7. marmavibhāgaḥ

Adhikarana atha marmavibhAgo nAma saptamo~adhyAyaH pratij~jA (1) · Śloka 1

ಅಥಾತೋ ಮರ್ಮವಿಭಾಗಂ ನಾಮಾಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ||೧||

ಪೂರ್ವಮೇವಾಧ್ಯಾಯಾರಮ್ಭಪ್ರಯೋಜನಮುಕ್ತಮ್|| ೧||

Adhikarana marmaNAM sa~gkhyA (2) · Śloka 2

ಸಪ್ತೋತ್ತರಂ ಮರ್ಮಶತಮ್||೨||

ಸರ್ವಸ್ಮಿಞ್ಛರೀರೇ ಸಪ್ತೋತ್ತರಂ ಮರ್ಮಣಾಂ ಶತಮ್|| ೨||

Adhikarana marmaNAM sthAnAni (3) · Śloka 3

ತತ್ರ ಚತುಶ್ಚತ್ವಾರಿಂಶಚ್ಛಾಖಾಸು| ಷಡ್ವಿಂಶತಿರನ್ತರಾಧೌ| ಸಪ್ತತ್ರಿಂಶದೂರ್ಧ್ವಮ್||೩||

ತತ್ರ ಶಾಖಾಚತುಷ್ಟಯೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ಶಾಖಾಯಾಮೇಕಾದಶ ಮರ್ಮಾಣಿ ಆಗುದಾದಾಽಚಾಕ್ಷಕಸನ್ಧೇಃ ಷಡ್ವಿಂಶತಿಃ| ಗ್ರೀವಾದೌ ಸಪ್ತತ್ರಿಂಶತ್| ಏಕಸ್ಮಿನ್ ಸಕ್ಥ್ನಿ ಏಕಾದಶಾನಾಂ ಮರ್ಮಣಾಂ ವಿಭಾಗಾಃ ಪ್ರದರ್ಶ್ಯನ್ತೇ| ಏತೇನ ಶಾಖಾತ್ರಯೇ ತಥೈವಾನುಮನ್ತವ್ಯಮ್|| ೩||

Adhikarana talahRudayaM nAmamarma tatra viddhe vyAghAtaH (4) · Śloka 4

ಅಥೈಕೈಕಸ್ಮಿನ್ ಸಕ್ಥ್ನಿ ಮಧ್ಯಮಾಙ್ಗುಲಿಮಭಿತೋ ಮಧ್ಯೇ ಪಾದ- ತಲಸ್ಯ ತಲಹೃದಯಂ ನಾಮ ಮರ್ಮ| ತತ್ರ ವಿದ್ಧಸ್ಯ ರುಜಯಾ ಮರ ಣಮ್||೪||

ಪಾದತಲಮಧ್ಯೇ ಮಧ್ಯಮಾಙ್ಗುಲ್ಯಭಿಮುಖೇನ ತಲಹೃದಯಂ ನಾಮ ಮರ್ಮ| ತತ್ರ ವಿದ್ಧಸ್ಯ ರುಜಯಾ ಮರಣಮ್|| ೪||

Adhikarana kShipramarma, tatra viddhe maraNam (5) · Śloka 5

ಅಙ್ಗುಷ್ಠಾಙುಲ್ಯೋರ್ಮಧ್ಯೇ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ತತ್ರಾಽಽಕ್ಷೇಪಕೇನ ಮರಣಮ್||೫||

ಕ್ಷಿಪ್ರೇ ವಿದ್ಧಸ್ಯಾಕ್ಷೇಪೇಣ ಮರಣಮ್| ಆಕ್ಷೇಪೋ ವಾತವ್ಯಾಧಿಷು ವಕ್ಷ್ಯಮಾಣಲಕ್ಷಣಃ|| ೫||

Adhikarana kUrcamarma, tatra viddhe vyApacca (6) · Śloka 6

ಕ್ಷಿಪ್ರಸ್ಯೋಪರಿ ದ್ವ್ಯಙ್ಗುಲ ಉಭಯತಃ ಕೂರ್ಚಃ| ತತ್ರ ಪಾದಸ್ಯ ಭ್ರಮಣವೇಪನೇ ಭವತಃ||೬||

ಕೂರ್ಚಃ ಕ್ಷಿಪ್ರಸ್ಯೋಪರಿ ದ್ವ್ಯಙ್ಗುಲೇ| ಉಭಯತ ಇತಿ ಪಾದಪೃಷ್ಠಾತ್ ಪಾದತಲಂ ಯಾವತ್| ತತ್ರ ಕೂರ್ಚೇ ವಿದ್ಧಸ್ಯ ಪಾದಭ್ರಮಣವೇಪನೇ ಭವತಃ| ವೇಪನಂ ಕಮ್ಪನಾಮ್|| ೬||

Adhikarana kUrcashiromarma, tatra viddhe vyApacca (7) · Śloka 7

ಗುಲ್ಫಸನ್ಧೇರಧಃ ಕೂರ್ಚಶಿರಃ| ತತ್ರ ರುಜಾಶೋಪೌ||೭||

ಗುಲ್ಫಸನ್ಧೇರಧಃ ಕೂರ್ಚಶಿರೋ ನಾಮ ಮರ್ಮ| ತತ್ರ ರುಜಾಶೋಫೌ ಭವತಃ ತತ್ರೇತ್ಯತ್ರ ವಿದ್ಧಸ್ಯೇತ್ಯನುವರ್ತ್ತತೇ|| ೭||

Adhikarana gulphamarma, tatra viddhe vyApacca (8) · Śloka 8

ಪಾದಜಙ್ಘಯೋಃ ಸನ್ಧಾನೇ ಗುಲ್ಫಃ| ತತ್ರ ರುಕ್ ಸ್ತಬ್ಧಸಕ್ಥಿತಾ ಷಣ್ಢತಾ ವಾ||೮||

ಪಾದಸ್ಯ ಜಙ್ಘಾಯಾಶ್ಚ ಸನ್ಧಾನೇ ಸ್ಥಿತೋ ಗುಲ್ಫಃ ರುಗಾದಿಕರಃ ಷಣ್ಢಗಾ ಅಯೋಷಿದ್ಯೋಗ್ಯತ್ವಮ್|| ೮||

Adhikarana indrabastimarma, tatra viddhe vyApacca (9) · Śloka 9

ಪಾರ್ಷ್ಣಿಪ್ರಭೃತಿ ದ್ವಾದಶಭಿರಙ್ಗುಲೈರ್ಜಙ್ಘಾಮಧ್ಯೇ ಇನ್ದ್ರಬಸ್ತಿಃ| ತತ್ರ ಶೋಣಿತಕ್ಷಯಾನ್ಮರಣಮ್||೯||

ಜಙ್ಘಾಮಧ್ಯೇ ತು ಇನ್ದ್ರಬಸ್ತಿಃ| ತತ್ರ ರಕ್ತಕ್ಷಯಾನ್ಮರಣಂ ಭವತಿ|| ೯||

Adhikarana jAnumarma, tatra viddhe vyApacca (10) · Śloka 10

ಜಙ್ಗೋರ್ವೋಃ ಸನ್ಧಾನೇ ಜಾನುಃ| ತತ್ರ ಖಞ್ಜತ||೧೦||

ಜಙ್ಘೋರ್ವೋಃ ಸಙ್ಗಮೇ ಸ್ಥಿತಂ ಜಾನುಃ| ತತ್ರ ಖಞ್ಜತಾ ಭವತಿ| ಖಞ್ಜೋ ವಿಕೃತಪಾದಃ|| ೧೦||

Adhikarana ANimarma, tatra viddhe vyApacca (11) · Śloka 11

ಜಾನುನಸ್ತ್ರ್ಯಙ್ಗುಲಾದೂರ್ಧ್ವಮುಭಯತ ಆಣಿಃ| ತತ್ರ ಶೋಫಾಭಿವೃದ್ಧಿಃ ಸ್ತಬ್ಧಸಕ್ಥಿತಾ ಚ||೧೧||

ಆಣಿಃ ಅಪ್ಯುಭಯತಃ ಊರೌ ಜಾನುನಸ್ತ್ರ್ಯಙ್ಗುಲಾದೂರ್ಧ್ವಂ ದ್ವೌ ದಿಶೌ ವ್ಯಾಪ್ಯವರ್ತ್ತತ ಇತ್ಯರ್ಥಃ| ರುಗಾದಿಕರಃ|| ೧೧||

Adhikarana UrvI marma, tatra viddhe vyApacca (12) · Śloka 12

ಊರುಮಧ್ಯೇ ಊರ್ವೀ| ತತ್ರ ರಕ್ತಕ್ಷಯಾತ್ಸಕ್ಥಿಶೋಷಃ||೧೨||

ಊರುಮಧ್ಯೇ ಸ್ಥಿತಾ ಊರ್ವೀ| ತದ್ವೇಧಾದ್ರಕ್ತಕ್ಷಯಾತ್ ಸಕ್ಥಿಶೋಷಃ|| ೧೨||

Adhikarana lohitAkShamarma tatra viddhe vyApacca (13) · Śloka 13

ಊರ್ವ್ಯಾಸ್ತೂರ್ಧ್ವಮಧೋ ವಂಕ್ಷಣಸನ್ಧೇರೂರುಮೂಲೇ ಲೋಹಿತಾಕ್ಷಮ್| ತತ್ರ ರಕ್ತಕ್ಷಯಾತ್ ಪಕ್ಷಾಘಾತಃ||೧೩||

ಊರೋರ್ಮೂಲೇ ವಂಕ್ಷಣಸನ್ಧೇರಧಸ್ತಾತ್ ಲೋಹಿತಾಕ್ಷಮ್| ತತ್ರ ರಕ್ತಕ್ಷಯಾತ್ ಪಕ್ಷಾಘಾತೋ ಭವತಿ|| ೧೩||

Adhikarana viTapamarma, tatra viddhe vyApacca (14) · Śloka 14

ವಂಕ್ಷಣವೃಷಣಯೋರ್ಮಧ್ಯೇ ವಿಟಪಮ್| ತತ್ರ ಷಾಣ್ಢ್ಯಮಲ್ಪಶುಕ್ರತಾ ವಾ||೧೪||

ವಂಕ್ಷಣವೃಷಾಣಾಯೋರ್ಮಧ್ಯೇ ವಿಟಪಂ ನಾಮ| ತತ್ರ ಷಣ್ಢತಾ ಅಥವಾ ಅಲ್ಪಶುಕ್ರತಾ ಭವತಿ|| ೧೪||

Adhikarana bAhumarmANi, tatra viddhe vyApacca (15) · Śloka 15

ಸಕ್ಥಿವದ್ ಬಾಹ್ವೋಃ||೧೫||

ಇತಿ ತಲಹೃದಯಕ್ಷಿಪ್ರಕುರ್ಚಕೂರ್ಚಶಿರೋಗುಲ್ಫೇನ್ದ್ರಬಸ್ತಿಜಾನ್ವಾಣ್ಯುರ್ವೀಲೋಹಿತಾಕ್ಷವಿಟಪಾನ್ಯೇಕಾದಶೈಕಸ್ಯಾಂ ಶಾಖಾಯಾಂ ಮರ್ಮಾಣಿ ತದ್ವದೇವ ಶಾಖಾತ್ರಯೇಽಪಿ ವಿಜ್ಞೇಯಮ್|| ೧೫||

