Adhikarana aShTA~ggasaMgrahaH-sharIrasthAne-tRutIyo~adhyAyaH ------ atha garBopacaraNIyo nAma tRutIyo~adhyAyaH----- pratij~jA (1) · Śloka 1
ആഥാതോ ഗര്ഭോപചരണീയം ശാരീരമധ്യായം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ| ഇതി ഹ സ്മാഹുരാത്രേയാദയോ മഹര്ഷയഃ||൧||
आथातो गर्भोपचरणीयं शारीरमध्यायं व्याख़्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhiNyAH prathamamAsakRutyam (2) · Śloka 2
പ്രഥമേ മാസി ഗര്ഭിണി ക്ഷീരമനുപസംസ്കൃതം മാത്രാവച്ഛീതം കാലേകാലേ പിബേത്| തസ്മിന്നപി ചാദ്യം ദ്വാദശരാത്രം ക്ഷീരോദ്ഭവം സര്പിഃ ശാലിപര്ണീപലാശാഭ്യാം ശൃതം കനകരജതക്വഥിതമ് ശീതോദകാനുപാനം പിബേത്| സ്വാദു ശീതം ദ്രവപ്രായസാത്മ്യഞ്ച സായമ്പ്രാതരാഹാരയേത്| ന ചാഭ്യങ്ഗോദ്വര്തനാനി സേവേത| യഥോ- ക്താനി ച ദോഷകരാണി പരിഹരേദ് ആപഞ്ചമാത് മാസാദ് വിശേഷേണ||൨||
प्रथमे मासि गर्भिणि क्षीरमनुपसंस्कृतं मात्रावच्छीतं कालेकाले पिबेत्| तस्मिन्नपि चाद्यं द्वादशरात्रं क्षीरोद्भवं सर्पिः शालिपर्णीपलाशाभ्यां शृतं कनकरजतक्वथितम् शीतोदकानुपानं पिबेत्| स्वादु शीतं द्रवप्रायसात्म्यञ्च सायम्प्रातराहारयेत्| न चाभ्यङ्गोद्वर्तनानि सेवेत| यथो- क्तानि च दोषकराणि परिहरेद् आपञ्चमात् मासाद् विशेषेण||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dvitIyamAse sevanIyam (3) · Śloka 3
ദ്വിതീയേ മധുരൌഷധസിദ്ധം പയഃ പിബേത്||൩||
द्वितीये मधुरौषधसिद्धं पयः पिबेत्||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dvitIye mAsi madhurairdrAkShAmadhukAdibhi siddhaM payaH pibet|| 3|| (4) · Śloka 4
തൃതീയേ തദേവ സര്പിര്മധുഭ്യാമ്||൪||
तृतीये तदेव सर्पिर्मधुभ्याम्||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana caturthamAse sevanIyam (5) · Śloka 5
ചതുര്ഥേऽക്ഷമാത്രനവനീതയുക്തമ്||൫||
चतुर्थेऽक्षमात्रनवनीतयुक्तम्||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pa~jcamamAse sevanIyam (6) · Śloka 6
പഞ്ചമേ ക്ഷീരസര്പിഃ||൬||
पञ्चमे क्षीरसर्पिः||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ShaShThasaptamamAsayoH sevanIyam (7) · Śloka 7
ഷഷ്ഠേ തദേവ മധുരൌഷധസിദ്ധം സപ്തമേ ച||൭||
षष्ठे तदेव मधुरौषधसिद्धं सप्तमे च||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ShaShThe madhurauShadhaiH siddhaM tadeva kShIrasarpiH ca|| 7|| (8) · Śloka 8
തസ്മിംസ്തു ഗര്ഭസ്യ കേശോത്പത്ത്യാ മാതുര്വിദാഹോ ഭവതീതി സ്ത്രി-യോ ഭാഷന്തേ| നേതി ഭഗവാനാത്രേയഃ| ഗര്ഭോത്പീഡനാത്തു ദോഷാ ഹൃദയം പ്രാപ്യ വിദഹന്തി തതഃ കണ്ഡൂര്ജായതേ കണ്ഡ്വാ കി- ക്കിസമ്||൮||
तस्मिंस्तु गर्भस्य केशोत्पत्त्या मातुर्विदाहो भवतीति स्त्रि-यो भाषन्ते| नेति भगवानात्रेयः| गर्भोत्पीडनात्तु दोषा हृदयं प्राप्य विदहन्ति ततः कण्डूर्जायते कण्ड्वा कि- क्किसम्||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saptamamAsikagarbhopadrave sevanIyAni (9) · Śloka 9
തത്ര കോലോദകേന നവനീതസ്യ മധുരൌഷധസിദ്ധസ്യ പാണി- തലമാത്രമസ്യൈ ദദ്യാത്| ചന്ദനമൃണാലകല്കൈശ്ച സ്തനോദരം മൃദ്നീയാത്| ശിരീഷധാതകീസര്ഷപമധുകചൂര്ണൈര്വാ| കുടജാര്ജകബീജമുസ്തഹരിദ്രാകല്കൈര്വാ| നിമ്ബകോലസുരസമഞ്ജിഷ്ഠാ- കല്കൈര്വാ| ശശഹരിണപൃഷതരുധിരയുക്തയാ വാ ത്രിഫലയാ| കരവീരകരഞ്ജപത്രകല്കസിദ്ധേന ച തൈലേനാഭ്യങ്ഗഃ| പരിഷേകഃ പുനര്മാലതീമധുകസിദ്ധേനാമ്ഭസ| കണ്ഡൂയനം വര്ജയേത്| ത്വഗ്ഭേദവൈരുപ്യപരിഹാരാര്ഥം സ്നാനോദ്വര്തനം ച ശീലയേത്| മധുരം ചാഹാരമല്പമല്പസ്നേഹലവണമല്പോദകാനുപാനം ഭുഞ്ജീത||൯||
