Adhikarana aShTA~ggasaMgrahaH-sharIrasthAne-tRutIyo~adhyAyaH ------ atha garBopacaraNIyo nAma tRutIyo~adhyAyaH----- pratij~jA (1) · Śloka 1
ആഥാതോ ഗര്ഭോപചരണീയം ശാരീരമധ്യായം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ|
ഇതി ഹ സ്മാഹുരാത്രേയാദയോ മഹര്ഷയഃ||൧||
View original
आथातो गर्भोपचरणीयं शारीरमध्यायं व्याख़्यास्यामः|
इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
പൂര്വയോരധ്യായയോര്ഗര്ഭസ്യ സമ്ഭവസ്ഥിതിക്രമുക്ത്വ തസ്യൈവ ചാനുപഘാതായ പരിപൂര്ണത്വായ സുഖപ്രസവായ ചോപചാര ഉച്യതേ| ഗര്ഭസ്യാത്ര ഗര്ഭിണീപരായത്തത്വാച്ച തസ്യാ ഏവാനുഷ്ഠേയം വിധാനമ്|| ൧||
Adhikarana garbhiNyAH prathamamAsakRutyam (2) · Śloka 2
പ്രഥമേ മാസി ഗര്ഭിണി ക്ഷീരമനുപസംസ്കൃതം മാത്രാവച്ഛീതം കാലേകാലേ പിബേത്|
തസ്മിന്നപി ചാദ്യം ദ്വാദശരാത്രം ക്ഷീരോദ്ഭവം സര്പിഃ ശാലിപര്ണീപലാശാഭ്യാം ശൃതം കനകരജതക്വഥിതമ് ശീതോദകാനുപാനം പിബേത്|
സ്വാദു ശീതം ദ്രവപ്രായസാത്മ്യഞ്ച സായമ്പ്രാതരാഹാരയേത്|
ന ചാഭ്യങ്ഗോദ്വര്തനാനി സേവേത|
യഥോ- ക്താനി ച ദോഷകരാണി പരിഹരേദ് ആപഞ്ചമാത് മാസാദ് വിശേഷേണ||൨||
View original
प्रथमे मासि गर्भिणि क्षीरमनुपसंस्कृतं मात्रावच्छीतं कालेकाले पिबेत्|
तस्मिन्नपि चाद्यं द्वादशरात्रं क्षीरोद्भवं सर्पिः शालिपर्णीपलाशाभ्यां शृतं कनकरजतक्वथितम् शीतोदकानुपानं पिबेत्|
स्वादु शीतं द्रवप्रायसात्म्यञ्च सायम्प्रातराहारयेत्|
न चाभ्यङ्गोद्वर्तनानि सेवेत|
यथो- क्तानि च दोषकराणि परिहरेद् आपञ्चमात् मासाद् विशेषेण||२||
തത്ര പ്രഥമേ മാസി ഗര്ഭിണ്യസംസ്കൃതം ക്ഷീരം പിബേത്| മാത്രാവദ്യത്നേനാധിക്യരക്ഷയാ കാലേ കാലേऽന്നസ്യ ദ്വയോരപി കാലയോഃ| അതഏവാജീര്ണാദിപരിഹാരായ മാത്രാവദിതി| തസ്മിന്നപി തത്രാപി പ്രഥമം ദ്വാദശരാത്രം ക്ഷീരോദ്ഭവം ഘൃതം പിബേത്| ക്ഷീരപാനാപവാദത്വേന| കിമ്ഭൂതം ക്ഷീരോദ്ഭവമാഹ-ശാലിപര്ണിപലാശാഭ്യാം സ്നേഹപാകപരിഭാഷയാ ശൃതമ്| സൌവര്ണേ രാജതേ വാ ക്വഥിതം ശീതോദകാനുപാനഞ്ച| സാ ച ഗര്ഭിണീ സ്വാദ്വാദിപ്രായമാഹാരം പ്രതിദിനമുഭയകാലമാഹാരയേത്| നിഷേകാത് പ്രഭൃത്യഭ്യങ്ഗാദീന് പൂര്വോക്താംശ്ച ഗര്ഭോപഘാതകരാന് വ്യവായാദീന് വര്ജയേത്| യാവത് പഞ്ചമോ മാസസ്താവദേവം വിശേഷേണ കുര്യാത്| തദാ ഹി ഗര്ഭസ്യാऽസ്ഥിരത്വാത് ഝടിതി ബാധാഭയമ്|| ൨||
Adhikarana dvitIyamAse sevanIyam (3) · Śloka 3
ദ്വിതീയേ മധുരൌഷധസിദ്ധം പയഃ പിബേത്||൩||
View original
द्वितीये मधुरौषधसिद्धं पयः पिबेत्||३||
ദ്വിതീയേ മാസി മധുരൈര്ദ്രാക്ഷാമധുകാദിഭി സിദ്ധം പയഃ പിബേത്|| ൩||
Adhikarana dvitIye mAsi madhurairdrAkShAmadhukAdibhi siddhaM payaH pibet|| 3|| (4) · Śloka 4
തൃതീയേ തദേവ സര്പിര്മധുഭ്യാമ്||൪||
View original
तृतीये तदेव सर्पिर्मधुभ्याम्||४||
തൃതീയേ തദേവ മധുരൌഷധസിദ്ധം സര്പിര്മധുഭ്യാം സംയുക്തം പിബേത്|| ൪||
Adhikarana caturthamAse sevanIyam (5) · Śloka 5
ചതുര്ഥേऽക്ഷമാത്രനവനീതയുക്തമ്||൫||
View original
चतुर्थेऽक्षमात्रनवनीतयुक्तम्||५||
ചതുര്ഥേ തു തദേവ നവനീതസ്യാക്ഷമാത്രേണ യുക്തമ്|| ൫||
Adhikarana pa~jcamamAse sevanIyam (6) · Śloka 6
പഞ്ചമേ ക്ഷീരസര്പിഃ||൬||
View original
पञ्चमे क्षीरसर्पिः||६||
പഞ്ചമേ ക്ഷീരോദ്ധൃതം സര്പിഃ||൬||
Adhikarana ShaShThasaptamamAsayoH sevanIyam (7) · Śloka 7
ഷഷ്ഠേ തദേവ മധുരൌഷധസിദ്ധം സപ്തമേ ച||൭||
View original
षष्ठे तदेव मधुरौषधसिद्धं सप्तमे च||७||
ഷഷ്ഠേ മധുരൌഷധൈഃ സിദ്ധം തദേവ ക്ഷീരസര്പിഃ ച|| ൭||
Adhikarana ShaShThe madhurauShadhaiH siddhaM tadeva kShIrasarpiH ca|| 7|| (8) · Śloka 8
തസ്മിംസ്തു ഗര്ഭസ്യ കേശോത്പത്ത്യാ മാതുര്വിദാഹോ ഭവതീതി സ്ത്രി-യോ ഭാഷന്തേ|
നേതി ഭഗവാനാത്രേയഃ|
ഗര്ഭോത്പീഡനാത്തു ദോഷാ ഹൃദയം പ്രാപ്യ വിദഹന്തി തതഃ കണ്ഡൂര്ജായതേ കണ്ഡ്വാ കി- ക്കിസമ്||൮||
View original
तस्मिंस्तु गर्भस्य केशोत्पत्त्या मातुर्विदाहो भवतीति स्त्रि-यो भाषन्ते|
नेति भगवानात्रेयः|
गर्भोत्पीडनात्तु दोषा हृदयं प्राप्य विदहन्ति ततः कण्डूर्जायते कण्ड्वा कि- क्किसम्||८||
തസ്മിന് സപ്തമേ മാസി മാതുര്വിദാഹോ ഭവതി| സ തു കേശോത്പത്തികാര്യ്യമിതി സ്ത്രിയോ ഭാഷന്തേ| തഥാ നേതി ഭഗവാനാത്രേയഃ| സ ചൈവമാഹ-ഗര്ഭോത്പീഡനാദ്ദോഷാ വാതാദയോ ഗര്ഭിണീഹൃദയം പ്രാപ്താഃ കണ്ഡൂഃ കുര്വന്തി| കണ്ഡ്വാ അനന്തരം കിക്കിസമ്| രേഖാസ്വരൂപസ്ത്വകസങ്കോചഃ കിക്കിസമ്|
Adhikarana saptamamAsikagarbhopadrave sevanIyAni (9) · Śloka 9
തത്ര കോലോദകേന നവനീതസ്യ മധുരൌഷധസിദ്ധസ്യ പാണി- തലമാത്രമസ്യൈ ദദ്യാത്|
ചന്ദനമൃണാലകല്കൈശ്ച സ്തനോദരം മൃദ്നീയാത്|
ശിരീഷധാതകീസര്ഷപമധുകചൂര്ണൈര്വാ|
കുടജാര്ജകബീജമുസ്തഹരിദ്രാകല്കൈര്വാ|
നിമ്ബകോലസുരസമഞ്ജിഷ്ഠാ- കല്കൈര്വാ|
ശശഹരിണപൃഷതരുധിരയുക്തയാ വാ ത്രിഫലയാ|
കരവീരകരഞ്ജപത്രകല്കസിദ്ധേന ച തൈലേനാഭ്യങ്ഗഃ|
പരിഷേകഃ പുനര്മാലതീമധുകസിദ്ധേനാമ്ഭസ|
കണ്ഡൂയനം വര്ജയേത്|
