्षीराशिनः क्षाराव लेहोऽश्मरीम् भिनत्ति पातयति च शर्कराम्||१०||
🔊 Audio coming soon
ਅਸ਼੍ਮਰੀਭੇਸਜਾਨ੍ਯਨਨ੍ਤਰੋਕ੍ਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਯਥਾਲਾਭਂ ਦਹ੍ਯਨ੍ਤੇ| ਅਚ੍ਛਮਿਤਿ ਕ੍ਸਾਰਸ੍ਰੁਤਗੋਮੂਤ੍ਰਮ੍| ਸ਼ਰ੍ਕਰਾ ਭਿਨ੍ਨਾ ਅਸ਼੍ਮਰੀ ਬਹ੍ਵਵਯਵਾ||੧੦||
Adhikarana tilAdyanye kShArAH (11) · Śloka 11
ਤਿਲਕਦਲੀਯਵਾਪਾਮਾਰ੍ਗਪਲਾਸ਼ਕ੍ਸਾਰੋਵਿਮੂਤ੍ਰੇਣ ਪੀਤਃ ਸਮਾਨਃ ਪੂਰ੍ਵੇਣ| ਕੇਤਕਪਤ੍ਰਕ੍ਵਾਥੇਨ ਹਿਙ੍ਗੁਕ੍ਰੌਞ੍ਚਸ੍ਥਿਕ੍ਸਾਰ ਯੁਤਃ ਪਾਟਲੀਕਰਵੀਰਕ੍ਸਾਰਸ਼੍ਚ ਕ੍ਰੌਞ੍ਚੋਸ੍ਟ੍ਰਗਰ੍ਦਭਾਸ੍ਥਿਸ਼੍ਵਦਂਸ੍ਟ੍ਰਾ ਕਦਮ੍ਬਮੂਲਤਾਲਪਤ੍ਰਿਕਾਜਮੋਦਨਾਗਰਚੂਰ੍ਣਸ਼੍ਚ ਸੁਰਾਮਣ੍ਡੋਸ੍ਣੋ ਦਕਾਨ੍ਯਤਰਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਃ||੧੧||
तिलकदलीयवापामार्गपलाशक्षारोऽविमूत्रेण पीतः समानः पूर्वेण| केतकपत्रक्वाथेन हिङ्गुक्रौञ्चस्थिक्षार युतः पाटलीकरवीरक्षारश्च क्रौञ्चोष्ट्रगर्दभास्थिश्वदंष्ट्रा कदम्बमूलतालपत्रिकाजमोदनागरचूर्णश्च सुरामण्डोष्णो दकान्यतरप्रयुक्तः||११||
🔊 Audio coming soon
ਅਵੇਰ੍ਮੇਸਸ੍ਯ ਮੂਤ੍ਰੇਣ ਤਿਲਾਦੀਨਾਂ ਕ੍ਸਾਰਃ ਪੂਰ੍ਵੇਣ ਸਮਾਨੋਸ਼੍ਮਰੀਭੇਦਨਃ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਪਾਤਨਸ਼੍ਚ| ਪਾਟਲੀਕਰਵੀਰਯੋਃ ਕ੍ਸਾਰੋ ਹਿਙ੍ਗੁਨਾ ਕ੍ਰੌਞ੍ਚਾਸ੍ਥ੍ਨਾ ਚ ਯੁਕ੍ਤਃ ਕੇਤਕਵਕ੍ਸਪਤ੍ਰਾਣਾਂ ਕ੍ਵਾਥੇਨ| ਕ੍ਰੌਞ੍ਚਾਸ੍ਥ੍ਯਾਦੀਨਿ ਚੂਰ੍ਣਿਤਾਨਿ ਸੁਰਾਮਣ੍ਡੇਨ ਵੋਸ੍ਣੋਦਕੇਨ ਵਾ| ਸ਼੍ਵਦਂਸ੍ਟ੍ਰਾ ਗੋਕ੍ਸੁਰਕਃ| ਤਾਲਪਤ੍ਰਿਕਾ ਮਿਸ਼੍ਰੇਯਃ|| ੧੧||
Adhikarana picukAdiphalakvAthAdyAH prayogAH (12) · Śloka 12
ਪਿਚੁਕਾਙ੍ਕੋਲਸ਼ਾਕਕਤਕੇਨ੍ਦੀਵਰਫਲਕ੍ਵਾਥਸ਼੍ਚ ਸੁਖੋਸ੍ਣੋ ਗੁਡਯੁਕ੍ਤਃ| ਨਤ੍ਯਕੁਣ੍ਡਕਬੀਜਚੂਰ੍ਣਸ਼੍ਚ ਸਮਾਕ੍ਸਿਕੋਵਿਕ੍ਸੀਰ ਯੁਕ੍ਤਃ| ਕਪੋਤਵਙ੍ਕਾਮੂਲਞ੍ਚ ਸੁਰਯਾ| ਤਤ੍ਸਿਦ੍ਧਂ ਵਾ ਪਯੋਸ਼੍ਮ ਰੀਵੇਦਨਾਰ੍ਤ੍ਤਃ ਪਿਬੇਤ੍| ਸਿਦ੍ਧਂ ਵਾਭਯਾਸ੍ਥਿਭਿਃ ਪੁਨਰ੍ਨਵੇਨ ਵਾ||੧੨||
पिचुकाङ्कोलशाककतकेन्दीवरफलक्वाथश्च सुखोष्णो गुडयुक्तः| नृत्यकुण्डकबीजचूर्णश्च समाक्षिकोऽविक्षीर युक्तः| कपोतवङ्कामूलञ्च सुरया| तत्सिद्धं वा पयोऽश्म रीवेदनार्त्तः पिबेत्| सिद्धं वाभयास्थिभिः पुनर्नवेन वा||१२||
🔊 Audio coming soon
ਪਿਚੁਕਾਦੀਨਾਂ ਫਲਕ੍ਵਾਥ ਉਸ੍ਣੋ ਗੁਡਮਿਸ਼੍ਰਃ| ਪਿਚੁਕਃ ਸ਼੍ਰੀਹਸ੍ਤਿਨੀ| ਕੁਰੁਣ੍ਟਕਃ ਪਿਚੁਕਃ ਸ਼ੀਤਿਵਾਰਕਃ| 'ਅਙ੍ਕੋਟੋਙ੍ਕੋਲਕੋ ਰੇਚੀ ਨਿਰ੍ਦਿਸ੍ਟੋ ਦੀਰ੍ਘਕਾਲਕਃ|' ਸ਼ਾਕਕਤਕੌ ਵਕ੍ਸੌ ਸਰ੍ਵੇਸਾਮੇਸਾਂ ਫਲਾਨਿ| 'ਮਧੂਲਿਕਾ ਗੁਡਤਣੋ ਨਤ੍ਯਕੁਣ੍ਡੋ ਮਲਿਞ੍ਚਕਃ|' ਤਸ੍ਯ ਬੀਜਮਵਿਕ੍ਸੀਰੇਣ| ਸੁਰਯਾ ਵਾ ਕਪੋਤਵਙ੍ਕਾਮੂਲਮ੍| ਕਪੋਤਵਙ੍ਕਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸੁਵਰ੍ਚਲਾ| ਤਤ੍ਸਿਦ੍ਧਂ ਕਪੋਤਵਙ੍ਕਾਮੂਲਸਿਦ੍ਧਂ ਕ੍ਸੀਰਮ੍| ਅਭਯਾਸ੍ਥਿਭਿਰ੍ਵਾ ਸਿਦ੍ਧਂ ਪਯਃ| ਪੁਨਰ੍ਨਵੇਨ ਵਾ ਸਿਦ੍ਧਮ੍|| ੧੨||
Adhikarana sheShamUtrAghAteShvetadeva yojyam (13) · Śloka 13
ਸ਼ੇਸੇਸ੍ਵੇਵਂ ਮੂਤ੍ਰਾਘਾਤੇਸ੍ਵਤ ਏਵ ਚਿਕਿਤ੍ਸਾਂ ਵਿਭਜੇਤ੍||੧੩||
शेषेष्वेवं मूत्राघातेष्वत एव चिकित्सां विभजेत्||१३||
🔊 Audio coming soon
ਸ਼ੇਸੇਸੁ ਮੂਤ੍ਰਾਘਾਤੇਸੁ ਵਾਤਬਸ੍ਤ੍ਯਾਦਿਸੁ ਦੋਸਾਦਿਸਮਨ੍ਵਯੇਨ ਸਂਯੋਗਵਿਭਾਗੈਰਨਨ੍ਤਰੋਕ੍ਤਾਮੇਵ ਚਿਕਿਤ੍ਸਾਂ ਵਿਕਲ੍ਪਯੇਤ੍|| ੧੩||
Adhikarana sarveShu kecana sAmAnyaprayogAH (14) · Śloka 14