तत्र कोलोदकेन नवनीतस्य मधुरौषधसिद्धस्य पाणि- तलमात्रमस्यै दद्यात्| चन्दनमृणालकल्कैश्च स्तनोदरं मृद्नीयात्| शिरीषधातकीसर्षपमधुकचूर्णैर्वा| कुटजार्जकबीजमुस्तहरिद्राकल्कैर्वा| निम्बकोलसुरसमञ्जिष्ठा- कल्कैर्वा| शशहरिणपृषतरुधिरयुक्तया वा त्रिफलया| करवीरकरञ्जपत्रकल्कसिद्धेन च तैलेनाभ्यङ्गः| परिषेकः पुनर्मालतीमधुकसिद्धेनाम्भस| कण्डूयनं वर्जयेत्| त्वग्भेदवैरुप्यपरिहारार्थं स्नानोद्वर्तनं च शीलयेत्| मधुरं चाहारमल्पमल्पस्नेहलवणमल्पोदकानुपानं भुञ्जीत||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhiNyAH aShTame mAse sevanIyAni (10) · Śloka 10
അഷ്ടമേ ക്ഷീരയവാഗൂം സര്പിഷ്മതീം പിബേത്| നേതി ഖണ്ഡകാപ്യഃഗര്ഭസ്യ പൈങ്ഗല്യാ ബാധഭയാത്| അസ്തു പൈങ്ഗല്യാ ബാധസ്തഥാപ്യേവം കുര്വീത| നീരുജം ബലവര്ണസത്ത്വസംഹനനസമ്പദുപേതം ജ്ഞാതീനാമഗ്രഗണ്യമപത്യം ജനയതീതി ഭഗവാനാത്രേയഃ| ബദരോദകേന പലലപയോദധിമസ്തുതൈലലവണഫലഘൃതയുക്തേനാസ്ഥാപയേത്| പുരാണവിഡ്വിശുദ്ധ്യര്ഥം മധുകാദിമധുരൌഷധസിദ്ധേന ച തൈലേനാനുവാസയേദനുലോമനായ വായോഃ അനുലോമേ ഹി മാരുതേ സാ സുഖമനുപദ്രവാ പ്രസൂതേ| ഗര്ഭിണീം തു ന്യുബ്ജാമാസ്ഥാപയേദനുവാസയേദ്വാ| തഥാऽസ്യാ വിവൃതമാര്ഗതയാ സമ്യഗൌഷധനമനുപ്രവിശതി| തത ഊര്ധ്വം സ്നിഗ്ധാഭിര്യവാഗൂഭി- ര്ജാങ്ഗലരസൈശ്ചോപാചരേദാപ്രസവകാലാദിതി ഭഗവാന് ധന്വ- ന്തരിഃ||൧൦||
अष्टमे क्षीरयवागूं सर्पिष्मतीं पिबेत्| नेति खण्डकाप्यःगर्भस्य पैङ्गल्या बाधभयात्| अस्तु पैङ्गल्या बाधस्तथाप्येवं कुर्वीत| नीरुजं बलवर्णसत्त्वसंहननसम्पदुपेतं ज्ञातीनामग्रगण्यमपत्यं जनयतीति भगवानात्रेयः| बदरोदकेन पललपयोदधिमस्तुतैललवणफलघृतयुक्तेनास्थापयेत्| पुराणविड्विशुद्ध्यर्थं मधुकादिमधुरौषधसिद्धेन च तैलेनानुवासयेदनुलोमनाय वायोः अनुलोमे हि मारुते सा सुखमनुपद्रवा प्रसूते| गर्भिणीं तु न्युब्जामास्थापयेदनुवासयेद्वा| तथाऽस्या विवृतमार्गतया सम्यगौषधनमनुप्रविशति| तत ऊर्ध्वं स्निग्धाभिर्यवागूभि- र्जाङ्गलरसैश्चोपाचरेदाप्रसवकालादिति भगवान् धन्व- न्तरिः||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana navame mAse karaNIyAni garbhiNIkRutyAni (11) · Śloka 11
നവമേ തു തത ഏവാനുവാസനതൈലാത് പിചും യോനൌ പ്രണയേദ് ഗര്ഭമാര്ഗാശയയോഃ സ്നേഹനാര്ഥമിതി||൧൧||
नवमे तु तत एवानुवासनतैलात् पिचुं योनौ प्रणयेद् गर्भमार्गाशययोः स्नेहनार्थमिति||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhiNIniyamAnusaraNaphalam (12) · Śloka 12
അനേന പ്രഥമമാസാദാരഭ്യ ക്രമേണ ഗര്ഭിണ്യാ പ്രസവകാലേ ഗര്ഭധാരിണീകുക്ഷികടീപാര്ശ്വപൃഷ്ഠം മൃദു ഭവതി| വായുശ്ചാനുലോമഃ സമ്പദ്യതേ| മൂത്രപുരീഷം ച പ്രകൃതിഭൂതം ജരായുശ്ച മാര്ഗം പ്രതിപദ്യതേ| പുത്രം ചേഷ്ടം കല്യമായുഷ്വന്തം സുഖിനം സുഖേന കാലേ ബലവതീ പ്രസൂതേ||൧൨||
अनेन प्रथममासादारभ्य क्रमेण गर्भिण्या प्रसवकाले गर्भधारिणीकुक्षिकटीपार्श्वपृष्ठं मृदु भवति| वायुश्चानुलोमः सम्पद्यते| मूत्रपुरीषं च प्रकृतिभूतं जरायुश्च मार्गं प्रतिपद्यते| पुत्रं चेष्टं कल्यमायुष्वन्तं सुखिनं सुखेन काले बलवती प्रसूते||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhiNyAH snAnodakam (13) · Śloka 13
