Adhikarana atha virecanakalpo nAma dvitIyo~adhyAyaH upodghAtaH · Śloka
🔊 Audio coming soon
ਊਰ੍ਧ੍ਵਸ਼ੋਧਨਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਅਧਃ ਸ਼ੋਧਨਕਲ੍ਪਨਾਯਾਧ੍ਯਾਯ ਆਰਭ੍ਯਤੇ||
2. virēcanakalpaḥ
Adhikarana pratij~jA (1) · Śloka 1
ਅਥਾਥੋ ਵਿਰੇਚਨਕਲ੍ਪਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ||੧||
View original
अथाथो विरेचनकल्पं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरत्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana trivRunmukhyAni virecanadravyANi (2) · Śloka 2
ਵਿਰੇਚਨਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਾਂ ਮੂਲੇਸੁ ਤ੍ਰਿਵਤ੍| ਤ੍ਵਕ੍ਸੁ ਤਿਲ੍ਵਕਃ| ਕ੍ਸੀਰੇਸੁ ਸ੍ਨੁਹੀ| ਫਲੇਸੁ ਹਰੀਤਕੀ ਪ੍ਰਧਾਨਾਨਿ||੨||
View original
विरेचनद्रव्याणां मूलेषु त्रिवृत्| त्वक्षु तिल्वकः| क्षीरेषु स्नुही| फलेषु हरीतकी प्रधानानि||२||
🔊 Audio coming soon
ਦਨ੍ਤੀਸ਼ਙ੍ਖਿਨ੍ਯਾਦਿਮੂਲਵਿਰੇਚਨਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਾਂ ਤ੍ਰਿਵਤ੍ ਪ੍ਰਧਾਨਮ੍| ਰਮ੍ਯਕਤ੍ਵਗਾਦੀਨਾਂ ਤਿਲ੍ਵਕਃ| ਸਪ੍ਤਪਰ੍ਣਜ੍ਯੋਤਿਸ੍ਮਤ੍ਯਾਦਿ ਕ੍ਸੀਰਾਣਾਂ ਸੁਧਾਕ੍ਸੀਰਂ ਪ੍ਰਧਾਨਮਾਸ਼ੁਫਲਤ੍ਵੇਨ ਸੁਵਿਸਯਤ੍ਵੇਨ ਸਾਧੁਕਾਰਿਤ੍ਵੇਨ ਚ|| ੨||
Adhikarana trivRudBedAH guNAshca (3) · Śloka 3
ਤ੍ਰਿਵਤਾਯਾਃ ਖਲੁ ਦ੍ਵਿਵਿਧਂ ਮੂਲਮਰੁਣਂ ਸ਼੍ਯਾਵਞ੍ਚ| ਤਤ੍ਰਾਰੁਣਂ ਕਸਾਯਮਧੁਰਂ ਵਿਪਾਕੇ ਕਟੁਕਂ ਰੂਕ੍ਸਂ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਪਿਤ੍ਤਹਰਂ ਕਲ੍ਪਨਾ- ਵਿਸ਼ੇਸਾਤ੍ਪੁਨਃ ਸਰ੍ਵਵ੍ਯਾਧਿਪ੍ਰਸ਼ਮਨਮ੍| ਸੁਖਵਿਰੇਚਨਤ੍ਵਾਤ੍ ਸ਼ਿਸ਼ੁ- ਸ੍ਥਵਿਰਸੁਕੁਮਾਰਮਦੁਕੋਸ੍ਠੇਸੁ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਂ ਤ੍ਰਿਵਚ੍ਛਬ੍ਦਵਾਚ੍ਯਂ ਚ| ਇਤਰਦਪਿ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਗੁਣੈਃ ਕਿਞ੍ਚਿਦੂਨਂ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਂ ਕਣ੍ਠਹਦਯਕਰ੍ਸਣਂ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਸਮ੍ਮੋਹਕਦਾਸ਼ੁ ਦੋਸਹਰਤ੍ਵਾਦ੍ਬਹੁਦੋਸਕ੍ਲੇਸ਼ਕ੍ਸਮਕ੍ਰੂਰ- ਕੋਸ੍ਠੇਸੁ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਂ ਤ੍ਰਿਵਚ੍ਛਬ੍ਦਵਾਚ੍ਯਂ ਚ||੩||
View original
त्रिवृतायाः खलु द्विविधं मूलमरुणं श्यावञ्च| तत्रारुणं कषायमधुरं विपाके कटुकं रूक्षं श्लेष्मपित्तहरं कल्पना- विशेषात्पुनः सर्वव्याधिप्रशमनम्| सुखविरेचनत्वात् शिशु- स्थविरसुकुमारमृदुकोष्ठेषु प्रशस्तं त्रिवृच्छब्दवाच्यं च| इतरदपि तस्माद्गुणैः किञ्चिदूनं तीक्ष्णं कण्ठहृदयकर्षणं मूर्च्छासम्मोहकृदाऽऽशु दोषहरत्वाद्बहुदोषक्लेशक्षमक्रूर- कोष्ठेषु प्रशस्तं त्रिवृच्छब्दवाच्यं च||३||
🔊 Audio coming soon
ਸੁਬੋਧਮ੍| ਕਲ੍ਪਨਾਵਿਸ਼ੇਸਾਃ ਸਂਯੋਗਸਂਸ੍ਕਾਰਾਦਿਕਤਾਃ| ਤਦਰੁਣਂ ਤ੍ਰਿਵਨ੍ਮੂਲਂ ਤ੍ਰਿਵਚ੍ਛਬ੍ਦਵਾਚ੍ਯਮ੍| ਉਭਯੋਕ੍ਤਾਵਪਿ| ਇਤਰਚ੍ਛ੍ਯਾਵਮ੍| ਤਸ੍ਮਾਦਿਤ੍ਯਰੁਣਾਤ੍| ਗੁਣਃ ਰਸਾਦਿਭਿਃ| ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾ ਪ੍ਰਲਯਃ| ਸਮ੍ਮੋਹੋਸ੍ਫੁਟਜ੍ਞਤ੍ਵਮ੍| ਤਦ੍ਵਚ੍ਛ੍ਯਾਵਂ ਤ੍ਰਿਵਨ੍ਮੂਲਂ ਸ਼੍ਯਾਮਾਸ਼ਬ੍ਦਵਾਚ੍ਯਮ੍| ਉਭਯੋਕ੍ਤਾਵਪਿ|| ੩||
Adhikarana trivRunmUlAharaNavidhAnam (4) · Śloka 4
ਅਥ ਤਯੋਰ੍ਮੂਲਮਤਿਰ੍ਯਗ੍ ਵਿਸਤਂ ਗਮ੍ਭੀਰਾਨੁਗਤਂ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ੍ਣਮਾ- ਹਰੇਤ੍| ਤਤਸ੍ਤ੍ਵਚਂ ਸ਼ੋਸਯਿਤ੍ਵ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸੁਗੁਪ੍ਤਂ ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍||੪||
View original
अथ तयोर्मूलमतिर्यग् विसृतं गम्भीरानुगतं श्लक्ष्णमा- ऽऽहरेत्| ततस्त्वचं शोषयित्व सम्यक्सुगुप्तं स्थापयेत्||४||
🔊 Audio coming soon
ਤਯੋਰ੍ਦ੍ਵਯੋਰਪਿ ਅਤਿਰ੍ਯਗ੍ ਵਿਸਤਮਧੋਗਤਮ੍| ਏਵਂ ਗਾਢਂ ਭੂਮੌ ਬਹੁਪ੍ਰਵਿਸ੍ਟਂ ਗਮ੍ਭੀਰਾਨੁਗਤਮ੍| ਤਤ ਇਤਿ ਮੂਲਾਤ੍| ਸਮ੍ਯਕ੍ ਸੁਗੁਪ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍ ਯਾਵਤ੍ਪ੍ਰਯੋਗਕਾਲਮ੍|| ੪||
Adhikarana tasya doShAdyapekShayA prayogaH (5) · Śloka 5
ਤਚ੍ਚੂਰ੍ਣਂ ਸ਼ੁਣ੍ਠੀਸੈਨ੍ਧਵਯੁਕ੍ਤਮਮ੍ਲੈਰ੍ਮਾਂਸਰਸੇਨ ਵਾ ਪਿਬੇਦ੍ਵਾਤਾ- ਮਯੇਸੁ| ਕ੍ਸੀਰਕ੍ਸੌਦ੍ਰਦ੍ਰਾਕ੍ਸੇਕ੍ਸੁਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਸ੍ਵਰਸਸਰ੍ਪਿਃ ਸ੍ਵਾਦੁਦ੍ਰਵ੍ਯ- ਕ੍ਵਾਥੈਃ ਸਸ਼ਰ੍ਕਰਂ ਪਿਤ੍ਤੋਤ੍ਥੇਸੁ| ਮੂਤ੍ਰਕ੍ਸੌਦ੍ਰਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਰਿਸ੍ਟਪੀਲੁਰਸ- ਤ੍ਰਿਫਲਾਪਞ੍ਚਕੋਲਕ੍ਵਾਥੈਰ੍ਵ੍ਯੋਸਚੂਰ੍ਣਾਨੁਬਿਦ੍ਧਂ ਕਫਜੇਸੁ||੫||
View original
तच्चूर्णं शुण्ठीसैन्धवयुक्तमम्लैर्मांसरसेन वा पिबेद्वाता- मयेषु| क्षीरक्षौद्रद्राक्षेक्षुकाश्मर्यस्वरससर्पिः स्वादुद्रव्य- क्वाथैः सशर्करं पित्तोत्थेषु| मूत्रक्षौद्रद्राक्षारिष्टपीलुरस- त्रिफलापञ्चकोलक्वाथैर्व्योषचूर्णानुबिद्धं कफजेषु||५||
🔊 Audio coming soon
ਤਚ੍ਚੂਰ੍ਣਂ ਤ੍ਰਿਵਨ੍ਮੂਲਚੂਰ੍ਣਂ ਸ਼ੁਣ੍ਠੀਸੈਨ੍ਧਵਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਅਮ੍ਲੈਃ ਕਾਞ੍ਜਿਕਮਦ੍ਯਾਦਿਭਿਰ੍ਵਾ ਮਾਂਸਰਸੇਨ ਵਾ ਦੋਸਾਦ੍ਯਪੇਕ੍ਸਯਾ ਵਾਤਾਮਯੇਸੁ ਪਿਬੇਦ੍ ਵਿਰੇਕਯੋਗ੍ਯੇਸੁ| ਕ੍ਸੀਰਾਦਿਯੁਕ੍ਤਂ ਚੂਰ੍ਣਂ ਪਿਤ੍ਤੋਤ੍ਥੇਸੁ ਦੋਸਾਦ੍ਯਪੇਕ੍ਸਯਾ ਸਰ੍ਵਥਾ ਵਾ ਸਸ਼ਰ੍ਕਰਮ੍| ਕਫਵ੍ਯਾਧਿਸੁ ਮੂਤ੍ਰਾਦੀਨਾਮਨ੍ਯਤਮੇਨ ਸਰ੍ਵਥਾ ਵਾ ਵ੍ਯੋਸਚੂਰ੍ਣਾਨੁਬਿਦ੍ਧਮ੍|| ੫||
Adhikarana vividhAH kalpanAH (6) · Śloka 6
ਏਭਿਰੇਵ ਚ ਦ੍ਰਵ੍ਯੈਰ੍ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਘਤਸ਼ਰ੍ਕਰਾਦ੍ਰਾਕ੍ਸੇਕ੍ਸੁਰਸਤੁਗਾਕ੍ਸੀ- ਰੀਮਧੁਰਾਣਿ ਮਾਤੁਲੁਙ੍ਗਦਾਡਿਮਾਮਲਕਕੋਲਕਰਮਰ੍ਦਕਪਿਤ੍ਥ- ਰਸਤਕ੍ਰਾਮ੍ਲਾਨਿ ਸੈਨ੍ਧਵਲਵਣਾਨਿ ਵ੍ਯੋਸਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਨਿ ਵਿਵਿਧ- ਵੇਸ਼ਵਾਰਪਰਿਪੂਰਿਤਾਨਿ ਸਹਕਾਰਰਸਤ੍ਰਿਜਾਤਨਾਗਕੇਸਰਕਰ੍ਪੂ- ਰਸੁਰਭੀਣਿ ਲੇਹਗੁਲਿਕਾਮੋਦਕਭਕ੍ਸ੍ਯਭੋਜ੍ਯਾਨ੍ਯੁਪਕਲ੍ਪ- ਯੇਦਿਤਿ| ਭਵਤਿ ਚਾਤ੍ਰ- ਤ੍ਰਿਵਤ੍ਕਲ੍ਕਕਸਾਯੇਣ ਸਾਧਿਤਃ ਸਸਿਤੋ ਹਿਮਃ| ਮਧੁਤ੍ਰਿਜਾਤਸਂਯੁਕ੍ਤੋ ਲੇਹੋ ਹਦ੍ਯਂ ਵਿਰੇਚਨਮ੍| ਅਜਗਨ੍ਧਾ ਤੁਗਾਕ੍ਸੀਰੀ ਵਿਦਾਰੀ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾ ਤ੍ਰਿਵਤ੍| ਚੂਰ੍ਣਿਤਂ ਮਧੁਸਰ੍ਪਿਭ੍ਯਾਂ ਲੀਢ੍ਵਾ ਸਾਧੁ ਵਿਰਿਚ੍ਯਤੇ| ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਜ੍ਵਰਸ੍ਤਮ੍ਭਪਿਪਾਸਾਦਾਹਪੀਡਿਤਃ| ਲਿਮ੍ਪੇਦਨ੍ਤਸ੍ਤ੍ਰਿਵਤਯਾ ਦ੍ਵਿਧਾ ਕਤ੍ਵੇਕ੍ਸੁਗਣ੍ਡਿਕਾਮ੍| ਏਕੀਕਤ੍ਯ ਚ ਤਤ੍ਸ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪੁਟਪਾਕੇਨ ਭਕ੍ਸਯੇਤ੍| ਤ੍ਵਗੇਲਾਭ੍ਯਾਂ ਸਮਾ ਨੀਲੀ ਤੈਸ੍ਤ੍ਰਿਵਤ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾ| ਚੂਰ੍ਣਂ ਫਲਰਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸਕ੍ਤੁਭਿਸ੍ਤਰ੍ਪਣਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਕਫੋਤ੍ਥੇਸੁ ਰੋਗੇਸ੍ਵਲ੍ਪਾਨਲੇਸੁ ਚ| ਨਰੇਸੁ ਸੁਕੁਮਾਰੇਸੁ ਨਿਰਪਾਯਂ ਵਿਰੇਚਨਮ੍| ਵਿਡਙ੍ਗਤਣ੍ਡੁਲਵਰਾਯਾਵਸ਼ੂਕਕਣਾਸ੍ਤ੍ਰਿਵਤ੍| ਸਰ੍ਵਤੋਰ੍ਧੇਨ ਤਲ੍ਲੀਢਂ ਮਧ੍ਵਾਜ੍ਯੇਨ ਗੁਡੇਨ ਵਾ| ਗੁਲ੍ਮਂ ਪ੍ਲੀਹੋਦਰਂ ਕਾਸਂ ਹਲੀਮਕਮਰੋਚਕਮ੍| ਕਫਵਾਤਕਤਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਾਨ੍ ਪਰਿਮਾਰ੍ਸ੍ਟਿ ਮਦਾਨ੍ ਬਹੂਨ੍||੬||
View original
एभिरेव च द्रव्यैर्यथास्वं घृतशर्कराद्राक्षेक्षुरसतुगाक्षी- रीमधुराणि मातुलुङ्गदाडिमामलककोलकरमर्दकपित्थ- रसतक्राम्लानि सैन्धवलवणानि व्योषतीक्ष्णानि विविध- वेशवारपरिपूरितानि सहकाररसत्रिजातनागकेसरकर्पू- रसुरभीणि लेहगुलिकामोदकभक्ष्यभोज्यान्युपकल्प- येदिति| भवति चात्र- त्रिवृत्कल्ककषायेण साधितः ससितो हिमः| मधुत्रिजातसंयुक्तो लेहो हृद्यं विरेचनम्| अजगन्धा तुगाक्षीरी विदारी शर्करा त्रिवृत्| चूर्णितं मधुसर्पिभ्यां लीढ्वा साधु विरिच्यते| सन्निपातज्वरस्तम्भपिपासादाहपीडितः| लिम्पेदन्तस्त्रिवृतया द्विधा कृत्वेक्षुगण्डिकाम्| एकीकृत्य च तत्स्विन्नं पुटपाकेन भक्षयेत्| त्वगेलाभ्यां समा नीली तैस्त्रिवृत्तैश्च शर्करा| चूर्णं फलरसक्षौद्रसक्तुभिस्तर्पणं पिबेत्| वातपित्तकफोत्थेषु रोगेष्वल्पानलेषु च| नरेषु सुकुमारेषु निरपायं विरेचनम्| विडङ्गतण्डुलवरायावशूककणास्त्रिवृत्| सर्वतोऽर्धेन तल्लीढं मध्वाज्येन गुडेन वा| गुल्मं प्लीहोदरं कासं हलीमकमरोचकम्| कफवातकृताश्चान्यान् परिमार्ष्टि मदान् बहून्||६||
🔊 Audio coming soon
ਏਭਿਰੇਵ ਵਿਰੇਚਨਦ੍ਰਵ੍ਯੈਸ੍ਤ੍ਰਿਵਚ੍ਚੂਰ੍ਣਸ਼ੁਣ੍ਠੀਸੈਨ੍ਧਵਾਦਿਭਿਰ੍ਯਥਾਦੋਸਂ ਲੇਹਾਦਿ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍| ਯਤ੍ਰ ਮਾਧੁਰ੍ਯਘਤਾਦਿਭਿਰੇਵ| ਅਮ੍ਲਤ੍ਵਮਾਤੁਲੁਙ੍ਗਾਦਿਭਿਰੇਵ| ਲਾਵਣ੍ਯਂ ਸੈਨ੍ਧਵੇਨੈਵ| ਤੈਕ੍ਸ੍ਣ੍ਯਕਾਰ੍ਯਕਰਣਂ ਵ੍ਯੋਸੇਣ| ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਵੇਸ਼ਵਾਰੈਰ੍ਮਾਸਧਾਨ੍ਯਕਤੈਃ ਪਰਿਪੂਰਣਂ ਸਮ੍ਭਵਾਨ੍ਮੋਦਕਾਦੀਨਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸਣਮ੍| ਸਹਕਾਰਾਦਿ ਸਰ੍ਵੇਸਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸਣਮ੍| ਸਹਕਾਰਾਦਿਨਾ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸੁਰਭੀਕਰਣਮ੍| ਤ੍ਰਿਵਤਾਲੇਹਃ ਸੁਬੋਧਃ| ਅਜਗਨ੍ਧਾਦਿਨਾ ਚੂਰ੍ਣਲੇਹਂ ਲੀਢ੍ਵਾ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਜ੍ਵਰਾਦਿਪੀਡਿਤਃ ਸਾਧੁ ਵਿਰਿਚ੍ਯਤੇ| ਇਕ੍ਸੁਗਣ੍ਡਸ੍ਯ ਦੀਰ੍ਘਪਾਟਿਤਸ੍ਯਾਨ੍ਤਸ੍ਤ੍ਰਿਵਤ੍ ਪ੍ਰਲਿਪ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਨਃ ਸਂਯੋਜਿਤਸ੍ਯ ਪੁਟਪਾਕੇਨ ਸ੍ਵੇਦਨਂ ਸ੍ਵਿਨ੍ਨਸ੍ਯ ਚ ਭਕ੍ਸਣਮ੍| ਤ੍ਵਗੋਲਾਭ੍ਯਾਂ ਸਮਾਭ੍ਯਾਮੇਕੋ ਭਾਗਃ| ਦ੍ਵਿਤੀਯੋ ਨੀਲ੍ਯਾਃ| ਤ੍ਰਿਭਿਃ ਸਮਾਤ੍ਰਿਵਤ੍| ਸਰ੍ਵਸਮਾ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾ| ਏਤਚ੍ਚੂਰ੍ਣਂ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਦਿਫਲਰਸਾਦਿਨਾ ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਕਫਵ੍ਯਾਧਿਸੁ ਤਰ੍ਪਣਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਏਤਚ੍ਚਾਲ੍ਪਾਨਲਾਦਿਗੁਣੇਸੁ ਨਰੇਸੁ ਨਿਰਪਾਯਮਨੁਪਦ੍ਰਵਂ ਵਿਰੇਚਨਮ੍| ਤਰ੍ਪਣਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਸਕ੍ਤੂਨਾਂ ਬਹੁਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਿਤਮ੍| ਏਤਤ੍ ਪਥਗ੍ਦੋਸਕ੍ਸਮਂ ਸਂਸਰ੍ਗਸਨ੍ਨਿਪਾਤਯੋਸ਼੍ਚ ਸਂਯੋਗਭੇਦੇਨ ਯੋਜ੍ਯਮ੍| ਵਿਡਙ੍ਗਤਣ੍ਡੁਲਾਦੀਨਾਂ ਸਮ੍ਮਿਸ਼੍ਰਿਤਾਨਾਮਰ੍ਧੇਨ ਤ੍ਰਿਵਤ੍| ਗੁਡਯੋਗੇ ਜਲੇਨ ਲੇਹਃ| ਏਤਚ੍ਚੂਰ੍ਣਂ ਗੁਲ੍ਮਾਦੀਨਨ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਕਫਵਾਤਕਤਾਨ੍ ਬਹੂਨ੍ ਗਦਾਨ੍ ਪਰਿਮਾਰ੍ਸ੍ਟਿ ਨਾਸ਼ਯਤਿ|| ੬||
Adhikarana kalyANako guDaH (7) · Śloka 7
ਵਿਦਙ੍ਗਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਤ੍ਰਿਫਲਾਧਾਨ੍ਯਚਿਤ੍ਰਕਾਨ੍| ਮਰਿਚੇਨ੍ਦ੍ਰਯਵਾਜਾਜੀਪਿਪ੍ਪਲੀਹਸ੍ਤਿਪਿਪ੍ਪਲੀਃ| ਦੀਪ੍ਯਕਂ ਪਞ੍ਚਲਵਣਂ ਚੂਰ੍ਣਿਤਂ ਕਾਰ੍ਸਿਕਂ ਪਥਕ੍| ਤਿਲਤੈਲਤ੍ਰਿਵਚ੍ਚੂਰ੍ਣਭਾਗੌ ਚਾਸ੍ਟਪਲੋਨ੍ਮਿਤੌ| ਧਾਤ੍ਰੀਫਲਰਸਪ੍ਰਸ੍ਥਾਂਸ੍ਤ੍ਰੀਨ੍ ਗੁਡਾਰ੍ਧਤੁਲਾਨ੍ਵਿਤਾਨ੍| ਪਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਦ੍ਵਗ੍ਨਿਨਾ ਖਾਦੇਤ੍ਤਤੋ ਮਾਤ੍ਰਾਮਯਨ੍ਤ੍ਰਣਃ| ਕੁਸ੍ਠਾਰ੍ਸ਼ਃਕਾਮਲਾਗੁਲ੍ਮਮੇਹੋਦਰਭਗਨ੍ਦਰਾਨ੍| ਗ੍ਰਹਣੀਪਾਣ੍ਡੁਰੋਗਾਂਸ਼੍ਚ ਹਨ੍ਤਿ ਪੁਂਸਵਨਸ਼੍ਚ ਸਃ| ਗੁਡਃ ਕਲ੍ਯਾਣਕੋ ਨਾਮ ਸਰ੍ਵਰ੍ਤ੍ਤੁਸੁ ਚ ਯੌਗਿਕਃ||੭||
View original
विदङ्गपिप्पलीमूलत्रिफलाधान्यचित्रकान्| मरिचेन्द्रयवाजाजीपिप्पलीहस्तिपिप्पलीः| दीप्यकं पञ्चलवणं चूर्णितं कार्षिकं पृथक्| तिलतैलत्रिवृच्चूर्णभागौ चाष्टपलोन्मितौ| धात्रीफलरसप्रस्थांस्त्रीन् गुडार्धतुलान्वितान्| पक्त्वा मृद्वग्निना खादेत्ततो मात्रामयन्त्रणः| कुष्ठाऽर्शःकामलागुल्ममेहोदरभगन्दरान्| ग्रहणीपाण्डुरोगांश्च हन्ति पुंसवनश्च सः| गुडः कल्याणको नाम सर्वर्त्तुषु च यौगिकः||७||
🔊 Audio coming soon
ਵਿਡਙ੍ਗਾਦਿਨਾ ਕਲ੍ਯਾਣਕਨਾਮ ਗੁਡੋ ਵਟਕਃ|| ੭||
Adhikarana vyoShAdiguTikA (8) · Śloka 8
ਵ੍ਯੋਸਤ੍ਰਿਜਾਤਕਾਮ੍ਭੋਦਕਮਿਗ਼੍ਨਾਮਲਕੈਸ੍ਤ੍ਰਿਵਤ੍| ਸਰ੍ਵੈਃ ਸਮਾ ਸਮਸਿਤਾ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰੇਣ ਗੁਟਿਕਾਃ ਕਤਾਃ| ਮੂਤ੍ਰਕਚ੍ਛ੍ਰਜ੍ਵਰਚ੍ਛਰ੍ਦਿਕਾਸਸ਼ੋਸਭ੍ਰਮਕ੍ਸਯੇ| ਤਾਪੇ ਪਾਣ੍ਡ੍ਵਾਮਯੇਲ੍ਪੇਗ੍ਨੌ ਸ਼ਸ੍ਤਾਃ ਸਰ੍ਵਵਿਸੇਸੁ ਚ||੮||
View original
व्योषत्रिजातकाम्भोदकृमिग़्नामलकैस्त्रिवृत्| सर्वैः समा समसिता क्षौद्रेण गुटिकाः कृताः| मूत्रकृच्छ्रज्वरच्छर्दिकासशोषभ्रमक्षये| तापे पाण्ड्वामयेऽल्पेऽग्नौ शस्ताः सर्वविषेषु च||८||
🔊 Audio coming soon
ਸੁਬੋਧਮ੍|| ੮||
Adhikarana RutvanusAraM trivRudyogAH (9) · Śloka 9
ਤ੍ਰਿਵਤਾ ਕੌਟਜਂ ਬੀਜਂ ਪਿਪ੍ਪਲੀ ਵਿਸ਼੍ਵਭੇਸਜਮ੍| ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਕ੍ਸਾਰਰਸੋਪੇਤਂ ਵਰ੍ਸਾਕਾਲੇ ਵਿਰੇਚਨਮ੍| ਤ੍ਰਿਵਦ੍ਦੁਰਾਲਭਾਮੁਸ੍ਤਾਸ਼ਰ੍ਕਰੋਦੀਚ੍ਯਚਨ੍ਦਨਮ੍| ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਮ੍ਬੁਨਾ ਸਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਸਾਤਲਂ ਜਲਦਾਤ੍ਯਯੇ| ਤ੍ਰਿਵਤਾਂ ਚਿਤ੍ਰਕਂ ਪਾਠਾਮਜਾਜੀ ਸਰਲਂ ਵਚਾਮ੍| ਸ੍ਵਰ੍ਣਕ੍ਸੀਰੀ ਚ ਹੇਮਨ੍ਤੇ ਚੂਰ੍ਣਮੁਸ੍ਣਾਮ੍ਬੁਨਾ ਪਿਬੇਤ੍| ਤ੍ਰਿਵਤਾ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਤੁਲ੍ਯਾ ਗ੍ਰੀਸ੍ਮਕਾਲੇ ਵਿਰੇਚਨਮ੍| ਤ੍ਰਿਵਤ੍ਤ੍ਰਾਯਨ੍ਤਿ ਹਪੁਸਾਸਾਤਲਾਕਟੁਰੋਹਿਣੀਃ| ਸ੍ਵਰ੍ਣਕ੍ਸੀਰੀ ਚ ਸਞ੍ਚੂਰ੍ਣ੍ਯ ਗੋਮੂਤ੍ਰੇ ਭਾਵਯੇਤ੍ਤ੍ਰ੍ਯਹਮ੍| ਏਸ ਸਰ੍ਵਰ੍ਤ੍ਤੁਕੋ ਯੋਗਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਨਾਂ ਮਲਦੋਸਹਤ੍||੯||
View original
त्रिवृता कौटजं बीजं पिप्पली विश्वभेषजम्| क्षौद्रक्षाररसोपेतं वर्षाकाले विरेचनम्| त्रिवृद्दुरालभामुस्ताशर्करोदीच्यचन्दनम्| द्राक्षाम्बुना सयष्ट्याह्वसातलं जलदात्यये| त्रिवृतां चित्रकं पाठामजाजी सरलं वचाम्| स्वर्णक्षीरी च हेमन्ते चूर्णमुष्णाम्बुना पिबेत्| त्रिवृता शर्करातुल्या ग्रीष्मकाले विरेचनम्| त्रिवृत्त्रायन्ति हपुषासातलाकटुरोहिणीः| स्वर्णक्षीरी च सञ्चूर्ण्य गोमूत्रे भावयेत्त्र्यहम्| एष सर्वर्त्तुको योगः स्निग्धानां मलदोषहृत्||९||
