Adhikarana atha vikRutA~ggavij~jAnIyo nAma navamo~adhyAyaH pratij~jA (1) · Śloka 1
அதாதோ விகதாங்கவிஜ்ஞாநீயமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ|
இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ||௧||
View original
अथातो विकृताङ्गविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः|
इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
Adhikarana riShTalakShaNam (2) · Śloka 2
ஸ்வஸ்தாநாமாதுராணாஂ வா புருஷாணாஂ தேஹாந்தராபிலாஷிணா- மௌஷதவிஷயமதீதாஃ ஸகலஶரீரவ்யாபிநோ தோஷா கநா- கநா இவ வர்ஷமாயுஷஃ க்ஷயஂ ஸூசயந்தோऽகஸ்மாத் ஸ்வ- பாவவிபர்ய்யாஸஂ ஜநயந்தி|
தத்ஸமாஸதோ ரிஷ்டமித்யாஹுஃ||௨||
View original
स्वस्थानामातुराणां वा पुरुषाणां देहान्तराभिलाषिणा- मौषधविषयमतीताः सकलशरीरव्यापिनो दोषा घना- घना इव वर्षमायुषः क्षयं सूचयन्तोऽकस्मात् स्व- भावविपर्य्यासं जनयन्ति|
तत्समासतो रिष्टमित्याहुः||२||
Adhikarana prAkRutA varNAH tadbhedAMshca (3) · Śloka 3
தத்ர கௌரஃ ஶ்யாமஃ கஷ்ணோ கௌரஶ்யாமஃ கஷ்ணஶ்யாம இதி தேஹே ப்ரகதிவர்ணாஃ|
தத்பேதாஂஶ்ச பத்மகௌராதயஃ||௩||
View original
तत्र गौरः श्यामः कृष्णो गौरश्यामः कृष्णश्याम इति देहे प्रकृतिवर्णाः|
तद्बेदांश्च पद्मगौरादयः||३||
Adhikarana vikRutA varNAH (4) · Śloka 4
நீலஶ்யாமதாக்ரஹாரித்ரஶுக்லாதயஸ்து விகதயஃ||௪||
View original
नीलश्यामताग्रहारिद्रशुक्लादयस्तु विकृतयः||४||
Adhikarana mRutyusUcakAH varNAH (5) · Śloka 5
தத்ர ப்ரகதிவிகதிவர்ணௌ யுகபதங்கேऽங்கைகதேஶே வா மர- ணாய||௫||
View original
तत्र प्रकृतिविकृतिवर्णौ युगपदङ्गेऽङ्गैकदेशे वा मर- णाय||५||
Adhikarana glAnyupacayAdInAM bhAvAnAM riShTatvam (6) · Śloka 6
ஏதேந க்லாந்யுபசயஶோகஹர்ஷரௌக்ஷ்யஸ்நேஹாதயஸ்ததா ப்ரகதி- பேதீயோக்தாநாஂ மஹதுபசயஸூக்ஷ்மதீர்காணாஂ ஸர்வேஷாஂ ச தோஷா- திவிபாகேந ப்ரதிநியதாநாஂ பாவாநாமநிமித்ததோऽந்யதா- த்வமுக்தஂ பவதி||௬||
View original
एतेन ग्लान्युपचयशोकहर्षरौक्ष्यस्नेहादयस्तथा प्रकृति- भेदीयोक्तानां महदुपचयसूक्ष्मदीर्घाणां सर्वेषां च दोषा- दिविभागेन प्रतिनियतानां भावानामनिमित्ततोऽन्यथा- त्वमुक्तं भवति||६||
Adhikarana AkAshAdipa~jcabhUtAnAM chAyAstadguNAMshca (7) · Śloka 7
தத்ர காத் மலகட்காகாஶநீலநிர்மலா ஸஸ்நேஹா ஸப்ரபேவ|
வாதாத் பாஂஶுபஸ்மரூக்ஷா ரஜோருணா ஶ்யாவா நிஷ்ப்ரப ஸ்வேத- மலகந்திஃ|
தேஜஸஃ ஹுதஹுதாஶநிவித்யுததப்ததபநீயரக்தா தஷ்டிஸுகா|