Adhikarana bAhumarmaNi visheShaH (16) · Śloka 16

ವಿಶೇಷಸ್ತು-ಗುಲ್ಫೋ ಮಣಿಬನ್ಧಸ್ತಥಾ ಜಾನುಕೂರ್ಪರಮ್| ತಯೋರ್ವ್ಯಧೇ ಕುಣಿತಾ||೧೬||

ಕೇವಲಂ ಬಾಹ್ವೋಃ ಕೇಷಾಞ್ಚಿನ್ನಾಮ್ನಿ ವಿಶೇಷಃ, ತದೇವೋಚ್ಯತೇ| ಯಥಾ ಜಙ್ಘಾಚರಣಯೋಃ ಸನ್ಧೌ ಗುಲ್ಫಃ| ತಥಾ ಕರಪ್ರಪಾಣ್ಯೋರ್ಮಣಿಬನ್ಧಃ| ಯಥಾ ಜಙ್ಘೋರ್ವೋಃ ಸಙ್ಗಮೇ ಜಾನು ತಥಾ ಪ್ರಪಾಣಿಪ್ರಬಾಹುಮಧ್ಯೇ ಕೂರ್ಪರಃ| ಜಾನುನಿ ವಿದ್ಧೇ ಯಥಾ ಖಞ್ಜತಾ| ಕೂರ್ಪರೇ ವಿದ್ಧೇ ತಥಾ ಕುಣಿತಾ| ಕುಣಿರ್ವಿಕೃತಕರಃ|| ೧೬||

Adhikarana kakShAradharamarma, tatra viddhe vyApacca (17) · Śloka 17

ವಿಟಪವಚ್ಚ ಕಕ್ಷಾಕ್ಷಮಧ್ಯೇ ಕಕ್ಷಾಧರಃ| ತತ್ರ ಕುಣಿತ್ವಮ್||೧೭||

ಯಥಾ ವಂಕ್ಷಣವೃಷಣಯೋರ್ಮಧ್ಯೇ ವಿಟಪಂ ತಥಾ ಕಕ್ಷಾಕ್ಷಮಧ್ಯೇ ಕಕ್ಷಾಧರಃ| ತಸ್ಮಿನ್ ವಿದ್ಧೇ ಕುಣಿತ್ವಮ್|| ೧೭||

Adhikarana antarAdhimarmANi gudamarma, tatra viddhe sadyomaraNam (18) · Śloka 18

ವಾತವರ್ಚೋನಿರಸನಃ ಸ್ಥೂಲಾನ್ತ್ರವಿಬದ್ಧೋ ಗುದಃ| ತತ್ರ ಸದ್ಯೋ ಮರಣಮ್||೧೮||

ಗುದಃ ಸ್ಥೂಲಾನ್ತ್ರೇ ಪ್ರತಿಬದ್ಧೋ ವಾತಾದಿನಿರಸನಕರ್ಮಾ| ತಸ್ಮಿನ್ ವಿದ್ಧೇ ಸದ್ಯೋ ಮರಣಮ್|| ೧೮||

Adhikarana bastimarma, tatra viddhe vyApacca (19) · Śloka 19

ಅಲ್ಪಮಾಂಸಶೋಣಿತೋಽಭ್ಯನ್ತರತಃ ಕಟ್ಯಾ ಧನುರ್ವಕ್ರ ಏಕದ್ವಾರೋಽಧೋಮುಖೀ ಬಸ್ತಿಃ| ತತ್ರಾಪಿ ಸದ್ಯೋ ಮರಣಮಶ್ಮರೀವ್ರಣಾ- ದೃತೇ| ತತ್ರಾಪ್ಯುಭಯತೋ ವಿದ್ಧೇ ನ ಜೀವತಿ| ಏಕತೋ ಭಿನ್ನೇ ಮೂತ್ರಸ್ರಾವೀವ್ರಣೋ ಭವತಿ| ಸ ತು ಯತ್ನೇನೋಪಕ್ರಾನ್ತೋ ರೋಹತಿ||೧೯||

ಬಸ್ತಿರಲ್ಪಮಾಂಸಶೋಣಿತಃ ಕಟ್ಯಾ ಮಧ್ಯೇ ಪೃಷ್ಠತೋ ವಕ್ರೋ ಧನುರ್ವತ್| ಏಕತೋ ದ್ವಾರೋ ಮುಖಂ ಸ ಚಾಸ್ಯೈಕಃ ಅಧೋಮುಖಶ್ಚ| ತತ್ರಾಪಿ ಬಸ್ತೌ ವಿದ್ಧೇ ಮರಣಂ ಭವತ್ಯಶ್ಮರೀ ವ್ರಣಾದೃತೇ| ತತ್ರಾಪ್ಯಮಶ್ಮರೀವ್ರಣೇ ದ್ವಾಭ್ಯಾಂ ಮಾರ್ಗಾಭ್ಯಾಂ ವಿದ್ಧೇ ಬಸ್ತೀ ಮರಣಮೇವ| ಅಶ್ಮರೀವ್ರಣೇಽಪ್ಯೇಕತೋ ವಿದ್ಧೇ ಬಸ್ತೌ ಮೂತ್ರಸ್ರಾವೀ ವ್ರಣೋ ಭವತಿ| ಸುಬೋಧಮ್|| ೧೯||

Adhikarana nAbhimarma, tatra viddhe vyApacca (20) · Śloka 20

ಪಕ್ವಾಮಾಶಯಮಧ್ಯೇ ನಾಭಿಃ ತತ್ರಾಪಿ ಸದ್ಯೋಮರಣಮ್||೨೦||

ನ ಕೇವಲಂ ಬಸ್ತಿರೇವ ವಿದ್ಧಃ ಸದ್ಯೋಘ್ನೋ ಯಾವನ್ನಾಭಿರಪೀತ್ಯಪಿಶಬ್ದಸ್ಯಾರ್ಥಃ|| ೨೦||

Adhikarana hRudayamarma, tatra viddhe vyApacca (21) · Śloka 21

ಕೋಷ್ಠವಕ್ಷಸೋಃ ಸ್ತನಯೋಶ್ಚ ಮಧ್ಯೇ ಸತ್ತ್ವರಜಸ್ತಮೋಽಧಿಷ್ಠಾ ನಮಾಮಾಶಯದ್ವಾರಂ ಹೃದಯಮ್| ತತ್ರಾಪಿ ಸದ್ಯೋ ಮರಣಮ್||೨೧||

ಕೋಷ್ಠವಕ್ಷಸೋಃ ಸ್ತನಯೋಶ್ಚ ಮಧ್ಯೇ ಸ್ಥಿತಂ ಸತ್ತ್ವರಜಸ್ತಮಸಾಮಧಿಷ್ಠಾನಮಾಮಾಶಯದ್ವಾರಂ ತು ಹೃದಯಮ್| ತತ್ರಾಪಿ ವಿದ್ಧಸ್ಯ ಸದ್ಯೋ ಮರಣಮ್||೨೧||

Adhikarana stanamUlamarma, tatra viddhe vyApacca (22) · Śloka 22

ಸ್ತನಯೋರಧಸ್ತಾದ್ ದ್ವ್ಯಙ್ಗುಲಮುಭಯತಃ ಸ್ತನಮೂಲೇ ತಯೋಃ ಕಫಪೂರ್ಣಕೋಷ್ಠಸ್ಯ ಮರಣಮ್||೨೨||

ತಯೋರಿತಿ| ಸ್ತನಮೂಲಯೋರ್ವಿದ್ಧಯೋಃ|| ೨೨||

Adhikarana stanarohitamarma, tatra viddhe vyApacca (23) · Śloka 23

ಸ್ತನಚೂಚುಕಯೋರೂರ್ಧ್ವಂ ದ್ವ್ಯಙ್ಗುಲಮುಭಯತಃ ಸ್ತನರೋಹಿತೇ| ತಯೋಃ ಶೋಣಿತಪುರ್ಣಕೋಷ್ಠಸ್ಯ ಮರಣಮ್||೨೩||

ಚೂಚುಕೌ ಸ್ತನಮುಖೌ ಶ್ಯಾಮೌ|| ೨೩||

Adhikarana apastambhau marmaNI tatra viddhe vyApacca (24) · Śloka 24

ಉಭಯತ್ರೋರಸೋ ನಾಡ್ಯೌ ವಾತವಹೇ ಅಪಸ್ತಮ್ಭೌ| ತಯೋಃ ಶೋಣಿತಪೂರ್ಣಕೋಷ್ಠತಯಾ ಕಾಸಶ್ವಾಸಾಭ್ಯಾಂ ಚ ಮರಣಮ್||೨೪||

ಉರಸಿ ಉಭಯತೋ ದ್ವೇ ವಾತವಹೇ ನಾಡ್ಯೌ ಅಪಸ್ತಮ್ಭೌ ನಾಮ್ನಾ ಮರ್ಮಣೀ||೨೪||

Adhikarana apAlApamarmaNI tatra viddhe vyApacca (25) · Śloka 25

ಅಂಸಕೂಟಯೋರಧಃ ಪಾರ್ಶ್ವಯೋರುಪರಿ ಭಾಗಯೋರಪಾಲಾಪೌ| ತಯೋಃ ಪೂಯತ್ವಮಾಪನ್ನೇನ ರಕ್ತೇನ ಮರಣಮ್||೨೫||

ಅಂಸಪಾರ್ಶ್ವಾನ್ತರಯೋರ್ಮಧ್ಯೇ ಕಿಞ್ಚಿತ್ ಪಾರ್ಶ್ವಭಾಗೇ ಅಪಾಲಾಪೌ| ತಯೋರ್ಮಧ್ಯೇ ವಿದ್ಧಯೋರ್ನ ಸದ್ಯೋ ಮರಣಮ್| ಅಪಿತು ಪೂಯತ್ವಮಾಪನ್ನೇ ರಕ್ತೇ|| ೨೫||

Adhikarana kaTIkataruNe marmaNI tatra viddhe vyApacca (26) · Śloka 26

ಪೃಷ್ಠವಂಶಮುಭಯತಃ ಪ್ರತಿಶ್ರೋಣೀಕರ್ಣಾವಸ್ಥಿನೀ ಕಟೀಕತರುಣೇ| ತಯೋಃ ಶೋಣಿತಕ್ಷಯಾತ್ ಪಾಣ್ಡುರ್ವಿವರ್ಣೋ ಹೀನರುಪೋ ಮ್ರಿಯತೇ||೨೬||

ಪೃಷ್ಠವಂಶಮುಭಯತಃ ಪೃಷ್ಠವಂಶಸ್ಯ ದ್ವಯೋಃ ಪಾರ್ಶ್ವಯೋರ್ಯೇ ಪ್ರತಿಶ್ರೋಣೀ ಕರ್ಣಾವಸ್ಥಿನೀ ಸ್ಥಿತಾಃ ತೇ ಕಟೀಕತರುಣೇ ಮರ್ಮಣೀ ಶ್ರೋಣ್ಯಾಃ ಕರ್ಣಾಕೃತಿತ್ವಾತ್ ಶ್ರೋಣೀಕರ್ಣೌ|| ೨೬||

