9. vikr̥tivijñānīyaḥ

Adhikarana atha vikRutA~ggavij~jAnIyo nAma navamo~adhyAyaH pratij~jA (1) · Śloka 1

அதாதோ விகதாங்கவிஜ்ஞாநீயமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ||௧||

ஶரீரமாதாநாத் ப்ரபத்யபவர்கோ யாவதஸ்மிந் ஸ்தாநே நிர்ணீயதே| தத்ராங்கஂ ஜீவிதஂ சாநேகேந ப்ரகாரேண நிர்ணீதம்| தஸ்ய மத்யுஸாமந்தபரிகரபரிஜ்ஞாநஂ நிர்ணீதஶேஷம், அதஸ்தத்விஜ்ஞாநார்தமத்யாயாரம்பஃ| அதேத்யாதி பூர்வவத்வ்யாக்யேயம்| விகதிர்மரணஂ ஜந்மாந்தரப்ராதுர்பாவஃ, பராஸுதா, தேஹாந்தரகமநம், பஞ்சத்வம், அதர்ஶநம், அந்தோ, விநாஶஃ இதி பர்ய்யாயாஃ| அதவா விகதிஃ ஸ்வபாவவர்ணாத்யந்யதாபாவஃ| தஸ்ய விஜ்ஞாநமதிகத்ய கதஸ்ததோக்தஃ|| ௧||

Adhikarana riShTalakShaNam (2) · Śloka 2

ஸ்வஸ்தாநாமாதுராணாஂ வா புருஷாணாஂ தேஹாந்தராபிலாஷிணா- மௌஷதவிஷயமதீதாஃ ஸகலஶரீரவ்யாபிநோ தோஷா கநா- கநா இவ வர்ஷமாயுஷஃ க்ஷயஂ ஸூசயந்தோऽகஸ்மாத் ஸ்வ- பாவவிபர்ய்யாஸஂ ஜநயந்தி| தத்ஸமாஸதோ ரிஷ்டமித்யாஹுஃ||௨||

ஸ்வஸ்தாதுரவிஶேஷாநபேக்ஷயா ஸர்வேஷாஂ புருஷாணாஂ தேஹாந்தராபிலாஷிணாஂ முமூர்ஷூணாஂ ப்ரகதிவிபர்ய்யாஸஂ ஜநயந்தி| தத் ரிஷ்டமித்யாஹுஃ| ஏதாவதா விகதீ ரிஷ்டமித்யுக்தம்| கிம்பூதா தோஷாஃ ? ஔஷதவிஷயமதீதாஃ அஸாத்யாஃ| ஸகலஶரீரவ்யாபிநஃ ஸந்த ஆயுஷஃ க்ஷயஂ ஸூசயந்தோऽகஸ்மாதவிகல்பிதப்ராப்தஂ விபர்ய்யாஸஂ ஜநயந்தி| தத்ர வர்ணாதீநாஂ க்ரமேண விகதயோ நிர்திஶ்யந்தே|| ௨||

Adhikarana prAkRutA varNAH tadbhedAMshca (3) · Śloka 3

தத்ர கௌரஃ ஶ்யாமஃ கஷ்ணோ கௌரஶ்யாமஃ கஷ்ணஶ்யாம இதி தேஹே ப்ரகதிவர்ணாஃ| தத்பேதாஂஶ்ச பத்மகௌராதயஃ||௩||

பஞ்ச தாவத் ப்ராகதாஃ ப்ரதாநவர்ணாஃ கௌரஶ்யாமஃ, ஶ்யாமஃ கஷ்ணஃ ரௌரஶ்யாமஃ கஷ்ணஶ்யாமஶ்சேதி| பத்மகௌராதயஸ்தேஷாஂ பேதாஃ| பத்மகௌரஶ்சந்த்ரகௌரஃ ஶரகௌரஃ இத்யேவமாதயோ கௌரபேதாஃ| கபித்தஶ்யாமோ தூர்வாங்குரஶ்யாமோ நபஶ்யாம இத்யேவமாதயஃ ஶ்யாமபேதாஃ| ப்ரியங்குஶ்யாமோ ஜலஶ்யாமோ கதஶ்யாம இத்யேவமாதயோ கௌரஶ்யாமபேதாஃ| கஜ்ஜலகஷ்ணஃ கோகிலகஷணஃ ஷட்பதகஷ்ண இத்யேவமாதயஃ கஷ்ணபேதாஃ| அதஸீகஷ்ணஃ தமாலகஷ்ண இத்யேவமாதயஃ கஷ்ணஶ்யாமபேதாஃ|| ௩||

