Adhikarana atha shvitrakRumicikitsitannAma dvAviMsho~adhyAyaH | adhyAyapratij~jA (1) · Śloka 1
ಅಥಾತಃ ಶ್ವಿತ್ರಕೃಮಿಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ|
ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ||೧||
View original
अथातः श्वित्रकृमिचिकित्सितं व्याख्यास्यामः|
इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
ಕ್ರಮಪ್ರಾಪ್ತಸ್ಯ ಶ್ವಿತ್ರಸ್ಯ ಕೃಮೀಣಾಞ್ಚ ಕ್ರಮೇಣ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ಪ್ರದರ್ಶಯಿತುಮಧ್ಯಾಯ ಆರಭ್ಯತೇ|| ೧||
Adhikarana shvitre shIghrakriyAkartavyatA (2) · Śloka 2
ಕುಷ್ಠಾದಪಿ ಬೀಭತ್ಸಂ ಯಚ್ಛೀಘ್ರತರಞ್ಚ ಯಾತ್ಯಸಾಧ್ಯತ್ವಮ್|
ಶ್ವಿತ್ರಮತಸ್ತಚ್ಛಾನ್ತ್ಯೈ ಯತೇತ ದೀಪ್ತೇ ಯಥಾ ಭವನೇ||೨||
View original
कुष्ठादपि बीभत्सं यच्छीघ्रतरञ्च यात्यसाध्यत्वम्|
श्वित्रमतस्तच्छान्त्यै यतेत दीप्ते यथा भवने||२||
ಶ್ವಿತ್ರೇ ಶೀಘ್ರಮೇವ ಶಾನ್ತ್ಯರ್ಥಂ ಯತೇತ ದೀಪ್ತಗೃಹವತ್| ಯತಃ ಶ್ವಿತ್ರಂ ಕುಷ್ಠಾದಪಿ ಬೀಭತ್ಸಂ ಜುಗುಪ್ಸಿತಮ್|| ೨||
Adhikarana mahAnIlaM ghRutam (3) · Śloka 3
ಮದಯನ್ತ್ಯಾಃ ಸವಾಯಸ್ಯಾಃ ಸುರಭ್ಯಾರಗ್ವಧಸ್ಯ ಚ|
ಶತಂ ಪಲಾನಾಂ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ವರಾಯಾಸ್ತ್ವಾಢಕತ್ರಯಮ್|
ವ್ಯಾಘ್ರೀವಹ್ನಿಕಪೋತಾವತ್ಸಕಖದಿರಾರ್ಕಮೂಲದನ್ತ್ಯೈನ್ದ್ರ್ಯ|
ಸನಿಶಾದ್ವಯಾ ದಶಪಲಾ ಕ್ವಾಥೇಽಮೀಷಾಂ ಕ್ಷಿಪೇತ್ಪಿಷ್ಟ್ವಾ|
ಬೀಜಂ ಕರಞ್ಜೇಙ್ಗುದಶಿಗ್ರುನಿಮ್ಬಾ- ನ್ನೀಲೀಂ ಸನೀಲೋತ್ಪಲಚನ್ದ್ರಲೇಖಾಮ್|
ಶ್ಯಾಮಾಂ ಕಿರಾತಂ ಕಟುಕತ್ರಯಂ ಚ ಪಞ್ಚಾಢಕಂ ತತ್ರ ಚ ಪಞ್ಚಗವ್ಯಾತ್|
ಶಮಯತ್ಯಚಿರೇಣ ಘೃತಂ ಮೃದುಹುತವಹಸಾಧಿತಂ ಮಹಾನೀಲಮ್|
ನ ಕಿಲಾಸಮೇವ ಕೇವಲಮಪಚೀಕೃಮಿಕಾಸಕುಷ್ಠಮಭ್ಯಸ್ತಮ್|
ಉನ್ಮಾದಾಪಸ್ಮಾರಾವರ್ಶೋವಿದ್ರಧಿಶಿರೋರೋಗಾನ್|
ಸವಿಸರ್ಪಶೋಷಪವನವ್ಯಾಧೀನ್ವಿಷಮಜ್ವರಾನ್ಹನ್ಯಾತ್||೩||
View original
मदयन्त्याः सवायस्याः सुरभ्यारग्वधस्य च|
शतं पलानां प्रत्येकं वरायास्त्वाढकत्रयम्|
व्याघ्रीवह्निकपोतावत्सकखदिरार्कमूलदन्त्यैन्द्र्य|
सनिशाद्वया दशपला क्वाथेऽमीषां क्षिपेत्पिष्ट्वा|
बीजं करञ्जेङ्गुदशिग्रुनिम्बा- न्नीलीं सनीलोत्पलचन्द्रलेखाम्|
श्यामां किरातं कटुकत्रयं च पञ्चाढकं तत्र च पञ्चगव्यात्|
शमयत्यचिरेण घृतं मृदुहुतवहसाधितं महानीलम्|
न किलासमेव केवलमपचीकृमिकासकुष्ठमभ्यस्तम्|
उन्मादापस्मारावर्शोविद्रधिशिरोरोगान्|
सविसर्पशोषपवनव्याधीन्विषमज्वरान्हन्यात्||३||
ಮದಯನ್ತ್ಯಾದಿನಾ ಸ್ನೇಹನಾರ್ಥಂ ಘೃತಮುಚ್ಯತೇ| ಮದಯನ್ತೀ ಧಾತಕೀ| ವಾಯಸೀ ಕಾಕನಾಸಾ| ಸುರಭಿರ್ಗನ್ಧಸುರಾ| ಆರಗ್ವಧಃ ಶಮ್ಯಾಕಃ| ವ್ಯಾಘ್ರೀ ನಿದಿಗ್ಧಿಕಾ| ವಹ್ನಿಶ್ಚಿತ್ರಕಃ| ಕಪೋತಾ ಕಾಕಮಾಚೀ| ಐನ್ದ್ರೀ ಇನ್ದ್ರವಾರುಣೀ| ಕರಞ್ಜಾದಿನಾಂ ಚತುರ್ಣಾಂ ಬೀಜಮ್| ಶ್ಯಾಮಾ ತ್ರಿವೃತ್| ಪಞ್ಚಗವ್ಯಾನಿ ಗೋಮಯಸ್ವರಸಃ ಮೂತ್ರಂ ಕ್ಷೀರಂ ದಧಿ ಘೃತಮಿತ್ಯೇತಾನಿ| ಏತನ್ಮಹಾನೀಲಂ ನಾಮ ಘೃತಂ ಮೃದುನಾ ಹುತವಿಹೇನಾಽಗ್ನಿನಾ ಸಾಧಿತಮಚಿರೇಣ ಕಿಲಾಸಂ ಶ್ವಿತ್ರಮೇವ ನ ಶಮಯತಿ; ಅಪಿ ತ್ವಪಚ್ಯಾದಿಕಮಪಿ ಶೀಘ್ರಂ ಶಮಯತಿ|| ೩||
Adhikarana saMshodhanam (4) · Śloka 4
ಸಂಶೋಧನಂ ವಿಶೇಷಾತ್ ಪೀತಸ್ನೇಹಸ್ಯ ಯೋಜಯದೇನು ಚ|
ಶ್ವಿತ್ರಂ ಸ್ರಂಸನಮಗ್ರ್ಯಂ ಮಲಯೂರಸ ಇಷ್ಯತೇ ಸಗುಡಃ|
ತಂ ಪೀತ್ವಾಽಭ್ಯಕ್ತತನುರ್ಯಥಾಬಲಂ ಸೂರ್ಯಪಾದಸನ್ತಾಪಮ್|
ಸೇವೇತ ವಿರಿಕ್ತಶ್ಚ ತ್ರ್ಯಹಂ ತ್ರ್ಯಹಂ ಪಿಪಾಸುಃ ಪಿಬೇತ್ಪೇಯಾಮ್||೪||
View original
संशोधनं विशेषात् पीतस्नेहस्य योजयदेनु च|
श्वित्रं स्रंसनमग्र्यं मलयूरस इष्यते सगुडः|
तं पीत्वाऽभ्यक्ततनुर्यथाबलं सूर्यपादसन्तापम्|
सेवेत विरिक्तश्च त्र्यहं त्र्यहं पिपासुः पिबेत्पेयाम्||४||
