Adhikarana adhyAya pratij~jA (1) · Śloka 1
ਅਥਾਤੋ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਵ੍ਯਾਖ਼੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ||੧||
View original
अथातो रक्तपित्तचिकित्सितं व्याख़्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana adhyAya pratij~jA (1) · Śloka 1
ਅਥਾਤੋ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਵ੍ਯਾਖ਼੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ||੧||
अथातो रक्तपित्तचिकित्सितं व्याख़्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mArgaBedAnusAraM sAdhyAsAdhyatA (2) · Śloka 2
ਊਰ੍ਧ੍ਵਗਂ ਬਲਿਨੋਵੇਗਮੇਕਦੋਸਾਨੁਗਂ ਨਵਮ੍| ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਂ ਸੁਖੇ ਕਾਲੇ ਸਾਧਯੇਨ੍ਨਿਰੁਪਦ੍ਰਵਮ੍| ਅਧੋਗਂ ਯਾਪਯੇਦ੍ਰਕ੍ਤਂ ਯਚ੍ਚਦੋਸਦ੍ਵਯਾਨੁਗਮ੍| ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਪੁਨਃ ਕੁਪ੍ਯਨ੍ਮਾਰ੍ਗਾਨ੍ਮਾਰ੍ਗਾਨ੍ਤਰਞ੍ਚ ਯਤ੍| ਅਤਿਪ੍ਰਵਤ੍ਤਂ ਮਨ੍ਦਾਗ੍ਨੇਸ੍ਤਿਦੋਸਂ ਦ੍ਵਿਪਥਂ ਤ੍ਯਜੇਤ੍||੨||
ऊर्ध्वगं बलिनोऽवेगमेकदोषानुगं नवम्| रक्तपित्तं सुखे काले साधयेन्निरुपद्रवम्| अधोगं यापयेद्रक्तं यच्चदोषद्वयानुगम्| शान्तं शान्तं पुनः कुप्यन्मार्गान्मार्गान्तरञ्च यत्| अतिप्रवृत्तं मन्दाग्नेस्तिदोषं द्विपथं त्यजेत्||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana cikitsAsUtram (3) · Śloka 3
ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਨਿਦਾਨਮਯਨਂ ਮਲਾਵਨੁਬਲੌ ਬਲਮ੍| ਦੇਸ਼ਕਾਲਾਦ੍ਯਵਸ੍ਥਾਞ੍ਚ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤੇ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍| ਲਙ੍ਘਨਂ ਬਂਹਣਂ ਚਾਦੌ ਸ਼ੋਧਨਂ ਸ਼ਮਨਂ ਤਥਾ||੩||
ज्ञात्वा निदानमयनं मलावनुबलौ बलम्| देशकालाद्यवस्थाञ्च रक्तपित्ते प्रयोजयेत्| लङ्घनं बृंहणं चादौ शोधनं शमनं तथा||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shodhanashamanayorviShayavisheShaH (4) · Śloka 4
ਸਨ੍ਤਰ੍ਪਣੋਤ੍ਥਂ ਬਲਿਨੋ ਬਹੁਦੋਸਸ੍ਯ ਸਾਧਯੇਤ੍| ਊਰ੍ਧ੍ਵਭਾਗਂ ਵਿਰੇਕੇਣ ਵਮਨੇਨ ਤ੍ਵਧੋਗਤਮ੍| ਸ਼ਮਨੈਰ੍ਬਂਹਣੈਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਲ੍ਲਙ੍ਘ੍ਯਬਂਹ੍ਯਾਨਵੇਕ੍ਸ੍ਯ ਚ||੪||
सन्तर्पणोत्थं बलिनो बहुदोषस्य साधयेत्| ऊर्ध्वभागं विरेकेण वमनेन त्वधोगतम्| शमनैर्बृंहणैश्चान्यल्लङ्घ्यबृंह्यानवेक्ष्य च||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mArgaBedAnusAraM SamanaviShayaH (5) · Śloka 5
ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਪ੍ਰਵਤ੍ਤੇ ਸ਼ਮਨੌ ਰਸੌ ਤਿਕ੍ਤਕਸਾਯਕੌ| ਉਪਵਾਸਸ਼੍ਚ ਨਿਸ਼੍ਸ਼ੁਣ੍ਠੀਸਡਙ੍ਗੋਦਕਪਾਯਿਨਃ| ਅਧੋਗੇ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤੇ ਤੁ ਬਂਹਣੋ ਮਧੁਰੋ ਰਸਃ||੫||
ऊर्ध्वं प्रवृत्ते शमनौ रसौ तिक्तकषायकौ| उपवासश्च निश्शुण्ठीषडङ्गोदकपायिनः| अधोगे रक्तपित्ते तु बृंहणो मधुरो रसः||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tarpaNaM peyA~jca (6) · Śloka 6