Adhikarana vikRutA varNAH (4) · Śloka 4

நீலஶ்யாமதாக்ரஹாரித்ரஶுக்லாதயஸ்து விகதயஃ||௪||

ஶ்யாமோऽருணலோஹிதஸ்தாம்ரோऽக்நிப்ரக்யஃ| ஹரித்ரோ ஹரிதாலஸமஃ| ஶுக்லஸ்து ஶங்ககுந்தாதிப்ரக்யஃ|| ௪||

Adhikarana mRutyusUcakAH varNAH (5) · Śloka 5

தத்ர ப்ரகதிவிகதிவர்ணௌ யுகபதங்கேऽங்கைகதேஶே வா மர- ணாய||௫||

ஶரீரே ஶரீரைகதேஶே வா விபக்தௌ ப்ரகதிவிகதிவர்ணௌ மரணாய|௫||

Adhikarana glAnyupacayAdInAM bhAvAnAM riShTatvam (6) · Śloka 6

ஏதேந க்லாந்யுபசயஶோகஹர்ஷரௌக்ஷ்யஸ்நேஹாதயஸ்ததா ப்ரகதி- பேதீயோக்தாநாஂ மஹதுபசயஸூக்ஷ்மதீர்காணாஂ ஸர்வேஷாஂ ச தோஷா- திவிபாகேந ப்ரதிநியதாநாஂ பாவாநாமநிமித்ததோऽந்யதா- த்வமுக்தஂ பவதி||௬||

ஏதேந க்லாந்யுபசயாதீநி வ்யாக்யாதாநி| விருத்தயோர்யுகபச்சரீரேऽகஸ்மாதநிமித்ததஃ ஸரணஂ மரணாயோத்யர்தஃ| ததா மஹத்த்வாதியுக்தாநாஂ ஶரீரப்ரபதீநாமகஸ்மால்லகுத்வஂ தீர்கத்வயுக்தாநா- மங்குல்யாத்லீநாமகஸ்மாத்த்ரஸ்வத்வஂ மரணாயேத்யேவமாத்யப்த்யுக்தஂ பவதி|

Adhikarana AkAshAdipa~jcabhUtAnAM chAyAstadguNAMshca (7) · Śloka 7

தத்ர காத் மலகட்காகாஶநீலநிர்மலா ஸஸ்நேஹா ஸப்ரபேவ| வாதாத் பாஂஶுபஸ்மரூக்ஷா ரஜோருணா ஶ்யாவா நிஷ்ப்ரப ஸ்வேத- மலகந்திஃ| தேஜஸஃ ஹுதஹுதாஶநிவித்யுததப்ததபநீயரக்தா தஷ்டிஸுகா| அம்பஸஃ வைடூர்ய்யேந்த்ரநீலவிமலா கநா ஸுஸ்நிக்தா புவஃ ருசிரபா கநா ஸ்திரா ஸ்நிக்தா ஶுத்தா ஶ்யாமா ஶ்வேதா ச||௭||

காதிமஹாபூதமய்யஃ பஞ்ச சாயாஃ ஶரீரே ஸம்பவந்தி| சாயா காந்திஃ| ஸுபோதம்| ஸப்ரபேவ ஸதீப்திரிவ| சாயாயா கந்தாஸம்பவாத்ததாதாரஸ்ய கந்தீ விஜ்ஞேயஃ| ஹுதஹுதாஶநாதிவத் ரக்தா| தபநீயஂ ஸுவர்ணம்| தஸ்ய ஸந்தப்தஸ்ய ஸதஃ கநா ஸ்புடோபலக்ஷ்யா| புவஃ பதிவ்யாஃ| ருசிராபா ரமணீயதீப்திஃ| ஸுபோதம்|| ௭||

