Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

11. vikr̥tavyādhivijñānīyaḥ

Adhikarana atha vikRutavyAdhivij~jAnIyo nAmaikAdasho~adhyAyaH pratij~jA (1) · Śloka 1

ಅಥಾತೋ ವಿಕೃತಿವ್ಯಾಧಿವಿಜ್ಞಾನೀಯಮಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ|೧|

View original

अथातो विकृतिव्याधिविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः|१|

🔊 Audio coming soon

ಚೇಷ್ಟಾದೀನಾಂ ಸ್ವರೂಪಂ ದರ್ಶಯಿತ್ವಾ ವ್ಯಾಧೀನಾಂ ಮಾರಣಾತ್ಮಕಾನಾಂ ಲಕ್ಷಣಪರಿಜ್ಞಾನಾರ್ಥಮಧ್ಯಾಯಾರಮ್ಭಃ|| ೧||

Adhikarana hetvAdibhiratimAtrairvyAdhyudbhave riShTam (1) · Śloka 1

ಸರ್ವೈರ್ಯಥಾಸ್ವಂ ಹೇತುಪ್ರಾಗ್ರೂರೂಪೈರೈಮಾತ್ರೈರ್ಯಸ್ಯ ವ್ಯಾಧಿರುತ್ಪದ್ಯತೇ||೧||

View original

सर्वैर्यथास्वं हेतुप्राग्रूरूपैरैमात्रैर्यस्य व्याधिरुत्पद्यते||१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vyAdhitamukhakarajaradanodarA- shrayANi riShTAni (2) · Śloka 2

ವ್ಯಾಧಿತಸ್ಯ ವಾ ಯಸ್ಯಾಶು ಮುಖೇ ಪಿಪ್ಲುವ್ಯಙ್ಗಲೇಖಾತಿಲ- ಕಾಲಕಾಃ| ಕರಜರದನೇಷು ವಾ ಪುಷ್ಪಾಣ್ಯುದರೇ ವಾ ನಾನಾವರ್ಣಾಃ ಸಿರಾಃ||೨||

View original

व्याधितस्य वा यस्याशु मुखे पिप्लुव्यङ्गलेखातिल- कालकाः| करजरदनेषु वा पुष्पाण्युदरे वा नानावर्णाः सिराः||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana cakShurnIsikAshrayANi riShTAni (1) · Śloka 1

ಯಸ್ಯ ಶುಷ್ಯತೋ ನೇತ್ರೋಪದೇಹೋ ವರ್ತ್ಮನಾಸಿಕಾನ್ಯತರಶ್ವಯಥುರ್ವರ್ತ್ಮ ಸ್ರಂಸೋ ವಾ|೧|

View original

यस्य शुष्यतो नेत्रोपदेहो वर्त्मनासिकान्यतरश्वयथुर्वर्त्म स्रंसो वा|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kShuttRuShNayorbahubhirannapAnaira- pyashAntaye riShTam (1) · Śloka 1

ಯಸ್ಯ ಕ್ಷೀಣಸ್ಯ ಕ್ಷುತ್ತೃಷ್ಣಾ ವಾ ಹೃದ್ಯೈರ್ಬಹುಭಿರಪ್ಯನ್ನಪಾನೈರ್ನ ಶಾ ಮ್ಯತಿ||೧||

View original

यस्य क्षीणस्य क्षुत्तृष्णा वा हृद्यैर्बहुभिरप्यन्नपानैर्न शा म्यति||१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana mukhAtsaphenaraktasrutau kukShyu- rasoH shUle ca riShTam (3) · Śloka 3

ಯಸ್ಯ ಸಫೇನಮಸೃಕ್ಪ್ರಸಿಚ್ಯೇತೇ| ಕುಕ್ಷಿಶೂಲಞ್ಚ| ಉರಸೋ ವಾ||೩||

View original

यस्य सफेनमसृक्प्रसिच्येते| कुक्षिशूलञ्च| उरसो वा||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana mukhAnnIlapItalohitashleShmanirgame riShTam (1) · Śloka 1

ಯಸ್ಯ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ ನೀಲಪೀತಲೋಹಿತೋ ಬಹುಶಶ್ಚ|೧|

View original

यस्य श्लेष्मा नीलपीतलोहितो बहुशश्च|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana grIvAvamarddajihvAshoShakaNThAsya- gudapAkarUpANi riShTani (1) · Śloka 1

ಯಸ್ಯ ಬಲವಾನ್ ಗ್ರೀವಾವಮರ್ದ್ದೋ ಜಿಹ್ವಾಶೋಷಃ ಕಣ್ಠಾಸ್ಯಗುದ ಪಾಕಶ್ಚ|೧|

View original

यस्य बलवान् ग्रीवावमर्द्दो जिह्वाशोषः कण्ठास्यगुद पाकश्च|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana pakvAshayotthaparikartikAtRuShNA~ati mAtragudagrahAshrayANi riShTani (1) · Śloka 1

ಯಸ್ಯ ಪಕ್ವಾಶಯೋತ್ಥಾ ಪರಿಕರ್ತಿಕಾಽತಿತೃಷ್ಣಾತಿಮಾತ್ರಶ್ಚ ಗುದ ಗ್ರಹಃ|೧|

View original

यस्य पक्वाशयोत्था परिकर्तिकाऽतितृष्णातिमात्रश्च गुद ग्रहः|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana saMj~jAnAshapUrvakaM kaNThe ghurghurakashabde riShTam (1) · Śloka 1

ಯಸ್ಯಾಮಪಕ್ವಾಶಯಾನ್ಯತರಮಾಶ್ರಿತ್ಯ ಸಂಜ್ಞಾಂ ಚ ಹತ್ವಾ ವಾಯುಃ ಕಣ್ಠೇ ಘುರ್ಘುರಕಂ ಕರೋತಿ||೧||

View original

यस्यामपक्वाशयान्यतरमाश्रित्य संज्ञां च हत्वा वायुः कण्ठे घुर्घुरकं करोति||१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana tRuShNAbhivRuddhihRucchUlayo riShTam (2) · Śloka 2

ಯಸ್ಯ ಕ್ಷೀಣಸ್ಯ ತೃಷ್ಣಾಭಿವೃದ್ಧಿರ್ಹೃದಿ ಶೂಲಞ್ಚ| ತಥಾ ಹಿಧ್ಮಾ ರಕ್ತಾತಿಸಾರೌ ವಾಽಽಧ್ಮಾನಾತಿಸಾರೌ ವಾ| ಭೃಶಂ ಸತೃಷ್ಣೌ ಸ ಪರಾಸುರಿತಿ||೨||

View original

यस्य क्षीणस्य तृष्णाभिवृद्धिर्हृदि शूलञ्च| तथा हिध्मा रक्तातिसारौ वाऽऽध्मानातिसारौ वा| भृशं सतृष्णौ स परासुरिति||२||