ਊਰ੍ਧ੍ਵਗੇ ਤਰ੍ਪਣਂ ਯੋਜ੍ਯਂ ਪੇਯਾਪੂਰ੍ਵਮਧੋਗਤੇ||੬||
ऊर्ध्वगे तर्पणं योज्यं पेयापूर्वमधोगते||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana avidhAraNIyaM vidhAraNIya~jca raktapittam (7) · Śloka 7
ਅਸ਼੍ਨਤੋ ਬਲਿਨੋਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਨ ਧਾਰ੍ਯਂ ਤਦ੍ਧਿ ਰੋਗਕਤ੍| ਧਾਰਯੇਦਨ੍ਯਥਾ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਗ੍ਨਿਵਚ੍ਛੀਘ੍ਰਕਾਰਿ ਤਤ੍||੭||
अश्नतो बलिनोऽशुद्धं न धार्यं तद्धि रोगकृत्| धारयेदन्यथा शीघ्रमग्निवच्छीघ्रकारि तत्||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana virecanaprayogAH (8) · Śloka 8
ਤ੍ਰਿਵਤਾਤ੍ਰਿਫਲਾਧਾਤ੍ਰੀਤ੍ਰਾਯਨ੍ਤ੍ਯਾਰਗ੍ਵਧਾਭਯਾਃ| ਗਵਾਕ੍ਸੀਕ੍ਸੁਰਸਕ੍ਸੀਰਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਕ੍ਸੋਦ੍ਰਾਸਿਤੋਤ੍ਕਟਾਃ| ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਕਲ੍ਪਵਿਹਿਤਾ ਵਿਰੇਕਾਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍| ਤ੍ਰਿਵਚ੍ਛ੍ਯਾਮਾਕਸਾਯੇਣ ਕਲ੍ਕੇਨ ਚ ਸਸ਼ਰ੍ਕਰਮ੍| ਸਾਧਯੇਦ੍ਵਿਧਿਵਲ੍ਲੇਹਂ ਲਿਹ੍ਯਾਤ੍ ਪਾਣਿਤਲਂ ਤਤਃ| ਤ੍ਰਿਫਲਾਤ੍ਰਿਵਤਾਸ਼੍ਯਾਮਾਪਿਪ੍ਪਲੀਸ਼ਰ੍ਕਰਾਮਧੁ| ਮੋਦਕਃ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋਰ੍ਧ੍ਵਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਜ੍ਵਰਪਹਃ| ਤ੍ਰਿਵਤ੍ਸਮਸਿਤਾ ਤਦ੍ਵਤ੍ ਪਿਪ੍ਪਲੀਪਾਦਸਂਯੁਤਾ||੮||
त्रिवृतात्रिफलाधात्रीत्रायन्त्यारग्वधाभयाः| गवाक्षीक्षुरसक्षीरद्राक्षाक्षोद्रासितोत्कटाः| यथास्वं कल्पविहिता विरेकार्थं प्रयोजयेत्| त्रिवृच्छ्यामाकषायेण कल्केन च सशर्करम्| साधयेद्विधिवल्लेहं लिह्यात् पाणितलं ततः| त्रिफलात्रिवृताश्यामापिप्पलीशर्करामधु| मोदकः सन्निपातोर्ध्वरक्तपित्तज्वरपहः| त्रिवृत्समसिता तद्वत् पिप्पलीपादसंयुता||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vamanam (9) · Śloka 9
ਵਮਨਂ ਫਲਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਤਰ੍ਪਣਂ ਸਸਿਤਾ ਮਧੁ| ਸਸਿਤਂ ਵਾ ਜਲਂ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਯੁਕ੍ਤਂ ਵਾ ਮਧੁਕੋਦਕਮ੍| ਫਲੇਨ੍ਦ੍ਰਯਵਗਾਙ੍ਗੇਯੀਮਧੁਕਂ ਵਾ ਸਮਾਕ੍ਸਿਕਮ੍| ਕ੍ਸੀਰਂ ਵਾ ਰਸਮਿਕ੍ਸੋਰ੍ਵਾ ...................||੯||
वमनं फलसंयुक्तं तर्पणं ससिता मधु| ससितं वा जलं क्षौद्रयुक्तं वा मधुकोदकम्| फलेन्द्रयवगाङ्गेयीमधुकं वा समाक्षिकम्| क्षीरं वा रसमिक्षोर्वा ...................||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana Sodhanottaro vidhiH (10) · Śloka 10
.......................................ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਯਾਨਨ੍ਤਰੋ ਵਿਧਿਃ| ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਮਨ੍ਥਪੇਯਾਦਿਃ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯੋ ਰਕ੍ਸਤਾ ਬਲਮ੍||੧੦||
.......................................शुद्धस्यानन्तरो विधिः| यथास्वं मन्थपेयादिः प्रयोज्यो रक्षता बलम्||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tatra manthAH (11) · Śloka 11