🔊 Audio coming soon
ਤ੍ਰਿਵਤ੍ਤ੍ਰਾਯਨ੍ਤ੍ਯਾਦਿਕਂ ਸਰ੍ਵਰ੍ਤ੍ਤੁਸੁ| ਏਤਚ੍ਚ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਨਾਮੇਵ ਵਿਰੇਚਨਂ ਭਵਤਿ| ਮਲਦੋਸਾ ਦੁਸ੍ਟਵਾਤਵਿਕਾਰਾਃ|| ੯||
Adhikarana rUkShANAM virecanam (10) · Śloka 10
ਸ਼੍ਯਾਮਾਤ੍ਰਿਵਦ੍ਦੁਰਾਲਭਾਹਸ੍ਤਿਪਿਪ੍ਪਲਿਵਤ੍ਸਕਮ੍| ਨੀਲਿਨੀ ਕਟੁਕਾਮੁਸ੍ਤਾਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠਾਯੁਕ੍ਤਂ ਸੁਚੂਰ੍ਣਿਤਮ੍| ਰਸਾਜ੍ਯੋਸ੍ਣਾਮ੍ਬੁਭਿਃ ਸ਼ਸ੍ਤਰੂਕ੍ਸਣਾਮਪਿ ਸਰ੍ਵਦਾ||੧੦||
View original
श्यामात्रिवृद्दुरालभाहस्तिपिप्पलिवत्सकम्| नीलिनी कटुकामुस्ताश्रेष्ठायुक्तं सुचूर्णितम्| रसाज्योष्णाम्बुभिः शस्तरूक्षणामपि सर्वदा||१०||
🔊 Audio coming soon
ਸ਼੍ਯਾਮਾਦਿਕਂ ਨੀਲਿਨ੍ਯਾਦਿਯੁਕ੍ਤਂ ਰਸਾਦੀਨਾਮਨ੍ਯਤਮੇਨ ਰੂਕ੍ਸਾਣਾਮਪਿ ਸ਼ਸ੍ਯਤੇ| ਅਪਿਸ਼ਬ੍ਦਃ ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਸ਼ੇਸਃ| ਸਰ੍ਵਦਾ ਸਰ੍ਵਰ੍ਤ੍ਤੁਸੁ|| ੧੦||
Adhikarana tryUShaNAdicUrNam (11) · Śloka 11
ਤ੍ਰ੍ਯੂਸਣਂ ਤ੍ਰਿਫਲਾਂ ਹਿਙ੍ਗੁਂ ਕਾਰ੍ਸਿਕਂ ਤ੍ਰਿਵਤਾਪਲਮ੍| ਸੌਵਰ੍ਚਲਾਰ੍ਧਕਰ੍ਸਂ ਚ ਪਲਾਰ੍ਧਂ ਚਾਮ੍ਲਵੇਤਸਾਤ੍| ਤਚ੍ਚੂਰ੍ਣਂ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਤੁਲ੍ਯਂ ਕਣ੍ਡੇਨਾਮ੍ਲੇਨ ਵਾ ਪਿਬੇਤ੍| ਗੁਲ੍ਮਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਾਰ੍ਤ੍ਤਿਨੁਤ੍ਸਿਦ੍ਧਂ ਜੀਰ੍ਣੇ ਚਾਸ੍ਮਿਨ੍ ਰਸੌਦਨਮ੍||੧੧||
View original
त्र्यूषणं त्रिफलां हिङ्गुं कार्षिकं त्रिवृतापलम्| सौवर्चलार्धकर्षं च पलार्धं चाम्लवेतसात्| तच्चूर्णं शर्करातुल्यं कण्डेनाम्लेन वा पिबेत्| गुल्मपार्श्वार्त्तिनुत्सिद्धं जीर्णे चास्मिन् रसौदनम्||११||
🔊 Audio coming soon
ਤ੍ਰ੍ਯੂਸਣਾਦਿਕਂ ਸਿਦ੍ਧਂ ਵਿਰੇਕੇਣ ਦੁਸ੍ਟਫਲਂ ਗੁਲ੍ਮਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਾਰ੍ਤ੍ਤਿਨੁਦ੍ਭਵਤਿ| ਤ੍ਰ੍ਯੂਸਣਤ੍ਰਿਫਲੇ ਸਮੁਦਾਯੇ| ਅਮ੍ਲਵੇਤਸਸ੍ਯਾਰ੍ਧਪਲਮ੍| ਮਣ੍ਡਃ ਸ੍ਵਚ੍ਛਾ ਪੇਯਾ| ਅਮ੍ਲਃ ਕਾਞ੍ਜਿਕਮਦ੍ਯਾਦਿਃ| ਰਸੌਦਨੋ ਮਾਂਸਰਸਮਿਸ਼੍ਰ ਓਦਨਃ||੧੧||
Adhikarana trivRutAdicUrNam (12) · Śloka 12
ਤ੍ਰਿਵਤਾਤ੍ਰਿਫਲਾਦਨ੍ਤੀਸਾਤਲਾਵ੍ਯੋਸਸੈਨ੍ਧਵੈਃ| ਪ੍ਰਕਲ੍ਪ੍ਯ ਚੂਰ੍ਣਂ ਸਪ੍ਤਾਹਂ ਭਾਵ੍ਯਮਾਮਲਕਾਦ੍ਰਸੇ| ਤਦ੍ਯੋਜ੍ਯਂ ਤਰ੍ਪਣੇ ਯੂਸੇ ਪਿਸ਼ਿਤੇ ਰਾਗਯੁਕ੍ਤਿਸੁ||੧੨||
View original
त्रिवृतात्रिफलादन्तीसातलाव्योषसैन्धवैः| प्रकल्प्य चूर्णं सप्ताहं भाव्यमामलकाद्रसे| तद्योज्यं तर्पणे यूषे पिशिते रागयुक्तिषु||१२||
🔊 Audio coming soon
ਤ੍ਰਿਵਤਾਦਿਚੂਰ੍ਣਂ ਸਪ੍ਤਦਿਨਾਨ੍ਯਾਮਲਕਰਸੇਨ ਭਾਵਿਤਂ ਤਰ੍ਪਣਾਦਿਸੁ ਦੋਸਾਦ੍ਯਪੇਕ੍ਸਯਾ ਯੋਜ੍ਯਮ੍| ਤਰ੍ਪਣਃ ਸਕ੍ਤਵਃ| ਰਾਗਾ ਬਦਰਮਣ੍ਡਾਦਯਃ|| ੧੨||
Adhikarana siddhaghRutaM kShIra~jca (13) · Śloka 13
ਤੁਲ੍ਯਾਮ੍ਲਂ ਤ੍ਰਿਵਤਾਕਲ੍ਕਸਿਦ੍ਧਂ ਗੁਲ੍ਮਹਰਂ ਘਤਮ੍| ਸ਼੍ਯਾਮਾਤ੍ਰਿਵਤ੍ਕਸਾਯੇਣ ਸਿਦ੍ਧਂ ਸਰ੍ਪਿਃ ਪਯੋਪਿ ਵਾ||੧੩||
View original
तुल्याम्लं त्रिवृताकल्कसिद्धं गुल्महरं घृतम्| श्यामात्रिवृत्कषायेण सिद्धं सर्पिः पयोऽपि वा||१३||
🔊 Audio coming soon
ਤ੍ਰਿਵਦ੍ ਘਤੇ ਯਥਾਲਾਭਮਮ੍ਲਾਨਿ ਕਾਞ੍ਜਿਕਾਦੀਨਿ ਪਥਕ੍ਸ੍ਨੇਹਸਮਾਨਿ| ਘਤਂ ਕਲ੍ਕਪਾਦਮ੍| ਸ਼੍ਯਾਮਾਤ੍ਰਿਵਤਯੋਃ ਕਸਾਯੇ ਘਤਪਾਕਃ| ਕਲ੍ਕਂ ਵਿਨਾ| ਕੇਚਿਤ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਕਸਾਯਪਾਕੇਸੁ ਕਸਾਯੌਸਧਾਤ੍ਕਲ੍ਕਮਪੀਚ੍ਛਨ੍ਤਿ| ਪਯੋਪਿ ਵਾ ਸ਼੍ਯਾਮਾਤ੍ਰਿਵਤ੍ਕਸਾਯਸਿਦ੍ਧਮ੍|| ੧੩||
Adhikarana trivRutAriShTakalpanA (14) · Śloka 14
ਤ੍ਰਿਵਨ੍ਮੁਸ੍ਟੀਸ੍ਤੁ ਸਨਖਾਨਸ੍ਟੌ ਦ੍ਰੋਣੇਮ੍ਭਸਃ ਪਚੇਤ੍| ਪਾਦਸ਼ੇਸਂ ਕਸਾਯਂ ਤਂ ਪੂਤਂ ਗੁਡਤੁਲਾਯੁਤਮ੍| ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੇ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯਂ ਘਟੇ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਪਿਪ੍ਪਲੀਫਲਚਿਤ੍ਰਕੈਃ| ਲਿਪ੍ਤੇ ਮਾਸੇ ਗਤੇ ਪੀਤਂ ਪਾਣ੍ਡੁਸ਼੍ਵਯਥੁਗੁਲ੍ਮਜਿਤ੍||੧੪||
View original
त्रिवृन्मुष्टीस्तु सनखानष्टौ द्रोणेऽम्भसः पचेत्| पादशेषं कषायं तं पूतं गुडतुलायुतम्| स्निग्धे स्थाप्यं घटे क्षौद्रपिप्पलीफलचित्रकैः| लिप्ते मासे गते पीतं पाण्डुश्वयथुगुल्मजित्||१४||
🔊 Audio coming soon
ਅਸ੍ਟੌ ਤ੍ਰਿਵਨ੍ਮੁਸ੍ਟੀਨ੍ ਸਨਖਾਨਨ੍ਤਰ੍ਨਖਾਨ੍ਯਤ੍ਰਾਙ੍ਗੁਲਿਨਖਾ ਅਪਿ ਮੁਸ੍ਟੌ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿ| ਦ੍ਰੋਣੇਮ੍ਭਸਃ ਸਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਨਿ ਪਞ੍ਚਪਲਸ਼ਤਾਨਿ| ਪਾਕਤ੍ਵਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਭਾਗਃ| ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਾਦਿਕੇਨ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਘਟਾਲੇਪਃ|| ੧੪||
Adhikarana trivRutsurA (15) · Śloka 15
ਸੁਰਾ ਵਾ ਤ੍ਰਿਵਤਾਪਾਦਕਿਣ੍ਵਾ ਤਤ੍ਕ੍ਵਾਥਸਂਯੁਤਾ||੧੫||
View original
सुरा वा त्रिवृतापादकिण्वा तत्क्वाथसंयुता||१५||
🔊 Audio coming soon
ਅਥਵੈਵਮ੍ਭੂਤਾ ਸੁਰਾਪਾਣ੍ਡ੍ਵਾਦਿਜਿਤ੍| ਕਿਮ੍ਭੂਤਾ ਤ੍ਰਿਵਤਾ ਪਾਦਕਿਣ੍ਵਾ| ਤ੍ਰਿਵਤਾਪਾਦ ਏਵ ਕਿਣ੍ਵਃ ਯਸ੍ਯਾਃ| ਸੁਰਾਪਾਦੇਨ ਤ੍ਰਿਵਦ੍ਦੇਯੇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਕਿਣ੍ਵਃ ਸੁਰਾਕਲ੍ਕਃ| ਤਤ੍ਕ੍ਵਾਥੇਨ ਤ੍ਰਿਵਤ੍ ਕ੍ਵਾਥੇਨ ਸਂਯੁਤਾ ਯੁਕ੍ਤਾ|| ੧੫||
Adhikarana trivRutsauvIrakam (16) · Śloka 16
ਯਵੈਃ ਸ਼੍ਯਾਮਾਤ੍ਰਿਵਤ੍ਕ੍ਵਾਥਸ੍ਵਿਨ੍ਨੈਃ ਕੁਲ੍ਮਾਸਮਮ੍ਭਸਾ| ਆਸੁਤਂ ਸਡਹਂ ਪਲ੍ਲੇ ਜਾਤਂ ਸੌਵੀਰਕਂ ਪਿਬੇਤ੍||੧੬||
View original
यवैः श्यामात्रिवृत्क्वाथस्विन्नैः कुल्माषमम्भसा| आसुतं षडहं पल्ले जातं सौवीरकं पिबेत्||१६||
🔊 Audio coming soon
ਸ਼੍ਯਾਮਾਤ੍ਰਿਵਤ੍ਕ੍ਵਾਥਸ੍ਵਿਨ੍ਨੈਰ੍ਯਵੈਃ ਕੁਲ੍ਮਾਸਮਰ੍ਧਸ੍ਵਿਨ੍ਨਮਾਸਮਮ੍ਭਸਾ ਆਸੁਤਂ ਸਡਹਂ ਪਲ੍ਲੇ ਧਾਨ੍ਯਰਾਸ਼ੌ ਜਾਤਂ ਸੌਵੀਰਕਤ੍ਵੋਤ੍ਪਤ੍ਤੌ ਪੇਯਮ੍| ਏਸ ਸੌਵੀਰਕੋ ਨਿਸ੍ਤੁਸੈਃ ਕ੍ਰਿਯਤੇ|| ੧੬||
Adhikarana trivRuttuShodakam (17) · Śloka 17
ਭਸ੍ਟਾਨ੍ ਵਾ ਸਤੁਸਾਨ੍ ਸ਼ੁਸ੍ਕਾਨ੍ ਯਵਾਂਸ੍ਤਚ੍ਚੂਰ੍ਣਸਂਯੁਤਾਨ੍| ਆਸੁਰਾਨਮ੍ਭਸਾ ਤਦ੍ਵਤ੍ ਪਿਬੇਜ੍ਜਾਤਂ ਤੁਸੋਦਕਮ੍||੧੭||
View original
भृष्टान् वा सतुषान् शुष्कान् यवांस्तच्चूर्णसंयुतान्| आसुरानम्भसा तद्वत् पिबेज्जातं तुषोदकम्||१७||
🔊 Audio coming soon
ਭਸ੍ਟਾਨਿਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਸਤੁਸੇਣ ਕਤਂ ਤੁਸੋਦਕਂ ਭਵਤਿ| ਇਤਿ ਤ੍ਰਿਵਤ੍ ਕਲ੍ਪਃ|| ੧੭||
Adhikarana AragvadhAdhikAraH (18) · Śloka 18
ਜ੍ਵਰਹਦ੍ਰੋਗਵਾਤਾਸਗੁਦਾਵਰ੍ਤਾਦਿਰੋਗਿਸੁ| ਰਾਜਵਕ੍ਸੋਧਿਕਂ ਪਥ੍ਯੋ ਮਦੁਰ੍ਮਧੁਰ ਸ਼ੀਤਲਃ| ਵਾਲੇ ਵਦ੍ਧੇ ਕ੍ਸਤੇ ਕ੍ਸੀਣੇ ਸੁਕੁਮਾਰੇ ਚ ਮਾਨਵੇ| ਯੋਜ੍ਯੋ ਮਦ੍ਵਨਪਾਯਿਤ੍ਵਾਦ੍ ਵਿਸ਼ੇਸਾਚ੍ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਃ||੧੮||
View original