ਹ੍ਰਸ੍ਵਪਞ੍ਚਮੂਲੇਨ ਦ੍ਵਿਗੁਣਤ੍ਰਿਕਣ੍ਟਕੇਨ ਸਾਧਿਤਂ ਤੋਯਂ ਪਯੋ ਵਾ ਕੇਵਲਂ ਘਤਮਿਸ਼੍ਰਂ ਵਾ ਪਿਬੇਤ੍ ਸਰ੍ਵਮੁਤ੍ਰਾਘਾਤਘ੍ਨਮ੍| ਗੋਕ੍ਸੁਰਕਕਣ੍ਟਕਾਰਿਕਾਕਤਾਂ ਵਾ ਸਫਾਣਿਤਾਂ ਯਵਾਗੂਮ੍| ਤਾਮ੍ਰਚੂਡਰਸਸਿਦ੍ਧਾਂ ਵਾ| ਵੀਰਤਰਾਦਿਕ੍ਵਾਥੇਨ ਵਾ| ਤੇਨ ਵਾ ਤਦ੍ਭਾਵਿਤਂ ਸ਼ਿਲਾਜਤੁ| ਵਾਜਿਰਾਸਭਾਨ੍ਯਤਰਸ਼ਕਦ੍ਰਸਂ ਵਾ| ਦੁਰਾਲਭਾਸ੍ਵਰਸਂ ਵਾ| ਕਕੁਭਕਸਾਯਂ ਵਾ| ਮੂਰ੍ਵਾਭਯਾਮੁ ਸ੍ਤਦੇਵਦਾਰੂਮਧੁਕਕਲ੍ਕਂ ਵਾ| ਵਾਰੁਣੀਕ੍ਸੀਰੋਸ੍ਣੋਦਕਾਨ੍ਯ ਤਮੇਨ ਤ੍ਰਿਫਲਾਕਲ੍ਕਂ ਵਾ ਸਸੈਨ੍ਧਵਂ ਸੁਖਾਮ੍ਭਸਾ| ਕੇਵਲ ਮੇਵ ਵਾ ਬਿਭੀਤਕਬੀਜਂ ਸੁਰਯਾ| ਵਿਹਗਪਿਸ਼ਿਤੋਪਦਂਸ਼ਂ ਵਾ ਨਿਗਦਮਦਿਰਾਮਣ੍ਡਂ ਮਾਰ੍ਦ੍ਵੀਕਮਾਸਵਾਨ੍ ਵਾ ਵਿਵਿਧਾਨ੍ ਪਿਬੇਤ੍| ਪੀਤਮਦ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸ਼ੀਘ੍ਰਵੇਗੇਨ ਵਾਜਿਨਾ ਰਥੇਨ ਵਾ ਯਾਯਾਤ੍| ਏਵਮਸ਼੍ਮਰੀ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾ ਚ ਪ੍ਰਚ੍ਯਵਤੇ| ਸਰ੍ਵੇਸੁ ਚ ਮੂਤ੍ਰਾਘਾਤੇਸੁ ਵਿਸ਼ੇਸਤੋਸ਼੍ਮਰੀਸ਼ਰ੍ਕਰਾਸੁ ਵੀਰਤਰਾਦਿਃ ਸਰ੍ਵਥਾ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਃ ਤਿਲ੍ਵਕਘਤਂ ਚ ਵਿਰੇਕਾਰ੍ਥਮ੍| ਬਸ੍ਤਿਕਰ੍ਮ ਚਾਭੀਕ੍ਸ੍ਣਂ ਵਿਸ਼ੇ ਸੇਣੋਤ੍ਤਰਬਸ੍ਤਿਃ||੧੪||
ह्रस्वपञ्चमूलेन द्विगुणत्रिकण्टकेन साधितं तोयं पयो वा केवलं घृतमिश्रं वा पिबेत् सर्वमुत्राघातघ्नम्| गोक्षुरककण्टकारिकाकृतां वा सफाणितां यवागूम्| ताम्रचूडरससिद्धां वा| वीरतरादिक्वाथेन वा| तेन वा तद्भावितं शिलाजतु| वाजिरासभान्यतरशकृद्रसं वा| दुरालभास्वरसं वा| ककुभकषायं वा| मूर्वाभयामु स्तदेवदारूमधुककल्कं वा| वारुणीक्षीरोष्णोदकान्य तमेन त्रिफलाकल्कं वा ससैन्धवं सुखाम्भसा| केवल मेव वा बिभीतकबीजं सुरया| विहगपिशितोपदंशं वा निगदमदिरामण्डं मार्द्वीकमासवान् वा विविधान् पिबेत्| पीतमद्यश्च शीघ्रवेगेन वाजिना रथेन वा यायात्| एवमश्मरी शर्करा च प्रच्यवते| सर्वेषु च मूत्राघातेषु विशेषतोऽश्मरीशर्करासु वीरतरादिः सर्वथा प्रयोज्यः तिल्वकघृतं च विरेकार्थम्| बस्तिकर्म चाभीक्ष्णं विशे षेणोत्तरबस्तिः||१४||
🔊 Audio coming soon
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਗ੍ਰਨ੍ਥੇ ਆਚਾਰ੍ਯੇਣਂ ਤੋਯਪਯਸੋਰੇਵ ਪਕ੍ਸੇ ਘਤਮਿਸ਼੍ਰਿਤਯੋਃ| ਪ੍ਰਯੋਗਃ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਿਤਃ| ਹਦਯੇ ਤੁ ਤੋਯਪ੍ਰਯੋਗਵਤ੍| ਘਤਮਪਿ ਪਞ੍ਚਮੂਲੇਨ ਦ੍ਵਿਗੁਣਗੋਕ੍ਸੁਰਕੇਣ ਸਾਧ੍ਯਮਿਤਿ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਿਤਮ੍| ਗੋਕ੍ਸੁਰਕਕਣ੍ਟਕਾਰੀਭ੍ਯਾਂ ਸਕ੍ਸੁਦ੍ਰਗੁਡਾਂ ਯਵਾਗੂਂ ਤਾਮ੍ਰਚੂਡਸ੍ਯ ਰਸੇਨ ਵਾ ਸਿਦ੍ਧਾਂ ਯਵਾਗੂਮ੍| ਸੁਬੋਧਮ੍| ਸਸੈਨ੍ਧਵਂ ਤ੍ਰਿਫਲਾਕਲ੍ਕਮੁਸ੍ਣਾਮ੍ਬੁਨਾ| ਬਿਭੀਤਕਬੀਜਂ ਕੇਵਲਮੇਵ ਸੁਰਯਾ| ਵਿਹਙ੍ਗਾਨਾਂ ਪਕ੍ਸਿਣਾਂ ਮਾਂਸਮੁਪਦਸ਼੍ਯ ਯਃ ਪੀਯਤੇ ਸੁਰਾਮਣ੍ਡਃ ਸ ਤਥੋਕ੍ਤਃ| ਨਿਗਦੋ ਨਿਰ੍ਦੋਸਃ| ਤਥੈਵ ਮਾਰ੍ਦ੍ਵੀਕਮਾਸਵਾਂਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧਾਨ੍| ਸੁਬੋਧਮ੍| ਸਰ੍ਵਥੇਤਿ ਕ੍ਵਾਥਾਦਿਨਾਨ੍ਨਾਦਿਸੁ ਚ| ਤਿਲ੍ਵਕਘਤਂ ਵਾਤਵ੍ਯਾਧੌ ਵਕ੍ਸ੍ਯਤੇ|| ੧੪||
Adhikarana nirUho~anuvAsanashca (15) · Śloka 15
ਤਤ੍ਰ ਸ਼੍ਯਾਮਾਦਿਰਰ੍ਧਾਰ੍ਧਵਿਹਿਤੋ ਗੋਮੂਤ੍ਰਸਿਦ੍ਧੋ ਨਿਰੂਹਃ| ਬਿਲ੍ਵਾ ਦਿਮੂਲੈਸ਼੍ਚ ਸੁਰਾਸੌਵੀਰਕਾਦਿਸਿਦ੍ਧੈਸ੍ਤਣਪਞ੍ਚਮੂਲਸ਼੍ਵਦਂਸ੍ਟ੍ਰਾਸ਼ਤ ਕ੍ਸੀਰਵਾਂਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਪੁਸੈਰ੍ਵਾਰੂਕਸ਼ਤਾਹ੍ਵਬੀਜਕਰ੍ਸਭਕਯਵਾਨੀ ਕਲ੍ਕਿਤਃ| ਪੀਤਦਾਰੂਸਿਦ੍ਧਂ ਤੈਲਮਨੁਵਾਸਨਮ੍||੧੫||