அம்பஸஃ வைடூர்ய்யேந்த்ரநீலவிமலா கநா ஸுஸ்நிக்தா புவஃ ருசிரபா கநா ஸ்திரா ஸ்நிக்தா ஶுத்தா ஶ்யாமா ஶ்வேதா ச||௭||
View original
तत्र खात् मलखड्गाकाशनीलनिर्मला सस्नेहा सप्रभेव|
वातात् पांशुभस्मरूक्षा रजोरुणा श्यावा निष्प्रभ स्वेद- मलगन्धिः|
तेजसः हुतहुताशनिविद्युततप्ततपनीयरक्ता दृष्टिसुखा|
अम्भसः वैडूर्य्येन्द्रनीलविमला घना सुस्निग्धा भुवः रुचिरभा घना स्थिरा स्निग्धा शुद्धा श्यामा श्वेता च||७||
Adhikarana riShTarUpA chAyA (8) · Śloka 8
தாஸாஂ வாயவ்யா விநாஶாய க்லேஶாய சாऽதிமஹதே|௮|
View original
तासां वायव्या विनाशाय क्लेशाय चाऽतिमहते|८|
Adhikarana sukhasvarUpA cchAyAH (8) · Śloka 8
தாஸாஂ வாயவ்யா விநாஶாய க்லேஶாய சாऽதிமஹதே|௮|
View original
तासां वायव्या विनाशाय क्लेशाय चाऽतिमहते|८|
Adhikarana sukhasvarUpA cchAyAH (8) · Śloka 8
ஶேஷாக்து ஸுகோதயாஃ ௧||௮||
View original
शेषाक्तु सुखोदयाः १||८||
Adhikarana sapta prabhAH (9) · Śloka 9
ஸப்த ப்ரபாஃ-ரக்தா பீதா பாண்டுரா ஸிதாऽஸிதா ஶ்யாவா ஹரிதா ச||௯||
View original
सप्त प्रभाः-रक्ता पीता पाण्डुरा सिताऽसिता श्यावा हरिता च||९||
Adhikarana shobhanAH shubhAH prabhAH (1) · Śloka 1
தாஃ ஸ்நிக்தா விகாஸிந்யோऽமலாஃ ஶுபாஃ||௧||
View original
ताः स्निग्धा विकासिन्योऽमलाः शुभाः||१||
Adhikarana ashubhAH prabhAH (10) · Śloka 10
விபரீதாஸ்த்வஶுபாஃ||௧௦||
View original
विपरीतास्त्वशुभाः||१०||
Adhikarana chAyAprabhayorlAkShaNaM (11) · Śloka 11
தயோர்விஶேஷஃ-சாயா வர்ணமாக்ராமத்யாऽऽஸந்ந ச லக்ஷ்யதே பஞ்சஂபூதாத்மிகா ச|
ப்ரபா து வர்ணஂ ப்ரகாஶயதி விப்ரகஷ்டால்லக்ஷ்யதே தேஜஃப்ரபவைவ ச||௧௧||
View original
तयोर्विशेषः-छाया वर्णमाक्रामत्याऽऽसन्न च लक्ष्यते पञ्चंभूतात्मिका च|
प्रभा तु वर्णं प्रकाशयति विप्रकृष्टाल्लक्ष्यते तेजःप्रभवैव च||११||
Adhikarana kumArikA~a~adarshanaM riShTam (12) · Śloka 12
யஸ்ய தஷ்டௌ ப்ரதிச்சாயாமயீ குமாரிகா ந த்ருஷ்யதே ஸ பராஸுஃ||௧௨||
View original
यस्य दृष्टौ प्रतिच्छायामयी कुमारिका न द्रुष्यते स परासुः||१२||
Adhikarana praticchAyAyAH riShTam (13) · Śloka 13
யஸ்யாऽऽதபாதர்ஶாதிஷ்வகஸ்மாத் ப்ரதிச்சாயா சிந்நா பிந்நா ஹீநாऽதிகாऽऽகுலா நஷ்ட ஜிஹ்யாऽவாக்ஶிரா விஶிரா த்விஶிரா விஸ்ததாऽந்யதா வா விகதா வா தஶ்யதே||௧௩||
View original
यस्याऽऽतपादर्शादिष्वकस्मात् प्रतिच्छाया छिन्ना भिन्ना हीनाऽधिकाऽऽकुला नष्ट जिह्याऽवाक्शिरा विशिरा द्विशिरा विस्तृताऽन्यथा वा विकृता वा दृश्यते||१३||
Adhikarana lAlATAdyAshrayaM riShTam (14) · Śloka 14
யஸ்ய லலாடஂ ந ஸ்வித்யதி||௧௪||
View original
यस्य ललाटं न स्विद्यति||१४||
Adhikarana kesharomAshrayaM riShTam (15) · Śloka 15
யஸ்ய கேஶரோமாண்யநப்யக்தாந்யப்யதவத் தஷ்யந்தே||௧௫||
View original
यस्य केशरोमाण्यनभ्यक्तान्यभ्यतवद् दृष्यन्ते||१५||
Adhikarana nayanAshrayANi riShTAni (16) · Śloka 16
நயநே சாதிப்ரவிஷ்டே நிர்கதே விஸ்ததே ஸஂக்ஷிப்தே ஸஂக்ஷிப்த- பணீ ஜிஹ்யே விஷமே விப்ராந்ததர்ஶநே ஹீநதர்ஶநே நகுலாபே கபோதாபே அலாதவர்ணே நீலாதிவிகதவர்ணே அதிசலே ஸ்த- ப்தஸ்ரஸ்தே ப்ரஸ்ருதே அத்யுந்மிஷிதே அதிநிமிஷிதே லுலிதப- க்ஷ்மணீ வா|௧௬|
View original
नयने चातिप्रविष्टे निर्गते विस्तृते संक्षिप्ते संक्षिप्त- भृणी जिह्ये विषमे विभ्रान्तदर्शने हीनदर्शने नकुलाभे कपोताभे अलातवर्णे नीलादिविकृतवर्णे अतिचले स्त- ब्धस्रस्ते प्रस्रुते अत्युन्मिषिते अतिनिमिषिते लुलितप- क्ष्मणी वा|१६|
Adhikarana nAsikAdyAshrayaM riShTam (16) · Śloka 16
நாஸிகா வாதவிவதாऽதிஸஂவதா குடிலா ஸ்புடிதா பிட- காசிதா ஶுஷ்கா வா ஸ கதாயுஃ ௧|௧௬|
View original
नासिका वातविवृताऽतिसंवृता कुटिला स्फुटिता पिट- काचिता शुष्का वा स गतायुः १|१६|
Adhikarana oShThAshrayaM riShTam (16) · Śloka 16
யஸ்யாதோऽதரௌஷ்டோ யாத்யுத்தரௌஷ்டஶ்சோர்த்வமுபௌ வா பக்வ- ஜம்பூநீலௌ ௨|௧௬|
View original
यस्याधोऽधरौष्ठो यात्युत्तरौष्ठश्चोर्ध्वमुभौ वा पक्व- जम्बूनीलौ २|१६|
Adhikarana dantAshrayaM riShTam (16) · Śloka 16
தந்தா வாதிரூக்ஷாஸ்தாம்ராஃ ஶ்யாமாஃ பங்கிதாஃ புஷ்பிதாஃ ஸஶ- ர்கரா வா ஸஹஸா வா பதந்தி ௩||௧௬||
View original
दन्ता वातिरूक्षास्ताम्राः श्यामाः पङ्किताः पुष्पिताः सश- र्करा वा सहसा वा पतन्ति ३||१६||
Adhikarana jihvAshrayaM riShTam (1) · Śloka 1
ஜிஹ்வா வா ஜிஹ்யா ஸ்தப்தா ஸுப்தாऽவலிப்தா குர்வீ ஶ்யாவா ஶூநா ஶுஷ்கா விஸர்பிணீ கண்டகாசிதேவ வா|௧|
View original
जिह्वा वा जिह्या स्तब्धा सुप्ताऽवलिप्ता गुर्वी श्यावा शूना शुष्का विसर्पिणी कण्टकाचितेव वा|१|
Adhikarana gaNDalalATahanvAshrayaM riShTam (1) · Śloka 1
யஸ்ய கண்டலலாடஹநுபந்தநாநி ஸ்தாநாச்ச்யுதாநீவ ஸ்ர- ஸ்தாநி|௧|
View original
यस्य गण्डललाटहनुबन्धनानि स्थानाच्च्युतानीव स्र- स्तानि|१|
Adhikarana shirodharApRuShThagataM riShTam (1) · Śloka 1
யஸ்ய ந தத்தே ஶிரஃ ஶிரோதராஂ பஷ்டஂ வா ஸ்வபாரம்|௧|
View original