ਅਨ੍ਥੋ ਜ੍ਵਰੋਕ੍ਤੋ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਦਿਃ ਪਿਤ੍ਤਘ੍ਨੈਰ੍ਵਾ ਫਲੈਃ ਕਤਃ| ਮਧੁਖਰ੍ਜੂਰਮਦ੍ਵੀਕਾਪਰੂਸਕਤਿਤਾਮ੍ਭਸਾ| ਮਨ੍ਥੋ ਵਾ ਪਞ੍ਚਸਾਰੇਣ ਸਘਤੈਰ੍ਲਾਜਸਕ੍ਤੁਭਿਃ| ਦਾਡਿਮਾਮਲਕਾਮ੍ਲੋ ਵਾ ਮਨ੍ਦਾਗ੍ਨ੍ਯਮ੍ਲਾਭਿਲਾਸਿਣਃ||੧੧||
अन्थो ज्वरोक्तो द्राक्षादिः पित्तघ्नैर्वा फलैः कृतः| मधुखर्जूरमृद्वीकापरूषकतिताम्भसा| मन्थो वा पञ्चसारेण सघृतैर्लाजसक्तुभिः| दाडिमामलकाम्लो वा मन्दाग्न्यम्लाभिलाषिणः||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana peyAH (12) · Śloka 12
ਕਮਲੋਤ੍ਪਲ੍ਕਿਞ੍ਜਲ੍ਕਪਸ਼੍ਨਿਪਰ੍ਣੀਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਕਾਃ| ਉਸ਼ੀਰਂ ਸ਼ਾਬਰਂ ਲੋਧ੍ਰਂ ਸ਼ਙ੍ਗਿਵੇਰਂ ਕੁਚਨ੍ਦਨਮ੍| ਹ੍ਰੀਬੇਰਂ ਧਾਤਕੀਪੁਸ੍ਪਂ ਬਿਲ੍ਵਮਧ੍ਯਂ ਦੁਰਾਲਭਾ| ਅਰ੍ਧਾਰ੍ਧੈਰ੍ਵਿਹਿਤਾਃ ਪੇਯਾ ਵਕ੍ਸਨ੍ਤੇ ਪਾਦਯੌਗਿਕਾਃ| ਭੂਨਿਮ੍ਬਸੇਵ੍ਯਜਲਦਾਸ਼੍ਚਨ੍ਦਨਾਮ੍ਬੁਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗਵਃ| ਸ਼ਾਲਿਪਰ੍ਣ੍ਯਾ ਯੁਤਾ ਮੁਦ੍ਗਾ ਪਸ਼੍ਨਿਪਰ੍ਣ੍ਯਾ ਮਸੂਰਕਾਃ| ਤੁਵਰ੍ਯੋ ਵਾਤਿਬਲਯਾ ਬਲਯਾ ਵਾ ਹਰੇਣਵਃ| ਤਤ੍ਕਸਾਯੇ ਹਿਤਾ ਪੇਯਾ ਮਾਂਸਪੇਯਾਸ੍ਤਥਾ ਰਸਾਃ| ਅਨਸ਼੍ਮ੍ਲਾਃ ਕਿਞ੍ਚਿਦਮ੍ਲਾ ਵਾ ਸਘਤਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸ਼ਰ੍ਕਰਾਃ||੧੨||
कमलोत्पल्किञ्जल्कपृश्निपर्णीप्रियङ्गुकाः| उशीरं शाबरं लोध्रं शृङ्गिवेरं कुचन्दनम्| ह्रीबेरं धातकीपुष्पं बिल्वमध्यं दुरालभा| अर्धार्धैर्विहिताः पेया वक्षन्ते पादयौगिकाः| भूनिम्बसेव्यजलदाश्चन्दनाम्बुप्रियङ्गवः| शालिपर्ण्या युता मुद्गा पृश्निपर्ण्या मसूरकाः| तुवर्यो वाऽतिबलया बलया वा हरेणवः| तत्कषाये हिता पेया मांसपेयास्तथा रसाः| अनश्म्लाः किञ्चिदम्ला वा सघॄतक्षौद्रशर्कराः||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dhAnyaSAkAdikam (13) · Śloka 13
ਸ਼ੂਕਸ਼ਿਮ੍ਬੀਭਵਂ ਧਾਨ੍ਯਂ ਸ਼ਾਕਂ ਮਾਂਸਂ ਚ ਸ਼ਸ੍ਯਤੇ| ਅਨ੍ਨਸ੍ਵਰੂਪਵਿਜ੍ਞਾਨੇ ਯਦੁਕ੍ਤਂ ਲਘੁਸ਼ੀਤਲਮ੍||੧੩||
शूकशिम्बीभवं धान्यं शाकं मांसं च शस्यते| अन्नस्वरूपविज्ञाने यदुक्तं लघुशीतलम्||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ambupAnam (14) · Śloka 14
ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਮਮ੍ਬੁਪਾਨੀਯਂ ਪਞ੍ਚਮੂਲੇਨ ਵਾ ਸ਼ਤਮ੍| ਲਘੁਨਾ ਸ਼ਤਸ਼ੀਤਂ ਵਾ ਮਧ੍ਵਮ੍ਭੋ ਵਾ ਫਲਾਮ੍ਬੁ ਵਾ||੧੪||
पूर्वोक्तमम्बुपानीयं पञ्चमूलेन वा शृतम्| लघुना शृतशीतं वा मध्वम्भो वा फलाम्बु वा||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana annapAne padmakAdigaNAnAmupayogaH (15) · Śloka 15
ਪਦ੍ਮਕਾਦ੍ਯਞ੍ਜਨਾਦਿਞ੍ਚ ਸਾਰਿਵਾਦਿਞ੍ਚ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍| ਅਨ੍ਨਪਾਨੇ ਗਣਂ ਤਦ੍ਵਦ੍ਦਸ਼ਕਂ ਦਾਹਨਾਸ਼ਨਮ੍| ਕਫਾਨੁਗੇ ਯੂਸਸ਼ਾਕਂ ਮਾਰੁਤਾਨੁਗਤੇ ਰਸਮ੍||੧੫||
पद्मकाद्यञ्जनादिञ्च सारिवादिञ्च कल्पयेत्| अन्नपाने गणं तद्वद्दशकं दाहनाशनम्| कफानुगे यूषशाकं मारुतानुगते रसम्||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAMsarasAH (16) · Śloka 16