Adhikarana riShTarUpA chAyA (8) · Śloka 8

தாஸாஂ வாயவ்யா விநாஶாய க்லேஶாய சாऽதிமஹதே|௮|

Adhikarana sukhasvarUpA cchAyAH (8) · Śloka 8

தாஸாஂ வாயவ்யா விநாஶாய க்லேஶாய சாऽதிமஹதே|௮|

Adhikarana sukhasvarUpA cchAyAH (8) · Śloka 8

ஶேஷாக்து ஸுகோதயாஃ ௧||௮||

Adhikarana sapta prabhAH (9) · Śloka 9

ஸப்த ப்ரபாஃ-ரக்தா பீதா பாண்டுரா ஸிதாऽஸிதா ஶ்யாவா ஹரிதா ச||௯||

ரக்தாதிகாஃ ஸப்தப்ரகாராஃ ப்ரபாஃ| ப்ரபாஃ தீப்திஃ| ஶ்யாவோ நீலலோஹிதஃ|| ௯||

Adhikarana shobhanAH shubhAH prabhAH (1) · Śloka 1

தாஃ ஸ்நிக்தா விகாஸிந்யோऽமலாஃ ஶுபாஃ||௧||

Adhikarana ashubhAH prabhAH (10) · Śloka 10

விபரீதாஸ்த்வஶுபாஃ||௧௦||

Adhikarana chAyAprabhayorlAkShaNaM (11) · Śloka 11

தயோர்விஶேஷஃ-சாயா வர்ணமாக்ராமத்யாऽऽஸந்ந ச லக்ஷ்யதே பஞ்சஂபூதாத்மிகா ச| ப்ரபா து வர்ணஂ ப்ரகாஶயதி விப்ரகஷ்டால்லக்ஷ்யதே தேஜஃப்ரபவைவ ச||௧௧||

சாயாப்ரபயோஃ ஶாஸ்த்ரகாரஃ ஸ்வயஂ லக்ஷணஂ தர்ஶயதி| வர்ணமாக்ராமதி ப்ரதித்வந்த்வீபூதேவ வர்ணஸ்யாத்மாநஂ ப்ரகாஶயதி| நிகடே ச லக்ஷ்யதே| ஸா பதித்யாதிபஞ்சமஹாபூதஸமுதாகார்ய்யம்| ப்ரபா து கேவலஂ தேஜஃப்ரபவா ஸதீ வர்ணஂ ப்ரகாஶயதி| விப்ரகஷ்டாச்ச லக்ஷ்யதே|| ௧௧||

Adhikarana kumArikA~a~adarshanaM riShTam (12) · Śloka 12

யஸ்ய தஷ்டௌ ப்ரதிச்சாயாமயீ குமாரிகா ந த்ருஷ்யதே ஸ பராஸுஃ||௧௨||

யஸ்ய தர்பணாதௌ ப்ரதிச்சாயாயாஂ ப்ரதிபிம்வேऽக்ஷ்ணி குமாரிகா ந தஶ்யதே, ஸ பராஸுர்மத்கல்பஃ பராகதா அஸவோ யஸ்யேதி கத்வா||௧௨||

Adhikarana praticchAyAyAH riShTam (13) · Śloka 13

யஸ்யாऽऽதபாதர்ஶாதிஷ்வகஸ்மாத் ப்ரதிச்சாயா சிந்நா பிந்நா ஹீநாऽதிகாऽऽகுலா நஷ்ட ஜிஹ்யாऽவாக்ஶிரா விஶிரா த்விஶிரா விஸ்ததாऽந்யதா வா விகதா வா தஶ்யதே||௧௩||