यस्य न धत्ते शिरः शिरोधरां पृष्ठं वा स्वभारम्|१|
Adhikarana hanUgataM riShTam (1) · Śloka 1
ஹநூ வா பிண்டமாஸ்யஸ்தம்|௧|
View original
हनू वा पिण्डमास्यस्थम्|१|
Adhikarana meDhravRuShaNAshrayaM riShTam (1) · Śloka 1
யஸ்யோத்ஸிக்தஂ மேட்ரமதிநிஸ்ஸதௌ வஷணாவதோ விபர்யயோ வா|௧|
View original
यस्योत्सिक्तं मेढ्रमतिनिस्सृतौ वृषणावतो विपर्ययो वा|१|
Adhikarana mUtrAshrayaM riShTam (1) · Śloka 1
யஸ்ய முத்ரமத்யுஷ்ணம்|௧|
View original
यस्य मुत्रमत्युष्णम्|१|
Adhikarana raktAshrayaM riShTam (1) · Śloka 1
யஸ்ய விஷதோஷாத்விநா கேப்யஃ ஸரோமகூபேப்யோ ரக்தஂ ப்ரவர்த்ததே||௧||
View original
यस्य विषदोषाद्विना खेभ्यः सरोमकूपेभ्यो रक्तं प्रवर्त्तते||१||
Adhikarana a~ggalAghavagauravagataM riShTam (17) · Śloka 17
யஸ்யாநிமித்தமங்காந்யதிலதூந்யதிகுரூணி வா ஸ்யுஃ ஸ முமூர்ஷுஃ||௧௭||
View original
यस्यानिमित्तमङ्गान्यतिलधून्यतिगुरूणि वा स्युः स मुमूर्षुः||१७||
Adhikarana svarAshritaM riShTam (1) · Śloka 1
யஸ்யைகோऽநேகோ வா ஸ்வரோ கத்கதோ வ்யக்தஃ க்ஷாமோ தீநோ வா ஸஹஸா லக்ஷ்யதே||௧||
View original
यस्यैकोऽनेको वा स्वरो गद्गदो व्यक्तः क्षामो दीनो वा सहसा लक्ष्यते||१||
Adhikarana vAggataM riShTam (2) · Śloka 2
யோ வா விவக்ஷுர்முஹ்யதி|
யஸ்ய வா வததோ பஶமுர்த்வமுரோ ரூஜதி||௨||
View original
यो वा विवक्षुर्मुह्यति|
यस्य वा वदतो भृशमुर्ध्वमुरो रूजति||२||
Adhikarana ucchvavAsagataM riShTam (1) · Śloka 1
யஸ்யோச்ச்வாஸோऽதிதீர்கோऽதிஹ்ரஸ்வஃ பூதிகந்திஃ ஸுகந்திர்வா|௧|
View original
यस्योच्छ्वासोऽतिदीर्घोऽतिह्रस्वः पूतिगन्धिः सुगन्धिर्वा|१|
Adhikarana a~gguligataM riShTam (1) · Śloka 1
யஸ்யாங்குலய ஆயம்யமாநா ந ஸ்புடேயுஃ|௧|
View original
यस्याङ्गुलय आयम्यमाना न स्फुटेयुः|१|
Adhikarana svabhAvAtItashabdAshrayaM svabhAvAtItashabdAshrayaM riShTam (1) · Śloka 1
யஸ்யாந்யாந்யோऽபி க்ஷுதகதமூத்ரணாதிஷு ஸ்வபாவாऽதீதஃ ஶப்தஃ|௧|
View original
यस्यान्यान्योऽपि क्षुतगतमूत्रणादिषु स्वभावाऽतीतः शब्दः|१|
Adhikarana gandhAshrayaM riShTam (1) · Śloka 1
யஸ்யேஷ்டோऽநிஷ்டோ வா மால்யபலசந்தநகுணபாதிகந்தோ தேஹமுகமலவ்ரணவஸ்த்ராதிஷு|௧|
View original
यस्येष्टोऽनिष्टो वा माल्यफलचन्दनकुणपादिगन्धो देहमुखमलव्रणवस्त्रादिषु|१|
Adhikarana yUkAmakShikAdisharIra- tyAgAshrayaM riShTam (1) · Śloka 1
யஸ்ய ஶரீரஂ வைரஸ்யாத் ஸௌரஸ்யாத்வாऽத்யர்தஂ யூகாமக்ஷி- காதயஸ்த்யஜந்தி பஜந்தி வ|௧|