Adhikarana kukundaramarma, tatra viddhe vyApacca (27) · Śloka 27

ಪಾರ್ಶ್ವಯೋರ್ಜಘನಬಹಿರ್ಭಾಗೇ ಪೃಷ್ಠವಂಶಮುಭಯತಃ ಕುಕುನ್ದರೌ| ತಯೋಃ ಸ್ಪರ್ಶಾಜ್ಞಾನಮಧಃ ಕಾಯೇ ಚೇಷ್ಟಾನಾಶಶ್ಚ||೨೭||

ಪೃಷ್ಠವಂಶಸ್ಯ ಪಾಱ್ಶ್ವಯೋರ್ಮರ್ಮಣೀ ಕುಕುನ್ದರೌ ತೌ ಚ ಜಘನಾದ್ಬಹಿಃ| ಕಟ್ಯಾಃ ಪಶ್ಚಿಮೋ ಭಾಗೋ ಜಘನಮ್|| ೨೭||

Adhikarana nitambamarmaNI, tatra viddhe vyApacca (28) · Śloka 28

ಶೋಣೀಕರ್ಣಯೋರುಪರ್ಯ್ಯಾಶಯಾಚ್ಛಾದನೌ ಪಾರ್ಶ್ವಾನ್ತರಪ್ರತಿಬದ್ಧೌ ನಿತಮ್ಬೌ| ತಯೋರಧಃ ಕಾಯೇ ಶೋಫೋ ದೌರ್ಬಲ್ಯಂ ಮರಣಞ್ಚ||೨೮||

ಪೃಷ್ಠವಂಶಸ್ಯ ದ್ವಯೋಃ ಪಾರ್ಶ್ವಯೋಃ ಶ್ರೋಣೀಕರ್ಣಯೋರುಪರಿ ಪಾರ್ಶ್ವಾನ್ತರಮಧ್ಯೇ ಪ್ರತಿಬದ್ಧೌ ಪಕ್ವಾಶಯಸ್ಯ ಛಾದನೇ ನಿತಮ್ಬಮರ್ಮಣೀ|| ೨೮||

Adhikarana pArshvasandhimarmaNI tatra viddhe vyApacca (29) · Śloka 29

ಅಧಃ ಪಾರ್ಶ್ವಾನ್ತರಪ್ರತಿಬದ್ಧೌ ಜಘನಪಾರ್ಶ್ವಮಧ್ಯೇ ತಿರ್ಯ್ಯಗೂರ್ಧ್ವಂ ಚ ಪಾರ್ಶ್ವಸನ್ಧೀ| ತಯೋಃ ಶೋಣಿತಪೂರ್ಣಕೋಷ್ಠತಯಾ ಮರಣಮ್||೨೯||

ಪಾರ್ಶ್ವಾನ್ತರಪ್ರತಿಬದ್ಧೌ| ಸವ್ಯಪಾರ್ಶ್ವಸ್ಥಃ ಸವ್ಯೇ ಪ್ರತಿಬದ್ಧಃ| ಅಪಸವ್ಯಶ್ಚಾಪಸವ್ಯೇ| ತತ್ರ ಚಾಧ ತಿರ್ಯ್ಯಕ್ಚ ಪ್ರತಿಬದ್ಧೌ ಪಾಱ್ಶ್ವಸನ್ಧೀ| ತೇ ಚ ಜಘನಪಾರ್ಶ್ವಯೋರ್ಮಧ್ಯೇ ಭವತಃ|| ೨೯||

Adhikarana bRuhatyAkhyau marmaNI, tatra viddhe vyApacca (30) · Śloka 30

ಅಧಃ ಪಾಱ್ಶ್ವಾನ್ತರಪ್ರತಿಬದ್ಧೌ ಜಘನಪಾರ್ಶ್ವಮಧ್ಯೇ ತಿರ್ಯ್ಯಗೂರ್ಧ್ವಂ ಚ ಪಾರ್ಶ್ವಸನ್ಧೀ| ತಯೋಃ ಶೋಣಿತಪೂರ್ಣಕೋಷ್ಠತಯಾ ಮರಣಮ್||೩೦||

ಪೃಷ್ಠವಂಶಸ್ಯ ದ್ವಯೋಃ ಪೂರ್ವೋಕ್ತಯೋಃ ಸ್ತನಮೂಲಯೋರಾರ್ಜವೇನ ತಿರ್ಯ್ಯಕ್ ಸ್ಪಷ್ಟದಿಗ್ಗ್ರಹಣೇನ ಬೃಹತ್ಯೌ ಮರ್ಮಣೀ|| ೩೦||

Adhikarana aMsaphalamarmaNI, tatra vyApacca (31) · Śloka 31

ಪೃಷ್ಠವಂಶಮುಭಯತೋ ಬಾಹುಮೂಲಸಮ್ಬದ್ಧೇ ಅಂಸಫಲಕೇ| ತಯೋರ್ಬಾಹುಸ್ವಾಪಶೋಷೌ||೩೧||

ಅಂಸಫಲಕೇ ಪೃಷ್ಠವಂಶಸ್ಯ ದ್ವಯೋಃ ಪಾರ್ಶ್ವಯೋರ್ಬಾಹುಮೂಲೇ ಚ ಪ್ರತಿಬದ್ಧೇ| ತಯೋರ್ವ್ಯಧ ಇತಿ ಸರ್ವತ್ರ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ|| ೩೧||

Adhikarana aMsAkhye marmaNI, tatra viddhe vyApacca (32) · Śloka 32

ಗ್ರೀವಾಬಾಹುಶಿರೋಮಧ್ಯೇಂಽಸಪೀಠಸ್ಕನ್ಧಬನ್ಧನಾವಂಸೌ| ತಯೋಃ ಸ್ತಮ್ಬ್ಧಬಾಹುತಾ||೩೨||

ಅಂಸೌ ಗ್ರೀವಾದಿಮಧ್ಯಗೌ ಸ್ಕನ್ಧಯೋಃ ಅಂಸಪೀ ಠಯೋಶ್ಚ ಬನ್ಧಾರ್ಥೌ| ಏವಂ ಗುದೋ ಬಸ್ತಿರ್ನಾಭಿರ್ಹೃದಯಂ ದ್ವೇ ಸ್ತನಮೂಲೇ ದ್ವೇ ಸ್ತನರೋಹಿತೇ ದ್ವಾವಪಸ್ತಮ್ಭೌ ದ್ವಾವಪಾಲಾಪೌ ದ್ವೇ ಕಟೀಕತರುಣೇ ದ್ವೇ ಕುಕುನ್ದರೇ ದ್ವೌ ನಿತಮ್ಬೇ ದ್ವೌ ಪಾರ್ಶ್ವಸನ್ಧೀ ದ್ವೇ ಬೃಹತ್ಯೌ ದ್ವೇ ಅಂಸಫಲಕೇ ದ್ವಾವಂಸಾವಿತಿ ಷಡ್ವಿಂಶತಿರ್ಮರ್ಮಾಣ್ಯನ್ತರಾಧೌ|| ೩೨||

Adhikarana UrdhvamarmANi dve nIle dve manye tatra viddhe vyApacca (33) · Śloka 33

ಕಣ್ಠನಾಡೀಮುಭಯತಶ್ಚತಸ್ರೋ ಧಮನ್ಯಃ| ತಾಸಾಂ ದ್ವೇ ನೀಲೇ, ದ್ವೇ ಮನ್ಯೇ| ತಾಸು ಮೂಕತಾ, ಸ್ವರವೈಕೃತ್ಯಂ, ರಸಾಗ್ರಾಹಿತಾ ವಾ ಭವತಿ||೩೩||

ಊರ್ಧ್ವಮುಚ್ಯತೇ| ಕಣ್ಠನಾಡ್ಯಾಮೇಕಸ್ಮಿನ್| ಪಾರ್ಶ್ವೇ ಏಕಾ ನೀಲಾ ನಾಮ ಸಿರಾ| ಏಕಾ ಮನ್ಯಾ| ತಥೈವ ದ್ವಿತೀಯೇ| ತಾಸಾಂ ವ್ಯಧೇ ಮೂಕತ್ವಾದಿಕಂ ಭವತಿ|| ೩೩||

Adhikarana mAtRukAmarmANi tatra viddhe vyApacca (34) · Śloka 34

ಗ್ರೀವಾಯಾಮುಭಯತಃ ಪೃಥಕ್ ಚತಸ್ರಃ ಸಿರಾ ಮಾತೃಕಾಸ್ತಾಸು ಸದ್ಯೋ ಮರಣಮ್||೩೪||

ಗ್ರೀವಾಯಾಂ ದ್ವಯೋಃ ಪಾರ್ಶ್ವಯೋರಷ್ಟೌ ಸಿರಾ ಮಾತೃಕಾಹ್ವಯಾಃ|| ೩೪||

Adhikarana kRukATikAkhye marmANi tatra viddhe vyApacca (35) · Śloka 35

ಶಿರೋಗ್ರೀವಯೋಃ ಸನ್ಧಾನೇ ಕೃಕಾಟಿಕೇ| ತಯೋಶ್ಚಲಮೂರ್ಧತಾ||೩೫||

ಉಭಯಪಾರ್ಶ್ವೇ ಶಿರಸೋ ಗ್ರೀವಾಯಾಶ್ಚ ಸನ್ಧಾನೇ ಕೃಕಾಟಿಕೇ ಮರ್ಮಣೀ| ತತ್ರ ವಿದ್ಧಸ್ಯ ಚಲಶೀರ್ಷತಾ|| ೩೫||

Adhikarana vidhurAkhye marmaNi tatra viddhe vyApacca (36) · Śloka 36

ಕರ್ಣಪೃಷ್ಠಯೋರಧಃಸಂಶ್ರಿತೇ ವಿಧುರೇ| ತಯೋರ್ಬಾಧಿರ್ಯಮ್||೩೬||

ಕರ್ಣಯೋರಧೋ ವಿಧುರೇ|| ೩೬||

Adhikarana phaNAkhye marmaNI, tatra viddhe vyApacca (37) · Śloka 37

ಘ್ರಾಣಮಾರ್ಗಮುಭಯತಃ ಶ್ರೋತ್ರಮಾರ್ಗಪ್ರತಿಬದ್ಧಾವಭ್ಯನ್ತರತಃ ಫಣೌ| ತಯೋರ್ಗನ್ಧಾಜ್ಞಾನಮ್||೩೭||

ಘ್ರಾಣಸ್ರೋತಸೋರ್ದ್ವಯೋಃ ಪಾರ್ಶ್ವಯೋರನ್ತಃ ಶಿರಸಿ ಗಲಪ್ರದೇಶೇ ಫಣೌ ನಾಮ್ನಾ ಮರ್ಮಣೀ| ತೌ ಚ ಶ್ರೋತ್ರಸ್ರೋತಃ ಪ್ರತಿಬದ್ಧೌ ತಯೋರ್ವ್ಯಧೇ ಗನ್ಧಾಜ್ಞಾನಮ್|| ೩೭||

