Adhikarana adhyAya pratij~jA (1) · Śloka 1
ਅਥਾਤੋ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਵ੍ਯਾਖ਼੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ||੧||
अथातो रक्तपित्तचिकित्सितं व्याख़्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
ਅਥ ਕ੍ਰਮਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਯ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਸ੍ਯ ਚਿਕਿਤ੍ਸਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਿਤੁਮਧ੍ਯਾਯ ਆਰਭ੍ਯਤੇ||੧||
Adhikarana mArgaBedAnusAraM sAdhyAsAdhyatA (2) · Śloka 2
ਊਰ੍ਧ੍ਵਗਂ ਬਲਿਨੋਵੇਗਮੇਕਦੋਸਾਨੁਗਂ ਨਵਮ੍| ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਂ ਸੁਖੇ ਕਾਲੇ ਸਾਧਯੇਨ੍ਨਿਰੁਪਦ੍ਰਵਮ੍| ਅਧੋਗਂ ਯਾਪਯੇਦ੍ਰਕ੍ਤਂ ਯਚ੍ਚਦੋਸਦ੍ਵਯਾਨੁਗਮ੍| ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਪੁਨਃ ਕੁਪ੍ਯਨ੍ਮਾਰ੍ਗਾਨ੍ਮਾਰ੍ਗਾਨ੍ਤਰਞ੍ਚ ਯਤ੍| ਅਤਿਪ੍ਰਵਤ੍ਤਂ ਮਨ੍ਦਾਗ੍ਨੇਸ੍ਤਿਦੋਸਂ ਦ੍ਵਿਪਥਂ ਤ੍ਯਜੇਤ੍||੨||
ऊर्ध्वगं बलिनोऽवेगमेकदोषानुगं नवम्| रक्तपित्तं सुखे काले साधयेन्निरुपद्रवम्| अधोगं यापयेद्रक्तं यच्चदोषद्वयानुगम्| शान्तं शान्तं पुनः कुप्यन्मार्गान्मार्गान्तरञ्च यत्| अतिप्रवृत्तं मन्दाग्नेस्तिदोषं द्विपथं त्यजेत्||२||
🔊 Audio coming soon
ਊਰ੍ਧ੍ਵਗਮਿਤ੍ਯਾਦਿਵਿਸ਼ਿਸ੍ਟਂ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਂ ਸਾਧਯੇਤ੍ ਚਿਕਿਤ੍ਸੇਤ੍| ਅਧੋਗਮਿਤ੍ਯਾਦਿਯੁਕ੍ਤਞ੍ਚ ਯਾਪਯੇਤ੍| ਯਦ੍ ਵ੍ਰਜਨ੍ ਅਤਿਪ੍ਰਵਤ੍ਤਤ੍ਵਾਦਿਯੁਕ੍ਤਨ੍ਤੁ ਤ੍ਯਜੇਤ੍ ਚਿਕਿਤ੍ਸੇਦਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਸੁਖ਼ਃ ਕਾਲੋ ਦ੍ਵਿਵਿਧੋਪ੍ਯਭਿਭਤਃ| ਉਪਦ੍ਰਵਾਃ ਵਿਕਤਵ੍ਯਾਧਿਵਿਜ੍ਞਾਨੀਯੇ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਿਤਾਃ||੨||
Adhikarana cikitsAsUtram (3) · Śloka 3
ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਨਿਦਾਨਮਯਨਂ ਮਲਾਵਨੁਬਲੌ ਬਲਮ੍| ਦੇਸ਼ਕਾਲਾਦ੍ਯਵਸ੍ਥਾਞ੍ਚ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤੇ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍| ਲਙ੍ਘਨਂ ਬਂਹਣਂ ਚਾਦੌ ਸ਼ੋਧਨਂ ਸ਼ਮਨਂ ਤਥਾ||੩||
ज्ञात्वा निदानमयनं मलावनुबलौ बलम्| देशकालाद्यवस्थाञ्च रक्तपित्ते प्रयोजयेत्| लङ्घनं बृंहणं चादौ शोधनं शमनं तथा||३||
🔊 Audio coming soon
ਸਾਧ੍ਯੇ ਚ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤੇ ਨਿਦਾਨਾਦਿਕਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤਦਾਨੁਗੁਣ੍ਯੇਨ ਕਦਾਚਿਦਾਦਾਵੇਵ ਲਙ੍ਘਨਂ ਯੋਜਯੇਤ੍| ਕਦਾਚਿਤ੍ ਬਂਹਣਮਿਤਿ| ਤਥਾ ਕਦਾਚਿਚ੍ਛੋਧਨਂ ਕਦਾਚਿਚ੍ਛਮਨਮ੍| ਅਨੁਬਲੌ ਮਲੌ ਵਾਤਕਫੌ||੩||
Adhikarana shodhanashamanayorviShayavisheShaH (4) · Śloka 4
ਸਨ੍ਤਰ੍ਪਣੋਤ੍ਥਂ ਬਲਿਨੋ ਬਹੁਦੋਸਸ੍ਯ ਸਾਧਯੇਤ੍| ਊਰ੍ਧ੍ਵਭਾਗਂ ਵਿਰੇਕੇਣ ਵਮਨੇਨ ਤ੍ਵਧੋਗਤਮ੍| ਸ਼ਮਨੈਰ੍ਬਂਹਣੈਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਲ੍ਲਙ੍ਘ੍ਯਬਂਹ੍ਯਾਨਵੇਕ੍ਸ੍ਯ ਚ||੪||
सन्तर्पणोत्थं बलिनो बहुदोषस्य साधयेत्| ऊर्ध्वभागं विरेकेण वमनेन त्वधोगतम्| शमनैर्बृंहणैश्चान्यल्लङ्घ्यबृंह्यानवेक्ष्य च||४||
🔊 Audio coming soon
ਸ਼ੋਧਨਾਦੇਃ ਸਾਮਾਨ੍ਯੇਨੋਕ੍ਤਤ੍ਵਾਤ੍ ਸਂਤਰ੍ਪਣੋਤ੍ਥਮਿਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਵਿਸ਼ੇਸ ਉਚ੍ਯਤੇ| `ਤੁ'ਸ਼ਬ੍ਦਾਤ੍ ਸਨ੍ਤਰ੍ਪਣੋਤ੍ਥਤ੍ਵਾਦਿਯੁਕ੍ਤਮੇਵਾਧੋਭਾਗਂ ਵਮਨੇਨ| ਅਨ੍ਯਦਿਤ੍ਯਪਤਰ੍ਪਣੋਤ੍ਥਂ ਅਬਲਸ੍ਯਾਲ੍ਪਦੋਸਸ੍ਯ ਚ ਯਦ੍ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਂ ਤਚ੍ਛਮਨੈੜ੍ਬਂਹਣੈਸ਼੍ਚ ਸਾਧਯੇਤ੍| ਲਙ੍ਘ੍ਯਬਂਹ੍ਯਾਨਵੇਕ੍ਸ੍ਯ ਚ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਂ ਸਾਧਯੇਦਿਤਿ| ਅਨੇਨੈਤਦੁਕ੍ਤਂ ਵ੍ਯਾਧਿਕਰ੍ਸ਼ਿਤਾਦਯੋ ਬਂਹ੍ਯਤ੍ਵੇਨ ਯੇ ਪੂਰ੍ਵਮੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤੇਸਾਂ ਸਨ੍ਤਰ੍ਪਣੋਤ੍ਥਤ੍ਵਾਦਿਯੁਕ੍ਤਮ੍ ਸ਼ੋਧਨੇਨ ਤਥਾ ਸਾਧਯੇਦ੍ਯਥਾ ਬਂਹਤ੍ਵਾਤ੍ ਲਙ੍ਘਨਂ ਨ ਦੋਸਾਯ ਭਵਤਿ| ਤਥਾ ਯੇਪਿ ਮੇਹ੍ਯਾਦਯੋ ਲਙ੍ਘ੍ਯਤ੍ਵੇਨ ਪਠਿਤਾਸ੍ਤੇਸਾਮਪਤਰ੍ਪਣੋਤ੍ਥਤ੍ਵਾਦਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਤਥਾਵਿਧਾਭ੍ਯਾਂ ਸ਼ਮਨਬਂਹਣਾਭ੍ਯਾਂ ਸਾਧਯੇਦ੍ਯਥਾਵਿਧਾਭ੍ਯਾਂ ਲਙ੍ਘ੍ਯਸ੍ਯ ਬਾਧਾ ਨ ਸਮ੍ਪਦ੍ਯਤ ਇਤਿ||੪||
Adhikarana mArgaBedAnusAraM SamanaviShayaH (5) · Śloka 5
ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਪ੍ਰਵਤ੍ਤੇ ਸ਼ਮਨੌ ਰਸੌ ਤਿਕ੍ਤਕਸਾਯਕੌ| ਉਪਵਾਸਸ਼੍ਚ ਨਿਸ਼੍ਸ਼ੁਣ੍ਠੀਸਡਙ੍ਗੋਦਕਪਾਯਿਨਃ| ਅਧੋਗੇ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤੇ ਤੁ ਬਂਹਣੋ ਮਧੁਰੋ ਰਸਃ||੫||
ऊर्ध्वं प्रवृत्ते शमनौ रसौ तिक्तकषायकौ| उपवासश्च निश्शुण्ठीषडङ्गोदकपायिनः| अधोगे रक्तपित्ते तु बृंहणो मधुरो रसः||५||
🔊 Audio coming soon
ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਪ੍ਰਵਤ੍ਤ ਇਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਸ਼ਮਨਬਹਣਯੋਰ੍ਮਾਰ੍ਗਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਵਿਸਯਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍| ਸਡਙ੍ਗਂ ਘਨਦਿਸਾਧਿਤਮੁਦਕਂ ਜ੍ਵਰਪਠਿਤਮ੍| ਮਧੁਰੋ ਰਸੋ ਨਾਨਾਵਿਧਯਾ ਭਕ੍ਸ੍ਯਾਦਿਕਲ੍ਪਨਯਾ||੫||