तत्र श्यामादिरर्धार्धविहितो गोमूत्रसिद्धो निरूहः| बिल्वा दिमूलैश्च सुरासौवीरकादिसिद्धैस्तृणपञ्चमूलश्वदंष्ट्राशृत क्षीरवांश्च त्रपुसैर्वारूकशताह्वबीजकर्षभकयवानी कल्कितः| पीतदारूसिद्धं तैलमनुवासनम्||१५||
🔊 Audio coming soon
ਤਤ੍ਰੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਤਤ੍ਰੇਤਿ ਨਿਰੂਹਾਦਿਨਿਰ੍ਧਾਰਣੇ| ਸ਼੍ਯਾਮਾਦਿਰਰ੍ਧਸ਼੍ਲੋਕਵਿਹਿਤਃ| ਸ਼੍ਯਾਮਾਤ੍ਰਿਵਤਯੋਰ੍ਮੂਲਮ੍| ਤਥਾ ਦਨ੍ਤੀ ਦ੍ਰਵਨ੍ਤੀ ਚੇਤਿ ਮੂਤ੍ਰਸਿਦ੍ਧੋ ਨਿਰੂਹਃ| ਬਿਲ੍ਵਾਦਿਮੁਲੈਰਿਤਿ ਮਹਤਾ ਪਞ੍ਚਮੂਲੇਨ ਸੁਰਾਸੌਵੀਰਕਾਦਿਭਿਰਮ੍ਲੈਸ੍ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੈਸ਼੍ਚ ਸਿਦ੍ਧੇਨ ਤਣਪਞ੍ਚਮੂਲਾਦਿਸਿਦ੍ਧਕ੍ਸੀਰਵਾਨ੍ ਤ੍ਰਪੁਸਾਦਿਰਕਲ੍ਕਯੁਕ੍ਤਃ| ਦਾਰੁਹਰਿਦ੍ਰਯਾ ਸਿਦ੍ਧਂ ਤੈਲਮਨੁਵਾਸਨਮ੍||੧੫||
Adhikarana uttarabastyAdika~jca (16) · Śloka 16
ਸ਼ਤਾਵਰੀਗੋਕ੍ਸੁਰਕਬਹਤੀਦ੍ਵਯਪੁਨਰ੍ਨਵੋਸ਼ੀਰਮਧੁਕਦ੍ਵਿਸਾਰਿਵਾ ਸ਼੍ਰੇਯਸੀਲੋਧ੍ਰਤਣਪਞ੍ਚਮੂਲਕਸਾਯੇ ਕ੍ਸੀਰਚਤੁਰ੍ਗੁਣਂ ਬਲਾਵਕ੍ਸਕ ਖਰਾਹ੍ਵੋਪਕੁਞ੍ਚਿਕਾਵਤ੍ਸਕਤ੍ਰਪੁਸੋਰ੍ਵਾਰੂਬੀਜਸ਼ੀਤਿਵਾਰਕਮਧੁ ਕਸਡ੍ਗ੍ਰਨ੍ਥਾਸ਼ਤਾਹ੍ਵਾਸ਼੍ਮਭੇਦਮਦਨਹਪੁਸਾਕਲ੍ਕਗਰ੍ਭਤੈਲਮੁਤ੍ਤਰ ਬਸ੍ਤਿਃ| ਤਦ੍ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਰੋਤਸਾ ਚ ਪੁਨਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਾ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਸ਼ਯ ਸ਼ੋਧਨਾਰ੍ਥਂ ਬਲਸ੍ਥੇਨ ਪੁਂਸਾ ਵਸ੍undefinedਾਣਾਂ ਮਾਂਸਾਨਾਂ ਕੁਕ੍ਕੁਟ ਮਾਂਸਸ੍ਯ ਚ ਤਪ੍ਤੇਨਾਨੁਕੂਲਾਃ ਪ੍ਰਕਰ੍ਸੇਣ ਪ੍ਰਿਯਾਃ ਪ੍ਰਮਦਾ ਯਥਾ ਕਾਲਮਸੇਵ੍ਯਾ ਇਤਿ||੧੬||
शतावरीगोक्षुरकबृहतीद्वयपुनर्नवोशीरमधुकद्विसारिवा श्रेयसीलोध्रतृणपञ्चमूलकषाये क्षीरचतुर्गुणं बलावृक्षक खराह्वोपकुञ्चिकावत्सकत्रपुसोर्वारूबीजशीतिवारकमधु कषड्ग्रन्थाशताह्वाश्मभेदमदनहपुषाकल्कगर्भतैलमुत्तर बस्तिः| तद्विशुद्धस्रोतसा च पुनः शुक्राश्मर्या शुक्राशय शोधनार्थं बलस्थेन पुंसा वृष्य़ाणां मांसानां कुक्कुट मांसस्य च तृप्तेनानुकूलाः प्रकर्षेण प्रियाः प्रमदा यथा कालमसेव्या इति||१६||
🔊 Audio coming soon
ਸ਼ਤਾਵਰ੍ਯਾਦੀਨਾਂ ਕ੍ਵਾਥੇ ਸ੍ਨੇਹਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਗੁਣੇ ਕ੍ਸੀਰੇ ਚ ਬਲਾਦਿਗਰ੍ਭਂ ਸਿਦ੍ਧਂ ਤੈਲਮੁਤ੍ਤਰਬਸ੍ਤਿਃ| ਏਵਂ ਸਰ੍ਵਾਂਸ਼੍ਮਰੀਸੁ ਸਾਮਾਨ੍ਯੇਨੋਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਨਰਿਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸਃ| ਵਸ੍ਯਾਣਾਂ ਕੁਕ੍ਕੁਟਮਾਂਸਸ੍ਯ ਚ| ਸਸ੍ਠੀ ਤਪ੍ਤ੍ਯਪੇਕ੍ਸਾ| ਪ੍ਰਕਰ੍ਸੇਣਾਤਿਸ਼ਯੇਨ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ਪ੍ਰਮਦਾਃ ਸੇਵ੍ਯਾਃ||੧੬||
Adhikarana shastrAvacaraNAvasthA (17) · Śloka 17
ਕ੍ਰਿਯਾਭਿਰਾਭਿਃ ਸਿਦ੍ਧਾਮਿਰ੍ਨ ਚੇਚ੍ਛਾਨ੍ਤਿਸ੍ਤਤੋ ਭਿਸਕ੍| ਇਤਿ ਰਾਜਾਨਮਾਪਚ੍ਛ੍ਯ ਸ਼ਸ੍ਤਂ ਸਾਧ੍ਵਵਚਾਰਯੇਤ੍| ਅਕ੍ਰਿਯਾਯਾਂ ਧ੍ਰੁਵੋ ਮਤ੍ਯੁਃ ਕ੍ਰਿਯਾਯਾਂ ਸਂਸ਼ਯੋ ਭਵੇਤ੍| ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਸ੍ਯਾਪਿ ਵੈਦ੍ਯਸ੍ਯ ਬਹੁਸ਼ਃ ਸਿਦ੍ਧਕਰ੍ਮਣਃ||੧੭||