View original
यस्य शरीरं वैरस्यात् सौरस्याद्वाऽत्यर्थं यूकामक्षि- कादयस्त्यजन्ति भजन्ति व|१|
Adhikarana UShmashaityAdigataM riShTam (1) · Śloka 1
யஸ்ய ஸததோஷ்மஸ்வங்காவயவேஷு ஶைத்யஂ ஶீதேஷு வ குமுதோ- த்பத்நாநுகார்யமதிஶைத்யமதிஸ்வேதோऽதிஸ்தம்போ விகதமாஂஸ- ஶோணிதேஷ்விவ ச ஸ்ரஂஸஃ||௧||
View original
यस्य सततोष्मस्वङ्गावयवेषु शैत्यं शीतेषु व कुमुदो- त्पत्नानुकार्यमतिशैत्यमतिस्वेदोऽतिस्तम्भो विगतमांस- शोणितेष्विव च स्रंसः||१||
Adhikarana sharIragatamahAbhUtayogAtiyogAshrayaM riShTam (18) · Śloka 18
யஸ்ய ச யோகாऽதியோகோ வா ஶரீரே யுகபந்மஹாபூதாநாஂ தஶ்யதே ஸர்வே தே காலபக்வா இதி||௧௮||
View original
यस्य च योगाऽतियोगो वा शरीरे युगपन्महाभूतानां दृश्यते सर्वे ते कालपक्वा इति||१८||
Adhikarana ShaNmAsAyurbodhakaM riShTam (4) · Śloka 4
பவந்தி சாத்ர- யஸ்யாபுர்வாஃ ஸிராலேகா பாலேந்த்வாகதயோऽபி வா|
லலாடே பஸ்திஶீர்ஷே வா ஷண்மாஸாந்ந ஸ ஜீவதி|
பத்மிநீபத்ரவத்தோயஂ ஶரீரே யஸ்ய தேஹிநஃ|
ப்லவதே ப்லவமாநஸ்ய ஷஷ்மாஸஸ்தஸ்ய ஜீவிதம்||௪||
View original
भवन्ति चात्र- यस्यापुर्वाः सिरालेखा बालेन्द्वाकृतयोऽपि वा|
ललाटे बस्तिशीर्षे वा षण्मासान्न स जीवति|
पद्मिनीपत्रवत्तोयं शरीरे यस्य देहिनः|
प्लवते प्लवमानस्य षष्मासस्तस्य जीवितम्||४||
Adhikarana pittAnmaraNasUcakaM riShTam (2) · Śloka 2
ஹரிதாபாஃ ஸிரா யஸ்ய ரோமகூபாஶ்ச ஸஂவதாஃ|
ஸோऽம்லாபிலாஷீ புருஷஃ பித்தாந்மரணமஶ்நுதே|௨|
View original
हरिताभाः सिरा यस्य रोमकूपाश्च संवृताः|
सोऽम्लाभिलाषी पुरुषः पित्तान्मरणमश्नुते|२|
Adhikarana mAsAyurbodhakaM riShTam (2) · Śloka 2
யஸ்ய கோமயசூர்ணாபஂ சூர்ணஂ மூர்த்நி முகேऽபி வா|
ஸஸ்நேஹஂ மூர்த்நி தூமோ வா மாஸாந்தஂ தஸ்ய ஜீவிதம்|௨|
View original
यस्य गोमयचूर्णाभं चूर्णं मूर्ध्नि मुखेऽपि वा|
सस्नेहं मूर्ध्नि धूमो वा मासान्तं तस्य जीवितम्|२|
Adhikarana ShaTtrirAtrAYuHsUcakaM riShTam (2) · Śloka 2
மூர்த்நி ப்ருவோர்வா குர்வந்தி ஸீமந்தாவர்தகா நவாஃ|
மத்யுஂ ஸ்வஸ்தஸ்ய ஷட்ராத்ராத் த்ரிராத்ராதாதுரஸ்ய து|௨|
View original
मूर्ध्नि भ्रुवोर्वा कुर्वन्ति सीमन्तावर्तका नवाः|
मृत्युं स्वस्थस्य षड्रात्रात् त्रिरात्रादातुरस्य तु|२|
Adhikarana pakShAyuHsUcakaM riShTam (2) · Śloka 2
யஸ்ய ஸ்நாதாநுலிப்தஸ்ய புர்வஂ ஶுஷ்யத்யுரோபஶம்|
ஆர்த்ரேஷு ஸர்வகாத்ரேஷு ஸோऽர்தமாஸஂ ந ஜீவதி|௨|
View original
यस्य स्नातानुलिप्तस्य पुर्वं शुष्यत्युरोभृशम्|