ത്വഗ്ഭേദവൈരുപ്യപരിഹാരാര്ഥം സ്നാനോദ്വര്തനം ച ശീലയേത്|
മധുരം ചാഹാരമല്പമല്പസ്നേഹലവണമല്പോദകാനുപാനം ഭുഞ്ജീത||൯||
View original
तत्र कोलोदकेन नवनीतस्य मधुरौषधसिद्धस्य पाणि- तलमात्रमस्यै दद्यात्|
चन्दनमृणालकल्कैश्च स्तनोदरं मृद्नीयात्|
शिरीषधातकीसर्षपमधुकचूर्णैर्वा|
कुटजार्जकबीजमुस्तहरिद्राकल्कैर्वा|
निम्बकोलसुरसमञ्जिष्ठा- कल्कैर्वा|
शशहरिणपृषतरुधिरयुक्तया वा त्रिफलया|
करवीरकरञ्जपत्रकल्कसिद्धेन च तैलेनाभ्यङ्गः|
परिषेकः पुनर्मालतीमधुकसिद्धेनाम्भस|
कण्डूयनं वर्जयेत्|
त्वग्भेदवैरुप्यपरिहारार्थं स्नानोद्वर्तनं च शीलयेत्|
मधुरं चाहारमल्पमल्पस्नेहलवणमल्पोदकानुपानं भुञ्जीत||९||
തത്ര കണ്ഡൂകിക്കിസയോരത്രൈവാസ്യൈ ഗര്ഭിണ്യൈ ബദരോദകേന സംയുക്തം പാണിതലം നവനീതസ്യ ദേയമഭ്യവഹാരായ| പാണിതലം കര്ഷഃ| ചന്ദന്മൃണാലകല്കേന സ്തനോദരസ്യ മര്ദനമ്| പ്രകൃത്യാദിവിശേഷാപേക്ഷയാ ശിരീഷാദിചൂര്ണൈര്വാ| കുടജാര്ജകാദികല്കൈര്വാ| ചൂര്ണഃ ശുഷ്കപിഷ്ടഃ| കല്കോ ജലപിഷ്ടഃ നിമ്ബാദികല്കൈര്വാ ശശാദ്യന്യതമരുധിരമിശ്രയാ വാ ത്രിഫലയാ| ദോഷാദിവിശേഷാപേക്ഷയാ സ്തനോദരം മൃദ്നീയാദിതി സമ്ബന്ധഃ| സുബോധമ്| പരിഷേകഃ സ്തനോദരസ്യ ത്വഗ്ഭേദസ്യ വിരൂപത്വസ്യ പരിഹാരാര്ഥം ച സ്തനോദരസ്യ ച കണ്ഡൂയനം വര്ജയേത്| തത്പരിഹാരാര്ഥമേവ ച സ്നാനമുദ്വര്തനം ച ശീലയേത്| അല്പത്വാദിയുക്തമാഹാരം ഭുഞ്ജീത|| ൯||
Adhikarana garbhiNyAH aShTame mAse sevanIyAni (10) · Śloka 10
അഷ്ടമേ ക്ഷീരയവാഗൂം സര്പിഷ്മതീം പിബേത്|
നേതി ഖണ്ഡകാപ്യഃഗര്ഭസ്യ പൈങ്ഗല്യാ ബാധഭയാത്|
അസ്തു പൈങ്ഗല്യാ ബാധസ്തഥാപ്യേവം കുര്വീത|
നീരുജം ബലവര്ണസത്ത്വസംഹനനസമ്പദുപേതം ജ്ഞാതീനാമഗ്രഗണ്യമപത്യം ജനയതീതി ഭഗവാനാത്രേയഃ|
ബദരോദകേന പലലപയോദധിമസ്തുതൈലലവണഫലഘൃതയുക്തേനാസ്ഥാപയേത്|
പുരാണവിഡ്വിശുദ്ധ്യര്ഥം മധുകാദിമധുരൌഷധസിദ്ധേന ച തൈലേനാനുവാസയേദനുലോമനായ വായോഃ അനുലോമേ ഹി മാരുതേ സാ സുഖമനുപദ്രവാ പ്രസൂതേ|
ഗര്ഭിണീം തു ന്യുബ്ജാമാസ്ഥാപയേദനുവാസയേദ്വാ|
തഥാऽസ്യാ വിവൃതമാര്ഗതയാ സമ്യഗൌഷധനമനുപ്രവിശതി|
തത ഊര്ധ്വം സ്നിഗ്ധാഭിര്യവാഗൂഭി- ര്ജാങ്ഗലരസൈശ്ചോപാചരേദാപ്രസവകാലാദിതി ഭഗവാന് ധന്വ- ന്തരിഃ||൧൦||
View original
अष्टमे क्षीरयवागूं सर्पिष्मतीं पिबेत्|
नेति खण्डकाप्यःगर्भस्य पैङ्गल्या बाधभयात्|
अस्तु पैङ्गल्या बाधस्तथाप्येवं कुर्वीत|
नीरुजं बलवर्णसत्त्वसंहननसम्पदुपेतं ज्ञातीनामग्रगण्यमपत्यं जनयतीति भगवानात्रेयः|
बदरोदकेन पललपयोदधिमस्तुतैललवणफलघृतयुक्तेनास्थापयेत्|
पुराणविड्विशुद्ध्यर्थं मधुकादिमधुरौषधसिद्धेन च तैलेनानुवासयेदनुलोमनाय वायोः अनुलोमे हि मारुते सा सुखमनुपद्रवा प्रसूते|
गर्भिणीं तु न्युब्जामास्थापयेदनुवासयेद्वा|
तथाऽस्या विवृतमार्गतया सम्यगौषधनमनुप्रविशति|
तत ऊर्ध्वं स्निग्धाभिर्यवागूभि- र्जाङ्गलरसैश्चोपाचरेदाप्रसवकालादिति भगवान् धन्व- न्तरिः||१०||
അഷ്ടമേ മാസേ ഘൃതമിശ്രാം ക്ഷീരയവാഗൂം പിബേദിത്യാത്രേയഃ| താം ന പിബേത് ഗര്ഭസ്യ പൈങ്ഗല്യഭയാദിതി ഖണ്ഡകാപ്യഃ തത് പ്രത്യാഹാത്രേയഃ അങ്ഗീക്രിയതാം പൈങ്ഗല്യമ്| ഗര്ഭിണ്യാ നീരുക്ത്വലാഭാദ്ഗര്ഭസ്യ ച ബലാദിയുക്തസ്യ ലാഭാത്| സര്പിഷ്മത്യാ ക്ഷീരയവാഗ്വാ| സംഹനനമവയവനിബന്ധത്വം ബദരോദകേനാസ്ഥാപനപരിഭാഷയാ പലലാദിയുക്തേനാസ്ഥാപയേത്| പുരാണം സഞ്ചിതം പുരീഷം ശോധയിത്വാ തദര്ഥമേവാനുവാസയേത് മധുകാദിസിദ്ധതൈലേന| ഏവം പുരാണായാ വിശഃ ശോധനാദനുലോമോ വായുഃ പ്രസൂതയേ സുഖോ ഭവതീതി| സര്വസ്യ ച വാമപാര്ശ്വസ്ഥസ്യാസ്ഥാപനാനുവാസന വിധാനേ ഗര്ഭിണ്യാ ന്യുബ്ജത്വപവാദഃ| ന്യുബ്ജാ ജാനുഭ്യാമധോമുഖീ ഭൂമൌ സ്ഥിതാ| തഥാ ഹി ജഠരസ്യ ലമ്ബത്വാദ്വസ്തേര്മാര്ഗോ വിവൃതോ ഭവതി| തതോऽഷ്ടമാന്മാസാദൂര്ധ്വമാപ്രസവാത് സ്നിഗ്ധാഭിര്യവാഗൂഭിരുപാചരേത്| ജാങ്ഗലരസൈശ്ചോപചരേദിതി ധന്വന്തരിഃ| ചരകസ്യ തു ജാങ്ഗലരസാനഭിധാനമ്|| ൧൦||
Adhikarana navame mAse karaNIyAni garbhiNIkRutyAni (11) · Śloka 11
നവമേ തു തത ഏവാനുവാസനതൈലാത് പിചും യോനൌ പ്രണയേദ് ഗര്ഭമാര്ഗാശയയോഃ സ്നേഹനാര്ഥമിതി||൧൧||
View original
नवमे तु तत एवानुवासनतैलात् पिचुं योनौ प्रणयेद् गर्भमार्गाशययोः स्नेहनार्थमिति||११||
നവമേ മാസേ തത ഏവാനന്തരോക്താന്മധുരൌഷധസിദ്ധാദനുവാസനതൈലാത് പിചും യോനൌ ധാരയേത്| തേന ഹി ഗര്ഭപ്രസൂതിമാര്ഗേ ഗര്ഭാശയേ ച സ്നേഹഃ സമ്പദ്യതേ|| ൧൧||
Adhikarana garbhiNIniyamAnusaraNaphalam (12) · Śloka 12
അനേന പ്രഥമമാസാദാരഭ്യ ക്രമേണ ഗര്ഭിണ്യാ പ്രസവകാലേ ഗര്ഭധാരിണീകുക്ഷികടീപാര്ശ്വപൃഷ്ഠം മൃദു ഭവതി|
വായുശ്ചാനുലോമഃ സമ്പദ്യതേ|
മൂത്രപുരീഷം ച പ്രകൃതിഭൂതം ജരായുശ്ച മാര്ഗം പ്രതിപദ്യതേ|
പുത്രം ചേഷ്ടം കല്യമായുഷ്വന്തം സുഖിനം സുഖേന കാലേ ബലവതീ പ്രസൂതേ||൧൨||
View original
अनेन प्रथममासादारभ्य क्रमेण गर्भिण्या प्रसवकाले गर्भधारिणीकुक्षिकटीपार्श्वपृष्ठं मृदु भवति|
वायुश्चानुलोमः सम्पद्यते|
मूत्रपुरीषं च प्रकृतिभूतं जरायुश्च मार्गं प्रतिपद्यते|