Adhikarana apA~ggAkhye marmaNI tatra viddhe vyApacca (38) · Śloka 38

ಭ್ರುವೋಃ ಪುಚ್ಛಾನ್ತಯೋರಧೋಽಕ್ಷ್ಣೋರ್ಬಾಹ್ಯತೋಽಪಾಙ್ಗೌ| ತಯೋರಾನ್ಧ್ಯಮ್||೩೮||

ಭ್ರುವೋಃ ಸಮ್ಬನ್ಧಿನೋಃ ಪುಚ್ಛಾನ್ತಯೋರ್ಬಾಹ್ಯಾನ್ತರಯೋರಧ ಅಕ್ಷ್ಣೋಶ್ಚ ಬಹಿರಪಾಙ್ಗೌ ಮರ್ಮಣೀ|| ೩೮||

Adhikarana sha~gkhAkhye marmaNI, tatra viddhe vyApacca (39) · Śloka 39

ಭ್ರುವೋಃ ಪುಚ್ಛಾನ್ತಯೋರುಪರ್ಯನುಕರ್ಣಂ ಲಲಾಟೇ ಶಙ್ಖೌ| ತಯೋಃ ಸದ್ಯೋ ಮರಣಮ್||೩೯||

ಲಲಾಟೇ ಭ್ರುವೋಃ ಪುಚ್ಛಾನ್ತಯೋರುಪರಿ ಕರ್ಣಮನು ಕರ್ಣಂ ಪ್ರತಿ ಶಙ್ಖೌ ನಾಮ ಮರ್ಮಣೀ| ತಯೋರ್ವ್ಯಧೇ ಸದ್ಯೋ ಮರಣಮ್|| ೩೯||

Adhikarana AvarttAkhye marmaNI tatra viddhe vyApacca (40) · Śloka 40

ಭ್ರುವೋರುಪರಿ ನಿಮ್ನಯೋರಾವರ್ತ್ತೌ ತಯೋರಾನ್ಧ್ಯಂ ದೃಷ್ಟ್ಯುಪಘಾತೋ ವಾ||೪೦||

ಭ್ರುವೋರುಪರಿ ನಿಮ್ನಯೋಃ ಪ್ರದೇಶಯೋರಾವರ್ತ್ತೌ ನಾಮ್ನಾ ದ್ವೇ ಮರ್ಮಣೀ| ತಯೋರ್ವ್ಯಧೇ ಆನ್ಧ್ಯಮ್| ಅದರ್ಶನಮ್ ಅಥವೋಪಘಾತಮಾತ್ರಂ ದೃಷ್ಟೇರ್ವಾ|| ೪೦||

Adhikarana utkShepAkhye marmaNI tatra viddhasya vyApacca (41) · Śloka 41

ಶಙ್ಖಯೋರುಪರಿ ಕೇಶಾನ್ತೇ ಉತ್ಕ್ಷೇಪೌ| ತಯೋಃ ಸಶಲ್ಯಃ ಪಾಕಾತ್ ಪತಿತಶಲ್ಯೋ ವಾ ಜೀವೇನ್ನೋದ್ಧೃತಶಲ್ಯಃ||೪೧||

ಶಙ್ಖಯೋರುಪರಿ ಕೇಶಾವಸಾನಮರ್ಯ್ಯಾದೇ ಉತ್ಕ್ಷೇಪೋ ಮರ್ಮಣೀ| ತಯೋರ್ವಿದ್ಧಃ ಸನ್ ಸಶಲ್ಯೋ ಜೀವತಿ| ಪಾಕಾದ್ವಾ ಸ್ವಯಂಪತಿತೇ ಜೀವತಿ| ಉದ್ಧೃತಶಲ್ಯೋ ನ ಜೀವೇತ್|| ೪೧||

Adhikarana sthapanyakhye marmaNI tatra viddhasyAvasthA ca (42) · Śloka 42

ಭ್ರುವೋರ್ಮಧ್ಯೇ ಸ್ಥಪನೀ| ತತ್ರೋತ್ಕ್ಷೇಪವತ್||೪೨||

ಭ್ರುವೋರ್ಮಧ್ಯೇ ನಾಮ ಸ್ಥಪನೀ ಮರ್ಮ| ತತ್ರೋತ್ಕ್ಷೇಪವತ್ ಸಶಲ್ಯೀ ಜೀವೇತ್| ಪಾಕಾತ್ ಪತಿತಶಲ್ಯೋ ವಾ| ತತ್ರ ಚ ಉದ್ಧೃತಶಲ್ಯೋ ನ ಜೀವೇತ್|| ೪೨||

Adhikarana sImantAkhyAni marmANi tatra viddhasya vyApacca (43) · Śloka 43

ಪಞ್ಚ ಸನ್ಧಯಃ ಶಿರಸಿ| ತಿರ್ಯ್ಯಗೂರ್ಧ್ವಂ ಚ ಸೀಮನ್ತಾನಾಮ್| ತೇಷೂನ್ಮಾದಭ್ರಮಚಿತ್ತನಾಶೈರ್ಮರಣಮ್||೪೩||

ಪಞ್ಚ ಶಿರಸಿ ಕಪಾಲಾನಾಂ ಸನ್ಧಯಃ ಪಞ್ಚ ಮರ್ಮಾಣಿ| ತತ್ರ ದಾಉ ಲಲಾಟಪರ್ಶ್ವಯೋಃ ಕೇಶಾನ್ತಾವಸ್ಥಿತೌ ದ್ವೌ ಕೃಕಾಟಿಕಾಪಾರ್ಶ್ವಯೋರೂರ್ಧ್ವಗೌ ಸನ್ಧೀ| ತಯೋರುಪರಿ ತಿರ್ಯ್ಯಗೃಜುಸನ್ಧಿಃ ಸೀಮನ್ತಾಸ್ತೇಷು ವಿದ್ಧೇಷೂನ್ಮಾದಾದಿಭಿರ್ಮರಣಮ್|| ೪೩||

Adhikarana shRu~ggATakAkhyAni marmANi tatra viddhe vyApacca (44) · Śloka 44

ಜಿಹ್ವಾಘ್ರಾಣಾಕ್ಷಿಶ್ರೋತ್ರತರ್ಪಣೀನಾಂ ಸಿರಾಣಾಂ ತಾಲುನಿ ಸನ್ನಿಪಾತಃ| ತಾಸಾಂ ಮುಖಾನಿ ಚತ್ವಾರಿ ಶೃಙ್ಗಾಟಕಸಂಜ್ಞಾನಿ| ತೇಷು ಸದ್ಯೋಮರಣಮ್||೪೪||

ಜಿಹ್ವಾದಿಸನ್ತರ್ಪಣೀನಾಂ ಸಿರಾಣಾಂ ತಾಲುನಿ ಸನ್ನಿಪಾತೋ ಭವತಿ| ತಾಸಾಂ ಯಾನಿ ಬಹ್ವೀನಾಮಪಿ ಚತ್ವಾರಿ ಮುಖಾನಿ ತಾನಿ ಶೃಙ್ಗಾಟಕಾಖ್ಯಾನಿ ಮರ್ಮಾಣಿ| ತೇಷಾಂ ವ್ಯಧೇ ಸದ್ಯೋಮರಣಮ್|| ೪೪||

Adhikarana adhipratisaMj~jaM marma tatra viddhe vyApacca (45) · Śloka 45

ಮಸ್ತಕಾಭ್ಯನ್ತರ ಉಪರಿಷ್ಟಾತ್ಸಿರಾಸನ್ಧಿಸನ್ನಿಪಾತೋ ರೋಮಾವರ್ತ್ತಃ ಸೋಽಧಿಪತಿರ್ನಾಮ| ತತ್ರಾಪಿ ಸದ್ಯೋಮರಣಂ ಭವತೀತಿ||೪೫||

ಅನ್ತರ್ಮಸ್ತಕಂ ಸರ್ವೋರ್ಧ್ವಸಿರಾಸನ್ಧೀನಾಂ ಸಙ್ಗಮೋ ನಾಮಾವರ್ತ್ತೋ ನಾಮ ಮರ್ಮ| ಸ ಏವಾಧಿಪಾಖ್ಯಃ| ಏವಂ ದ್ವೇ ನೀಲೇ ದ್ವೇ ಮನ್ಯೇ ಅಷ್ಟೌ ಮಾತೃಕಾಃ ದ್ವೇ ಕೃಕಾಟಿಕೇ ದ್ವೇ ವಿಧುರೇ ದ್ವೌ ಫಣೌ ದ್ವಾವಪಾಙ್ಗೌ ದ್ವೌ ಶಙ್ಖೌ ದ್ವಾವಾವರ್ತ್ತೌ ದ್ವಾವುತ್ಕ್ಷೇಪೌ ಏಕಾ ಸ್ಥಪನೀ ಪಞ್ಚ ಸೀಮನ್ತಾಶ್ಚತ್ವಾರಿ ಶೃಙ್ಗಾಟಕಾನ್ಯೇಕೋಽಧಿಪತಿಪರ್ಯ್ಯಾಯ ಆವರ್ತ್ತ ಇತ್ಯೇತಾನಿ ಸಪ್ತತ್ರಿಂಶಚ್ಛಿರಸಿ ಮರ್ಮಾಣಿ||೪೫||

Adhikarana marmaNAM sAmAnyalakShaNam (46) · Śloka 46

ಸಾಮಾನ್ಯಲಕ್ಷಣಂ ಪುನರ್ಮರ್ಮಣಾಂ ಪೀಡಿತೇ ರುಜೋತ್ಪತ್ತಿರ್ವಿಷಮಂ ಚ ಸ್ಪನ್ದನಮ್||೪೬||

ಮರ್ಮಣಾಂ ನಾಮ ಸ್ಥಾನಞ್ಚ ಜ್ಞಾತಮ್| ಲಕ್ಷಣಂ ತು ನ ಜ್ಞಾತಮ್| ಅತಸ್ತದ್ವಿಜ್ಞಾನಾರ್ಥಮುಚ್ಯತೇಸಾಮಾನ್ಯೇನೇತ್ಯಾದಿ| ಸರ್ವಮರ್ಮಣಾಮಿದಂ ಲಕ್ಷಣಮಿತ್ಯರ್ಥಃ| ವಿಷಮಮನೇಕರೂಪಮ್|| ೪೬||

Adhikarana marmaviddhalakShaNam (47) · Śloka 47

ಸಾಮಾನ್ಯೇನೈವ ಚ - ದೇಹಪ್ರಸುಪ್ತಿರ್ಗುರುತಾ ಸಮ್ಮೋಹಃ ಶೀತಕಾಮಿತಾ| ಸ್ವೇದೋ ಮೂರ್ಚ್ಛಾ ವಮಿಃ ಶ್ವಾಸೋ ಮರ್ಮವಿದ್ಧಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಮ್||೪೭||

ಸಾಮಾನ್ಯೇನನೈವ ಚೇತಸ್ಯ ದೇಹಪ್ರಸುಪ್ತಿರಿತ್ಯಾದಿನಾ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ| ಪ್ರ್ಸುಪ್ತಿಛೇದಾದ್ಯನಬೋಧಃ| ಸಮ್ಮೋಹೋ ಮೂರ್ಚಾ||೪೭||