🔊 Audio coming soon

ಯಸ್ಯ ಸರ್ವೈರಿತ್ಯಾದೇಃ ಸ ಪರಾಸುರಿತ್ಯನೇನ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ| ಯಥಾಸ್ವಂ ಹೇತ್ವಾದಿಭಿರತಿಮಾತ್ರೈರಿತಿ| ಜ್ವರೋ ಹೇತ್ವಾದಿಭಿಃ ಪರಿಪೂರ್ಣಸ್ತಥಾ ರಕ್ತಪಿತ್ತಾದಿಷ್ವಪಿ ವಾಚ್ಯಮ್| ಕ್ಷೀಣಸ್ಯ ಸತಃ ಕ್ಷುತ್ ಬಹುನಾಪ್ಯನ್ನೇನ ನ ಶಾಮ್ಯತಿ| ತೃಡ್ವಾ ಬಹುನಾ ಪಾನೇನ| ಸಫೇನಮಸೃಕ್ಷ್ಠೀವನವತ್ ಮುಖಾತ್ ಪ್ರಸಿಚ್ಯತೇ| ಉರಸೋ ವಾ ಶೂಲಮಿತ್ಯನುವರ್ತ್ತತೇ| ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ ಪ್ರಸಿಚ್ಯತ ಇತ್ಯನೇನ ಚ ಸಮ್ಬಧ್ಯತೇ| ಗ್ರೀವಾವಮರ್ದ್ದಾದಿಗುದಪಾಕಾನ್ತಂ ಯುಗಪದ್ ವರ್ತ್ತತೇ| ಶಕೃದ್ಭೇದಾನ್ತಂ ವಸ್ತುಯುಗಪತ್| ಪರಿಕಾರ್ತಿಕಾದ್ಯತಿಮಾತ್ರಗುದಗ್ರಹಾನ್ತಂ ವಸ್ತು ಪಕ್ವಾಶಯಸ್ಯ ಛೇದನಮಿವ ಯಾ ವೇದನಾ ಸ ಪರಿಕರ್ತಿಕಾ| ಸಂಜ್ಞಾಂ ಹತ್ವಾ ಅಚೇತನಂ ಕೃತ್ವ| ಘುರ್ಘುರಕಮವ್ಯಕ್ತಶಬ್ದವಿಶೇಷಮ್|| ೨||

Adhikarana jvarariShTAni (5) · Śloka 5

ಜ್ವರೋ ನಿಹನ್ತಿ ಬಲವಾನ್ ಗಮ್ಭೀರೋ ದೈರ್ಘರಾತ್ರಿಕಃ| ಸಪ್ರಲಾಪಭ್ರಮಶ್ವಾಸಃ ಕ್ಷೀಣಂ ಶೂನಂ ಹತಾನಲಮ್| ಅಕ್ಷಾಮಂ ಸಕ್ತವಚನಾಂ ರಕ್ತಾಂಕ್ಷಂ ಹೃದಿ ಶೂಲಿನಮ್| ಸಶುಷ್ಕಕಾಸಃ ಪೂರ್ವಾಹ್ಣೇ ಯೋಽಪರಾಹ್ಣೇಽಪಿ ವಾ ಭವೇತ್| ಬಲಮಾಂಸವಿಹೀನಸ್ಯ ಶ್ಲೇಷ್ಮಕಾಸಸಮನ್ವಿತಃ|೫|

View original

ज्वरो निहन्ति बलवान् गम्भीरो दैर्घरात्रिकः| सप्रलापभ्रमश्वासः क्षीणं शूनं हतानलम्| अक्षामं सक्तवचनां रक्तांक्षं हृदि शूलिनम्| सशुष्ककासः पूर्वाह्णे योऽपराह्णेऽपि वा भवेत्| बलमांसविहीनस्य श्लेष्मकाससमन्वितः|५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana raktapittariShTAni (5) · Śloka 5

ರಕ್ತಪಿತ್ತಂ ಭೃಶಂ ರಕ್ತಂ ಕೃಷ್ಣಮಿನ್ದ್ರಧನುಷ್ಪ್ರಭಮ್| ತಾಮ್ರಹಾರಿದ್ರಹರಿತಂ ರೂಪಂ ರಕ್ತಂ ಪ್ರದರ್ಶಯೇತ್| ರೋಮಕೂಪಪ್ರವಿಸೃತಂ ಕಣ್ಠಾಸ್ಯಹೃದಯೇ ಸಜತ್| ವಾಸಸೋಽರಞ್ಜನಂ ಪೂತಿ ವೇಗವಚ್ಚಾತಿಭೂತಿ ಚ| ವೃದ್ಧಂ ಪಾಣ್ಡುಜ್ವರಚ್ಛರ್ದಿ ಕಾಸಶೋಫಾತಿಸಾರಿಣಮ್||೫||

View original

रक्तपित्तं भृशं रक्तं कृष्णमिन्द्रधनुष्प्रभम्| ताम्रहारिद्रहरितं रूपं रक्तं प्रदर्शयेत्| रोमकूपप्रविसृतं कण्ठास्यहृदये सजत्| वाससोऽरञ्जनं पूति वेगवच्चातिभूति च| वृद्धं पाण्डुज्वरच्छर्दि कासशोफातिसारिणम्||५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kAsashvAsariShTAni (1) · Śloka 1

ಕಾಸಶ್ವಾಸೌ ಜ್ವರಚ್ಛರ್ದಿತೃಷ್ಣಾತಿಸಾರಶೋಫಿನಮ್||೧||

View original

कासश्वासौ ज्वरच्छर्दितृष्णातिसारशोफिनम्||१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana rAjarakShmariShTAni (7) · Śloka 7

ಯಕ್ಷ್ಮಾ ಪಾರ್ಶ್ವರುಜಾಽಽನಾಹರಕ್ತಚ್ಛರ್ದ್ಯಸತಾಪಿನಮ್| ಛರ್ದಿರ್ವೇಗವತೀ ಮೂತ್ರಶಕೃದ್ಗನ್ಧಿಃ ಸಚನ್ದ್ರಿಕಾ| ಸಾಸ್ರವಿಟ್ಪೂಯರುಕ್ಕಾಸಶ್ವಾಸವತ್ಯನುಷಙ್ಗಿಣೀ| ತೃಷ್ಣಾನ್ಯರೋಗಕ್ಷಪಿತಂ ಬಹಿರ್ಜಿಹ್ವಂ ವಿಚೇತನಮ್| ಮದಾತ್ಯಯೋಽತಿಶೀತಾರ್ತಂ ಕ್ಷೀಣಂ ತೈಲಪ್ರಭಾನನಮ್| ಅರ್ಶಾಂಸಿ ಪಾಣಿಪನ್ನಾಭಿಗುದಮುಷ್ಕಾಸ್ಯಶೋಫಿನಮ್| ಹೃತ್ಪಾರ್ಶ್ವಾಙ್ಗರುಜಾಚ್ಛರ್ದಿ ಪಾಯುಪಾಕಜ್ವರಾತುರಮ್||೭||

View original

यक्ष्मा पार्श्वरुजाऽऽनाहरक्तच्छर्द्यसतापिनम्| छर्दिर्वेगवती मूत्रशकृद्गन्धिः सचन्द्रिका| सास्रविट्पूयरुक्कासश्वासवत्यनुषङ्गिणी| तृष्णान्यरोगक्षपितं बहिर्जिह्वं विचेतनम्| मदात्ययोऽतिशीतार्तं क्षीणं तैलप्रभाननम्| अर्शांसि पाणिपन्नाभिगुदमुष्कास्यशोफिनम्| हृत्पार्श्वाङ्गरुजाच्छर्दि पायुपाकज्वरातुरम्||७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana atIsArariShTani (9) · Śloka 9

ಅತೀಸಾರೋ ಯಕೃತ್ಪಿಣ್ಡಮಾಂಸಧಾವನಮೇಚಕೈಃ| ತುಲ್ಯಸ್ತೈಲಘೃತಕ್ಷೀರದಧಿಮಜ್ಜವಸಾಸವೈಃ| ಮಸ್ತುಲುಙ್ಗಮಷೀಪೂಯವೇಶವಾರಾಮ್ಬುಮಾಕ್ಷಿಕೈಃ| ಅತಿರಕ್ತಾಸಿತಸ್ನಿಗ್ಧಪೂತ್ಯಚ್ಛಘನವೇದನಃ| ಕರ್ಬೂರಂ ಪ್ರಸ್ರವನ್ ಧಾತೂನ್ ನಿಷ್ಪುರೀಷೋತ್ಥವಾತಿವಿಟ್| ತನ್ತುಮಾನ್ ಮಕ್ಷಿಕಾಕ್ರಾನ್ತೋ ರಾಜೀಮಾಂಶ್ಚನ್ದ್ರಕೈರ್ಯುತಃ| ಶೀರ್ಣಪಾಯುಂ ಬಲಿಂ ಮುಕ್ತನಾಲಂ ಪರ್ವಾಸ್ಥಿಶೂಲಿನಮ್| ಸ್ರಸ್ತಪಾಯುಃ ಬಲಕ್ಷೀನಮನ್ನಮೇವೋಪವೇಶಯೇತ್| ಸತೃಟ್ಕಾಸಜ್ವರಚ್ಛರ್ದಿದಾಹಾಽಽನಾಹಪ್ರವಾಹಿಕಃ||೯||