ಅನು ಚಾನನ್ತರಂ ಪೀತಸ್ನೇಹಸ್ಯ ಸಂಶೋಧನಮೇವ ವಿಶಿಷ್ಯತೇ ವಿಶಿಷ್ಟಂ ಭಾವತಿ ನಾನ್ಯತ್ ಕಿಞ್ಚಿತ್| ತತ್ರಾಪಿ ಶ್ವಿತ್ರೇಽಗ್ರ್ಯಂ ಪ್ರಧಾನಂ ಸ್ರಂಸನಂ ವಿರೇಚನಮಿಷ್ಯತೇ| ಕಿಮಾಹ-ಸಗುಡೋ ಮಲಯೂರಸಃ| ಮಲಯೂಃ ಸೋಮರಾಜಿಃ| ಅಭ್ಯಕ್ತೋ ರವಿಕರಸನ್ತಾಪಂ ಚ ಯಥಾಬಲಂ ನಿಷೇವಮಾಣೋಽನೇನ ವಿರಿಕ್ತಸ್ತ್ರ್ಯಹಂ ಪಿಪಾಸುಸ್ತೃಷ್ಣಾವಾನ್ ಯದಾ ಭವತಿ ತದಾ ಪೇಯಾಂ ಪಿಬೇತ್| ಏವಂ ತ್ರ್ಯಹಂ ವಿರೇಚನಮ್| ತೃಷಿತೇ ಪೇಯಾ ನಾನ್ಯತ್ ಕಿಞ್ಚಿತ್|| ೪||
Adhikarana shvitrasphoTAnAM cikitsA (5) · Śloka 5
ಶ್ವಿತ್ರೇಽಙ್ಗೇ ಯೇ ಸ್ಫೋಟಾ ಜಾಯನ್ತೇ ಕಣ್ಟಕೇನ ತಾನ್ ಭಿನ್ದ್ಯಾತ್|
ಸ್ಫೋಟೇಷು ನಿಸ್ಸೃತೇಷು ಪ್ರಾತಃ ಪ್ರಾತಃ ಪಿಬೇತ್ ಪಕ್ಷಮ್|
ಮಲಯೂಮಶನಂ ಪ್ರಿಯಙ್ಗುಂ ಶತಪುಷ್ಪಾಂ ಚಾಮ್ಭಸಾ ಸಮುತ್ಕ್ವಾಥ್ಯ|
ಪಾಲಾಶಂ ವಾ ಕ್ಷಾರಂ ಯಥಾಬಲಂ ಫಾಣಿತೋಪೇತಮ್||೫||
View original
श्वित्रेऽङ्गे ये स्फोटा जायन्ते कण्टकेन तान् भिन्द्यात्|
स्फोटेषु निस्सृतेषु प्रातः प्रातः पिबेत् पक्षम्|
मलयूमशनं प्रियङ्गुं शतपुष्पां चाम्भसा समुत्क्वाथ्य|
पालाशं वा क्षारं यथाबलं फाणितोपेतम्||५||
ಶ್ವಿತ್ರೇಽಙ್ಗೇ ಯೇ ಸ್ಫೋಟಾ ಜಾಯನ್ತೇ ಉಕ್ತೇನ ಸ್ರಂಸನವಿಧಿನಾ ಸುಬೋಧಮ್| ಪಾಲಾಶಂ ಕ್ಷಾರಂ ಫಾಣಿತೇನ ಕ್ಷುದ್ರಗುಡೇನ ಯುಕ್ತಂ ಯಥಾಬಲಮಿತಿ ಬಲಾಪೇಕ್ಷತ್ವಾದನಿಯತಮಾತ್ರಮಪಿ|| ೫||
Adhikarana sphoTodbhavAya vidhiH (6) · Śloka 6
ವಿತುಷಾವಲ್ಗುಜಬೀಜಾಚ್ಚೂರ್ಣಂ ಗೋವಾರಿಭಾವಿತಾದ್ಬಹುಶಃ|
ಮೂಲಕ್ವಾಥೇನ ಪಿಬೇತ್ಕಲಿತರುಕೃತಮಾಲಮದನಫಲ್ಗೂನಾಮ್|
ಪೀತೇ ಕಿಲಾಸೀ ತಿಲತೈಲದಿಗ್ಧೋ ದಿನೇ ದಿನೇ ಸ್ಯಾದ್ರವಿಪಾದಸೇವೀ|
ಜೀರ್ಣೇ ಚ ತಕ್ರಾಪ್ಲುತಕೋದ್ರವಾಶೀ ಸ್ಫೋಟೋದ್ಭವಾಯೈಷ ವಿಧಿಸ್ತ್ರಿರಾತ್ರಮ್||೬||
View original
वितुषावल्गुजबीजाच्चूर्णं गोवारिभाविताद्बहुशः|
मूलक्वाथेन पिबेत्कलितरुकृतमालमदनफल्गूनाम्|
पीते किलासी तिलतैलदिग्धो दिने दिने स्याद्रविपादसेवी|
जीर्णे च तक्राप्लुतकोद्रवाशी स्फोटोद्भवायैष विधिस्त्रिरात्रम्||६||
ವಿತುಷೇತ್ಯಾದಿನಾ ಸ್ಫೋಟೋದ್ಭವಾಯ ವಿಧಿಃ| ಅವಲ್ಗುಜ ಸೋಮರಾಜಿಃ| ತದ್ಬೀಜಂ ಬಹುಕೃತ್ವಾಽನೇಕವಾರಂ ಗೋಮೂತ್ರೇಣ ಭಾವಿತಂ ಕಲಿತರ್ವಾದೀನಾಂ ಮೂಲಕ್ವಾಥೇನ ವಿಧಿಃ| ತಸ್ಮಿಂಶ್ಚ ಪೀತೇ ಸತಿ ಕಿಲಾಸೀ ಶ್ವಿತ್ರೀ ರವಿಪಾದಸೇವೀ ತಿಲತೈಲೇನ ದಿಗ್ಧ ಉಪಲಿಪ್ತಃ ಸ್ಯಾತ್| ಕಲಿತರುರ್ಬಿಭೀತಕಃ| ಕೃತಮಾಲೋ ನಕ್ತಮಾಲಃ| ಮದನಫಲಂ ಪ್ರಸಿದ್ಧಮ್| ಫಲ್ಗುಃ ಕಾಕೋದುಮ್ಬರಿಕಾ||೬||
Adhikarana sphoTAnAM bhedanAdi (7) · Śloka 7
ವಿದ್ಧ್ವಾಽನ್ಯೇದ್ಯುಃ ಸ್ಫೋಟಕಾನ್ ಕಣ್ಟಕೈಸ್ತಾನ್ ಬಸ್ತಾಮ್ಭೋಭಿರ್ಘೃಷ್ಟಯಾ ಶುಕ್ತವರ್ತ್ತ್ಯಾ|
ಲಿಮ್ಪೇತ್ ಕಾಮಂ ಲೇಪನಾದ್ವೇದನಾಯಾಂ ಲೇಪೋ ಯೋಜ್ಯಃ ಶಙ್ಖನಾಭಿರ್ಜಲೇನ||೭||
View original
विद्ध्वाऽन्येद्युः स्फोटकान् कण्टकैस्तान् बस्ताम्भोभिर्घृष्टया शुक्तवर्त्त्या|
लिम्पेत् कामं लेपनाद्वेदनायां लेपो योज्यः शङ्खनाभिर्जलेन||७||
ಅನೇನ ಸ್ಫೋಟಕಾನನ್ಯೇದ್ಯುಃ ಕಣ್ಟಕೈರ್ಭಿತ್ವಾ ಬಸ್ತಾಮ್ಭೋಭಿಃ ಛಗಲಮೂತ್ರೈರ್ಘೃಷ್ಟಯಾ ಶುಕ್ತವರ್ತ್ಯಾ ಕಾಮಂ ಭೃಶಂ ಲಿಮ್ಪೇತ್| ಶುಕ್ತವರ್ತಿರ್ವ್ಯೋಷಾದಿಭಿರ್ವಕ್ಷ್ಯಮಾಣಾ ಸುಬೋಧಮ್|| ೭||
Adhikarana vyoShAdivaralepaH (8) · Śloka 8
ವ್ಯೋಷಸರ್ಷಪನಿಶಾಗೃಹಧೂಮೈಃ ಯವಶೂಕಪಟುಚಿತ್ರಯುಕ್ತೈಃ|
ಕೋಲತುಲ್ಯಗುಲಿಕಾರ್ಧವಿಷಾಂಶಾ ಶ್ವಿತ್ರಕುಷ್ಠಶಮನೋ ವರಲೇಪಃ||೮||
View original
व्योषसर्षपनिशागृहधूमैः यवशूकपटुचित्रयुक्तैः|
कोलतुल्यगुलिकार्धविषांशा श्वित्रकुष्ठशमनो वरलेपः||८||
ವ್ಯೋಷಾದೀನಾಂ ಭಾಗೋ ವಿಷಸ್ಯ ಚಾರ್ಧಭಾಗಯುಕ್ತೋಽನೇನ ಬದರತುಲ್ಯಾ ಗುಲಿಕಾ ಕ್ರಿಯತೇ| ಏಷಾ ಗುಲಿಕಾ ವರಲೇಪಃ ಶ್ವಿತ್ರಾಣಾಂ ಕುಷ್ಠಾನಾಂ ಚ ಶಮನೇ|| ೮||
Adhikarana gomUtrapAnavidhAnam (9) · Śloka 9
ಗವ್ಯಂ ಮೂತ್ರಂ ಚಿತ್ರಕವ್ಯೋಷಯುಕ್ತಂ ಸರ್ಪಿಃ ಕುಮ್ಭೇ ಸಂಸ್ಥಿತಂ ಕ್ಷೌದ್ರಮಿಶ್ರಮ್|
ಪಕ್ಷಾದೂರ್ಧ್ವಂ ಶ್ವಿತ್ರಿಣಾ|
ಪೇಯಮೇತತ್ ಕಾರ್ಯಂ ಚಾಸ್ಮೈ ಕುಷ್ಠದೃಷ್ಟಂ ವಿಧಾನಮ್||೯||
View original
गव्यं मूत्रं चित्रकव्योषयुक्तं सर्पिः कुम्भे संस्थितं क्षौद्रमिश्रम्|
पक्षादूर्ध्वं श्वित्रिणा|