क्रियाभिराभिः सिद्धामिर्न चेच्छान्तिस्ततो भिषक्| इति राजानमापृच्छ्य शस्तं साध्ववचारयेत्| अक्रियायां ध्रुवो मृत्युः क्रियायां संशयो भवेत्| निश्चितस्यापि वैद्यस्य बहुशः सिद्धकर्मणः||१७||
🔊 Audio coming soon
ਆਭਿਰਨਨ੍ਤਰੋਕ੍ਤਾਭਿਃ ਕ੍ਰਿਯਾਭਿਃ ਸਿਦ੍ਧਾਭਿਰ੍ਨਿਸ੍ਸਂਸ਼ਯਂ ਸ੍ਵਕਾਰ੍ਯਸਮ੍ਪਾਦਿਨੀਭਿਰ੍ਨ ਚੇਚ੍ਛਾਨ੍ਤਿਰਸ਼੍ਮਰ੍ਯਾ ਭਵਤਿ| ਤਤੋ ਰਾਜਾਨਂ ਦੇਸ਼ਨਾਯਕਮਾਪਚ੍ਛ੍ਯ ਸ਼੍ਰਾਵਯਿਤ੍ਵਾ ਸਾਧੁ ਕਤ੍ਵਾ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਮਵਚਾਰਯੇਤ੍| ਅਕ੍ਰਿਯਾਯਾਂ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯਾਨਵਚਾਰਣੇ ਧ੍ਰੁਵੋਵਸ਼੍ਯਮ੍ਭਾਵੀ ਮਤ੍ਯੁਃ| ਕ੍ਰਿਯਾਯਾਂ ਪੁਨਰ੍ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਸ੍ਯਾਪਿ ਵਿਸਯਪ੍ਰਵਤ੍ਤਸ੍ਯਾਪ੍ਯਨੇਕਸ਼ਸ਼੍ਚਾਸ਼੍ਮਨਿ ਸੁਸਿਦ੍ਧਕਰ੍ਮਣੋ ਵੈਦ੍ਯਸ੍ਯ ਸੁਸਂਸ਼ਯੋ ਭਵੇਦਤੋ ਵਰਂ ਕ੍ਰਿਯਾ| ਨ ਤ੍ਵਕ੍ਰਿਯਾ| ਅਥਵਾ ਅਕ੍ਰਿਯਾ ਦੁਸ੍ਕ੍ਰਿਯਾ|| ੧੭||
Adhikarana shastrAvacAraNavidhiH (18) · Śloka 18
ਅਥਾਤੁਰਮੁਪਸ੍ਨਿਗ੍ਧਮਪਕਸ੍ਟਦੋਸਮੀਸਤ੍ਕਰ੍ਸ਼ਿਤਮਭ੍ਯਕ੍ਤਸ੍ਵਿਨ੍ਨ ਸ਼ਰੀਰਮਭੁਕ੍ਤਵਨ੍ਤਂ ਕਤਮਙ੍ਗਲਸ੍ਵਸ੍ਤਿਵਾਚਨਮੁਪਕਲ੍ਪਿਤ ਸਮ੍ਭਾਰਮਾਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਤਤੋ ਬਲਵਨ੍ਤਮਵਿਕ੍ਲਵਮਾਜਾਨੁਸਮੇ ਫਲਕੇ ਪ੍ਰਾਗੁਪਵੇਸ਼੍ਯ ਪੁਰੁਸਂ ਤਸ੍ਯੋਤ੍ਸਙ੍ਗੇ ਸੁਨਿਸਣ੍ਣਪੂਰ੍ਵ ਕਾਯਮੁਤ੍ਤਾਨਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਚੁਮ੍ਬਲੋਪਵਿਸ੍ਟਂ ਸਙ੍ਕੁਚਿਤਜਾਨੁਕੂਰ੍ਪਰਮਿਤ ਰੇਣ ਪੁਂਸਾ ਸਹ ਬਦ੍ਧਂ ਸੂਤ੍ਰੈਃ ਸ਼ਾਟਕੇਨ ਵਾ ਤਤੋਸ੍ਯ ਸ੍ਵਭ੍ਯਕ੍ਤਂ ਨਾਭਿਪ੍ਰਦੇਸ਼ਂ ਵਾਮਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਵਿਮਦ੍ਯ ਮੁਸ੍ਟਿਨਾਵਪੀਡਯੇਤ੍| ਅਧੋਨਾਭੇਰ੍ਯਾਵਦਸ਼੍ਮਰ੍ਯਧਃ ਪ੍ਰਤਿਪਨ੍ਨਾ ਤਤਸ੍ਤੈਲਾਭ੍ਯਕ੍ਤੇ ਕਤ੍ਤ ਨਖੇ ਵਾਮਹਸ੍ਤਪ੍ਰਦੇਸ਼ਿਨੀਮਧ੍ਯਮੇ ਪਾਯੌ ਪ੍ਰਣਿਧਾਯਾਨੁਸੇਵ ਨ੍ਯਾਸਾਦ੍ਯ ਚ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਬਲਾਭ੍ਯਾਮਸ਼੍ਮਰੀਂ ਮੇਢ੍ਰਗੁਦਯੋਰਨ੍ਤਰਮਾਨੀਯ ਨਿਰ੍ਵਲੀਕਮਨਯਾਯਤਵਿਸਮਂ ਚ ਬਸ੍ਤਿਂ ਸਨ੍ਨਿਵੇਸ਼੍ਯ ਭਸ਼ਮੁ ਤ੍ਪੀਡਯੇਦਙ੍ਗੁਲੀਭ੍ਯਾਂ ਯਾਵਤ੍ ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਰਿਵੋਨ੍ਨਤਂ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਭਵਤਿ| ਤਤਃ ਸੇਵਨ੍ਯਾਃ ਸਵ੍ਯੇ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਸੇਵਨੀਂ ਯਵਮਾਤ੍ਰਂ ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਦਧ੍ਯਾਚ੍ਛਸ੍ਤ੍ਰਮਸ਼੍ਮਰੀਪ੍ਰਮਾਣੇਨ| ਦਕ੍ਸਿਣਤੋ ਵਾ ਕ੍ਰਿਯਾਸੌ ਕਰ੍ਯਹੇਤੋਰਿਤ੍ਯੇਕੇ| ਯਥਾ ਨ ਵਿਭਿਦ੍ਯਤੇ ਵਿਚੂਰ੍ਣ੍ਯਤੇ ਵਾ ਤਥਾ ਪ੍ਰਯਤੇਤ| ਤਚ੍ਚੂਰ੍ਣਮਲ੍ਪਮਪ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਂ ਪੁਨਃ ਪਰਿਵਦ੍ਧਿਮੇਤਿ| ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਮਗ੍ਰਾਮਗ੍ਰਵਕ੍ਰੇਣਾਦਦੀਤ||੧੮||
अथातुरमुपस्निग्धमपकृष्टदोषमीषत्कर्शितमभ्यक्तस्विन्न शरीरमभुक्तवन्तं कृतमङ्गलस्वस्तिवाचनमुपकल्पित सम्भारमाश्वास्य ततो बलवन्तमविक्लवमाजानुसमे फलके प्रागुपवेश्य पुरुषं तस्योत्सङ्गे सुनिषण्णपूर्व कायमुत्तानं वस्त्रचुम्बलोपविष्टं सङ्कुचितजानुकूर्परमित रेण पुंसा सह बद्धं सूत्रैः शाटकेन वा ततोऽस्य स्वभ्यक्तं नाभिप्रदेशं वामपार्श्वे विमृद्य मुष्टिनावपीडयेत्| अधोनाभेर्यावदश्मर्यधः प्रतिपन्ना ततस्तैलाभ्यक्ते कृत्त नखे