View original

अतीसारो यकृत्पिण्डमांसधावनमेचकैः| तुल्यस्तैलघृतक्षीरदधिमज्जवसासवैः| मस्तुलुङ्गमषीपूयवेशवाराम्बुमाक्षिकैः| अतिरक्तासितस्निग्धपूत्यच्छघनवेदनः| कर्बूरं प्रस्रवन् धातून् निष्पुरीषोत्थवातिविट्| तन्तुमान् मक्षिकाक्रान्तो राजीमांश्चन्द्रकैर्युतः| शीर्णपायुं बलिं मुक्तनालं पर्वास्थिशूलिनम्| स्रस्तपायुः बलक्षीनमन्नमेवोपवेशयेत्| सतृट्कासज्वरच्छर्दिदाहाऽऽनाहप्रवाहिकः||९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana ashmarIriShTAni (3) · Śloka 3

ಅಶ್ಮರೀ ಶೂನವೃಷಣಂ ಬದ್ಧಮುತ್ರಂ ರುಜಾರ್ದಿತಮ್||೩||

View original

अश्मरी शूनवृषणं बद्धमुत्रं रुजार्दितम्||३||

🔊 Audio coming soon

ಜ್ವರ ಇತ್ಯಾದಿ ಸುಬೋಧಮ್| ಗಮ್ಭೀರೋಽನ್ತರ್ವೇಗಃ| ದೀರ್ಘರಾತ್ರಿಕೋ ಬಹುಕಾಲಪ್ರರೂಢಃ| ಅಪರಾಹ್ನೇ ಶ್ಲೇಷ್ಮಕಾಸಸಮನ್ವಿತ ಇತ್ಯನೇನ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ| ಸಜನ್ ಸಙ್ಗಚ್ಛನ್| ವಾಸಸೋಽರಞ್ಜನಂ ಧೌತಸ್ಯಾಪಿ ವ್ರುದ್ಧಂ ಗತವಯಸ್ಕಂ ಕರ್ಮ| ರಕ್ತಪಿತ್ತಂ ಕರ್ತ್ತೃ ನಿಹನ್ತಿ ತಥಾ ಪಾಣ್ಡ್ವಾದಿಯುಕ್ತಂ ಕರ್ಮ| ಕಾಸಶ್ವಾಸೌ ಜ್ವರಾದಿಯುಕ್ತಮ್| ಸಹಾಽಸ್ರವಿಡ್ಭ್ಯಾಂ ವರ್ತ್ತತ ಇತಿ ಸಾಽಸ್ರವಿಟ್| ತಥಾ ಪೂಯಾದಿಮತೀ| ಅನುಷಙ್ಗಿಣೀ ಚಿರಪ್ರಸಕ್ತಾ| ಅನ್ಯೇನಕ್ ರೋಗೇಣ ಜ್ವರಾದಿನಾ ಕ್ಷಪಿತಮ್| ಮೇಚಕಮನೇಕವರ್ಣಮ್| ಮಸ್ತುಲುಙ್ಗಂ ಕಪಾಲಮಜ್ಜಾ| ವೇಶ್ವಾರಃ ಕುಟ್ಟಿತಂ ಮಾಂಸಮ್| ಕರ್ಬುತೋ ವರ್ಣವಿಶೇಷಃ| ಶೀರ್ಣಪಾಯುಬಲಿತ್ವಾದಿಯುಕ್ತಮತೀಸಾರೋ ನಿಹನ್ತಿ| ಶೀರ್ಣಾಃ ಪಾಯುರ್ವಲಯಶ್ಚ ಯಸ್ಯ ತಮ್| ಮುಕ್ತನಾಲಂ ಸ್ರಸ್ತಗುದಬನ್ಧಮ್| ಸಹ ತೃಡಾದಿಭಿರ್ವರ್ತ್ತತ ಇತಿ ಸ ತಥೋಕ್ತೋಽತಿಸಾರಃ| ಪ್ರವಾಹಿಕಾ ನಿಸ್ತಾನಿಕಾ|| ೩||

Adhikarana pramehariShTAni (1) · Śloka 1

ಮೇಹಸ್ತೃಡ್ದಾಹಪಿಟಕಾ ಮಾಂಸಕೋಥಾತಿಸಾರಿಣಮ್||೧||

View original

मेहस्तृड्दाहपिटका मांसकोथातिसारिणम्||१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana pramehapiTakAriShTAni (4) · Śloka 4

ಪಿಟಕಾ ಮರ್ಮಹೃತ್ಪೃಷ್ಠಸ್ತನಾಂಸಗುದಮೂರ್ದ್ಧಗಾ| ಪರ್ವಪಾದಕರಸ್ಥಾ ವಾ ಮನ್ದೋತ್ಸಾಹಂ ಪ್ರಮೇಹಿಣಮ್| ಸರ್ವಂ ಚ ಮಾಂಸಸಙ್ಕೋಥದಾಹತೃಷ್ಣಾಮದಜ್ವರೈಃ| ವಿಸರ್ಪಮರ್ಮಸಂರೋಧಹಿಧ್ಮಾಶ್ವಾಸಭ್ರಮಕ್ಲಮೈಃ||೪||

View original

पिटका मर्महृत्पृष्ठस्तनांसगुदमूर्द्धगा| पर्वपादकरस्था वा मन्दोत्साहं प्रमेहिणम्| सर्वं च मांससङ्कोथदाहतृष्णामदज्वरैः| विसर्पमर्मसंरोधहिध्माश्वासभ्रमक्लमैः||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana gulmariShTAni (3) · Śloka 3

ಗುಲ್ಮಃ ಪೃಥುಪರಿಣಾಹೋ ಘನಃ ಕೂರ್ಮ ಇವೋನ್ನತಃ| ಸಿರಾನದ್ಧೋ ಜ್ವರಚ್ಛರ್ದಿಹಿಧ್ಮಾಽಽಧ್ಮಾನರುಜಾನ್ವಿತಃ| ಕಾಸಪೀನಸಹೃತ್ಲ್ಲಾಸಶ್ವಾಸಾತೀಸಾರಶೋಫವಾನ್||೩||

View original

गुल्मः पृथुपरिणाहो घनः कूर्म इवोन्नतः| सिरानद्धो ज्वरच्छर्दिहिध्माऽऽध्मानरुजान्वितः| कासपीनसहृत्ल्लासश्वासातीसारशोफवान्||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana udarariShTAni (4) · Śloka 4

ವಿಣ್ಮೂತ್ರಸಂಗ್ರಹಶ್ವಾಸಶೋಫಹಿಧ್ಮಾಜ್ವರಭ್ರಮೈಃ| ಮೂರ್ಚ್ಛಾಚ್ಛರ್ದ್ಯತಿಸಾರೈಶ್ಚ ಜಠರಂ ಹನ್ತಿ ದುರ್ಬಲಮ್| ಶೂನಾಕ್ಷಂ ಕುಟಿಲೋಪಸ್ಥಮುಪಕ್ಲಿನ್ನತನುತ್ವಚಮ್| ವಿರೇಚನಹೃತಾನಾಹಮಾಽಽನಹ್ಯನ್ತಂ ಪುನಃ ಪುನಃ||೪||