Adhikarana marmashabdanirvacanam (48) · Śloka 48

ಅಪಿ ಚ-ಮರಣಕಾರಿತ್ವಾನ್ಮರ್ಮ||೪೮||

ಅಪಿ ಚೇತಿ ಸಮುಚ್ಚಯೇ| ಮರಣಕಾರಿತ್ವಾನ್ಮರ್ಮೇತಿ ನಿರ್ವಚನಮ್|| ೪೮||

Adhikarana mAMsAdibhedena marmaNAM pa~jcadhAtvam (49) · Śloka 49

ತತ್ಪುನರ್ಮಾಂಸಸಿರಾಸ್ನಾಯ್ವಸ್ಥಿಸನ್ಧಿಸನ್ನಿಪಾತಃ| ತೇನ ತಸ್ಮಿನ್ ಪೀಡ್ಯಮಾನೇ ವಿಶೇಷತಃ ಪ್ರಾಣಬಾಧಃ| ಬಾಹುಲ್ಯೇನ ತು ನಿರ್ದೇಶಃ| ತಸ್ಮಾನ್ಮಾಂಸಾದ್ಯಾಶ್ರಯತೋ ಮರ್ಮಾಣಿ ಪಞ್ಚಧಾ ಭಿದ್ಯನ್ತೇ||೪೯||

ತತ್ ಪುನರ್ಮರ್ಮ ಮಾಂಸಾದಿಸನ್ನಿಪಾತಸ್ತೇಷಾಂ ಮಿಶ್ರೀಭಾವೇ ನೈಕತ್ರಾವಸ್ಥಾನಂ ತೇನ ಹೇತುನಾ ತಸ್ಮಿನ್ ಪೀಡಿತೇಽಧಿಕಂ ಪ್ರಾಣಾನಾಮಾಬಾಧೋ ಭವತಿ| ಮಾಂಸಾದೀನಾಂ ಪಞ್ಚಾನಾಂ ಯದ್ಯಪಿ ಮಿಶ್ರೀಭಾವೇನ ಸರ್ವ ಮರ್ಮ ಭವತಿ| ತಥಾಪಿ ಯೋಽಯಂ ಮಾಂಸಮರ್ಮ ಸಿರಾಮರ್ಮ ಇತ್ಯಾದಿ ವ್ಯಪದೇಶಃ ಸ ಬಾಹುಲ್ಯಕೃತ ಏವ| ಯತ್ರ ಮಾಂಸಸ್ಯ ಬಾಹುಲ್ಯಂ ತತ್ರ ಮಾಂಸೇನ ವ್ಯಪದೇಶಃ| ಯತ್ರ ಸಿರಾಣಾಂ ತತ್ರ ಸಿರಾಭಿಃ| ಏವಮನ್ಯತ್ರಾಪಿ ವಾಚ್ಯಮ್| ಏವಂ ಮಾಂಸಾದಿಭೇದೇನ ಪಞ್ಚಧಾ ಮರ್ಮಾಣಿ|| ೪೯||

Adhikarana mAMsamarmANi (50) · Śloka 50

ತದ್ಯಥಾ ತಲಹೃದಯೇನ್ದ್ರಬಸ್ತಿಗುದಸ್ತನರೋಹಿತಾನ್ಯೇಕಾದಶ ಮಾಂಸಮರ್ಮಾಣಿ||೫೦||

ತತ್ರೈಕಾದಶ ಮಾಂಸಮರ್ಮಾಣಿ; ತದ್ಯಥಾ-ಚತುರ್ಷು ಕರಚರಣೇಷು ಚತ್ವಾರಿ ತಲಹೃದಯಾನಿ| ಚತ್ವಾರೀನ್ದ್ರಬಸ್ತಯಃ| ಏಕೋ ಗುದೋ ದ್ವೇ ಸ್ತನರೋಹಿತ ಇತಿ|| ೫೦||

Adhikarana sirAmarmANi (51) · Śloka 51

ಉರ್ವೀಲೋಹಿತಾಖ್ಯನಾಭಿಹೃದಯಸ್ತನಮೂಲಾಪಸ್ತಮ್ಭಾಪಾಲಾಪಪಾರ್ಶ್ವಸನ್ಧಿಬೃಹತೀನೀಲಾಮನ್ಯಾಮಾತೃಕಾಫಣಾಪಾಙ್ಗಸ್ಥಪನೀಶೃಙ್ಗಾಟಕಾನ್ಯೇಕಚತ್ವಾರಿಂಶತ್ಸಿರಾಮರ್ಮಾಣಿ||೫೧||

ಏಕಚತ್ವಾರಿಂಶತ್ ಸಿರಾಮರ್ಮಾಣಿ| ತದ್ಯಥಾ-ಚತಸ್ರ ಉರ್ವ್ಯಶ್ಚತ್ವಾರಿ ಲೋಹಿತಾಕ್ಷಾಣಿ| ಏಕಾ ನಾಭಿರೇಕಂ ಹೃದಯಮ್| ದ್ವೇ ಸ್ತನಮೂಲೇ| ದ್ವಾವಪಸ್ತಮ್ಭೌ| ದ್ವಾವಪಾಲಾಪೀ| ದ್ವೌ ಪಾರ್ಶ್ವಸನ್ಧೀ| ದ್ವೇ ಬೃಹತ್ಯೌ| ದ್ವೇ ನೀಲೇ| ದ್ವೇ ಮನ್ಯೇ| ಅಷ್ಟೌ ಮಾತೃಕಾಃ| ದ್ವೌ ಫಣೌ| ದ್ವೌ ಅಪಾಙ್ಗೌ| ಏಕಾ ಸ್ಥಪನೀ| ಚತ್ವಾರಿ ಶೃಙ್ಗಾಟಕಾನಿ ಇತಿ|| ೫೧||

Adhikarana snAvamarmaNi (52) · Śloka 52

ಕ್ಷಿಪ್ರಕೂರ್ಚಕೂರ್ಚಶಿರೋವಿಟಪಕಕ್ಷಾಧರಾಣಿ ಬಸ್ತ್ಯಂಸವಿಧುರೋತ್ಕ್ಷೇಪಾಃ ಸಪ್ತವಿಂಶತಿಃ ಸ್ನಾವಮರ್ಮಾಣಿ||೫೨||

ಸಪ್ತವಿಂಶತಿಃ ಸ್ನಾವಮರ್ಮಾಣಿ| ತದ್ಯಥಾ-ಕರಚರಣೇಷು ಚತ್ವಾರಿ ಕ್ಷಿಪ್ರಾಣಿ| ಚತ್ವಾರಃ ಕೂರ್ಚಾ| ಚತ್ವಾರಿ ಕೂರ್ಚಶಿರಾಂಸಿ| ದ್ವೇ ವಿಟಪೇ| ದ್ವೌ ಕಕ್ಷ್ಯಾಧರೌ| ಚತ್ವಾರ್ಯ್ಯಾಣಯಃ| ಏಕೋ ಬಸ್ತಿಃ| ದ್ವಾವಂಸೌ| ದ್ವೇ ವಿಧುರೇ| ದ್ವಾವುತ್ಕ್ಷೇಪಾವಿತಿ|| ೫೨||

Adhikarana asthimarmANi (53) · Śloka 53

ಕಟೀಕತರುಣನಿತಮ್ಬಾಂಸಫಲಕಶಙ್ಖಾಸ್ತ್ವಷ್ಟಾವಸ್ಥಿಮರ್ಮಾಣಿ||೫೩||

ಅಷ್ಟಾವಸ್ಥಿ ಮರ್ಮಾಣಿ| ತದ್ಯಥಾ-ದ್ವೇ ಕಟೀಕತರುಣೇ| ದ್ವೌ ನಿತಮ್ಬೌ| ದ್ವಾವಂಸಫಲಕೌ| ದ್ವೌ ಶಙ್ಖಾವಿತಿ|| ೫೩||

Adhikarana sandhimarmANi (54) · Śloka 54

ಗುಲ್ಫಮಣಿಬನ್ಧಜಾನುಕೂರ್ಪರಕುಕುನ್ದರಕೃಕಾಟಿಕಾವರ್ತಸೀಮನ್ತಾಧಿಪತಯೋ ವಿಂಶತಿಃ ಸನ್ಧಿಮರ್ಮಾಣಿ||೫೪||

ವಿಂಶತಿಃ ಸನ್ಧಿಮರ್ಮಾಣಿ| ತದ್ಯಥಾ-ದ್ಬೌ ಗುಲ್ಫೌ| ದ್ವೌ ಮಣಿಬನ್ಧೌ| ದ್ವೇ ಜಾನುನೀ| ದ್ವೇ ಕೂರ್ಪರೇ| ದ್ವೌ ಕುಕುನ್ದರೌ| ದ್ವೇ ಕೃಕಾಟಿಕೇ| ದ್ವೌ ಆವರ್ತೌ| ಪಞ್ಚ ಸೀಮನ್ತಾಃ| ಏಕ ಅಧಿಪತಿಃ|| ೫೪||

Adhikarana punaH prakArantareNa marmANAM pa~jcavidhatvam (55) · Śloka 55

ಪುನಶ್ಚ ಪಞ್ಚಧಾ||೫೫||

ತಾನಿ ಚ ಮಾಂಸಾದಿಭೇದೇನ ಪಞ್ಚಧೋಕ್ತಾನಿ| ಪುನರನ್ಯೇನ ಪ್ರಕಾರೇಣ ಸದ್ಯಃ ಪ್ರಾಣಹರತ್ವಾದಿನಾ ಪಞ್ಚಧೋಚ್ಯನ್ತೇ ೧. ಕಾನಿಚಿತ್ ಸದ್ಯಃ ಪ್ರಾಣಹರಾಣಿ| ೨. ಕಾನಿಚಿತ್ ಕಾಲಾನ್ತರಪ್ರಾಣಹರಾಣಿ| ೩. ಅನ್ಯಾನಿ ವಿಶಲ್ಯಘ್ನಾನಿ| ೪. ಅನ್ಯಾನಿ ವೈಕಲ್ಯಕರಾಣಿ| ೫. ಅನ್ಯಾನಿ ರುಜಾಕರಾಣಿ| ಇತಿ ಪಞ್ಚಪ್ರಕಾರಾಃ|| ೫೫||

Adhikarana sadyaH prANaharANi marmANi (56) · Śloka 56

ಗುದಬಸ್ತಿನಾಭಿಹೃದಯಮಾತೃಕಾಶಙ್ಖಶೃಙ್ಗಾಟಕಾಧಿಪತಯ ಏಕೋನವಿಂಶತಿಃ ಸದ್ಯಃ ಪ್ರಾಣಹರಾಣ್ಯಾಗ್ನೇಯತ್ವಾತ್| ತೇಷಾಂ ಸಪ್ತರಾತ್ರಾಭ್ಯನ್ತರಂ ಕಲಃ||೫೬||