ਅਭੀਰੋਰਙ੍ਕੁਰੈਰ੍ਲਾਵਾਃ ਸਹ ਮੁਦ੍ਗਾਃ ਪਟੋਲਜੈਃ| ਮਕੁਸ੍ਠਾ ਧਾਨ੍ਯਯਾਸੋਤ੍ਥੈ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤੇ ਪਰਂ ਮਤਾਃ| ਸ਼ਸ਼ਃ ਸਵਾਸ੍ਤੁਕਃ ਸ਼ਸ੍ਤੋ ਵਿਬਨ੍ਧੇ ਤਿਤ੍ਤਿਰਿਃ ਪੁਨਃ| ਉਦੁਮ੍ਬਰਸ੍ਯ ਨਿਰ੍ਯੂਹੇ ਸਾਧਿਤੋ ਮਾਰੁਤੇਧਿਕੇ| ਪ੍ਲਕ੍ਸਸ੍ਯ ਬਰ੍ਹਿਣਸ੍ਤਦ੍ਵਨ੍ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਸ੍ਯ ਚ ਕੁਕ੍ਕੁਟਃ| ਬਿਸੋਤ੍ਪਲਮਣਾਲਾਨਾਂ ਵਰ੍ਤਕਕ੍ਰਕਰੌ ਹਿਤੌ| ਵਰ੍ਤਿਕਾਮ੍ਭੋਜਨਾਲਾਨਾਮਸ਼੍ਵਤ੍ਥਸ੍ਯ ਕਪਿਞ੍ਜਲਃ| ਯਤ੍ਕਿਞ੍ਚਦ੍ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਸ੍ਯ ਨਿਦਾਨਂ ਤਚ੍ਚ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍||੧੬||
अभीरोरङ्कुरैर्लावाः सह मुद्गाः पटोलजैः| मकुष्ठा धान्ययासोत्थै रक्तपित्ते परं मताः| शशः सवास्तुकः शस्तो विबन्धे तित्तिरिः पुनः| उदुम्बरस्य निर्यूहे साधितो मारुतेऽधिके| प्लक्षस्य बर्हिणस्तद्वन्न्यग्रोधस्य च कुक्कुटः| बिसोत्पलमृणालानां वर्तकक्रकरौ हितौ| वर्तिकाम्भोजनालानामश्वत्थस्य कपिञ्जलः| यत्किञ्चद्रक्तपित्तस्य निदानं तच्च वर्जयेत्||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAsArasAdiyogAH (17) · Śloka 17
ਵਾਸਾਰਸੇਨ ਫਲਿਨੀਮਲ੍ਲੋਧ੍ਰਾਞ੍ਜਨਮਾਕ੍ਸਿਕਮ੍| ਪਿਤ੍ਤਸਕ੍ਸ਼ਮਯੇਤ੍ਪੀਤਂ ਨਿਰ੍ਯਾਸੋ ਵਾਟਰੂਸਕਾਤ੍| ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਮਧੁਸਂਯੁਕ੍ਤਃ ਕੇਵਲੋ ਵਾ ਸ਼ਤੋਪਿ ਵਾ| ਵਸਃ ਸਦ੍ਯਃ ਜਯਤ੍ਯਸ੍ਰਂ ਸ ਹ੍ਯਸ੍ਯ ਪਰਮੌਸਧਮ੍| ਵਾਸਾਰਸੇਨ ਭੂਨਿਮ੍ਬਕਟੁਕਾਸ਼ਰ੍ਕਰਾਃ ਪਿਬੇਤ੍| ਤੇਨੈਵ ਵਾ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਯੁਤਂ ਪਦ੍ਮਕੇਸਰਪਦ੍ਮਕਮ੍| ਸਲੋਧ੍ਰਨਾਗਕੁਸੁਮਸ਼ਾਡ੍ਵਲੋਤ੍ਪਲਵਾਸ੍ਤੁਕਮ੍||੧੭||
वासारसेन फलिनीमृल्लोध्राञ्जनमाक्षिकम्| पित्तसृक्शमयेत्पीतं निर्यासो वाऽटरूषकात्| शर्करामधुसंयुक्तः केवलो वा शृतोऽपि वा| वृषः सद्यः जयत्यस्रं स ह्यस्य परमौषधम्| वासारसेन भूनिम्बकटुकाशर्कराः पिबेत्| तेनैव वा क्षौद्रयुतं पद्मकेसरपद्मकम्| सलोध्रनागकुसुमशाड्वलोत्पलवास्तुकम्||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prayogAntarANi (18) · Śloka 18
ਲਿਹ੍ਯਾਦ੍ਵਾ ਮਧੁਸਰ੍ਪਿਰ੍ਭ੍ਯਾਂ ਗਵਾਸ਼੍ਵਸ਼ਕਤੋ ਰਸਮ੍| ਪਥ੍ਯਾ ਰਜਨ੍ਯਹਿਂਸ੍ਰਾ ਵਾ ਪਲਾਣ੍ਡੁਂ ਤਦ੍ਵਦੇਵ ਵਾ| ਫਲਿਨੀਲੋਧ੍ਰਖਦਿਰਸ਼ਾਲ੍ਮਲੀਕੋਵਿਦਾਰਜਮ੍| ਸ਼ਿਰੀਸ਼ਸ਼ੇਲੁਕਕੁਭਵਿਨ੍ਦੁਵਾਰਾਤਿਮੁਕ੍ਤਜਮ੍| ਪਲਾਸ਼ਯੂਥਿਕਾਸ਼ਿਗ੍ਰੁਮਧੂਕਾਸਨਜਨ੍ਮ ਚ| ਮਧੁਨਾ ਚੂਰ੍ਣਿਤਂ ਪੁਸ੍ਪਮੇਕਤ੍ਰ ਪਥਗੇਵ ਵਾ| ਪੁਸ੍ਪੈਰੇਭਿਰ੍ਵਿਪਕ੍ਵਂ ਚ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਮਾਹਿਸਂ ਘਤਮ੍| ਲਿਹ੍ਯਾਤ੍ਕ੍ਸੌਦ੍ਰੇਣ ਪਥ੍ਯਾਂ ਵਾ ਕਿਞ੍ਜਲ੍ਕਂ ਕਮਲਸ੍ਯ ਵਾ| ਲਾਜਾਃ ਸ਼ਙ੍ਗਾਟਕਂ ਮੁਸ੍ਤਂ ਖਰ੍ਜੂਰਂ ਕਸ੍ਣਮਤ੍ਤਿਕਾਮ੍| ਕ੍ਸੀਰਿਵਕ੍ਸਾਙ੍ਕੁਰਾਨ੍ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਂ ਤਵਕ੍ਸੀਰੀਂ ਸਿਤੋਪਲਾਂਮ੍| ਗੈਰਿਕਂ ਮਧੁਕਂ ਲੋਧ੍ਰਂ ਸ਼ਙ੍ਖਂ ਸ਼ਮ੍ਬੂਕਮਞ੍ਜਨਮ੍| ਤਣ੍ਡੁਲੀਯਕਮੂਲਂ ਵਾ ਬੀਜਂ ਵਾ ਵਾਸ੍ਤੁਕੋਦ੍ਭਵਮ੍| ਪਟੋਲਮਾਲਤੀਨਿਮ੍ਬਚਨ੍ਦਨਦ੍ਵਯਪਦ੍ਮਕਮ੍| ਲੋਧ੍ਰੋ ਵਸਸ੍ਤਣ੍ਡੁਲੀਯਃ ਕਸ੍ਣਾ ਮਨ੍ਮਦਯਨ੍ਤਿਕਾ| ਸ਼ਤਾਵਰੀ ਗੋਪਕਨ੍ਯਾ ਕਾਕੋਲ੍ਯੌ ਮਧੁਯਸ੍ਟਿਕਾ| ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਹਰਾਃ ਕ੍ਵਾਥਾਸ੍ਤ੍ਰਯਃ ਸਮਧੁਸ਼ਰ੍ਕਰਾਃ| ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਗ੍ਰਥਿਤੇ ਰਕ੍ਤੇ ਲਿਹ੍ਯਾਤ੍ਪਾਰਾਵਤਾਚ੍ਛਕਤ੍||੧੮||