View original

विण्मूत्रसंग्रहश्वासशोफहिध्माज्वरभ्रमैः| मूर्च्छाच्छर्द्यतिसारैश्च जठरं हन्ति दुर्बलम्| शूनाक्षं कुटिलोपस्थमुपक्लिन्नतनुत्वचम्| विरेचनहृतानाहमाऽऽनह्यन्तं पुनः पुनः||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana pANDurogariShTani (1) · Śloka 1

ಪಾಣ್ಡುರೋಗಃ ಶ್ವಯಥುಮಾನ್ ಪೀತಾಕ್ಷಿನಖದರ್ಶನಮ್||೧||

View original

पाण्डुरोगः श्वयथुमान् पीताक्षिनखदर्शनम्||१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shophariShTAni (4) · Śloka 4

ತನ್ದ್ರಾದಾಹಾರುಚಿಚ್ಛರ್ದಿಮೂರ್ಚ್ಛಾಧ್ಮಾನಾತಿಸಾರವಾನ್| ಅನೇಕೋಪದ್ರವಯುತಃ ಪಾದಾಭ್ಯಾಂ ಪ್ರಸೃತೋ ನರಮ್| ನಾರೀಂ ಶೋಫೋಮುಖಾದ್ಧನ್ತಿ ಕುಕ್ಷಿಗುಹ್ಯಾದುಭಾವಪಿ| ರಾಜೀಚಿತಃ ಸ್ರವಂಶ್ಛರ್ದಿಜ್ವರಶ್ವಾಸಾತಿಸಾರಣಿಮ್| ಜ್ವರಾತಿಸಾರೌ ಶೋಫಾನ್ತೇಶ್ವಯಥುರ್ವಾ ತಯೋಃ ಕ್ಷಯೇ| ದುರ್ಬಲಸ್ಯ ವಿಶೇಷೇಣ ಜಾಯನ್ತೇಽನ್ತಾಯ ದೇಹಿನಃ| ಶ್ವಯಥುರ್ಯಸ್ಯ ಪಾದಸ್ಥಃ ಪರಿಸ್ರಸ್ತೇ ಚ ಪಿಣ್ಡಿಕೇ| ಸೀದತಃ ಸಕ್ಥಿನೀ ಚೈವ ತಂ ಭಿಷಕ್ ಪರಿವರ್ಜಯೇತ್|೪|

View original

तन्द्रादाहारुचिच्छर्दिमूर्च्छाध्मानातिसारवान्| अनेकोपद्रवयुतः पादाभ्यां प्रसृतो नरम्| नारीं शोफोमुखाद्धन्ति कुक्षिगुह्यादुभावपि| राजीचितः स्रवंश्छर्दिज्वरश्वासातिसारणिम्| ज्वरातिसारौ शोफान्तेश्वयथुर्वा तयोः क्षये| दुर्बलस्य विशेषेण जायन्तेऽन्ताय देहिनः| श्वयथुर्यस्य पादस्थः परिस्रस्ते च पिण्डिके| सीदतः सक्थिनी चैव तं भिषक् परिवर्जयेत्|४|

🔊 Audio coming soon

ತೃಡಾದಿಭಿರ್ಯುಕ್ತಂ ಮೇಹೋ ಹನ್ತಿ| ಮಾಂಸಕೋಥೋ ಮಾಂಸಕ್ಲೇದಃ| ಪಿಟಕಾಃ ಶರಾವಿಕಾದ್ಯಾ ಮರ್ಮಾದಿಗಾಃ| ಹೃದ್ಗುದಸ್ಯ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯಾತ್ಪೃಥಗ್ಗ್ರಹಣಮ್| ಮನ್ದೋತ್ಸಾಹಂ ಪ್ರಮೇಹಿಣಂ ಚ ತಾಃ ಘ್ನನ್ತಿ| ತಾಶ್ಚ ಪಿಟಕಾಃ ಮಾಂಸಕೋಥಾದಿಭಿಃ ಕಾರಣೈಃ ಸರ್ವಂ ವಿಶೇಷಾನಪೇಕ್ಷಯಾ ಘ್ನನ್ತಿ| ಮರ್ಮಣಾಂ ಹೃದಯಕಣ್ಠಾದೀನಾಂ ಸಮನ್ತತೋ ಯಾಸ್ತಾಸ್ತಥೋಕ್ತಾಃ| ಜಠರಮುದರಮಪಿ ಮೂತ್ರಸಙ್ಘಾದಿಭಿಃ ಕಾರಣಭೂತೈರ್ಹನ್ತಿ| ದುರ್ಬಲತ್ವಾದಿಯುಕ್ತಂ ಚ ಪುರುಷಂ ಹನ್ತಿ| ಉಪಸ್ಥಂ ಮೇಢ್ರಮ್| ವಿರೇಚನಹೃತಾಽನಾಹಂ ಸನ್ತಂ ಪುನಃ ಪುನರಾನಹ್ಯನ್ತಮ್| ಪಾದಾಭ್ಯಾಂ ಪ್ರಥಮಂ ಪ್ರಸೃತಃ ಶ್ವಯಥುಃ ಪುಮಾಂಸಂ ಹನ್ತಿ| ಮುಖಾತ್ ಪ್ರಸೃತೋ ನಾರೀಂ ಹನ್ತಿ, ನ ತು ಪುರುಷಮ್| ಕುಕ್ಷಿಗುಹ್ಯಾಭ್ಯಾಂ ಪ್ರಸೃತೇಃ ಉಭಯಂ ಹನ್ತಿ, ಪುರುಷಮಪಿ ನಾರೀಮಪಿ| ರಾಜೀಭಿಶ್ಚಿತಃ ಶ್ವಯಥುಸ್ತಥಾಸ್ರವನ್ ಛಾರ್ದ್ಯಾದಿಯುಕ್ತಂ ಹನ್ತಿ| ಶೋಫಸ್ಯಾನ್ತೇ ಶೋಫೇ ನಿವೃತ್ತೇ ಜ್ವರಾತಿಸಾರೌ| ಜ್ವರಾತಿಸಾರಯೋರ್ವಾ ಕ್ಷಯೇ ಶೋಫಃ| ಏವಂ ವಿಧಾ ಜ್ವರಾತಿಸಾರಶೋಫಾಃ ಸರ್ವಸ್ಯಾನ್ತಾಯ ಜಾಯನ್ತೇ| ದುರ್ಬಲಸ್ಯ ಪುಂಸೋ ವಿಶೇಷೇಣಾನ್ತಾಯ ಜಾಯನ್ತೇ| ಅನ್ತೋ ಮರಣಮ್|| ೪||

Adhikarana atishayitodarashophayoH riShTam (4) · Śloka 4

ಆನನಂ ಹಸ್ತಪಾದೌ ಚ ವಿಶೇಷಾದ್ಯಸ್ಯ ಶುಷ್ಯತಃ| ಶೂಯೇತೇ ವಾ ವಿನಾ ದೇಹಾತ್ಸ ಮಾಸಾದ್ಯಾತಿ ಪಞ್ಚತಾಮ್| ಉದರೀ ಯಶ್ಚ ಶೋಫೀ ವಾ ಸ್ವಂ ನ ಪಶ್ಯತಿ ಮೇಹನಮ್| ಯಸ್ಯ ವಾ ಜಠರೋನ್ನಾಮಾತ್ ಪರಿಧಾನಂ ನ ತಿಷ್ಠತಿ||೪||

View original

आननं हस्तपादौ च विशेषाद्यस्य शुष्यतः| शूयेते वा विना देहात्स मासाद्याति पञ्चताम्| उदरी यश्च शोफी वा स्वं न पश्यति मेहनम्| यस्य वा जठरोन्नामात् परिधानं न तिष्ठति||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana visarpariShTAni (2) · Śloka 2