யஸ்ய-யஸ்ய தேஹ இதமிதஂ தஶ்யதே ஸ-ஸ கதாஸுரிதி ஸம்பந்தஃ| ஸுபோதம்| ப்ரதிச்சாயா ப்ரதிபிம்பம்| சிந்நா த்விதா கதா| பிந்நா ஸச்சித்ரா| அதிகா அங்கேந ஸ்வப்ரமாணாத் வா| ஆகுலா அபரிஸ்புடாऽவயா| நஷ்ட யா தஷ்ட்யா ந த்ருஶ்யதே| ஜிஹ்யா மலிநேவ| அதோமுகஂ ஶிரோ யஸ்யாஃ அதத்பூதஸ்யாபி ஸா அவாக்ஶிராஃ| விகதா ஸ்வப்ரமாணாத் விஸ்தீர்ணா| அந்யதேதி ஸ்வப்ரமாணாத் ஸஂக்ஷிப்தா|| ௧௩||

Adhikarana lAlATAdyAshrayaM riShTam (14) · Śloka 14

யஸ்ய லலாடஂ ந ஸ்வித்யதி||௧௪||

லலாடஂ ந ஸ்வித்யதி ப்ராயஃ| அகஸ்மாதிதி ஸ்மர்தவ்யம்|| ௧௪||

Adhikarana kesharomAshrayaM riShTam (15) · Śloka 15

யஸ்ய கேஶரோமாண்யநப்யக்தாந்யப்யதவத் தஷ்யந்தே||௧௫||

Adhikarana nayanAshrayANi riShTAni (16) · Śloka 16

நயநே சாதிப்ரவிஷ்டே நிர்கதே விஸ்ததே ஸஂக்ஷிப்தே ஸஂக்ஷிப்த- பணீ ஜிஹ்யே விஷமே விப்ராந்ததர்ஶநே ஹீநதர்ஶநே நகுலாபே கபோதாபே அலாதவர்ணே நீலாதிவிகதவர்ணே அதிசலே ஸ்த- ப்தஸ்ரஸ்தே ப்ரஸ்ருதே அத்யுந்மிஷிதே அதிநிமிஷிதே லுலிதப- க்ஷ்மணீ வா|௧௬|

விப்ராந்தஂ மித்யாவிஷயகஂ தர்ஶநஂ யயோஸ்தே விப்ராந்ததர்ஶநே| ஸ்ரஸ்தே முக்தஸந்திபந்தநே ஸ கதாயுஃ|| ௧௬||

Adhikarana nAsikAdyAshrayaM riShTam (16) · Śloka 16

நாஸிகா வாதவிவதாऽதிஸஂவதா குடிலா ஸ்புடிதா பிட- காசிதா ஶுஷ்கா வா ஸ கதாயுஃ ௧|௧௬|

Adhikarana oShThAshrayaM riShTam (16) · Śloka 16

யஸ்யாதோऽதரௌஷ்டோ யாத்யுத்தரௌஷ்டஶ்சோர்த்வமுபௌ வா பக்வ- ஜம்பூநீலௌ ௨|௧௬|

Adhikarana dantAshrayaM riShTam (16) · Śloka 16

தந்தா வாதிரூக்ஷாஸ்தாம்ராஃ ஶ்யாமாஃ பங்கிதாஃ புஷ்பிதாஃ ஸஶ- ர்கரா வா ஸஹஸா வா பதந்தி ௩||௧௬||

Adhikarana jihvAshrayaM riShTam (1) · Śloka 1

ஜிஹ்வா வா ஜிஹ்யா ஸ்தப்தா ஸுப்தாऽவலிப்தா குர்வீ ஶ்யாவா ஶூநா ஶுஷ்கா விஸர்பிணீ கண்டகாசிதேவ வா|௧|