लिह्याद्वा मधुसर्पिर्भ्यां गवाश्वशकृतो रसम्| पथ्या रजन्यहिंस्रा वा पलाण्डुं तद्वदेव वा| फलिनीलोध्रखदिरशाल्मलीकोविदारजम्| शिरीशशेलुककुभविन्दुवारातिमुक्तजम्| पलाशयूथिकाशिग्रुमधूकासनजन्म च| मधुना चूर्णितं पुष्पमेकत्र पृथगेव वा| पुष्पैरेभिर्विपक्वं च सक्षौद्रं माहिषं घृतम्| लिह्यात्क्षौद्रेण पथ्यां वा किञ्जल्कं कमलस्य वा| लाजाः शृङ्गाटकं मुस्तं खर्जूरं कृष्णमृत्तिकाम्| क्षीरिवृक्षाङ्कुरान् द्राक्षां तवक्षीरीं सितोपलांम्| गैरिकं मधुकं लोध्रं शङ्खं शम्बूकमञ्जनम्| तण्डुलीयकमूलं वा बीजं वा वास्तुकोद्भवम्| पटोलमालतीनिम्बचन्दनद्वयपद्मकम्| लोध्रो वृषस्तण्डुलीयः कृष्णा मृन्मदयन्तिका| शतावरी गोपकन्या काकोल्यौ मधुयष्टिका| रक्तपित्तहराः क्वाथास्त्रयः समधुशर्कराः| सक्षौद्रं ग्रथिते रक्ते लिह्यात्पारावताच्छकृत्||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana raktAnitiHsrutau yogAH (19) · Śloka 19
ਅਤਿਨਿਃਸ੍ਰੁਤਰਕ੍ਤੋ ਵਾ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰੇਣ ਰੁਧਿਰਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਜਾਙ੍ਗਲਂ ਭਕ੍ਸਯੇਦ੍ਵਾਜਂ ਮਾਂਸਂ ਪਿਤ੍ਤਯੁਤਂ ਯਕਤ੍| ਲੋਧ੍ਰਕਾਲੀਯਕੋਸ਼ੀਰਫਲਿਨੀਸ਼ਙ੍ਖ਼ਗੈਰਿਕਮ੍| ਪਟੋਲਪਤ੍ਰਂ ਦੁਃਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾ ਸਮਙ੍ਗਾ ਸਾਰਿਵਾ ਲਤਾ| ਤ੍ਵਗ੍ਜਮ੍ਬੁਵੇਤਸਾਸ਼੍ਵਤ੍ਥਹਯਾਹ੍ਵੋਦੁਮ੍ਬਰਾਰ੍ਜੁਨਾਤ੍| ਕਿਰਾਤਤਿਕ੍ਤਕ੍ਰਮੁਕਮੁਸ੍ਤਕਟ੍ਫਲਪਦ੍ਮਕਮ੍| ਪ੍ਰਪੌਣ੍ਡਰੀਕਹ੍ਰੀਬੇਰ ਕਮਲੋਤ੍ਪਲਪਰ੍ਪਟਮ੍| ਚਨ੍ਦਨੇਨ ਪਥਗ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਸਮਸ੍ਤਂ ਵਾ ਸਸ਼ਰ੍ਕਰਮ੍| ਫਾਣ੍ਟੀਕਤਂ ਸ਼ਤਂ ਸ਼ੀਤਂ ਚੂਰ੍ਣਂ ਵਾ ਤਣ੍ਡੁਲਾਮ੍ਭਸਾ| ਪੀਤਮਾਸ਼ੁ ਜਯਤ੍ਯਸ੍ਰਂ ਤਡ੍ਦਾਹਤਮਕਾਨਪਿ||੧੯||
अतिनिःस्रुतरक्तो वा क्षौद्रेण रुधिरं पिबेत्| जाङ्गलं भक्षयेद्वाजं मांसं पित्तयुतं यकृत्| लोध्रकालीयकोशीरफलिनीशङ्ख़गैरिकम्| पटोलपत्रं दुःस्पर्शा समङ्गा सारिवा लता| त्वग्जम्बुवेतसाश्वत्थहयाह्वोदुम्बरार्जुनात्| किराततिक्तक्रमुकमुस्तकट्फलपद्मकम्| प्रपौण्डरीकह्रीबेर कमलोत्पलपर्पटम्| चन्दनेन पृथग्युक्तं समस्तं वा सशर्करम्| फाण्टीकृतं शृतं शीतं चूर्णं वा तण्डुलाम्भसा| पीतमाशु जयत्यस्रं तृड्दाहतमकानपि||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana candanAdi kaShAyaH (20) · Śloka 20
ਚਨ੍ਦਨੋਸ਼ੀਰਜਲਦਲਾਜਮੁਦ੍ਗਕਣਾਯਵੈਃ| ਬਲਾਜਲੇ ਪਰ੍ਯੁਸਿਤੈਃ ਕਸਾਯੋ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਹਾ||੨੦||
चन्दनोशीरजलदलाजमुद्गकणायवैः| बलाजले पर्युषितैः कषायो रक्तपित्तहा||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nIlotpalAdiSItakaShAyaH (22) · Śloka 22