पुत्रं चेष्टं कल्यमायुष्वन्तं सुखिनं सुखेन काले बलवती प्रसूते||१२||
ഏതച്ച സര്വം മാസവിധാനം ഗര്ഭിണ്യാഃ ഗര്ഭധാരിണീകുക്ഷ്യാദിമൃദുത്വലാഭായ ഭവതീതി സുബോധമ്|| ൧൨||
Adhikarana garbhiNyAH snAnodakam (13) · Śloka 13
ബില്വകാര്പാസീപപ്ഫണാപാതലീപിചുമര്ദാഗ്നിമന്ഥമാംസീവര്ധമാനകപത്രഭങ്ഗക്വാഥേന ശീതേന സര്വഗന്ധോദകേന വാ ഗര്ഭിണ്യാഃ പ്രത്യഹം സ്നാനമുപദിശേത്||൧൩||
View original
बिल्वकार्पासीपप्फणापातलीपिचुमर्दाग्निमन्थमांसीवर्धमानकपत्रभङ्गक्वाथेन शीतेन सर्वगन्धोदकेन वा गर्भिण्याः प्रत्यहं स्नानमुपदिशेत्||१३||
ബില്വാദീനാം ക്വാഥേന ഗര്ഭിണ്യാഃ പ്രത്യഹം സ്നാനമുപദിശേത്| സര്വഗന്ധോദകേന വാ| പത്രാദ്ഭങ്ഗാനി പത്രഭങ്ഗാനി|| ൧൩||
Adhikarana sUtikAgAranirmitiH (14) · Śloka 14
പ്രാക് ചൈവാസ്യാ നവമാന്മാസാദപ്രഹൃതാസ്ഥിശര്കരാകപാലേ പ്രശസ്തേ ദേശേ വാസ്തുവിദ്യാപ്രശസ്തം സര്വര്ത്തുസുഖമുഖഹൃതസര്വോ- പകരണം സന്നിഹിതജ്വലനം പ്രാഗ്ദ്വാരമുദങ്ദ്വാരം വാ സൂതികാഗാരം കാരയേത്||൧൪||
View original
प्राक् चैवास्या नवमान्मासादप्रहृतास्थिशर्कराकपाले प्रशस्ते देशे वास्तुविद्याप्रशस्तं सर्वर्त्तुसुखमुखहृतसर्वो- पकरणं सन्निहितज्वलनं प्राग्द्वारमुदङ्द्वारं वा सूतिकागारं कारयेत्||१४||
അസ്യാശ്ച ഗര്ഭിണ്യാഃ നവമമാസാത് പ്രഭൃത്യപഹൃതാസ്ഥീത്യാദിയുക്തം സൂതികാഗാരം കാരയേദ്യത്ര സൂതികാ സതീ വസതി| ശീതാതപാദ്യഭാവേന സര്വര്ത്തുസുഖമ്|| ൧൪||
Adhikarana garbhiNyAH sUtikAgAre praveshaH viNmUtra- vibandhe phalavartidAna~jca (15) · Śloka 15
തത്രാനുകൂലേഷു നക്ഷത്രാദിഷു പുണ്യാഹശബ്ദേന ഗോബ്രാഹ്മണവൃദ്ധാ- ന്ന്ത്വാऽऽവര്തമാനാ പ്രദക്ഷിണം പ്രവിശ്യ ബഹുശഃ പ്രസൂതാഭിര- നുരക്താഭിരവിഷാദാഭിഃ ക്ലേശക്ഷമാഭിഃ പരിവൃതാ സ്വ- സ്ത്യയനപരാനുലോമനൈരാഹാരവിഹാരൈരനുലോമിതവാതമൂത്രപുരീഷാ പ്രസവകാലമുദീക്ഷേത|
സ്വല്പേऽപി ച വിണ്മൂത്രപുരീഷാ പ്രസവ- കാലമുദീക്ഷേത|
സ്വല്പേऽപി ച വിണ്മൂത്രവിബന്ധേ ഫലവര്തീഃ പ്രണിദദ്യാത്||൧൫||
View original
तत्रानुकूलेषु नक्षत्रादिषु पुण्याहशब्देन गोब्राह्मणवृद्धा- न्न्त्वाऽऽवर्तमाना प्रदक्षिणं प्रविश्य बहुशः प्रसूताभिर- नुरक्ताभिरविषादाभिः क्लेशक्षमाभिः परिवृता स्व- स्त्ययनपरानुलोमनैराहारविहारैरनुलोमितवातमूत्रपुरीषा प्रसवकालमुदीक्षेत|
स्वल्पेऽपि च विण्मूत्रपुरीषा प्रसव- कालमुदीक्षेत|
स्वल्पेऽपि च विण्मूत्रविबन्धे फलवर्तीः प्रणिदद्यात्||१५||
തത്രാऽऽഗാരേऽനുകൂലനക്ഷത്രഗ്രഹതിഥിമുഹൂര്താദിഷു പുണ്യാഹശബ്ദേന ഗവാദീനനുവര്ത്തമാനാ പ്രവിശ്യാനേകവാരപ്രസൂതാഭിഃ പരിവൃതാ സതീ സ്വസ്ത്യയനപരത്വാദിയുക്താ പ്രസവകാലമുദീക്ഷേത പ്രതിപാലയേത| സുബോധമ്|| ൧൫||
Adhikarana AsannaprasavAyA lakShaNAni (16) · Śloka 16
തത്രാസന്നപ്രസവായാഃ ക്ലമോ ഗ്ലാനിര്മുക്തബന്ധനേ ഇവാ- ക്ഷിണീ നിഷ്ഠീവികാ മൂത്രപുരീഷബാഹുല്യം ശിഥിലകുക്ഷി- താऽധോഗുരുത്വമന്നാനഭിലാഷോ വേദനോദരഹൃദയകടീബസ്തി- വങ്ക്ഷണേഷു തോദഭേദശൂലസ്ഫുരണസ്രവണാനി ച യോന്യൌ ഭവന്തി|
തദനന്തരമാവീനാം പ്രാദുര്ഭാവോ ഗര്ഭോദകപ്രവാഹശ്ച||൧൬||
View original
तत्रासन्नप्रसवायाः क्लमो ग्लानिर्मुक्तबन्धने इवा- क्षिणी निष्ठीविका मूत्रपुरीषबाहुल्यं शिथिलकुक्षि- ताऽधोगुरुत्वमन्नानभिलाषो वेदनोदरहृदयकटीबस्ति- वङ्क्षणेषु तोदभेदशूलस्फुरणस्रवणानि च योन्यौ भवन्ति|
तदनन्तरमावीनां प्रादुर्भावो गर्भोदकप्रवाहश्च||१६||
ക്ലമാദികമാസന്നപ്രസവകാലേ ലക്ഷണമ്| ഉദരാദീനാം വേദനയാ സമ്ബന്ധഃ| തോദാദീനി യോന്യാമ്| അനന്തരമാവീനാം സൂതിവേദനാപര്യ്യായാണാം പ്രാദുര്ഭാവഃ| അനന്തരം ഗര്ഭോദകസ്യ|| ൧൬||
Adhikarana upasthitagarbhAyA yavAgUpAnam (17) · Śloka 17
അഥൈനാമുപസ്ഥിതഗര്ഭാം കൃതകൌതുകമങ്ഗലാം പുന്നാമഫലഹസ്താം സ്വഭ്യക്താമുഷ്ണോദകപരിഷിക്താം സഘൃതാം യവാഗൂം പായയേത്||൧൭||
View original
अथैनामुपस्थितगर्भां कृतकौतुकमङ्गलां पुन्नामफलहस्तां स्वभ्यक्तामुष्णोदकपरिषिक्तां सघृतां यवागूं पाययेत्||१७||
അഥാനന്തരമേനാം ഗര്ഭിണീം നികടീഭൂതഗര്ഭേത്യാദിയുക്താമുഷ്ണോദകേന പരിഷിക്താം സതീം യവാഗൂം സഘൃതാം പായയേത്|| ൧൭||
Adhikarana AvIprAdurbhAvottarakRutyam (18) · Śloka 18
തതഃ സുരക്താര്ഷഭചര്മപ്രച്ഛദേ മൃദുനി ഭൂമിശയനേ ശയാനാ- മുത്താനാമാഭുഗ്നസക്ഥിപൃഷ്ഠാമഹതവാസസോऽശങ്കനീയാഃ പ്രിയ- ദര്ശനാഃ പരിണതവയസഃ പ്രജനനകുശലാഃ പ്രഗല്ഭഃ കൃത്ത- നഖാഃ സ്ത്രിയഃ സൂതികാം സൂനൃതാഭിര്വാണീഭിരാശ്വാസയന്ത്യഃ പര്യുപാസീരന്||൧൮||
View original
ततः सुरक्तार्षभचर्मप्रच्छदे मृदुनि भूमिशयने शयाना- मुत्तानामाभुग्नसक्थिपृष्ठामहतवाससोऽशङ्कनीयाः प्रिय- दर्शनाः परिणतवयसः प्रजननकुशलाः प्रगल्भः कृत्त- नखाः स्त्रियः सूतिकां सूनृताभिर्वाणीभिराश्वासयन्त्यः पर्युपासीरन्||१८||
തതഃ സുരക്തേന ഋഷഭചര്മണാ കൃതപ്രച്ഛദേ മൃദുനി കാര്പാസാദികൃതേ ശയനേ ശയാനാമുത്താനാമഹതവാസസ്ത്വാദിയുക്താ യോഷിതഃ സുനൃതാഭിരാശ്വാസയന്ത്യഃ പര്യ്യുപാസീരന്നിതി സമ്ബന്ധഃ| ആഭുഗ്നസക്ഥിം സങ്കുചിതജാനുമ്| പ്രജനനേ ഗര്ഭനിഷ്കാസനേ കുശലാസ്തഥോക്താഃ| സൂനൃതാഃ പ്രിയവാചഃ|| ൧൮||