आर्द्रेषु सर्वगात्रेषु सोऽर्धमासं न जीवति|२|
Adhikarana pretAtmatAsUcakaM riShTam (2) · Śloka 2
உரஸ்யூஷ்மா பவேத்யஸ்ய ஜடரே சாऽதிஶீதிதா|
பிந்நஂ புரீஷஂ தஷ்ணா ச யதா ப்ரேதஸ்ததைவ ஸஃ|௨|
View original
उरस्यूष्मा भवेद्यस्य जठरे चाऽतिशीतिता|
भिन्नं पुरीषं तृष्णा च यथा प्रेतस्तथैव सः|२|
Adhikarana mAsAyuHsUcakaM riShTam (2) · Śloka 2
மூத்ரஂ புரீஷஂ நிஷ்ட்யூதஂ ஶுக்ரஂ சாப்ஸு நிமஜ்ஜதி|
நிஷ்ட்யூதஂ பஹுவர்ணஂ வா யஸ்யா மாஸாத்ஸ நஶ்யதி|௨|
View original
मूत्रं पुरीषं निष्ठ्यूतं शुक्रं चाप्सु निमज्जति|
निष्ठ्यूतं बहुवर्णं वा यस्या मासात्स नश्यति|२|
Adhikarana svarabalavarNAdyAshrayaM riShTam (2) · Śloka 2
ஸ்வரஸ்ய துர்பலீபாவண் ஹாநிஂ வா பலவர்ணயோஃ|
ரோகவத்திமயுக்த்யா ச தஷ்ட்வா மரணமாதிஶேத்||௨||
View original
स्वरस्य दुर्बलीभावण् हानिं वा बलवर्णयोः|
रोगवृद्धिमयुक्त्या च दृष्ट्वा मरणमादिशेत्||२||
Adhikarana AtmamaraNabhAShaNAdyAshrayaM riShTam (19) · Śloka 19
அபஸ்வரஂ பாஷமாணஂ ப்ராப்தஂ மரணமாத்மநஃ|
ஶ்ரோதாரஂ சாஸ்ய ஶப்தஸ்ய தூரதஃ பரிவர்ஜயேத்||௧௯||
View original
अपस्वरं भाषमाणं प्राप्तं मरणमात्मनः|
श्रोतारं चास्य शब्दस्य दूरतः परिवर्जयेत्||१९||
Adhikarana UrdhvashvAsAdIni riShTAni (2) · Śloka 2
ஊர்த்வஶ்வாஸஂ கதோஷ்மாணஂ ஶூலோபஹதவங்க்ஷணம்|
ஶர்ம சாநதிகச்சந்தஂ புத்திமாந் பரிவர்ஜயேத்|௨|
View original
ऊर्ध्वश्वासं गतोष्माणं शूलोपहतवङ्क्षणम्|
शर्म चानधिगच्छन्तं बुद्धिमान् परिवर्जयेत्|२|
Adhikarana shItapiTakAdIni riShTani (2) · Śloka 2
யோ ஜாதஃ ஶீதபிடகஃ ஶீதாங்கோ வா விதஹ்யதே|
உஷ்ணத்வேஷீ ச ஶீதார்த்தஃ ஸ ப்ரேதாதிபகோசரஃ||௨||
View original
यो जातः शीतपिटकः शीताङ्गो वा विदह्यते|
उष्णद्वेषी च शीतार्त्तः स प्रेताधिपगोचरः||२||
Adhikarana kaNThagatarajjucchAyAsamAshrayaM riShTam (20-9) · Śloka 9
யஸ்ய ரஜ்ஜுரிவ ச்சாயா கண்டே ஸக்தோபலக்ஷ்யதே|
அவஶ்யஂ கஷ்யதே ஜந்துஃ ஸோऽசிராத்யமகிங்கரைஃ||௨௦||
இதி வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்படஸ்ய கதௌ அஷ்டங்கஸஂக்ரஹ- ஸஂஹிதாயாஂ ஶாரீரஸ்தாநே விகதாங்கவிஜ்ஞாநீயோ நாம நவமோऽத்யாயஃ||௯||
View original
यस्य रज्जुरिव च्छाया कण्ठे सक्तोपलक्ष्यते|
अवश्यं कृष्यते जन्तुः सोऽचिराद्यमकिङ्करैः||२०||
इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतौ अष्टङ्गसंग्रह- संहितायां शारीरस्थाने विकृताङ्गविज्ञानीयो नाम नवमोऽध्यायः||९||