ವಿಸರ್ಪಃ ಕಾಸವೈವರ್ಣ್ಯಜ್ವರಮೂರ್ಚ್ಛಾಙ್ಗಭಙ್ಗವಾನ್| ಭ್ರಮಾಸ್ಯಶೋಫಹೃಲ್ಲಾಸದೇಹಸಾದಾತಿಸಾಪವಾನ್|೨|

View original

विसर्पः कासवैवर्ण्यज्वरमूर्च्छाङ्गभङ्गवान्| भ्रमास्यशोफहृल्लासदेहसादातिसापवान्|२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kuShThariShTAni (2) · Śloka 2

ಕುಷ್ಠಂ ವಿಶೀರ್ಯಮಾಣಾಙ್ಗಂ ರಕ್ತನೇತ್ರಂ ಹತಸ್ವರಮ್| ಮನ್ದಾಗ್ನಿಂ ಜನ್ತುಭಿರ್ಜುಷ್ಟಂ ಹನ್ತಿ ತೃಷ್ಣಾತಿಸಾರಿಣಮ್||೨||

View original

कुष्ठं विशीर्यमाणाङ्गं रक्तनेत्रं हतस्वरम्| मन्दाग्निं जन्तुभिर्जुष्टं हन्ति तृष्णातिसारिणम्||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAtarogariShTAni (1) · Śloka 1

ವಾಯುಃ ಸುಪ್ತತ್ವಚಂ ಭುಗ್ನಂ ಕಮ್ಪಶೋಫರುಜಾತುರಮ್||೧||

View original

वायुः सुप्तत्वचं भुग्नं कम्पशोफरुजातुरम्||१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAtaraktariShTAni (2) · Śloka 2

ವಾತಾಸ್ರಂ ಮೋಹಮೂರ್ಚ್ಛಾಯಮದಾಸ್ವಪ್ನಜ್ವರಾನ್ವಿತಮ್| ಶಿರೋಗ್ರಹಾರುಚಿಶ್ವಾಸಸಙ್ಕೋಚಸ್ಫೋಟಕೋಥವತ್|೨|

View original

वातास्रं मोहमूर्च्छायमदास्वप्नज्वरान्वितम्| शिरोग्रहारुचिश्वाससङ्कोचस्फोटकोथवत्|२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sadyojIvitaharA vikArAH (2) · Śloka 2

ಶೋರಿರೋಗಾರುಚಿಶ್ವಾಸಮೋಹವಿಡ್ಭೇದತೃಡಭ್ರಮೈಃ| ಘ್ನನ್ತಿ ಸರ್ವಾಮಯಾಃ ಕ್ಷೀಣಸ್ವರಧಾತುಬಲಾನಲಮ್|೨|

View original

शोरिरोगारुचिश्वासमोहविड्भेदतृडभ्रमैः| घ्नन्ति सर्वामयाः क्षीणस्वरधातुबलानलम्|२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kShINasya vAtavyAdhyAdiShu riShTalakShaNam (2) · Śloka 2

ವಾತವ್ಯಾಧಿರಪಸ್ಮಾರೀ ಕುಷ್ಠೀ ರಕ್ತ್ಯುದರೀ ಕ್ಷಯೀ| ಗುಲ್ಮೀ ಮೇಹೀ ಚ ತಾನ್ಕ್ಷೀಣಾನ್ವಿಕಾರೇಽಲ್ಪೇಽಪಿ ವರ್ಜಯೇತ್|೨|

View original

वातव्याधिरपस्मारी कुष्ठी रक्त्युदरी क्षयी| गुल्मी मेही च तान्क्षीणान्विकारेऽल्पेऽपि वर्जयेत्|२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana pakShatrayAnmaraNasUcakaM riShTam (2) · Śloka 2

ಬಲಮಾಂಸಕ್ಷಯಸ್ತೀವ್ರೋ ರೋಗವೃದ್ಧಿರರೋಚಕಃ| ಯಸ್ಯಾತುರಸ್ಯ ಲಕ್ಷ್ಯನ್ತೇ ತ್ರೀನ್ ಪಕ್ಷಾನ್ನ ಸ ಜೀವತಿ||೨||

View original

बलमांसक्षयस्तीव्रो रोगवृद्धिररोचकः| यस्यातुरस्य लक्ष्यन्ते त्रीन् पक्षान्न स जीवति||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAtAShThIlAriShTAni (5) · Śloka 5

ವಾತಾಷ್ಠೀಲಾಽತಿಸಂವೃದ್ಧಾ ತಿಷ್ಠನ್ತಿ ದಾರುಣಾ ಹೃದಿ| ತೃಷ್ಣಯಾಽನುಪರೀತಸ್ಯ ಸದ್ಯೋ ಮುಷ್ಣಾತಿ ಜೀವಿತಮ್||೫||

View original

वाताष्ठीलाऽतिसंवृद्धा तिष्ठन्ति दारुणा हृदि| तृष्णयाऽनुपरीतस्य सद्यो मुष्णाति जीवितम्||५||

🔊 Audio coming soon

ಯಸ್ಯ ದೇಹೋ ನ ತಥಾ ಶುಷ್ಯತಿ ಯಥಾ ಹಸ್ತಪಾದಂ ಸ ಪಞ್ಚತಾಂ ಮರಣಾಖ್ಯಾಂ ಮಾಸಾದ್ಯಾತಿ| ಪಞ್ಚಭೂತಾನಾಂ ಪೃಥಗ್ಭಾವಃ ಪಞ್ಚತಾ| ಉದರೀತ್ಯಾದೌ ಮಾಸಾತ್ ಸ ನ ಜೀವತಿ ಇತ್ಯನುವರ್ತ್ತತೇ| ವಿಸರ್ಪ ಇತ್ಯಾದೌ ಹನ್ತೀತಿ ಸ್ಥಿತಮ್| ತೃಡ್ವನ್ತಮತೀಸಾರಿಣಞ್ಚ ಕುಷ್ಠಂ ಹನ್ತಿ| ಮದಮೂರ್ಛಾಯೇ ವಕ್ಷ್ಯೇತೇ| ಶಿರೋಗ್ರಹಾದಿಮತ್ ವಾತಾಸ್ರಂ ಹನ್ತಿ| ಸರ್ವಾಮಯಾಶ್ಚ ಜ್ವರಾದಯಃ ಶಿರೋರೋಗಾದಿಭಿಃ ಕಾರಣಭುತೈರ್ಹನ್ತಿ| ಕ್ಷೀಣಸ್ವರಧಾತುತ್ವಾದಿಯುಕ್ತಂ ವಾತವ್ಯಾಧಿರಾಕ್ಷಿಪಕಾದಿಃ| ವಾತವ್ಯಾಧಿನಾ ಅಪಸ್ಮಾರಾದಿಭಿಶ್ಚಾಽಽರ್ತ್ತಾನ್ ಸ್ವಲ್ಪೇಽಪಿ ವಿಕಾರೇ ಕ್ಷೀಣದೇಹಾನ್ ಸತೋ ವರ್ಜಯೇತ್| ಸುಬೋಧಮ್| ತೃಷ್ಣಯಾ ಪರಿ ಸಮನ್ತಾದಿತೋ ವ್ಯಾಪ್ತಃ ಪರೀತಃ ತಸ್ಯ ಮುಷ್ಣಾತೀತಿ ವಾತಾಷ್ಠೀಲೇತ್ಯನೇನ ಸಮ್ಬಧ್ಯತೇ| ಅಷ್ಠೀಲೇವ ಪ್ರಸ್ತರಮಯೀ ವಾಯುನಾ ವಾತಾಷ್ಠೀಲಾ|| ೫||