Adhikarana garbhasyAdhomukhatvasampAdanam (19) · Śloka 19
അഥാസ്യൈ ദദ്യാത് കുഷ്ഠൈലാലാങ്ഗലീവചാചവ്യചിത്രകചിരി- ബില്വചൂര്ണമുപാഘ്രാതും മുഹുര്മുഹുഃ|
തഥാ ഭൂര്ജപത്രശിംശപാസര്ജരസാന്യതമധൂമമന്തരാന്തരാ ച|
പാര്ശ്വപൃഷ്ഠകടീസക്ഥിദേശാന് കോഷ്ണേന തൈലേനാഭ്യജ്യാനുസുഖമസ്യാ മൃദ്നീയാത്|
ഏവമവാക് പരിവര്ത്തതേ ഗര്ഭഃ||൧൯||
View original
अथास्यै दद्यात् कुष्ठैलालाङ्गलीवचाचव्यचित्रकचिरि- बिल्वचूर्णमुपाघ्रातुं मुहुर्मुहुः|
तथा भूर्जपत्रशिंशपासर्जरसान्यतमधूममन्तरान्तरा च|
पार्श्वपृष्ठकटीसक्थिदेशान् कोष्णेन तैलेनाभ्यज्यानुसुखमस्या मृद्नीयात्|
एवमवाक् परिवर्त्तते गर्भः||१९||
അനന്തരമസ്യൈ കുഷ്ഠാദിചര്ണമുപാഘ്രാതും ദദ്യാന്മുഹുര്മുഹുഃ| തഥൈവ ഭൂര്ജാദ്യന്യതമധൂമപുപാഘ്രാതും ദദ്യാദിതി സമ്ബന്ധഃ| അന്തരാന്തരാ ചേത്യാവീപ്രാദുര്ഭാവമനുധൂമാദിപ്രസങ്ഗേ| പാര്ശ്വാദിദേശാനീഷദുഷ്ണേന തൈലേനാഭ്യജ്യ യഥാസുഖം മൃദ്നീയാദിതി സമ്ബന്ധഃ| ഏവമനേന യവാഗൂപാനാദിനാജഠരസ്ഥോ ഗര്ഭസ്തസ്മിന് കാലേ സുഖേനാവാക്പരിവര്ത്തതേ, അധോമുഖതാം യാതീത്യര്ഥഃ|| ൧൯||
Adhikarana adhomukhagarbhalakShaNam (20) · Śloka 20
തസ്യ ലക്ഷണമ്വിമുച്യ ഹൃദയമുദരമാവിശതി|
ബസ്തിശിരോऽവഗൃഹ്ണാതി ത്വരയന്ത്യേനാമാവ്യഃ||൨൦||
View original
तस्य लक्षणम्विमुच्य हृदयमुदरमाविशति|
बस्तिशिरोऽवगृह्णाति त्वरयन्त्येनामाव्यः||२०||
സ ചാവാങ്മുഖോ ഗര്ഭോ ഹൃദയമോക്ഷണാദിനാ ലക്ഷണേന ജ്ഞായതേ| മാതുര്ഹൃദയദേശം പരിത്യജ്യ യദാ തു ജഠരമാവിശതി ഗര്ഭോ ബസ്തിശിരഃ ആഖ്യം വക്ഷ്യമാണപ്രദേശനാഭേരധോ ഗൃഹ്ണാതി| ആവ്യശ്ചൈനാം ഗര്ഭിണീം നിരന്തരപ്രാദുര്ഭാവേന ത്വരയന്തി തദാ പരിവൃത്തമധ്യവസ്യേത്|| ൨൦||
Adhikarana garbhaparivartane upAyAntaram (21) · Śloka 21
ന ചേദേവം പരിവര്ത്തതേ തതോ മുഹുര്മുഹുര്ജൃമ്ഭണം ചങ്ക്രമണഞ്ച കാരയതിവ്യാനനന്തരോക്തം വിധിമ്||൨൧||
View original
न चेदेवं परिवर्त्तते ततो मुहुर्मुहुर्जृम्भणं चङ्क्रमणञ्च कारयतिव्याननन्तरोक्तं विधिम्||२१||
ഏവം ന പരിവര്ത്തതേ ചേജ്ജൃമ്ഭണാദികം ച വക്ഷ്യമാണം കാരയിതവ്യമ്| അനന്തരോക്തഞ്ച വിധിം ധൂമാഘ്രാണാദികം പുനഃ പുനശ്ച|| ൨൧||
Adhikarana anyamatena garbhaparivarttanopAyaH (22) · Śloka 22
അന്യേ തു മുസലേന ഉലൂഖലം ധാന്യപൂര്ണമാഹനനീയമിത്യാഹുഃ||൨൨||
View original
अन्ये तु मुसलेन उलूखलं धान्यपूर्णमाहननीयमित्याहुः||२२||
കേചിദാചാറ്യ്യാ ഗര്ഭപരിവര്ത്തനാര്ഥം ധാന്യപൂര്ണമുലൂഖലം ഗര്ഭിണ്യാ മുസലേനാവഹനനീയമിതി|| ൨൨||
Adhikarana tanniShedhashca (23) · Śloka 23
തത്തു ന സമ്യക്|
ദാരുണവ്യായാമവര്ജനം ഹി ഗര്ഭിണ്യാഃ സതതമുദപദിശ്യതേ|
വിശേഷതശ്ച പ്രസവകാലേ|
പ്രചലിതസര്വധാതുദോഷായാഃ സൌകുമാര്യ്യത്വാന്നാര്യ്യാ മുസലവ്യായാമേനേരിതോ വായുരന്തരം ലബ്ധ്വാ പ്രാണാന് ഹിംസ്യാദിതി||൨൩||
View original
तत्तु न सम्यक्|
दारुणव्यायामवर्जनं हि गर्भिण्याः सततमुदपदिश्यते|
विशेषतश्च प्रसवकाले|
प्रचलितसर्वधातुदोषायाः सौकुमार्य्यत्वान्नार्य्या मुसलव्यायामेनेरितो वायुरन्तरं लब्ध्वा प्राणान् हिंस्यादिति||२३||
തദാത്രേയപ്രമുഖാ നേച്ഛന്തി| യതസ്തഥാവിധായാമതിസുകുമാരായാമവസ്ഥായാമേവംവിധേനോപചാരേണാവഹനനവ്യായാമേന പ്രബലീഭൂതോ വായുരന്തരം ഹൃദയം ലബ്ധ്വാ പ്രാണാന് ഹിംസ്യാദിതി|| ൨൩||
Adhikarana garbhaparivRuttyuttarakRutyam (24) · Śloka 24
അഥ പരിവൃത്തഗര്ഭാം പര്യ്യങ്കമേനാമാരോപ്യ കുശലാ സ്ത്രീ പാദതോऽസ്യാ നിഷണ്ണായാ യോനിമനുലോമമനുസുഖമഭ്യജ്യ സ്ഫിജൌ പാദാഭ്യാം പീഡയേത്|
യോനിഞ്ച പുനഃ പുനഃ പ്രസാധയേത്|
ബ്രൂയാച്ച, സുഭഗേ! ശനൈഃ ശനൈഃ പ്രവാഹയസ്വ|
സുപ്രസന്നസ്തേമുഖവര്ണഃ പുത്രം ജനയിഷ്യതീതി||൨൪||
View original
अथ परिवृत्तगर्भां पर्य्यङ्कमेनामारोप्य कुशला स्त्री पादतोऽस्या निषण्णाया योनिमनुलोममनुसुखमभ्यज्य स्फिजौ पादाभ्यां पीडयेत्|
योनिञ्च पुनः पुनः प्रसाधयेत्|
ब्रूयाच्च, सुभगे! शनैः शनैः प्रवाहयस्व|
सुप्रसन्नस्तेमुखवर्णः पुत्रं जनयिष्यतीति||२४||
തതോऽനന്തരോക്തേനാര്വാക്പരിവൃത്തഗര്ഭലക്ഷണേന പരിവൃത്തഗര്ഭാം വിദിത്വാ പര്യ്യങ്കമാരോപ്യ പാദയോ നിഷണ്ണാ സ്ത്രീ യോനിപ്രസാധനാദികം ഗര്ഭിണ്യാശ്ച കുര്യ്യാത്| പ്രസാധനം ഗര്ഭനിഷ്ക്രമണയോഗ്യതാകരണമ്||൨൪||
Adhikarana garbhaprasavakaramantrajapaH (25) · Śloka 25
അന്യാ തു വാമകര്ണേऽസ്യാ മന്ത്രമിമം ജപേത്ക്ഷിതിര്ജലം വിയത്തേജോ വായുര്വിഷ്ണുഃ പ്രജാപ്രതിഃ|
സഗര്ഭാം ത്വാം സദാ പാതു വൈശല്യം വാ ദധാത്വപി|
പ്രസൂഷ്വ ത്വമവിക്ലിഷ്ടമവിക്ലിഷ്ടാ ശുഭാനനേ|
കാര്തികേയദ്യുതിം പുത്രം കാര്തികേയാദിരക്ഷിതമ്|
ഇതി|
തഥാ- ഇഹാമൃതഞ്ച സോമശ്ച ചിത്രഭാനുശ്ച ഭാമിനി|
ഉച്ചൈഃശ്രവാശ്ച തുരഗോ മന്ദിരേ നിവസന്തു തേ|
ഇദമമൃതമപാം സമുദ്ധൃതം വൈതവലഘു ഗര്ഭമിമം പ്രമുഞ്ചതു സ്ത്രീ|
തദനലപവനാര്കവാസവാസ്തേ സഹ ലവണാമ്ബുധരൈര്ദിശന്തു ശാന്തിമിതി||൨൫||
View original