ਨੀਲੋਤ੍ਪਲਂ ਸਿਤਾ ਯਸ੍ਟੀ ਮਧੁਕਂ ਪਦ੍ਮਕੇਸਰਮ੍| ਛਿਨ੍ਨੋਦ੍ਭਵਾ ਚ ਸ਼ੀਤੋਯਂ ਕਸਾਯੋ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਜਿਤ੍| ਅਤਿਦੇਸ਼ੇਨ ਪਿਤ੍ਤਜ੍ਵਰਘ੍ਨਾਃ ਕਸਾਯਾਃ ਯੇ ਚ ਪਿਤ੍ਤਜ੍ਵਰੇ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਃ ਕਸਾਯਾਸ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚ ਯੋਜਯੇਤ੍||੨੨||
नीलोत्पलं सिता यष्टी मधुकं पद्मकेसरम्| छिन्नोद्भवा च शीतोऽयं कषायो रक्तपित्तजित्| अतिदेशेन पित्तज्वरघ्नाः कषायाः ये च पित्तज्वरे प्रोक्ताः कषायास्तांश्च योजयेत्||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kShIraviShayaH yogASca (23) · Śloka 23
ਕਸਾਯੈਰ੍ਵਿਵਿਧੈਰੇਭਿਰ੍ਦੀਪ੍ਯਤੇਗ੍ਨੌ ਵਿਜਿਤੇ ਕਫੇ| ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਂ ਨ ਚੇਚ੍ਛਾਮ੍ਯੇਤ੍ਤਤ੍ਰ ਵਾਤੋਲ੍ਬਣੇ ਪਯਃ| ਯੁਞ੍ਜਾਚ੍ਛਾਗਂ ਸ਼ਤਂ ਤਦ੍ਵਦ੍ਗਵ੍ਯਂ ਪਞ੍ਚਗੁਣੇਮ੍ਭਸਿ| ਪਞ੍ਚਮੂਲੇਨ ਲਘੁਨਾ ਸ਼ਤਂ ਵਾ ਸਸਿਤਾ ਮਧੁ| ਜੀਵਕਰ੍ਸਭਕਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਬਲਾਗੋਕ੍ਸੁਰਨਾਗਰੈਃ| ਪਥਕ੍ਪਥਕ੍ ਸ਼ਤਂ ਸ਼ੀਤਂ ਸਘਤਂ ਸਿਤਯਾਥਵਾ| ਕ੍ਸੀਰੇਣ ਵਮਨੀਪੁਸ੍ਪਂ ਮਧੁਕਂ ਮਧੁਸ਼ਰ੍ਕਰਾਮ੍||੨੩||
कषायैर्विविधैरेभिर्दीप्यतेऽग्नौ विजिते कफे| रक्तपित्तं न चेच्छाम्येत्तत्र वातोल्बणे पयः| युञ्जाच्छागं शृतं तद्वद्गव्यं पञ्चगुणेऽम्भसि| पञ्चमूलेन लघुना शृतं वा ससिता मधु| जीवकर्षभकद्राक्षाबलागोक्षुरनागरैः| पृथक्पृथक् शृतं शीतं सघृतं सितयाऽथवा| क्षीरेण वमनीपुष्पं मधुकं मधुशर्कराम्||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana adhoge payoyogAH (24) · Śloka 24
ਗੋਕਣ੍ਟਕਾਭੀਰੁਸ਼ਤਂ ਪਰ੍ਣਿਨੀਭਿਸ੍ਤਥਾ ਪਯਃ| ਹਨ੍ਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਰਕ੍ਤਂ ਸਰੁਜਂ ਵਿਸ਼ੇਸਾਨ੍ਮੂਤ੍ਰਮਾਗਜਮ੍| ਵਿਣ੍ਮਾਰ੍ਗਗੇ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਹਿਤਂ ਮੋਚਰਸੇਨ ਤੁ| ਵਟਪ੍ਰਰੋਹੈਃ ਸ਼ੁਙ੍ਗੈਰ੍ਵਾ ਸ਼ੁਣ੍ਠ੍ਯੁਦੀਚ੍ਯੋਤ੍ਪਲੈਰਪਿ||੨੪||
गोकण्टकाभीरुशृतं पर्णिनीभिस्तथा पयः| हन्त्याशु रक्तं सरुजं विशेषान्मूत्रमागजम्| विण्मार्गगे विशेषेण हितं मोचरसेन तु| वटप्ररोहैः शुङ्गैर्वा शुण्ठ्युदीच्योत्पलैरपि||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana raktAtisAradurnAmacikitsAtideSaH (25) · Śloka 25
ਰਕ੍ਤਾਤਿਸਾਰਦੁਰ੍ਨਾਮਚਿਕਿਤ੍ਸਾਂ ਚਾਤ੍ਰ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍||੨੫||
रक्तातिसारदुर्नामचिकित्सां चात्र कल्पयेत्||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana siddhaghRutaviShayaH (26) · Śloka 26
ਪੀਤ੍ਵਾ ਕਸਾਯਾਨ੍ ਪਯਸਾ ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਪਯਸੈਵ ਤੁ| ਕਸਾਯਯੋਗੈਰੇਭਿਰ੍ਵਾ ਵਿਪਕ੍ਵਂ ਪਾਯਯੇਦ੍ ਘਤਮ੍||੨੬||
पीत्वा कषायान् पयसा भुञ्जीत पयसैव तु| कषाययोगैरेभिर्वा विपक्वं पाययेद् घृतम्||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vRuShaghRutam (27) · Śloka 27
ਸਮੂਲਮਸ੍ਤਕਂ ਕ੍ਸੁਣ੍ਣਂ ਵਸਮਸ੍ਟਗੁਣੇਮ੍ਭਸਿ| ਪਕ੍ਤ੍ਵਾਸ੍ਟਾਂਸ਼ਾਵਸ਼ੇਸੇਣ ਘਤਂ ਤੇਨ ਵਿਪਾਚਯੇਤ੍| ਤਤ੍ਪੁਸ੍ਪਗਰ੍ਭਂ ਤਚ੍ਛੀਤਂ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਪਿਤ੍ਤਸ਼ੋਣਿਤਮ੍| ਪਿਤ੍ਤਗੁਲ੍ਮਜ੍ਵਰਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਹਦ੍ਰੋਗਕਾਮਿਲਾਃ| ਤਿਮਿਰਭ੍ਰਮਵੀਸਰ੍ਪਸ੍ਵਰਸਾਦਾਂਸ਼੍ਚ ਨਾਸ਼ਯੇਤ੍||੨੭||