ബില്വകാര്പാസീപപ്ഫണാപാതലീപിചുമര്ദാഗ്നിമന്ഥമാംസീവര്ധമാനകപത്രഭങ്ഗക്വാഥേന ശീതേന സര്വഗന്ധോദകേന വാ ഗര്ഭിണ്യാഃ പ്രത്യഹം സ്നാനമുപദിശേത്||൧൩||
बिल्वकार्पासीपप्फणापातलीपिचुमर्दाग्निमन्थमांसीवर्धमानकपत्रभङ्गक्वाथेन शीतेन सर्वगन्धोदकेन वा गर्भिण्याः प्रत्यहं स्नानमुपदिशेत्||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sUtikAgAranirmitiH (14) · Śloka 14
പ്രാക് ചൈവാസ്യാ നവമാന്മാസാദപ്രഹൃതാസ്ഥിശര്കരാകപാലേ പ്രശസ്തേ ദേശേ വാസ്തുവിദ്യാപ്രശസ്തം സര്വര്ത്തുസുഖമുഖഹൃതസര്വോ- പകരണം സന്നിഹിതജ്വലനം പ്രാഗ്ദ്വാരമുദങ്ദ്വാരം വാ സൂതികാഗാരം കാരയേത്||൧൪||
प्राक् चैवास्या नवमान्मासादप्रहृतास्थिशर्कराकपाले प्रशस्ते देशे वास्तुविद्याप्रशस्तं सर्वर्त्तुसुखमुखहृतसर्वो- पकरणं सन्निहितज्वलनं प्राग्द्वारमुदङ्द्वारं वा सूतिकागारं कारयेत्||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhiNyAH sUtikAgAre praveshaH viNmUtra- vibandhe phalavartidAna~jca (15) · Śloka 15
തത്രാനുകൂലേഷു നക്ഷത്രാദിഷു പുണ്യാഹശബ്ദേന ഗോബ്രാഹ്മണവൃദ്ധാ- ന്ന്ത്വാऽऽവര്തമാനാ പ്രദക്ഷിണം പ്രവിശ്യ ബഹുശഃ പ്രസൂതാഭിര- നുരക്താഭിരവിഷാദാഭിഃ ക്ലേശക്ഷമാഭിഃ പരിവൃതാ സ്വ- സ്ത്യയനപരാനുലോമനൈരാഹാരവിഹാരൈരനുലോമിതവാതമൂത്രപുരീഷാ പ്രസവകാലമുദീക്ഷേത| സ്വല്പേऽപി ച വിണ്മൂത്രപുരീഷാ പ്രസവ- കാലമുദീക്ഷേത| സ്വല്പേऽപി ച വിണ്മൂത്രവിബന്ധേ ഫലവര്തീഃ പ്രണിദദ്യാത്||൧൫||
तत्रानुकूलेषु नक्षत्रादिषु पुण्याहशब्देन गोब्राह्मणवृद्धा- न्न्त्वाऽऽवर्तमाना प्रदक्षिणं प्रविश्य बहुशः प्रसूताभिर- नुरक्ताभिरविषादाभिः क्लेशक्षमाभिः परिवृता स्व- स्त्ययनपरानुलोमनैराहारविहारैरनुलोमितवातमूत्रपुरीषा प्रसवकालमुदीक्षेत| स्वल्पेऽपि च विण्मूत्रपुरीषा प्रसव- कालमुदीक्षेत| स्वल्पेऽपि च विण्मूत्रविबन्धे फलवर्तीः प्रणिदद्यात्||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AsannaprasavAyA lakShaNAni (16) · Śloka 16
തത്രാസന്നപ്രസവായാഃ ക്ലമോ ഗ്ലാനിര്മുക്തബന്ധനേ ഇവാ- ക്ഷിണീ നിഷ്ഠീവികാ മൂത്രപുരീഷബാഹുല്യം ശിഥിലകുക്ഷി- താऽധോഗുരുത്വമന്നാനഭിലാഷോ വേദനോദരഹൃദയകടീബസ്തി- വങ്ക്ഷണേഷു തോദഭേദശൂലസ്ഫുരണസ്രവണാനി ച യോന്യൌ ഭവന്തി| തദനന്തരമാവീനാം പ്രാദുര്ഭാവോ ഗര്ഭോദകപ്രവാഹശ്ച||൧൬||
तत्रासन्नप्रसवायाः क्लमो ग्लानिर्मुक्तबन्धने इवा- क्षिणी निष्ठीविका मूत्रपुरीषबाहुल्यं शिथिलकुक्षि- ताऽधोगुरुत्वमन्नानभिलाषो वेदनोदरहृदयकटीबस्ति- वङ्क्षणेषु तोदभेदशूलस्फुरणस्रवणानि च योन्यौ भवन्ति| तदनन्तरमावीनां प्रादुर्भावो गर्भोदकप्रवाहश्च||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana upasthitagarbhAyA yavAgUpAnam (17) · Śloka 17
അഥൈനാമുപസ്ഥിതഗര്ഭാം കൃതകൌതുകമങ്ഗലാം പുന്നാമഫലഹസ്താം സ്വഭ്യക്താമുഷ്ണോദകപരിഷിക്താം സഘൃതാം യവാഗൂം പായയേത്||൧൭||
अथैनामुपस्थितगर्भां कृतकौतुकमङ्गलां पुन्नामफलहस्तां स्वभ्यक्तामुष्णोदकपरिषिक्तां सघृतां यवागूं पाययेत्||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AvIprAdurbhAvottarakRutyam (18) · Śloka 18
തതഃ സുരക്താര്ഷഭചര്മപ്രച്ഛദേ മൃദുനി ഭൂമിശയനേ ശയാനാ- മുത്താനാമാഭുഗ്നസക്ഥിപൃഷ്ഠാമഹതവാസസോऽശങ്കനീയാഃ പ്രിയ- ദര്ശനാഃ പരിണതവയസഃ പ്രജനനകുശലാഃ പ്രഗല്ഭഃ കൃത്ത- നഖാഃ സ്ത്രിയഃ സൂതികാം സൂനൃതാഭിര്വാണീഭിരാശ്വാസയന്ത്യഃ പര്യുപാസീരന്||൧൮||