ज्वरहृद्रोगवातासृगुदावर्तादिरोगिषु| राजवृक्षोऽधिकं पथ्यो मृदुर्मधुर शीतलः| वाले वृद्धे क्षते क्षीणे सुकुमारे च मानवे| योज्यो मृद्वनपायित्वाद् विशेषाच्चतुरङ्गुलः||१८||
🔊 Audio coming soon
ਰਾਜਵਕ੍ਸੋਧਿਕਂ ਜ੍ਵਰਾਦਿਸੁ ਪਥ੍ਯਃ| ਸ ਚ ਮਦ੍ਵਾਦਿਗੁਣਃ| ਬਾਲਾਦਿਸੁ ਮਦ੍ਵਨਪਾਯਿਤ੍ਵਾਦ੍ਧੇਤੋਸ਼੍ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲੋ ਵਿਸ਼ੇਸਾਦ੍ਯੋਜ੍ਯਃ| ਤੌ ਸੌਰਜਾਤੀਯੌ| ਕਰ੍ਣਿਕਾਰੋ ਰਾਜਵਕ੍ਸਃ ਪ੍ਰਗ੍ਰਹਃ ਕਤਮਾਲਕਃ| ਆਰੋਗ੍ਯਸ਼ਿਮ੍ਬੀ ਸ਼ਮ੍ਯਾਕੋ ਵ੍ਯਾਧਿਘਾਤੋਪਘਾਤਕਃ ਆਰਗ੍ਵਧੋ ਦੀਰ੍ਘਫਲੋ ਘਾਤਸ਼੍ਚ ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਃ| ਆਰਗ੍ਵਧਸ੍ਤਥਾ ਚਾਨ੍ਯੋ ਕਰ੍ਣਿਕਾਰੇਵਤਸ੍ਤਥਾ|| ੧੮||
Adhikarana tasya kalpanABedAH (19) · Śloka 19
ਫਲਕਾਲੇ ਪਰਿਣਤਂ ਫਲਂ ਤਸ੍ਯ ਸਮਾਹਰੇਤ੍| ਤੇਸਾਂ ਗੁਣਵਤਾਂ ਭਾਰਂ ਸਿਕਤਾਸੁ ਵਿਨਿਕ੍ਸਿਪੇਤ੍| ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰਾਤ੍ ਸਮੁਦ੍ਧਤ੍ਯ ਸ਼ੋਸਯੇਦਾਤਪੇ ਤਤਃ| ਤਤੋ ਮਜ੍ਜਾਨਮੁਦ੍ਧਤ੍ਯ ਸ਼ੁਚੌਪਾਤ੍ਰੇ ਨਿਧਾਪਯੇਤ੍| ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਰਸੇਨ ਤਂ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ ਦਾਹੋਦਾਵਰ੍ਤਪੀਡਿਤੇ| ਚਤੁਰ੍ਵਰ੍ਸੇ ਸੁਖਂ ਬਾਲੇ ਯਾਵਦ੍ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਵਾਰ੍ਸਿਕੇ| ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਮਜ੍ਞੋ ਵਾ ਕਸਾਯੇ ਪਾਯਯੇਦ੍ਧਿਮਮ੍| ਦਧਿਮਣ੍ਡਸੁਰਾਮਣ੍ਡਧਾਤ੍ਰੀਫਲਰਸੈਃ ਪਥਕ੍| ਸੌਵੀਰਕੇਣ ਵਾ ਯੁਕ੍ਤਂ ਕਲ੍ਕੇਨ ਤ੍ਰੈਵਤੇਨ ਵਾ| ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਸਿਦ੍ਧਾਦ੍ਵਾ ਕ੍ਸੀਰਾਦ੍ਯਦੁਦਿਯਾਦ੍ ਘਤਮ੍| ਮਜ੍ਜਕਲ੍ਕੇਨ ਧਾਤ੍ਰੀਣਾਂ ਰਸੇ ਤਤ੍ਸਾਧਿਤਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਤਦੇਵ ਦਸ਼ਮੂਲਸ੍ਯ ਕੁਲਤ੍ਥਾਨਾਂ ਯਵਸ੍ਯ ਚ| ਕਸਾਯੇ ਸਾਧਿਤਂ ਸਰ੍ਪਿਸ੍ਕਲ੍ਕੈਃ ਸ਼੍ਯਾਮਾਦਿਭਿਃ ਪਿਬੇਤ੍| ਦਨ੍ਤੀਕਸਾਯੇ ਤਨ੍ਮਜ੍ਜ੍ਞੋ ਗੁਡਂ ਜੀਰ੍ਣਂ ਚ ਨਿਕ੍ਸਿਪੇਤ੍| ਤਮਰਿਸ੍ਟਂ ਸ੍ਥਿਤਂ ਮਾਸਂ ਪਾਯਯੇਤ੍ ਪਕ੍ਸਮੇਵ ਵਾ||੧੯||
View original
फलकाले परिणतं फलं तस्य समाहरेत्| तेषां गुणवतां भारं सिकतासु विनिक्षिपेत्| सप्तरात्रात् समुद्धृत्य शोषयेदातपे ततः| ततो मज्जानमुद्धृत्य शुचौपात्रे निधापयेत्| द्राक्षारसेन तं दद्याद् दाहोदावर्तपीडिते| चतुर्वर्षे सुखं बाले यावद् द्वादशवार्षिके| चतुरङ्गुलमज्ञो वा कषाये पाययेद्धिमम्| दधिमण्डसुरामण्डधात्रीफलरसैः पृथक्| सौवीरकेण वा युक्तं कल्केन त्रैवृतेन वा| चतुरङ्गुलसिद्धाद्वा क्षीराद्यदुदियाद् घृतम्| मज्जकल्केन धात्रीणां रसे तत्साधितं पिबेत्| तदेव दशमूलस्य कुलत्थानां यवस्य च| कषाये साधितं सर्पिष्कल्कैः श्यामादिभिः पिबेत्| दन्तीकषाये तन्मज्ज्ञो गुडं जीर्णं च निक्षिपेत्| तमरिष्टं स्थितं मासं पाययेत् पक्षमेव वा||१९||
🔊 Audio coming soon
ਤਸ੍ਯ ਸਾਮਾਨ੍ਯੇਨ ਰਾਜਵਕ੍ਸਸ੍ਯ| ਫਲਕਾਲੇ ਯਦਾਸ੍ਯ ਫਲਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ ਤਦਾ ਪਰਿਣਤਮਤਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਪਾਕਮੇਵ ਫਲਮਾਹਰੇਤ੍| ਨ ਮਧ੍ਯਮਮ੍| ਅਕਾਲੇਪਿ ਫਲਸਮ੍ਭਵਾਤ੍ਕਾਲਵਿਸ਼ੇਸਣਮ੍| ਤੇਸਾਮਿਤਿ ਫਲਾਨਾਮ੍| ਗੁਣਵਤਾਮਿਤਿ ਦੋਸਰਹਿਤਾਨਾਮ੍| ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰਂ ਸਿਕਤਾਸੁ ਵਾਸਨਮ੍| ਤਤ ਆਤਪੇ ਸ਼ੋਸਣਮ੍| ਤਤਃ ਸ਼ੁਸ੍ਕਾਣਾਂ ਮਜ੍ਜਾਨਮੁਦ੍ਧਤ੍ਯ ਤਂ ਮਜ੍ਜਾਨਂ ਸ਼ੁਚੌ ਨਿਰ੍ਮਲੇ ਪਾਤ੍ਰੇ ਨਿਧਾਪਯੇਤ੍| ਦ੍ਰਾਕ੍ਸੇਤ੍ਯਾਦਿ ਸੁਬੋਧਮ੍| ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਮਜ੍ਜਕਸਾਯਂ ਹਿਮਂ ਸ਼ੀਤੀਭੂਤਂ ਦਧਿਮਣ੍ਡਾਦੀਨਾਮਨ੍ਯਤਮੇਨ ਯੁਕ੍ਤਂ ਤ੍ਰਿਵਤ੍ਕਲ੍ਕੇਨ ਯੁਕ੍ਤਂ ਵਾ ਪਾਯਯੇਤ੍| ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਸਿਦ੍ਧਾਤ੍ ਕ੍ਸੀਰਾਤ੍ ਪ੍ਰਮਥਿਤਾਦ੍ਯਦ੍ ਘਤਮੁਦਿਯਾਤ੍ ਤਦ੍ ਘਤਂ ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਮਜ੍ਜਾਕਲ੍ਕੇਨ ਸਹਾਮਲਕਰਸੇਨ ਸਾਧਿਤਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਤਦੇਵ ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਸਿਦ੍ਧਕ੍ਸੀਰਜਂ ਘਤਂ ਦਸ਼ਮੂਲਾਦ੍ਯਨ੍ਯਤਮਕਸਾਯੇ ਸ਼੍ਯਾਮਾਦਿਭਿਰ੍ਵਿਰੇਚਨਦ੍ਰਵ੍ਯਕਲ੍ਕੈਃ ਸਹ ਸਾਧਿਤਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਦਨ੍ਤ੍ਯਾਃ ਕ੍ਵਾਥੇ ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਮਜ੍ਜਾਨਂ ਜੀਰ੍ਣਗੁਡਂ ਚ ਨਿਕ੍ਸਿਪੇਤ੍| ਤਂ ਮਾਂਸਂ ਪਕ੍ਸਸ੍ਥਿਤਂ ਵਾਰਿਸ੍ਟਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਇਤਿ ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਕਲ੍ਪਃ|| ੧੯||
Adhikarana tilvakakalpaH (20) · Śloka 20
ਤ੍ਵਚਂ ਤਿਲ੍ਵਕਮੂਲਸ੍ਯ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰਵਲ੍ਕਲਮ੍| ਵਿਸ਼ੋਸ੍ਯ ਚੂਰ੍ਣਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਦ੍ਬੌ ਭਾਗੌ ਗਾਲਯੇਤ੍ਤਤਃ| ਲੋਧ੍ਰਸ੍ਯੈਵ ਕਸਾਯੇਣ ਤਤੀਯਂ ਤੇਨ ਭਾਵਯੇਤ੍| ਕਾਸਾਯੇ ਦਸ਼ਮੂਲਸ੍ਯ ਤਂ ਭਾਗਂ ਭਾਵਿਤਂ ਪੁਨਃ| ਸ਼ੁਸ੍ਕਚੂਰ੍ਣਂ ਪੁਨਃ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤਃ ਪਾਣਿਤਲਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਮਸ੍ਤੁਮੂਤ੍ਰਸੁਰਾਮਣ੍ਡਕੋਲਧਾਤ੍ਰੀਪਲਾਮ੍ਬੁਭਿਃ||੨੦||
View original
त्वचं तिल्वकमूलस्य त्यक्त्वाभ्यन्तरवल्कलम्| विशोष्य चूर्णयित्वा च द्बौ भागौ गालयेत्ततः| लोध्रस्यैव कषायेण तृतीयं तेन भावयेत्| काषाये दशमूलस्य तं भागं भावितं पुनः| शुष्कचूर्णं पुनः कृत्वा ततः पाणितलं पिबेत्| मस्तुमूत्रसुरामण्डकोलधात्रीपलाम्बुभिः||२०||
🔊 Audio coming soon
ਤ੍ਵਚਮਿਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਤਿਲ੍ਵਕਸ੍ਯੋਚ੍ਯਤੇ| ਲੋਧ੍ਰਃ ਸ਼ਾਬਰਕਸ੍ਤਿਲ੍ਵਸ੍ਤਿਲਕਸ੍ਤਿਲਕਸ੍ਤਥਾ| ਰਵਿਦੁਃ ਕਾਣ੍ਡਹੀਨਸ਼੍ਚ ਮਿਲ੍ਲੀਸ਼ਮ੍ਬਰਪਾਦਪਃ| ਅਭ੍ਯਨ੍ਤਰਵਲ੍ਕਲਃ ਅਨ੍ਤਰ੍ਭਾਗਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤੋ ਯਥਾ ਤ੍ਵਚਾ| ਤਾਂ ਤ੍ਵਚਂ ਚੂਰ੍ਣਯਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਯ ਚੂਰ੍ਣਸ੍ਯ ਤ੍ਰੀਨ੍ ਭਾਗਾਨ੍ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍| ਤਤੋ ਦ੍ਵੌ ਭਾਗੌ ਲੋਧ੍ਰਕ੍ਵਾਥੇਨ ਸ੍ਰਾਵਯੇਤ੍| ਤੇਨ ਸ਼ਿਸ੍ਟਸ੍ਤਤੀਯੋ ਭਾਗੋ ਭਾਵ੍ਯਃ| ਸ ਏਵ ਪੁਨਰ੍ਦਸ਼ਮੁਲਕਸਾਯੇਣ ਭਾਵ੍ਯਃ| ਤਤਃ ਸ਼ੁਸ੍ਕਚੂਰ੍ਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਾਤ੍ ਪਾਣਿਤਲਂ ਕਰ੍ਸਂ ਮਸ੍ਤ੍ਵਾਦੀਨਾਮਨ੍ਯਤਮੇਨ ਪਿਬੇਤ੍| ਕੋਲੈਰ੍ਬਦਰੈਰ੍ਮਦਿਤਮਮ੍ਬੁ ਤਥੋਕ੍ਤਮ੍| ਤਦ੍ਵਦ੍ਧਾਤ੍ਰੀਫਲਾਮ੍ਬੁ|| ੨੦||
Adhikarana tilvakasya kalpanABedAH (21) · Śloka 21
ਮੇਸਸ਼ਙ੍ਗ੍ਯਭਯਾਕਸ੍ਣਾਚਿਤ੍ਰਕੈਃ ਕ੍ਵਥਿਤੇ ਜਲੇ| ਮਰੁਜਾਃ ਸੁਨੁਯਾਤ੍ਤਚ੍ਚ ਜਾਤਂ ਸੌਵੀਰਕਂ ਯਦਾ| ਭਵੇਦਞ੍ਜਲਿਨਾ ਤਸ੍ਯ ਲੋਧ੍ਰਕਲ੍ਕਂ ਪਿਬੇਤ੍ਤਦਾ| ਸੁਰਾਂ ਲੋਧ੍ਰਕਸਾਯੇਣ ਜਾਤਾਂ ਪਕ੍ਸਸ੍ਥਿਤਾਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਤਿਲ੍ਵ੍ਕਸ੍ਯ ਕਸਾਯੇਣ ਕਲ੍ਕੇਨ ਚ ਸਸ਼ਰ੍ਕਰਃ| ਸਘਤਃ ਸਾਧਿਤੋ ਲੇਹਃ ਸ ਚ ਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠਂ ਵਿਰੇਚਨਮ੍||੨੧||