ತತ್ರ ಸದ್ಯಃ ಪ್ರಾಣಹರಾಣಿ ಗುದಬಸ್ತಿನಾಭಿಹೃದಯಾನಿ ಚತ್ವಾರಿ| ಅಷ್ಟೌ ಮಾತೃಕಾಃ| ದ್ಬೌ ಶಙ್ಖೌ| ಚತ್ವಾರಿ ಶೃಙ್ಗಾಟಕಾನಿ| ಏಕೋಽಧಿಪತಿಃ| ಇತ್ಯೇಕೋನವಿಂಶತಿಃ| ಆಘ್ನೇಯತ್ವಮಾಶು ಮರಣಹೇತುಃ| ಸಪ್ತರಾತ್ರಾಭ್ಯನ್ತರಂ ಪ್ರಥಮದಿವಸಾದಿತಿ|| ೫೬||

Adhikarana kAlAntaraprANaharANi marmANi (57) · Śloka 57

ತಲಹೃದಯಕ್ಷಿಪ್ರೇನ್ದ್ರಬಸ್ತಿವಕ್ಷೋಮರ್ಮಕಟೀಕತರುಣನಿತಮ್ಬಪಾರ್ಶ್ವಸನ್ಧಿಬೃಹತೀಸೀಮನ್ತಾಸ್ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಶತ್ಕಾಲಾನ್ತರಪ್ರಾಣಹರಾಣಿ| ಸೌಮ್ಯಾಗ್ನೇಯತ್ವಾತ್ತೇಷಾಂ ಪಕ್ಷಾಭ್ಯನ್ತರಂ ಕಾಲಃ| ತೇಷ್ವಪಿ ತು ಕ್ಷಿಪ್ರಾಣಿ ಕದಾಚಿದಾಶು||೫೭||

ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶನ್ಮರ್ಮಾಣಿ ಸೌಮ್ಯಾಗ್ನೇಯತ್ವಾತ್ ಕಾಲಾನ್ತರೇಣ ವಿಲಮ್ಬಿತಂ ಪ್ರಾಣಹರಾಣಿ| ಪಕ್ಷಾಭ್ಯನ್ತರೇ ವಾ ಪ್ರಹರಾದಿವಶಾದನಿಯಮಃ| ತದ್ಯಥಾ-ಚತ್ವಾರಿ ತಲಹೃದಯಾನಿ| ಚತ್ವಾರಿ ಕ್ಷಿಪ್ರಾಣಿ| ಚತ್ವಾರಃಇನ್ದ್ರಬಸ್ತಯಃ| ಅಷ್ಟೌ ವಕ್ಷೋಮರ್ಮಾಣಿ ಸ್ತನಮೂಲಸ್ತನರೋಹಿತಾಪಸ್ತಮ್ಭಾಪಾಲಾಪಾಖ್ಯಾನಿ| ದ್ವೇ ಕಟೀಕತರುಣೇ| ದ್ವೌ ನಿತಮ್ಬೌ| ದ್ವೌ ಪಾರ್ಶ್ವಸನ್ಧೀ| ದ್ವೇ ಬೃಹತ್ಯೌ| ಪಞ್ಚ ಸೀಮನ್ತಾಃ| ಇತಿ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶತ್| ತೇಷ್ವಪಿ ಮಧ್ಯೇ ಕ್ಷಿಪ್ರಾಣಿ ಸದ್ಯಃ ಪ್ರಾಣಹರಾಣ್ಯಪಿ ಭವನ್ತಿ|| ೫೭||

Adhikarana vishalyaghnAni marmANi (58) · Śloka 58

ಉತ್ಕ್ಷೇಪೌ ಸ್ಥಪನೀ ಚ ತ್ರೀಣಿ ವಿಶಲ್ಯಘ್ನಾನಿ ವಾಯವ್ಯತ್ವಾತ್| ಶಲ್ಯಮುಖಾವರುದ್ಧೋ ಹಿ ಯಾವದತ್ರ ವಾಯುಸ್ಥಿಷ್ಠತಿ ತಾವಜ್ಜೀವತಿ||೫೮||

ತ್ರೀಣಿ ವಿಶಲ್ಯಘ್ನಾನಿ| ತಾನಿ ವಾಯವ್ಯಾನಿ ಶಲ್ಯಂ ಆಕೃಷ್ಟೇ ವಾಯೋರ್ವ್ರಣೇನ ನಿರ್ಗಮನಾನ್ನ ಜೀವತ್ಯತ ಏವ ವಿಶಲ್ಯಂ ಘ್ನನ್ತಿ, ನ ತು ಸಶಲ್ಯಮ್| ತತ್ರ ದ್ವಾವುತ್ಕ್ಷೇಪಾವೇಕಾಸ್ಥಪನೀತಿ ತ್ರೀಣಿ|| ೫೮||

Adhikarana vaikalyakarANi marmANi (59) · Śloka 59

ಕೂರ್ಚಜಾನುಕೂರ್ಪರಾಣ್ಯುರ್ವೀಲೋಹಿತಾಖ್ಯವಿಟಪಕಕ್ಷಾಧರಕುಕುನ್ದರಾಂಸಫಲಕನೀಲಾಮನ್ಯಾಕೃಕಾಟಿಕಾವಿಧುರಫಣಾಪಾಙ್ಗಾವರ್ತ್ತಾಶ್ಚತುಶ್ಚತ್ವಾರಿಂಶದ್ವೈಕಲ್ಯಕರಾಣಿ ಸೌಮ್ಯತ್ವಾತ್| ಸೋಮೋ ಹಿ ಸ್ಥೈರ್ಯಶೈತ್ಯಾಭ್ಯಾಂ ಪ್ರಾಣಾನ್ ಧಾರಯತಿ| ತಾನ್ಯಪಿ ಚ ಕದಾಚಿದಭಿಹತಾನಿ ಮಾರಯನ್ತಿ||೫೯||

ಚತುಶ್ಚತ್ವಾರಿಂಶದ್ವಿಕಲತ್ವಂ ಕುರ್ವನ್ತಿ| ಸೌಮ್ಯತ್ವಾನ್ನ ಮಾರಯನ್ತಿ| ತತ್ರ ಚತ್ವಾರಿ ಕೂರ್ಚಾನಿ| ದ್ವೇ ಜಾನುನೀ| ದ್ವೌ ಕೂರ್ಪರೌ| ಚತಸ್ರಃ ಆಣಯಃ| ಚತಸ್ರ ಉರ್ವ್ಯಃ| ಚತ್ವಾರಿ ಲೋಹಿತಾಕ್ಷಾಣಿ| ದ್ವೌ ವಿಟಪೌ| ದ್ವೌ ಕಕ್ಷಾಧರೌ| ದ್ವೌ ಕುಕುನ್ದರೌ| ದ್ವಾವಂಸೌ| ದ್ವಾವಂಸಫಲಕೌ| ದ್ವೇ ನೀಲೇ| ದ್ವೇ ಮನ್ಯೇ| ದ್ವೇ ಕೃಕಾಟಿಕೇ| ದ್ವೇ ವಿಧುರೇ| ದ್ವೌ ಫಣೌ| ದ್ವಾವಪಾಙ್ಗೌ| ದ್ವಾವಾವರ್ತ್ತಾವಿತಿ| ಏತಾನಿ ಚತುಶ್ಚತ್ವಾರಿಂಶತ್ ಕದಾಚಿನ್ಮಾರಯನ್ತ್ಯಪ್ಯತಿಘಾತಾತ್|| ೫೯||

Adhikarana rujAkarANi marmANi (60) · Śloka 60

ಕೂರ್ಚಶಿರೋಗುಲ್ಫಮಣಿಬನ್ಧಾಸ್ತ್ವಷ್ಟೌ ರುಜಾಕರಾಣ್ಯಗ್ನಿವಾಯುಸೋಮಗುಣಬಾಹುಲ್ಯಾತ್| ಅಗ್ನಿವಾಯೂ ಹಿ ವಿಶೇಷೇಣ ರುಜಾಕರೌ| ಸೋಮಸ್ತು ಪ್ರಾಣಾನವಲಮ್ಬತ ಇತ್ಯುಕ್ತಮ್||೬೦||

ಅಷ್ಟೌ ಮರ್ಮಾಣಿ ರುಜಾಕರಾಣಿ ಸೋಮಾಗ್ನಿವಾಯ್ವಾತ್ಮಕತ್ವಾತ್| ಚತ್ವಾರಿ ಕೂರ್ಚಶಿರಾಂಸಿ ದ್ವೌ ಗುಲ್ಫೌ ದ್ವೌ ಮಣಿಬನ್ಧಾವಿತ್ಯಷ್ಟೌ|| ೬೦||

Adhikarana anyamatena sadyaHprANaharAdimarmavivaraNam (61) · Śloka 61

ಅನ್ಯೇ ತ್ವಾಹುಃ-ಮಾಂಸಾದೀನಾಂ ಪಞ್ಚಾನಾಮಪಿ ವಿವೃದ್ಧಾನಾಂ ಸಮವಾಯಾತ್ ಸದ್ಯಃಪ್ರಾಣಹರಾಣಿ| ಏಕೈಕಹೀನಾನಾಮಲ್ಪಾನಾಂ ಚ ಕ್ರಮಾದಿತರಾಣಿ ಸ್ವಭಾವತ ಏವ ಚ||೬೧||

ಅನ್ಯೇ ತ್ವಾಚಾರ್ಯ್ಯಾ ಆಗ್ನೇಯತ್ವಂ ಹೇತುಂ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಸದ್ಯಃಪ್ರಾಣಹರತ್ವೇ ಪೂರ್ವೋಕ್ತಮಾಂಸಾದಿಪಞ್ಚಕಸ್ಯಾನೂನಾಧಿಕಭಾವೇನ ವಿವೃದ್ಧಸ್ಯ ಹೇತುತ್ವಂ ವದನ್ತಿ| ಯದಾ ಗುದಾದೀನಾಮೇಕೋನವಿಂಶತೇರ್ಮಾಂಸಾದೀನಾಂ ಸಮಾನಾಧಿಕಾನಾಂ ಸನ್ನಿಪಾತಸ್ತದಾ ಸದ್ಯಃ ಪ್ರಾಣಹರತ್ವಮಿತ್ಯರ್ಥಃ| ಆದಿಶಬ್ದೇನಾಸ್ಥಿಸ್ನಾಯುಸಿರಾಸನ್ಧೀನಾಂ ಗ್ರಹಣಮ್| ಇತರಾಣಿ ಕಾಲಾನ್ತರಪ್ರಾಣಹರಾದೀನಿ ಚತ್ವಾರ್ಯೇಕೈಕೇನ ಹೀನಾನಾಂ ಮಾಂಸಾದೀನಾಂ ಸ್ವಲ್ಪಾನಾಂ ಚ ಸನ್ನಿಪಾತಾದ್ಭವನ್ತೀತಿ| ತೇನ ಮಾಂಸಾದೀನಾಮನ್ಯತಮೇನೈಕೇನ ಹೀನಾನಾಂ ಕಾಲಾನ್ತರಪ್ರಾಣಹರಾಣಿ| ದ್ವಿಹೀನಾನಾಂ ವಿಶಲ್ಯಘ್ನಾನಿ| ತ್ರಿಹೀನಾನಾಂ ವೈಕಲ್ಯಜನನಾನಿ| ಏಕಸ್ಯೈವ ಸದ್ಭಾವಾದ್ರುಜಾಕರಾಣಿ| ಸುಶ್ರುತಃ ಪಠತಿ ದ್ವಯೋಃ ಸಙ್ಘಾತಾದೀನಿ, ತನ್ನ ಬುಧ್ಯಾಮಹೇ|| ೬೧||