समूलमस्तकं क्षुण्णं वृषमष्टगुणेऽम्भसि| पक्त्वाष्टांशावशेषेण घृतं तेन विपाचयेत्| तत्पुष्पगर्भं तच्छीतं सक्षौद्रं पित्तशोणितम्| पित्तगुल्मज्वरश्वासकासहृद्रोगकामिलाः| तिमिरभ्रमवीसर्पस्वरसादांश्च नाशयेत्||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ghRutAntarANi (28) · Śloka 28
ਪਲਾਸ਼ਵਨ੍ਤਸ੍ਵਰਸੇ ਤਦ੍ਗਰ੍ਭਂ ਚ ਘਤਂ ਪਚੇਤ੍| ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਤਚ੍ਚ ਰਕ੍ਤਘ੍ਨਂ ਤਦ੍ਵਦ੍ਵਤ੍ਸਕਸਾਧਿਤਮ੍| ਲੋਧ੍ਰੋਤ੍ਪਲਸਮਙ੍ਗਾਭਿਸ੍ਤਥੈਵ ਤ੍ਰਾਯਮਾਣਯਾ||੨੮||
पलाशवृन्तस्वरसे तद्गर्भं च घृतं पचेत्| सक्षौद्रं तच्च रक्तघ्नं तद्वद्वत्सकसाधितम्| लोध्रोत्पलसमङ्गाभिस्तथैव त्रायमाणया||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana utkArikA (29) · Śloka 29
ਲਾਜਗੋਧੂਮਮਧੁਕਸਿਤਾਚੂਰ੍ਣਂ ਪਯੋਦ੍ਰਵਮ੍| ਘਤੇਨੋਤ੍ਕਾਰਿਕਾਂ ਕਤ੍ਵਾ ਖਾਦੇਤ੍ਪਿਤ੍ਤਾਸ੍ਰਵਾਰਿਣੀਮ੍||੨੯||
लाजगोधूममधुकसिताचूर्णं पयोद्रवम्| घृतेनोत्कारिकां कृत्वा खादेत्पित्तास्रवारिणीम्||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kShArayogAH (kaNThage rakte) (30) · Śloka 30
ਰਕ੍ਤੇ ਸਪਿਚ੍ਛੇ ਸਕਫੇ ਗ੍ਰਥਿਤੇ ਕਣ੍ਠਮਾਰ੍ਗਗੇ| ਲਿਹ੍ਯਾਨ੍ਮਾਕ੍ਸਿਕਸਰ੍ਪਿਭ੍ਯਾਂ ਕ੍ਸਾਰਮੁਤ੍ਪਲਨਾਲਜਮ੍| ਮਣਾਲਾਮ੍ਭੋਜਕਿਞ੍ਜਲ੍ਕਸ਼੍ਯਾਮਾਸਨਮਧੂਕਜਮ੍| ਤਦ੍ਵਤ੍ਪਥਕ੍ ਪਥਕ੍ ਕ੍ਸਾਰਂ ...................||੩੦||
रक्ते सपिच्छे सकफे ग्रथिते कण्ठमार्गगे| लिह्यान्माक्षिकसर्पिभ्यां क्षारमुत्पलनालजम्| मृणालाम्भोजकिञ्जल्कश्यामासनमधूकजम्| तद्वत्पृथक् पृथक् क्षारं ...................||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana abhIrvAdighRutAni (31) · Śloka 31
.........................ਘਤਂ ਕ੍ਸੀਰੇਣ ਸਾਧਯੇਤ੍| ਪਿਸ੍ਟੈਰਭੀਰੁਕਾਕੋਲੀਮੇਦਾਵਕ੍ਸਾਮ੍ਲਦਾਡਿਮੈਃ| ਫਲਪੂਰਕਮੂਲੇਨ ਵਿਦਾਰ੍ਯਾ ਮਧੁਕੇਨ ਚ| ਤਦ੍ਵਿਬਨ੍ਧ੍ਜ੍ਵਰਾਨਾਹਸ਼ੂਲਕਾਸਾਸ੍ਰਪਿਤ੍ਤਜਿਤ੍||੩੧||
.........................घृतं क्षीरेण साधयेत्| पिष्टैरभीरुकाकोलीमेदावृक्षाम्लदाडिमैः| फलपूरकमूलेन विदार्या मधुकेन च| तद्विबन्ध्ज्वरानाहशूलकासास्रपित्तजित्||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bastiviShayaH (32) · Śloka 32
ਪਞ੍ਚਭਿਃ ਪਞ੍ਚਮੂਲੈਸ਼੍ਚ ਸਿਦ੍ਧਮਾਦ੍ਯੈਸ੍ਤਦਰ੍ਥਕਤ੍| ਗੁਦਾਗਮੇ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਸ਼ੋਣਿਤੇ ਬਸ੍ਤਿਰਿਸ੍ਯਤੇ||੩੨||
पञ्चभिः पञ्चमूलैश्च सिद्धमाद्यैस्तदर्थकृत्| गुदागमे विशेषेण शोणिते बस्तिरिष्यते||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bastiprayogAH (33) · Śloka 33