वामहस्तप्रदेशिनीमध्यमे पायौ प्रणिधायानुसेव न्यासाद्य च प्रयत्नबलाभ्यामश्मरीं मेढ्रगुदयोरन्तरमानीय निर्वलीकमनयायतविषमं च बस्तिं सन्निवेश्य भृशमु त्पीडयेदङ्गुलीभ्यां यावत् ग्रन्थिरिवोन्नतं शल्यं भवति| ततः सेवन्याः सव्ये पार्श्वे सेवनीं यवमात्रं मुक्त्वा निदध्याच्छस्त्रमश्मरीप्रमाणेन| दक्षिणतो वा क्रियासौ कर्यहेतोरित्येके| यथा न विभिद्यते विचूर्ण्यते वा तथा प्रयतेत| तच्चूर्णमल्पमप्यवस्थितं पुनः परिवृद्धिमेति| तस्मात् समग्रामग्रवक्रेणाददीत||१८||
🔊 Audio coming soon
ਅਥੇਤਿ ਮਙ੍ਗਲਾਰ੍ਥਸ਼੍ਚਰਕਾਚਾਰ੍ਯਸ਼ੈਲੀ| ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਮੇਵੋਪਸ੍ਨਿਗ੍ਧਮ੍| ਤਥਾ ਸ਼ੋਧਨਾਨਨ੍ਤਰਮੀਸਤ੍ਕਰ੍ਸ਼ਿਤਮ੍| ਕਰ੍ਸ਼ਨੇਨ ਹ੍ਯਸ਼੍ਮਰੀ ਸੁਖਸਞ੍ਚਾਰ੍ਯਾ ਭਵਤਿ| ਸਮ੍ਭਾਰਃ ਸ਼ੀਤੋਦਕੌਸਧਾਦਿ ਵਕ੍ਸ੍ਯਮਾਣਮ੍| ਬਲਵਤ੍ਵਾਦਿਯੁਕ੍ਤਮੁਪਾਸ਼੍ਰਯਪੁਰੁਸਂ ਫਲਕ ਉਪਵੇਸ਼ਯੇਤ੍| ਵਸ੍ਤ੍ਰਚੁਮ੍ਬਲਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਮਯਮਾਸਨਮ੍| ਸਙ੍ਕੁਚਿਤਕੂਰ੍ਪਰਜਾਨੁਸਮਾਸ਼੍ਰਯਪੁਰੁਸੇਣ ਸਹ ਰਜ੍ਵਾ ਸ਼ਾਟਕੇਨ ਬਦ੍ਧਮ੍| ਵਾਮਹਸ੍ਤਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਨ੍ਯੌ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਿਨੀਮਧ੍ਯਮੇ ਤਥੋਕ੍ਤੇ| ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਿਨ੍ਯਙ੍ਗੁਸ੍ਠਸਮੀਪਸ੍ਥਾਙ੍ਗੁਲੀ| ਸੇਵਨੀਮਨੁ ਸੇਵਨੀਮਨੁਸਰਨ੍| ਤਾਭ੍ਯਾਮਙ੍ਗੁਲੀਭ੍ਯਾਮਨ੍ਤਰ੍ਵਸ੍ਤੁ ਤਥਾ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਯਥਾ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ੇ ਬਲਿਰਹਿਤਤ੍ਵਾਦਿ ਸਮ੍ਭਵਤਿ| ਬਲਯਃ ਸਙ੍ਕੋਚਾਃ ਵਿਸਯਂ ਨਿਮ੍ਨੋਕ੍ਤਮ੍| ਸ਼ਲ੍ਯਮਸ਼੍ਮਰੀ| ਅਸ਼੍ਮਰੀਪ੍ਰਮਾਣੇਨ ਸੀਵਨ੍ਯਾ ਵਾਮੇ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਕਂ ਨਿਦਧ੍ਯਾਤ੍| ਏਕ ਆਚਾਰ੍ਯਾ ਦਕ੍ਸਿਣੇ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਸੀਵਨ੍ਯਾਃ ਛੇਦਨਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ| ਹੇਤੁਰ੍ਵੈਦ੍ਯਸ੍ਯ ਕ੍ਰਿਯਾਯਾਃ ਸੁਕਰਤਾ| ਤਥਾ ਚ ਵੈਦ੍ਯੇਨ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਕਰ੍ਮ ਕਾਰ੍ਯਂ ਯਥਾ ਨਾਸ਼੍ਮਰੀ ਚੂਰ੍ਣ੍ਯਤੇ| ਚੂਰ੍ਣਿਤਾਯਾ ਅਲ੍ਪਮਪ੍ਯਵਸ਼ਿਸ੍ਟਂ ਚੂਰ੍ਣਂ ਪੁਨਰਸ਼੍ਮਰੀਤ੍ਵਮੇਵ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ| ਅਗ੍ਰਵਕ੍ਰਮਸ਼੍ਮਰ੍ਯਾਹਰਣਂ ਸਰ੍ਪਫਣਵਦ੍ਵਕ੍ਰਮਗ੍ਰਤ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਮ੍||੧੮||
Adhikarana strINAM visheShaH (19) · Śloka 19
ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਤੁ ਬਸ੍ਤਿਃ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਗਤੋ ਗਰ੍ਭਾਸ਼ਯਸਨ੍ਨਿਕਸ੍ਟਃ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਾ ਸਾਮੁਤ੍ਸਙ੍ਗਵਦਧਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਂ ਪਾਤਯੇਤ੍| ਅਤੋਨ੍ਯਥਾ ਖਲ੍ਵਾਸਾਂ ਮੂਤ੍ਰਸ੍ਰਾਵੀ ਵ੍ਰਣੋ ਭਵਤਿ, ਪੁਰੁਸਸ੍ਯ ਚ ਮੂਤ੍ਰਪ੍ਰਸੇਕਕ੍ਸਣਨਾਤ੍| ਅਸ਼੍ਮਰੀਨਿਮਿਤ੍ਤਮੇਕਤੋ ਭਿਨ੍ਨੋ ਬਸ੍ਤਿਃ ਸਿਧ੍ਯਤਿ| ਕ੍ਰਿਯਾਭ੍ਯਾ ਸਾਚ੍ਛਸ੍ਰਵਿਹਿਤਚ੍ਛੇਦਾਦਨਿਸ੍ਪਨ੍ਦਪਰਿਵਦ੍ਧਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਸ਼ਲ੍ਯਸ੍ਯੇਤਿ| ਨ ਤੁ ਦ੍ਵਿਧਾ ਭਿਨ੍ਨਬਸ੍ਤਿਰਸ਼੍ਮਰੀਮਾਨਪਿ||੧੯||