Adhikarana mumUrShulakShaNAni (6) · Śloka 6

ಶೈಥಿಲ್ಯಂ ಪಿಣ್ಡಿಕೇ ವಾಯುರ್ನೀತ್ವಾ ನಾಸಾಞ್ಚ ಜಿಹ್ಯತಾಮ್| ಕ್ಷೀಣಸ್ಯಾಽಽಯಮ್ಯ ಮನ್ಯೇ ವಾ ಸದ್ಯೋ ಮುಷ್ಣಾತಿ ಜೀವಿತಮ್| ನಾಭೀಗುದಾನ್ತರಂ ಗತ್ವಾ ವಂಕ್ಷಣೌ ವಾ ಸಮಾಶ್ರಯನ್| ಗೃಹೀತ್ವಾ ಪಾಯುಹೃದಯೇ ಕ್ಷೀಣದೇಹಸ್ಯ ವಾ ಬಲೀ| ಮಲಾನ್ ವಸ್ತಿಶಿರೋನಾಭಿಂ ವಿಬಧ್ಯ ಜನಯನುಜಮ್| ಕುರ್ವನ್ ವಂಕ್ಷಣಯೋಃ ಶೂಲಂ ತೃಷ್ಣಾಂ ಭಿನ್ನಪುರೀಷತಾಮ್| ಶ್ವಾಸಂ ವಾ ಜನಯನ್ ವಾಯುರ್ಗೃಹೀತ್ವಾ ಗುದವಂಕ್ಷಣೌ| ವಿತತ್ಯ ಪರ್ಶುಕಾಗ್ರಾಣಿ ಗೃಹೀತ್ವೋರಶ್ಚ ಮಾರುತಃ| ಸ್ತಿಮಿತಸ್ಯಾತತಾಕ್ಷಸ್ಯ ಸದ್ಯೋ ಮುಷ್ಣಾತಿ ಜೀವಿತಮ್| ಸಹಸಾ ಜ್ವರಸನ್ತಾಪಸ್ತೃಷ್ಣಾಮೂರ್ಚ್ಛಬಲಕ್ಷಯಃ| ವಿಶ್ಲೇಷಣಞ್ಚ ಸನ್ಧೀನಾಂ ಮುಮೂರ್ಶೋರುಪಜಾಯತೇ||೬||

View original

शैथिल्यं पिण्डिके वायुर्नीत्वा नासाञ्च जिह्यताम्| क्षीणस्याऽऽयम्य मन्ये वा सद्यो मुष्णाति जीवितम्| नाभीगुदान्तरं गत्वा वंक्षणौ वा समाश्रयन्| गृहीत्वा पायुहृदये क्षीणदेहस्य वा बली| मलान् वस्तिशिरोनाभिं विबध्य जनयनुजम्| कुर्वन् वंक्षणयोः शूलं तृष्णां भिन्नपुरीषताम्| श्वासं वा जनयन् वायुर्गृहीत्वा गुदवंक्षणौ| वितत्य पर्शुकाग्राणि गृहीत्वोरश्च मारुतः| स्तिमितस्यातताक्षस्य सद्यो मुष्णाति जीवितम्| सहसा ज्वरसन्तापस्तृष्णामूर्च्छबलक्षयः| विश्लेषणञ्च सन्धीनां मुमूर्शोरुपजायते||६||

🔊 Audio coming soon

ನಾಸಾ ಜಿಹ್ಯಾ ಸಙ್ಕುಚಿತೇವ| ನಾಭೀತ್ಯಾದೌ ವಾಯುರಿದಮಿದಂ ಕೃತ್ವಾ ಸದ್ಯೋಜೀವಿತಂ ಮುಷ್ಣಾತಿ| ನಾಭೀಗುದಸ್ಯಾನ್ತರಂ ಮಧ್ಯಂ ಗತ್ವಾ ರುಜಾಂ ಜನಯನ್| ಅಥವಾ ವಂಕ್ಷಣೌ ಸಮಾಶ್ರಯನ್| ಅಥವಾ ಬಲೀ ಕ್ಷೀಣದೇಹಸ್ಯ ಪಾಯುಹೃದಯೇ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಮಲಾದೀನ್ ವಿಬಧ್ಯ ರುಜಾಂ ಜನಯನ್ ಸದ್ಯೋ ಮುಷ್ಣಾತಿ ಜೀವಿತಮ್| ಮಲಾದೋಷಾಃ ಶಕೃದಾದಯಶ್ಚ| ಅಥವಾ ಗುದವಂಕ್ಷಣಂ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಪಾಯುವಂಕ್ಷಣಯೋಃ ಶೂಲಂ ತೃಷ್ಣಾಂ ಭಿನ್ನಪುರೀಷತಾಂ ಚ ಕುರ್ವನ್| ಶ್ವಾಸಂ ವಾ ಜನಯನ್| ಅಥವಾ ಮಾರುತಃ ಪಾರ್ಶ್ವಕಾಸ್ಥೀನಾಮಗ್ರಾಣಿ ವಿತತ್ಯ ವ್ಯಾಪ್ಯೋರಶ್ಚ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಸ್ತಿಮಿತಸ್ಯಾತತಾಕ್ಷಸ್ಯ ಪುರುಷಸ್ಯ ಸದ್ಯೋ ಮುಷ್ಣಾತಿ ಜೀವಿತಮ್| ಜ್ವರಸನ್ತಾಪಾದಿ ಸಹಸಾ ಮುಮೂರ್ಷೋರೇವೋಪಜಾಯತೇ ನಾಽನ್ಯಸ್ಯ|| ೬||

Adhikarana lepajvarariShTam (7) · Śloka 7

ಗೋಸರ್ಗೇ ವದನಾದ್ಯಸ್ಯ ಸ್ವೇದಃ ಪ್ರಚ್ಯವತೇ ಭೃಶಮ್| ಲೇಪಜ್ವರೋಪತಪ್ತಸ್ಯ ದುರ್ಲಭಂ ತಸ್ಯ ಜಿವಿತಮ್||೭||

View original

गोसर्गे वदनाद्यस्य स्वेदः प्रच्यवते भृशम्| लेपज्वरोपतप्तस्य दुर्लभं तस्य जिवितम्||७||

🔊 Audio coming soon

ಗೋಸರ್ಗೇ ಯಸ್ಮಿನ್ ಕಾಲೇ ಗಾವೋ ಭವನಾನ್ನಿಸ್ಸರನ್ತಿ| ರಾತ್ರ್ಯನ್ತ ಇತಿ ಯಾವತ್| ಲೇಪೋ ಮುಖಸ್ಯೋಪಲೇಪಃ|| ೭||

Adhikarana masUrikAriShTam (8) · Śloka 8

ಪ್ರವಾಲಗುಲಿಕಾಭಾಸಾ ಯಸ್ಯ ಗಾತ್ರೇ ಮಸೂರಿಕಾಃ| ಉತ್ಪದ್ಯಾಶು ವಿನಶ್ಯನ್ತಿ ನ ಚಿರಾತ್ಸ ವಿನಶ್ಯತಿ||೮||

View original

प्रवालगुलिकाभासा यस्य गात्रे मसूरिकाः| उत्पद्याशु विनश्यन्ति न चिरात्स विनश्यति||८||

🔊 Audio coming soon

ಪ್ರವಾಲಗುಲಿಕಾ ವಿದ್ರುಮಗುಲಿಕಾಸ್ತಾ ಇವ ಭಾಸನ್ತೇ| ಮಸೂರಿಕಾ ಮಸೂರಾಕೃತಿಸಙ್ಘಾತಾಃ|| ೮||

Adhikarana visphoTakariShTam (9) · Śloka 9

ಮಸೂರವಿದಲಪ್ರಖ್ಯಾಸ್ತಥಾ ವಿದ್ರುಮಸನ್ನಿಭಾಃ| ಅನ್ತರ್ವಕ್ರಾಃ ಕಿಣಾಭಾಶ್ಚ ವಿಸ್ಫೋಟಾ ದೇಹನಾಶನಾಃ||೯||

View original

मसूरविदलप्रख्यास्तथा विद्रुमसन्निभाः| अन्तर्वक्राः किणाभाश्च विस्फोटा देहनाशनाः||९||