पेयमेतत् कार्यं चास्मै कुष्ठदृष्टं विधानम्||९||
ಗವ್ಯಮಿತ್ಯಾದಿ ಸುಬೋಧಮ್| ಅಸ್ಮೈ ಶ್ವಿತ್ರಿಣೇ ಕುಷ್ಠೋಕ್ತಂ ವಿಧಾನಂ ಕಾರ್ಯಮ್| ಕುಷ್ಠಶ್ವಿತ್ರಾಣಾಮೇಕರೂಪತ್ವಾತ್|| ೯||
Adhikarana mArkavabhakShaNavidhiH (10) · Śloka 10
ಮಾರ್ಕವಮಥವಾ ಖಾದೇದ್ಭೃಷ್ಟಂ ತೈಲೇನ ಲೋಹಪಾತ್ರಸ್ಥಮ್|
ಬೀಜಕಶೃತಂ ಚ ದುಗ್ಧಂ ತದನು ಪಿಬೇಚ್ಛಿವತ್ರನಾಶಾಯ||೧೦||
View original
मार्कवमथवा खादेद्भृष्टं तैलेन लोहपात्रस्थम्|
बीजकशृतं च दुग्धं तदनु पिबेच्छिवत्रनाशाय||१०||
ಅಥವಾ ಮಾರ್ಕವಂ ಭೃಙ್ಗರಜೋ ಲೋಹಪಾತ್ರಸ್ಥಂ ತೈಲೇನ ಭೃಷ್ಟಂ ಖಾದೇತ್| ಪಶ್ಚಾಚ್ಚ ಬೀಜಕಶೃತಂ ದುಗ್ಧಂ ಶ್ವಿತ್ರನಾಶನಂ ಪಿಬೇತ್| ಬೀಜಕಃ ಅಸನಃ||೧೦||
Adhikarana pUtIkAdipallavalepaH (11) · Śloka 11
ಪೂತೀಕಾರ್ಕವ್ಯಾಧಿಘಾತಸ್ನುಹೀನಾಂ ಮೂತ್ರೈಃ ಪಿಷ್ಟಾಃ ಪಲ್ಲವಾ ಜಾತಿಜಾಶ್ಚ|
ಘ್ನನ್ತ್ಯಾಲೇಪಾಚ್ಛಿವತ್ರದುರ್ನಾಮದದ್ರೂನ್ ಪಾಮಾಕೋಠಾನ್ ದುಷ್ಟನಾಡೀವ್ರಣಾಂಶ್ಚ||೧೧||
View original
पूतीकार्कव्याधिघातस्नुहीनां मूत्रैः पिष्टाः पल्लवा जातिजाश्च|
घ्नन्त्यालेपाच्छिवत्रदुर्नामदद्रून् पामाकोठान् दुष्टनाडीव्रणांश्च||११||
ಪೂತೀಕಾದೀನಾಂ ಜಾತ್ಯನ್ತಾನಾಂ ಪಲ್ಲವಾ ಗವಾದಿಮೂತ್ರೈಃ ಪಿಷ್ಟಾ ಆಲೇಪಾತ್ ಶ್ವಿತ್ರಾದೀನ್ ಘ್ನನ್ತಿ| ಪೂತೀಕಃ ಕರಞ್ಜಃ| ವ್ಯಾಧಿಘಾತ ಆರಗ್ವಧಃ| ಸ್ನುಹೀ ಸುಧಾ|| ೧೧||
Adhikarana jA~ggamalepAH (12) · Śloka 12
ದ್ವೈಪ್ಯಂ ದಗ್ಧಂ ಚರ್ಮ ಮಾತಙ್ಗಜಂ ವಾ|
ಶ್ವಿತ್ರೇ ಲೇಪಸ್ತೈಲಯುಕ್ತೋ ವರಿಷ್ಠಃ|
ಪೂತೀಕೀಟೋ ರಾಜವೃಕ್ಷೋದ್ಭವೇನ ಕ್ಷಾರೇಣಾಕ್ತಃ ಶ್ವಿತ್ರಮೇಕೋಽಪಿ ಹನ್ತಿ||೧೨||
View original
द्वैप्यं दग्धं चर्म मातङ्गजं वा|
श्वित्रे लेपस्तैलयुक्तो वरिष्ठः|
पूतीकीटो राजवृक्षोद्भवेन क्षारेणाक्तः श्वित्रमेकोऽपि हन्ति||१२||
ದ್ವೀಪಿನಃ ಹಸ್ತಿನಃ ವಾ ಚರ್ಮ ದಗ್ಧಂ ತೈಲೇನ ಯುಕ್ತಮ್| ಶ್ವಿತ್ರೇ ಲೇಪೋ ವರಿಷ್ಠಃ ಶ್ರೇಷ್ಠಃ| ಪೂತೀಕೀಟಃ ಕರ್ಕಟೀಕಾರವಲ್ಲೀವದ್ದುರ್ಗನ್ಧೀ ಕೃಮಿವಿಶೇಷಃ ಪ್ರಸಿದ್ಧಃ| ರಾಜವೃಕ್ಷ ಆರಗ್ವಧಃ|| ೧೨||
Adhikarana bhallAtakAdInAM lepaH (13) · Śloka 13
ರಾತ್ರೌ ಗೋಮೂತ್ರೇ ವಾಸಿತಾನ್ ಜರ್ಜರಾಙ್ಗಾ ನಹ್ನಿಚ್ಛಾಯಾಂ ಶೋಷಯೇತ್ ಸ್ಫೋಟಹೇತೂನ್|
ಏವಂ ವಾರಾಂಸ್ತ್ರೀನ್ ಭಾವಯೇಚ್ಛ್ಲಕ್ಷ್ಣಪಿಷ್ಟೈಃ ಸ್ನುಹ್ಯಾಃ ಕ್ಷೀರೇಣ ಶ್ವಿತ್ರನಾಶಾಯ ಲೇಪಃ|
ಅಕ್ಷತೈಲದ್ರುತಾಲೇಪಃ ಕೃಷ್ಣಸರ್ಪೋದ್ಭವಾ ಮಷೀ|
ಶಿಖಿಪಿತ್ತಂ ತಥಾ ದಗ್ಧಂ ಹ್ರೀಬೇರಂ ವಾ ತದಾಪ್ಲುತಮ್||೧೩||
View original
रात्रौ गोमूत्रे वासितान् जर्जराङ्गा नह्निच्छायां शोषयेत् स्फोटहेतून्|
एवं वारांस्त्रीन् भावयेच्छ्लक्ष्णपिष्टैः स्नुह्याः क्षीरेण श्वित्रनाशाय लेपः|
अक्षतैलद्रुतालेपः कृष्णसर्पोद्भवा मषी|
शिखिपित्तं तथा दग्धं ह्रीबेरं वा तदाप्लुतम्||१३||
ರಾತ್ರಾವಿತ್ಯಾದಿ ಸುಬೋಧಮ್| ಸ್ಫೋಟಹೇತುರ್ಭಲ್ಲಾತಕಃ| ತಥೇತ್ಯಕ್ಷತೈಲದ್ರುತಮ್| ಅಕ್ಷಂ ವಿಭೀತಕಮ್| ತದಾಪ್ಲುತಂ ಶಿಖಿಪಿತ್ತಾಪ್ಲುತಮ್| ಹ್ರೀಬೇರಂ ವಾಲಕಮ್| ಶಿಖೀ ಮಯೂರಃ|| ೧೩||
Adhikarana shvetakukkuTapurIShalepaH (14) · Śloka 14
ಉಪೋಷಿತಾಯಾನ್ನಕಾಲಾಂಸ್ತ್ರೀನ್ ಶ್ವೇತಕೃಕವಾಕವೇ|
ಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಕುಷ್ಠೈಡಗಜಬೀಜಚೂರ್ಣಂ ಘೃತಾನ್ವಿತಮ್|
ದದ್ಯಾತ್ತಸ್ಯ ಪುರೀಷೇಣ ಶ್ವಿತ್ರಮುದ್ದಾಲ್ಯ ಲೇಪಯೇತ್|
ಮಾಸಂ ಹನ್ತ್ಯಾಶು ತಚ್ಛ್ರಿತ್ರಂ ವಿಶೇಷಾದ್ಗುಹ್ಯಸಂಶ್ರಯಮ್||೧೪||
View original
उपोषितायान्नकालांस्त्रीन् श्वेतकृकवाकवे|
यष्ट्याह्वकुष्ठैडगजबीजचूर्णं घृतान्वितम्|
दद्यात्तस्य पुरीषेण श्वित्रमुद्दाल्य लेपयेत्|
मासं हन्त्याशु तच्छ्रित्रं विशेषाद्गुह्यसंश्रयम्||१४||