Adhikarana tarpaNaM peyA~jca (6) · Śloka 6
ਊਰ੍ਧ੍ਵਗੇ ਤਰ੍ਪਣਂ ਯੋਜ੍ਯਂ ਪੇਯਾਪੂਰ੍ਵਮਧੋਗਤੇ||੬||
ऊर्ध्वगे तर्पणं योज्यं पेयापूर्वमधोगते||६||
🔊 Audio coming soon
ਊਰ੍ਧ੍ਵਗੇ ਯਦਾਨ੍ਨਂ ਪ੍ਰਯੁਜ੍ਯਤੇ ਤਦਾ ਪ੍ਰਥਮਂ ਤਰ੍ਪਣਂ ਲਾਜਸਕ੍ਤਵਃ| ਅਧੋਗੇ ਤੁ ਪੇਯਾ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਾ||੬||
Adhikarana avidhAraNIyaM vidhAraNIya~jca raktapittam (7) · Śloka 7
ਅਸ਼੍ਨਤੋ ਬਲਿਨੋਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਨ ਧਾਰ੍ਯਂ ਤਦ੍ਧਿ ਰੋਗਕਤ੍| ਧਾਰਯੇਦਨ੍ਯਥਾ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਗ੍ਨਿਵਚ੍ਛੀਘ੍ਰਕਾਰਿ ਤਤ੍||੭||
अश्नतो बलिनोऽशुद्धं न धार्यं तद्धि रोगकृत्| धारयेदन्यथा शीघ्रमग्निवच्छीघ्रकारि तत्||७||
🔊 Audio coming soon
ਅਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਰਕ੍ਤਮਸ਼੍ਨਤੋਃ ਬਲਿਨਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਵਤ੍ਤਂ ਨੈਵ ਧਾਰ੍ਯਂ ਸ੍ਤਮ੍ਭਨਾਦਿਨਾ ਤਦ੍ਵਿਧਾਰਿਤਂ ਰੋਗਕਦ੍ਭਵਤਿ| ਅਨ੍ਯਥਾ ਪੁਨਰ੍ਯਦ੍ਭੋਜਨਰਹਿਤਸ੍ਯਾਬਲਸ੍ਯ ਚ ਪ੍ਰਵਤ੍ਤਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਞ੍ਚ ਤਚ੍ਛੀਘ੍ਰਂ ਧਾਰਯੇਤ੍| ਯਤਸ੍ਤਦ੍ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਾਮਗ੍ਨਿਵਚ੍ਛੀਘ੍ਰਕਾਰਿ ਰਕ੍ਤਕ੍ਸਯਾਚ੍ਛੀਘ੍ਰਂ ਮਾਰਯਤੀਤ੍ਯਰ੍ਥਃ||੭||
Adhikarana virecanaprayogAH (8) · Śloka 8
ਤ੍ਰਿਵਤਾਤ੍ਰਿਫਲਾਧਾਤ੍ਰੀਤ੍ਰਾਯਨ੍ਤ੍ਯਾਰਗ੍ਵਧਾਭਯਾਃ| ਗਵਾਕ੍ਸੀਕ੍ਸੁਰਸਕ੍ਸੀਰਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਕ੍ਸੋਦ੍ਰਾਸਿਤੋਤ੍ਕਟਾਃ| ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਕਲ੍ਪਵਿਹਿਤਾ ਵਿਰੇਕਾਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍| ਤ੍ਰਿਵਚ੍ਛ੍ਯਾਮਾਕਸਾਯੇਣ ਕਲ੍ਕੇਨ ਚ ਸਸ਼ਰ੍ਕਰਮ੍| ਸਾਧਯੇਦ੍ਵਿਧਿਵਲ੍ਲੇਹਂ ਲਿਹ੍ਯਾਤ੍ ਪਾਣਿਤਲਂ ਤਤਃ| ਤ੍ਰਿਫਲਾਤ੍ਰਿਵਤਾਸ਼੍ਯਾਮਾਪਿਪ੍ਪਲੀਸ਼ਰ੍ਕਰਾਮਧੁ| ਮੋਦਕਃ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋਰ੍ਧ੍ਵਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਜ੍ਵਰਪਹਃ| ਤ੍ਰਿਵਤ੍ਸਮਸਿਤਾ ਤਦ੍ਵਤ੍ ਪਿਪ੍ਪਲੀਪਾਦਸਂਯੁਤਾ||੮||
त्रिवृतात्रिफलाधात्रीत्रायन्त्यारग्वधाभयाः| गवाक्षीक्षुरसक्षीरद्राक्षाक्षोद्रासितोत्कटाः| यथास्वं कल्पविहिता विरेकार्थं प्रयोजयेत्| त्रिवृच्छ्यामाकषायेण कल्केन च सशर्करम्| साधयेद्विधिवल्लेहं लिह्यात् पाणितलं ततः| त्रिफलात्रिवृताश्यामापिप्पलीशर्करामधु| मोदकः सन्निपातोर्ध्वरक्तपित्तज्वरपहः| त्रिवृत्समसिता तद्वत् पिप्पलीपादसंयुता||८||
🔊 Audio coming soon
ਤ੍ਰਿਵਤ੍ਤਾਦਯੋਭਯਾਨ੍ਤਾਃ ਪਥਕ੍ਕਲ੍ਪੋਕ੍ਤੇਨ ਵਿਧਨੇਨ ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਵਿਸਯੇਸੁ ਗਵਾਕ੍ਸੀਕ੍ਸੁਰਸਾਦਿਭਿਰ੍ਯਥਾਯੋਗਮੇਕਦ੍ਵਿਤ੍ਰੈਰੁਤ੍ਕਟਾ ਵਿਰੇਕਾਰ੍ਥਂ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤੇ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍| ਤ੍ਰਿਵਤਃ ਸ਼ਾਮਾਯਸ਼੍ਚ ਕ੍ਵਾਥਂ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਞ੍ਚ ਵਿਪਾਚ੍ਯ ਤਤ੍ਰੈਵ ਚ ਲੇਹਤ੍ਵਾਪਾਦਨਯੋਗ੍ਯਂ ਤ੍ਰਿਵਚ੍ਛ੍ਯਾਮਾਕਲ੍ਕਂ ਦਤ੍ਵਾ ਲੇਹਂ ਸਾਧਯੇਤ੍| ਤ੍ਰਿਫਲਦਿਭਿਃ ਸਮੈਃ ਸ਼ਰ੍ਕਰਯਾ ਪਿਤ੍ਤਜਯਾਯਾਧਿਕਯਾ ਮਾਕ੍ਸਿਕੇਣ ਕਤੋ ਮੋਦਕਃ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਮੂਰ੍ਧ੍ਵਪ੍ਰਵਤ੍ਤਂ ਰਕ੍ਤਂ ਸ਼ੋਫਂ ਜ੍ਵਰਂ ਚਾਪਹਨ੍ਤਿ| ਤ੍ਰਿਵਤਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਗੁਣੇਨ ਭਾਗੇਨ ਪਿਪ੍ਪਲੀ| ਤਦ੍ਵਦਿਤਿ ਮੋਦਕਃ| ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾਦਿਹਰਃ| ਮਾਕ੍ਸਿਕਮਨੁਕ੍ਤਮਪਿ ਤਦ੍ਵਦ੍ਗ੍ਰਹਣੇਨ ਮੋਦਕਤ੍ਵਾਲ੍ਲਭ੍ਯਤੇ| ਇਤਿ ਵਿਰੇਚਨਾਨਿ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤੇ||੮||
Adhikarana vamanam (9) · Śloka 9
ਵਮਨਂ ਫਲਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਤਰ੍ਪਣਂ ਸਸਿਤਾ ਮਧੁ| ਸਸਿਤਂ ਵਾ ਜਲਂ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਯੁਕ੍ਤਂ ਵਾ ਮਧੁਕੋਦਕਮ੍| ਫਲੇਨ੍ਦ੍ਰਯਵਗਾਙ੍ਗੇਯੀਮਧੁਕਂ ਵਾ ਸਮਾਕ੍ਸਿਕਮ੍| ਕ੍ਸੀਰਂ ਵਾ ਰਸਮਿਕ੍ਸੋਰ੍ਵਾ ...................||੯||
वमनं फलसंयुक्तं तर्पणं ससिता मधु| ससितं वा जलं क्षौद्रयुक्तं वा मधुकोदकम्| फलेन्द्रयवगाङ्गेयीमधुकं वा समाक्षिकम्| क्षीरं वा रसमिक्षोर्वा ...................||९||
🔊 Audio coming soon
ਫਲਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਤਰ੍ਪਣਾਦਿਕਮਧੋਗਤੇ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤੇ ਵਮਨਂ ਭਵਤਿ| ਤਰ੍ਪਣਂ ਲਾਜਸਕ੍ਤਵੋ ਮਦਨਸਿਤਾਮਧੁਯੁਕ੍ਤਮ੍| ਸਸਿਤਂ ਵਾ ਜਲਮਿਤਿ ਵਾਸ਼ਬ੍ਦਾਤ੍ ਫਲਸਂਯੁਕ੍ਤਮੇਵ| ਕ੍ਸੀਰੇਕ੍ਸੁਰਸਯੋਰਨੁਕ੍ਤਾਨ੍ਯਪਿ ਫਲਾਨਿ ਵਮਨਤ੍ਵਾਤ੍ ਪ੍ਰਾਧਾਨ੍ਯਾਚ੍ਚ ਲਭ੍ਯਨ੍ਤੇ||੯||
Adhikarana Sodhanottaro vidhiH (10) · Śloka 10
.......................................ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਯਾਨਨ੍ਤਰੋ ਵਿਧਿਃ| ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਮਨ੍ਥਪੇਯਾਦਿਃ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯੋ ਰਕ੍ਸਤਾ ਬਲਮ੍||੧੦||