Adhikarana gaNDalalATahanvAshrayaM riShTam (1) · Śloka 1

யஸ்ய கண்டலலாடஹநுபந்தநாநி ஸ்தாநாச்ச்யுதாநீவ ஸ்ர- ஸ்தாநி|௧|

Adhikarana shirodharApRuShThagataM riShTam (1) · Śloka 1

யஸ்ய ந தத்தே ஶிரஃ ஶிரோதராஂ பஷ்டஂ வா ஸ்வபாரம்|௧|

Adhikarana hanUgataM riShTam (1) · Śloka 1

ஹநூ வா பிண்டமாஸ்யஸ்தம்|௧|

Adhikarana meDhravRuShaNAshrayaM riShTam (1) · Śloka 1

யஸ்யோத்ஸிக்தஂ மேட்ரமதிநிஸ்ஸதௌ வஷணாவதோ விபர்யயோ வா|௧|

Adhikarana mUtrAshrayaM riShTam (1) · Śloka 1

யஸ்ய முத்ரமத்யுஷ்ணம்|௧|

Adhikarana raktAshrayaM riShTam (1) · Śloka 1

யஸ்ய விஷதோஷாத்விநா கேப்யஃ ஸரோமகூபேப்யோ ரக்தஂ ப்ரவர்த்ததே||௧||

Adhikarana a~ggalAghavagauravagataM riShTam (17) · Śloka 17

யஸ்யாநிமித்தமங்காந்யதிலதூந்யதிகுரூணி வா ஸ்யுஃ ஸ முமூர்ஷுஃ||௧௭||

யஸ்யாத இத்யாதி ஸுபோதம்| புஷ்பிதாஃ குஸுமாசிதா இவ யதா நிசுலாஃ புஷ்பிதா பவந்தி| ஶர்கராசூர்ணம்| அத உக்தாத்விபர்ய்யயோऽதிநிஸ்ஸதஂ மேட்ரமுத்ஸிக்தௌ பஹணௌ ஸ முமூர்ஷுரிதி யோஜ்யம்|| ௧௭||

Adhikarana svarAshritaM riShTam (1) · Śloka 1

யஸ்யைகோऽநேகோ வா ஸ்வரோ கத்கதோ வ்யக்தஃ க்ஷாமோ தீநோ வா ஸஹஸா லக்ஷ்யதே||௧||

Adhikarana vAggataM riShTam (2) · Śloka 2

யோ வா விவக்ஷுர்முஹ்யதி| யஸ்ய வா வததோ பஶமுர்த்வமுரோ ரூஜதி||௨||

Adhikarana ucchvavAsagataM riShTam (1) · Śloka 1

யஸ்யோச்ச்வாஸோऽதிதீர்கோऽதிஹ்ரஸ்வஃ பூதிகந்திஃ ஸுகந்திர்வா|௧|

Adhikarana a~gguligataM riShTam (1) · Śloka 1

யஸ்யாங்குலய ஆயம்யமாநா ந ஸ்புடேயுஃ|௧|

Adhikarana svabhAvAtItashabdAshrayaM svabhAvAtItashabdAshrayaM riShTam (1) · Śloka 1

யஸ்யாந்யாந்யோऽபி க்ஷுதகதமூத்ரணாதிஷு ஸ்வபாவாऽதீதஃ ஶப்தஃ|௧|

Adhikarana gandhAshrayaM riShTam (1) · Śloka 1

யஸ்யேஷ்டோऽநிஷ்டோ வா மால்யபலசந்தநகுணபாதிகந்தோ தேஹமுகமலவ்ரணவஸ்த்ராதிஷு|௧|

Adhikarana yUkAmakShikAdisharIra- tyAgAshrayaM riShTam (1) · Śloka 1

யஸ்ய ஶரீரஂ வைரஸ்யாத் ஸௌரஸ்யாத்வாऽத்யர்தஂ யூகாமக்ஷி- காதயஸ்த்யஜந்தி பஜந்தி வ|௧|

Adhikarana UShmashaityAdigataM riShTam (1) · Śloka 1

யஸ்ய ஸததோஷ்மஸ்வங்காவயவேஷு ஶைத்யஂ ஶீதேஷு வ குமுதோ- த்பத்நாநுகார்யமதிஶைத்யமதிஸ்வேதோऽதிஸ்தம்போ விகதமாஂஸ- ஶோணிதேஷ்விவ ச ஸ்ரஂஸஃ||௧||

Adhikarana sharIragatamahAbhUtayogAtiyogAshrayaM riShTam (18) · Śloka 18

யஸ்ய ச யோகாऽதியோகோ வா ஶரீரே யுகபந்மஹாபூதாநாஂ தஶ்யதே ஸர்வே தே காலபக்வா இதி||௧௮||

யஸ்யைகோऽநேகோ வா இத்யாதிஃ ஸர்வே தே காலபக்வா இத்யநேந ஸம்பந்தஃ| விவக்ஷுர்முஹ்யதி| யத்வக்துமிச்சதி தந்ந ஸ்மரதீத்யர்தஃ| யஸ்ய ஶரீரஂ மக்ஷிகாதயோऽதிவைரஸ்யாத் த்யஜந்தி| ஸௌரஸ்யாத்வா பஜந்தே யுகபந்மஹாபூதாநாமேகஸ்மிந்நேவ ஶரீரே வத்த்யவத்தீ ந பதிவ்யாதீநாமந்யதமஸ்ய|| ௧௮||

Adhikarana ShaNmAsAyurbodhakaM riShTam (4) · Śloka 4

பவந்தி சாத்ர- யஸ்யாபுர்வாஃ ஸிராலேகா பாலேந்த்வாகதயோऽபி வா| லலாடே பஸ்திஶீர்ஷே வா ஷண்மாஸாந்ந ஸ ஜீவதி| பத்மிநீபத்ரவத்தோயஂ ஶரீரே யஸ்ய தேஹிநஃ| ப்லவதே ப்லவமாநஸ்ய ஷஷ்மாஸஸ்தஸ்ய ஜீவிதம்||௪||

Adhikarana pittAnmaraNasUcakaM riShTam (2) · Śloka 2

ஹரிதாபாஃ ஸிரா யஸ்ய ரோமகூபாஶ்ச ஸஂவதாஃ| ஸோऽம்லாபிலாஷீ புருஷஃ பித்தாந்மரணமஶ்நுதே|௨|

Adhikarana mAsAyurbodhakaM riShTam (2) · Śloka 2

யஸ்ய கோமயசூர்ணாபஂ சூர்ணஂ மூர்த்நி முகேऽபி வா| ஸஸ்நேஹஂ மூர்த்நி தூமோ வா மாஸாந்தஂ தஸ்ய ஜீவிதம்|௨|

Adhikarana ShaTtrirAtrAYuHsUcakaM riShTam (2) · Śloka 2

மூர்த்நி ப்ருவோர்வா குர்வந்தி ஸீமந்தாவர்தகா நவாஃ| மத்யுஂ ஸ்வஸ்தஸ்ய ஷட்ராத்ராத் த்ரிராத்ராதாதுரஸ்ய து|௨|

Adhikarana pakShAyuHsUcakaM riShTam (2) · Śloka 2

யஸ்ய ஸ்நாதாநுலிப்தஸ்ய புர்வஂ ஶுஷ்யத்யுரோபஶம்| ஆர்த்ரேஷு ஸர்வகாத்ரேஷு ஸோऽர்தமாஸஂ ந ஜீவதி|௨|

Adhikarana pretAtmatAsUcakaM riShTam (2) · Śloka 2

உரஸ்யூஷ்மா பவேத்யஸ்ய ஜடரே சாऽதிஶீதிதா| பிந்நஂ புரீஷஂ தஷ்ணா ச யதா ப்ரேதஸ்ததைவ ஸஃ|௨|

Adhikarana mAsAyuHsUcakaM riShTam (2) · Śloka 2

மூத்ரஂ புரீஷஂ நிஷ்ட்யூதஂ ஶுக்ரஂ சாப்ஸு நிமஜ்ஜதி| நிஷ்ட்யூதஂ பஹுவர்ணஂ வா யஸ்யா மாஸாத்ஸ நஶ்யதி|௨|