ಉಪೋಷಿತತ್ಯಾದಿ| ಶ್ವೇತಕೃಕವಕವೇ ಶುಕ್ಲಕುಕ್ಕುಟಾಯ ತ್ರೀನನ್ನಕಾಲಾನುಪೋಷಿತಾಯ ಸಾರ್ಧದಿನಂ ಯಥೌಚಿತ್ಯೇನ ವಾ ತ್ರೀನನ್ನಕಾಲಾನನಾಹಾರಭಯೇನ ಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಾದಿಚೂರ್ಣಂ ಭೋಜನಾಯ ದದ್ಯಾತ್| ಅಸ್ಯ ಶ್ವೇತಕೃಕವಾಕೋಃ ಪುರೀಷೇಣ ಶಸ್ತ್ರಾದಿನೋದ್ದಾಲ್ಯ ಶ್ವಿತ್ರೀ ಲೇಪಯೇತ್| ತದಾಶು ಶ್ವಿತ್ರಂ ಹನ್ತಿ| ಗುಹ್ಯಸಂಶ್ರಯಂ ಮೇಢ್ರಗತಂ ವಿಶೇಷಾದ್ಧನ್ತಿ|| ೧೪||
Adhikarana paTvAdilepaH (15) · Śloka 15
ಲೇಪಃ ಪಟುವೇಲ್ಲಶಿಲಾ ಕಾಸೀಸಂ ರೋಚನಾ ಕನಕಪುಷ್ಪೀ|
ಗೋಪಿತ್ತಯುಕ್ತಮಥವಾ ಚಪಲಾಞ್ಜನಯುಗ್ಮಲೋಹರಜಃ||೧೫||
View original
लेपः पटुवेल्लशिला कासीसं रोचना कनकपुष्पी|
गोपित्तयुक्तमथवा चपलाञ्जनयुग्मलोहरजः||१५||
ಪಟ್ವಾದಿಭಿರ್ಲೇಪಃ ಶ್ವಿತ್ರಂ ಹನ್ತಿ| ಅಥವಾ ಚಪಲಾದಿಕಂ ಗೋಪಿತ್ತಯುಕ್ತಂ ಲೇಪಃ| ಚಪಲಾ ಪಿಪ್ಪಲೀ| ಅಞ್ಜನಯುಗ್ಮಂ ಸ್ರೋತೋಜಂ ಸೌವೀರಂ ಚ| ಲೋಹರಜಃ ಶಸ್ತ್ರಚೂರ್ಣಮ್|| ೧೫||
Adhikarana kAkodumbarikAlepaH (16) · Śloka 16
ಕಾಕೋದುಮ್ಬರಿಕಾ ವಾ ಸಾವಲ್ಗುಜಚಿತ್ರಕಾ ಸಗೋಮೂತ್ರಾ|
ಕದಲೀಕ್ಷಾರಯುತಂ ವಾ ಖರಾಸ್ಥಿ ದಗ್ಧಂ ಸಗೋರುಧಿರಮ್||೧೬||
View original
काकोदुम्बरिका वा सावल्गुजचित्रका सगोमूत्रा|
कदलीक्षारयुतं वा खरास्थि दग्धं सगोरुधिरम्||१६||
ಅಥವಾ ಕಾಕೋದುಮ್ಬರಿಕಾಲೇಪಃ| ಕಿಮ್ಭೂತಾ ಸಾವಲ್ಗುಜಚಿತ್ರಕಾ ಸಗೋಮೂತ್ರಾ ಚ| ಕಾಕೋದುಮ್ಬರಿಕಾ ಫಲ್ಗುಃ| ಅವಲ್ಗುಜಃ ಸೋಮರಾಜಿಃ| ಅಥವಾ ದಗ್ಧಂ ಖರಾಸ್ಥಿಲೇಪಃ| ಕಿಮ್ಭೂತಂ ಕದಲೀಕ್ಷಾಱ್ರೇಣ ಯುಕ್ತಂ ಸಗೋರುಧಿರಞ್ಚ||೧೬||
Adhikarana nIlotpalAdilepAH (17) · Śloka 17
ನೀಲೋತ್ಪಲಂ ಸಕುಷ್ಠಂ ಸಸೈನ್ಧವಂ ಹಸ್ತಿಮೂತ್ರಪಿಷ್ಟಂ ವಾ|
ಹಸ್ತಿಮದಾಧ್ಯುಷಿತೋ ವಾ ಮಾಲತ್ಯಾಃ ಕ್ಷಾರಕಕ್ಷಾರಃ||೧೭||
View original
नीलोत्पलं सकुष्ठं ससैन्धवं हस्तिमूत्रपिष्टं वा|
हस्तिमदाध्युषितो वा मालत्याः क्षारकक्षारः||१७||
ಅಥವಾ ನೀಲೋತ್ಪಲಾದಿತ್ರಯಂ ಹಸ್ತಿಮೂತ್ರೇಣ ಪಿಷ್ಟಂ ಲೇಪಃ| ಅಥವಾ ಮಾಲತ್ಯಾಃ| ಕ್ಷಾರಕಕ್ಷಾರಃ ಕ್ಷಾರಕಾಣಾಂ ಮುಕುಲಾನಾಂ ಕ್ಷಾರೋ ಹಸ್ತಿಮದ ಆಸಂಸ್ಕಾರಮಧ್ಯುಷಿತೋ ಲೇಪಃ|| ೧೭||
Adhikarana mUtrikA rasakriyA (18) · Śloka 18
ಸಿದ್ಧಾರ್ಥಕಬೃಹತ್ಯೌ ಕರಞ್ಜಕೋಶಾತಕೀಫಲಂ ಗುಞ್ಜಾ|
ಶೌಕನಾಸಾ ಸಗವಾಕ್ಷೀ ಸ್ವರ್ಣಕ್ಷೀರೀ ನಿಕುಮ್ಭಶ್ಚ|
ಲಾಙ್ಗಲಿಕೀ ಹಯಮಾರಸ್ತಿಲ್ವಕಭಲ್ಲಾತಕಾಶ್ವಮೂತ್ರೀ ಚ|
ಮುಸ್ತಾಸ್ನುಹೀ ಸಹಿಂಸ್ರಾ ಸುವರ್ಣಶಕಲಾ ಫಲೋಪೇತಾ|
ಮೂಲಕಬೀಜಂ ವ್ಯೋಷಂ ಪೀಲುವಿಡಙ್ಗಾನಿ ಕರ್ಣಿಕಾರಶ್ಚ|
ಪಿಚುಮನ್ದಜಾತೀಕಿಸಲಯಬಾಕುಚಿಕಾತುತ್ಥಕುಷ್ಠಾನಿ|
ಕಟುರೋಹಿಣೀಮನೋಹ್ವಾತ್ರಿಫಲಾ ಚ ಸುಕಲ್ಕಿತಾ ಗವಾಂ ಮೂತ್ರೇ|
ಗಜಹಯಖರಮೂತ್ರಾಣಾಂ ಪಾತ್ರತ್ರಿತಯಂ ಸ್ನುಗರ್ಕದುಗ್ಧಾಭ್ಯಾಮ್|
ದ್ವೌ ಕುಡವಾವಿಹ ದದ್ಯಾತ್ ಸರ್ಷಪತೈಲಾಚ್ಚ ಚಾತುರ್ಥ್ಯಾಮ್|
ದರ್ವೀಲೇಪಂ ಸಿದ್ಧಾ ರಸಕ್ರಿಯಾ ಮೂತ್ರಿಕಾ ನಾಮ|
ಶ್ವಿತ್ರಂ ಘೃಷ್ಟಂ ಲಿಪ್ತಂ ತ್ರೀನಾಲೇಪಾಂಸ್ತಯಾ ನ ಲಙ್ಹ್ಘಯತಿ|
ಮಶತಿಲಕಚರ್ಮಕೀಲಗ್ರನ್ಥಾರ್ಬುದಸರ್ವಕುಷ್ಠಘ್ನೀ||೧೮||
View original
सिद्धार्थकबृहत्यौ करञ्जकोशातकीफलं गुञ्जा|
शौकनासा सगवाक्षी स्वर्णक्षीरी निकुम्भश्च|
लाङ्गलिकी हयमारस्तिल्वकभल्लातकाश्वमूत्री च|
मुस्तास्नुही सहिंस्रा सुवर्णशकला फलोपेता|
मूलकबीजं व्योषं पीलुविडङ्गानि कर्णिकारश्च|
पिचुमन्दजातीकिसलयबाकुचिकातुत्थकुष्ठानि|
कटुरोहिणीमनोह्वात्रिफला च सुकल्किता गवां मूत्रे|
गजहयखरमूत्राणां पात्रत्रितयं स्नुगर्कदुग्धाभ्याम्|
द्वौ कुडवाविह दद्यात् सर्षपतैलाच्च चातुर्थ्याम्|
दर्वीलेपं सिद्धा रसक्रिया मूत्रिका नाम|
श्वित्रं घृष्टं लिप्तं त्रीनालेपांस्तया न लङ्ह्घयति|
मशतिलकचर्मकीलग्रन्थार्बुदसर्वकुष्ठघ्नी||१८||