ततः सुरक्तार्षभचर्मप्रच्छदे मृदुनि भूमिशयने शयाना- मुत्तानामाभुग्नसक्थिपृष्ठामहतवाससोऽशङ्कनीयाः प्रिय- दर्शनाः परिणतवयसः प्रजननकुशलाः प्रगल्भः कृत्त- नखाः स्त्रियः सूतिकां सूनृताभिर्वाणीभिराश्वासयन्त्यः पर्युपासीरन्||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhasyAdhomukhatvasampAdanam (19) · Śloka 19
അഥാസ്യൈ ദദ്യാത് കുഷ്ഠൈലാലാങ്ഗലീവചാചവ്യചിത്രകചിരി- ബില്വചൂര്ണമുപാഘ്രാതും മുഹുര്മുഹുഃ| തഥാ ഭൂര്ജപത്രശിംശപാസര്ജരസാന്യതമധൂമമന്തരാന്തരാ ച| പാര്ശ്വപൃഷ്ഠകടീസക്ഥിദേശാന് കോഷ്ണേന തൈലേനാഭ്യജ്യാനുസുഖമസ്യാ മൃദ്നീയാത്| ഏവമവാക് പരിവര്ത്തതേ ഗര്ഭഃ||൧൯||
अथास्यै दद्यात् कुष्ठैलालाङ्गलीवचाचव्यचित्रकचिरि- बिल्वचूर्णमुपाघ्रातुं मुहुर्मुहुः| तथा भूर्जपत्रशिंशपासर्जरसान्यतमधूममन्तरान्तरा च| पार्श्वपृष्ठकटीसक्थिदेशान् कोष्णेन तैलेनाभ्यज्यानुसुखमस्या मृद्नीयात्| एवमवाक् परिवर्त्तते गर्भः||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana adhomukhagarbhalakShaNam (20) · Śloka 20
തസ്യ ലക്ഷണമ്വിമുച്യ ഹൃദയമുദരമാവിശതി| ബസ്തിശിരോऽവഗൃഹ്ണാതി ത്വരയന്ത്യേനാമാവ്യഃ||൨൦||
तस्य लक्षणम्विमुच्य हृदयमुदरमाविशति| बस्तिशिरोऽवगृह्णाति त्वरयन्त्येनामाव्यः||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhaparivartane upAyAntaram (21) · Śloka 21
ന ചേദേവം പരിവര്ത്തതേ തതോ മുഹുര്മുഹുര്ജൃമ്ഭണം ചങ്ക്രമണഞ്ച കാരയതിവ്യാനനന്തരോക്തം വിധിമ്||൨൧||
न चेदेवं परिवर्त्तते ततो मुहुर्मुहुर्जृम्भणं चङ्क्रमणञ्च कारयतिव्याननन्तरोक्तं विधिम्||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana anyamatena garbhaparivarttanopAyaH (22) · Śloka 22
അന്യേ തു മുസലേന ഉലൂഖലം ധാന്യപൂര്ണമാഹനനീയമിത്യാഹുഃ||൨൨||
अन्ये तु मुसलेन उलूखलं धान्यपूर्णमाहननीयमित्याहुः||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tanniShedhashca (23) · Śloka 23
തത്തു ന സമ്യക്| ദാരുണവ്യായാമവര്ജനം ഹി ഗര്ഭിണ്യാഃ സതതമുദപദിശ്യതേ| വിശേഷതശ്ച പ്രസവകാലേ| പ്രചലിതസര്വധാതുദോഷായാഃ സൌകുമാര്യ്യത്വാന്നാര്യ്യാ മുസലവ്യായാമേനേരിതോ വായുരന്തരം ലബ്ധ്വാ പ്രാണാന് ഹിംസ്യാദിതി||൨൩||
तत्तु न सम्यक्| दारुणव्यायामवर्जनं हि गर्भिण्याः सततमुदपदिश्यते| विशेषतश्च प्रसवकाले| प्रचलितसर्वधातुदोषायाः सौकुमार्य्यत्वान्नार्य्या मुसलव्यायामेनेरितो वायुरन्तरं लब्ध्वा प्राणान् हिंस्यादिति||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhaparivRuttyuttarakRutyam (24) · Śloka 24
അഥ പരിവൃത്തഗര്ഭാം പര്യ്യങ്കമേനാമാരോപ്യ കുശലാ സ്ത്രീ പാദതോऽസ്യാ നിഷണ്ണായാ യോനിമനുലോമമനുസുഖമഭ്യജ്യ സ്ഫിജൌ പാദാഭ്യാം പീഡയേത്| യോനിഞ്ച പുനഃ പുനഃ പ്രസാധയേത്| ബ്രൂയാച്ച, സുഭഗേ! ശനൈഃ ശനൈഃ പ്രവാഹയസ്വ| സുപ്രസന്നസ്തേമുഖവര്ണഃ പുത്രം ജനയിഷ്യതീതി||൨൪||
अथ परिवृत्तगर्भां पर्य्यङ्कमेनामारोप्य कुशला स्त्री पादतोऽस्या निषण्णाया योनिमनुलोममनुसुखमभ्यज्य स्फिजौ पादाभ्यां पीडयेत्| योनिञ्च पुनः पुनः प्रसाधयेत्| ब्रूयाच्च, सुभगे! शनैः शनैः प्रवाहयस्व| सुप्रसन्नस्तेमुखवर्णः पुत्रं जनयिष्यतीति||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhaprasavakaramantrajapaH (25) · Śloka 25