अन्या तु वामकर्णेऽस्या मन्त्रमिमं जपेत्क्षितिर्जलं वियत्तेजो वायुर्विष्णुः प्रजाप्रतिः|
सगर्भां त्वां सदा पातु वैशल्यं वा दधात्वपि|
प्रसूष्व त्वमविक्लिष्टमविक्लिष्टा शुभानने|
कार्तिकेयद्युतिं पुत्रं कार्तिकेयादिरक्षितम्|
इति|
तथा- इहामृतञ्च सोमश्च चित्रभानुश्च भामिनि|
उच्चैःश्रवाश्च तुरगो मन्दिरे निवसन्तु ते|
इदममृतमपां समुद्धृतं वैतवलघु गर्भमिमं प्रमुञ्चतु स्त्री|
तदनलपवनार्कवासवास्ते सह लवणाम्बुधरैर्दिशन्तु शान्तिमिति||२५||
ദ്വിതീയാ ച വാമേ കര്ണേ മന്ത്രം വക്ഷ്യമാണം പഠേത്| സുബോധമന്യത്| ക്ഷിതിര്ജലാദികം ദിശന്തു ശാന്തിമിത്യന്തം ശ്ലോകചതുഷ്ടയം മന്ത്രാഃ|
Adhikarana akAlapravAhaNe kAle~apravAhaNe ca doShaH (26) · Śloka 26
തഥാ പരാऽനുശിഷ്യാദനാഗതായാം വേദനായാം മാ പ്രവാഹിഷ്ഠാഃ|
അകാലപ്രവാഹണം ഹി വിണ്മൂത്രാദിവേഗാനാമിവോദീരണമനര്ഥ- കരമഹിതഞ്ച ഗര്ഭസ്യ ശ്വാസകാസശേഷകുബ്ജതാദികാ- രിത്വാത്|
തഥാ തേഷാമേവ വിധാരണമിവ വേദനായാമപ്രവാ- ഹണമുപഘാതായ|
തതോ യഥോക്തം കുരുഷ്വ||൨൬||
View original
तथा पराऽनुशिष्यादनागतायां वेदनायां मा प्रवाहिष्ठाः|
अकालप्रवाहणं हि विण्मूत्रादिवेगानामिवोदीरणमनर्थ- करमहितञ्च गर्भस्य श्वासकासशेषकुब्जतादिका- रित्वात्|
तथा तेषामेव विधारणमिव वेदनायामप्रवा- हणमुपघाताय|
ततो यथोक्तं कुरुष्व||२६||
തഥാऽപരാ സ്ത്രീ ഇദമനുശിഷ്യാത്-ഭദ്രേ! ഗര്ഭിണ്യനാഗതായാം ഗര്ഭവേദനായാം ഗര്ഭവേദനായാം ഗര്ഭം മാ പ്രവാഹിഷ്ഠാഃ| ന പ്രേരയിതവ്യസ്ത്വയാ ഗര്ഭ ഇത്യര്ഥഃ| തഥാവിധം ഹ്യകാലപ്രവാഹണം വേഗോദീരവണത് ഗര്ഭിണ്യാ അഹിതമ്| ഗര്ഭസ്യ ച തത്സ്ഥാനനിഷ്കാസാര്ത്തസ്യ ശ്വാസാദികരമ്| തഥാ പ്രാപ്തായാം വേദനായാം യദപ്രവാഹണം തദ്വേഗധാരണവദ് ഗര്ഭിണ്യാ അഹിതം സദുപഘാതായ സമ്പദ്യതേ|| ൨൬||
Adhikarana pravAhaNakramaH (27) · Śloka 27
ശനൈഃ ശനൈശ്ച പൂര്വം പ്രവാഹിഷ്ഠാഃ|
നിഗര്ഭേ ബാഢമ്|
ഗര്ഭസ്യ യോനിമുഖപ്രതിപത്തൌ ബാഢതരമാऽऽപ്രസവാദിതി||൨൭||
View original
शनैः शनैश्च पूर्वं प्रवाहिष्ठाः|
निगर्भे बाढम्|
गर्भस्य योनिमुखप्रतिपत्तौ बाढतरमाऽऽप्रसवादिति||२७||
തഥാ ഭദ്രേ! ത്വം പ്രഥമമാവിജന്മനി ശനൈഃ ശനൈഃ സ്തോകം-സ്തോകം പ്രവാഹയേഥാഃ| അന്തരം ഗര്ഭസ്യ നിര്ഗമനകാലേ നിബിഡം പ്രവാഹയേഥാഃ|തതോऽപി യോനിമുഖപ്രാപ്തേ ഗര്ഭേ നിബിഡതരമിതി| ആപ്രസവാദ്യാവദ് ഗര്ഭോ നിഷ്ക്രാന്തോ ഭവതി| യദാ പുനര്ഗര്ഭോ നിഷ്ക്രാമതി തദാ തസ്മിന്|
Adhikarana pravAhamAnAyAH garbhiNyAH harShaNam (28) · Śloka 28
തസ്യാസ്തു പ്രവാഹമാനായാഃ സ്ത്രിയഃ ശബ്ദം കുര്യ്യുഃ പ്രജാതാ, പ്രജാതാധന്യം ധന്യം പുത്രമിതി|
തഥാऽസ്യാ ഹര്ഷേണ പ്രാണാ ആപ്യായന്തേ||൨൮||
View original
तस्यास्तु प्रवाहमानायाः स्त्रियः शब्दं कुर्य्युः प्रजाता, प्रजाताधन्यं धन्यं पुत्रमिति|
तथाऽस्या हर्षेण प्राणा आप्यायन्ते||२८||
സുബോധമ്|| ൨൮||
Adhikarana garbhasa~gge cikitsA (29) · Śloka 29
ഗര്ഭസങ്ഗേ തു യോനിം ധൂപയേത്|
കൃഷ്ണസര്പനിര്മോകേന പിണ്ഡീതകേന വാ|
ബധ്നീയാച്ച ഹിരണ്യപുഷ്പീമൂലം ഹസ്തപാദേ|
ധാരയേച്ച സുവര്ചലാം വിശല്യാം വാ||൨൯||
View original
गर्भसङ्गे तु योनिं धूपयेत्|
कृष्णसर्पनिर्मोकेन पिण्डीतकेन वा|
बध्नीयाच्च हिरण्यपुष्पीमूलं हस्तपादे|
धारयेच्च सुवर्चलां विशल्यां वा||२९||
ഗര്ഭസങ്ഗേ കൃഷ്ണാഹികുഞ്ചുകേന പിണ്ഡീതകേന വാ യോനിധൂപനമ്| പിണ്ഡീതകോ മദനഃ| തദാ ഹസ്തേ പാദേ ച ഹിരണ്യപുഷ്പ്യാ മൂലം ബധ്നീയാത്| തഥാ സുവര്ചലായാ വിശല്യാ വാ മണിവച്ഛരീരേ ധാരണമ്|
Adhikarana aparAsa~gge upacArAH (30) · Śloka 30
അഥ പ്രസൂതായാ ന ചേദപരാ പതതി തതോ ദക്ഷിണേന പാണിനാ നാഭേരുപരിഷ്ടാദ്ബലവദുപപീഡ്യ അന്യേന പൃഷ്ഠത ഉപസംഗൃഹ്യ വിധു- നുയാത്|
പാര്ഷ്ണ്യാ വാ ശ്രോണീമാകോടയേത്|
സ്ഫിജൌ വോപസംഗൃഹ്യാ സുപീഡിതം നിപീഡയേത്|
വേണ്യാऽങ്ഗുല്യാ വാ കേശവേഷ്ടിതയാ ച കണ്ഠതാലൂ പരാമൃശേത്|
ഭൂര്ജപത്രകാചമണിസര്പനിര്മോകൈശ്ച യോനിം ധൂപയേത്|
ഭൂര്ജഗുഗ്ഗുലുഭ്യാം വാ|
ശാലിമൂലസിദ്ധേന വ സര്പിഷാ യോനിമഭ്യജ്യ കടുകാലാബുജാലിനീനിമ്ബസര്പനിര്മോകൈര്ധൂപയേത്|
ഗുഡനാഗരകല്കേന വാ|
തദേവ വാ ഭക്ഷയേത്|
ലാങ്ഗലീമൂലകല്കേന വാ പാണിമുദരം ചാലിമ്പേത്|
മഹാവൃക്ഷക്ഷീരം വാ മൂര്ധന്യഷേചയേത്|
കുഷ്ഠതാലീസകല്കം ബില്വബല്വജയൂഷമൈരേയാസവസുരാമണ്ഡാന്യതമേന വ്യോഷതീക്ഷ്ണോഷ്ണേന വാऽമ്ലേന കുലത്ഥരസേന മധുകപിപ്പലീസമ്പാകേന വ പായയേത്|
പിപ്പല്യേലാകോലവിഡചവ്യചിത്രകോപകുബ്ജികാകല്കം വാ|
ഖരസ്യ വൃഷഭസ്യ വാ ജീവതോ ദക്ഷിണം കര്ണമുദ്ധൃത്യ ബില്വകുലത്ഥബല്വജയൂഷാനീനാപ്ലാവനാനാമന്യതമേ പ്രക്ഷിപ്യ മുഹൂര്ത്തസ്ഥിതമുദ്ധൃത്യ തദാപ്ലാവനം പായയേത്|
കുഷ്ഠൈലാകല്കം വാ സുരയാ|
അര്കാലര്കകഷായം വാ പ്രജാതാംസുരോന്മിശ്രമ്|
കുഷ്ഠലാങ്ഗലികീമൂലകല്കം വാ മദ്യമൂത്രാന്യതരേണ|
വത്സകാദിചൂര്ണം വാ മദ്യേന|
ശതപുഷ്പാകുഷ്ഠമദനഹിങ്ഗുസിദ്ധസ്യ ച തൈലസ്യ പിചും ഗ്രാഹയേത്|
തതശ്ചൈനാമനുവാസനകാലേऽനുവാസയേത്|
ബില്വബല്വജയൂഷാദ്യാപ്ലാവനൈശ്ച ഫലജീമൂതകേക്ഷ്വാകു- ധാമാര്ഗവകുടജാര്കകൃതവേധനഹസ്തിപര്ണ്യഭീരൂപഹിതൈരാസ്ഥാപയേത്|