ಸಿದ್ಧಾರ್ಥಕೇತ್ಯಾದಿನಾ ಮೂತ್ರಿಕಾ ನಾಮ ರಸಕ್ರಿಯಾ| ಬೃಹತ್ಯೌ ಸ್ಥೂಲಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾ ಚ| ಕರಞ್ಜಸ್ಯ ಕೋಶಾತಕ್ಯಾಶ್ಚ ಫಲಮ್| ಕೋಶಾತಕೀ ಕೃತವೇಧನೀ| ಗುಞ್ಜಾರಕ್ತಿಕಾ ಕಾಕನನ್ದಿಕಾ ಚ| ಶುಕನಾಸಾ ತುಹಿನಕಾ ಸರಲಾ ಸ್ನೇಹದಾರುಕಾ| ನಿಕುಮ್ಭೋ ದನ್ತೀಫಲಾನ್ಯೇವ| ಲಾಙ್ಗಲಿಕೀ ವಿಶಲ್ಯಾ ಗರ್ಭಪಾತನೀ ಚ| ಹಯಮಾರಃ ಕರವೀರಃ| ತಿಲ್ವಕಃ ಪಟ್ಟಿಕಾಲೋಧ್ರಃ| ಅಶ್ವಮೂತ್ರೀ ಸಲ್ಲಕೀ| ಸ್ನುಹೀ ಸುಧಾ| ಹಿಂಸ್ರಾ ಮಾಂಸೀ| ಹರೇಣುಕಾ ರೇಣುಪುಷ್ಪಂ ಸುವರ್ಣಶಕಲಾ ಚ| ಸಾ ಫಲೋಪೇತಾ ಫಲಯುಕ್ತಾ| ಕರ್ಣಿಕಾರ ಆರಗ್ವಧಃ| ಬಾಕುಚಿಕಾ ಸೋಮರಾಜಿಃ| ಸಿದ್ಧಾರ್ಥಕಾದೀನಾಂ ತ್ರಿಫಲಾನ್ತಾನಾಂ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಗೋಮೂತ್ರೇಣ ಕಲ್ಕೀಕರಣಮ್| ದ್ವೌ ಕುಡವೌ ಸ್ನುಗರ್ಕದುಗ್ಧಾಭ್ಯಾಮ್| ಸರ್ಷಪತೈಲಾಚ್ಚ ಚಾತುರ್ಥೀ ಪಲಮ್| ದರ್ವೀಲೇಪಮಿತಿ ಕ್ರಿಯಾವಿಶೇಷಣಮ್| ಶ್ವಿತ್ರಂ ಘೃಷ್ಟಂ ಸತ್ ತಯಾ ರಸಕ್ರಿಯಯಾ ಲಿಪ್ತಂ ತ್ರೀನಾಲೇಪಾನ್ ನ ಲಙ್ಘಯತಿ ತ್ರಯಾಣಾಮವಚಾರತಃ ಶಮಂ ಯಾತೀತ್ಯರ್ಥಃ| ತಿಲಕಾಃ ಕೃಷ್ಣತಿಲತುಲ್ಯಾನಿ ಮಣ್ಡಲಾನಿ| ತಾನ್ಯೇವೋನ್ನತಾನಿ ಮಶಕಾಃ| ಚರ್ಮಕೀಲಮರ್ಶೋನಿದಾನ ಉಕ್ತಮ್|| ೧೮||
Adhikarana savarNakaraNo lepaH (19) · Śloka 19
ಕುಡವೋಽವಲ್ಗುಜಬೀಜಾದ್ಧರಿತಾಲಚತುರ್ಥಭಾಗಸಮ್ಮಿಶ್ರಃ|
ಮೂತ್ರೇಣ ಗವಾಂ ಪಿಷ್ಟಃ ಸವರ್ಣಕರಣಃ ಪರಂ ಶ್ವಿತ್ರೇ||೧೯||
View original
कुडवोऽवल्गुजबीजाद्धरितालचतुर्थभागसम्मिश्रः|
मूत्रेण गवां पिष्टः सवर्णकरणः परं श्वित्रे||१९||
ಕುಡವೇತಿ ಸುಬೋಧಮ್| ಹರಿತಾಲಚತುರ್ಥಭಾಗೋ ಬಾಕುಚೀಬೀಜಾಪೇಕ್ಷಯಾ ಪಲಾಮಿತ್ಯರ್ಥಃ| ಜಿತೇ ದೋಷೇ ಸವರ್ಣಕರಣಾರ್ಥಮಯಂ ಲೇಪಃ|| ೧೯||
Adhikarana avalgujalepaH (20) · Śloka 20
ಕ್ಷಾರೇ ಸುದಗ್ಧೇ ಗಜಲಣ್ಡಜೇ ವಾ ಗಜಸ್ಯ ಮೂತ್ರೇಣ ಪರಿಸ್ರುತೇ ಚ|
ದ್ರೋಣಪ್ರಮಾಣೇ ದಶಭಾಗಯುಕ್ತಂ ದತ್ವಾ ಪಚೇದ್ಬೀಜಮವಲ್ಗುಜಾನಾಮ್|
ಶ್ವಿತ್ರಂ ಜಯೇಚ್ಚಿಕ್ಕಣತಾಂ ಗತೇನ ತೇನ ಪ್ರಲಿಪ್ತಂ ಬಹುಶಃ ಪ್ರಘೃಷ್ಟಮ್|
ಕುಷ್ಠಂ ಕಿಲಾಶಂ ತಿಲಕಾಲಕಂ ವಾ ಯದ್ವಾ ವ್ರಣೇ ಸ್ಯಾದಧಿಮಾಂಸಜಾತಮ್||೨೦||
View original
क्षारे सुदग्धे गजलण्डजे वा गजस्य मूत्रेण परिस्रुते च|
द्रोणप्रमाणे दशभागयुक्तं दत्वा पचेद्बीजमवल्गुजानाम्|
श्वित्रं जयेच्चिक्कणतां गतेन तेन प्रलिप्तं बहुशः प्रघृष्टम्|
कुष्ठं किलाशं तिलकालकं वा यद्वा व्रणे स्यादधिमांसजातम्||२०||
ಸುಷ್ಠು ದಗ್ಧೇ ಗಜಲಣ್ಡಾತ್ ಹಸ್ತಿಶಕೃತೋ ಜಾತೇ ಕ್ಷಾರೇ ಹಸ್ತಿಮೂತ್ರೇಣ ಪರಿಸ್ರುತೇ ಗಾಲಿತೇ ದ್ರೋಣಪ್ರಮಾಣೇ ಅವಲ್ಗುಜಾನಾಂ ಬೀಜಂ ದಶಭಾಗಯುಕ್ತಂ ದತ್ವಾ ಪಚೇತ್| ಚಿಕ್ಕಣಪಾಕತ್ವಂ ಗತೇನ ತೇನ ಶುಷ್ಕಗೋಮಯಾದಿನಾ ಘೃಷ್ಟಂ ಶ್ವಿತ್ರಂ ಬಹುಶಃ ಪ್ರಲಿಪ್ತಂ ಏತದೇವ ಶ್ವಿತ್ರಂ ಜಯೇತ್ ಕಫಾದೀಂಶ್ಚ|| ೨೦||
Adhikarana bhallAtakAdilepaH (21) · Śloka 21
ಭಲ್ಲಾತಕದ್ವೀಪಿಸುಧಾರ್ಕಮೂಲ ಗುಞ್ಜಾಫಲತ್ರ್ಯೂಷಣಶಙ್ಖಚೂರ್ಣಮ್|
ತುತ್ಥಂ ಸಕುಷ್ಠಂ ಲವಣಾನಿ ಪಞ್ಚ ಕ್ಷಾರದ್ವಯಂ ಲಾಙ್ಗಲಿಕಾಂ ಚ ಪಕ್ತ್ವಾ|
ಸ್ನುಗರ್ಕದುಗ್ಧೇ ಘನಮಾಯಸಸ್ಥಂ ಶಲಾಕಯಾ ತದ್ವಿದಧೀತ ಲೇಪಮ್|
ಕುಷ್ಠೇ ಕಿಲಾಸೇ ತಿಲಕಾಲಕೇಷು ಮಶೇಷು ದುರ್ನಾಮಸು ಚರ್ಮಕೀಲೇ||೨೧||
View original
भल्लातकद्वीपिसुधार्कमूल गुञ्जाफलत्र्यूषणशङ्खचूर्णम्|
तुत्थं सकुष्ठं लवणानि पञ्च क्षारद्वयं लाङ्गलिकां च पक्त्वा|
स्नुगर्कदुग्धे घनमायसस्थं शलाकया तद्विदधीत लेपम्|
कुष्ठे किलासे तिलकालकेषु मशेषु दुर्नामसु चर्मकीले||२१||
ಭಲ್ಲಾತಕಾದಿ ಸುಬೋಧಮ್| ಸ್ನುಗರ್ಕದುಗ್ಧೇ ಮಿಶ್ರೀಭೂತೇ ಭಲ್ಲಾತಕಾದಿಕಂ ಪಕ್ತ್ವಾ ಪಶ್ಚಾತ್ತು ಲೋಹಪಾತ್ರಸ್ಥಂ ಶಲಾಕಯಾ ಲೇಪಂ ಕುಷ್ಠಾದಿಷು ವಿದಧೀತ| ದ್ವೀಪಿಶ್ಚಿತ್ರಕಃ| ಲಾಙ್ಗಲಿಕಾ ವಿಶಲ್ಯಾ ಗರ್ಭಪಾತನೀ ಚ|| ೨೧||
Adhikarana shvitrasya kAdAcitkI siddhiH (22) · Śloka 22
ಶುದ್ಧ್ಯಾ ಶೋಣಿತಮೋಕ್ಷೈರ್ವಿರೂಕ್ಷಣೈರ್ಭಕ್ಷಣೈಶ್ಚ ಸಕ್ತೂನಾಮ್|
ಶ್ವಿತ್ರಂ ಕಸ್ಯಚಿದೇವ ಪ್ರಶಾಮ್ಯತಿ ಕ್ಷೀಣಪಾಪಸ್ಯ||೨೨||
View original
शुद्ध्या शोणितमोक्षैर्विरूक्षणैर्भक्षणैश्च सक्तूनाम्|
श्वित्रं कस्यचिदेव प्रशाम्यति क्षीणपापस्य||२२||
ಶುದ್ಧ್ಯಾದಿಭಿರವಶ್ಯಂ ಶ್ವಿತ್ರಂ ಪ್ರಶಾಮ್ಯತಿ| ಕಿಂ ಸರ್ವಸ್ಯ, ನ; ಅಪಿ ತು ಕಸ್ಯಚಿದೇವ ಕ್ಷೀಣಪಾಪಸ್ಯ| ಅಕ್ಷೀಣಪಾಪಸ್ಯ ನ ಕಥಞ್ಚಿದಪಿ ಶಮಂ ಯಾತಿ| ಇತಿ ಶ್ವಿತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ|| ೨೨||