.......................................शुद्धस्यानन्तरो विधिः| यथास्वं मन्थपेयादिः प्रयोज्यो रक्षता बलम्||१०||
🔊 Audio coming soon
ਏਵਂ ਵਿਰੇਕੇਣ ਵਮਨੇਨ ਵਾ ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਵਿਸਯੇਸ੍ਵਨਨ੍ਤਰੋ ਵਕ੍ਸ੍ਯਮਾਣੋ ਵਿਧਿਃ ਕ੍ਵਚਿਨ੍ਮਨ੍ਥਾਦਿਃ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਃ| ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਪੇਯਾਦਿਃ| ਤਥਾ ਚ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯੋ ਯਥਾ ਬਲਹਾਨਿਰ੍ਨ ਭਵਤਿ||੧੦||
Adhikarana tatra manthAH (11) · Śloka 11
ਅਨ੍ਥੋ ਜ੍ਵਰੋਕ੍ਤੋ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਦਿਃ ਪਿਤ੍ਤਘ੍ਨੈਰ੍ਵਾ ਫਲੈਃ ਕਤਃ| ਮਧੁਖਰ੍ਜੂਰਮਦ੍ਵੀਕਾਪਰੂਸਕਤਿਤਾਮ੍ਭਸਾ| ਮਨ੍ਥੋ ਵਾ ਪਞ੍ਚਸਾਰੇਣ ਸਘਤੈਰ੍ਲਾਜਸਕ੍ਤੁਭਿਃ| ਦਾਡਿਮਾਮਲਕਾਮ੍ਲੋ ਵਾ ਮਨ੍ਦਾਗ੍ਨ੍ਯਮ੍ਲਾਭਿਲਾਸਿਣਃ||੧੧||
अन्थो ज्वरोक्तो द्राक्षादिः पित्तघ्नैर्वा फलैः कृतः| मधुखर्जूरमृद्वीकापरूषकतिताम्भसा| मन्थो वा पञ्चसारेण सघृतैर्लाजसक्तुभिः| दाडिमामलकाम्लो वा मन्दाग्न्यम्लाभिलाषिणः||११||
🔊 Audio coming soon
ਜ੍ਵਰੋਕ੍ਤੋ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਦਿਰ੍ਮਨ੍ਥਃ- ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਦਾਡਿਮਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਪਥ੍ਯਾਬਿਲ੍ਵਪਰੂਸਕੈਃ| ਸਮਧੂਕੈਃ ਸਬਦਰੈਃ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰੈਃ ਸਸਿਤੋਤ੍ਪਲੈਃ|| ਜ੍ਵਰਘ੍ਨੈਸ੍ਤੋਯਮਦਿਤੈਃ.....................||ਇਤਿ| ਅਨ੍ਯੈਰ੍ਵਾ ਪਿਤ੍ਤਘ੍ਨੈਃ ਫਲੈਃ ਕਤਃ| ਅਥਵਾ ਪਞ੍ਚਸਾਰਾਦਨ੍ਯੇਨਾਮ੍ਭਸਾ ਕਰਣਭੂਤੇਨ ਘਤਾਕ੍ਤੈਰ੍ਲਾਜਸਕ੍ਤੁਭਿਃ ਕਤੋ ਮਨ੍ਥਃ| ਅਨ੍ਯੈਃ ਪਞ੍ਚਸਾਰਸ਼੍ਬ੍ਦੇਨ ਕ੍ਸਤਕ੍ਸਯਕਾਸਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤੇ ਪਠਿਤਂ - ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਪਿਪ੍ਪਲੀਚੂਰ੍ਣੈਃ ਸਰ੍ਪਿਸਾ ਮਾਕ੍ਸਿਕੇਣ ਚ| ਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਵਾ ਸ਼ਤਂ ਕ੍ਸੀਰਂ ..............|| ਇਤਿ ਕ੍ਸੀਰਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਮ੍| ਤਤ੍ਰ ਤ ਏਵ ਪਣ੍ਡਿਤਾਃ ਪ੍ਰਮਾਣਮ੍| ਮਨ੍ਦਾਗ੍ਨੇਰਮ੍ਲਾਭਿਲਾਸਿਣਸ਼੍ਚ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਵਤੋ ਦਾਡਿਮੇਨਾਮ੍ਲਕੈਸ਼੍ਚਾਪਾਦਿਤਾਮ੍ਲਤ੍ਵੋ ਮਨ੍ਥਃ ਪਿਤ੍ਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਧਿਕ੍ਯਾਦਿਨਾ ਪੇਯਾਯੋਗ੍ਯਸ੍ਯੈਤੇ ਮਨ੍ਥਾਃ| ਤਤ੍ਰ ਚ ਜ੍ਵਰੋਕ੍ਤਂ ਸ੍ਮਰਣੀਯਮ੍||੧੧||
Adhikarana peyAH (12) · Śloka 12
ਕਮਲੋਤ੍ਪਲ੍ਕਿਞ੍ਜਲ੍ਕਪਸ਼੍ਨਿਪਰ੍ਣੀਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਕਾਃ| ਉਸ਼ੀਰਂ ਸ਼ਾਬਰਂ ਲੋਧ੍ਰਂ ਸ਼ਙ੍ਗਿਵੇਰਂ ਕੁਚਨ੍ਦਨਮ੍| ਹ੍ਰੀਬੇਰਂ ਧਾਤਕੀਪੁਸ੍ਪਂ ਬਿਲ੍ਵਮਧ੍ਯਂ ਦੁਰਾਲਭਾ| ਅਰ੍ਧਾਰ੍ਧੈਰ੍ਵਿਹਿਤਾਃ ਪੇਯਾ ਵਕ੍ਸਨ੍ਤੇ ਪਾਦਯੌਗਿਕਾਃ| ਭੂਨਿਮ੍ਬਸੇਵ੍ਯਜਲਦਾਸ਼੍ਚਨ੍ਦਨਾਮ੍ਬੁਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗਵਃ| ਸ਼ਾਲਿਪਰ੍ਣ੍ਯਾ ਯੁਤਾ ਮੁਦ੍ਗਾ ਪਸ਼੍ਨਿਪਰ੍ਣ੍ਯਾ ਮਸੂਰਕਾਃ| ਤੁਵਰ੍ਯੋ ਵਾਤਿਬਲਯਾ ਬਲਯਾ ਵਾ ਹਰੇਣਵਃ| ਤਤ੍ਕਸਾਯੇ ਹਿਤਾ ਪੇਯਾ ਮਾਂਸਪੇਯਾਸ੍ਤਥਾ ਰਸਾਃ| ਅਨਸ਼੍ਮ੍ਲਾਃ ਕਿਞ੍ਚਿਦਮ੍ਲਾ ਵਾ ਸਘਤਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸ਼ਰ੍ਕਰਾਃ||੧੨||
कमलोत्पल्किञ्जल्कपृश्निपर्णीप्रियङ्गुकाः| उशीरं शाबरं लोध्रं शृङ्गिवेरं कुचन्दनम्| ह्रीबेरं धातकीपुष्पं बिल्वमध्यं दुरालभा| अर्धार्धैर्विहिताः पेया वक्षन्ते पादयौगिकाः| भूनिम्बसेव्यजलदाश्चन्दनाम्बुप्रियङ्गवः| शालिपर्ण्या युता मुद्गा पृश्निपर्ण्या मसूरकाः| तुवर्यो वाऽतिबलया बलया वा हरेणवः| तत्कषाये हिता पेया मांसपेयास्तथा रसाः| अनश्म्लाः किञ्चिदम्ला वा सघॄतक्षौद्रशर्कराः||१२||
🔊 Audio coming soon
ਯਤ੍ਰ ਤੁ ਯੋਗ੍ਯਾਃ ਪੇਯਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕਮਲਾਦ੍ਯੁਸ਼ੀਰਾਦਿਹ੍ਰੀਬੇਰਾਦਿਭਿਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਰਰ੍ਧਸ਼੍ਲੋਕੈਰਾਚਾਰ੍ਯੈਰ੍ਵਿਹਿਤਾਃ ਪੇਯਾ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤੇ| ਭੂਨਿਮ੍ਬੇਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਸ਼੍ਲੋਕਚਤੁਰ੍ਭਾਗੈਃ ਸਟ੍ ਪੇਯਾ ਵਕ੍ਸ੍ਯਨ੍ਤੇ| ਤੁਵਰ੍ਯ ਆਢਕ੍ਯਃ| ਏਸਾਂ ਚਾਨਨ੍ਤਰੋਕ੍ਤਾਨਾਂ ਪੇਯੌਸਧਾਨਾਂ ਕ੍ਵਾਥੇ ਸਿਦ੍ਧਾਃ ਦੋਸਾਦ੍ਯਪੇਕ੍ਸਯਾ ਕਦਾਚਿਤ੍ ਪੇਯਾਃ ਕੇਵਲਾ ਹਿਤਾਃ| ਕਦਾਚਿਨ੍ਮਾਂਸਪੇਯਾਃ ਕਦਾਚਿਨ੍ਮਾਂਸਰਸਾਃ| ਤੇ ਚ ਪੇਯਾਦਯ ਔਸਧਕ੍ਵਾਥਸਿਦ੍ਧਾਃ ਕਦਾਚਿਦ੍ਦਾਡਿਮਾਮਲਕਾਦਿਨਾਮ੍ਲਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਚ ਘਤਾਦਿਯੁਕ੍ਤਾਃ||੧੨||
Adhikarana dhAnyaSAkAdikam (13) · Śloka 13
ਸ਼ੂਕਸ਼ਿਮ੍ਬੀਭਵਂ ਧਾਨ੍ਯਂ ਸ਼ਾਕਂ ਮਾਂਸਂ ਚ ਸ਼ਸ੍ਯਤੇ| ਅਨ੍ਨਸ੍ਵਰੂਪਵਿਜ੍ਞਾਨੇ ਯਦੁਕ੍ਤਂ ਲਘੁਸ਼ੀਤਲਮ੍||੧੩||
शूकशिम्बीभवं धान्यं शाकं मांसं च शस्यते| अन्नस्वरूपविज्ञाने यदुक्तं लघुशीतलम्||१३||
🔊 Audio coming soon
ਅਨ੍ਨਸ੍ਵਰੂਪਵਿਜ੍ਞਾਨੀਯੇਧ੍ਯਾਯੇ ਸ਼ੂਕਧਾਨ੍ਯਾਦਿਕਂ ਯਲ੍ਲਘੁਸ਼ੀਤਂ ਚੋਕ੍ਤਂ ਤਦ੍ਰਕ੍ਤੇ ਸ਼ਸ੍ਯਤੇ, ਨ ਤੁ ਯਵਕਾਦਿਮਾਸਾਦਿਕਾਕਮਾਚ੍ਯਾਦਿ||੧੩||
Adhikarana ambupAnam (14) · Śloka 14
ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਮਮ੍ਬੁਪਾਨੀਯਂ ਪਞ੍ਚਮੂਲੇਨ ਵਾ ਸ਼ਤਮ੍| ਲਘੁਨਾ ਸ਼ਤਸ਼ੀਤਂ ਵਾ ਮਧ੍ਵਮ੍ਭੋ ਵਾ ਫਲਾਮ੍ਬੁ ਵਾ||੧੪||
पूर्वोक्तमम्बुपानीयं पञ्चमूलेन वा शृतम्| लघुना शृतशीतं वा मध्वम्भो वा फलाम्बु वा||१४||
🔊 Audio coming soon
ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਮਮ੍ਬੁ ਨਿਸ਼੍ਸ਼ੁਣ੍ਠੀਸਡਙ੍ਗਮ੍| ਅਥਵਾ ਲਘੁਨਾ ਹ੍ਰਸ੍ਵੇਨ ਪਞ੍ਚਮੂਲੇਨ ਸਿਦ੍ਧਮ੍| ਸ਼ਤਸ਼ੀਤਂ ਵਾ ਕੇਵਲਮ੍| ਫਲਾਮ੍ਬੁ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਸ਼ਰ੍ਕਰਾਖਰ੍ਜੂਰਾਦਿਮਦਿਤਪੂਰ੍ਵਕਮ੍||੧੪||
Adhikarana annapAne padmakAdigaNAnAmupayogaH (15) · Śloka 15
ਪਦ੍ਮਕਾਦ੍ਯਞ੍ਜਨਾਦਿਞ੍ਚ ਸਾਰਿਵਾਦਿਞ੍ਚ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍| ਅਨ੍ਨਪਾਨੇ ਗਣਂ ਤਦ੍ਵਦ੍ਦਸ਼ਕਂ ਦਾਹਨਾਸ਼ਨਮ੍| ਕਫਾਨੁਗੇ ਯੂਸਸ਼ਾਕਂ ਮਾਰੁਤਾਨੁਗਤੇ ਰਸਮ੍||੧੫||
पद्मकाद्यञ्जनादिञ्च सारिवादिञ्च कल्पयेत्| अन्नपाने गणं तद्वद्दशकं दाहनाशनम्| कफानुगे यूषशाकं मारुतानुगते रसम्||१५||
🔊 Audio coming soon
ਅਨ੍ਨਪਾਨੇ ਚ ਪਦ੍ਮਕਾਦ੍ਯਞ੍ਜਨਾਦਿਸਾਰਿਵਾਦਿਕਂ ਗਣਂ ਦਾਹਨਾਸ਼ਨਮ੍ ਚ ਦਸ਼ਕਂ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍| ਏਸਾਂ ਕ੍ਵਾਥੇਨ ਸਾਧਯੇਤ੍ਪਾਨਂ ਚੇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਅਥਵਾਨ੍ਨਂ ਪਾਨਂ ਯਥਾਯੋਗਮੇਤੈਃ ਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਕਾਰਯੇਤ੍| ਪਦ੍ਮਕਲਾਜੋਸ਼ੀਰਂ ਮਧੁਕੋਤ੍ਪਲਸਾਰਿਵਾਸਿਤੋਦੀਚ੍ਯਮ੍| ਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਫਲਂ ਚਨ੍ਦਨਮੇਸ ਗਣੋ ਦਾਹਨਾਸ਼ਨਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ|| ਸੁਬੋਧਮ੍| ਰਸੋ ਮਾਂਸਰਸਃ||੧੫||
Adhikarana mAMsarasAH (16) · Śloka 16
ਅਭੀਰੋਰਙ੍ਕੁਰੈਰ੍ਲਾਵਾਃ ਸਹ ਮੁਦ੍ਗਾਃ ਪਟੋਲਜੈਃ| ਮਕੁਸ੍ਠਾ ਧਾਨ੍ਯਯਾਸੋਤ੍ਥੈ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤੇ ਪਰਂ ਮਤਾਃ| ਸ਼ਸ਼ਃ ਸਵਾਸ੍ਤੁਕਃ ਸ਼ਸ੍ਤੋ ਵਿਬਨ੍ਧੇ ਤਿਤ੍ਤਿਰਿਃ ਪੁਨਃ| ਉਦੁਮ੍ਬਰਸ੍ਯ ਨਿਰ੍ਯੂਹੇ ਸਾਧਿਤੋ ਮਾਰੁਤੇਧਿਕੇ| ਪ੍ਲਕ੍ਸਸ੍ਯ ਬਰ੍ਹਿਣਸ੍ਤਦ੍ਵਨ੍ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਸ੍ਯ ਚ ਕੁਕ੍ਕੁਟਃ| ਬਿਸੋਤ੍ਪਲਮਣਾਲਾਨਾਂ ਵਰ੍ਤਕਕ੍ਰਕਰੌ ਹਿਤੌ| ਵਰ੍ਤਿਕਾਮ੍ਭੋਜਨਾਲਾਨਾਮਸ਼੍ਵਤ੍ਥਸ੍ਯ ਕਪਿਞ੍ਜਲਃ| ਯਤ੍ਕਿਞ੍ਚਦ੍ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਸ੍ਯ ਨਿਦਾਨਂ ਤਚ੍ਚ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍||੧੬||
अभीरोरङ्कुरैर्लावाः सह मुद्गाः पटोलजैः| मकुष्ठा धान्ययासोत्थै रक्तपित्ते परं मताः| शशः सवास्तुकः शस्तो विबन्धे तित्तिरिः पुनः| उदुम्बरस्य निर्यूहे साधितो मारुतेऽधिके| प्लक्षस्य बर्हिणस्तद्वन्न्यग्रोधस्य च कुक्कुटः| बिसोत्पलमृणालानां वर्तकक्रकरौ हितौ| वर्तिकाम्भोजनालानामश्वत्थस्य कपिञ्जलः| यत्किञ्चद्रक्तपित्तस्य निदानं तच्च वर्जयेत्||१६||
🔊 Audio coming soon
ਲਾਵਾ ਨਾਮ ਪਕ੍ਸਿਣਃ| ਅਭੀਰੋਃ ਸ਼ਤਾਵਰ੍ਯਾਃ ਅਙ੍ਕੁਰੈਃ ਸਹ ਸਿਦ੍ਧਾਃ| ਤਥਾ ਮਕੁਸ੍ਠਾਦੁਰਾਲਭੋਤ੍ਥੈਸ਼੍ਚਾਙ੍ਕੁਰੈਃ| ਸੁਬੋਧਮ੍| ਪੁਨਃ ਸ਼ਬ੍ਦਾਤ੍ਤਿਤ੍ਤਿਰਿਰਪਿ ਸਵਾਸ੍ਤੁਕਃ| ਮਾਰੁਤਾਧਿਕੇ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤੇ ਉਦੁਮ੍ਬਰਕ੍ਵਾਥਸਾਧਿਤਃ ਤਿਤ੍ਤਿਰਿਃ| ਕ੍ਵਚਿਨ੍ਮਾਰੁਤੇਧਿਕੇ ਪ੍ਲਕ੍ਸਸ੍ਯ ਨਿਰ੍ਯੂਹੇ ਬਰ੍ਹਿਣੋ ਮਯੂਰਃ| ਫਲਬਰ੍ਹਾਭ੍ਯਾਮਿਨਙ੍ਮਤ੍ਵਰ੍ਥੀਯਃ| ਤਥਾ ਬਿਸਾਦੀਨਾਮਨ੍ਯਤਮਸ੍ਯ ਨਿਰ੍ਯੂਹੇ ਵਰ੍ਤਕਃ ਕ੍ਰਕਰੋ ਵਾ ਹਿਤਃ| ਮਣਾਲਂ ਬਿਸਾ~ਗ਼੍ਕੁਰਃ| ਸਰ੍ਵਾ ਸਸ੍ਠੀ ਨਿਰ੍ਯੂਹਾਪੇਕ੍ਸਯਾ| ਭਸ਼ੋਸ੍ਣਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਦਿ ਸਰ੍ਵਂ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਕਾਰਣਂ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤੀ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍||੧੬||
Adhikarana vAsArasAdiyogAH (17) · Śloka 17
ਵਾਸਾਰਸੇਨ ਫਲਿਨੀਮਲ੍ਲੋਧ੍ਰਾਞ੍ਜਨਮਾਕ੍ਸਿਕਮ੍| ਪਿਤ੍ਤਸਕ੍ਸ਼ਮਯੇਤ੍ਪੀਤਂ ਨਿਰ੍ਯਾਸੋ ਵਾਟਰੂਸਕਾਤ੍| ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਮਧੁਸਂਯੁਕ੍ਤਃ ਕੇਵਲੋ ਵਾ ਸ਼ਤੋਪਿ ਵਾ| ਵਸਃ ਸਦ੍ਯਃ ਜਯਤ੍ਯਸ੍ਰਂ ਸ ਹ੍ਯਸ੍ਯ ਪਰਮੌਸਧਮ੍| ਵਾਸਾਰਸੇਨ ਭੂਨਿਮ੍ਬਕਟੁਕਾਸ਼ਰ੍ਕਰਾਃ ਪਿਬੇਤ੍| ਤੇਨੈਵ ਵਾ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਯੁਤਂ ਪਦ੍ਮਕੇਸਰਪਦ੍ਮਕਮ੍| ਸਲੋਧ੍ਰਨਾਗਕੁਸੁਮਸ਼ਾਡ੍ਵਲੋਤ੍ਪਲਵਾਸ੍ਤੁਕਮ੍||੧੭||
वासारसेन फलिनीमृल्लोध्राञ्जनमाक्षिकम्| पित्तसृक्शमयेत्पीतं निर्यासो वाऽटरूषकात्| शर्करामधुसंयुक्तः केवलो वा शृतोऽपि वा| वृषः सद्यः जयत्यस्रं स ह्यस्य परमौषधम्| वासारसेन भूनिम्बकटुकाशर्कराः पिबेत्| तेनैव वा क्षौद्रयुतं पद्मकेसरपद्मकम्| सलोध्रनागकुसुमशाड्वलोत्पलवास्तुकम्||१७||
🔊 Audio coming soon
ਫਲਿਨ੍ਯਾਦਿ ਵਾਸਾਸ੍ਵਰਸੇਨ ਪੀਤਂ ਪਿਤ੍ਤਾਸਕ੍ਸ਼ਮਨਮ੍ ਅਥਵਾ ਕੇਵਲ ਏਵਾਟਰੂਸਸ੍ਯ ਵਾਸਾਯਾ ਨਿਰ੍ਯਾਸਃ ਸ੍ਵਰਸਃ| ਅਥਵਾ ਨ ਕੇਵਲੋਪਿ ਤੁ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਮਧੁਸਂਯੁਤ੍ਕ੍ਤਃ ਸ ਵਾਸਾਨਿਰ੍ਯਾਸਃ| ਅਥਵਾ ਸ਼ਤਃ ਕ੍ਵਥਿਤਃ| ਵਸਃ ਸਦ੍ਯੋ ਜਯਤ੍ਯਸ੍ਰਮ੍| ਹਿਸ਼ਬ੍ਦੋ ਯਸ੍ਮਾਦਰ੍ਥੇ| ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਕਾਰੋਪਿ ਵਸੋਸ੍ਯ ਰਕ੍ਤਸ੍ਯ ਪਰਂ ਪ੍ਰਧਾਨਮੌਸਧਮ੍| ਭੂਨਿਮ੍ਬਾਦਿਚੂਰ੍ਣਂ ਵਾਸਾਰਸੇਨ ਪ੍ਰਯੋਗਃ| ਤੇਨੈਵ ਮਾਕ੍ਸਿਕਯੁਕ੍ਤਂ ਪਦ੍ਮਕੇਸਰਾਦਿ ਵਾਸ੍ਤੁਕਾਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰਯੋਗਃ||੧੭||