അന്യാ തു വാമകര്ണേऽസ്യാ മന്ത്രമിമം ജപേത്ക്ഷിതിര്ജലം വിയത്തേജോ വായുര്വിഷ്ണുഃ പ്രജാപ്രതിഃ| സഗര്ഭാം ത്വാം സദാ പാതു വൈശല്യം വാ ദധാത്വപി| പ്രസൂഷ്വ ത്വമവിക്ലിഷ്ടമവിക്ലിഷ്ടാ ശുഭാനനേ| കാര്തികേയദ്യുതിം പുത്രം കാര്തികേയാദിരക്ഷിതമ്| ഇതി| തഥാ- ഇഹാമൃതഞ്ച സോമശ്ച ചിത്രഭാനുശ്ച ഭാമിനി| ഉച്ചൈഃശ്രവാശ്ച തുരഗോ മന്ദിരേ നിവസന്തു തേ| ഇദമമൃതമപാം സമുദ്ധൃതം വൈതവലഘു ഗര്ഭമിമം പ്രമുഞ്ചതു സ്ത്രീ| തദനലപവനാര്കവാസവാസ്തേ സഹ ലവണാമ്ബുധരൈര്ദിശന്തു ശാന്തിമിതി||൨൫||
अन्या तु वामकर्णेऽस्या मन्त्रमिमं जपेत्क्षितिर्जलं वियत्तेजो वायुर्विष्णुः प्रजाप्रतिः| सगर्भां त्वां सदा पातु वैशल्यं वा दधात्वपि| प्रसूष्व त्वमविक्लिष्टमविक्लिष्टा शुभानने| कार्तिकेयद्युतिं पुत्रं कार्तिकेयादिरक्षितम्| इति| तथा- इहामृतञ्च सोमश्च चित्रभानुश्च भामिनि| उच्चैःश्रवाश्च तुरगो मन्दिरे निवसन्तु ते| इदममृतमपां समुद्धृतं वैतवलघु गर्भमिमं प्रमुञ्चतु स्त्री| तदनलपवनार्कवासवास्ते सह लवणाम्बुधरैर्दिशन्तु शान्तिमिति||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana akAlapravAhaNe kAle~apravAhaNe ca doShaH (26) · Śloka 26
തഥാ പരാऽനുശിഷ്യാദനാഗതായാം വേദനായാം മാ പ്രവാഹിഷ്ഠാഃ| അകാലപ്രവാഹണം ഹി വിണ്മൂത്രാദിവേഗാനാമിവോദീരണമനര്ഥ- കരമഹിതഞ്ച ഗര്ഭസ്യ ശ്വാസകാസശേഷകുബ്ജതാദികാ- രിത്വാത്| തഥാ തേഷാമേവ വിധാരണമിവ വേദനായാമപ്രവാ- ഹണമുപഘാതായ| തതോ യഥോക്തം കുരുഷ്വ||൨൬||
तथा पराऽनुशिष्यादनागतायां वेदनायां मा प्रवाहिष्ठाः| अकालप्रवाहणं हि विण्मूत्रादिवेगानामिवोदीरणमनर्थ- करमहितञ्च गर्भस्य श्वासकासशेषकुब्जतादिका- रित्वात्| तथा तेषामेव विधारणमिव वेदनायामप्रवा- हणमुपघाताय| ततो यथोक्तं कुरुष्व||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pravAhaNakramaH (27) · Śloka 27
ശനൈഃ ശനൈശ്ച പൂര്വം പ്രവാഹിഷ്ഠാഃ| നിഗര്ഭേ ബാഢമ്| ഗര്ഭസ്യ യോനിമുഖപ്രതിപത്തൌ ബാഢതരമാऽऽപ്രസവാദിതി||൨൭||
शनैः शनैश्च पूर्वं प्रवाहिष्ठाः| निगर्भे बाढम्| गर्भस्य योनिमुखप्रतिपत्तौ बाढतरमाऽऽप्रसवादिति||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pravAhamAnAyAH garbhiNyAH harShaNam (28) · Śloka 28
തസ്യാസ്തു പ്രവാഹമാനായാഃ സ്ത്രിയഃ ശബ്ദം കുര്യ്യുഃ പ്രജാതാ, പ്രജാതാധന്യം ധന്യം പുത്രമിതി| തഥാऽസ്യാ ഹര്ഷേണ പ്രാണാ ആപ്യായന്തേ||൨൮||
तस्यास्तु प्रवाहमानायाः स्त्रियः शब्दं कुर्य्युः प्रजाता, प्रजाताधन्यं धन्यं पुत्रमिति| तथाऽस्या हर्षेण प्राणा आप्यायन्ते||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhasa~gge cikitsA (29) · Śloka 29
ഗര്ഭസങ്ഗേ തു യോനിം ധൂപയേത്| കൃഷ്ണസര്പനിര്മോകേന പിണ്ഡീതകേന വാ| ബധ്നീയാച്ച ഹിരണ്യപുഷ്പീമൂലം ഹസ്തപാദേ| ധാരയേച്ച സുവര്ചലാം വിശല്യാം വാ||൨൯||
गर्भसङ्गे तु योनिं धूपयेत्| कृष्णसर्पनिर्मोकेन पिण्डीतकेन वा| बध्नीयाच्च हिरण्यपुष्पीमूलं हस्तपादे| धारयेच्च सुवर्चलां विशल्यां वा||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aparAsa~gge upacArAH (30) · Śloka 30