Adhikarana atha kRumicikitsitam - niruhaH (23) · Śloka 23
ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ವಿನ್ನೇ ಗುಡಕ್ಷೀರಮತ್ಸ್ಯಾದ್ಯೈಃ ಕೃಮಿಣೋದರೇ|
ಉತ್ಕ್ಲೇಶಿತಕ್ರಿಮಿಕಫೇ ಶರ್ವರೀಂ ತಾಂ ಸುಖೋಷಿತೇ|
ಸುರಸಾದಿಗಣಂ ಮೂತ್ರೇ ಕ್ವಾಥಯಿತ್ವಾಽರ್ಧವಾರಿಣಿ|
ತಂ ಕಷಾಯಂ ಕಣಾಗಾಲಾಕೃಮಿಜಿತ್ಕಲ್ಕಯೋಜಿತಮ್|
ಸತೈಲಸ್ವರ್ಜಿಕಾಕ್ಷಾರಂ ಯುಞ್ಜ್ಯಾದ್ಬಸ್ತಿಂ ತತೋಽಹನಿ||೨೩||
View original
स्निग्धस्विन्ने गुडक्षीरमत्स्याद्यैः कृमिणोदरे|
उत्क्लेशितक्रिमिकफे शर्वरीं तां सुखोषिते|
सुरसादिगणं मूत्रे क्वाथयित्वाऽर्धवारिणि|
तं कषायं कणागालाकृमिजित्कल्कयोजितम्|
सतैलस्वर्जिकाक्षारं युञ्ज्याद्बस्तिं ततोऽहनि||२३||
ಸ್ನಿಗ್ಧ ಇತ್ಯಾದಿನಾ ಕೃಮಿಚಿಕಿತ್ಸಾ| ಪ್ರಥಮಮೇವ ಸ್ನೇಹಸ್ವೇದೌ| ತೈಃ ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ವಿನ್ನ ಆತುರೇ| ಕ್ರಿಮಯೋ ವಿದ್ಯನ್ತೇ ಯಸ್ಮಿನ್ನಿತಿ ಪಾಮಾದಿಪಾಠಾನ್ನ| ತಸ್ಮಿನ್ ಗುಡಾದಿಭಿರುತ್ಕ್ಲೇಶತೌ ಕ್ರಿಮಿಕಫೌ ಯಸ್ಯ| ತಾಂ ಚ ಶರ್ವರೀಂ ಗುಡಾದ್ಯುಪಯೋಗರಾತ್ರಿಂ ಸುಖೋಷಿತೇ ಸುಖೇನ ಸುಪ್ತೇ| ದ್ವಿತೀಯೇಽಹನ್ಯರ್ಧೋದಕೇ ಗೋಮೂತ್ರೇ ಸುರಸಾದಿಗಣಂ ಕ್ವಾಥಯಿತ್ವಾ ತಂ ಕಷಾಯಂ ಕಣಾದಿಕಲ್ಕಸಂಯೋಜಿತಂ ತೈಲಾದಿಯುಕ್ತಂ ಚ ಬಸ್ತಿಂ ಯುಞ್ಜ್ಯಾತ್|| ೨೩||
Adhikarana virecanam (24) · Śloka 24
ತಸ್ಮಿನ್ನೇವ ನಿರೂಢಂ ತಂ ಪಾಯಯೇತ ವಿರೇಚನಮ್|
ತ್ರಿವೃತ್ಕಲ್ಕಂ ಫಣಕಣಾಕಷಾಯಾಲುಡಿತಂ ತತಃ|
ಊರ್ಧ್ವಾಧಃ ಶೋಧಿತೇ ಕುರ್ಯಾತ್ಪಞ್ಚಕೋಲಯುತಂ ಕ್ರಮಮ್||೨೪||
View original
तस्मिन्नेव निरूढं तं पाययेत विरेचनम्|
त्रिवृत्कल्कं फणकणाकषायालुडितं ततः|
ऊर्ध्वाधः शोधिते कुर्यात्पञ्चकोलयुतं क्रमम्||२४||
ತತಸ್ಸ್ತಸ್ಮಿನ್ನೇವಾಹನಿ ಯಸ್ಮಿನ್ ಬಸ್ತಿಃ ಪ್ರಯುಕ್ತಸ್ತಸ್ಮಿನ್ ನಿರೂಢಮಾತುರಂ ವಿರೇಚನಂ ಪಾಯಯೇತ್| ಕಿಮಿತ್ಯಾಹ-ತ್ರಿವೃತ್ಕಲ್ಕಂ ಫಲಾದಿಕಷಾಯಾಲುಡಿತಮ್| ಅತ್ರ ಹಿ ವಿರೇಚನಶಬ್ದೇನ ದೋಷರೇಚನಾದ್ವಮನಮಪ್ಯುಚ್ಯತೇ| ಫಲಂ ಮದನಫಲಮ್| ಕಣಾ ಪಿಪ್ಪಲೀ| ತತ ಇತಿ ತ್ರಿವೃತ್ಪ್ರಯೋಗಾದ್ವಮನವಿರೇಚನಾಭ್ಯಾಂ ಊರ್ಧ್ವಾಧಃ ಶೋಧಿತೇ ಕ್ರಮಂ ಪೇಯಾದಿಕಂ ಪಞ್ಚಕೋಲಯುಕ್ತಂ ಕುರ್ಯಾತ್|| ೨೪||
Adhikarana anuvAsanam (25) · Śloka 25
ಕಟುತಿಕ್ತಕಷಾಯಾಣಾಂ ಕಷಾಯೈಃ ಪರಿಷೇಚನಮ್|
ಕಾಲೇ ವಿಡಙ್ಗತೈಲೇನ ತತಸ್ತಮನುವಾಸಯೇತ್||೨೫||
View original
कटुतिक्तकषायाणां कषायैः परिषेचनम्|
काले विडङ्गतैलेन ततस्तमनुवासयेत्||२५||
ಕಟ್ವಾದಿರಸಾನಾಂ ಚ ದ್ರವ್ಯಾಣಾಂ ಕಷಾಯೈಃ ಕ್ವಾಥೈಃ ಪರಿಷೇಚನಞ್ಚ ಕುರ್ಯಾತ್| ತತಸ್ತಂ ಕ್ರಿಮಿಣೋದರಂ ಕಾಲೇ ಯೋಗ್ಯೇ ವಿಡಙ್ಗತೈಲೇನಾನುವಾಸಯೇತ್|| ೨೫||
Adhikarana mUrdhajeShu krimiShu (26) · Śloka 26
ಶಿರೋರೋಗನಿಷೇಧೋಕ್ತಮಾಚರೇನ್ಮೂರ್ಧಕೇಷ್ವನು|
ಉದ್ರಿಕ್ತತಿಕ್ತಕಟುಕಮಲ್ಪಸ್ನೇಹಞ್ಚ ಭೋಜನಮ್||೨೬||
View original
शिरोरोगनिषेधोक्तमाचरेन्मूर्धकेष्वनु|
उद्रिक्ततिक्तकटुकमल्पस्नेहञ्च भोजनम्||२६||
ಮೂರ್ಧಗೇಷು ಶಿರೋಗತೇಷು ಕ್ರಿಮಿಷು ಶಿರೋರೋಗಪ್ರತಿಷೇಧಾಧ್ಯಾಯೋಕ್ತಂ ಹಿತಮ್| ಪಶ್ಚಾಚ್ಚೋದ್ರಿಕ್ತತಿಕ್ತಕಟ್ವಾದಿಭಿರ್ಭೋಜನಮಾಚರೇತ್ ಸ್ವಲ್ಪಸ್ನೇಹಮ್|| ೨೬||
Adhikarana pathyabhojanam (27) · Śloka 27
ವಿಡಙ್ಗಕೃಷ್ಣಾಮರಿಚಪಿಪ್ಪಲೀಮೂಲಶಿಗ್ರುಭಿಃ|
ಪಿಬೇತ್ಸಸ್ವರ್ಜಿಕಾಕ್ಷಾರೈರ್ಯವಾಗೂಂ ತಕ್ರಸಾಧಿತಾಮ್|
ರಸಂ ಶಿರೀಷಕಿಣಿಹೀಪಾರಿಭದ್ರಕಕೇಬುಕಾತ್|
ಪಲಾಶಬೀಜಪತ್ತೂರಪೂತೀಕಾದ್ವಾ ಪೃಥಕ್ ಪಿಬೇತ್|
ಸಕ್ಷೌದ್ರಂ ಸುರಸಾದೀನ್ ವಾ ಲಿಹ್ಯಾತ್ಕ್ಷೌದ್ರಯುತಾನ್ ಪೃಥಕ್||೨೭||
View original
विडङ्गकृष्णामरिचपिप्पलीमूलशिग्रुभिः|
पिबेत्सस्वर्जिकाक्षारैर्यवागूं तक्रसाधिताम्|
रसं शिरीषकिणिहीपारिभद्रककेबुकात्|
पलाशबीजपत्तूरपूतीकाद्वा पृथक् पिबेत्|
सक्षौद्रं सुरसादीन् वा लिह्यात्क्षौद्रयुतान् पृथक्||२७||