स्त्रीणां तु बस्तिः पार्श्वगतो गर्भाशयसन्निकृष्टः तस्मात्ता सामुत्सङ्गवदधः शस्त्रं पातयेत्| अतोऽन्यथा खल्वासां मूत्रस्रावी व्रणो भवति, पुरुषस्य च मूत्रप्रसेकक्षणनात्| अश्मरीनिमित्तमेकतो भिन्नो बस्तिः सिध्यति| क्रियाभ्या साच्छस्रविहितच्छेदादनिष्पन्दपरिवृद्धत्वाच्च शल्यस्येति| न तु द्विधा भिन्नबस्तिरश्मरीमानपि||१९||
🔊 Audio coming soon
ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਮੁਤ੍ਸਙ੍ਗਵਚ੍ਛਸ੍ਰਂ ਨ੍ਯਸੇਤ੍| ਉਤ੍ਸਙ੍ਗੋ ਮੁਖਮੂਲੇ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪੀਠਿਕਾ| ਯਥਾਵਰੁਦ੍ਧਪ੍ਰਵੇਸ਼ਂ ਮੂਤ੍ਰਸ੍ਰਾਵਵ੍ਰਣਕਾਰਣਾਯਾਸਮਰ੍ਥਮ੍ ਭਵਤਿ| ਪੁਰੁਸਸ੍ਯਾਪਿ ਮੂਤ੍ਰਪ੍ਰਸੇਕਕ੍ਸਣਨਾਤ੍ ਮੂਤ੍ਰਸ੍ਰੋਤਸਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਮੂਤ੍ਰਸ੍ਰਾਵੀ ਵ੍ਰਣੋ ਭਵਤਿ| ਅਸ਼੍ਮਰੀਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਯੋ ਭਿਨ੍ਨੋ ਬਸ੍ਤਿਃ ਸ ਏਕਸ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼ਿ ਭਿਨ੍ਨਃ ਸਿਦ੍ਧ੍ਯਤਿ| ਭਿਸਜੋਕੌਸ਼ਲਾਦ੍ ਦ੍ਵਿਧਾ ਭਿਨ੍ਨੇ ਨ ਸਿਦ੍ਧ੍ਯਤਿ| ਅਸ਼੍ਮਰੀਮਾਨਾਦਧਿਕਂ ਭਿਨ੍ਨਃ ਸੁਤਰਾਂ ਨ ਸਿਦ੍ਧ੍ਯਤ੍ਯਪਿਸ਼ਬ੍ਦਸ੍ਯਾਰ੍ਥਃ|| ੧੯||
Adhikarana shastrakarmottaraM karma (20) · Śloka 20
ਉਦ੍ਧਤਸ਼ਲ੍ਯਂ ਤੂਸ੍ਣੋਦਕਦ੍ਰੋਣ੍ਯਾਮਵਗਾਹ੍ਯ ਸ੍ਵੇਦਯੇਤ੍| ਤਥਾ ਬਸ੍ਤਿਰਸਜਾ ਨਾਪੂਰ੍ਯਤੇ| ਪੂਰ੍ਣੇ ਤੁ ਕ੍ਸੀਰਿਵਕ੍ਸਕਸਾਯਂ ਪੁਸ੍ਪਨੇਤ੍ਰੇਣ ਵਿਦਧ੍ਯਾਤ੍| ਸ ਹਿ ਤਥਾ ਬਸ੍ਤਿਗਤਮਸ਼੍ਮਰੀਚੂਰ੍ਣਂ ਰਕ੍ਤਂ ਚ ਨਿਰ੍ਹਰਤਿ| ਮੂਤ੍ਰਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਚ ਗੁਡਸੌਹਿਤ੍ਯਂ ਕਾਰਯੇਤ੍||੨੦||
उद्धृतशल्यं तूष्णोदकद्रोण्यामवगाह्य स्वेदयेत्| तथा बस्तिरसृजा नापूर्यते| पूर्णे तु क्षीरिवृक्षकषायं पुष्पनेत्रेण विदध्यात्| स हि तथा बस्तिगतमश्मरीचूर्णं रक्तं च निर्हरति| मूत्रविशुद्ध्यर्थं च गुडसौहित्यं कारयेत्||२०||
🔊 Audio coming soon
ਅਵਗਾਹਸ੍ਵੇਦੇਨਾਸਜਾ ਬਸ੍ਤਿਰ੍ਨਾਪੂਰ੍ਯਤੇ| ਅਥ ਕਦਾਚਿਦਾਪੂਰ੍ਣਸ੍ਤਤਃ ਪੁਸ੍ਪਨੇਤ੍ਰੇਣ ਕ੍ਸੀਰਿਵਕ੍ਸਕਸਾਯਂ ਵ੍ਰਣਪ੍ਰਕ੍ਸਾਲਨਾਯ ਦਦ੍ਯਾਤ੍| ਪੁਸ੍ਪਨੇਤ੍ਰ ਗ੍ਰਹਣੇਨੋਤ੍ਤਰਬਸ੍ਤਿਰ੍ਮੇਢ੍ਰਪ੍ਰਣਿਧੇਯ ਉਕ੍ਤੋ ਭਵਤਿ| ਕੁਨ੍ਦਾਸ਼੍ਵਮਾਰਸੁਮਨਃ ਪੁਸ੍ਪਵਨ੍ਤੋਪਮਂ ਦਢਂ ਨੇਤ੍ਰਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤਤ੍ਵਾਤ੍| ਗੁਡਸੌਹਿਤ੍ਯਂ ਗੁਡਸ੍ਯ ਤਪ੍ਤਿਃ|| ੨੦||
Adhikarana AhAravidhAnam (21) · Śloka 21
ਉਤ੍ਥਾਪ੍ਯ ਚੈਨਂ ਮਧੁਘਤਾਭ੍ਯਕ੍ਤਵ੍ਰਣਂ ਮੂਤ੍ਰਵਿਸ਼ੋਧਨਦ੍ਰਵ੍ਯਸਿਦ੍ਧ ਮੁਸ੍ਣਾਂ ਯਵਾਗੂਂ ਸਘਤਾਂ ਪਾਯਯੇਦੁਭਯਕਾਲਂ ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਮ੍| ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਾ ਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਗੁਡਪ੍ਰਗਾਢੇਨ ਪਯਸਾ ਮਦੁਮੋਦਨਮਲ੍ਪਂ ਭੋਜਯੇਦਾਦਸ਼ ਰਾਤ੍ਰਾਤ੍| ਅਤ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਫਲਾਮ੍ਲੈਰ੍ਜਾਙ੍ਗਲਰਸੈਃ||੨੧||
उत्थाप्य चैनं मधुघृताभ्यक्तव्रणं मूत्रविशोधनद्रव्यसिद्ध मुष्णां यवागूं सघृतां पाययेदुभयकालं त्रिरात्रम्| त्रिरात्रा दूर्ध्वं गुडप्रगाढेन पयसा मृदुमोदनमल्पं भोजयेदादश रात्रात्| अत ऊर्ध्वं फलाम्लैर्जाङ्गलरसैः||२१||