അഥ പ്രസൂതായാ ന ചേദപരാ പതതി തതോ ദക്ഷിണേന പാണിനാ നാഭേരുപരിഷ്ടാദ്ബലവദുപപീഡ്യ അന്യേന പൃഷ്ഠത ഉപസംഗൃഹ്യ വിധു- നുയാത്| പാര്ഷ്ണ്യാ വാ ശ്രോണീമാകോടയേത്| സ്ഫിജൌ വോപസംഗൃഹ്യാ സുപീഡിതം നിപീഡയേത്| വേണ്യാऽങ്ഗുല്യാ വാ കേശവേഷ്ടിതയാ ച കണ്ഠതാലൂ പരാമൃശേത്| ഭൂര്ജപത്രകാചമണിസര്പനിര്മോകൈശ്ച യോനിം ധൂപയേത്| ഭൂര്ജഗുഗ്ഗുലുഭ്യാം വാ| ശാലിമൂലസിദ്ധേന വ സര്പിഷാ യോനിമഭ്യജ്യ കടുകാലാബുജാലിനീനിമ്ബസര്പനിര്മോകൈര്ധൂപയേത്| ഗുഡനാഗരകല്കേന വാ| തദേവ വാ ഭക്ഷയേത്| ലാങ്ഗലീമൂലകല്കേന വാ പാണിമുദരം ചാലിമ്പേത്| മഹാവൃക്ഷക്ഷീരം വാ മൂര്ധന്യഷേചയേത്| കുഷ്ഠതാലീസകല്കം ബില്വബല്വജയൂഷമൈരേയാസവസുരാമണ്ഡാന്യതമേന വ്യോഷതീക്ഷ്ണോഷ്ണേന വാऽമ്ലേന കുലത്ഥരസേന മധുകപിപ്പലീസമ്പാകേന വ പായയേത്| പിപ്പല്യേലാകോലവിഡചവ്യചിത്രകോപകുബ്ജികാകല്കം വാ| ഖരസ്യ വൃഷഭസ്യ വാ ജീവതോ ദക്ഷിണം കര്ണമുദ്ധൃത്യ ബില്വകുലത്ഥബല്വജയൂഷാനീനാപ്ലാവനാനാമന്യതമേ പ്രക്ഷിപ്യ മുഹൂര്ത്തസ്ഥിതമുദ്ധൃത്യ തദാപ്ലാവനം പായയേത്| കുഷ്ഠൈലാകല്കം വാ സുരയാ| അര്കാലര്കകഷായം വാ പ്രജാതാംസുരോന്മിശ്രമ്| കുഷ്ഠലാങ്ഗലികീമൂലകല്കം വാ മദ്യമൂത്രാന്യതരേണ| വത്സകാദിചൂര്ണം വാ മദ്യേന| ശതപുഷ്പാകുഷ്ഠമദനഹിങ്ഗുസിദ്ധസ്യ ച തൈലസ്യ പിചും ഗ്രാഹയേത്| തതശ്ചൈനാമനുവാസനകാലേऽനുവാസയേത്| ബില്വബല്വജയൂഷാദ്യാപ്ലാവനൈശ്ച ഫലജീമൂതകേക്ഷ്വാകു- ധാമാര്ഗവകുടജാര്കകൃതവേധനഹസ്തിപര്ണ്യഭീരൂപഹിതൈരാസ്ഥാപയേത്| സിദ്ധാര്ഥകകുഷ്ഠലാങ്ഗലികീമഹാവൃക്ഷക്ഷീരാമിശ്രേണ വാ സുരാമണ്ഡേന| ശാല്മലീവൃന്താനി വാ സ്വിന്നാന്യാപോഥ്യ പഞ്ചമൂലകഷായേ വിമര്ദ്ദയേത്| തേന ച പൂതേന സ്നേഹവതാ ഫലാദിയുക്തേനേതി| യഥോക്താസ്ഥാപനദ്രവ്യസിദ്ധേന കടുതൈലേനോത്തരബസ്തിം ദദ്യാത്| ശിഗ്രുസുമുഖമരിചാജാജീചിത്രകകല്കക്ഷീരഗോമൂത്രസിദ്ധേന വാ കടുതൈലേനാऽനുവാസയേത്| ഉമാശാല്മലീപിച്ഛയാ വാ സഘൃതയാ യോനിം പൂരയിത്വ വിധുനുയാത്| സ്നിഗ്ധേന വ കൃതനഖേന പാണിനാ നാലാനുസാരതോऽപഹരേത്||൩൦||
अथ प्रसूताया न चेदपरा पतति ततो दक्षिणेन पाणिना नाभेरुपरिष्टाद्बलवदुपपीड्य अन्येन पृष्ठत उपसंगृह्य विधु- नुयात्| पार्ष्ण्या वा श्रोणीमाकोटयेत्| स्फिजौ वोपसंगृह्या सुपीडितं निपीडयेत्| वेण्याऽङ्गुल्या वा केशवेष्टितया च कण्ठतालू परामृशेत्| भूर्जपत्रकाचमणिसर्पनिर्मोकैश्च योनिं धूपयेत्| भूर्जगुग्गुलुभ्यां वा| शालिमूलसिद्धेन व सर्पिषा योनिमभ्यज्य कटुकालाबुजालिनीनिम्बसर्पनिर्मोकैर्धूपयेत्| गुडनागरकल्केन वा| तदेव वा भक्षयेत्| लाङ्गलीमूलकल्केन वा पाणिमुदरं चालिम्पेत्| महावृक्षक्षीरं वा मूर्धन्यषेचयेत्| कुष्ठतालीसकल्कं बिल्वबल्वजयूषमैरेयासवसुरामण्डान्यतमेन व्योषतीक्ष्णोष्णेन वाऽम्लेन कुलत्थरसेन मधुकपिप्पलीसम्पाकेन व पाययेत्| पिप्पल्येलाकोलविडचव्यचित्रकोपकुब्जिकाकल्कं वा| खरस्य वृषभस्य वा जीवतो दक्षिणं कर्णमुद्धृत्य बिल्वकुलत्थबल्वजयूषानीनाप्लावनानामन्यतमे प्रक्षिप्य मुहूर्त्तस्थितमुद्धृत्य तदाप्लावनं पाययेत्| कुष्ठैलाकल्कं वा सुरया| अर्कालर्ककषायं वा प्रजातांसुरोन्मिश्रम्| कुष्ठलाङ्गलिकीमूलकल्कं वा मद्यमूत्रान्यतरेण| वत्सकादिचूर्णं वा मद्येन| शतपुष्पाकुष्ठमदनहिङ्गुसिद्धस्य च तैलस्य पिचुं ग्राहयेत्| ततश्चैनामनुवासनकालेऽनुवासयेत्| बिल्वबल्वजयूषाद्याप्लावनैश्च फलजीमूतकेक्ष्वाकु- धामार्गवकुटजार्ककृतवेधनहस्तिपर्ण्यभीरूपहितैरास्थापयेत्| सिद्धार्थककुष्ठलाङ्गलिकीमहावृक्षक्षीरामिश्रेण वा सुरामण्डेन| शाल्मलीवृन्तानि वा स्विन्नान्यापोथ्य पञ्चमूलकषाये विमर्द्दयेत्| तेन च पूतेन स्नेहवता फलादियुक्तेनेति| यथोक्तास्थापनद्रव्यसिद्धेन कटुतैलेनोत्तरबस्तिं दद्यात्| शिग्रुसुमुखमरिचाजाजीचित्रककल्कक्षीरगोमूत्रसिद्धेन वा कटुतैलेनाऽनुवासयेत्| उमाशाल्मलीपिच्छया वा सघृतया योनिं पूरयित्व विधुनुयात्| स्निग्धेन व कृतनखेन पाणिना नालानुसारतोऽपहरेत्||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prasUtAyAH makkllashUle cikitsa (31) · Śloka 31