ತಥಾ ತಕ್ರೇಣ ಸಾಧಿತಾಂ ಯವಾಗೂಂ ವಿಡಙ್ಗಾದಿಚೂರ್ಣೇನ ಸಹ ಪಿಬೇತ್| ಅಥವಾ ಶಿರೀಷಾದೇಃ ಪೃಥಕ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕಸ್ಯ ರಸಂ ಪಿಬೇತ್| ಕಿಣಿಹೀ ಅಪಾಮಾರ್ಗಃ| ಪಾರಿಭದ್ರಕೋ ಮನ್ದಾರಃ| ಪತ್ತೂರೋ ಮತ್ಸ್ಯಾಕ್ಷಕಃ| ಪೂತೀಕಃ ಕರಞ್ಜಃ| ಕಿಮ್ಭೂತಂ ಶಿರೀಷಾದಿರಸಮಾಹ-ಸಕ್ಷೌದ್ರಮ್| ಅಥವಾ ಸುರಸಾದಿನ್ ಸುರಸಾದಿಗಣ ಏವ ಪಠಿತಾನ್ ಪೃಥಕ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ಕ್ಷೌದ್ರಯುತಾನ್ ಲಿಹ್ಯಾತ್||೨೭||
Adhikarana ashvaviTcUrNam (28) · Śloka 28
ಶತಕೃತ್ವೋಽಶ್ವವಿಟ್ಚೂರ್ಣಂ ವಿಡಙ್ಗಕ್ವಾಥಭಾವಿತಮ್|
ಕೃಮಿಮಾನ್ಮಧುನಾ ಲಿಹ್ಯಾತ್ ಭಾವಿತಂ ವಾ ವರಾರಸೈಃ|
ಶಿರೋಗತೇಷು ಕ್ರಿಮಿಷು ಚೂರ್ಣಂ ಪ್ರಧಮನಂ ಚ ತತ್||೨೮||
View original
शतकृत्वोऽश्वविट्चूर्णं विडङ्गक्वाथभावितम्|
कृमिमान्मधुना लिह्यात् भावितं वा वरारसैः|
शिरोगतेषु क्रिमिषु चूर्णं प्रधमनं च तत्||२८||
ತಥಾಶ್ವಪುರೀಷಚೂರ್ಣಂ ಶತಕೃತ್ವಃ ಬಹೂನ್ ವಾರಾನ್ ವಿಡಙ್ಗಕ್ವಾಥೇನ ಭಾವಿತಂ ಕ್ರಿಮಿಮಾನ್ ಪುರುಷೋ ಮಧುನಾ ಲಿಹ್ಯಾತ್| ಅಥವಾ ಅಶ್ವವಿಟ್ಚೂರ್ಣಂ ವರಾರಸೈಸ್ತ್ರಿಫಲಾಕ್ವಥೈರ್ಭಾವಿತಂ ಕ್ರಿಮಿಮಾನ್ಮಧುನಾ ಲಿಹ್ಯಾತ್| ತಚ್ಚ ಚೂರ್ಣಂ ಭಾವಿತಾಶ್ವವಿಶಃ ಶಿರೋಗತೇಷು ಕ್ರಿಮಿಷು ನಾಸಯಾ ಪ್ರಧಮನಂ ಯೋಜ್ಯಮ್| ಸುಬೋಧಮ್||೨೮||
Adhikarana pUpalikAyogAH (29) · Śloka 29
ಆಖುಕರ್ಣೀಕಿಸಲಯೈಃ ಸುಪಿಷ್ಟೈಃ ಪಿಷ್ಟಮಾಶ್ರಿತೈಃ|
ಪಕ್ತ್ವಾ ಪೂಪಲಿಕಾಂ ಖಾದೇದ್ಧಾನ್ಯಾಮ್ಲಂ ಚ ಪಿಬೇದನು|
ಸಪಞ್ಚಕೋಲಲವಣಮಸಾನ್ದ್ರಂ ತಕ್ರಮೇವ ವಾ|
ನೀಪಮಾರ್ಕವನಿರ್ಗುಣ್ಡೀಪಲ್ಲವೇಷ್ವಪ್ಯಯಂ ವಿಧಿಃ||೨೯||
View original
आखुकर्णीकिसलयैः सुपिष्टैः पिष्टमाश्रितैः|
पक्त्वा पूपलिकां खादेद्धान्याम्लं च पिबेदनु|
सपञ्चकोललवणमसान्द्रं तक्रमेव वा|
नीपमार्कवनिर्गुण्डीपल्लवेष्वप्ययं विधिः||२९||
ಪಿಷ್ಟೇನ ಶಾಲಿಪಿಷ್ಟೇನ ಮಿಶ್ರಿತೈರಾಖುಕರ್ಣ್ಯಾಃ ಕಿಸಲಯೈಃ ಸುಪಿಷ್ಟೈಃ ಪೂಪಲಿಕಾಂ ಪಕ್ತ್ವಾ ಖಾದೇತ್| ಅನು ಧಾನ್ಯಾಮ್ಲಞ್ಚ ಪಿಬೇತ್| ಕಿಸಲಯಮಭಿನವೋದ್ಭಿನ್ನಂ ಪಲ್ಲವಮ್| ಕಿಮ್ಭೂತಂ ಧಾನ್ಯಾಮ್ಲಮಾಹ-ಸಪಞ್ಚಕೋಲಾದಿಕಮ್| ಅಥವಾ ಅಸಾನ್ದ್ರಂ ತನು ಸ್ವಚ್ಛಂ ತಕ್ರಮೇವ ಕೇವಲಮನು ಪಿಬೇತ್| ಅಯಂ ಚ ವಿಧಿರಾಖುಕರ್ಣೀಕಿಸಲಯವತ್ ನೀಪಾದಿಪಲ್ಲವೇಷ್ವಪಿ ಪೃಥಗ್ವಿಧೇಯಃ| ನೀಪೋ ಧೂಲೀಕದಮ್ಬಃ| ಮಾರ್ಕವೋ ಭೃಙ್ಗರಾಜಃ| ನಿರ್ಗುಣ್ಡೀ ಸಿನ್ದುವಾರಕಃ||೨೯||
Adhikarana bhakShyapAneShvauShadhopayogaH (30) · Śloka 30
ವಿಡಙ್ಗಚೂರ್ಣಮಿಶ್ರೈರ್ವಾ ಪಿಷ್ಟೈರ್ಭಕ್ಷ್ಯಾನ್ ಪ್ರಕಲ್ಪಯೇತ್|
ವಿಡಙ್ಗತಣ್ಡುಲೈರ್ಯುಕ್ತಮರ್ಧಾಂಶೈರಾತಪಿ ಸ್ಥಿತಮ್|
ದಿನಮಾರುಷ್ಕರಂ ತೈಲಂ ಪಾನೇ ಬಸ್ತೌ ಚ ಯೋಜಯೇತ್|
ಸುರಾಹ್ವಸರಲಸ್ನೇಹಂ ಪೃಥಗೇವಂ ಚ ಕಲ್ಪಯೇತ್||೩೦||
View original
विडङ्गचूर्णमिश्रैर्वा पिष्टैर्भक्ष्यान् प्रकल्पयेत्|
विडङ्गतण्डुलैर्युक्तमर्धांशैरातपि स्थितम्|
दिनमारुष्करं तैलं पाने बस्तौ च योजयेत्|
सुराह्वसरलस्नेहं पृथगेवं च कल्पयेत्||३०||
ಅಥವಾ ಪಿಷ್ಟೈಃ ಶಾಲಿಪಿಷ್ಟೈರ್ವಿಡಙ್ಗಚೂರ್ಣಮಿಶ್ರೈರ್ನಾನಾವಿಧಂ ಭಕ್ಷ್ಯಂ ಕಲ್ಪಯೇತ್| ಅಥವಾರುಷ್ಕರಂ ಭಲ್ಲಾತಕಜಂ ತೈಲಂ ಪಾನೇ ಬಸ್ತೌ ಚ ಕಲ್ಪಯೇತ್| ಕಿಮ್ಭೂತಮಾಹ-ತೈಲಸ್ಯಾರ್ದ್ಧಾಂರ್ಶೈರ್ವಿಡಙ್ಗಬೀಜೈರ್ಯುಕ್ತಂ ಸಕಲಂ ಚ ದಿನಮಾತಪೇ ಸ್ಥಿತಮ್| ಸುರಾಹ್ವಸ್ಯ ದೇವದಾರುಣಃ ಸರಲಸ್ಯ ಪೀಡಾಖ್ಯಾಯಾಃ ದೇವದಾರುಸಮಾಯಾಃ ಸಮ್ಬನ್ಧೀ ಸ್ನೇಹಃ ಪೃಥಗೇವಮಾರುಷ್ಕರತೈಲವಿಧಾನೇನಾರ್ಧಾಂಶವಿಡಙ್ಗಚೂರ್ಣಯುತಂ ಸಕಲಂ ದಿನಂ ಚಾತಪಸ್ಥಿತಂ ಪಾನೇ ಬಸ್ತೌ ಚ ಕಲ್ಪಯೇತ್|| ೩೦||
Adhikarana tilvakAdishodhanatailam (31) · Śloka 31
ತಿಲ್ವಕೋದ್ದಾಲಕಪಲೇ ತ್ರಿವೃಚ್ಛ್ಯಾಮೇ ತದರ್ಧತಃ|
ದನ್ತೀದ್ರವನ್ತ್ಯಾವರ್ಧೇನ ತದರ್ಧೇ ಚವ್ಯಚಿತ್ರಕೌ|
ಪಿಷ್ಟ್ವಾ ವಿಡಙ್ಗಯೂಷೇಣ ತೇನ ಭಾವಿತಪೀಡಿತಾನ್|
ತೈಲಪ್ರಸ್ಥಂ ತಿಲಾತ್ಸಾಧ್ಯಂ ಕ್ರಿಮಿಘ್ನದ್ವಿಗುಣೇ ರಸೇ|
ತಚ್ಛೋಧನಂ ಪಿಬೇತ್ಕಾಲೇ ವಿದಧ್ಯಾಚ್ಚಾನುವಾಸನಮ್||೩೧||
View original
तिल्वकोद्दालकपले त्रिवृच्छ्यामे तदर्धतः|
दन्तीद्रवन्त्यावर्धेन तदर्धे चव्यचित्रकौ|