Adhikarana prayogAntarANi (18) · Śloka 18
ਲਿਹ੍ਯਾਦ੍ਵਾ ਮਧੁਸਰ੍ਪਿਰ੍ਭ੍ਯਾਂ ਗਵਾਸ਼੍ਵਸ਼ਕਤੋ ਰਸਮ੍| ਪਥ੍ਯਾ ਰਜਨ੍ਯਹਿਂਸ੍ਰਾ ਵਾ ਪਲਾਣ੍ਡੁਂ ਤਦ੍ਵਦੇਵ ਵਾ| ਫਲਿਨੀਲੋਧ੍ਰਖਦਿਰਸ਼ਾਲ੍ਮਲੀਕੋਵਿਦਾਰਜਮ੍| ਸ਼ਿਰੀਸ਼ਸ਼ੇਲੁਕਕੁਭਵਿਨ੍ਦੁਵਾਰਾਤਿਮੁਕ੍ਤਜਮ੍| ਪਲਾਸ਼ਯੂਥਿਕਾਸ਼ਿਗ੍ਰੁਮਧੂਕਾਸਨਜਨ੍ਮ ਚ| ਮਧੁਨਾ ਚੂਰ੍ਣਿਤਂ ਪੁਸ੍ਪਮੇਕਤ੍ਰ ਪਥਗੇਵ ਵਾ| ਪੁਸ੍ਪੈਰੇਭਿਰ੍ਵਿਪਕ੍ਵਂ ਚ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਮਾਹਿਸਂ ਘਤਮ੍| ਲਿਹ੍ਯਾਤ੍ਕ੍ਸੌਦ੍ਰੇਣ ਪਥ੍ਯਾਂ ਵਾ ਕਿਞ੍ਜਲ੍ਕਂ ਕਮਲਸ੍ਯ ਵਾ| ਲਾਜਾਃ ਸ਼ਙ੍ਗਾਟਕਂ ਮੁਸ੍ਤਂ ਖਰ੍ਜੂਰਂ ਕਸ੍ਣਮਤ੍ਤਿਕਾਮ੍| ਕ੍ਸੀਰਿਵਕ੍ਸਾਙ੍ਕੁਰਾਨ੍ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਂ ਤਵਕ੍ਸੀਰੀਂ ਸਿਤੋਪਲਾਂਮ੍| ਗੈਰਿਕਂ ਮਧੁਕਂ ਲੋਧ੍ਰਂ ਸ਼ਙ੍ਖਂ ਸ਼ਮ੍ਬੂਕਮਞ੍ਜਨਮ੍| ਤਣ੍ਡੁਲੀਯਕਮੂਲਂ ਵਾ ਬੀਜਂ ਵਾ ਵਾਸ੍ਤੁਕੋਦ੍ਭਵਮ੍| ਪਟੋਲਮਾਲਤੀਨਿਮ੍ਬਚਨ੍ਦਨਦ੍ਵਯਪਦ੍ਮਕਮ੍| ਲੋਧ੍ਰੋ ਵਸਸ੍ਤਣ੍ਡੁਲੀਯਃ ਕਸ੍ਣਾ ਮਨ੍ਮਦਯਨ੍ਤਿਕਾ| ਸ਼ਤਾਵਰੀ ਗੋਪਕਨ੍ਯਾ ਕਾਕੋਲ੍ਯੌ ਮਧੁਯਸ੍ਟਿਕਾ| ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਹਰਾਃ ਕ੍ਵਾਥਾਸ੍ਤ੍ਰਯਃ ਸਮਧੁਸ਼ਰ੍ਕਰਾਃ| ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਗ੍ਰਥਿਤੇ ਰਕ੍ਤੇ ਲਿਹ੍ਯਾਤ੍ਪਾਰਾਵਤਾਚ੍ਛਕਤ੍||੧੮||
लिह्याद्वा मधुसर्पिर्भ्यां गवाश्वशकृतो रसम्| पथ्या रजन्यहिंस्रा वा पलाण्डुं तद्वदेव वा| फलिनीलोध्रखदिरशाल्मलीकोविदारजम्| शिरीशशेलुककुभविन्दुवारातिमुक्तजम्| पलाशयूथिकाशिग्रुमधूकासनजन्म च| मधुना चूर्णितं पुष्पमेकत्र पृथगेव वा| पुष्पैरेभिर्विपक्वं च सक्षौद्रं माहिषं घृतम्| लिह्यात्क्षौद्रेण पथ्यां वा किञ्जल्कं कमलस्य वा| लाजाः शृङ्गाटकं मुस्तं खर्जूरं कृष्णमृत्तिकाम्| क्षीरिवृक्षाङ्कुरान् द्राक्षां तवक्षीरीं सितोपलांम्| गैरिकं मधुकं लोध्रं शङ्खं शम्बूकमञ्जनम्| तण्डुलीयकमूलं वा बीजं वा वास्तुकोद्भवम्| पटोलमालतीनिम्बचन्दनद्वयपद्मकम्| लोध्रो वृषस्तण्डुलीयः कृष्णा मृन्मदयन्तिका| शतावरी गोपकन्या काकोल्यौ मधुयष्टिका| रक्तपित्तहराः क्वाथास्त्रयः समधुशर्कराः| सक्षौद्रं ग्रथिते रक्ते लिह्यात्पारावताच्छकृत्||१८||
🔊 Audio coming soon
ਗਵਾਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਸ਼ਕਦ੍ਰਸੋ ਘਤਮਾਕ੍ਸਿਕਾਭ੍ਯਾਂ ਲੇਹਪ੍ਰਯੋਗਃ| ਪਥ੍ਯਾਦੀਨਾਂ ਤਦ੍ਵਨ੍ਮਧੁਸਰ੍ਪਿਰ੍ਭ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਯੋਗਃ| ਤਥਾ ਪਲਾਣ੍ਡੋਃ| ਫਲਿਨ੍ਯਾਦੀਨਾਂ ਯਥਾ ਸਮ੍ਭਵਂ ਪੁਸ੍ਪਂ ਪਥਙ੍ਮਿਸ਼੍ਰਿਤਂ ਵਾ ਚੂਰ੍ਣਿਤਂ ਮਧੁਨਾ ਪ੍ਰਯੋਗਃ| ਅਥਵਾ ਤ੍ਰਿਭਿਃ ਸ਼੍ਲੋਕਾਦ੍ਯੈਸ੍ਤ੍ਰਯਃ ਪ੍ਰਯੋਗਾਃ| ਸੁਬੋਧਮ੍||੧੮||
Adhikarana raktAnitiHsrutau yogAH (19) · Śloka 19
ਅਤਿਨਿਃਸ੍ਰੁਤਰਕ੍ਤੋ ਵਾ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰੇਣ ਰੁਧਿਰਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਜਾਙ੍ਗਲਂ ਭਕ੍ਸਯੇਦ੍ਵਾਜਂ ਮਾਂਸਂ ਪਿਤ੍ਤਯੁਤਂ ਯਕਤ੍| ਲੋਧ੍ਰਕਾਲੀਯਕੋਸ਼ੀਰਫਲਿਨੀਸ਼ਙ੍ਖ਼ਗੈਰਿਕਮ੍| ਪਟੋਲਪਤ੍ਰਂ ਦੁਃਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾ ਸਮਙ੍ਗਾ ਸਾਰਿਵਾ ਲਤਾ| ਤ੍ਵਗ੍ਜਮ੍ਬੁਵੇਤਸਾਸ਼੍ਵਤ੍ਥਹਯਾਹ੍ਵੋਦੁਮ੍ਬਰਾਰ੍ਜੁਨਾਤ੍| ਕਿਰਾਤਤਿਕ੍ਤਕ੍ਰਮੁਕਮੁਸ੍ਤਕਟ੍ਫਲਪਦ੍ਮਕਮ੍| ਪ੍ਰਪੌਣ੍ਡਰੀਕਹ੍ਰੀਬੇਰ ਕਮਲੋਤ੍ਪਲਪਰ੍ਪਟਮ੍| ਚਨ੍ਦਨੇਨ ਪਥਗ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਸਮਸ੍ਤਂ ਵਾ ਸਸ਼ਰ੍ਕਰਮ੍| ਫਾਣ੍ਟੀਕਤਂ ਸ਼ਤਂ ਸ਼ੀਤਂ ਚੂਰ੍ਣਂ ਵਾ ਤਣ੍ਡੁਲਾਮ੍ਭਸਾ| ਪੀਤਮਾਸ਼ੁ ਜਯਤ੍ਯਸ੍ਰਂ ਤਡ੍ਦਾਹਤਮਕਾਨਪਿ||੧੯||
अतिनिःस्रुतरक्तो वा क्षौद्रेण रुधिरं पिबेत्| जाङ्गलं भक्षयेद्वाजं मांसं पित्तयुतं यकृत्| लोध्रकालीयकोशीरफलिनीशङ्ख़गैरिकम्| पटोलपत्रं दुःस्पर्शा समङ्गा सारिवा लता| त्वग्जम्बुवेतसाश्वत्थहयाह्वोदुम्बरार्जुनात्| किराततिक्तक्रमुकमुस्तकट्फलपद्मकम्| प्रपौण्डरीकह्रीबेर कमलोत्पलपर्पटम्| चन्दनेन पृथग्युक्तं समस्तं वा सशर्करम्| फाण्टीकृतं शृतं शीतं चूर्णं वा तण्डुलाम्भसा| पीतमाशु जयत्यस्रं तृड्दाहतमकानपि||१९||
🔊 Audio coming soon
ਸਤਮੇਵ ਨਿਃਸ੍ਰੁਤਮ੍| ਜਾਙ੍ਗਲਜੀਵਪ੍ਰਭਾਵਾਦ੍ਰੁਧਿਰਂ ਜਾਙ੍ਗਲਮ੍| ਅਥਵਾ ਆਜਂ ਯਕਦਪਕ੍ਵਂ ਸਜਾਤੀਯਪਿਤ੍ਤਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਭਕ੍ਸਯੇਤ੍| ਲੋਧ੍ਰਾਦਿਭਿਰ੍ਦੋਸਾਦ੍ਯਪੇਕ੍ਸਂ ਪਥਙ੍ਮਿਸ਼੍ਰੈਰ੍ਵਾ ਫਾਣ੍ਟਂ ਸ਼ਤਂ ਸ਼ੀਤਂ ਵਾ ਚੂਰ੍ਣਂ ਵਾ ਤਣ੍ਡੁਲਾਮ੍ਬੁਮਿਸ਼੍ਰਂ ਸਰ੍ਵਮੇਵ ਚਨ੍ਦਨਸ਼ਰ੍ਕਰਾਭ੍ਯਾਂ ਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਪੀਤਮਸ੍ਰਾਦੀਨਾਮਾਸ਼ੁ ਜਯਤਿ| ਅਰ੍ਜੁਨਾਨ੍ਤਾਨਾਂ ਤ੍ਵਚਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਃ||੧੯||
Adhikarana candanAdi kaShAyaH (20) · Śloka 20
ਚਨ੍ਦਨੋਸ਼ੀਰਜਲਦਲਾਜਮੁਦ੍ਗਕਣਾਯਵੈਃ| ਬਲਾਜਲੇ ਪਰ੍ਯੁਸਿਤੈਃ ਕਸਾਯੋ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਹਾ||੨੦||
चन्दनोशीरजलदलाजमुद्गकणायवैः| बलाजले पर्युषितैः कषायो रक्तपित्तहा||२०||
🔊 Audio coming soon