പ്രജാതായാം ചേദ്ബസ്തിമൂര്ധോദരേഷു ശൂലം മക്കല്ലാഖ്യം സ്യാത്തത്ര യവക്ഷാരചൂര്ണം സര്പിഷാ സുഖോഷ്ണോദകേന വാ പിബേത്| വരണാദിം വാ സപഞ്ചകോലമേലാപ്രതീവാപമ്| അഥവാ വീരതരാദിമൂഷരാദിപ്രതീവാപമ്| ലവണചൂര്ണം വാ വത്സകാദിനിര്യൂഹേണ| വത്സകാദിം വാ മദിരയാ| അംശുമതീദ്വയക്വാഥേന വാ മരിചഭദ്രദാരുകല്കമ്| ഭാര്ങ്ഗീനാഗരദേവദാരുകല്കം വോഷ്ണാമ്ഭസാ| പുരാണഗുഡം വ ത്രികടുത്രിജാതകധനികാചൂര്ണസംസൃഷ്ടം ഭക്ഷയേത്||൩൧||
प्रजातायां चेद्बस्तिमूर्धोदरेषु शूलं मक्कल्लाख्यं स्यात्तत्र यवक्षारचूर्णं सर्पिषा सुखोष्णोदकेन वा पिबेत्| वरणादिं वा सपञ्चकोलमेलाप्रतीवापम्| अथवा वीरतरादिमूषरादिप्रतीवापम्| लवणचूर्णं वा वत्सकादिनिर्यूहेण| वत्सकादिं वा मदिरया| अंशुमतीद्वयक्वाथेन वा मरिचभद्रदारुकल्कम्| भार्ङ्गीनागरदेवदारुकल्कं वोष्णाम्भसा| पुराणगुडं व त्रिकटुत्रिजातकधनिकाचूर्णसंसृष्टं भक्षयेत्||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana yonibhraMshe cikitsA (32) · Śloka 32
തസ്യാശ്ചേത് സ്വസ്ഥാനതോ യോനിര്ഭ്രശ്യേത് തതോ യസ്യകസ്യ- ചിച്ഛോണിതേനാഭ്യജ്യ യോനിം യഥാസ്ഥാനം കുശലാ സ്ത്രീ നിവേശയേത്| നിവിഷ്ടാം ചാऽശോകരോഹിണീബര്ഹിഷോശീരപ്രിയങ്ഗുദേവദാരുകല്കവിപക്വേന തൈലേന ബഹുശഃ സ്വേദയേത് പൂരയേത് ബ്രൂയാച്ച 'ഗച്ഛ സുഭഗേ! സ്വസ്ഥാനമ്' ഇതി|൩൨|
तस्याश्चेत् स्वस्थानतो योनिर्भ्रश्येत् ततो यस्यकस्य- चिच्छोणितेनाभ्यज्य योनिं यथास्थानं कुशला स्त्री निवेशयेत्| निविष्टां चाऽशोकरोहिणीबर्हिषोशीरप्रियङ्गुदेवदारुकल्कविपक्वेन तैलेन बहुशः स्वेदयेत् पूरयेत् ब्रूयाच्च 'गच्छ सुभगे! स्वस्थानम्' इति|३२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sadyo jAtasya bAlasyopacArAdeshaH (32) · Śloka 32
തസ്യാശ്ചേത് സ്വസ്ഥാനതോ യോനിര്ഭ്രശ്യേത് തതോ യസ്യകസ്യ- ചിച്ഛോണിതേനാഭ്യജ്യ യോനിം യഥാസ്ഥാനം കുശലാ സ്ത്രീ നിവേശയേത്| നിവിഷ്ടാം ചാऽശോകരോഹിണീബര്ഹിഷോശീരപ്രിയങ്ഗു- ദേവദാരുകല്കവിപക്വേന തൈലേന ബഹുശഃ സ്വേദയേത് പൂരയേത് ബ്രൂയാച്ച 'ഗച്ഛ സുഭഗേ! സ്വസ്ഥാനമ്' ഇതി||൩൨||
तस्याश्चेत् स्वस्थानतो योनिर्भ्रश्येत् ततो यस्यकस्य- चिच्छोणितेनाभ्यज्य योनिं यथास्थानं कुशला स्त्री निवेशयेत्| निविष्टां चाऽशोकरोहिणीबर्हिषोशीरप्रियङ्गु- देवदारुकल्कविपक्वेन तैलेन बहुशः स्वेदयेत् पूरयेत् ब्रूयाच्च 'गच्छ सुभगे! स्वस्थानम्' इति||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sadyo jAtasya bAlasyopacArAdeshaH (33) · Śloka 33
തദ്വച്ചാന്യതമാ സ്ത്രീ ജാതമാത്രമേവ ബാലം ബാലോപചരണീയേന വിധിനോപപാദയേത്| തമുപദേക്ഷ്യതേ തൂത്തരേഷു||൩൩||
तद्वच्चान्यतमा स्त्री जातमात्रमेव बालं बालोपचरणीयेन विधिनोपपादयेत्| तमुपदेक्ष्यते तूत्तरेषु||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sUtikAyA upacArAH (34) · Śloka 34