സിദ്ധാര്ഥകകുഷ്ഠലാങ്ഗലികീമഹാവൃക്ഷക്ഷീരാമിശ്രേണ വാ സുരാമണ്ഡേന|
ശാല്മലീവൃന്താനി വാ സ്വിന്നാന്യാപോഥ്യ പഞ്ചമൂലകഷായേ വിമര്ദ്ദയേത്|
തേന ച പൂതേന സ്നേഹവതാ ഫലാദിയുക്തേനേതി|
യഥോക്താസ്ഥാപനദ്രവ്യസിദ്ധേന കടുതൈലേനോത്തരബസ്തിം ദദ്യാത്|
ശിഗ്രുസുമുഖമരിചാജാജീചിത്രകകല്കക്ഷീരഗോമൂത്രസിദ്ധേന വാ കടുതൈലേനാऽനുവാസയേത്|
ഉമാശാല്മലീപിച്ഛയാ വാ സഘൃതയാ യോനിം പൂരയിത്വ വിധുനുയാത്|
സ്നിഗ്ധേന വ കൃതനഖേന പാണിനാ നാലാനുസാരതോऽപഹരേത്||൩൦||
View original
अथ प्रसूताया न चेदपरा पतति ततो दक्षिणेन पाणिना नाभेरुपरिष्टाद्बलवदुपपीड्य अन्येन पृष्ठत उपसंगृह्य विधु- नुयात्|
पार्ष्ण्या वा श्रोणीमाकोटयेत्|
स्फिजौ वोपसंगृह्या सुपीडितं निपीडयेत्|
वेण्याऽङ्गुल्या वा केशवेष्टितया च कण्ठतालू परामृशेत्|
भूर्जपत्रकाचमणिसर्पनिर्मोकैश्च योनिं धूपयेत्|
भूर्जगुग्गुलुभ्यां वा|
शालिमूलसिद्धेन व सर्पिषा योनिमभ्यज्य कटुकालाबुजालिनीनिम्बसर्पनिर्मोकैर्धूपयेत्|
गुडनागरकल्केन वा|
तदेव वा भक्षयेत्|
लाङ्गलीमूलकल्केन वा पाणिमुदरं चालिम्पेत्|
महावृक्षक्षीरं वा मूर्धन्यषेचयेत्|
कुष्ठतालीसकल्कं बिल्वबल्वजयूषमैरेयासवसुरामण्डान्यतमेन व्योषतीक्ष्णोष्णेन वाऽम्लेन कुलत्थरसेन मधुकपिप्पलीसम्पाकेन व पाययेत्|
पिप्पल्येलाकोलविडचव्यचित्रकोपकुब्जिकाकल्कं वा|
खरस्य वृषभस्य वा जीवतो दक्षिणं कर्णमुद्धृत्य बिल्वकुलत्थबल्वजयूषानीनाप्लावनानामन्यतमे प्रक्षिप्य मुहूर्त्तस्थितमुद्धृत्य तदाप्लावनं पाययेत्|
कुष्ठैलाकल्कं वा सुरया|
अर्कालर्ककषायं वा प्रजातांसुरोन्मिश्रम्|
कुष्ठलाङ्गलिकीमूलकल्कं वा मद्यमूत्रान्यतरेण|
वत्सकादिचूर्णं वा मद्येन|
शतपुष्पाकुष्ठमदनहिङ्गुसिद्धस्य च तैलस्य पिचुं ग्राहयेत्|
ततश्चैनामनुवासनकालेऽनुवासयेत्|
बिल्वबल्वजयूषाद्याप्लावनैश्च फलजीमूतकेक्ष्वाकु- धामार्गवकुटजार्ककृतवेधनहस्तिपर्ण्यभीरूपहितैरास्थापयेत्|
सिद्धार्थककुष्ठलाङ्गलिकीमहावृक्षक्षीरामिश्रेण वा सुरामण्डेन|
शाल्मलीवृन्तानि वा स्विन्नान्यापोथ्य पञ्चमूलकषाये विमर्द्दयेत्|
तेन च पूतेन स्नेहवता फलादियुक्तेनेति|
यथोक्तास्थापनद्रव्यसिद्धेन कटुतैलेनोत्तरबस्तिं दद्यात्|
शिग्रुसुमुखमरिचाजाजीचित्रककल्कक्षीरगोमूत्रसिद्धेन वा कटुतैलेनाऽनुवासयेत्|
उमाशाल्मलीपिच्छया वा सघृतया योनिं पूरयित्व विधुनुयात्|
स्निग्धेन व कृतनखेन पाणिना नालानुसारतोऽपहरेत्||३०||
അഥാനന്തരം നിഷ്ക്രാന്തേ ഗര്ഭേ യദാऽപരാ ഗര്ഭശയ്യാഖ്യാ ന നിഷ്ക്രാമതി തദാ ഗര്ഭിണീധൂപനാദികം വക്ഷ്യമാണം വിധേയമ്| കാചിത് സ്ത്രീ ഗര്ഭിണീം വിധുനുയാത്| കഥമിത്യാഹ-ദക്ഷിണേന പാണിനാ നാഭേരധോ ഗര്ഭിണ്യാഃ പീഡയിത്വാ വാമേന പൃഷ്ഠം ചോപഗൃഹ്യേതി| തഥാ ചാന്യാ സ്ത്രീ സ്വപാദപാര്ഷ്ണ്യാ ഗര്ഭിണ്യാഃ കടീമാകോടയേത്| ആഹന്യാദിത്യര്ഥഃ| തഥാ തസ്യാഃ സ്ഫിജൌ നിപീഡയേത്| തഥാ വേണ്യാ കേശവേണ്യാ താലുകണ്ഠേ സ്പൃശേത് അങ്ഗുല്യാ വാ കേശവേഷ്ടിതയാ| ഭൂര്ജപത്രാദിത്രിതയേന യോനിധൂപനമ്| കാച ഏവ കാചമണിഃ| ഭൂര്ജഗുഗ്ഗുലുഭ്യാം വാ യോനിധൂപനമ്| അഥവാ ശാലിമൂലസിദ്ധസര്പിരഭ്യക്താം യോനിം കടുകാലാബ്വാദിഭിര്ധൂപയേത്| അഥവാऽനഭ്യക്താമേവ കടുകാലാബ്വാദിഭിസ്തൈലമിശ്രൈര്യോനിം ധൂപയേത്| തൈരേവ വാ കല്കീകൃതാപക്തൈര്യോനിം ലിമ്പേത്| ഗുഡനാഗരേണ വാ ജലപിഷ്ടേന യോനി ലിമ്പേത്| തദേവ വാ ഗുഡനാഗരകല്കം ഭക്ഷയേത്| അന്യത് സുബോധമ്| ദോഷാദ്യപേക്ഷയാ കുഷ്ഠതാലീസയോഃ കല്കം പായയേത്| കേനേത്യുച്യതേ-കദാചിദ്വില്വക്വാഥേന| കദാചിദ്ബല്ബജക്വാഥേന| മൈരേയേണ വാऽന്യേന വാ യഥായോഗ്യേനാസവേന സുരാമണ്ഡേന, തഥാऽമ്ലേന കാഞ്ജികാദിനാ, വ്യോഷതീക്ഷ്ണേന വാ കുലത്ഥരസോനാമ്ലേന വാ, മധൂകപിപ്പലീസമ്പാകേന വാ| മധൂകശബ്ദോ മൃലാഗമേഭ്യോ നാऽധിഗതഃ| ഏവം ബില്വയൂഷാദീനാമന്യതമേന കുഷ്ഠതാലീസയോഃ കല്കം വ പായയേദ്യോഷിതം ഭിഷക്| അഥവാ പിപ്പല്യാദീനാം കല്കം ബില്വയൂഷാദീനാമന്യതമേന പായയേത്| സുബോധമന്യത്| കുഷ്ഠൈലാകല്കം സുരാമണ്ഡേന| അര്കാലര്കയോര്വ കഷായം ക്വാഥപരിഭാഷാപരിദര്ശിതമാനേന ക്വഥിതഗൃഹീതം പ്രകൃതിദേഹാദ്യപേക്ഷമാത്രായാം സുരോന്മിശ്രം പായയേത്| അഥവ ലാങ്ഗലീമൂലകുഷ്ഠയോ: കല്കം മദ്യാനാമന്യതമേന മൂത്രാണാം വാऽന്യതമേന പായയേത്| ഏതദുക്തം മദ്യമൂത്രയോരന്യതമേന| വത്സകാദേര്ഗണസ്യ വാ ചൂര്ണം മദ്യേന യഥായോഗ്യം പായയേത്| ശതപുഷ്പാദിഭിഃ സിദ്ധസ്യ തൈലസ്യ സമ്ബന്ധിനം പിചും തസ്യായോനൌ ധാരയേത്| തഥാऽനുവാസനകാലേ അനുവാസനയോഗ്യതാമ്| തത ഏവ ശതപുഷ്പാദിതൈലാത്| സ്തോകേനാനുവാസയേദ്യഥോദിതേऽനുവാസനകാലേ സാമാന്യേന യോനൌ പായൌ വ| അനന്തരോക്തബില്വാദിയൂഷാദ്യന്യതമേന ഫലജീമൂതാദിചൂര്ണമിശ്രേണതാമേവാസ്ഥാപയേദപി| സിദ്ധാര്ഥകാദിമിശ്രേണ വാ സുരാമണ്ഡേനാऽऽസ്ഥാപയേത്| അഥവാ ബില്വാദിപഞ്ചമൂലകപ്രായേ മൃദിതാനാം സ്വിന്നാനാം ശാല്മലീപത്രാണാം സ്വരസേന പൂതേന സ്തോകസ്നേഹേനാനന്തരോക്തഫലാദിയുക്തേനാസ്ഥാപയേത്| യഥോക്തൈര്വാ മദനകുഷ്ഠാദിഭിരാസ്ഥാപനദ്രവ്യൈഃ സിദ്ധേന കടുതൈലേനോത്തരബസ്തിഃ| ശിഗ്ര്വാദിസിദ്ധേന കടുതൈലേനാനുവാസനമ്| ക്ഷീരഗോമൂത്രയോര്മിശ്രീഭൂതയോര്ദ്രവപ്രമാണമ്| സഘൃതോമാശാല്മലീപിച്ഛാപൂരിതയോനിം വാ സ്ത്രിയം വിധുനുയാത്| അഥവാ വൈദ്യോപദേശേന കാചിത് പാണിനാ സ്നേഹാഭ്യക്തേന ക്ലൃപ്തനഖേന ബഹിഃ പ്രലമ്ബമപരാ നാലമനുസരന്തീ കുശലാ താമപരാമന്തരപഹരേത്|| ൩൦||