ਬਲਾਯਾਃ ਕ੍ਵਾਥਸ੍ਯ ਸਟ੍ਸੁ ਫਲੇਸੁ ਚਨ੍ਦਨਾਦੀਨਾਂ ਫਲਂ ਰਾਤ੍ਰਿਸ੍ਥਿਤਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯੇਹ੍ਨਿ ਪ੍ਰਾਤਃ ਕਸਾਯੋ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਘ੍ਨਃ||੨੦||
Adhikarana nIlotpalAdiSItakaShAyaH (22) · Śloka 22
ਨੀਲੋਤ੍ਪਲਂ ਸਿਤਾ ਯਸ੍ਟੀ ਮਧੁਕਂ ਪਦ੍ਮਕੇਸਰਮ੍| ਛਿਨ੍ਨੋਦ੍ਭਵਾ ਚ ਸ਼ੀਤੋਯਂ ਕਸਾਯੋ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਜਿਤ੍| ਅਤਿਦੇਸ਼ੇਨ ਪਿਤ੍ਤਜ੍ਵਰਘ੍ਨਾਃ ਕਸਾਯਾਃ ਯੇ ਚ ਪਿਤ੍ਤਜ੍ਵਰੇ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਃ ਕਸਾਯਾਸ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚ ਯੋਜਯੇਤ੍||੨੨||
नीलोत्पलं सिता यष्टी मधुकं पद्मकेसरम्| छिन्नोद्भवा च शीतोऽयं कषायो रक्तपित्तजित्| अतिदेशेन पित्तज्वरघ्नाः कषायाः ये च पित्तज्वरे प्रोक्ताः कषायास्तांश्च योजयेत्||२२||
🔊 Audio coming soon
ਨੀਲੋਤ੍ਪਲਾਦਿਭਿਃ ਸ਼ੀਤਕਸਾਯਃ| ਛਿਨ੍ਨੋਦ੍ਭ੍ਵਾ ਗੁਡੂਚੀ| ਸੁਬੋਧਮ੍||੨੨||
Adhikarana kShIraviShayaH yogASca (23) · Śloka 23
ਕਸਾਯੈਰ੍ਵਿਵਿਧੈਰੇਭਿਰ੍ਦੀਪ੍ਯਤੇਗ੍ਨੌ ਵਿਜਿਤੇ ਕਫੇ| ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਂ ਨ ਚੇਚ੍ਛਾਮ੍ਯੇਤ੍ਤਤ੍ਰ ਵਾਤੋਲ੍ਬਣੇ ਪਯਃ| ਯੁਞ੍ਜਾਚ੍ਛਾਗਂ ਸ਼ਤਂ ਤਦ੍ਵਦ੍ਗਵ੍ਯਂ ਪਞ੍ਚਗੁਣੇਮ੍ਭਸਿ| ਪਞ੍ਚਮੂਲੇਨ ਲਘੁਨਾ ਸ਼ਤਂ ਵਾ ਸਸਿਤਾ ਮਧੁ| ਜੀਵਕਰ੍ਸਭਕਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਬਲਾਗੋਕ੍ਸੁਰਨਾਗਰੈਃ| ਪਥਕ੍ਪਥਕ੍ ਸ਼ਤਂ ਸ਼ੀਤਂ ਸਘਤਂ ਸਿਤਯਾਥਵਾ| ਕ੍ਸੀਰੇਣ ਵਮਨੀਪੁਸ੍ਪਂ ਮਧੁਕਂ ਮਧੁਸ਼ਰ੍ਕਰਾਮ੍||੨੩||
कषायैर्विविधैरेभिर्दीप्यतेऽग्नौ विजिते कफे| रक्तपित्तं न चेच्छाम्येत्तत्र वातोल्बणे पयः| युञ्जाच्छागं शृतं तद्वद्गव्यं पञ्चगुणेऽम्भसि| पञ्चमूलेन लघुना शृतं वा ससिता मधु| जीवकर्षभकद्राक्षाबलागोक्षुरनागरैः| पृथक्पृथक् शृतं शीतं सघृतं सितयाऽथवा| क्षीरेण वमनीपुष्पं मधुकं मधुशर्कराम्||२३||
🔊 Audio coming soon
ਕਸਾਯੈਰ੍ਵਿਵਿਧੈਰਿਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਕ੍ਸੀਰਵਿਸਯੋ ਦਰ੍ਸ਼ਿਤਃ| ਤਦ੍ਵਦਿਤਿ ਗਵ੍ਯਂ ਪਯਃ ਸ਼ਤਮੇਤਲ੍ਲਘੁਪਞ੍ਚਮੂਲਸ਼ਤਮੇਵ ਸਸਿਤਾ ਮਧੁ| ਪਥਕ੍ਪਥਗਿਤਿ ਕਦਾਚਿਜ੍ਜੀਵਕੇਨ ਕਦਾਚਿਦ੍ਵਸਭਕੇਣੇਤ੍ਯੇਵਂ ਸਰ੍ਵੈਃ| ਅਥਵਾ ਸ਼ਰ੍ਕਰਯਾ ਸ਼ਤਂ ਸਰ੍ਵਥਾ ਸਘਤਮ੍| ਵਮਨੀਪੁਸ੍ਪਾਦਿਕਂ ਪਥਕ੍ ਕ੍ਸੀਰੇਣ ਚੂਰ੍ਣਿਤਮਾਲੋਡ੍ਯ| ਵਮਨੀ ਛਰ੍ਦਨਫਲਾ| ਵਾਟਯਾ ਕਾਰ੍ਪਾਸਨਗ੍ਨਿਕਾ||੨੩||
Adhikarana adhoge payoyogAH (24) · Śloka 24
ਗੋਕਣ੍ਟਕਾਭੀਰੁਸ਼ਤਂ ਪਰ੍ਣਿਨੀਭਿਸ੍ਤਥਾ ਪਯਃ| ਹਨ੍ਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਰਕ੍ਤਂ ਸਰੁਜਂ ਵਿਸ਼ੇਸਾਨ੍ਮੂਤ੍ਰਮਾਗਜਮ੍| ਵਿਣ੍ਮਾਰ੍ਗਗੇ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਹਿਤਂ ਮੋਚਰਸੇਨ ਤੁ| ਵਟਪ੍ਰਰੋਹੈਃ ਸ਼ੁਙ੍ਗੈਰ੍ਵਾ ਸ਼ੁਣ੍ਠ੍ਯੁਦੀਚ੍ਯੋਤ੍ਪਲੈਰਪਿ||੨੪||
गोकण्टकाभीरुशृतं पर्णिनीभिस्तथा पयः| हन्त्याशु रक्तं सरुजं विशेषान्मूत्रमागजम्| विण्मार्गगे विशेषेण हितं मोचरसेन तु| वटप्ररोहैः शुङ्गैर्वा शुण्ठ्युदीच्योत्पलैरपि||२४||
🔊 Audio coming soon
ਗੋਕਣ੍ਟਕਸ਼ਤਾਵਰੀਭ੍ਯਾਂ ਸ਼ਤਮਥਵਾ ਪਰ੍ਣਿਨੀਭਿਃ| ਪਰ੍ਣਿਨ੍ਯੋ ਮੁਦ੍ਗ-ਮਾਸਸਾਲਪਸ਼੍ਨਿਪਰ੍ਣ੍ਯਃ| ਮੋਚਰਸੇਨ ਸ਼ਤਂ ਪਯ ਇਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਃ| ਨਿਰ੍ਯਾਸੋ ਯਸ੍ਤੁ ਸ਼ਾਲ੍ਮਲ੍ਯਾਃ ਸ ਮੋਚਰਸਸਂਜ੍ਞਿਤਃ| ਪ੍ਰਰੋਹਾਙ੍ਕੁਰਃ| ਸ਼ੁਙ੍ਗਂ ਪ੍ਰਥਮੋਦ੍ਭਿਨ੍ਨਂ ਕਿਸਲਯਮ੍| ਤਚ੍ਚ ਪ੍ਰਕਰਣਾਦ੍ਵਟਸ੍ਯੈਵ||੨੪||
Adhikarana raktAtisAradurnAmacikitsAtideSaH (25) · Śloka 25
ਰਕ੍ਤਾਤਿਸਾਰਦੁਰ੍ਨਾਮਚਿਕਿਤ੍ਸਾਂ ਚਾਤ੍ਰ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍||੨੫||
रक्तातिसारदुर्नामचिकित्सां चात्र कल्पयेत्||२५||
🔊 Audio coming soon
ਅਤ੍ਰ ਚ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤੇ ਦੋਸਾਦ੍ਯਪੇਕ੍ਸਯਾ ਰਕ੍ਤਾਤਿਸਾਰਚਿਕਿਤ੍ਸਾਂ ਰਕ੍ਤਾਰ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚਿਕਿਤ੍ਸਾਂ ਚ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍||੨੫||
Adhikarana siddhaghRutaviShayaH (26) · Śloka 26
ਪੀਤ੍ਵਾ ਕਸਾਯਾਨ੍ ਪਯਸਾ ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਪਯਸੈਵ ਤੁ| ਕਸਾਯਯੋਗੈਰੇਭਿਰ੍ਵਾ ਵਿਪਕ੍ਵਂ ਪਾਯਯੇਦ੍ ਘਤਮ੍||੨੬||
पीत्वा कषायान् पयसा भुञ्जीत पयसैव तु| कषाययोगैरेभिर्वा विपक्वं पाययेद् घृतम्||२६||
🔊 Audio coming soon
ਕਸਾਯਾਂਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਾਦੀਨ੍ ਪਯਸਾ ਪੀਤ੍ਵਾ ਪਯਸੈਵ ਭੁਞ੍ਜੀਤ| ਯਥਾਦੋਸਾਦਿ ਚ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤੈਰ੍ਨਾਨਾਵਿਧਕਲ੍ਪਨੋਪਾਯੋਗੈਰੌਸਧੈਰ੍ਵਿਪਕ੍ਵਂ ਘਤਂ ਪਾਯਯੇਤ੍||੨੬||
Adhikarana vRuShaghRutam (27) · Śloka 27
ਸਮੂਲਮਸ੍ਤਕਂ ਕ੍ਸੁਣ੍ਣਂ ਵਸਮਸ੍ਟਗੁਣੇਮ੍ਭਸਿ| ਪਕ੍ਤ੍ਵਾਸ੍ਟਾਂਸ਼ਾਵਸ਼ੇਸੇਣ ਘਤਂ ਤੇਨ ਵਿਪਾਚਯੇਤ੍| ਤਤ੍ਪੁਸ੍ਪਗਰ੍ਭਂ ਤਚ੍ਛੀਤਂ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਪਿਤ੍ਤਸ਼ੋਣਿਤਮ੍| ਪਿਤ੍ਤਗੁਲ੍ਮਜ੍ਵਰਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਹਦ੍ਰੋਗਕਾਮਿਲਾਃ| ਤਿਮਿਰਭ੍ਰਮਵੀਸਰ੍ਪਸ੍ਵਰਸਾਦਾਂਸ਼੍ਚ ਨਾਸ਼ਯੇਤ੍||੨੭||
समूलमस्तकं क्षुण्णं वृषमष्टगुणेऽम्भसि| पक्त्वाष्टांशावशेषेण घृतं तेन विपाचयेत्| तत्पुष्पगर्भं तच्छीतं सक्षौद्रं पित्तशोणितम्| पित्तगुल्मज्वरश्वासकासहृद्रोगकामिलाः| तिमिरभ्रमवीसर्पस्वरसादांश्च नाशयेत्||२७||