🔊 Audio coming soon
ਉਤ੍ਥਾਪ੍ਯ ਚੈਨਮਿਤ੍ਯਾਦਿ ਸੁਬੋਧਮ੍||੨੧||
Adhikarana vraNopacArAH (22) · Śloka 22
ਵ੍ਰਣਞ੍ਚ ਕ੍ਸੀਰਿਵਕ੍ਸਕਸਾਯੇਣ ਪ੍ਰਕ੍ਸਾਲ੍ਯ ਲੋਧ੍ਰਮਧੁਕਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾ ਪ੍ਰਪੌਣ੍ਡਰੀਕਕਲ੍ਕੇਨ ਲੇਪਯੇਤ੍| ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਰਾਤ੍ਰਂ ਚੈਨਮਪ੍ਰਮਤ੍ਤਃ ਸ੍ਵੇਦ ਯੇਤ੍| ਏਤੇਸ੍ਵੇਵ ਚ ਹਰਿਦ੍ਰਾਯੁਕ੍ਤੇਸੁ ਤੈਲਂ ਵਿਪਕ੍ਵਂ ਵ੍ਰਣਾ ਭ੍ਯਞ੍ਜਨਮ੍| ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰਾਚ੍ਚ ਸ੍ਵਮਾਰ੍ਗਮਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਮਾਨੇ ਮੂਤ੍ਰੇ ਯਥੋ ਕ੍ਤਮਗ੍ਨਿਨਾ ਵ੍ਰਣਂ ਦਹੇਤ੍| ਸ੍ਵਮਾਰ੍ਗਪ੍ਰਤਿਪਨ੍ਨੇ ਚੋਤ੍ਤਰਬਸ੍ਤ੍ਯਾ ਸ੍ਥਾਪਨਾਨੁਵਾਸਨੈ-ਰ੍ਮਧੁਰਪ੍ਰਾਯੈਰੁਪਾਚਰੇਤ੍||੨੨||
व्रणञ्च क्षीरिवृक्षकषायेण प्रक्षाल्य लोध्रमधुकमञ्जिष्ठा प्रपौण्डरीककल्केन लेपयेत्| द्वादशरात्रं चैनमप्रमत्तः स्वेद येत्| एतेष्वेव च हरिद्रायुक्तेषु तैलं विपक्वं व्रणा भ्यञ्जनम्| सप्तरात्राच्च स्वमार्गमप्रतिपद्यमाने मूत्रे यथो क्तमग्निना व्रणं दहेत्| स्वमार्गप्रतिपन्ने चोत्तरबस्त्या स्थापनानुवासनै-र्मधुरप्रायैरुपाचरेत्||२२||
🔊 Audio coming soon
ਅਪ੍ਰਮਤ੍ਤ ਇਤਿ ਪ੍ਰਮਾਦੇਨ ਸ੍ਵੇਦਸ੍ਯਾਤਿਯੋਗੋ ਮਹਤੇ ਦੋਸਾਯ ਭਵਤੀਤ੍ਯੁਕ੍ਤਮ੍| ਏਤੇਸ੍ਵਿਤਿ ਲੋਧ੍ਰਾਦਿਸੁ ਹਰਿਦ੍ਰਾਗਣਸਂਯੁਕ੍ਤੇਸੁ ਕਲ੍ਕਪਰਿਭਾਸਯਾ ਤੈਲਂ ਪਕ੍ਵਂ ਵ੍ਰਣਾਭ੍ਯਞ੍ਜਨੇ ਹਿਤਮ੍| ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਕਰ੍ਮਣਃ ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰਾਤ੍ ਸ੍ਵਮਾਰ੍ਗਮਾਯਾਤਿ ਵ| ਅਤ ਊਰ੍ਧ੍ਵਮਨਾਗਤਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸੇਤ੍|| ੨੨||
Adhikarana shukrAshmarIharaNam (23) · Śloka 23
ਯਦਚ੍ਛਯਾ ਮੂਤ੍ਰਮਾਰ੍ਗਪ੍ਰਤਿਪਨ੍ਨਾਮਨ੍ਤਰਾਸਕ੍ਤਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਸ਼੍ਮਰੀਂ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਂ ਵਾ ਸ੍ਰੋਤਸਾਪਹਰੇਤ੍| ਵਿਦਾਰ੍ਯ ਵਾ ਨਾਡੀਂ ਬਡਿਸ਼ੇਨੋ ਦ੍ਧਰੇਤ੍| ਰੂਢਵ੍ਰਣਸ਼੍ਚ ਵਰ੍ਸਮਙ੍ਗਨਾਸ਼੍ਚ ਨਗਨਾਗਰਥਦ੍ਰੁਮਾਨ੍ ਨਾਰੋ ਹੇਤ੍| ਨਾਪ੍ਸੁ ਪ੍ਲਵੇਤ ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਵਾ ਗੁਰੂਣਿ||੨੩||
यदृच्छया मूत्रमार्गप्रतिपन्नामन्तरासक्तां शुक्राश्मरीं शर्करां वा स्रोतसापहरेत्| विदार्य वा नाडीं बडिशेनो द्धरेत्| रूढव्रणश्च वर्षमङ्गनाश्च नगनागरथद्रुमान् नारो हेत्| नाप्सु प्लवेत भुञ्जीत वा गुरूणि||२३||
🔊 Audio coming soon
ਯਦਚ੍ਛਯੇਤਿ ਵਿਨਾ ਚਿਕਿਤ੍ਸਯਾ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਨਾਤ੍ ਪ੍ਰਵਤ੍ਤਾ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਸ਼੍ਮਰੀ ਯਦਾ ਅਨ੍ਤਰਾ ਮਧ੍ਯ ਆਸਜ੍ਜਤੇ ਤਦਾ ਸ਼ਲਾਕਾਦਿਨਾ ਸਞ੍ਚਾਲ੍ਯ ਸ੍ਵ-ਸ੍ਰੋਤਸੈਵਾਪਹਰੇਤ੍| ਯਦਿ ਤੁ ਸ੍ਰੋਤਸਾ ਆਹਰ੍ਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ ਤਦਾ ਤਾਂ ਨਾਡੀਂ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਤੋ ਵਿਦਾਰ੍ਯ ਬਡਿਸ਼ੇਨੋਦ੍ਧਰੇਤ੍| ਸੁਬੋਧਮ੍| ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਵਾ ਗੁਰੂਣਿ ਨੇਤਿ ਸਮ੍ਬਧ੍ਯਤੇ|| ੨੩||