🔊 Audio coming soon

ಮಸೂರವಿದಲಂ ಮಸೂರದಲಮ್| ಅನ್ತರ್ವಕ್ರಾಃ ಮಧ್ಯನಿಮ್ನಾಂ ಕಿಣಾಃ ಕರಾದೌ ವ್ರಣಗ್ರನ್ಥಿಃ| ವಿಸ್ಫೋಟೋ ಗ್ರನ್ಥಿಃ|| ೯||

Adhikarana kAmalAriShTam (10) · Śloka 10

ಕಾಮಿಲಾಕ್ಷ್ಣೋರ್ಮುಖಂ ಪುರ್ಣಂ ಶಙ್ಖಯೋರ್ಮುಕ್ತಮಾಂಸತಾ| ಸನ್ತ್ರಾಸಶ್ಚೋಷ್ಣತಾಙ್ಗೇ ಚ ಯಸ್ಯ ತಂ ಪರಿವರ್ಜಯೇತ್||೧೦||

View original

कामिलाक्ष्णोर्मुखं पुर्णं शङ्खयोर्मुक्तमांसता| सन्त्रासश्चोष्णताङ्गे च यस्य तं परिवर्जयेत्||१०||

🔊 Audio coming soon

ಅಕ್ಷ್ಣೋಃ ಕಾಮಿಲೇತ್ಯಾದಿಕಂ ಯಸ್ಯ ತಂ ಪರಿವರ್ಜಯೇತ್|| ೧೦||

Adhikarana vraNariShTam (11) · Śloka 11

ಅಕಸ್ಮಾದನುಧಾವಚ್ಚ ವಿಘೃಷ್ಟಂ ತ್ವಕ್ಸಮಾಶ್ರಯಮ್| ಚನ್ದನೋಶೀರಮದಿರಾಕುಣಪಧ್ವಾಙ್ಕ್ಷಗನ್ಧಯಃ| ಶೈವಾಲಕುಕ್ಕುಟಶಿಖಾಕುಙ್ಕುಮಾಲಮಷೀಪ್ರಭಾಃ| ಅನ್ತರ್ದಾಹಾನಿರೂಷ್ಮಾಣಃ ಪ್ರಾಣನಾಶಕರಾ ವ್ರಣಾಃ| ಯೋ ವಾತಜೋ ನ ಶೂಲಾಯ ಸ್ಯಾನ್ನ ದಾಹಾಯ ಪಿತ್ತಜಃ| ಕಫಜೋ ನ ಚ ಪೂಯಾಯ ಮರ್ಮಜಶ್ಚ ರುಜೇ ನ ಯಃ| ಅಚೂರ್ಣಶ್ಚುರ್ಣಕೀರ್ಣಾಭೋ ಯತ್ರಾಕಸ್ಮಾಚ್ಚ ದೃಶ್ಯತೇ| ರೂಪಂ ಶಕ್ತಿಧ್ವಜಾದೀನಾಂ ಸರ್ವಾಸ್ತಾನ್ ವರ್ಜಯೇದ್ ವ್ರಣಾನ್||೧೧||

View original

अकस्मादनुधावच्च विघृष्टं त्वक्समाश्रयम्| चन्दनोशीरमदिराकुणपध्वाङ्क्षगन्धयः| शैवालकुक्कुटशिखाकुङ्कुमालमषीप्रभाः| अन्तर्दाहानिरूष्माणः प्राणनाशकरा व्रणाः| यो वातजो न शूलाय स्यान्न दाहाय पित्तजः| कफजो न च पूयाय मर्मजश्च रुजे न यः| अचूर्णश्चुर्णकीर्णाभो यत्राकस्माच्च दृश्यते| रूपं शक्तिध्वजादीनां सर्वास्तान् वर्जयेद् व्रणान्||११||

🔊 Audio coming soon

ತಥಾ ತ್ವಕ್ಸಮಾಶ್ರಯಂ ವಿಘೃಷ್ಟಂ ನಾಮ್ನಾ ಸದ್ಯೋವ್ರಣಮಕಸ್ಮಾತ್ ಝಟಿತಿ ಅನುಧಾವತ್ ವಿಸರ್ಪ್ರವದ್ಯಸ್ಯ ತಂ ಪರಿವರ್ಜಯೇದಿತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ| ಚನ್ದನಾದಿಗನ್ಧಾಃ ಶೈವಾಲಾದಿ ಪ್ರಭಾ ಅನ್ತರ್ದಾಹಾದಿಯುಕ್ತಾ ವ್ರಣಾಃ ಪ್ರಾಣನಾಶಕರಾಃ| ಯೋ ವಾತಜ ಇತ್ಯಾದಿನಾ ವ್ರಣೋ ವಿಜ್ಞೇಯಃ| ಯತ್ರ ಯಸ್ಮಿನ್ ವ್ರಣೇ ಶಕ್ತಿಧ್ವಜಖಡ್ಗಚಕ್ರಾದಿಸಮ್ಬನ್ಧಿರೂಪಮಕಸ್ಮಾದ್ ದೃಷ್ಯತ ಇತ್ಯೇವಂ ಸರ್ವಾನ್ ವ್ರಣಾನ್ ವರ್ಜಯೇತ್|| ೧೧||

Adhikarana bhagandarariShTam (12) · Śloka 12

ವಿಣ್ಮೂತ್ರಮಾರುತವಹಂ ಕೃಮಿಣಂಚ ಭಗನ್ದರಮ್||೧೨||

View original

विण्मूत्रमारुतवहं कृमिणंच भगन्दरम्||१२||

🔊 Audio coming soon

ವಿಡಾದಿವಹಂ ಕೃಮಿಣಂ ಭಗನ್ದರಂ ಚ ವರ್ಜಯೇತ್|| ೧೨||

Adhikarana aparANi mumUrShulakShaNAni (13) · Śloka 13

ಘಟ್ಟಯನ್ ಜಾನುನಾ ಜಾನು ಪಾದಾವುದ್ಯಮ್ಯ ಪಾತಯನ್| ಯೋಽಪಾಸ್ಯತಿ ಮುಹುರ್ವಕ್ತ್ರಮಾಽಽತುರೋ ನ ಸ ಜಿವತಿ| ದನ್ತೈಶ್ಛಿನ್ದನ್ನಖಾಗ್ರಾಣಿ ತೈಶ್ಚ ಕೇಶಾಂಸ್ತೃಣಾನಿ ವಾ| ಭೂಮಿಂ ಕಾಷ್ಠೇನ ವಿಲಿಖನ್ ಲೋಷ್ಠಂ ಲೋಷ್ಠೇನ ತಾಡಯನ್| ಹೃಷ್ಟರೋಮಾ ಸಾನ್ದ್ರಮೂತ್ರಃ ಶುಷ್ಕಕಾಸೀ ಜ್ವರೀ ಚ ಯಃ| ಮುಹುರ್ಹಸನ್ ಮುಹುಃ ಕ್ಷ್ವೇಲನ್ ಶಯ್ಯಾಂ ಪಾದೇನ ಹನ್ತಿ ಯಃ| ಮುಹುಶ್ಛಿದ್ರಾಣಿ ವಿಮೃಶನ್ನಾಽಽತುರೋ ನ ಸ ಜೀವತಿ| ಊರ್ಧ್ವಶ್ವಾಸಂ ತಗೋಷ್ಮಾಣಂ ಶೂಲೋಪಹತವಂಕ್ಷಣಮ್| ಶರ್ಮ ಚಾಽಽನಧಿಗಚ್ಛನ್ತಂ ಬುದ್ಧಿಮಾನ್ ಪರಿವರ್ಜಯೇತ್| ವಿಕಾರಾ ಯಸ್ಯ ವರ್ದ್ಧನ್ತೇ ಪ್ರಕೃತಿಃ ಪರಿಹೀಯತೇ| ಸಹಸಾ-ಸಹಸಾ ತಸ್ಯ ಮೃತ್ಯುರ್ಹರತಿ ಜೀವಿತಮ್| ಯಮುದ್ದಿಶ್ಯಾತುರಂ ವೈದ್ಯಃ ಸಮ್ಪಾದಯಿತುಮೌಷಧಮ್| ಯತಮಾನೋ ನ ಶಕ್ನೋತಿ ದುರ್ಲಭಂ ತಸ್ಯ ಜೀವಿತಮ್| ವಿಜ್ಞಾತಂ ಬಹುಶಃ ಸಿದ್ಧಂ ವಿಧಿವಚ್ಛಾವಚಾರಿತಮ್| ನ ಸಿದ್ಧ್ಯತ್ಯೌಷಧಂ ಯಸ್ಯ ನಾಸ್ತಿ ತಸ್ಯ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಮ್| ಭವೇದ್ಯಸ್ಯೌಷಧೇಽನ್ನೇ ವಾ ಕಲ್ಪ್ಯಮಾನೇ ವಿಪರ್ಯ್ಯಯಃ| ಅಕಸ್ಮಾದ್ವರ್ಣಗನ್ಧಾದೇಃ ಸ್ವಸ್ಥೋಽಪಿ ನ ಸ ಜೀವತಿ| ನಿವಾತೇ ಸೇನ್ಧನಂ ಯಸ್ಯ ಜ್ಯೋತಿಶ್ಚಾಪ್ಯುಪಶಾಮ್ಯತಿ| ಆತುರಸ್ಯ ಗೃಹೇ ಯಸ್ಯ ಭಿದ್ಯನ್ತೇ ವಾ ಪತನ್ತಿ ವಾ| ಅತಿಮಾತ್ರಮಮತ್ರಾಣಿ ದುರ್ಲಭಂ ತಸ್ಯ ಜೀವಿತಮ್||೧೩||