🔊 Audio coming soon
ਸਮੂਲਸ਼ਾਖਸ੍ਯਾਰ੍ਦ੍ਰਵਸਸ੍ਯੋਲੂਖਕ੍ਤੇ ਕ੍ਸੁਣ੍ਣਸ੍ਯ ਸੋਡਸ਼ਪਲਾਨ੍ਯਸ੍ਟਾਵਿਂਸ਼ੇਨ ਸ਼ਤੇਨ ਜਲਪਲਾਨਾਂ ਪਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਵਸ੍ਯ ਚ ਸੋਡਸ਼ਪਲਾਨਿ ਗਹੀਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਤਾਵਦੇਵ ਘਤਂ ਘਤਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਥਾਂਸ਼ੇਨ ਸ਼ੌਨਕਮਤੇਨ ਸਸ੍ਠਾਂਸ਼ੇਨ ਵਾ ਵਸਪੁਸ੍ਪਾਣਿ ਗਰ੍ਭੇ ਦਤ੍ਵਾ ਵਿਪਚੇਤ੍| ਸੁਬੋਧਮ੍||੨੭||
Adhikarana ghRutAntarANi (28) · Śloka 28
ਪਲਾਸ਼ਵਨ੍ਤਸ੍ਵਰਸੇ ਤਦ੍ਗਰ੍ਭਂ ਚ ਘਤਂ ਪਚੇਤ੍| ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਤਚ੍ਚ ਰਕ੍ਤਘ੍ਨਂ ਤਦ੍ਵਦ੍ਵਤ੍ਸਕਸਾਧਿਤਮ੍| ਲੋਧ੍ਰੋਤ੍ਪਲਸਮਙ੍ਗਾਭਿਸ੍ਤਥੈਵ ਤ੍ਰਾਯਮਾਣਯਾ||੨੮||
पलाशवृन्तस्वरसे तद्गर्भं च घृतं पचेत्| सक्षौद्रं तच्च रक्तघ्नं तद्वद्वत्सकसाधितम्| लोध्रोत्पलसमङ्गाभिस्तथैव त्रायमाणया||२८||
🔊 Audio coming soon
ਪਲਾਸ਼ਵਨ੍ਤਾਨਾਂ ਸ੍ਵਰਸਃ ਸਾਮਾਨ੍ਯਪਰਿਭਾਸਯਾ ਘਤਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਸ੍ਤੇਸਾਮੇਵ ਗਰ੍ਭਚੂਰ੍ਣਸ੍ਯ ਘਤਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਥਾਂਸ਼ਤ੍ਵਂ ਸ਼ੌਨਕਮਤੇ ਅਸ੍ਟਮਾਂਸ਼ਂ ਕਲ੍ਕਸ੍ਯ| ਅਨੇਨੈਵ ਵਿਧਿਨਾ ਵਤ੍ਸਕਲੋਧ੍ਰਾਦਿਤ੍ਰਾਯਮਾਣਾਸਾਧਿਤਾਨਿ ਤ੍ਰੀਣਿ ਘਤਾਨਿ| ਵਨ੍ਤਂ ਪਤ੍ਰਮ੍||੨੮||
Adhikarana utkArikA (29) · Śloka 29
ਲਾਜਗੋਧੂਮਮਧੁਕਸਿਤਾਚੂਰ੍ਣਂ ਪਯੋਦ੍ਰਵਮ੍| ਘਤੇਨੋਤ੍ਕਾਰਿਕਾਂ ਕਤ੍ਵਾ ਖਾਦੇਤ੍ਪਿਤ੍ਤਾਸ੍ਰਵਾਰਿਣੀਮ੍||੨੯||
लाजगोधूममधुकसिताचूर्णं पयोद्रवम्| घृतेनोत्कारिकां कृत्वा खादेत्पित्तास्रवारिणीम्||२९||
🔊 Audio coming soon
ਉਤ੍ਕਾਰਿਕਾ ਯਾ ਪਿਸ੍ਟਮਾਲੋਡ੍ਯ ਸਂਵੇਦ੍ਯ ਚ ਪਿਣ੍ਡੀਕ੍ਰਿਯਤੇ||੨੯||
Adhikarana kShArayogAH (kaNThage rakte) (30) · Śloka 30
ਰਕ੍ਤੇ ਸਪਿਚ੍ਛੇ ਸਕਫੇ ਗ੍ਰਥਿਤੇ ਕਣ੍ਠਮਾਰ੍ਗਗੇ| ਲਿਹ੍ਯਾਨ੍ਮਾਕ੍ਸਿਕਸਰ੍ਪਿਭ੍ਯਾਂ ਕ੍ਸਾਰਮੁਤ੍ਪਲਨਾਲਜਮ੍| ਮਣਾਲਾਮ੍ਭੋਜਕਿਞ੍ਜਲ੍ਕਸ਼੍ਯਾਮਾਸਨਮਧੂਕਜਮ੍| ਤਦ੍ਵਤ੍ਪਥਕ੍ ਪਥਕ੍ ਕ੍ਸਾਰਂ ...................||੩੦||
रक्ते सपिच्छे सकफे ग्रथिते कण्ठमार्गगे| लिह्यान्माक्षिकसर्पिभ्यां क्षारमुत्पलनालजम्| मृणालाम्भोजकिञ्जल्कश्यामासनमधूकजम्| तद्वत्पृथक् पृथक् क्षारं ...................||३०||
🔊 Audio coming soon
ਕਣ੍ਠਮਾਰ੍ਗਗੇ ਰਕ੍ਤੇ ਪਿਚ੍ਛਾਤ੍ਵਾਦਿਯੁਤੇ ਨੀਲੋਤ੍ਪਲਨਾਲਜਃ ਕ੍ਸਾਰੋ ਮਧੁਸਰ੍ਪਿਭ੍ਯਾਂ ਲੇਹ੍ਯਃ| ਪਿਚ੍ਛਾਮਣੁਪ੍ਰਾਯਮ੍| ਗ੍ਰਥਿਤਂ ਸਂਹਤਮ੍| ਮਣਾਲਾਦੀਨਾਮਨ੍ਯਤਮਸ੍ਯ ਕ੍ਸਾਰੋ ਦੋਸਾਦ੍ਯਪੇਕ੍ਸਯਾ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤਦ੍ਵਤ੍ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਮਧੁਭ੍ਯਾਂ ਲੀਢ ਉਤ੍ਪਲਨਾਲਵਦ੍ਵਿਜ੍ਞੇਯਃ||੩੦||
Adhikarana abhIrvAdighRutAni (31) · Śloka 31
.........................ਘਤਂ ਕ੍ਸੀਰੇਣ ਸਾਧਯੇਤ੍| ਪਿਸ੍ਟੈਰਭੀਰੁਕਾਕੋਲੀਮੇਦਾਵਕ੍ਸਾਮ੍ਲਦਾਡਿਮੈਃ| ਫਲਪੂਰਕਮੂਲੇਨ ਵਿਦਾਰ੍ਯਾ ਮਧੁਕੇਨ ਚ| ਤਦ੍ਵਿਬਨ੍ਧ੍ਜ੍ਵਰਾਨਾਹਸ਼ੂਲਕਾਸਾਸ੍ਰਪਿਤ੍ਤਜਿਤ੍||੩੧||
.........................घृतं क्षीरेण साधयेत्| पिष्टैरभीरुकाकोलीमेदावृक्षाम्लदाडिमैः| फलपूरकमूलेन विदार्या मधुकेन च| तद्विबन्ध्ज्वरानाहशूलकासास्रपित्तजित्||३१||
🔊 Audio coming soon
ਕ੍ਸੀਰੇਣ ਸਮਘਤੇਨ| ਪੁਨਰ੍ਵਸੁਮਤੇ ਚਤੁਰ੍ਥਾਂਸ਼ੇਨਾਭੀਰ੍ਵਾਦਿਕਲ੍ਕੇਨ ਘਤਂ ਪਚੇਤ ਜਲਂ ਵਿਨਾ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ ਨ ਸਂਸ੍ਕਾਰਯੋਗ੍ਯਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤੀਤ੍ਯਨੁਕ੍ਤਾਵਪ੍ਯਾਚਾਰ੍ਯਾਃ ਸਰ੍ਪਿਸਾ ਸਮਂ ਜਲਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ| ਅਭੀਰੁਃ ਸ਼ਤਾਵਰੀ| ਵਕ੍ਸਾਮ੍ਲਂ ਤਿਨ੍ਤਿਣੀਕਮ੍| ਫਲਪੂਰਕਂ ਬੀਜਪੂਰਕਮ੍||੩੧||
Adhikarana bastiviShayaH (32) · Śloka 32
ਪਞ੍ਚਭਿਃ ਪਞ੍ਚਮੂਲੈਸ਼੍ਚ ਸਿਦ੍ਧਮਾਦ੍ਯੈਸ੍ਤਦਰ੍ਥਕਤ੍| ਗੁਦਾਗਮੇ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਸ਼ੋਣਿਤੇ ਬਸ੍ਤਿਰਿਸ੍ਯਤੇ||੩੨||
पञ्चभिः पञ्चमूलैश्च सिद्धमाद्यैस्तदर्थकृत्| गुदागमे विशेषेण शोणिते बस्तिरिष्यते||३२||
🔊 Audio coming soon
ਆਦ੍ਯਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਪਞ੍ਚਮੂਲਾਨਿ ਮਹਦ੍ ਹ੍ਰਸ੍ਵਮਧ੍ਯਜੀਵਨਤਣਾਖ੍ਯਾਨਿ| ਤਦਰ੍ਥਕਦਿਤਿ ਵਿਬਨ੍ਧਜ੍ਵਰਾਦਿਜਿਤ੍| ਅਤ੍ਰ ਘਤਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਂ ਜਲਮ੍| ਪਞ੍ਚਮੂਲਕਲ੍ਕਸ਼੍ਚ ਘਤਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਥਾਂਸ਼ੇਨ| ਸੁਬੋਧਮ੍||੩੨
Adhikarana bastiprayogAH (33) · Śloka 33
ਮਧੁਕਾਞ੍ਜਨਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾਮਣਾਲੋਤ੍ਪਲਗੈਰਿਕੈਃ| ਸੁਵਰ੍ਣਲੋਧ੍ਰਕਾਲੀਯਸਮਙ੍ਗਾਮ੍ਬੁਜਚਨ੍ਦਨੈਃ| ਸੌਗਨ੍ਧਿਕਸਿਤਾਸ਼ਙ੍ਖੈਃ ਪਿਸ੍ਟੈਰ੍ਮਧੁਘਤਾਨ੍ਵਿਤੈਃ| ਕ੍ਸੀਰੇਣਸ੍ਥਾਪਯੇਦੇਨਂ ਸ੍ਨਾਤਞ੍ਚ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਾਮ੍ਭਸਾ| ਕ੍ਸੀਰੇਣੈਵਾਸ਼ਯੇਚ੍ਛਾਲੀਂਸ੍ਤਤੋ ਮਧੁਕਸਰ੍ਪਿਸਾ| ਕਾਲੇਨੁਵਾਸਯੇਦੇਵਮਤਿਸਾਰੇਪਿ ਦੁਸ੍ਤਰੇ| ਜੀਰ੍ਣੇਸਕ੍ਪ੍ਰਬਲੇ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਵਿਰੇਕੇ ਚਾਤਿਯੋਗਿਨਿ| ਵਿਦਾਰ੍ਯਾਦਿਗਣੇਨੇਸ੍ਟਂ ਸ਼ਤਂ ਵਾਸ੍ਥਾਪਨੇ ਪਯਃ| ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸ਼ਰ੍ਕਰਾਸਰ੍ਪਿਃ ਸਰ੍ਪਿਸ਼੍ਚੈਵਾਨੁਵਾਸਨੇ| ਮੂਤ੍ਰਾਸ਼ਯਸ੍ਥਂ ਸ਼ਮਯੇਦ੍ਰਕ੍ਤਮੁਤ੍ਤਰਬਸ੍ਤਿਭਿਃ| ਈਦਸ਼ੈਰੇਵ ਤਦ੍ਵਚ੍ਚ ਪ੍ਰਦਰੇਪਿ ਵਿਧਿਃ ਸ੍ਮਤਃ| ਛੇਦਭੇਦਾਦਿਭਿਸ਼੍ਚਾਤਿਪ੍ਰਵਤ੍ਤੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ਼ੋਣਿਤੇ| ਵਿਸ਼ੇਸਾਤ੍ਪ੍ਰਦਰਸ੍ਯੋਕ੍ਤਂ ਯੋਨਿਰੋਗੇਸੁ ਚੌਸਧਮ੍||੩੩||