Adhikarana shastrakarmaNi parihartavyamaShTakam (24-13) · Śloka 13
ਕਰ੍ਮਣਿ ਤੁ ਮੂਤ੍ਰਵਹਸ਼ੁਕ੍ਰਵਹਮੁਸ੍ਕਸ੍ਰੋਤੋ ਮੂਤ੍ਰਪ੍ਰਸੇਕਸੇਵ ਨੀਯੋਨਿਗੁਦਬਸ੍ਤਯੋਸ੍ਟੌ ਪਰਿਹਰ੍ਤਵ੍ਯਾਃ| ਤਤ੍ਰ ਮੂਤ੍ਰਵਹਚ੍ਛੇਦਾਤ੍ ਮੂਤ੍ਰਪੂਰ੍ਣਬਸ੍ਤੇਰ੍ਮਰਣਮ੍| ਸ਼ੁਕ੍ਰਵਹਚ੍ਛੇਦਾਨ੍ਮਰਣਂ ਕ੍ਲੈਬ੍ਯਂ ਵਾ| ਮੁਸ੍ਕਸ੍ਰੋਤਸੋਰੁਪਘਾਤਾਤ੍ ਧ੍ਵਜਭਙ੍ਗਃ| ਮੂਤ੍ਰਪ੍ਰਸੇਕਚ੍ਛੇਦਾਨ੍ਮੂਤ੍ਰ ਸ੍ਰਵਣਮ੍| ਸੇਵਨੀਯੋਨਿਚ੍ਛੇਦਨਾਦ੍ਰੁਜਾਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵਃ| ਗੁਦਬਸ੍ਤਿ ਵਿਦ੍ਧਸ੍ਯ ਸਦ੍ਯੋਮਰਣਮੁਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਾਗਿਤਿ| ਭਵਤਿ ਚਾਤ੍ਰ- ਮਰ੍ਮਾਣ੍ਯਮੂਨ੍ਯਵਿਜ੍ਞਾਯ ਸ੍ਰੋਤੋਜਾਨਿ ਸ਼ਰੀਰਿਣਾਮ੍| ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪਾਣਿਧ੍ਰੁਵਂ ਹਨ੍ਤਿ ਸਾਹਸਾਤ੍ਕੇਵਲੋ ਯਥਾ| ਇਤਿ||੨੪|| ਇਤਿ ਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸ੍ਯ ਸੂਨੋਰ੍ਵਾਗ੍ਭਟਸ੍ਯ ਕਤਾਵ ਸ੍ਟਾਙ੍ਗਸਂਗ੍ਰਹਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਸ੍ਥਾਨੇ ਮੂਤ੍ਰਾ ਘਾਤਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਨ੍ਨਾਮ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ||੧੩||
कर्मणि तु मूत्रवहशुक्रवहमुष्कस्रोतो मूत्रप्रसेकसेव नीयोनिगुदबस्तयोऽष्टौ परिहर्तव्याः| तत्र मूत्रवहच्छेदात् मूत्रपूर्णबस्तेर्मरणम्| शुक्रवहच्छेदान्मरणं क्लैब्यं वा| मुष्कस्रोतसोरुपघातात् ध्वजभङ्गः| मूत्रप्रसेकच्छेदान्मूत्र स्रवणम्| सेवनीयोनिच्छेदनाद्रुजाप्रादुर्भावः| गुदबस्ति विद्धस्य सद्योमरणमुक्तं प्रागिति| भवति चात्र- मर्माण्यमून्यविज्ञाय स्रोतोजानि शरीरिणाम्| शस्त्रपाणिध्रुवं हन्ति साहसात्केवलो यथा| इति||२४|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृताव ष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां चिकित्सितस्थाने मूत्रा घातचिकित्सितन्नाम त्रयोदशोऽध्यायः||१३||
🔊 Audio coming soon
ਅਸ਼੍ਮਰ੍ਯਾਹਰਣੇ ਚ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਕਰ੍ਮਣਿ ਮੂਤ੍ਰਵਹਸ੍ਰੋਤਃਪ੍ਰਭਤ੍ਯਸ੍ਟਕਂ ਭਿਸਜਾ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਪਰਿਹਰ੍ਤਵ੍ਯਮ੍| ਧ੍ਵਜਭਙ੍ਗੋ ਮੇਢ੍ਰਸ੍ਯਾਸ੍ਤਬ੍ਧਤਾ ਉਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਾਙ੍ ਮਰ੍ਮਵਿਭਾਗੇ| ਅਮੂਨ੍ਯਨਨ੍ਤਰੋਕ੍ਤਾਨ੍ਯਸ੍ਟੌ ਮਰ੍ਮਾਣਿ ਸ੍ਰੋਤੋਜਾਨ੍ਯਵਿਜ੍ਞਾਯ ਅਸ਼੍ਮਰ੍ਯਾਹਰਣੇ ਯਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪਾਣਿਰ੍ਭਵਤਿ ਸ ਧ੍ਰੁਵਮਵਸ਼੍ਯਮਾਤੁਰਂ ਹਨ੍ਤਿ| ਯਥਾ ਕੇਵਲਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪਾਣਿਰ੍ਧ੍ਰੁਵਂ ਹਨ੍ਤਿ| ਕੇਵਲ ਇਤ੍ਯੁਨ੍ਮਤ੍ਤਵਾਚੀ ਭਾਸਾਸ਼ਬ੍ਦ ਇਤਿ| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਨ੍ਮਹਾਮਹੋਪਾਧ੍ਯਾਯੇਨ੍ਦੁਵਿਰਚਿਤਾਯਾਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗ ਸਂਗ੍ਰਹਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਸ਼ਸ਼ਿਲੇਖਾਯਾਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤ ਸ੍ਥਾਨੇ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