Adhikarana prasUtAyAH makkllashUle cikitsa (31) · Śloka 31
പ്രജാതായാം ചേദ്ബസ്തിമൂര്ധോദരേഷു ശൂലം മക്കല്ലാഖ്യം സ്യാത്തത്ര യവക്ഷാരചൂര്ണം സര്പിഷാ സുഖോഷ്ണോദകേന വാ പിബേത്|
വരണാദിം വാ സപഞ്ചകോലമേലാപ്രതീവാപമ്|
അഥവാ വീരതരാദിമൂഷരാദിപ്രതീവാപമ്|
ലവണചൂര്ണം വാ വത്സകാദിനിര്യൂഹേണ|
വത്സകാദിം വാ മദിരയാ|
അംശുമതീദ്വയക്വാഥേന വാ മരിചഭദ്രദാരുകല്കമ്|
ഭാര്ങ്ഗീനാഗരദേവദാരുകല്കം വോഷ്ണാമ്ഭസാ|
പുരാണഗുഡം വ ത്രികടുത്രിജാതകധനികാചൂര്ണസംസൃഷ്ടം ഭക്ഷയേത്||൩൧||
View original
प्रजातायां चेद्बस्तिमूर्धोदरेषु शूलं मक्कल्लाख्यं स्यात्तत्र यवक्षारचूर्णं सर्पिषा सुखोष्णोदकेन वा पिबेत्|
वरणादिं वा सपञ्चकोलमेलाप्रतीवापम्|
अथवा वीरतरादिमूषरादिप्रतीवापम्|
लवणचूर्णं वा वत्सकादिनिर्यूहेण|
वत्सकादिं वा मदिरया|
अंशुमतीद्वयक्वाथेन वा मरिचभद्रदारुकल्कम्|
भार्ङ्गीनागरदेवदारुकल्कं वोष्णाम्भसा|
पुराणगुडं व त्रिकटुत्रिजातकधनिकाचूर्णसंसृष्टं भक्षयेत्||३१||
പ്രജാതായാം പ്രസൂതായാം യദി ബസ്തൌ മൂര്ധ്നി ഉദരേ ച കാരണവിശേഷാദ്യുഗപച്ഛൂലം ഭവതി, തതസ്തസ്മിന് മക്കല്ലനാമ്നി ശൂലേ ഘൃതേന വോഷ്ണോദകേന വ യവക്ഷാരപിബേത്| തയോരേവാന്യതരേണ വാ പഞ്ചകോലസംയുക്തം വരണാദികമ്| ക്വഥിതം സദേലാപ്രതീവാപം പിബേത്| പ്രതീവാപോക്തരേവ ക്വാഥഃ സിദ്ധഃ| തഥാ ച ലവണചൂര്ണമപി വത്സകാദേര്നിയ്യൂഹേണ സ്വയം വക്ഷ്യതി| ഏവമേവ വീരതരാദികമപി ക്വഥിതമൂഷരാദിപ്രതീവാപമ്| പ്രതീവാപശബ്ദേനാവചൂര്ണ്യ ദേയം ദ്രവ്യമുച്യതേ| അഥവാ വത്സകാദിചൂര്ണിതം സുരയാ പിബേത്| സാലപര്ണീപൃശ്നിപര്ണീഭ്യാം ക്വാഥേന വ മരിചഭദ്രദാര്വോഃ കല്കം പിബേത്| ഭാങ്ഗര്യാദിത്രയകല്കം കോഷ്ണാമ്ഭസാ| അഥവാ ത്രികടുകാദിസംയുക്തം പുരാണഗുഡം യോഗ്യയാ മാത്രയാ ഭക്ഷയേത്|| ൩൧||
Adhikarana yonibhraMshe cikitsA (32) · Śloka 32
തസ്യാശ്ചേത് സ്വസ്ഥാനതോ യോനിര്ഭ്രശ്യേത് തതോ യസ്യകസ്യ- ചിച്ഛോണിതേനാഭ്യജ്യ യോനിം യഥാസ്ഥാനം കുശലാ സ്ത്രീ നിവേശയേത്|
നിവിഷ്ടാം ചാऽശോകരോഹിണീബര്ഹിഷോശീരപ്രിയങ്ഗുദേവദാരുകല്കവിപക്വേന തൈലേന ബഹുശഃ സ്വേദയേത് പൂരയേത് ബ്രൂയാച്ച 'ഗച്ഛ സുഭഗേ! സ്വസ്ഥാനമ്' ഇതി|൩൨|
View original
तस्याश्चेत् स्वस्थानतो योनिर्भ्रश्येत् ततो यस्यकस्य- चिच्छोणितेनाभ्यज्य योनिं यथास्थानं कुशला स्त्री निवेशयेत्|
निविष्टां चाऽशोकरोहिणीबर्हिषोशीरप्रियङ्गुदेवदारुकल्कविपक्वेन तैलेन बहुशः स्वेदयेत् पूरयेत् ब्रूयाच्च 'गच्छ सुभगे! स्वस्थानम्' इति|३२|
തസ്മിന് കാലേ യോനിഭ്രംശേ രക്താഭ്യക്തായാ യോനേഃ പ്രവേശനമ്| പ്രവിഷ്ടായാം ചോऽശോകരോഹിണ്യാദിപക്വതൈലേന സ്വേദനം പൂരണം ച ബഹുശഃ ശശ്വത്| 'ഗച്ഛ സുഭഗേ! സ്വസ്ഥാനമ്' ഇതി മന്ത്രം പദേനൈവ താം യോനിം ബ്രൂയാത്|| ൩൨||
Adhikarana sadyo jAtasya bAlasyopacArAdeshaH (32) · Śloka 32
തസ്യാശ്ചേത് സ്വസ്ഥാനതോ യോനിര്ഭ്രശ്യേത് തതോ യസ്യകസ്യ- ചിച്ഛോണിതേനാഭ്യജ്യ യോനിം യഥാസ്ഥാനം കുശലാ സ്ത്രീ നിവേശയേത്|
നിവിഷ്ടാം ചാऽശോകരോഹിണീബര്ഹിഷോശീരപ്രിയങ്ഗു- ദേവദാരുകല്കവിപക്വേന തൈലേന ബഹുശഃ സ്വേദയേത് പൂരയേത് ബ്രൂയാച്ച 'ഗച്ഛ സുഭഗേ! സ്വസ്ഥാനമ്' ഇതി||൩൨||
View original
तस्याश्चेत् स्वस्थानतो योनिर्भ्रश्येत् ततो यस्यकस्य- चिच्छोणितेनाभ्यज्य योनिं यथास्थानं कुशला स्त्री निवेशयेत्|
निविष्टां चाऽशोकरोहिणीबर्हिषोशीरप्रियङ्गु- देवदारुकल्कविपक्वेन तैलेन बहुशः स्वेदयेत् पूरयेत् ब्रूयाच्च 'गच्छ सुभगे! स्वस्थानम्' इति||३२||
തസ്മിന് കാലേ യോനിഭ്രംശേ രക്താഭ്യക്തായാ യോനേഃ പ്രവേശനമ്| പ്രവിഷ്ടായാം ചാശോകരോഹിണ്യാദിപക്വതൈലേന സ്വേദനം പൂരണം ച ബഹുശഃ ശശ്വത്| 'ഗച്ഛ സുഭഗേ! സ്വസ്ഥാനമ്' ഇതി മന്ത്രം പദേനൈവ താം യോനിം ബ്രൂയാത്|| ൩൨||
Adhikarana sadyo jAtasya bAlasyopacArAdeshaH (33) · Śloka 33
തദ്വച്ചാന്യതമാ സ്ത്രീ ജാതമാത്രമേവ ബാലം ബാലോപചരണീയേന വിധിനോപപാദയേത്|
തമുപദേക്ഷ്യതേ തൂത്തരേഷു||൩൩||
View original
तद्वच्चान्यतमा स्त्री जातमात्रमेव बालं बालोपचरणीयेन विधिनोपपादयेत्|
तमुपदेक्ष्यते तूत्तरेषु||३३||
അന്യതമാ ച കുശലാ പരിചാരകോത്തരം സ്ഥാനോക്തേന വിധിനാ ബാലമുപപാദയേത്| സുബോധമന്യത്|| ൩൩||
Adhikarana sUtikAyA upacArAH (34) · Śloka 34
അഥ സൂതികാം ബലാതൈലേനാഭ്യജ്യാത്|
ബുഭുക്ഷിതാഞ്ച പഞ്ചകോലചൂര്ണേന യവാന്യുപകുഞ്ചികാചവ്യചിത്രകവ്യോഷസൈന്ധവ- ചൂര്ണേന വ യുക്താമഹഃ പരിണാമിനീം യഥാ സാത്മ്യം സ്നേഹമാത്രാം പായയേത്|
സ്നേഹായോഗ്യാം വാതഹരൌഷധക്വാഥം ഹ്രസ്വപഞ്ചമൂലക്വാഥം വാ|
പീതവത്യാശ്ച യമകേനാഭ്യജ്യ വേഷ്ടയേദുദരം വസ്ത്രേണ|
തഥാ ന വായുരുദരവികൃതിമുത്പാദയേദനവകാശത്വാത്|