Adhikarana svarabalavarNAdyAshrayaM riShTam (2) · Śloka 2

ஸ்வரஸ்ய துர்பலீபாவண் ஹாநிஂ வா பலவர்ணயோஃ| ரோகவத்திமயுக்த்யா ச தஷ்ட்வா மரணமாதிஶேத்||௨||

Adhikarana AtmamaraNabhAShaNAdyAshrayaM riShTam (19) · Śloka 19

அபஸ்வரஂ பாஷமாணஂ ப்ராப்தஂ மரணமாத்மநஃ| ஶ்ரோதாரஂ சாஸ்ய ஶப்தஸ்ய தூரதஃ பரிவர்ஜயேத்||௧௯||

பவந்தி சாத்ரேதி தந்த்ரரீதிஃ| யஸ்யாபூர்வா இத்யாதி ஸுபோதம்| பாலேந்த்வாகதயஶ்சந்த்ரகலாஸமாநாஃ| ப்லவமாநஸ்ய ஸ்நாநஂ குர்வதஃ ப்லவதே கச்சதி| ஸஸ்நேஹஂ கோமயசூர்ணாபஂ சூர்ணம்| நவ அபூதபூர்வாஃ ஸீமந்தாஃ ஆவர்த்தகாஶ்ச மத்யுஂ குர்வந்தீதி ஸம்பந்தஃ| நிஷ்ட்யூதஂ முகாஸ்ராவஃ| அயுக்த்யா ரோகப்ரவத்திர்யா யுக்த்யாஹாராதிபுர்விகயா நோபபத்யதே ச தஷ்டா ச| ஆத்மநோ மரணஂ ப்ராப்தமிதி துஷ்டேந ஸ்வரேண பாஷமாணஂ மரணஂ ப்ராப்தமித்யஸ்யாத்மநஃ ஶப்தஸ்ய ஶ்ரோதாரஂ ச தூரதஃ பரிவர்ஜயேத்|| ௧௯||

Adhikarana UrdhvashvAsAdIni riShTAni (2) · Śloka 2

ஊர்த்வஶ்வாஸஂ கதோஷ்மாணஂ ஶூலோபஹதவங்க்ஷணம்| ஶர்ம சாநதிகச்சந்தஂ புத்திமாந் பரிவர்ஜயேத்|௨|

Adhikarana shItapiTakAdIni riShTani (2) · Śloka 2

யோ ஜாதஃ ஶீதபிடகஃ ஶீதாங்கோ வா விதஹ்யதே| உஷ்ணத்வேஷீ ச ஶீதார்த்தஃ ஸ ப்ரேதாதிபகோசரஃ||௨||

Adhikarana kaNThagatarajjucchAyAsamAshrayaM riShTam (20-9) · Śloka 9

யஸ்ய ரஜ்ஜுரிவ ச்சாயா கண்டே ஸக்தோபலக்ஷ்யதே| அவஶ்யஂ கஷ்யதே ஜந்துஃ ஸோऽசிராத்யமகிங்கரைஃ||௨௦|| இதி வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்படஸ்ய கதௌ அஷ்டங்கஸஂக்ரஹ- ஸஂஹிதாயாஂ ஶாரீரஸ்தாநே விகதாங்கவிஜ்ஞாநீயோ நாம நவமோऽத்யாயஃ||௯||

ஊர்த்வஶ்வாஸமித்யாதி ஸுபோதம்| விதஹ்யதே விதாஹஂ ப்ராப்நோதி| சாயா கண்டே ரஜ்ஜுஸதஶீ யஸ்யாஸக்தோபலக்ஷ்யதே| ஸோऽசிராத் யமகிங்கரைர்நீயத இதி|| ௨௦|| இதி ஶ்ரீமந்மஹாமஹோபாத்யாயேந்துர்விரசிதாயாம் அஷ்டாங்கஸஂக்ரஹ- வ்யாக்யாயாஂ ஶஶிலேகாயாஂ ஶாரீரஸ்தாநே நவமோऽத்யாயஃ