पिष्ट्वा विडङ्गयूषेण तेन भावितपीडितान्|
तैलप्रस्थं तिलात्साध्यं क्रिमिघ्नद्विगुणे रसे|
तच्छोधनं पिबेत्काले विदध्याच्चानुवासनम्||३१||
ತಿಲ್ವಕೋದ್ದಾಲಕಯೋರ್ಪಲೇ| ಏಕಸ್ಯ ಪಲಂ ಪರಸ್ಯ ಚ ಪಲಮಿತ್ಯರ್ಥಃ| ತ್ರಿವ್ರುಚ್ಛ್ಯಾಮಯೋಸ್ತದರ್ಧತಃ| ತಿಲ್ವಕೋದ್ದಾಲಕಾದರ್ಧೇನ ಪಲಮಿತ್ಯರ್ಥಃ| ದನ್ತೀದ್ರವನ್ತ್ಯಾವರ್ಧೇನ ತಯೋರರ್ಧಪಲಮಿತ್ಯರ್ಥಃ| ತದರ್ಧೇ ಚವ್ಯಚಿತ್ರಕೌ ತಯೋಃ ಪ್ರತ್ಯೇಕಮರ್ಧಕರ್ಷಮ್| ಏತತ್ಸರ್ವಂ ವಿಡಙ್ಗಯೂಷೇಣ ವಿಡಙ್ಗಕ್ವಾಥೇನ ಪಿಷ್ಟ್ವಾ ತೇನ ವಿಡಙ್ಗಯೂಷಪಿಷ್ಟೇನ ಭಾವಿತಾಂಸ್ತಿಲಾನ್| ಪಶ್ಚಾಚ್ಚ ವಿಧಿನಾ ತೈಲಸ್ಯ ಪ್ರಸ್ಥಂ ಸಾಧ್ಯಮ್| ಕಥಮಿತ್ಯಾಹ-ಕ್ರಿಮಿಘ್ನಾಜ್ಜಾತೇ ರಸೇ ಕ್ವಾಥೇ ತೈಲಾದ್ದ್ವಿಗುಣೇ| ತತ್ತೈಲಂ ಸಿದ್ಧಂ ಕಾಲೇ ಯೋಗ್ಯೇ ಪಿಬೇತ್ ಶೋಧನಾರ್ಥಮ್| ತಚ್ಚ ತೈಲಮನುವಾಸನಂ ದದ್ಯಾತ್| ತಿಲ್ವಕಃ ಪಟ್ಟಿಕಾಲೋಧ್ರಃ| ಉದ್ದಾಲಕಃ ಕೋವಿದಾರಃ| ಕುಣ್ಡಲಸ್ತಾಮ್ರಪುಷ್ಪಕಃ| ಅರುಣಮೂಲಾ ತ್ರಿವೃತ್| ಶ್ಯಾಮಾರುಣಮೂಲಾ ಶ್ಯಾಮಾ||೩೧||
Adhikarana koshAtakyAdIni tailAni (32) · Śloka 32
ಕೋಶಾತಕೀಕರಞ್ಜೋಮಾಸರ್ಷಪಸ್ನೇಹಕಲ್ಪನಮ್|
ಕೃತ್ವ ತೇನೈವ ವಿಧಿನಾ ಪಾಯಯೇದುದರಕ್ರಿಮಿಮ್||೩೨||
View original
कोशातकीकरञ्जोमासर्षपस्नेहकल्पनम्|
कृत्व तेनैव विधिना पाययेदुदरक्रिमिम्||३२||
ಅನೇನೈವ ತೈಲವಿಧಿನಾ ತಿಲ್ವಕಾದಿಪ್ರಯೋಗೇಣ ಕೋಶಾತಕೀಕರಞ್ಜಾದಿಸ್ನೇಹಕಲ್ಪನಾಂ ಕೃತ್ವೋದರಕ್ರಿಮಿಣಂ ಪಾಯಯೇತ್|| ೩೨||
Adhikarana samAsena krimicikitsAkramabhedaH (33) · Śloka 33
ಪುರೀಷಜೇಷು ಸುತರಾಂ ದದ್ಯಾದ್ಬಸ್ತಿವಿರೇಚನೇ|
ಶಿರೋವಿರೇಕಂ ವಮನಂ ಶಮನಂ ಕಫಜನ್ಮಸು|
ರಕ್ತಜಾನಾಂ ಪ್ರತೀಕಾರಂ ಕುರ್ಯಾತ್ಕುಷ್ಠಚಿಕಿತ್ಸಿತಮ್|
ಇನ್ದ್ರಲುಪ್ತವಿಧಿಶ್ಚಾತ್ರ ವಿಧೇಯೋ ರೋಮಭೋಜಿಷು||೩೩||
View original
पुरीषजेषु सुतरां दद्याद्बस्तिविरेचने|
शिरोविरेकं वमनं शमनं कफजन्मसु|
रक्तजानां प्रतीकारं कुर्यात्कुष्ठचिकित्सितम्|
इन्द्रलुप्तविधिश्चात्र विधेयो रोमभोजिषु||३३||
ಪುರೀಷಜೇಷು ಬಸ್ತಿವಿರೇಚನೇ ಸುತರಾಂ ದದ್ಯಾತ್| ಅನ್ಯದಪಿ ಕ್ರಿಮಿಘ್ನಂ ಯೋಜ್ಯಮಿತಿ ಸುತರಾಂ ಗ್ರಹಣಮ್| ಕಫಜನ್ಮಸು ಕ್ರಿಮಿಷು ಶಿರೋವಿರೇಕಾದಿಕಂ ದದ್ಯಾತ್| ರಕ್ತಜಾನಾಂ ಕ್ರಿಮೀಣಾಂ ಕುಷ್ಠಚಿಕಿತ್ಸಿತೋಕ್ತಂ ಕೃಮಿನಾಶನಪ್ರಕರಣೇ ಪ್ರತೀಕಾರಂ ಕುರ್ಯಾತ್| ರೋಮಭೋಜಿಷು ಕೃಮಿಷು ಯತ್ಪ್ರಖಾದಾದ್ಧ್ಯೇಕದೇಶೇ ರೋಮಾಣಿ ನ ಭವನ್ತಿ ತೇಷಾಮಿನ್ದ್ರಲುಪ್ತವಿಧಿರ್ವಿಧೇಯಃ| ಸ ಚ ಶಿರೋರೋಗೇ ವಕ್ಷ್ಯತೇ|| ೩೩||
Adhikarana apathyanirdeshaH (34-22) · Śloka 22
ಕ್ಷೀರಾಣಿ ಮಾಂಸಾನಿ ಘೃತಂ ಗುಡಂ ಚ ದಧೀನಿ ಶಾಕಾನಿ ಚ ಪರ್ಣವನ್ತಿ|
ಸಮಾಸತೋಽಮ್ಲಾನ್ ಮಧುರಾನ್ ರಸಾಂಶ್ಚ ಕ್ರಿಮೀನ್ ಜಿಘಾಂಸುಃ ಪರಿವರ್ಜಯೇಚ್ಚ||೩೪||
ಇತಿ ವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸ್ಯ ಸೂನೋರ್ವಾಗ್ಭಟಸ್ಯ ಕೃತಾವಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಸ್ಥಾನೇ ಶ್ವಿತ್ರಕೃಮಿಚಿಕಿತ್ಸಿತನ್ನಾಮ ದ್ವಾವಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೨೨||
View original
क्षीराणि मांसानि घृतं गुडं च दधीनि शाकानि च पर्णवन्ति|
समासतोऽम्लान् मधुरान् रसांश्च क्रिमीन् जिघांसुः परिवर्जयेच्च||३४||
इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां चिकित्सितस्थाने श्वित्रकृमिचिकित्सितन्नाम द्वाविंशोऽध्यायः||२२||
ಸಮಾಸತಃ ಸಂಕ್ಷೇಪೇತ ಇದಮುಚ್ಯತೇ| ಯಃ ಪುರುಷಃ ಕ್ರಿಮೀನ್ ಜಿಘಾಂಸುಸ್ತ್ಯಕ್ತುಮಿಚ್ಛುಃ ಸ ಕ್ಷೀರಾದಿಕಂ ಪರಿವರ್ಜಯೇದಿತಿ|| ೩೪|| ಇತಿ ಶ್ರೀಮನ್ಮಹಾಮಹೋಪಾಧ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಮಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹವ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಶಶಿಲೇಖಾಯಾಂ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಸ್ಥಾನೇ ದ್ವಾವಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