View original
मेषशृङ्ग्यभयाकृष्णाचित्रकैः क्वथिते जले| मरुजाः सुनुयात्तच्च जातं सौवीरकं यदा| भवेदञ्जलिना तस्य लोध्रकल्कं पिबेत्तदा| सुरां लोध्रकषायेण जातां पक्षस्थितां पिबेत्| तिल्व्कस्य कषायेण कल्केन च सशर्करः| सघृतः साधितो लेहः स च श्रेष्ठं विरेचनम्||२१||
🔊 Audio coming soon
ਮਰੁਜਾਭਿਰ੍ਮੇਸਸ਼ਙ੍ਗਯਾਦਿਕ੍ਵਥਿਤਜਲਾਸੁਤਾਭਿਃ ਸੌਵੀਰਕਂ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਤ੍| ਮਰੁਜਾਃ ਯਵਾਃ| ਤਤ੍ ਸੌਵੀਰਕਂ ਯਦਾ ਜਾਤਂ ਭਵੇਤ੍ਤਦਾ ਤਸ੍ਯਾਞ੍ਜਲਿਨਾ ਪਲਚਤੁਸ੍ਟਯੇਨ ਲੋਧ੍ਰਕਲ੍ਕਂ ਸਾਮਾਨ੍ਯੇਨਾਕ੍ਸਮਾਤ੍ਰਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਮਰੁਜਾਨਾਂ ਯਵਾਨਾਂ ਸੁਰਾਵਿਧਾਨੇਨ ਪਕ੍ਸਜਾਤਾਂ ਸੁਰਾਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਤਿਲ੍ਵਕਕਸਾਯਕਲ੍ਕੇਨ ਸਹ ਲੇਹਃ ਸੁਬੋਧਃ| ਇਤਿ ਤਿਲ੍ਵਕਕਲ੍ਪਃ|| ੨੧||
Adhikarana snuhyadhikAraH (22) · Śloka 22
ਸੁਧਾ ਭਿਨਤ੍ਤਿ ਦੋਸਾਣਾਂ ਮਹਾਨ੍ਤਮਪਿ ਸਞ੍ਚਯਮ੍| ਆਸ਼੍ਵੇਵ ਕਸ੍ਟਵਿਭ੍ਰਂਸ਼ਾ ਨੈਵ ਤਾਂ ਕਲ੍ਪਯੇਦਤਃ| ਮਦੁ ਕੋਸ੍ਠੇਬਲੇ ਬਾਲੇ ਸ੍ਥਵਿਰੇ ਦੀਰ੍ਘਰੋਗਿਣਿ| ਕਲ੍ਪ੍ਯਾ ਗੁਲ੍ਮੋਦਰਗਰਤ੍ਵਗ੍ਰੋਗਮਧੁਮੇਹਿਸੁ| ਪਾਣ੍ਡੌ ਦੂਸੀਵਿਸੇ ਸ਼ੋਫੇ ਦੋਸਵਿਭ੍ਰਾਨ੍ਤਚੇਤਸਿ||੨੨||
View original
सुधा भिनत्ति दोषाणां महान्तमपि सञ्चयम्| आश्वेव कष्टविभ्रंशा नैव तां कल्पयेदतः| मृदु कोष्ठेऽबले बाले स्थविरे दीर्घरोगिणि| कल्प्या गुल्मोदरगरत्वग्रोगमधुमेहिषु| पाण्डौ दूषीविषे शोफे दोषविभ्रान्तचेतसि||२२||
🔊 Audio coming soon
ਸੁਧਾ ਮਹਾਨ੍ਤਮਪਿ ਦੋਸਾਣਾਂ ਸਞ੍ਚਯਮਾਸ਼੍ਵੇਵ ਭਿਨਤ੍ਤਿ| ਕਸ੍ਟਵਿਭ੍ਰਂਸ਼ਾ ਤਦਸਮ੍ਯਗ੍ਯੋਗੇਨ ਕਸ੍ਟਾ ਅਪਾਯਾ ਭਵਨ੍ਤੀਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਅਤਸ੍ਤਾਂ ਸੁਧਾਂ ਨੈਵ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍| ਕਿਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰੈਵ ਸਾ ਨ ਕਲ੍ਪ੍ਯਾ| ਨੈਵਮਪਿ ਤੁ ਮਦੁਕੋਸ੍ਠਾਦਿਸ੍ਵੇਵ| ਕ੍ਵ ਤਰ੍ਹਿ ਸਾ ਕਲ੍ਪ੍ਯਾ| ਗੁਲ੍ਮਾਦਿਸੁ|| ੨੨||
Adhikarana tasyAH kalpanAvidhiH (23) · Śloka 23
ਸਾ ਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠਾ ਕਣ੍ਟਕੈਸ੍ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੈਰ੍ਬਹੁਭਿਸ਼੍ਚ ਸਮਾਚਿਤਾ| ਦ੍ਵਿਵਰ੍ਸਾ ਵਾ ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਸਾ ਵਾ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਾਨ੍ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸਤਃ| ਤਾਂ ਪਾਟਯਿਤ੍ਵਾ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਕ੍ਸੀਰਮੁਦ੍ਧਾਰਯੇਤ੍ਤਤਃ| ਬਿਲ੍ਵਾਦੀਨਾਂ ਬਹਤ੍ਯੋਰ੍ਵਾ ਕ੍ਵਾਥੇਨ ਸਮਮੇਕਸ਼ਃ| ਮਿਸ਼੍ਰਯਿਤ੍ਵਾ ਸੁਧਾਕ੍ਸੀਰਂ ਤਤੋਙ੍ਗਾਰੇਸੁ ਸ਼ੋਸਯੇਤ੍| ਪਿਬੇਤ੍ ਕਤ੍ਵਾ ਤੁ ਗੁਟਿਕਾਂ ਮਸ੍ਤੁਮੂਤ੍ਰਸੁਰਾਦਿਭਿਃ|੨੩|
View original
सा श्रेष्ठा कण्टकैस्तीक्ष्णैर्बहुभिश्च समाचिता| द्विवर्षा वा त्रिवर्षा वा शिशिरान्ते विशेषतः| तां पाटयित्वा शस्त्रेण क्षीरमुद्धारयेत्ततः| बिल्वादीनां बृहत्योर्वा क्वाथेन सममेकशः| मिश्रयित्वा सुधाक्षीरं ततोऽङ्गारेषु शोषयेत्| पिबेत् कृत्वा तु गुटिकां मस्तुमूत्रसुरादिभिः|२३|
🔊 Audio coming soon
ਸਾ ਚ ਸੁਧਾ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੈਰ੍ਬਹੁਭਿਸ਼੍ਚ ਕਣ੍ਟਕੈਃ ਸਮਾਚਿਤਾ ਸਤੀ ਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠਾ| ਤਾਂ ਚ ਸੁਧਾਂ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਪਾਟਯਿਤ੍ਵ ਕ੍ਸੀਰਮੁਦ੍ਧਾਰਯੇਤ੍| ਨਵਾਮਭਿਨਵਾਂ ਨ ਪਾਟਯੇਤ੍| ਅਪਿ ਚ ਦ੍ਵਿਵਰ੍ਸਾਂ ਵਾ ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਸਾਂ ਵਾ| ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਸ੍ਯਾਨ੍ਤੇ ਕ੍ਸੀਰਂ ਗਹ੍ਣੀਯਾਤ੍| ਸ੍ਨੁਹਿਃ ਸੁਧਾਮਹਾਵਕ੍ਸੌ ਗੁਡਾ ਨਿਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਪਤ੍ਰਕਃ| ਸਮਨ੍ਤਦੁਗ੍ਧਾ ਗਣ੍ਡੀਰੋ ਸ੍ਨੁਗ੍ਵਜ੍ਰੀ ਵਜ੍ਰਕਣ੍ਟਕਃ| ਤਤੋਨਨ੍ਤਰਂ ਬਿਲ੍ਵਾਦੀਨਾਂ ਮਹਾਪਞ੍ਚਮੂਲਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਾਂ ਬਹਤ੍ਯੋਸ਼੍ਚੈਕਸ਼ਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਕਸਾਯੇਣ ਸਮਪਰਿਮਾਣੇਨ ਸੁਧਾਕ੍ਸੀਰਂ ਮਿਸ਼੍ਰਯਿਤ੍ਵਾਙ੍ਗਾਰੇਸੁ ਸ਼ੋਸਯੇਤ੍| ਪਚੇਦਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਤਤੋਙ੍ਗਾਰਸ਼ੋਸਣਾਨਨ੍ਤਰਂ ਗੁਟਿਕਾਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਸ੍ਤ੍ਵਾਦੀਨਾਮਨ੍ਯਤਮੇਨ ਪਿਬੇਤ੍||੨੩||
Adhikarana tasyAH kalpanAvidhiH (23) · Śloka 23
ਸਾ ਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠਾ ਕਣ੍ਟਕੈਸ੍ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੈਰ੍ਬਹੁਭਿਸ਼੍ਚ ਸਮਾਚਿਤਾ| ਦ੍ਵਿਵਰ੍ਸਾ ਵਾ ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਸਾ ਵਾ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਾਨ੍ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸਤਃ| ਤਾਂ ਪਾਟਯਿਤ੍ਵਾ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਕ੍ਸੀਰਮੁਦ੍ਧਾਰਯੇਤ੍ਤਤਃ| ਬਿਲ੍ਵਾਦੀਨਾਂ ਬਹਤ੍ਯੋਰ੍ਵਾ ਕ੍ਵਾਥੇਨ ਸਮਮੇਕਸ਼ਃ| ਮਿਸ਼੍ਰਯਿਤ੍ਵਾ ਸੁਧਾਕ੍ਸੀਰਂ ਤਤੋਙ੍ਗਾਰੇਸੁ ਸ਼ੋਸਯੇਤ੍| ਪਿਬੇਤ੍ ਕਤ੍ਵਾ ਤੁ ਗੁਟਿਕਾਂ ਮਸ੍ਤੁਮੂਤ੍ਰਸੁਰਾਦਿਭਿਃ||੨੩||
View original
सा श्रेष्ठा कण्टकैस्तीक्ष्णैर्बहुभिश्च समाचिता| द्विवर्षा वा त्रिवर्षा वा शिशिरान्ते विशेषतः| तां पाटयित्वा शस्त्रेण क्षीरमुद्धारयेत्ततः| बिल्वादीनां बृहत्योर्वा क्वाथेन सममेकशः| मिश्रयित्वा सुधाक्षीरं ततोऽङ्गारेषु शोषयेत्| पिबेत् कृत्वा तु गुटिकां मस्तुमूत्रसुरादिभिः||२३||
🔊 Audio coming soon
ਸਾ ਚ ਸੁਧਾ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੈਰ੍ਬਹੁਭਿਸ਼੍ਚ ਕਣ੍ਟਕੈਃ ਸਮਾਚਿਤਾ ਸਤੀ ਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠਾ| ਤਾਂ ਚ ਸੁਧਾਂ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਪਾਟਯਿਤ੍ਵ ਕ੍ਸੀਰਮੁਦ੍ਧਾਰਯੇਤ੍| ਨਵਾਮਭਿਨਵਾਂ ਨ ਪਾਟਯੇਤ੍| ਅਪਿ ਚ ਦ੍ਵਿਵਰ੍ਸਾਂ ਵਾ ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਸਾਂ ਵਾ| ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਸ੍ਯਾਨ੍ਤੇ ਕ੍ਸੀਰਂ ਗਹ੍ਣੀਯਾਤ੍| ਸ੍ਨੁਹਿਃ ਸੁਧਾਮਹਾਵਕ੍ਸੌ ਗੁਡਾ ਨਿਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਪਤ੍ਰਕਃ| ਸਮਨ੍ਤਦੁਗ੍ਧਾ ਗਣ੍ਡੀਰੋ ਸ੍ਨੁਗ੍ਵਜ੍ਰੀ ਵਜ੍ਰਕਣ੍ਟਕਃ| ਤਤੋਨਨ੍ਤਰਂ ਬਿਲ੍ਵਾਦੀਨਾਂ ਮਹਾਪਞ੍ਚਮੂਲਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਾਂ ਬਹਤ੍ਯੋਸ਼੍ਚੈਕਸ਼ਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਕਸਾਯੇਣ ਸਮਪਰਿਮਾਣੇਨ ਸੁਧਾਕ੍ਸੀਰਂ ਮਿਸ਼੍ਰਯਿਤ੍ਵਾਙ੍ਗਾਰੇਸੁ ਸ਼ੋਸਯੇਤ੍| ਪਚੇਦਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਤਤੋਙ੍ਗਾਰਸ਼ੋਸਣਾਨਨ੍ਤਰਂ ਗੁਟਿਕਾਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਸ੍ਤ੍ਵਾਦੀਨਾਮਨ੍ਯਤਮੇਨ ਪਿਬੇਤ੍||੨੩||