मधुकाञ्जनमञ्जिष्ठामृणालोत्पलगैरिकैः| सुवर्णलोध्रकालीयसमङ्गाम्बुजचन्दनैः| सौगन्धिकसिताशङ्खैः पिष्टैर्मधुघृतान्वितैः| क्षीरेणस्थापयेदेनं स्नातञ्च शिशिराम्भसा| क्षीरेणैवाशयेच्छालींस्ततो मधुकसर्पिषा| कालेऽनुवासयेदेवमतिसारेऽपि दुस्तरे| जीर्णेऽसृक्प्रबले कुर्याद्विरेके चातियोगिनि| विदार्यादिगणेनेष्टं शृतं वास्थापने पयः| सक्षौद्रशर्करासर्पिः सर्पिश्चैवानुवासने| मूत्राशयस्थं शमयेद्रक्तमुत्तरबस्तिभिः| ईदृशैरेव तद्वच्च प्रदरेऽपि विधिः स्मृतः| छेदभेदादिभिश्चातिप्रवृत्ते शुद्धशोणिते| विशेषात्प्रदरस्योक्तं योनिरोगेषु चौषधम्||३३||
🔊 Audio coming soon
ਮਧੁਕਾਦਿਭਿਃ ਪਿਸ੍ਟੈਰ੍ਘਤਮਾਕ੍ਸਿਕਯੁਕ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਕ੍ਸੀਰੇਣ ਸਹਾਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍| ਸੁਵਰ੍ਣਂ ਪਦ੍ਮਕਮ੍| ਕਾਲੀਯਂ ਪੀਤਚਨ੍ਦਨਮ੍| ਸਮਙ੍ਗਾ ਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾ| ਸੌਗਨ੍ਧਿਕਮਤ੍ਰ ਪਦ੍ਮਕਮ੍| ਅਮ੍ਬੁ ਵਾਲਕਮ੍| ਅਨੇਨੇਸ੍ਥਾਪਿਤਂ ਸ੍ਨਾਤਾਸ਼ਿਤਞ੍ਚ ਮਧੁਯਸ੍ਟ੍ਯਾ ਸਂਯੁਕ੍ਤੇਨ ਸਿਦ੍ਧੇਨ ਵਾ ਸਰ੍ਪਿਸਾ ਸੂਤ੍ਰੋਕ੍ਤੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਕਾਲੇਨੁਵਾਸਯੇਤ੍| ਅਯਞ੍ਚ ਉਕ੍ਤੋ ਬਂਹਣੋ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਕ੍ਰਮਃ ਸ ਪੁਰਾਣੇ ਰਕ੍ਤਾਧਿਕੇਤਿਸਾਰੇ ਵਿਰੇਚਨਾਤਿਯੋਗੇ ਚ ਵਿਧੇਯਃ| ਸੁਬੋਧਮ੍| ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰੇਤ੍ਯਾਦਿ ਪਯੋਵਿਸ਼ੇਸਣਮ੍| ਈਦਸ਼ੈਰੇਵੇਤਿ ਯ ਏਵ ਬਸ੍ਤਯੋ ਗੁਦੇਨੋਕ੍ਤਾਸ੍ਤ ਏਵ ਮੇਢ੍ਰੇਣ ਯੋਜ੍ਯਾ ਇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਅਯਞ੍ਚ ਮੇਢ੍ਰਪ੍ਰਵਤ੍ਤਰਕ੍ਤਨਿਬਰ੍ਹੋ ਵਿਧਿਃ ਪ੍ਰਦਰੇਪਿ ਯੋਨਿਪ੍ਰਵਤ੍ਤੇ ਰਜਸਿ ਗੁਹ੍ਯਰੋਗੇ ਵਕ੍ਸ੍ਯਮਾਣੇ ਵਿਧੇਯਃ| ਤਥਾਯਮੇਵ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਵਿਧਿਰ੍ਬਂਹਣਃ ਛੇਦਾਭਿਘਾਤਾਦਿਨਾਤਿਪ੍ਰਵਤ੍ਤੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ਼ੋਣਿਤੇ ਚ ਵਿਧੇਯਃ| ਪ੍ਰਦਰਸ੍ਯ ਚ ਯੋਨਿਪ੍ਰਵਤ੍ਤਸ੍ਯ ਚ ਰਕ੍ਤਸ੍ਯ ਯੋਨਿਰੋਗੋਕ੍ਤਂ ਰਕ੍ਤਸ਼ਮਨਾਯੌਸਧਂ ਵਿਸ਼ੇਸਾਦ੍ਵਿਸ਼ੇਸਤਃ||੩੩||
Adhikarana ghrANapravRuttaraktacikitsitam (34) · Śloka 34
ਘ੍ਰਾਣਗੇ ਰੁਧਿਰੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧੇ ਨਾਵਨਂ ਚਾਨੁਸੇਚਯੇਤ੍| ਕਸਾਯਯੋਗਾਨ੍ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਾਨ੍ ਕ੍ਸੀਰੇਕ੍ਸ੍ਵਾਦਿਰਸਾਦ੍ਯੁਤਾਨ੍| ਕ੍ਸੀਰਾਦੀਨ੍ ਸਸਿਤਂ ਤੋਯਂ ਕੇਵਲਂ ਵਾ ਹਿਤਂ ਜਲਮ੍| ਰਸੋ ਦਾਡਿਮਪੁਸ੍ਪਾਣਾਮਾਮ੍ਰਸ੍ਥ੍ਨਃ ਸ਼ਾਡ੍ਵਲਸ੍ਯ ਚ||੩੪||
घ्राणगे रुधिरे शुद्धे नावनं चानुषेचयेत्| कषाययोगान् पूर्वोक्तान् क्षीरेक्ष्वादिरसाद्युतान्| क्षीरादीन् ससितं तोयं केवलं वा हितं जलम्| रसो दाडिमपुष्पाणामाम्रस्थ्नः शाड्वलस्य च||३४||
🔊 Audio coming soon
ਘ੍ਰਾਣਪ੍ਰਵਤ੍ਤੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧੇ ਰਕ੍ਤੇ ਨਸ੍ਯਮਨੁਸੇਚਯੇਤ੍| ਕਿਮਿਤ੍ਯਾਹ - ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਾਦਿਕਸਾਯਯੋਗਾਨ੍ ਕ੍ਸੀਰੇਕ੍ਸ੍ਵਾਦ੍ਯਨ੍ਯਤਮਰਸੇਨਾਲੋਡਿਤਾਨਥਵਾ ਕ੍ਸੀਰੇਕ੍ਸੁਰਸਾਦੀਨ੍ ਸਸ਼ਰ੍ਕਰਾਂਸ੍ਤੋਯਂ ਵਾ ਸਸ਼ਰ੍ਕਰਂ ਕੇਵਲਮੇਵ ਵਾ ਤੋਯਮ੍| ਸੁਬੋਧਮ੍||੩੪||
Adhikarana atideSena cikitsitam (35-3) · Śloka 3
ਕਲ੍ਪਯੇਚ੍ਛੀਤਵਰ੍ਗਂ ਚ ਪ੍ਰਦੇਹਾਭ੍ਯਞ੍ਜਨਾਦਿਸੁ| ਯਚ੍ਚ ਪਿਤ੍ਤਜ੍ਵਰੇ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਬਹਿਰਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਭੇਸਜਮ੍| ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤੇ ਹਿਤਂ ਤਚ੍ਚ ਕ੍ਸਤਕ੍ਸੀਣੇ ਹਿਤਞ੍ਚ ਤਤ੍||੩੫|| ਇਤਿ ਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸ੍ਯ ਸੂਨੋਰ੍ਵਾਗ੍ਭਟਸ੍ਯ ਕਤਾਵਸ੍ਟਾਙ੍ਗਸਂਗ੍ਰਹਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਸ੍ਥਾਨੇ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਨ੍ਨਾਮ ਤਤੀਯੋਧ੍ਯਾਯਃ||੩||
कल्पयेच्छीतवर्गं च प्रदेहाभ्यञ्जनादिषु| यच्च पित्तज्वरे प्रोक्तं बहिरन्तश्च भेषजम्| रक्तपित्ते हितं तच्च क्षतक्षीणे हितञ्च तत्||३५|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां चिकित्सितस्थाने रक्तपित्तचिकित्सितन्नाम तृतीयोऽध्यायः||३||
🔊 Audio coming soon
ਸ਼ੀਤੋ ਵਰ੍ਗਃ ਪਿਤ੍ਤਸ਼ਮਨੋ ਦੂਰ੍ਵਾਦਿਃ ਸ਼ੋਧਨਾਦਿਰ੍ਗਣਪਠਿਤਃ ਅਥਵਾ ਮਹਾਕਸਾਯਸਂਗ੍ਰਹਪਠਿਤਃ ਪਦ੍ਮਕਲਾਜਾਦਿਰ੍ਦਾਹਹਾ ਦਸ਼ਕਃ ਸ਼ੀਤਃ| ਸੁਬੋਧਃ ਸ਼੍ਲੋਕਃ||੩੫|| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਨ੍ਮਹਾਮਹੋਪਾਧ੍ਯਾਯੇਨ੍ਦੁਵਿਰਚਿਤਾਯਮ੍ ਅਸ੍ਟਾਙ੍ਗਸਂਗ੍ਰਹਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਸ਼ਸ਼ਿਲੇਖਾਯਾਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਸ੍ਥਾਨੇ ਤਤੀਯੋਧ੍ਯਾਯਃ