ജീര്ണേ തു സ്നേഹേ പൂര്വൌഷധൈരേവ സിദ്ധാം വിദാര്യ്യാദിഗണക്വാഥേന ക്ഷീരേണ വാ യവാഗൂം സുസ്വിന്നാം ദ്രവാം മാത്രയാ പായയേത്|
പ്രാക്സ്നേഹയവാഗൂപാനാഭ്യാം ചോഭയകാലമുഷ്ണോദകേന പരിഷേചയേത്|
ഏവം ത്രിരാത്രം പഞ്ചരാത്രം സപ്തരാത്രം വാऽനുപാല്യ തതോ യവകോലകുലത്ഥയൂഷേണ ലഘുനാ ചാന്നപാനേന|
ദ്വാദശരാത്രാത് പരം ജാങ്ഗലരസാദിഭിശ്ച ക്രമാദാപ്യായയേദഗ്നിബലാദീന്യപേക്ഷ്യ|
ക്വഥിതശീതം ച തോയം പായയേത്|
തഥാ ജീവനീയബൃംഹണീയമധുരവാതഹരസിദ്ധൈരഭ്യങ്ഗോദ്വര്തനപരിഷേകാവഗാഹൈരന്ന- പാനൈശ്ച ഹൃദ്യൈരുപാചരേത്||൩൪||
View original
अथ सूतिकां बलातैलेनाभ्यज्यात्|
बुभुक्षिताञ्च पञ्चकोलचूर्णेन यवान्युपकुञ्चिकाचव्यचित्रकव्योषसैन्धव- चूर्णेन व युक्तामहः परिणामिनीं यथा सात्म्यं स्नेहमात्रां पाययेत्|
स्नेहायोग्यां वातहरौषधक्वाथं ह्रस्वपञ्चमूलक्वाथं वा|
पीतवत्याश्च यमकेनाभ्यज्य वेष्टयेदुदरं वस्त्रेण|
तथा न वायुरुदरविकृतिमुत्पादयेदनवकाशत्वात्|
जीर्णे तु स्नेहे पूर्वौषधैरेव सिद्धां विदार्य्यादिगणक्वाथेन क्षीरेण वा यवागूं सुस्विन्नां द्रवां मात्रया पाययेत्|
प्राक्स्नेहयवागूपानाभ्यां चोभयकालमुष्णोदकेन परिषेचयेत्|
एवं त्रिरात्रं पञ्चरात्रं सप्तरात्रं वाऽनुपाल्य ततो यवकोलकुलत्थयूषेण लघुना चान्नपानेन|
द्वादशरात्रात् परं जाङ्गलरसादिभिश्च क्रमादाप्याययेदग्निबलादीन्यपेक्ष्य|
क्वथितशीतं च तोयं पाययेत्|
तथा जीवनीयबृंहणीयमधुरवातहरसिद्धैरभ्यङ्गोद्वर्तनपरिषेकावगाहैरन्न- पानैश्च हृद्यैरुपाचरेत्||३४||
യഥാസാത്മ്യമന്യതരസ്യ സ്നേഹസ്യാഹഃ പരിണാമിനീമിതി| നാത്ര സ്നേഹമാത്രായാ നിയമഃ| കേവലം തഥാ വിധേയം യഥാ തസ്മിന്നേവാഹനി ജീര്ണേ സ്നേഹേ യവാഗ്വാഃ പ്രയോഗോ നോപരുധ്യതേ| തഥാ ച ആചാര്യ്യ ഏവം ഹൃദയേ കേവലം മഹത്യാഃ പ്രതിഷേധം കരോതി| യതഃ സാऽഹോരാത്രേണ ജീര്യ്യതേ ന തു മാത്രാന്തരസ്യ വിധാനമ്| സൂതികാ ക്ഷുദ്വതീ തൈലാദ് ഘൃതാദ്വ മഹതീം പിബേദിതി സ്നേഹേ ക്വാഥേ വാ പീതേയമകാഭ്യക്തദേഹായാ വസ്ത്രേണോദരം വേഷ്ടയേത്| വാതപൂരണഭയാത്തദവകാശപരിഹാരായ| തത്ര യദ സ്നേഹപാനമാരഭ്യതേ തദോഷ്ണോദകേന പരിഷേകഃ സൂതായാഃ| പുനശ്ച പരിഷേകോ യദാ വാ യവാഗൂപാനമാരഭ്യതേ| ഏതദുച്യതേ പ്രാക്സ്നേഹയവാഗൂപാനാഭ്യാം ചോഭയകാലമുഷ്ണോദകേന പരിഷേചയേദിതി| പൂര്വോക്തൈരേവൌഷധൈരനന്തരോക്തൈഃ പഞ്ചകോലേന യവാഗ്വാദിഭിര്വാ സിദ്ധമേവം യഥായോഗ്യമ്| ഏതദേവ സ്നേഹപാനാദികം ത്രിരാത്രം പഞ്ചരാത്രം സപ്തരാത്രം വാ| അനന്തരം യാവദ് ദ്വാദശരാത്രം യവാദ്യന്യതമയൂഷേണാന്നം ലഘുനാ ച തത് പ്രായേണാനുപാനം തതഃ ക്രമേണാഗ്നിബലമവേക്ഷ്യ ജാങ്ഗലരസാദിഭിര്ബൃംഹണൈര്ബൃംഹയേത്|| ൩൪||
Adhikarana sUtikopacArAnusaraNaphalam (35) · Śloka 35
ഏവം ഹി ഗര്ഭവൃദ്ധിക്ഷപിതശിഥിലസര്വശരീരധാതുപ്രവാഹണ- വേദനാക്ലേദരക്തനിസ്സൃതിവിശേഷശൂന്യശരീരാച്ച പുനര്നവീ- ഭവതി||൩൫||
View original
एवं हि गर्भवृद्धिक्षपितशिथिलसर्वशरीरधातुप्रवाहण- वेदनाक्लेदरक्तनिस्सृतिविशेषशून्यशरीराच्च पुनर्नवी- भवति||३५||
സുബോധമ്| അനേന ക്രമേണ സൂതിക്ലിഷ്ടാ പുനര്നവീ ഭവതി|| ൩൫||
Adhikarana sUtikAniyamAnusaraNAvashyakatA (36) · Śloka 36
അത ഏവ ച സൂതികായാ വ്യാധിഃ കൃച്ഛ്രസാധ്യോ ഭവത്യസാധ്യോ വാ|
തസ്മാത്താം യഥോക്തേന വിധിനാ പ്രയത്നേനോപചരേത്||൩൬||
View original
अत एव च सूतिकाया व्याधिः कृच्छ्रसाध्यो भवत्यसाध्यो वा|
तस्मात्तां यथोक्तेन विधिना प्रयत्नेनोपचरेत्||३६||
അത ഏവ ഗര്ഭവൃദ്ധിക്ഷപിതധാതുതയേത്യാദി ഹേതുഃ| സൂതികായാ വ്യാധേരസാധ്യത്വേ ഭവതി|| ൩൬||
Adhikarana sUtikAbhidhAnanivRuttisamayaH (37) · Śloka 37
ഏവം സാധ്യര്ധമാസമുപസംസ്കൃതാ ക്രമേണ വിമുക്താഹാരവിഹാരയന്ത്രണാ വിഗതസൂതികാഭിധാനാ സ്യാത്|
പുനരാര്ത്തവദര്ശനാദിത്യേകേ||൩൭||
View original
एवं साध्यर्धमासमुपसंस्कृता क्रमेण विमुक्ताहारविहारयन्त्रणा विगतसूतिकाभिधाना स्यात्|
पुनरार्त्तवदर्शनादित्येके||३७||
സാര്ധന്മാസാദൂര്ധ്വം സൂതികാഭിധാനനിവൃത്തിഃ | അന്യേ പുനരാഹുഃ-പുനരാര്ത്തവദര്ശനാദൂര്ധ്വം സൂതികാഭിധാനനിവൃത്തിഃ || ൩൭ ||
Adhikarana adhyAyopasaMhAraH (38) · Śloka 38
ഇത്യാദ്യം മാസമാദായ യാവദ്ഗര്ഭക്ഷമാ പുനഃ|
സ്ത്രീ സ്യാത് താവദ് വിധിഃ സര്വഃ സര്വഥാ സാധു ദര്ശിതഃ||൩൮||
ഇതി വൈദ്യപതിസിംഹഗുപ്തസ്യ സൂനോര്വാഗ്ഭടസ്യ കൃതോഉ അഷ്ടാങ്ഗസംഗ്രഹസംഹിതായാം ശാരീരസ്ഥാനേ ഗര്ഭോ- പചരണീയോ നാമ തൃതീയോऽധ്യായഃ||൩൮||
View original
इत्याद्यं मासमादाय यावद्गर्भक्षमा पुनः|
स्त्री स्यात् तावद् विधिः सर्वः सर्वथा साधु दर्शितः||३८||
इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतोउ अष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां शारीरस्थाने गर्भो- पचरणीयो नाम तृतीयोऽध्यायः||३८||
ഇത്യേവമനന്തരോക്തേന പ്രകാരേണ പ്രഥമാന്മാസാദ്ഗര്ഭാധാനാത് പ്രഭൃതി പുനരാര്ത്തവദര്ശനേന ഗര്ഭയോഗ്യതാ താവദസ്യാ വിധിരസ്മിന്നധ്യായേ ദര്ശിത ഇതി||൩൮|| ഇതി ശ്രീമന്മഹാമഹോപാധ്യായേന്ദുവിരചിതായാമ് അഷ്ടാങ്ഗസംഗ്രഹവ്യാഖ്യായാം ശശിലേഖായാം ശാരീരസ്ഥാനേ തൃതീയോऽധ്യായഃ