Adhikarana snuhIkShIrAdiBistrivRutAdInAM prayogaH (24) · Śloka 24
ਤ੍ਰਿਵਤਾਦੀਨ੍ਨਵ ਵਰਾਂ ਸ੍ਵਰ੍ਣਕ੍ਸਾਰੀਂ ਸਸਾਤਲਾਮ੍| ਸਪ੍ਤਾਹਂ ਸ੍ਨੁਕ੍ਪਯਃ ਪੀਤਾਨ੍ ਰਸੇਨਾਜ੍ਯੇਨ ਵਾ ਪਿਬੇਤ੍| ਤਦ੍ਵਦ੍ ਵ੍ਯੋਸੋਤ੍ਤਮਾਕੁਮ੍ਭਨਿਕੁਮ੍ਭਾਗ੍ਨੀਨ੍ ਗੁਡਾਮ੍ਬੁਨਾ| ਆਦ੍ਯਾਚ੍ਛ੍ਯਾਮਾਤ੍ਰਿਵਤ੍ਕ੍ਵਾਥਂ ਸ੍ਨੁਕ੍ਕ੍ਸੀਰਘਤਫਾਣਿਤੈਃ| ਕਾਸਾਰਿਰਸਯੂਸਾਦ੍ਯੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਵਾ ਸ੍ਨੁਕ੍ਪਯਃ ਪਿਬੇਤਃ||੨੪||
View original
त्रिवृतादीन्नव वरां स्वर्णक्षारीं ससातलाम्| सप्ताहं स्नुक्पयः पीतान् रसेनाज्येन वा पिबेत्| तद्वद् व्योषोत्तमाकुम्भनिकुम्भाग्नीन् गुडाम्बुना| आद्याच्छ्यामात्रिवृत्क्वाथं स्नुक्क्षीरघृतफाणितैः| कासारिरसयूषाद्यैर्युक्तं वा स्नुक्पयः पिबेतः||२४||
🔊 Audio coming soon
ਤ੍ਰਿਵਤਾਦੀਨ੍ਨਵ ਤ੍ਰਿਵਚ੍ਛ੍ਯਾਮਾਰਾਜਵਕ੍ਸਾਰਗ੍ਵਧਤਿਲ੍ਵਕਸੁਧਾਸ਼ਙ੍ਖਿਨੀਦ੍ਰਵਨ੍ਤੀਦਨ੍ਤ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨ੍| ਸਾਤਲਾਯਾਃ ਪਥਗ੍ਯੁਕ੍ਤਿਰਪਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਾ| ਵਰਾ ਤ੍ਰਿਫਲਾ| ਸ੍ਨੁਕ੍ਪਯਃ ਪੀਤਾਨ੍ ਸੁਧਾਕ੍ਸੀਰਭਾਵਿਤਾਨ੍| ਵ੍ਯੋਸਾਦੀਨ੍ ਤਦ੍ਵਦਿਤਿ ਸਪ੍ਤਾਹਂ ਸ੍ਨੁਕ੍ਪਯਃਪੀਤਾਨ੍| ਸ਼੍ਯਾਮਾਤ੍ਰਿਵਤ੍ਕ੍ਵਾਥਂ ਸ੍ਨੁਹੀਕ੍ਸੀਰਾਦਿਭਿਰਦ੍ਯਾਤ੍| ਕਾਸਾਰਿਰਸਾਦਿਯੁਕ੍ਤਂ ਵਾ ਸ੍ਨੁਕ੍ਪਯਃ ਪਿਬੇਤ੍|| ੨੪||
Adhikarana snuhIkShIrasya mRudukoShThe prayogaH (25) · Śloka 25
ਨਿਕੁਮ੍ਭਕੁਮ੍ਭਸ਼ਮ੍ਯਾਕਸ਼ਙ੍ਖਿਨੀਸਪ੍ਤਲਾਰਜਃ| ਰਾਤ੍ਰੌ ਮੂਤ੍ਰੇ ਦਿਵਾ ਘਰ੍ਮੇ ਸਪ੍ਤਾਹਂ ਸ੍ਥਾਪਯੇਦਿਤਿ| ਸ੍ਨੁਕ੍ਕ੍ਸੀਰੇਪਿ ਤਤਸ੍ਤੇਨ ਮਾਲ੍ਯਂ ਵਾਸੋਵਚੂਰ੍ਣਿਤਮ੍| ਆਜਿਘ੍ਰਨ੍ ਪ੍ਰਾਵਣਾਨਸ਼੍ਚ ਮਦੁਕੋਸ੍ਠੋ ਵਿਰਿਚ੍ਯਤੇ||੨੫||
View original
निकुम्भकुम्भशम्याकशङ्खिनीसप्तलारजः| रात्रौ मूत्रे दिवा घर्मे सप्ताहं स्थापयेदिति| स्नुक्क्षीरेऽपि ततस्तेन माल्यं वासोऽवचूर्णितम्| आजिघ्रन् प्रावृणानश्च मृदुकोष्ठो विरिच्यते||२५||
🔊 Audio coming soon
ਨਿਮ੍ਕੁਮ੍ਭਾਦੀਨਾਂ ਰਜਃਚੂਰ੍ਣਂ ਰਾਤ੍ਰੌ ਗੋਮੂਤ੍ਰੇ ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍| ਦਿਵਾ ਚ ਘਰ੍ਮ ਆਤਪੇ ਸ਼ੋਸਯਨ੍ ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍| ਸ੍ਨੁਕ੍ਕ੍ਸੀਰੇਪਿ ਸਪ੍ਤਾਹਮਾਤਪੇ ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍| ਤਤਸ੍ਤੇਨ ਚੂਰ੍ਣੇਨ ਮਾਲ੍ਯਮਵਚੂਰ੍ਣਿਤਮਾਜਿਘ੍ਰਨ੍ ਵਾਸਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਾਵਣ੍ਵਾਨੋ ਮਦੁਕੋਸ੍ਠੋ ਵਿਰਿਚ੍ਯਤੇ| ਇਤਿ ਮਹਾਵਕ੍ਸਕਲ੍ਪਃ|| ੨੫||
Adhikarana atha saptalAsha~gkhinyoradhikAraH (26) · Śloka 26
ਨਾਤਿਸ਼ੁਸ੍ਕਂ ਫਲਂ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਂ ਸ਼ਙ੍ਖਿਨ੍ਯਾ ਨਿਸ੍ਤੁਸੀਕਤਮ੍| ਸਪ੍ਤਲਾਯਾਸ੍ਤਥਾ ਮੂਲਂ ਤੇ ਤੁ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਵਿਕਾਸਿਣੀ| ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਮਯੋਦਰਗਰਸ਼੍ਵਯਥ੍ਵਾਦਿਸੁ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍||੨੬||
View original
नातिशुष्कं फलं ग्राह्यं शङ्खिन्या निस्तुषीकृतम्| सप्तलायास्तथा मूलं ते तु तीक्ष्णविकाषिणी| श्लेष्मामयोदरगरश्वयथ्वादिषु कल्पयेत्||२६||
🔊 Audio coming soon
ਸ਼ਙ੍ਖਿਨ੍ਯਾਃ ਫਲਂ ਵਿਰੇਚਨਾਯ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਮ੍| ਤਚ੍ਚ ਨਿਸ੍ਤੁਸੀਕਤਮ੍| ਸਪ੍ਤਲਾਯਾਸ੍ਤੁ ਤਥਾਵਿਧਮੇਵ ਮੂਲਮ੍| ਤੇ ਚ ਸਪ੍ਤਲਾਸ਼ਙ੍ਖਿਨ੍ਯੌ| ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਤ੍ਵਗੁਣਯੁਕ੍ਤੇ ਵਿਕਾਸਿਣ੍ਯੌ ਚ| ਅਤ ਏਵ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਮਯਾਦਿਸੁ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍| ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਃ ਕ੍ਸਿਪ੍ਰਕਾਰੀ| ਵਿਕਾਸੀ ਵਿਕਸਨ੍ ਧਾਤੁਨ੍ ਸਨ੍ਧਿਬਨ੍ਧਾਨ੍ ਵਿਮੁਞ੍ਚਤਿ| ਏਵਂ ਤਿਕ੍ਤਾ ਸ਼ਙ੍ਖਿਨੀ ਚ ਦਢਪਾਦਾ ਵਿਸਰ੍ਪਣੀ| ਨਾਕੁਲੀ ਚਾਕ੍ਸਪੀਡਾ ਚ ਨੇਤ੍ਰਮੀਲਾ ਯਸ਼ਸ੍ਕਰੀ| ਸਾਤਲਾ ਸਪ੍ਤਲਾ ਸਾਰੀ ਵਿਦੁਲਾ ਵਿਮਲਾਮਲਾ| ਬਹੁਫੇਨਾ ਚਰ੍ਮਕਸਾ ਫੇਨਾ ਦੀਪ੍ਤਾ ਮਰਾਲਿਕਾਃ|| ੨੬||
Adhikarana tayoH kalpanA (27) · Śloka 27
ਅਕ੍ਸਮਾਤ੍ਰਂ ਤਯੋਃ ਪਿਣ੍ਡਂ ਮਦਿਰਾਲਵਣਾਨ੍ਵਿਤਮ੍| ਹਦ੍ਰੋਗੋ ਵਾਤਕਫਜੇ ਤਦ੍ਵਦ੍ ਗੁਲ੍ਮੇਪਿ ਯੋਜਯੇਤ੍| ਸ਼ਙ੍ਖਿਨੀਚੂਰ੍ਣਭਾਗੌ ਦ੍ਵੌ ਤਿਲਕਲ੍ਕਸ੍ਯ ਚਾਪਰਃ| ਹਰੀਤਕੀ ਕਸਾਯੇਣ ਤਤ੍ਤੈਲਂ ਪੀਡਿਤਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਅਤਸੀਸਰ੍ਸਪੈਰਣ੍ਡਕਰਞ੍ਜੇਸ੍ਵਪ੍ਯਯਂ ਵਿਧਿਃ||੨੭||
View original
अक्षमात्रं तयोः पिण्डं मदिरालवणान्वितम्| हृद्रोगो वातकफजे तद्वद् गुल्मेऽपि योजयेत्| शङ्खिनीचूर्णभागौ द्वौ तिलकल्कस्य चापरः| हरीतकी कषायेण तत्तैलं पीडितं पिबेत्| अतसीसर्षपैरण्डकरञ्जेष्वप्ययं विधिः||२७||
🔊 Audio coming soon
ਅਕ੍ਸਮਾਤ੍ਰਮਿਤ੍ਯਾਦਿ ਸੁਬੋਧਮ੍| ਤਿਲਾਨਾਂ ਭਾਗ ਏਕਸ੍ਤਤ੍ਸਮਾਭ੍ਯਾਂ ਸ਼ਙ੍ਖਿਨੀਚੂਰ੍ਨਭਾਗਾਭ੍ਯਾਂ ਸਹਾਵਪੀਡਯੇਤ੍| ਤਤ੍ਤੈਲਂ ਹਰੀਤਕੀਕ੍ਵਾਥੇਨ ਪਿਬੇਤ੍| ਤਿਲਵਦ੍ਭਾਗਕਲ੍ਪਨਯਾਤਸ੍ਯਾਦੀਨਾਮਪਿ ਪਥਕ੍ਪੀਡਿਤਾਨਾਂ ਤੈਲਸ੍ਯ ਹਰੀਤਕੀਕਸਾਯੇਣ ਪਾਨਵਿਧਿਃ| ਇਤਿ ਸਪ੍ਤਲਾਸ਼ਙ੍ਖਿਨ੍ਯੋਃ ਕਲ੍ਪਃ|| ੨੭||
Adhikarana atha dantIdravantyoH kalpaH (28) · Śloka 28
ਦਨ੍ਤਿਦਨ੍ਤਸ੍ਥਿਰਸ੍ਥੂਲਂ ਮੂਲਂ ਦਨ੍ਤੀਦ੍ਰਵਨ੍ਤਿਜਮ੍| ਆਤਾਮ੍ਰਸ਼੍ਯਾਵਤੀਕ੍ਸ੍ਣੋਸ੍ਣਮਾਸ਼ੁਕਾਰਿ ਵਿਕਾਸਿ ਚ| ਗੁਰੁਪ੍ਰਕੋਪਿਵਾਤਸ੍ਯ ਪਿਤ੍ਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਵਿਲਾਯਨਮ੍| ਤਤ੍ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਪਿਪ੍ਪਲੀਲਿਪ੍ਤਂ ਸ੍ਵੇਦਯੇਨ੍ਮਤ੍ਯੁਕੁਸ਼ਾਨ੍ਤਰੇ| ਸ਼ੋਸਯੇਚ੍ਚਾਤਪੇਗ੍ਨ੍ਯਰ੍ਕੌ ਤਤੋ ਹ੍ਯਸ੍ਯ ਵਿਕਾਸਿਤਾਮ੍| ਤਤ੍ ਪਿਬੇਨ੍ਮਸ੍ਤੁਮਦਿਰਾਤਕ੍ਰਪੀਲੁਰਸਾਸਵੈਃ| ਅਭਿਸ੍ਯਣ੍ਣਤਨੁਰ੍ਗੁਲ੍ਮੀ ਪ੍ਰਮੇਹੀ ਜਠਰੀ ਗਰੀ| ਗੋਮਗਾਜਰਸੈਃ ਪਾਣ੍ਡੁਕਮਿਕੋਸ੍ਠੀ ਭਗਨ੍ਦਰੀ||੨੮||
View original
दन्तिदन्तस्थिरस्थूलं मूलं दन्तीद्रवन्तिजम्| आताम्रश्यावतीक्ष्णोष्णमाशुकारि विकाषि च| गुरुप्रकोपिवातस्य पित्तश्लेष्मविलायनम्| तत्क्षौद्रपिप्पलीलिप्तं स्वेदयेन्मृत्युकुशान्तरे| शोषयेच्चातपेऽग्न्यर्कौ ततो ह्यस्य विकाषिताम्| तत् पिबेन्मस्तुमदिरातक्रपीलुरसासवैः| अभिष्यण्णतनुर्गुल्मी प्रमेही जठरी गरी| गोमृगाऽजरसैः पाण्डुकृमिकोष्ठी भगन्दरी||२८||
🔊 Audio coming soon