Adhikarana aparamatam (62) · Śloka 62

ಅನ್ಯೇ ವದನ್ತಿ-ಪ್ರತಿನಿಯತಕರ್ಮಾಣಿ ಚನ್ದ್ರಸೂರ್ಯಾಯಸ್ಕಾನ್ತೋಪಲಾನಾಮಿವಾಮ್ಬುವಹ್ನಿಕಾಲಲೋಹಸಂಶ್ಲೇಷಾಸ್ತಥಾ ಚ ಛಿನ್ನೇಷು ಬಹುಮರ್ಮಸ್ವಪಿ ಪಾಣಿಪಾದೇಷು ಸ್ವಭಾವತ ಏವ ನ ಮೃತ್ಯುಃ||೬೨||

ಅನ್ಯೇ ತ್ವಾಚಾರ್ಯ್ಯಾ ನ ಸೌಮ್ಯಾಗ್ನೇಯತ್ವಾದಿಕಂ ಹೇತುಂ ವದನ್ತಿ| ನಾಪಿ ವಿಶಿಷ್ಟಸ್ಯ ಮಾಂಸಾದೇಃ ಸನ್ನಿಪಾತಮ್| ಅಪಿ ತು ಸ್ವಭಾವಮೇವ ಹೇತುತ್ವೇನೋದ್ದಿಶನ್ತಿ| ತಥಾ ಚನ್ದ್ರಕಾನ್ತಾದೀನಾಮಮ್ಬುಜನ್ಮಾದೌ ತಥಾ ಬಹುಮರ್ಮಾಶ್ರಯೇ ಪಾಣಿಪಾದೇ ಛಿನ್ನೇಽಪಿ ಮೃತ್ಯುರ್ನ ಭವತೀತ್ಯತ್ರಾಪಿ ಸ್ವಭಾವ ಏವ ಹೇತುಃ||೬೨||

Adhikarana aparamate~api hetupratipAdanam (63) · Śloka 63

ಅಪರೇ ಪುನರತ್ರಾಪಿ ಹೇತುಮಾಹುಃ-ಪಾಣಿಪಾದಚ್ಛೇದೇ ಹಿ ಸಿರಾಃ ಸಙ್ಕೋಚಮಾಯಾನ್ತಿ| ತತೋಽಲ್ಪಾಸೃಕ್ಪ್ರವೃತ್ತೇರ್ಜೀವಿತಮ್| ಮರ್ಮವ್ಯಧೇ ತ್ವತಿರಕ್ತಸ್ರುತಿತೋ ವಾಯುವೈಕೃತೇನ ಚ ಮರಣಮ್| ತಸ್ಮಾತ್ ಮರ್ಮಾಭಿಹತಸ್ಯ ತದಙ್ಗಮಾಶು ಸನ್ಧಿದೇಶಾಚ್ಛೇದನೀಯಮ್| ಅತಿಹತಾನಾಂ ತು ಮರ್ಮಣಾಂ ಯಥಾಸ್ವಂ ಪೂರ್ವಂ ಪೂರ್ವಂ ಚ ಕರ್ಮ ಈ ಷದನ್ತೇ ವಾ ಹತಾನಾಮುತ್ತರೋತ್ತರಮೇವ||೬೩||

ಅಪರೇ ಇತ್ಯಾದಿ ಸುಬೋಧಮ್| ತಸ್ಮಾನ್ಮರ್ಮಣ್ಯಭಿಹತಸ್ಯ ತದಙ್ಗಂ ತಸ್ಮಿನ್ ಮರ್ಮಾಶ್ರಿತಂ ತತ್ ಸನ್ಧಿದೇಶಾಚ್ಛೇದನೀಯಮ್| ಸನ್ಧೌ ಛಿನ್ನೇ ಸಙ್ಕುಚಿತಾಃ ಸಿರಾ ರಕ್ತಂ ನ ಮುಞ್ಚನ್ತ್ಯೋ ಜೀವಿತಂ ನ ತ್ಯಜೇತ್| ತೇಷಾಂ ಚ ಮರ್ಮಣಾಂ ಸದ್ಯಃ ಪ್ರಾಣಹರಣಾದಿಕಂ ಪಞ್ಚವಿಧಂ ಕರ್ಮೋಕ್ತಮ್| ತತ್ರಾತಿಹತಾನಾಂ ಮರ್ಮಣಾಮಾತ್ಮೀಯಂ ಕರ್ಮ ಪೂರ್ವಂ-ಪೂರ್ವಂ ಚ ಭವತಿ| ಏತದುಕ್ತಂ ಭವತಿಗುದಾದೀನಾಮಭಿಹತಾನಾಂ ಸ್ವಕೀಯಂ ಸದ್ಯಃ ಪ್ರಾಣಹರಣಮೇವ| ತೇಷಾಂ ಚ ಪೂರ್ವಾಸಮ್ಭವಃ| ತಲಹೃದಯಾದೀನಾಮಭಿಹತಾನಾಂ ಸ್ವಂ ಕರ್ಮ ಕಾಲಾನ್ತರಪ್ರಾಣಹರತ್ವಮ್| ಕದಾಚಿತ್ತು ಪೂರ್ವಮಪಿ ಸದ್ಯಃ ಪ್ರಾಣಹರತ್ವಂ ಭವತಿ| ಉತ್ಕ್ಷೇಪಾದೀನಾಂ ಸ್ವಂ ಕರ್ಮ ವಿಶಲ್ಯಘ್ನತ್ವಮ್| ನ ತು ಪೂರ್ವಂ ಸಮ್ಭವತಿ| ಅಥವಾ ಕಾಲಾನ್ತರಪ್ರಾಣಹರಣಮಪಿ| ಕೂರ್ಚಾದೀನಾಮಭಿಹತಾನಾಂ ಸ್ವಂ ಕರ್ಮ ವೈಕಲ್ಯಕರಣಮ್| ಕದಾಚಿತ್ತು ಪೂರ್ವಮಪಿ ಭವತಿ ಕಾಲಾನ್ತರಪ್ರಾಣಹರತ್ವಮ್| ವಿಶಲ್ಯಹನನಂ ಪೂರ್ವಮಪಿ ನ ಸಮ್ಭವತ್ಯಸಮ್ಭವಾತ್| ಕೂರ್ಚಶಿರಃಪ್ರಭೃತೀನಾಂ ಚಾಭಿಹತಾನಾಂ ಸ್ವಂ ಕರ್ಮ ರುಜಾಕರಣಮ್| ಕದಾಚಿತ್ತು ಪೂರ್ವಮಪಿ ಭವತಿ| ವೈಕಲ್ಯಕರಣಮಿತ್ಯುಕ್ತಮಭಿಹತಾನಾಂ ಯಥಾಸ್ವಂ ಪೂರ್ವಂ-ಪೂರ್ವಂ ಚ ಕರ್ಮ| ಯದಾ ತು ತಾನಿ ಮರ್ಮಾಣಿ ಈಷತ್ಕೋಣೇ ಸ್ತೋಕೇನಾಭಿಘಾತೇನಾಭಿಹತಾನಿ ಭವನ್ತ್ಯನ್ತೇ ವಾ ಪರ್ಯ್ಯನ್ತೇ ವಾಭಿಹತಾನಿ ಭವನ್ತಿ ತದಾ ತೇಷಾಮುತ್ತರಮೇವ| ತೇನ ಸದ್ಯಃ ಪ್ರಾಣಹರಾಣಾಮೀಷದನ್ತೇ ವಾಭಿಹತಾನಾಮುತ್ತರಂ ಕರ್ಮ ಕಾಲಾನ್ತರಪ್ರಾಣಹರಣಮ್| ಕಾಲಾನ್ತರಪ್ರಾಣಹರಾಣಾಮೀಷದನ್ತೇ ವಾಽಭಿಹತಾನಾಮನನ್ತರಮುತ್ತರಂ ಕರ್ಮ ವೈಕಲ್ಯಕರಣಮ್| ವಿಶಲ್ಯಘ್ನತ್ವಂ ನ ಸಮ್ಭವತ್ಯನನ್ತರಮಪಿ| ವಿಶಲ್ಯಘ್ನಾನಾಮನ್ತೇ ವೇಷದ್ವಾಭಿಹತಾನಾಮುತ್ತರಂ ವೈಕಲ್ಯಕರಣಂ ಕರ್ಮ ಭವತಿ| ವೈಕಲ್ಯಕರಾಣಾಮೀಷದನ್ತೇ ಚಾಭಿಹತಾನಾಮುತ್ತರಂ ಕರ್ಮ ರುಜಾಕರಣಮಿತ್ಯುಕ್ತಂ ಯಥೋತ್ತರಮೇವೇತಿ|| ೬೩||

Adhikarana marmaNAM mAnabhedena punaH pa~jcavidhatvam (64) · Śloka 64

ಪುನಶ್ಚ ಪಞ್ಚಧಾ ಭಿದ್ಯನ್ತೇ||೬೪||

ತಾನ್ಯೇವ ಮರ್ಮಾಣ್ಯೇವಂ ಮಾನಭೇದೇನ ಪಞ್ಚವಿಧಾನಿ|| ೬೪||

Adhikarana svA~ggulamAnAni marmANi (65) · Śloka 65

ತದ್ಯಥಾ-ಉರ್ವ್ಯಃ ಕೂರ್ಚಶಿರಾಂಸಿವಿಟಪೇ ಕಕ್ಷಾಧರೇ ಚ ದ್ವಾದಶ ಸ್ವಾಙ್ಗುಲೋನ್ಮಿತಾನಿ||೬೫||

ಉರ್ವ್ಯಾದೀನಿ ದ್ವಾದಶ ಮರ್ಮವತಃ ಸ್ವಾಙ್ಗುಲಮಾನಾನಿ| ಚತ್ವಾರಿ ಚತ್ವಾರಿ ದ್ವೇ ದ್ವೇ ಇತಿ ದ್ವಾದಶ|| ೬೫||

Adhikarana dvya~ggulamAnAni marmANi (66) · Śloka 66

ಗುಲ್ಫೌ ಮಣಿಬನ್ಧೌ ಸ್ತನಮೂಲೇ ಚ ಷಟ್ ದ್ವ್ಯಙ್ಗುಲಾನಿ||೬೬||

ಗುಲ್ಫಾದೀನಿ ಷಡ್ ದ್ವ್ಯಙ್ಗುಲಾನಿ| ದ್ವೇ ದ್ವೇ ದ್ವೇ ಇತಿ ಷಟ್|| ೬೬||

Adhikarana trya~ggulAnAni marmANi (67) · Śloka 67

ಜಾನುನೀ ಕೂರ್ಪರೇ ಚ ಚತ್ವಾರಿ ತ್ರ್ಯಙ್ಗುಲಾನಿ||೬೭||

ಜಾನದ್ವಯಂ ಕೂರ್ಪರದ್ವಯಂ ಚೇತಿ ಚತ್ವಾರಿ ತ್ರ್ಯಙ್ಗುಲಾನಿ|| ೬೭||

Adhikarana pANitalasammitAni marmANi (68) · Śloka 68

ಕೂರ್ಚಾ ಗುದೋ ಬಸ್ತಿರ್ನಾಭಿರ್ಹೃದಯಂ ನೀಲೇ ಮನ್ಯೇ ಮಾತೃಕಾಃ ಸೀಮನ್ತಾಃ ಶೃಙ್ಗಾಟಕಾನಿ ಚೈಕೋನತ್ರಿಂಶತ್ ಪಾಣಿತಲಸಮ್ಮಿತಾನಿ||೬೮||