ਮਧੁਕਾਞ੍ਜਨਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾਮਣਾਲੋਤ੍ਪਲਗੈਰਿਕੈਃ| ਸੁਵਰ੍ਣਲੋਧ੍ਰਕਾਲੀਯਸਮਙ੍ਗਾਮ੍ਬੁਜਚਨ੍ਦਨੈਃ| ਸੌਗਨ੍ਧਿਕਸਿਤਾਸ਼ਙ੍ਖੈਃ ਪਿਸ੍ਟੈਰ੍ਮਧੁਘਤਾਨ੍ਵਿਤੈਃ| ਕ੍ਸੀਰੇਣਸ੍ਥਾਪਯੇਦੇਨਂ ਸ੍ਨਾਤਞ੍ਚ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਾਮ੍ਭਸਾ| ਕ੍ਸੀਰੇਣੈਵਾਸ਼ਯੇਚ੍ਛਾਲੀਂਸ੍ਤਤੋ ਮਧੁਕਸਰ੍ਪਿਸਾ| ਕਾਲੇਨੁਵਾਸਯੇਦੇਵਮਤਿਸਾਰੇਪਿ ਦੁਸ੍ਤਰੇ| ਜੀਰ੍ਣੇਸਕ੍ਪ੍ਰਬਲੇ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਵਿਰੇਕੇ ਚਾਤਿਯੋਗਿਨਿ| ਵਿਦਾਰ੍ਯਾਦਿਗਣੇਨੇਸ੍ਟਂ ਸ਼ਤਂ ਵਾਸ੍ਥਾਪਨੇ ਪਯਃ| ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸ਼ਰ੍ਕਰਾਸਰ੍ਪਿਃ ਸਰ੍ਪਿਸ਼੍ਚੈਵਾਨੁਵਾਸਨੇ| ਮੂਤ੍ਰਾਸ਼ਯਸ੍ਥਂ ਸ਼ਮਯੇਦ੍ਰਕ੍ਤਮੁਤ੍ਤਰਬਸ੍ਤਿਭਿਃ| ਈਦਸ਼ੈਰੇਵ ਤਦ੍ਵਚ੍ਚ ਪ੍ਰਦਰੇਪਿ ਵਿਧਿਃ ਸ੍ਮਤਃ| ਛੇਦਭੇਦਾਦਿਭਿਸ਼੍ਚਾਤਿਪ੍ਰਵਤ੍ਤੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ਼ੋਣਿਤੇ| ਵਿਸ਼ੇਸਾਤ੍ਪ੍ਰਦਰਸ੍ਯੋਕ੍ਤਂ ਯੋਨਿਰੋਗੇਸੁ ਚੌਸਧਮ੍||੩੩||
मधुकाञ्जनमञ्जिष्ठामृणालोत्पलगैरिकैः| सुवर्णलोध्रकालीयसमङ्गाम्बुजचन्दनैः| सौगन्धिकसिताशङ्खैः पिष्टैर्मधुघृतान्वितैः| क्षीरेणस्थापयेदेनं स्नातञ्च शिशिराम्भसा| क्षीरेणैवाशयेच्छालींस्ततो मधुकसर्पिषा| कालेऽनुवासयेदेवमतिसारेऽपि दुस्तरे| जीर्णेऽसृक्प्रबले कुर्याद्विरेके चातियोगिनि| विदार्यादिगणेनेष्टं शृतं वास्थापने पयः| सक्षौद्रशर्करासर्पिः सर्पिश्चैवानुवासने| मूत्राशयस्थं शमयेद्रक्तमुत्तरबस्तिभिः| ईदृशैरेव तद्वच्च प्रदरेऽपि विधिः स्मृतः| छेदभेदादिभिश्चातिप्रवृत्ते शुद्धशोणिते| विशेषात्प्रदरस्योक्तं योनिरोगेषु चौषधम्||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ghrANapravRuttaraktacikitsitam (34) · Śloka 34
ਘ੍ਰਾਣਗੇ ਰੁਧਿਰੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧੇ ਨਾਵਨਂ ਚਾਨੁਸੇਚਯੇਤ੍| ਕਸਾਯਯੋਗਾਨ੍ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਾਨ੍ ਕ੍ਸੀਰੇਕ੍ਸ੍ਵਾਦਿਰਸਾਦ੍ਯੁਤਾਨ੍| ਕ੍ਸੀਰਾਦੀਨ੍ ਸਸਿਤਂ ਤੋਯਂ ਕੇਵਲਂ ਵਾ ਹਿਤਂ ਜਲਮ੍| ਰਸੋ ਦਾਡਿਮਪੁਸ੍ਪਾਣਾਮਾਮ੍ਰਸ੍ਥ੍ਨਃ ਸ਼ਾਡ੍ਵਲਸ੍ਯ ਚ||੩੪||
घ्राणगे रुधिरे शुद्धे नावनं चानुषेचयेत्| कषाययोगान् पूर्वोक्तान् क्षीरेक्ष्वादिरसाद्युतान्| क्षीरादीन् ससितं तोयं केवलं वा हितं जलम्| रसो दाडिमपुष्पाणामाम्रस्थ्नः शाड्वलस्य च||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana atideSena cikitsitam (35-3) · Śloka 3
ਕਲ੍ਪਯੇਚ੍ਛੀਤਵਰ੍ਗਂ ਚ ਪ੍ਰਦੇਹਾਭ੍ਯਞ੍ਜਨਾਦਿਸੁ| ਯਚ੍ਚ ਪਿਤ੍ਤਜ੍ਵਰੇ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਬਹਿਰਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਭੇਸਜਮ੍| ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤੇ ਹਿਤਂ ਤਚ੍ਚ ਕ੍ਸਤਕ੍ਸੀਣੇ ਹਿਤਞ੍ਚ ਤਤ੍||੩੫|| ਇਤਿ ਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸ੍ਯ ਸੂਨੋਰ੍ਵਾਗ੍ਭਟਸ੍ਯ ਕਤਾਵਸ੍ਟਾਙ੍ਗਸਂਗ੍ਰਹਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਸ੍ਥਾਨੇ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਨ੍ਨਾਮ ਤਤੀਯੋਧ੍ਯਾਯਃ||੩||
कल्पयेच्छीतवर्गं च प्रदेहाभ्यञ्जनादिषु| यच्च पित्तज्वरे प्रोक्तं बहिरन्तश्च भेषजम्| रक्तपित्ते हितं तच्च क्षतक्षीणे हितञ्च तत्||३५|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां चिकित्सितस्थाने रक्तपित्तचिकित्सितन्नाम तृतीयोऽध्यायः||३||
🔊 Audio coming soon