ਦਨ੍ਤੀਦ੍ਰਵਨ੍ਤਿਜਂ ਮੂਲਂ ਦਨ੍ਤਿਦਨ੍ਤਵਤ੍ ਕਰਿਦਨ੍ਤਵਤ੍ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਤ੍ਵਾਦਿਗੁਣਂ ਭਵਤਿ| ਸੁਬੋਧਮ੍| ਦਨ੍ਤੀਸ਼ੀਘ੍ਰਾ ਨਿਕੁਮ੍ਭਾ ਸ੍ਯਾਦੁਪਚਿਤ੍ਰਾ ਮੁਕੂਲਕਃ| ਤਥੋਦੁਮ੍ਬਰਪਰ੍ਣੀ ਚ ਵਿਸ਼ਲ੍ਯਾ ਚ ਗੁਣਪ੍ਰਿਯਾ| ਦ੍ਰਵਨ੍ਤੀ ਸ਼ਮ੍ਬਰੀ ਚਿਤ੍ਰਾਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਾ ਮੂਸਿਕਾਹ੍ਵਯਾ| ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿਸਾ ਰਣ੍ਡਾ ਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਰੇਣ੍ਯਾਖੁਪਰ੍ਣਿਕਾ| ਤਦ੍ਦਨ੍ਤੀਦ੍ਰਵਨ੍ਤ੍ਯੋਰ੍ਮੂਲਂ ਮਾਕ੍ਸਿਕਪਿਪ੍ਪਲੀਭ੍ਯਾਂ ਲਿਪ੍ਤਂ ਕੁਸ਼ਾਦਿਭਿਃ ਪਸ਼੍ਚਾਚ੍ਚ ਮਦਾ ਵੇਸ੍ਟਯਿਤ੍ਵਾ ਪੁਟਪਾਕਵਤ੍ਸ੍ਵੇਦਯੇਤ੍| ਸ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਚਾਤਪੇ ਸ਼ੋਸਯੇਤ੍| ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਕਾਸਿਤਾਂ ਧਾਤੁਕਸਣਸ੍ਵਰੂਪਤ੍ਵਮਗ੍ਨ੍ਯਰ੍ਕੌ ਨਾਸ਼ਯਤਃ| ਤਨ੍ਮੂਲਂ ਮਸ੍ਤ੍ਵਾਦਿਭਿਰਭਿਸ੍ਯਣ੍ਣਤਨੁਤ੍ਵਾਦਿਮਾਨ੍ ਪਿਬੇਤ੍| ਅਭਿਸ੍ਯਣ੍ਣਾਨ੍ਤਃ ਕ੍ਲਿਨ੍ਨਾ ਤਨੁਰ੍ਯਸ੍ਯ ਸ ਤਥੋਕ੍ਤਃ| ਤਦੇਵ ਮੂਲਂ ਪਾਣ੍ਡ੍ਵਾਦਿਯੁਕ੍ਤਃ ਗੋਮਾਂਸਰਸਾਦਿਨਾ ਪਿਬੇਤ੍|| ੨੮||
Adhikarana tayossarpistailakalpanA (29) · Śloka 29
ਸਿਦ੍ਧਂ ਤਤ੍ਕ੍ਵਾਥਕਲ੍ਕਾਭ੍ਯਾਂ ਦਸ਼ਮੂਲਰਸੇਨ ਚ| ਵਿਸਰ੍ਪਵਿਦ੍ਰਧ੍ਯਲਜੀਕਕ੍ਸ੍ਯਾਦਾਹਾਨ੍ ਜਯੇਦ੍ ਘਤਮ੍| ਤੈਲਂ ਤੁ ਗੁਲ੍ਮਮੇਹਾਰ੍ਸ਼ੋਵਿਬਨ੍ਧਕਫਮਾਰੁਤਾਨ੍| ਮਹਾਸ੍ਨੇਹਃ ਸ਼ਕਚ੍ਛੁਕ੍ਰਵਾਤਸਙ੍ਗਾਨਿਲਵ੍ਯਥਾਃ||੨੯||
View original
सिद्धं तत्क्वाथकल्काभ्यां दशमूलरसेन च| विसर्पविद्रध्यलजीकक्ष्यादाहान् जयेद् घृतम्| तैलं तु गुल्ममेहार्शोविबन्धकफमारुतान्| महास्नेहः शकृच्छुक्रवातसङ्गानिलव्यथाः||२९||
🔊 Audio coming soon
ਤਦਿਤਿ ਦਨ੍ਤ੍ਯਾ ਦ੍ਰਵਨ੍ਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਮੂਲਸ੍ਯ ਪਰਿਗ੍ਰਹਃ| ਦਸ਼ਮੂਲਸ੍ਯ ਕ੍ਵਾਥੇਨ ਚ ਦਨ੍ਤੀਦ੍ਰਵਨ੍ਤੀਮੂਲਕਲ੍ਕਂ ਦਤ੍ਵਾ ਯਦ੍ ਘਤਂ ਸਿਦ੍ਧਂ ਤਦ੍ਵਿਸਰ੍ਪਾਦੀਨ੍ ਜਯੇਤ੍| ਅਲਜੀ ਪ੍ਰਮੇਹੋਕ੍ਤਾ ਪਿਟਕਾ| ਕਕ੍ਸ੍ਯਾਨਾਮ ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਰੁਤ੍ਤਰੇ ਵਕ੍ਸ੍ਯਤੇ| ਅਨੇਨੈਵ ਵਿਧਿਨਾ ਤੈਲਂ ਪਕ੍ਵਂ ਗੁਲ੍ਮਾਦੀਨ੍ ਜਯੇਤ੍| ਅਨੇਨੈਵ ਵਿਧਿਨਾ ਮਹਾਸ੍ਨੇਹਃ ਸ੍ਨੇਹਚਤੁਸ੍ਟਯਂ ਪਕ੍ਵਂ ਸ਼ਕਤ੍ ਸਙ੍ਗਾਦੀਨ੍ ਜਯੇਤ੍|| ੨੯||
Adhikarana tayorlehavidhAnam (30) · Śloka 30
ਦਨ੍ਤ੍ਯਾ ਰਸੇਜਸ਼ਙ੍ਗ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਗੁਡਕ੍ਸੌਦ੍ਰਘਤਾਨ੍ਵਿਤਃ| ਲੇਹਃ ਸਿਦ੍ਧੋ ਵਿਰੇਕਾਰ੍ਥੇ ਦਾਹਸਨ੍ਤਾਪਮੇਹਨੁਤ੍| ਵਾਤਤਰ੍ਸੇ ਜ੍ਵਰੇ ਪੈਤ੍ਤੇ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸ ਏਵਾਜਗਨ੍ਧਯਾ| ਦਨ੍ਤੀਦ੍ਰਵਨ੍ਤ੍ਯੋਰ੍ਮੂਲਾਨਿ ਪਚੇਦ੍ਧਾਤ੍ਰੀਰਸੇ ਤਤਃ| ਤ੍ਰੀਨਂਸ਼ਾਨ੍ ਫਾਣਿਤਾਦ੍ਦ੍ਵੌ ਚ ਭਸ੍ਟਸ੍ਤੈਲੇ ਘਤੇਥਵਾ| ਸ਼੍ਯਾਮਾਦਿਕਲ੍ਕਯੁਕ੍ਤੋਯਂ ਲੇਹਃ ਸਿਦ੍ਧਂ ਵਿਰੇਚਨਮ੍| ਪਥ੍ਯਾਕ੍ਸਦਸ਼ਮੂਲਾਨਾਂ ਤਦ੍ਵਲ੍ਲੇਹਾਃ ਪਥਗ੍ਰਸੈਃ||੩੦||
View original
दन्त्या रसेऽजशृङ्ग्याश्च गुडक्षौद्रघृतान्वितः| लेहः सिद्धो विरेकार्थे दाहसन्तापमेहनुत्| वाततर्षे ज्वरे पैत्ते स्यात्स एवाऽजगन्धया| दन्तीद्रवन्त्योर्मूलानि पचेद्धात्रीरसे ततः| त्रीनंशान् फाणिताद्द्वौ च भृष्टस्तैले घृतेऽथवा| श्यामादिकल्कयुक्तोऽयं लेहः सिद्धं विरेचनम्| पथ्याक्षदशमूलानां तद्वल्लेहाः पृथग्रसैः||३०||
🔊 Audio coming soon
ਦਨ੍ਤ੍ਯਾ ਮੂਲਸ੍ਯ ਪਰਿਗ੍ਰਹਃ| ਦਨ੍ਤੀਸ਼ਙ੍ਗਯੋਃ ਕ੍ਵਾਥੇ ਗੁਡਾਦਿਕਂ ਦਤ੍ਵਾ ਲੇਹਃ ਸਿਦ੍ਧੋ ਵਿਰੇਕਾਰ੍ਥੇ ਦਾਹਾਦਿਨੁਚ੍ਚ ਭਵਤਿ| ਸ ਏਵ ਦਨ੍ਤੀਲੇਹੋਜਗਨ੍ਧਯਾ ਸਂਯੁਕ੍ਤੋ ਵਾਤਤਰ੍ਸੇ ਪੈਤ੍ਤੇ ਚ ਜ੍ਵਰੇ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਸਿਦ੍ਧ ਇਤਿ ਸਮ੍ਬਧ੍ਯਤੇ| ਧਾਤ੍ਰ੍ਯਾ ਆਮਲਕਸ੍ਯ ਰਸੇ ਸਿਦ੍ਧਯੋਰ੍ਯੁਗਪਦ੍ਦਨ੍ਤੀਦ੍ਰਵਨ੍ਤੀਕੂਲਯੋਸ੍ਤ੍ਰੀਨਂਸ਼ਾਨ੍ ਸਮਾਸ੍ਤ੍ਰਯੋ ਭਾਗਾਃ| ਦ੍ਬੌ ਭਾਗੌ ਫਾਣਿਤਸ੍ਯ| ਕ੍ਸੁਦ੍ਰਗੁਡਸ੍ਯੇਤ੍ਯੇਕਤਃ ਪਞ੍ਚਕਦੋਸਾਦ੍ਯਪੇਕ੍ਸਯਾ ਤੈਲੇਨ ਵਾ ਘਤੇਨ ਵਾ ਭਸ੍ਟਮੁਭਯਥਾਪਿ ਸ਼੍ਯਾਮਾਦਿਗਣਕਲ੍ਕੇਨ ਸਂਯੋਜ੍ਯ ਲੇਹੋ ਵਿਰੇਚਨਂ ਸਿਦ੍ਧਮ੍| ਧਾਤ੍ਰੀਫਲਰਸਵਚਨੇਨੈਵ ਪ੍ਰਕਾਰੇਣ ਪਥਗ੍ਘਰੀਤਕ੍ਯਾਦੀਨਾਮਪਿ ਰਸੈਰ੍ਲੇਹ੍ਯ ਭਵਨ੍ਤਿ|| ੩੦||
Adhikarana tayoshcUrNakalpanA (31) · Śloka 31
ਤਯੋਰ੍ਵਿਡਸਮਂ ਚੂਰ੍ਣਂ ਤਦ੍ਰਸੇਨੈਵ ਭਾਵਿਤਮ੍| ਵਿਬਦ੍ਧਵਿਸ਼ਿ ਵਾਤੋਤ੍ਥੇ ਗੁਲ੍ਮੇ ਚਾਮ੍ਲਯੁਤਂ ਹਿਤਮ੍| ਮੁਦ੍ਗਾਦਿਸਿਦ੍ਧੈਸ੍ਤਨ੍ਮੂਲੈਰ੍ਯੂਸਾਦੀਂਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਯੇਤ੍| ਦਨ੍ਤੀਦ੍ਰਵਨ੍ਤੀਮਰਿਚਸ੍ਵਰ੍ਣਕ੍ਸੀਰੀਯਵਾਸਕਮ੍| ਸਸ਼ੁਣ੍ਠ੍ਯਗ੍ਨਿਕਪਥ੍ਵੀਕਂ ਚੂਰ੍ਣਿਤਂ ਸਪ੍ਤਵਾਸਰਾਨ੍| ਮੂਤ੍ਰਭਾਵਿਤਮਾਜ੍ਯੇਨ ਪਿਬੇਜ੍ਜੀਰ੍ਣੇ ਚ ਤਰ੍ਪਣਮ੍| ਸਰ੍ਵਦਾ ਸਰ੍ਵਰੋਗੇਸੁ ਬਾਲੇ ਵਦ੍ਧੇ ਚ ਤਦ੍ਧਿਤਮ੍| ਦੁਰ੍ਭਕ੍ਤਾਜੀਰ੍ਣਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਾਰ੍ਤਿਗੁਲ੍ਮਪ੍ਲੀਹੋਦਰੇਸੁ ਚ| ਗਣ੍ਡਮਾਲਾਸੁ ਵਾਤੇ ਚ ਪਾਣ੍ਡੁਰੋਗੇ ਚ ਸ਼ਸ੍ਯਤੇ||੩੧||
View original
तयोर्विडसमं चूर्णं तद्रसेनैव भावितम्| विबद्धविशि वातोत्थे गुल्मे चाम्लयुतं हितम्| मुद्गादिसिद्धैस्तन्मूलैर्यूषादींश्च प्रकल्पयेत्| दन्तीद्रवन्तीमरिचस्वर्णक्षीरीयवासकम्| सशुण्ठ्यग्निकपृथ्वीकं चूर्णितं सप्तवासरान्| मूत्रभावितमाज्येन पिबेज्जीर्णे च तर्पणम्| सर्वदा सर्वरोगेषु बाले वृद्धे च तद्धितम्| दुर्भक्ताजीर्णपार्श्वार्तिगुल्मप्लीहोदरेषु च| गण्डमालासु वाते च पाण्डुरोगे च शस्यते||३१||
🔊 Audio coming soon
ਤਯੋਰ੍ਦਨ੍ਤੀਦ੍ਰਵਨ੍ਤੀਮੂਲਯੋਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਂ ਸਮੇਨ ਵਿਡਲਵਣੇਨ ਯੁਕ੍ਤਂ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤਨ੍ਮੂਲਕ੍ਵਾਥੇਨੈਵ ਭਾਵਿਤਮਮ੍ਲੈਃ ਕਾਞ੍ਜਿਕਮਦ੍ਯਾਦਿਰ੍ਭਿਯੁਕ੍ਤਂ ਵਿਡ੍ਵਿਬਨ੍ਧੇ ਵਾਤਗੁਲ੍ਮੇ ਚ ਹਿਤਮ੍| ਮੁਦ੍ਗਾਦਿਸਿਦ੍ਧੈਰਿਤਿ ਸੁਬੋਧਮ੍| ਏਕੇਨਾਦਿਗ੍ਰਹਣੇਨ ਧਾਨ੍ਯਾਨਾਂ ਗ੍ਰਹਣਮ੍| ਦ੍ਵਿਤੀਯੇਨਾਨ੍ਨਂ ਪ੍ਰਕਰਣਾਤ੍| ਦਨ੍ਤ੍ਯਾਦਿਕਂ ਚੂਰ੍ਣਿਤਂ ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰਂ ਚ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿਨ੍ਮੂਤ੍ਰੇਣ ਭਾਵਿਤਂ ਘਤੇਨ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਜੀਰ੍ਣੇ ਤਰ੍ਪਣਂ ਸਕ੍ਤੁਮਣ੍ਡਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਏਤਚ੍ਚ ਸਰ੍ਵਕਾਲਂ ਸਰ੍ਵਰੋਗੇਸੁ ਬਾਲਵਦ੍ਧਯੋਸ਼੍ਚ ਦੁਰ੍ਭੁਕ੍ਤਾਜੀਰ੍ਣਾਦਿਸੁ ਚ ਗਣ੍ਡਮਾਲਾਦਿਕੇ ਚ ਸ਼ਸ੍ਯਤੇ|| ੩੧||
Adhikarana dantyAdiBirmodakakalpanA (32) · Śloka 32
ਗੁਡਸ੍ਯਾਸ੍ਟਪਲੇ ਪਥ੍ਯਾ ਵਿਂਸ਼ਤਿਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪਲਂ ਪਲਮ੍| ਦਨ੍ਤੀਚਿਤ੍ਰਕਯੋਃ ਕਰ੍ਸੋ ਪਿਪ੍ਪਲੀਤ੍ਰਿਵਤੋਰ੍ਦਸ਼| ਪ੍ਰਕਲ੍ਪ੍ਯ ਮੋਦਕਾਨੇਕਂ ਦਸ਼ਮੇ ਦਸ਼ਮੇਹਨਿ| ਉਸ੍ਣਾਮ੍ਭੋਨੁਪਿਬਨ੍ ਖਾਦੇਤ੍ਤਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਵਿਧਿਨਾਮੁਨ| ਏਤੇ ਨਿਸ੍ਪਰਿਹਾਰਾਃ ਸ੍ਯੁਃ ਸਰ੍ਵਵ੍ਯਾਧਿਨਿਬਰ੍ਹਣਾਃ| ਵਿਸ਼ੇਸਾਦ੍ ਗ੍ਰਹਣੀਪਾਣ੍ਡੁਕਣ੍ਡੂਕੋਠਾਰ੍ਸ਼ਸਾਂ ਹਿਤਾਃ| ਵਿਰੇਚਨੇ ਮੁਖ੍ਯਤਮਾ ਨਵੈਤੇ ਤ੍ਰਿਵਤਾਦਯਃ||੩੨||
View original
गुडस्याष्टपले पथ्या विंशतिः स्यात्पलं पलम्| दन्तीचित्रकयोः कर्षो पिप्पलीत्रिवृतोर्दश| प्रकल्प्य मोदकानेकं दशमे दशमेऽहनि| उष्णाम्भोऽनुपिबन् खादेत्तान् सर्वान् विधिनाऽमुन| एते निष्परिहाराः स्युः सर्वव्याधिनिबर्हणाः| विशेषाद् ग्रहणीपाण्डुकण्डूकोठाऽर्शसां हिताः| विरेचने मुख्यतमा नवैते त्रिवृतादयः||३२||
🔊 Audio coming soon