ಕೂರ್ಚಾದೀನ್ಯೇಕೋನತ್ರಿಂಶತ್ ಸ್ವಹಸ್ತಲಪ್ರಮಾಣಾನಿ|| ೬೮||

Adhikarana ardhA~ggulamAnAni marmANi (69) · Śloka 69

ಶೇಷಾಣಿ ಷಟ್ ಪಞ್ಚಾಶದಙ್ಗುಲದಲಪ್ರಮಾಣಾನಿ||೬೯||

ಶೇಷಾಣಿ ಷಟ್ ಪಞ್ಚಾಶದಙ್ಗುಲದಲಪ್ರಮಾಣಾನಿ| ಅಙ್ಗುಲದಲಮರ್ಧಾಙ್ಗುಲಮ್| ತಥಾ ಚ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ಪಠತಿ'ಶೇಷಾಣಿ ಚಾಙ್ಗುಲಮಿತಾರ್ಧಸಮಾನಿ ದೇಹೇ' ಇತಿ|| ೬೯||

Adhikarana matAntareNa marmamAnAni (70) · Śloka 70

ಅನ್ಯೇ ಪುನರಾಹುಃ-ವ್ರೀಹಿಪ್ರಮಾಣಾನಿ ಕ್ಷಿಪ್ರಾಣಿ| ಕಲಾಯಪ್ರಮಾಣಾಃ ಸ್ತನರೋಹಿತೋತ್ಕ್ಷೇಪಾಃ ತಥಾಽನ್ಯೇ ತಿಲ- ಪ್ರಮಾಣಾನ್ಯಪಿ ಮರ್ಮಾಣೀಚ್ಛನ್ತಿ||೭೦||

ಕೇಚಿನ್ಮತೇನ ತಿಲಪ್ರಮಾಣಾನಿ ಮರ್ಮಾಣೀತಿ ಕಥನಮ್| ಸ್ವಧೀಗಮ್ಯಂ ಶೇಷಮ್|| ೭೦||

Adhikarana AyurmarmANi rakShati (71) · Śloka 71

ಭವನ್ತಿ ಚಾತ್ರ- ಮರ್ಮವ್ಯಾಪ್ತೇಽಪಿ ದೇಹೇಽಸ್ಮಿನ್ನಾಯುರ್ಮರ್ಮಾಣಿ ರಕ್ಷತಿ| ಆಯುಷ್ಯಾಣ್ಯೇವ ಸೇವೇತ ಸದಾ ತಸ್ಮಾದ್ವಿಚಕ್ಷಣಃ||೭೧||

ಭವನ್ತಿ ಚಾತ್ರೇತಿ ಶ್ಲೋಕಾ ಉಚ್ಯನ್ತೇ| ಅಸ್ಮಿನ್ ದೇಹೇ ಮರ್ಮಭಿಃ ಸ್ಪರ್ಶಮಾತ್ರಪ್ರಾಣಹರೈರ್ವ್ಯಾಪ್ತೇಽಪಿ ತಾನಿ ಮರ್ಮಾಣ್ಯಭಿಘಾತಾದಿಭ್ಯ ಆಯೂ ರಕ್ಷತ್ಯಕ್ಷೀಣಾಯುಷಾಂ ಹಿ ಮರ್ಮೋಪತಾಪೋ ನೋತ್ಪದ್ಯತೇ| ತಸ್ಮಾದ್ಧೇತೋರಾಯುಷ್ಯಾಣ್ಯೇವ ವಸ್ತುನಿ ಸೇವೇತ ವಿಚಕ್ಷಣಃ| ತದೇವ ವಿದ್ಧಮರ್ಮಾಬಾಧೇಭ್ಯೋ ರಕ್ಷತಿ||೭೧||

Adhikarana marmANi yatnataH pAlanIyAni (72) · Śloka 72

ಮರ್ಮಾಭಿಘಾತಃ ಸ್ವಲ್ಪೋಽಪಿ ಪ್ರಾಯಶೋ ಬಾಧತೇತರಾಮ್| ರೋಗಾ ಮರ್ಮಾಶ್ರಯಾಸ್ತದ್ವತ್ ಪ್ರಕಾನ್ತಾ ಯತ್ನತೋಽಪಿ ಚ||೭೨||

ಯಥಾ ಮರ್ಮಣ್ಯಭಿಘಾತಃ ಸ್ವಲ್ಯೋಽಪಿ ಬಾಧತೇತರಾಮತಿಶಯೇನ ಬಾಧತೇ| ತಥಾ ಯೇ ಮರ್ಮಾಶ್ರಿತಾ ರೋಗಾಸ್ತೇ ಪ್ರಯತ್ನೇನ ಪ್ರಕ್ರಾನ್ತಾಶ್ಚಿಕಿತ್ಸಿತುಮಾರಬ್ಧಾಸ್ತದ್ವತ್ ಸ್ವಲ್ಪಾ ಅಪಿ ಬಾಧನ್ತೇತರಾಮಿತ್ಯರ್ಥಃ| ತಸ್ಮಾದ್ಯತ್ನೇನ ಪಾಲಯೇದಿತಿ ತಾತ್ಪರ್ಯ್ಯಾರ್ಥಃ|| ೭೨||

Adhikarana marmopaghAtAnmumUrShorlakShaNAni (73) · Śloka 73

ವಿಕ್ಷಿಪ್ಯತೇ ಭೃಶಂ ಸೀದನ್ ಶೂನ್ಯೋ ಭ್ರಮತಿ ವೇಪತೇ| ಊರ್ಧ್ವಂ ಶ್ವಸಿತಿ ಕೃಚ್ಛ್ರೇಣ ಸ್ರಸ್ತಗಾತ್ರೋ ಮುಹುರ್ಮುಹುಃ| ಹೃದಯಂ ದಹ್ಯತೇ ಚಾಸ್ಯ ನೈಕಸ್ಥಾನೇಽವತಿಷ್ಠತೇ| ಮರ್ಮೋಪಘಾತಾನ್ಮರಣಮೇತೈರ್ಲಿಙ್ಗೈಃ ಸಮಶ್ನುತೇ||೭೩||

ಮರ್ಮಣಿ ಭಗ್ನಸ್ಯ ಮುಮೂರ್ಷೋರ್ಮರಣಲಕ್ಷಣಾನಿ ವಿಕ್ಷಿಪ್ಯತೇ ಭೃಶಂ ಸೀದನ್ನಿತ್ಯಾದಿನೋಚ್ಯನ್ತೇ| ಮರಣಮಶ್ನುತೇ ಪ್ರಾಪ್ನೋತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ|| ೭೩||

Adhikarana raktAtisrutireva maraNahetuH (74) · Śloka 74

ಅಮರ್ಮವಿದ್ಧೋಽಪಿ ನರಶ್ಛೇದಭೇದಾದಿಪೀಡಿತಃ| ಅತಿನಿಸ್ಸೃತರಕ್ತಶ್ಚ ಸದ್ಯಸ್ತ್ಯಜತಿ ಜೀವಿತಮ್| ಅತೋಽನ್ಯಥಾ ಜೀವತಿ ತು ವಿದ್ಧಃ ಶರಶತೈರಪಿ||೭೪||

ನ ಕೇವಲಂ ತು ಮರ್ಮವಿದ್ಧ ಏವ ಜೀವಿತಂ ತ್ಯಜತಿ ಯಾವದಮರ್ಮವಿದ್ಧೋಽಪಿ ರಕ್ತಸ್ಯಾತಿಸ್ರುತೇಃ ಸದ್ಯ ಏವ ಜೀವಿತಂ ಜಹಾತಿ| ಅತೋಽನ್ಯಥಾ ಯಥೋಕ್ತವೈಪರೀತ್ಯೇ ಮರ್ಮವ್ಯಧೇ ರತ್ಕಾಸ್ರುತೌ ಚ ಶರಶತೈರಪಿ ವಿದ್ಧೋ ಜೀವತಿ|| ೭೪||

Adhikarana marmaviddhaM pratyAkhyAya cikitset (75-7) · Śloka 7

ಪುಣ್ಯವಾನ್ನಿಯತಾಯುಶ್ಚ ನ ಕಥಞ್ಚಿನ್ನ ಜೀವತಿ| ತಸ್ಮಾದಾಚರಮೋಚ್ಛ್ವಾಸಾಚ್ಚಿಕಿತ್ಸೇದೇವ ಯತ್ನತಃ| ತದ್ಬನ್ಧುಮಿತ್ರಾನುಮತಃ ಪ್ರತ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾತುರಂ ಭಿಷಕ್||೭೫|| ಇತಿ ವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸ್ಯ ಸೂನೋರ್ವಾಗ್ಭಟಸ್ಯ ಕೃತೌ ಅಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಶಾರೀರಸ್ಥಾನೇ ಮರ್ಮವಿಭಾಗೋನಾಮ ಸಪ್ತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೭||

ತಥಾ ಯಶ್ಚ ಪುಣ್ಯವಾನ್ ಸುಕರ್ಮಾ ಯಶ್ಚ ನಿಯತಾಯುಃ ಸ ನ ಕಶ್ಚಿನ್ನ ಜೀವತಿ| ಸರ್ವಥಾ ಜೀವತೀತ್ಯರ್ಥಃ| ನಿಯತಾಯುರ್ಯಸ್ಯ ಬಲವತಾ ದೈವೇನ ಕರ್ಮಣಾ ಚ ಆಯುರ್ನಿಯತಕಾಲಂ ಕೃತಮ್| ತಸ್ಮಾದ್ಯಥಾ ಕ್ಷೀಣಾಯುರ್ಜೀವತ್ಯತೋ ಮರ್ಮವಿದ್ಧಮಾತುರಂ ಪ್ರತ್ಯಾಖ್ಯಾಯ ಆಚರಮೋಚ್ಛ್ವಾಸಾಚ್ಚಿಕಿತ್ಸೇತ್| ತಸ್ಯಾತುರಸ್ಯ ಬನ್ಧ್ವಾದೀನಾಮನುಮತಃ ಸನ್| ಏತಾವತಾ ಸಿದ್ಧ್ಯಭಾವೇಽಪ್ಯಯಶೋ ನ ಲಭತ ಇತಿ|| ೭೫|| ಇತಿ ಶ್ರೀಮನ್ಮಹಾಮಹೋಪಾಧ್ಯಾಯೇನ್ದುವಿರಚಿತಾಯಾಮ್ ಅಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹವ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಶಶಿಲೇಖಾಯಾಂ ಶಾರೀರಸ್ಥಾನೇ ಸಪ್ತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