അഥ സൂതികാം ബലാതൈലേനാഭ്യജ്യാത്| ബുഭുക്ഷിതാഞ്ച പഞ്ചകോലചൂര്ണേന യവാന്യുപകുഞ്ചികാചവ്യചിത്രകവ്യോഷസൈന്ധവ- ചൂര്ണേന വ യുക്താമഹഃ പരിണാമിനീം യഥാ സാത്മ്യം സ്നേഹമാത്രാം പായയേത്| സ്നേഹായോഗ്യാം വാതഹരൌഷധക്വാഥം ഹ്രസ്വപഞ്ചമൂലക്വാഥം വാ| പീതവത്യാശ്ച യമകേനാഭ്യജ്യ വേഷ്ടയേദുദരം വസ്ത്രേണ| തഥാ ന വായുരുദരവികൃതിമുത്പാദയേദനവകാശത്വാത്| ജീര്ണേ തു സ്നേഹേ പൂര്വൌഷധൈരേവ സിദ്ധാം വിദാര്യ്യാദിഗണക്വാഥേന ക്ഷീരേണ വാ യവാഗൂം സുസ്വിന്നാം ദ്രവാം മാത്രയാ പായയേത്| പ്രാക്സ്നേഹയവാഗൂപാനാഭ്യാം ചോഭയകാലമുഷ്ണോദകേന പരിഷേചയേത്| ഏവം ത്രിരാത്രം പഞ്ചരാത്രം സപ്തരാത്രം വാऽനുപാല്യ തതോ യവകോലകുലത്ഥയൂഷേണ ലഘുനാ ചാന്നപാനേന| ദ്വാദശരാത്രാത് പരം ജാങ്ഗലരസാദിഭിശ്ച ക്രമാദാപ്യായയേദഗ്നിബലാദീന്യപേക്ഷ്യ| ക്വഥിതശീതം ച തോയം പായയേത്| തഥാ ജീവനീയബൃംഹണീയമധുരവാതഹരസിദ്ധൈരഭ്യങ്ഗോദ്വര്തനപരിഷേകാവഗാഹൈരന്ന- പാനൈശ്ച ഹൃദ്യൈരുപാചരേത്||൩൪||
अथ सूतिकां बलातैलेनाभ्यज्यात्| बुभुक्षिताञ्च पञ्चकोलचूर्णेन यवान्युपकुञ्चिकाचव्यचित्रकव्योषसैन्धव- चूर्णेन व युक्तामहः परिणामिनीं यथा सात्म्यं स्नेहमात्रां पाययेत्| स्नेहायोग्यां वातहरौषधक्वाथं ह्रस्वपञ्चमूलक्वाथं वा| पीतवत्याश्च यमकेनाभ्यज्य वेष्टयेदुदरं वस्त्रेण| तथा न वायुरुदरविकृतिमुत्पादयेदनवकाशत्वात्| जीर्णे तु स्नेहे पूर्वौषधैरेव सिद्धां विदार्य्यादिगणक्वाथेन क्षीरेण वा यवागूं सुस्विन्नां द्रवां मात्रया पाययेत्| प्राक्स्नेहयवागूपानाभ्यां चोभयकालमुष्णोदकेन परिषेचयेत्| एवं त्रिरात्रं पञ्चरात्रं सप्तरात्रं वाऽनुपाल्य ततो यवकोलकुलत्थयूषेण लघुना चान्नपानेन| द्वादशरात्रात् परं जाङ्गलरसादिभिश्च क्रमादाप्याययेदग्निबलादीन्यपेक्ष्य| क्वथितशीतं च तोयं पाययेत्| तथा जीवनीयबृंहणीयमधुरवातहरसिद्धैरभ्यङ्गोद्वर्तनपरिषेकावगाहैरन्न- पानैश्च हृद्यैरुपाचरेत्||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sUtikopacArAnusaraNaphalam (35) · Śloka 35
ഏവം ഹി ഗര്ഭവൃദ്ധിക്ഷപിതശിഥിലസര്വശരീരധാതുപ്രവാഹണ- വേദനാക്ലേദരക്തനിസ്സൃതിവിശേഷശൂന്യശരീരാച്ച പുനര്നവീ- ഭവതി||൩൫||
एवं हि गर्भवृद्धिक्षपितशिथिलसर्वशरीरधातुप्रवाहण- वेदनाक्लेदरक्तनिस्सृतिविशेषशून्यशरीराच्च पुनर्नवी- भवति||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sUtikAniyamAnusaraNAvashyakatA (36) · Śloka 36
അത ഏവ ച സൂതികായാ വ്യാധിഃ കൃച്ഛ്രസാധ്യോ ഭവത്യസാധ്യോ വാ| തസ്മാത്താം യഥോക്തേന വിധിനാ പ്രയത്നേനോപചരേത്||൩൬||
अत एव च सूतिकाया व्याधिः कृच्छ्रसाध्यो भवत्यसाध्यो वा| तस्मात्तां यथोक्तेन विधिना प्रयत्नेनोपचरेत्||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sUtikAbhidhAnanivRuttisamayaH (37) · Śloka 37
ഏവം സാധ്യര്ധമാസമുപസംസ്കൃതാ ക്രമേണ വിമുക്താഹാരവിഹാരയന്ത്രണാ വിഗതസൂതികാഭിധാനാ സ്യാത്| പുനരാര്ത്തവദര്ശനാദിത്യേകേ||൩൭||
एवं साध्यर्धमासमुपसंस्कृता क्रमेण विमुक्ताहारविहारयन्त्रणा विगतसूतिकाभिधाना स्यात्| पुनरार्त्तवदर्शनादित्येके||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana adhyAyopasaMhAraH (38) · Śloka 38
ഇത്യാദ്യം മാസമാദായ യാവദ്ഗര്ഭക്ഷമാ പുനഃ| സ്ത്രീ സ്യാത് താവദ് വിധിഃ സര്വഃ സര്വഥാ സാധു ദര്ശിതഃ||൩൮|| ഇതി വൈദ്യപതിസിംഹഗുപ്തസ്യ സൂനോര്വാഗ്ഭടസ്യ കൃതോഉ അഷ്ടാങ്ഗസംഗ്രഹസംഹിതായാം ശാരീരസ്ഥാനേ ഗര്ഭോ- പചരണീയോ നാമ തൃതീയോऽധ്യായഃ||൩൮||
इत्याद्यं मासमादाय यावद्गर्भक्षमा पुनः| स्त्री स्यात् तावद् विधिः सर्वः सर्वथा साधु दर्शितः||३८|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतोउ अष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां शारीरस्थाने गर्भो- पचरणीयो नाम तृतीयोऽध्यायः||३८||
🔊 Audio coming soon