ਗੁਡਾਦਿਕੇਨ ਮੋਦਕਾਨ੍ ਦਸ਼ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪ੍ਯ ਦਸ਼ਮੇ ਦਸ਼ਮੇਹਨ੍ਯੇਕਮੇਕਂ ਮੋਦਕਮੁਸ੍ਣਾਮ੍ਭੋਨੁਪਿਬਨ੍ ਖਾਦੇਦੇਵਮ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍| ਸੁਬੋਧਮ੍| ਏਤੇ ਨਵ ਤ੍ਰਿਵਤਾਦਯੋ ਵਿਰੇਚਨੇ ਮੁਖ੍ਯਤਮਾਃ|| ੩੨||
Adhikarana atha harItakIkalpaH (33) · Śloka 33
ਹਰੀਤਕੀਮਪਿ ਤ੍ਰਿਵਦ੍ਵਿਧਾਨੇਨੋਪਕਲ੍ਪਯੇਤ੍| ਵਿਸ਼ੇਸਾਦ੍ ਗ੍ਰਹਣੀਸ਼ੋਫਪਾਣ੍ਡੁਮੇਹੋਦਰਾਪਹਾਮ੍| ਪਿਬੇਤ੍ਪਥ੍ਯਾਂ ਸਸਿਨ੍ਧੂਤ੍ਥਵਿਡਙ੍ਗੋਸਣਨਾਗਰਾਮ੍| ਮੂਤ੍ਰੇਣ ਵਤ੍ਸਕਾਦੇਰ੍ਵਾ ਨਿਰ੍ਯ੍ਯੂਹੇਣ ਹਰੀਤਕੀਮ੍| ਪਥ੍ਯਾਨਾਗਰਚੂਰ੍ਣਂ ਵਾ ਸਂਯੁਤਂ ਨੀਲਿਨੀਫਲੈਃ| ਗੁਡੇਨ ਭਕ੍ਸਯੇਤ੍ਤੋਯਂ ਕਵੋਸ੍ਣਂ ਚ ਪਿਬੇਦਨੁ||੩੩||
View original
हरीतकीमपि त्रिवृद्विधानेनोपकल्पयेत्| विशेषाद् ग्रहणीशोफपाण्डुमेहोदरापहाम्| पिबेत्पथ्यां ससिन्धूत्थविडङ्गोषणनागराम्| मूत्रेण वत्सकादेर्वा निर्य्यूहेण हरीतकीम्| पथ्यानागरचूर्णं वा संयुतं नीलिनीफलैः| गुडेन भक्षयेत्तोयं कवोष्णं च पिबेदनु||३३||
🔊 Audio coming soon
ਤ੍ਰਿਵਤ੍ਕਲ੍ਪਨਾਭਿਰ੍ਹਰੀਤਕੀਂ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍| ਯਾਂ ਪੁਨਃ ਪਥ੍ਯਾਂ ਹਰੀਤਕੀ ਗ੍ਰਹਣ੍ਯਾਦਿਨਾਸ਼ਨਸ੍ਵਰੂਪਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸਾਤ੍ ਪਿਬੇਤ੍| ਵਿਸ਼ੇਸਣਮੇਵ ਹੇਤੁਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮ੍| ਸਿਨ੍ਧੂਤ੍ਥਾਦਿਯੁਕ੍ਤਾਂ ਹਰੀਤਕੀਂ ਮੂਤ੍ਰੇਣ ਵਾ ਵਤ੍ਸਕਾਦਿਨਿਰ੍ਯ੍ਯੂਹੇਣ ਵਾ ਪਿਬੇਤ੍| ਪਥ੍ਯਾਨਾਗਰਯੋਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਨੀਲਿਨੀਫਲਚੂਰ੍ਣੇਨ ਯੁਕ੍ਤਂ ਗੁਡੇਨ ਸਹ ਭਕ੍ਸਯੇਤ੍| ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ ਕੋਸ੍ਣਂ ਤੋਯਂ ਪਿਬੇਤ੍|| ੩੩||
Adhikarana pathyAdiguTikA (34) · Śloka 34
ਪਥ੍ਯਾਤ੍ਰਿਵਦ੍ਧ੍ਯਾਂ ਗੁਟਿਕਾਃ ਕਾਰ੍ਯਾਃ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਰਸਾਪ੍ਲੁਤਾਃ| ਮਾਸਪ੍ਰਮਾਣਾਸ੍ਤਾਃ ਸ਼ੁਸ੍ਕਾ ਲਿਹ੍ਯਾਦ੍ਯਕ੍ਸ੍ਮੀ ਘਤਦ੍ਰੁਤਾਃ| ਪਥ੍ਯਾਤ੍ਰਿਵਤ੍ਪਟ੍ਸ੍ਣਾਮ੍ਬੁ ਸਰ੍ਵਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠਂ ਵਿਰੇਚਨਮ੍||੩੪||
View original
पथ्यात्रिवृद्ध्यां गुटिकाः कार्याः द्राक्षारसाप्लुताः| माषप्रमाणास्ताः शुष्का लिह्याद्यक्ष्मी घृतद्रुताः| पथ्यात्रिवृत्पट्ष्णाम्बु सर्वश्रेष्ठं विरेचनम्||३४||
🔊 Audio coming soon
ਹਰੀਤਕੀਤ੍ਰਿਵਤੋਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣੇਨ੍ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਰਸਾਲੋਡਿਤੇਨ ਗੁਡਿਕਾਃ ਕਾਰ੍ਯਾਃ| ਮਾਸਪ੍ਰਮਾਣਾਸ੍ਤਾਃ ਸ਼ੁਸ੍ਕਾਃ ਪ੍ਰਯੋਗਕਾਲੇਵਚੂਰ੍ਣ੍ਯ ਘਤੇਨ ਲਿਹ੍ਯਾਦ੍ਰਾ ਜਯਕ੍ਸ੍ਮੀ| ਪਥ੍ਯਾਦਿਕਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਕਾਲੇ ਵਿਸਯੇ ਹਿਤਮ੍|| ੩੪||
Adhikarana pathyAdimodakam (35) · Śloka 35
ਸ੍ਨੁਕ੍ਕ੍ਸੀਰਭਾਵਿਤੇ ਪਥ੍ਯਾਚੂਰ੍ਣੇ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਮੋਦਕਾਨ੍| ਕੋਲਾਸ੍ਥਿਮਾਤ੍ਰਾਞ੍ਛੁਸ੍ਕਾਂਸ਼੍ਚ ਨਵਨੀਤੇਨ ਲੇਹਯੇਤ੍| ਗੁਲ੍ਮੋਦਰਯਕਤ੍ਪ੍ਲੀਹਸ਼ੂਲਾਨਾਹਵਿਬਨ੍ਧਿਨਃ||੩੫||
View original
स्नुक्क्षीरभाविते पथ्याचूर्णे कुर्वीत मोदकान्| कोलाऽस्थिमात्राञ्छुष्कांश्च नवनीतेन लेहयेत्| गुल्मोदरयकृत्प्लीहशूलानाहविबन्धिनः||३५||
🔊 Audio coming soon
ਹਰੀਤਕੀਚੂਰ੍ਣੇਨ ਸੁਧਾਕ੍ਸੀਰਾਲੋਡਿਤੇਨ ਬਦਰਾਸ੍ਥਿਪ੍ਰਮਾਣਾਂ ਗੁਟਿਕਾਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਸ੍ਕਾਃ ਪ੍ਰਯੋਗਕਾਲੇ ਨਵਨੀਤਯੁਕ੍ਤਾਃ ਵੈਦ੍ਯੋ ਲੇਹਯੇਤ੍| ਇਤਿ ਹਰੀਤਕੀਕਲ੍ਪਃ|| ੩੫||
Adhikarana sukhavirecanayogAH (36) · Śloka 36
ਲਿਹ੍ਯਾਦੇਰਣ੍ਡਤੈਲੇਨ ਕੁਸ੍ਠਂ ਤ੍ਰਿਕਟੁਕਾਨ੍ਵਿਤਮ੍| ਸੁਖੋਦਕਂ ਚਾਨੁਪਿਬੇਤ੍ ਸੁਖਮੇਤਦ੍ਵਿਰੇਚਨਮ੍||੩੬||
View original
लिह्यादेरण्डतैलेन कुष्ठं त्रिकटुकान्वितम्| सुखोदकं चाऽनुपिबेत् सुखमेतद्विरेचनम्||३६||
🔊 Audio coming soon
ਤ੍ਰਿਕਟੁਕਯੁਕ੍ਤਂ ਕੁਸ੍ਠਮੇਰਣ੍ਡਤੈਲੇਨ ਲੀਢਂ ਸੁਖੋਦਕਾਨੁਪਾਨਂ ਸੁਖਵਿਰੇਚਨਮ੍|| ੩੬||
Adhikarana guNA~antaropAdAne yuktiH (37) · Śloka 37
ਅਲ੍ਪਸ੍ਯਾਪਿ ਮਹਾਰ੍ਥਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਭੂਤਸ੍ਯਾਲ੍ਪਕਰ੍ਮਤਾਮ੍| ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਸਂਸ਼੍ਲੇਸਵਿਸ਼੍ਲੇਸਕਾਲਸਂਸ੍ਕਾਰਯੁਕ੍ਤਿਭਿਃ||੩੭||
View original
अल्पस्याऽपि महार्थत्वं प्रभूतस्याऽल्पकर्मताम्| कुर्यात् संश्लेषविश्लेषकालसंस्कारयुक्तिभिः||३७||
🔊 Audio coming soon
ਅਮੀਸਾਂ ਵਿਰੇਚਨਾਨਾਂ ਕੋਸ੍ਠਪਰਾਯਤ੍ਤਤ੍ਵੇਨ ਕਾਰ੍ਯਕਰ੍ਤ੍ਤਤ੍ਵਮੁਚ੍ਯਤੇ| ਅਲ੍ਪਸ੍ਯਾਪਿ ਮਾਤ੍ਰਯਾ ਬਹੁਕਾਰ੍ਯਕਰ੍ਤ੍ਤਤ੍ਵਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍| ਕਥਮੇਤਤ੍ ਕਰ੍ਤੁਂ ਪਾਰ੍ਯਤ ਇਤ੍ਯਾਹ-ਸਂਸ਼੍ਲੇਸੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਲ੍ਪਮਪਿ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੇਨ ਸਂਸਸ੍ਟਂ ਮਹਾਰ੍ਥਤ੍ਵਂ ਯਾਤਿ| ਤਥਾ ਪ੍ਰਭੂਤਮਪਿ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੇਨ ਵਿਸ਼੍ਲੇਸਿਤਮਲ੍ਪਕਰ੍ਮਤਾਂ ਯਾਤਿ| ਕਾਲਾਦਿਭਿਰਪ੍ਯਲ੍ਪਂ ਮਹਾਕਾਰ੍ਯਕਰਂ ਭਵਤਿ| ਬਹੁ ਚ ਸ੍ਵਲ੍ਪਕਰ੍ਮਕਰਮ੍| ਸਂਸ੍ਕਾਰਂ ਤਦ੍ਯੋਗ੍ਯੇਨਗੁਣਾਨ੍ਤਰੋਤ੍ਪਾਦਨਮ੍| ਯੁਕ੍ਤਿਰ੍ਵਿਸ਼ਿਸ੍ਟੈਃ ਕ੍ਰਮਾਦਿਭਿਰ੍ਯੋਜਨਮ੍|| ੩੭||
Adhikarana virecanAnAM hRudyatvApAdanam (38-39) · Śloka 39
ਤ੍ਵਕ੍ਕੇਸਰਾਮ੍ਰਾਤਕਦਾਡਿਮੈਲਾ- ਸਿਤੋਪਲਾਮਾਕ੍ਸਿਕਮਾਤੁਲੁਙ੍ਗੈਃ| ਮਦ੍ਯੇਨ ਤੈਸ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਮਨੋਨੁਕੂਲੇ- ਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਦੇਯਾਨਿ ਵਿਰੇਚਨਾਨਿ||੩੮|| ਇਤਿ ਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸ੍ਯ ਸੂਨੋਰ੍ਵਾਗ੍ਭਟਸ੍ਯ ਕਤਾਵਸ੍ਟਾਙ੍ਗਸਂਗ੍ਰਹਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਕਲ੍ਪਸ੍ਥਾਨੇ ਵਿਰੇਚਨਕਲ੍ਪੋ ਨਾਮ ਦ੍ਵਿਤੀਯੋਧ੍ਯਾਯਃ||੩੯||
View original
त्वक्केसराऽऽम्रातकदाडिमैला- सितोपलामाक्षिकमातुलुङ्गैः| मद्येन तैस्तैश्च मनोऽनुकूले- र्युक्तानि देयानि विरेचनानि||३८|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां कल्पस्थाने विरेचनकल्पो नाम द्वितीयोऽध्यायः||३९||
🔊 Audio coming soon
ਏਤਾਨਿ ਵਿਰੇਚਨਾਨਿ ਤ੍ਵਗਾਦਿਭਿਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਦੇਯਾਨਿ| ਤੈਸ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਤਿਪੁਰੁਸਂ ਮਨੋਨੁਕੂਲੈਃ ਪ੍ਰਿਯਰ੍ਵਸ੍ਤੁਭਿਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾਨਿ| ਯਤਃ ਪ੍ਰਿਯਤ੍ਵਾਤ੍ ਪਥ੍ਯਾਦਿ ਯੋਗਾਯ ਜਾਯਤ ਇਤਿ|| ੩੮|| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਨ੍ਮਹਾਮਹੋਪਾਧ੍ਯਾਯੇਨ੍ਦੁਵਿਰਚਿਤਾਯਾ- ਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਸਂਗ੍ਰਹਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਸ਼ਸ਼ਿਲੇਖਾਯਾਂ ਕਲ੍ਪਸ੍ਥਾਨੇ ਦ੍ਵਿਤੀਯੋਧ੍ਯਾਯਃ