View original

घट्टयन् जानुना जानु पादावुद्यम्य पातयन्| योऽपास्यति मुहुर्वक्त्रमाऽऽतुरो न स जिवति| दन्तैश्छिन्दन्नखाग्राणि तैश्च केशांस्तृणानि वा| भूमिं काष्ठेन विलिखन् लोष्ठं लोष्ठेन ताडयन्| हृष्टरोमा सान्द्रमूत्रः शुष्ककासी ज्वरी च यः| मुहुर्हसन् मुहुः क्ष्वेलन् शय्यां पादेन हन्ति यः| मुहुश्छिद्राणि विमृशन्नाऽऽतुरो न स जीवति| ऊर्ध्वश्वासं तगोष्माणं शूलोपहतवंक्षणम्| शर्म चाऽऽनधिगच्छन्तं बुद्धिमान् परिवर्जयेत्| विकारा यस्य वर्द्धन्ते प्रकृतिः परिहीयते| सहसा-सहसा तस्य मृत्युर्हरति जीवितम्| यमुद्दिश्यातुरं वैद्यः सम्पादयितुमौषधम्| यतमानो न शक्नोति दुर्लभं तस्य जीवितम्| विज्ञातं बहुशः सिद्धं विधिवच्छावचारितम्| न सिद्ध्यत्यौषधं यस्य नास्ति तस्य चिकित्सितम्| भवेद्यस्यौषधेऽन्ने वा कल्प्यमाने विपर्य्ययः| अकस्माद्वर्णगन्धादेः स्वस्थोऽपि न स जीवति| निवाते सेन्धनं यस्य ज्योतिश्चाप्युपशाम्यति| आतुरस्य गृहे यस्य भिद्यन्ते वा पतन्ति वा| अतिमात्रममत्राणि दुर्लभं तस्य जीवितम्||१३||

🔊 Audio coming soon

ಯ ಆತುರೋ ಮುಹುರ್ವಕ್ತ್ರಮಪಾಸ್ಯತ್ಯಪಕ್ಷಿಪತಿ| ಜಾನುಂ ಜಾನುನಾ ಘಟ್ಟಯನ್| ಪಾದಾವುದ್ಯಮ್ಯ ಚ ಪಾತಯನ್| ತೈರಿತಿ ನಖಾಗ್ರೈಃ| ಕ್ಷ್ವೇಲನ್ ವ್ಯಾಹರನ್| ಛಿದ್ರಾಣಿ ಕರ್ಣನಾಸಾದೀನಿ ಸ್ರೋತಾಂಸಿ ವಿಮೃಶನ್| ವಿಕಾರಾಃ ಶಾರಿರಮಾನಸಾ ವ್ಯಾಧಯಃ| ಪ್ರಕೃತಿಃ ಸ್ವಭಾವಃ| ಸಹಸಾ ಯುಗಪತ್ ಝಟಿತಿ ಯಮಾತುರಮುದ್ದಿಶ್ಯ ವೈದ್ಯಃ ಔಷಧಂ ಸಮ್ಪಾದಯಿತುಂ ಯತಮಾನಃ ಸನ್ ನ ಶಕ್ನೋತಿ| ತಸ್ಯಾತುರಸ್ಯ ದುರ್ಲಭಂ ಜೀವಿತಮ್| ವರ್ಣಾದಿವಿಪರ್ಯ್ಯಯೋಽಕಸ್ಮಾದೌಷಧೇಽನ್ನೇ ವಾ| ಜ್ಯೋತಿರಗ್ನಿಃ ಅಮತ್ರಂ ಭಾಜನಮ್||೧೩||

Adhikarana Atreyamatena riShTalakShaNam (14-11) · Śloka 11

ಯನ್ನರಂ ಸಹಸಾ ರೋಗೋ ದುರ್ಬಲಂ ಪರಿಮುಞ್ಚತಿ| ಸಂಶಯಪ್ರಾಪ್ತಮಾತ್ರೇಯೋ ಜೀವಿತಂ ತಸ್ಯ ಮನ್ಯತೇ||೧೪|| ಇತಿ ವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸ್ಯ ಸೂನೋರ್ವಾಗ್ಭಟಸ್ಯ ಕೃತೌ ಅಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಶಾರೀರಸ್ಥಾನೇ ವಿಕೃತ ವ್ಯಾಧಿವಿಜ್ಞಾನೀಯೋ ನಾಮೈಕಾದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೧೧||

View original

यन्नरं सहसा रोगो दुर्बलं परिमुञ्चति| संशयप्राप्तमात्रेयो जीवितं तस्य मन्यते||१४|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतौ अष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां शारीरस्थाने विकृत व्याधिविज्ञानीयो नामैकादशोऽध्यायः||११||

🔊 Audio coming soon

ಯಂ ದುಬಲಂ ನರಂ ಸಹಸಾ ರೋಗಃ ಪರಿಮುಞ್ಚತಿ| ತಸ್ಯ ನರಸ್ಯಾತ್ರೇಯೋ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ಸಂಶಯಪ್ರಾಪ್ತಂ ಜೀವಿತಂ ಮನ್ಯತೇ| ಸಂಶಯಪ್ರಾಪ್ತಮಿತಿ ಕದಾಚಿತ್ ಜೀವಿತಮಪಿ ತಸ್ಯ ಸಮ್ಭಾವ್ಯತ ಇತಿ ಪ್ರದರ್ಶನಾರ್ಥಮ್|| ೧೪|| ಇತಿ ಶ್ರೀಮನ್ಮಹಾಮಹೋಪಾಧ್ಯಾಯೇನ್ದುವಿರಚಿತಾಯಾಮ್ ಅಷ್ಟಙ್ಗಸಂಗ್ರಹವ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಶಶಿಲೇಖಾಯಾಂ ಶಾರೀರಸ್ಥಾನೇ ಏಕಾದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ

11. vikr̥tavyādhivijñānīyaḥ — Ashtanga Sangraha | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi