Adhikarana atha dinacaryAnAma tRutIyo~adhyAyaH pratij~jA (1) · Śloka 1
ਅਥਾਤੋ ਦਿਨਚਰ੍ਯਾਨਾਮਾਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ||੧||
अथातो दिनचर्यानामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
ਅਸ੍ਮਿਂਨ੍ਤ੍ਰੇ ਆਯੁਸਃ ਪਾਲਨਂ ਪ੍ਰਕਤਂ ਤਚ੍ਚ ਦ੍ਵਿਵਿਧਂ ਸ੍ਵਸ੍ਥਵਤ੍ਤਮਾਤੁਰਵਤ੍ਤਞ੍ਚ| ਮਙ੍ਗਲ੍ਯਤ੍ਵਾਤ੍ ਸ੍ਵਲ੍ਪਵਕ੍ਤਵ੍ਯਤ੍ਵਾਤ੍ ਆਤੁਰੋਪਯੋਗਿਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਸ੍ਵਸ੍ਥਵਤ੍ਤਮੇਵਾਦਾਵੁਚ੍ਯਤੇ- ਅਥਾਤੋ ਦਿਨਚਰ੍ਯਾਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਪ੍ਰਤਿਦਿਨਂ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਾ ਚਰ੍ਯਾ ਦਿਨਚਰ੍ਯਾ|| ੧||
Adhikarana brAhme muhUrta utthAnam (2) · Śloka 2
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੇ ਮੁਹੂਰ੍ਤ ਉਤ੍ਤਿਸ੍ਠੇਜ੍ਜੀਰ੍ਣਾਜੀਰ੍ਣਂ ਨਿਰੂਪਯਨ੍| ਰਕ੍ਸਾਰ੍ਥਮਾਯੁਸਃ ਸ੍ਵਸ੍ਥਃ....................||੨||
ब्राह्मे मुहूर्त उत्तिष्ठेज्जीर्णाजीर्णं निरूपयन्| रक्षार्थमायुषः स्वस्थः....................||२||
🔊 Audio coming soon
ਕਿਂ ਤਦਿਤ੍ਯਾਹ- ਬ੍ਰਾਹ੍ਮ ਇਤਿ| ਸ੍ਵਸ੍ਥੋ ਨੀਰੋਗਃ| ਆਯੁਸੋ ਯਥੋਪਚਿਤਸ੍ਯ ਰਕ੍ਸਾਰ੍ਥਮ੍| ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੇ ਮੁਹੂਰ੍ਤੇ ਉਤ੍ਤਿਸ੍ਠੇਤ੍| ਮੁਹੂਰ੍ਤੋ ਨਾਡਿਕਾਦ੍ਵਯਮ੍| ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਃ| ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਜ੍ਞਾਨਨ੍ਤਦਰ੍ਥਮਧ੍ਯਯਨਾਦ੍ਯਪਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਤਸ੍ਯ ਯੋਗ੍ਯੋ ਮੁਹੂਰ੍ਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਃ ਬ੍ਰਹ੍ਮਯੋਗ੍ਯਸ਼੍ਚ ਕਾਲੋ ਯੋਗਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇਸੁ ਨਿਸ਼ਾਯਾਃ ਪਸ਼੍ਚਿਮੋ ਯਾਮੋ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਃ| ਤੇਨ ਨਿਸ਼ਾਕ੍ਸਯੇ ਨਿਦ੍ਰਾਨਾਸ਼ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਤ੍ਵਾਦੁਤ੍ਥਾਨਸ੍ਯਾਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸਨ੍ਧ੍ਯਾਸਂਸਰ੍ਗੋ ਮੁਹੂਰ੍ਤੋਭਿਪ੍ਰੇਤਃ| ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਯਾਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨਪ੍ਰਤਿਸੇਧਾਤ੍| ਯਦ੍ਯਪਿ ਚ ਜ੍ਯੋਤਿਸ਼੍ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇਸੁ ਸੂਰ੍ਯੋਦਯਾਤ੍ਪ੍ਰਭਤਿ ਸਡ੍ਵਿਂਸ਼ੋ ਮੁਹੂਰ੍ਤ੍ਤੋ ਨਾਡਿਕਾਸ੍ਟਕਵ੍ਯਵਹਿਤਦ੍ਵਿਤੀਯਸੂਰ੍ਯੋਦਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮ ਇਤ੍ਯੁਚ੍ਯਤੇ ਤਥਾਪਿ ਨਾਸਾਵਿਹਾਭਿਪ੍ਰੇਤਃ| ਅਨ੍ਨਸ੍ਯ ਜਰਣਕਾਲੇ ਜਾਗਰਣਪ੍ਰਸਙ੍ਗਾਤ੍| ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਯਾਃ ਪੂਰ੍ਵੋ ਮੁਹੂਰ੍ਤ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਪਾਸਨਯੋਗ੍ਯਤ੍ਵਾਤ੍ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਃ| ਅਭ੍ਯਾਸਾਦ੍ਯਪੇਕ੍ਸਂ ਤਤ੍ਪੂਰ੍ਵੋਪਿ ਵਾ| ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸ਼ਯ੍ਯਾਤ ਉਤ੍ਤਿਸ੍ਠੇਤ੍| ਕੇਚਿਤ੍ਤੁ ਜ੍ਯੋਤਿਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਦਃ ਵਿਰਿਞ੍ਚਪ੍ਰਭਵਂ ਮੁਹੂਰ੍ਤ੍ਤਂ ਨਿਸ਼ਾਨ੍ਤਭਵਮਾਹੁਃ| ਕਿਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨੁਤ੍ਤਿਸ੍ਠੇਤ੍ ਜੀਰ੍ਣਾਜੀਰ੍ਣਂ ਨਿਰੂਪਯਨ੍ ਹ੍ਯਸ੍ਤਨਮਾਹਾਰਂ ਮਯਾ ਭੁਕ੍ਤਂ ਜੀਰ੍ਣਂ ਨ ਵੇਤਿ ਵਿਕਲ੍ਪਯਨ੍| ਏਤਾਵਤਾ ਹਿ ਕਦਾਚਿਤ੍ ਸ੍ਵਪ੍ਯਾਦਜੀਰ੍ਣੀਤਿ ਨੋਤ੍ਤਿਸ੍ਠੇਤ੍| ਅਥਵਾ ਸਡ੍ਵਿਂਸ਼ ਏਵ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੋ ਮੁਹੂਰ੍ਤ੍ਤਃ ਅਤ੍ਰ ਗਹ੍ਯਤੇ| ਜੀਰ੍ਣਾਜੀਰ੍ਣਂ ਨਿਰੂਪਯਨ੍ਨਿਤ੍ਯੇਤਚ੍ਚ ਦੋਸਪਰਿਹਾਰਾਯ ਭਵਿਸ੍ਯਤਿ|| ੨||
Adhikarana shaucavidhiH (3) · Śloka 3
...................ਜਾਤਵੇਗਃ ਸਮੁਤ੍ਸਜੇਤ੍| ਉਦਙ੍ਮੁਖੋ ਮੂਤ੍ਰਸ਼ਕਦ੍ਦਕ੍ਸਿਣਾਭਿਮੁਖੋ ਨਿਸ਼ਿ| ਵਾਚਂ ਨਿਯਮ੍ਯ ਪ੍ਰਯਤਃ ਸਂਵੀਤਾਙ੍ਗੋਵਗੁਣ੍ਠਿਤਃ| ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਯੇਤ੍ਪ੍ਰਚਲਿਤਂ ਨ ਤੁ ਯਤ੍ਨਾਦੁਦੀਰਯੇਤ੍| ਨਾਮੇਧ੍ਯਮਾਰ੍ਗਮਦ੍ਭਸ੍ਮਗੋਸ੍ਥਾਨਾਕੀਰ੍ਣਗੋਮਯੇ| ਪੁਰਾਨ੍ਤਿਕਾਗ੍ਨਿਵਲ੍ਮੀਕਰਮ੍ਯੋਤ੍ਕਸ੍ਟਚਿਤਿਦ੍ਰੁਮੇ| ਨ ਨਾਰੀਪੂਜ੍ਯਗੋਰ੍ਕੇਨ੍ਦੁਵਾਯ੍ਵਨ੍ਨਾਗ੍ਨਿਜਲਂ ਪ੍ਰਤਿ| ਨ ਚਾਤਿਰਸ੍ਕਤ੍ਯ ਮਹੀਂ ਭਯਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯੋਸ੍ਤੁ ਕਾਮਤਃ| ਨ ਵੇਗਿਤੋਨ੍ਯਕਾਰ੍ਯਃ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨਾਜਿਤ੍ਵਾ ਸਾਧ੍ਯਮਾਮਯਮ੍| ਨਿਃਸ਼ਲ੍ਯਾਦੁਸ੍ਟਮਤ੍ਪਿਣ੍ਡੀਪਰਿਮਸ੍ਟਮਲਾਯਨਃ| ਅਭ੍ਯੁਦ੍ਧਤਾਭਿਃ ਸ਼ੁਚਿਭਿਰਦ੍ਭਿਰ੍ਮਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਯੋਜਯੇਤ੍| ਲੇਪਗਨ੍ਧਾਪਹਂ ਸ਼ੌਚਮਨੁਤ੍ਪਤਿਤਬਿਨ੍ਦੁਭਿਃ||੩||
...................जातवेगः समुत्सृजेत्| उदङ्मुखो मूत्रशकृद्दक्षिणाभिमुखो निशि| वाचं नियम्य प्रयतः संवीताङ्गोऽवगुण्ठितः| प्रवर्तयेत्प्रचलितं न तु यत्नादुदीरयेत्| नामेध्यमार्गमृद्भस्मगोस्थानाकीर्णगोमये| पुरान्तिकाग्निवल्मीकरम्योत्कृष्टचितिद्रुमे| न नारीपूज्यगोऽर्केन्दुवाय्वन्नाग्निजलं प्रति| न चातिरस्कृत्य महीं भयाशक्त्योस्तु कामतः| न वेगितोऽन्यकार्यः स्यान्नाजित्वा साध्यमामयम्| निःशल्यादुष्टमृत्पिण्डीपरिमृष्टमलायनः| अभ्युद्धृताभिः शुचिभिरद्भिर्मृद्भिश्च योजयेत्| लेपगन्धापहं शौचमनुत्पतितबिन्दुभिः||३||
🔊 Audio coming soon
ਉਤ੍ਥਿਤਸ਼੍ਚ ਕਿਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦਿਤ੍ਯਾਹ- ਜਾਤਵੇਗ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਮੂਤ੍ਰਪੁਰੀਸਮੁਦਙਮੁਖ ਉਤ੍ਤਰਾਂ ਦਿਸ਼ਂ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸਮਾਣ ਉਤ੍ਸਜੇਤ੍ਤ੍ਯਜੇਤ੍| ਕਿਮ੍ਭੂਤਃ? ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵੇਗਃ ਨੋਦੀਰਿਤਵੇਗ ਇਤਿ| ਏਤਾਵਤਾ ਹਿ ਵਾਤਾਦਿਨਾਂ ਕੋਪੋ ਭਵਤਿ| ਨਿਸ਼ਿ ਰਾਤ੍ਰੌ ਦਕ੍ਸਣਦਿਗਭਿਮੁਖਃ ਮੂਤ੍ਰਸ਼ਕਦੁਤ੍ਸਜੇਤ੍| ਕਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮੂਤ੍ਰਪੁਰੀਸਮੁਤ੍ਸਜੇਤ੍? ਵਾਚਂ ਨਿਯਮ੍ਯ ਕਤਮੌਨਃ| ਪ੍ਰਯਤਃ ਅਨਨ੍ਯਕਾਰ੍ਯਃ| ਸਂਵੀਤਾਙ੍ਗਃ ਗਹੀਤਪਰਿਧਾਨਃ| ਅਵਗੁਣ੍ਠਿਤਃ ਅਨਗ੍ਨਸ਼ਿਰਾਃ| ਸ੍ਥਾਨਾਤ੍ ਪ੍ਰਚਲਿਤਂ ਮੂਤ੍ਰਸ਼ਕਤ੍ਸ੍ਤੋਕਂ ਸ੍ਤੋਕਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਯੇਤ੍ ਪ੍ਰੇਰਯੇਤ੍| ਨ ਤ੍ਵਤਿਯਤ੍ਨੇਨਾਚਲਿਤਮੇਵੋਦੀਰਯੇਤ੍| ਨਾਮੇਧ੍ਯੇ ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਾਸ਼ੁਚੌ ਸ੍ਥਾਨੇ| ਮਾਰ੍ਗਃ ਰਥ੍ਯਾ| ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਨੋਤ੍ਸਜੇਤ੍| ਨ ਮਦਿ ਰਾਸ਼ੀਭੂਤਾਯਾਮਪਿ| ਨ ਭਸ੍ਮਨਿ| ਨ ਗੋਸ੍ਥਾਨੇ, ਨ ਆਕੀਰ੍ਣੇ ਜਨਸਂਸਦਿ, ਨ ਗੋਮਯਸ੍ਯੋਪਰਿ, ਨ ਪੁਰਨਿਕਟੇ, ਨਾਗ੍ਨਿਨਿਕਟੇ, ਨ ਵਲ੍ਮੀਕੋਪਰਿ| ਮਦਾ ਪਿਪੀਲਿਕਾਦਿਕਤਂ ਸ੍ਥਾਣ੍ਵਾਕਾਰਂ ਵਲ੍ਮੀਕਸ਼ਬ੍ਦੇਨੋਚ੍ਯਤੇ| ਨਾਤਿਰਮਣੀਯੇ ਭੂਮਿਭਾਗੇ, ਨ ਹਲਲਿਖਿਤੇ, ਨ ਕਤਾਧ੍ਵਰਾਗ੍ਨਿਚਯੇ, ਨ ਵਕ੍ਸਸ੍ਯਾਧ ਉਪਰਿ ਵਾ| ਨ ਚ ਨਾਰ੍ਯਾਭਿਮੁਖਂ, ਪੂਜ੍ਯੋ ਗੁਰ੍ਵਾਦਿਃ| ਗਵਾਦਯਃ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾਃ| ਨ ਚ ਮਹੀਂ ਭੂਮਿਮਤਿਰਸ੍ਕਤ੍ਯ ਤਣਾਦਿਭਿਰਨਵਚ੍ਛਾਦ੍ਯ| ਉਤ੍ਸਜੇਦਿਤਿ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰਾਨੁਵਰ੍ਤਤੇ| ਯਦਾ ਤੁ ਸ੍ਵਾਮਿਚੋਰਾਦਿਭਯਂ, ਯਦਾ ਵਾ ਸ਼ਰੀਰਾਸ਼ਕ੍ਤਤਾ ਤਦਾ ਕਾਮਤੋ ਯਥੇਚ੍ਛਮ੍| ਤਥਾ ਵੇਗਿਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮੂਤ੍ਰਾਦਿਵੇਗੋ ਨਾਨ੍ਯਕਾਰ੍ਯੋ ਭਵੇਤ੍| ਅਨ੍ਯਕਾਰ੍ਯਪ੍ਰਤਿਸੇਧਪ੍ਰਸਙ੍ਗੇਨ ਆਹ- ਸਾਧ੍ਯਮਪਿ ਰੋਗਮਜਿਤ੍ਵਾ ਨਾਨ੍ਯਕਾਰ੍ਯੋ ਭਵੇਦਿਤਿ| ਉਤ੍ਸਸ੍ਟਵੇਗਸ਼੍ਚ ਸ਼ੌਚਂ ਯੋਜਯੇਤ੍ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍| ਕਿਮ੍ਭੂਤਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦਤ ਆਹ- ਨਿਃਸ਼ਲ੍ਯਯਾ ਕਾਸ੍ਠਾਦਿਸ਼ਲ੍ਯਰਹਿਤਯਾ| ਅਦੁਸ੍ਟਯਾ ਯੋਗ੍ਯਯਾ ਮਤ੍ਪਿਣ੍ਡਯਾ ਪਰਿਮਸ੍ਟਮਲਾਯਨਃ ਸਮ੍ਮਾਰ੍ਜਿਤਗੁਦਃ| ਕੇਨ ਸ਼ੌਚਂ ਯੋਜਯੇਦਤ ਆਹ- ਅਭ੍ਯੁਦ੍ਧਤਾਭਿਰਦ੍ਭਿਃ ਨਦੀਤਟਾਕਾਦਿਤਃ ਕਲਸ਼ਪਾਣ੍ਯਾਦਿਨਾ ਉਦ੍ਧਤਾਭਿਃ| ਨ ਤੁ ਕਟੀਮੇਵ ਨਦ੍ਯਾਮਵਗਾਹ੍ਯ ਸ਼ੌਚਯੇਤ੍| ਨਾਸ਼ੁਚਿਨਾ ਕਰੇਣ ਮਤ੍ਸਹਿਤਾਭਿਰਦ੍ਭਿਃ| ਕਿਮ੍ਭੂਤਂ ਸ਼ੌਚਮਿਤ੍ਯਾਹ-ਲੇਪਗਨ੍ਧਾਪਹਮਿਤਿ| ਲੇਪਗਨ੍ਧਾਪਹਂ ਮਲਾਯਨੇ ਲੇਪਗਨ੍ਧੌ, ਲੇਪਸ਼੍ਚ ਗਨ੍ਧਸ਼੍ਚ ਯੇਨ ਨਸ਼੍ਯਤਿ| ਏਤੇਨ ਮਦਃ ਅਪਾਂ ਸ਼ੌਚਸ੍ਯ ਚ ਮਾਨਮੁਕ੍ਤਂ ਭਵਤਿ| ਅਨੁਤ੍ਪਤਿਤਬਿਨ੍ਦੁਭਿਰਦ੍ਭਿਃ ਯਤ ਉਤ੍ਪਤਿਤਾ ਬਿਨ੍ਦਵੋਸ੍ਪਸ਼੍ਯਾਃ|| ੩||
Adhikarana AcamanakAlAstadvidhiSca (4) · Śloka 4
ਸ੍ਪਸ੍ਟ੍ਵਾ ਧਾਤੂਨ੍ ਮਲਾਨਸ਼੍ਰੁਵਸਾਕੇਸ਼ਨਖਾਂਸ਼੍ਚ੍ਯੁਤਾਨ੍| ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਭੋਕ੍ਤੁਮਨਾ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸੁਪ੍ਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੁਰਾਰ੍ਚ੍ਚਨੇ| ਰਥ੍ਯਾਮਾਕ੍ਰਮ੍ਯ ਚਾਚਾਮੇਦੁਪਵਿਸ੍ਟ ਉਦਙ੍ਮੁਖਃ| ਪ੍ਰਾਙ੍ਮੁਖੋ ਵਾ ਵਿਵਿਕ੍ਤਸ੍ਥੋ ਨ ਬਹਿਰ੍ਜਾਨੁ ਨਾਨ੍ਯਦਕ੍| ਅਜਲ੍ਪਨ੍ਨੁਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗੀ ਸ੍ਵਚ੍ਛੈਰਙ੍ਗੁਸ੍ਠਮੂਲਗੈਃ| ਨੋਦ੍ਧਤੈਰ੍ਨਾਨਤੋ ਨੋਰ੍ਧ੍ਵਂ ਨਾਗ੍ਨਿਪਕ੍ਵੈਰ੍ਨ ਪੂਤਿਭਿਃ| ਨ ਫੇਨਬੁਦ੍ਬੁਦਕ੍ਸਾਰੈਰ੍ਨੈਕਹਸ੍ਤਾਰ੍ਪਿਤੈਰ੍ਜਲੈਃ| ਨਾਰ੍ਦ੍ਰੈਕਪਾਣਿਰ੍ਨ੍ਨਾਮੇਧ੍ਯਹਸ੍ਤਪਾਦੋ ਨ ਸ਼੍ਬ੍ਦਵਤ੍||੪||
स्पृष्ट्वा धातून् मलानश्रुवसाकेशनखांश्च्युतान्| स्नात्वा भोक्तुमना भुक्त्वा सुप्त्वा क्षुत्वा सुरार्च्चने| रथ्यामाक्रम्य चाऽचामेदुपविष्ट उदङ्मुखः| प्राङ्मुखो वा विविक्तस्थो न बहिर्जानु नान्यदृक्| अजल्पन्नुत्तरासङ्गी स्वच्छैरङ्गुष्ठमूलगैः| नोद्धृतैर्नानतो नोर्ध्वं नाग्निपक्वैर्न पूतिभिः| न फेनबुद्बुदक्षारैर्नैकहस्तार्पितैर्जलैः| नार्द्रैकपाणिर्न्नामेध्यहस्तपादो न श्ब्दवत्||४||
🔊 Audio coming soon
ਅਨ੍ਯਚ੍ਚੇਦਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍, ਆਚਾਮੇਤ੍ ਜਲੇਨੋਪਸ੍ਪਸ਼ੇਤ੍| ਕਿਂ ਕਤ੍ਵਾਹ- ਧਾਤ੍ਵਾਦਿਕਾਨ੍ ਸ੍ਪਸ੍ਟ੍ਵਾ| ਕਿਮ੍ਭੂਤਾਨ੍ ਸ਼ਰੀਰਾਚ੍ਚਲਿਤਾਨ੍| ਧਾਤਵਃ ਰਕ੍ਤਾਦਯਃ| ਮਲਾਃ ਮੂਤ੍ਰਸ਼ਕਤ੍ਕਰ੍ਣਮਲਾਦਯਃ| ਅਸ਼੍ਰੁ ਦਸ਼ੋਰ੍ਜਲਮ੍| ਅਪ੍ਸਦਸ਼ੋ ਮੇਦਸੋ ਭਾਗੋ ਵਸਾ| ਤਥਾ ਚ `ਸ਼ੁਦ੍ਧਮਾਂਸਸ੍ਯ ਯਃ ਸ੍ਨੇਹਃ ਸਾ ਵਸਾ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾ' ਇਤਿ ਚਰਕਃ| ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਚ ਆਚਾਮੇਤ੍| ਭੋਕ੍ਤੁਮਨਾਃ ਬੁਭੁਕ੍ਸੁਃ| ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ, ਸੁਪ੍ਤ੍ਵਾ ਚ, ਕ੍ਸੁਤ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਕ੍ਸਵਥੁਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਸੁਰਾਰ੍ਚਨੇ ਦੇਵਾਰ੍ਚਨਾਰਮ੍ਭੇ, ਰਥ੍ਯਾਮਾਕ੍ਰਮ੍ਯ ਮਾਰ੍ਗਂ ਪਰਿਭ੍ਰਮ੍ਯ, ਚਕਾਰਾਤ੍ਪ੍ਰਕਤਂ ਸ਼ੌਚਂ ਕਤ੍ਵਾ| ਕਿਮ੍ਭੂਤਃ? ਪੂਰ੍ਵਾਮੁਤ੍ਤਰਾਂ ਵਾ ਦਿਸ਼ਮੀਕ੍ਸਮਾਣਃ ਉਪਵਿਸ੍ਟਃ| ਨ ਬਹਿਰ੍ਜਾਨੁ ਜਾਨੁਭ੍ਯਾਂ ਬਹਿਃ ਪਾਣੀ ਅਕਤ੍ਵਾ| ਨਾਨ੍ਯਦਕ੍ ਆਚਮਨਜਲਾਦਨ੍ਯਤ੍ਰ ਨ ਦਸ੍ਟਿਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍| ਅਜਲ੍ਪਨ੍ ਕਤਮੌਨਃ| ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗੀ ਗਹੀਤੋਪਰਿਵਸਨਃ| ਕੈਰਾਚਮੇਤ੍? ਜਲੈਃ| ਕਿਮ੍ਭੂਤੈਃ? ਸ੍ਵਚ੍ਛੈਃ ਨਿਰ੍ਮਲੈਃ, ਅਙ੍ਗੁਸ੍ਠਮੂਲਗੈਃ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਤੀਰ੍ਥੋਪਵੇਸ਼ਿਭਿਃ| ਨੋਦ੍ਧਤੈਰਾਚਾਮੇਤ੍| ਕਿਂ ਤਰ੍ਹਿ? ਅਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਧਾਰਯਾ ਦਤ੍ਤੈਃ| ਨਾਨਤਃ ਨ ਨਮਿਤਾਙ੍ਗਃ, ਨੋਰ੍ਧ੍ਵਂ ਉਤ੍ਥਿਤੋ ਨ| ਨਾਗ੍ਨਿਪਕ੍ਵੈਃ, ਨ ਦੁਰ੍ਗਨ੍ਧਿਭਿਃ, ਨ ਫੇਨਿਲੈਃ, ਨਬੁਦ੍ਬੁਦ੍ਭਿਃ, ਨ ਕ੍ਸਾਰੈਃ ਵਿਰਸੈਃ, ਨਾਪ੍ਯੇਕਹਸ੍ਤਦਤ੍ਤੈਃ| ਆਰ੍ਦ੍ਰੈਕਪਾਣਿਰ੍ਨਾਚਾਮੇਤ੍| ਯਾਵਦ੍ ਦ੍ਵਾਵਪਿ ਪਾਣੀ ਨ ਪ੍ਰਕ੍ਸਾਲਿਤੌ| ਨਾਸ਼ੁਚਿਹਸ੍ਤਪਾਦਃ| ਜਲਪਾਨੇ ਸ਼ਬ੍ਦਂ ਨ ਕੁਰ੍ਵਨ੍|| ੪|
Adhikarana dantakAShThAni dantadhAvanavidhiSca (5) · Śloka 5
ਵਟਾਸਨਾਰ੍ਕਖਦਿਰਕਰਞ੍ਜਕਰਵੀਰਜਮ੍| ਸਰ੍ਜਾਰਿਮੇਦਾਪਾਮਾਰ੍ਗਮਾਲਤੀਕਕੁਭੋਦ੍ਭਵਮ੍| ਕਸਾਯਤਿਕ੍ਤਕਤੁਕਂ ਮੂਲਮਨ੍ਯਦਪੀਦਸ਼ਮ੍| ਵਿਜ੍ਞਾਤਵਕ੍ਸਂ ਕ੍ਸੁਣ੍ਣਾਗ੍ਰਮਜ੍ਵਗ੍ਰਨ੍ਥਿ ਸੁਭੂਮਿਜਮ੍| ਕਨੀਨ੍ਯਗ੍ਰਸਮਸ੍ਥੌਲ੍ਯਂਂ ਸੁਕੂਰ੍ਚ੍ਚਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਙ੍ਗੁਲਮ੍| ਪ੍ਰਾਤਰ੍ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਯਤਵਾਗ੍ਭਕ੍ਸਯੇਦ੍ਦਨ੍ਤਧਾਵਨਮ੍| ਵ੍ਯਾਪ੍ਯ ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਗਤ੍ਰਿਤਯਕ੍ਸੌਦ੍ਰਾਕ੍ਤੇਨ ਚ ਘਰ੍ਸਯੇਤ੍| ਸ਼ਨੈਸ੍ਤੇਨ ਤਤੋ ਦਨ੍ਤਾਨ੍ ਦਨ੍ਤਮਾਂਸਾਨ੍ਯਬਾਧਯਨ੍||੫||
वटासनार्कखदिरकरञ्जकरवीरजम्| सर्जारिमेदापामार्गमालतीककुभोद्भवम्| कषायतिक्तकतुकं मूलमन्यदपीदृशम्| विज्ञातवॄक्षं क्षुण्णाग्रमृज्वग्रन्थि सुभूमिजम्| कनीन्यग्रसमस्थौल्यंं सुकूर्च्चं द्वादशाङ्गुलम्| प्रातर्भुक्त्वा च यतवाग्भक्षयेद्दन्तधावनम्| व्याप्य त्रिवर्गत्रितयक्षौद्राक्तेन च घर्षयेत्| शनैस्तेन ततो दन्तान् दन्तमांसान्यबाधयन्||५||
🔊 Audio coming soon
ਅਨ੍ਯਚ੍ਚ ਕਿਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍? ਕਤਸ਼ੌਚੋ ਦਨ੍ਤਧਾਵਨਕਾਸ੍ਠਂ ਭਕ੍ਸਯੇਤ੍| ਕਿਂ ਤਤ੍? ਵਟਾਦਿਵਕ੍ਸਾਣਾਮਨ੍ਯਤਮਸ੍ਯ ਮੂਲਂ ਯਤ੍ ਕਸਾਯਾਦਿਰਸਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਨ ਤ੍ਵਨ੍ਯਰਸਂ ਵਟਾਦਿਜਂ ਮੂਲਂ ਵਟਾਦਿਮੂਲਾਦਨ੍ਯਦਪੀਦਸ਼ਂ ਕਸਾਯਾਦਿਰਸਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਮੂਲਂ ਵਾ ਕਾਸ੍ਠਂ ਵਾ ਸਰ੍ਵਂ ਭਕ੍ਸਯੇਤ੍| ਵਿਜ੍ਞਾਤਵਕ੍ਸਂ ਵਕ੍ਸਾ ਹਿ ਮੋਹਨਾਦਿਨਾਨਾਸ਼ਕ੍ਤਯੋ ਦਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ| ਕ੍ਸੁਣ੍ਣਾਗ੍ਰਮਾਪੋਥਿਤਾਗ੍ਰਮ੍, ਜੁਸ੍ਪਸ੍ਟਮ੍,ਤਥਾ ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਰਹਿਤਮ੍, ਸੁਭੂਮਿਜਂ ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਾਦ੍ਯਜਾਤਮ੍, ਸ੍ਥੂਲਤਯਾ ਚ ਕਨੀਨਿਕਾਪ੍ਰਾਨ੍ਤਸਮਮ੍, ਕਨੀਨਿਕਾ ਕਨਿਸ੍ਠਾਙ੍ਗੁਲਿਃ, ਸੁਕੂਰ੍ਚ੍ਚਂ ਅਪਰੁਸਕੂਰ੍ਚ੍ਚਮ੍, ਪਰਿਮਾਣੇਨ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਙ੍ਗੁਲਮ੍| ਦ੍ਵੌ ਕਾਲੌ ਦਨ੍ਤਮਾਂਸਂ ਰਕ੍ਸਨ੍ ਦਨ੍ਤਪਵਨਂ ਭਕ੍ਸਯੇਤ੍| ਦਿਨਾਰਮ੍ਭੇ ਭੋਜਨਾਨ੍ਤੇ ਚ| ਯਤਵਾਙ੍ਮੌਨੀ| ਤਤੋ ਦਨ੍ਤਪਵਨਂ ਮਲਾਪਨੁਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਭਕ੍ਸਯਿਤ੍ਵਾ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਸ਼ਨੈਃ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯਾਦਿਕ੍ਸੌਦ੍ਰਾਨ੍ਵਿਤਪ੍ਰਾਨ੍ਤੇਨ ਦਨ੍ਤਕਾਸ੍ਠੇਨ ਦਨ੍ਤਾਨ੍ ਘਰ੍ਸਯੇਤ੍| ਵ੍ਯਾਪ੍ਯਂ ਕੁਸ੍ਠਮ੍| ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਗਤ੍ਰਿਤਯਂ ਤ੍ਰਿਕਟੁ ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਤ੍ਰਿਜਾਤਕਂ ਚ|| ੫||
Adhikarana jihvAnirleKanavidhistadguNAshca (6) · Śloka 6
ਲਿਖੇਦਨੁਸੁਖਂ ਜਿਹ੍ਵਾਂ ਜਿਹ੍ਵਾਨਿਰ੍ਲੇਖਨੇਨ ਚ| ਤਥਾਸ੍ਯਮਲਵੈਰਸ੍ਯਗਨ੍ਧਾ ਜਿਹ੍ਵਾਸ੍ਯਦਨ੍ਤਜਾਃ| ਰੁਚਿਵੈਸ਼ਦ੍ਯਲਘੁਤਾ ਨ ਭਵਨ੍ਤਿ ਭਵਨ੍ਤਿ ਚ||੬||
लिखेदनुसुखं जिह्वां जिह्वानिर्लेखनेन च| तथास्यमलवैरस्यगन्धा जिह्वास्यदन्तजाः| रुचिवैशद्यलघुता न भवन्ति भवन्ति च||६||
🔊 Audio coming soon
ਅਨੁ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ ਤੇਨੈਵ ਲੇਖਨਯੋਗ੍ਯਕਤੇਨ ਦਨ੍ਤਪਵਨੇਨ ਜਿਹ੍ਵਾਂ ਸੁਖਂ ਲਿਖੇਤ੍, ਜਿਹ੍ਵਾਨਿਰ੍ਲੇਖਨੇਨ ਲੋਹਾਦਿਕਤੇਨ ਵਾ ਜਿਹ੍ਵਾਂ ਸੁਖਂ ਲਿਖੇਤ੍| ਸ੍ਵਲ੍ਪਮਪਿ ਮਾਂਸਮਬਾਧਮਾਨਸ੍ਤਾਂ ਲਿਖੇਤ੍| ਏਵਂ ਹਿ ਦਨ੍ਤਪਵਨਜਿਹ੍ਵਾਨਿਰ੍ਲੇਖਨਾਭ੍ਯਾਮਸ੍ਯ ਪੁਂਸੋ ਮਲਾਦਯੋ ਜਿਹ੍ਵਾਦਿਜਾ ਨ ਭਵਨ੍ਤਿ| ਯਥਾਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਵਿਵਿਕ੍ਸਿਤਾ ਰੁਚ੍ਯਾਦਯੋ ਲਘੁਤਾਨ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਭਵਨ੍ਤਿ|| ੬||
Adhikarana dantakAShThavarjyAH (7) · Śloka 7
ਨਾਦ੍ਯਾਦਜੀਰ੍ਣਵਮਥੁਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਜ੍ਵਰਾਰ੍ਦਿਤੀ| ਤਸ੍ਣਾਸ੍ਯਪਾਕਹਨ੍ਨੇਤ੍ਰਸ਼ਿਰਃਕਰ੍ਣਾਮਯੀ ਚ ਤਤ੍||੭||
नाद्यादजीर्णवमथुश्वासकासज्वरार्दिती| तृष्णास्यपाकहृन्नेत्रशिरःकर्णामयी च तत्||७||
🔊 Audio coming soon
ਤਚ੍ਚ ਦਨ੍ਤਪਵਨਮਜੀਰ੍ਣਾਦਿਯੁਤਃ ਪੁਰੁਸੋ ਨਾਦ੍ਯਾਤ੍| ਵਮਥੁਃ ਛਰ੍ਦਿਃ, ਸ਼੍ਵਾਸਾਦਯੋ ਵਕ੍ਸ੍ਯਮਾਣਲਕ੍ਸਣਾਃ| ਆਮਯਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਰੋਗਪਰ੍ਯਾਯੇਣ ਹਦਾਦੀਨਾਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਃ|| ੭||
Adhikarana dantadhAvane niShiddhakAShThAni (8) · Śloka 8
ਨੈਵ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਤਕਾਰਿਸ੍ਟਬਿਭੀਤਧਵਧਨ੍ਵਜਾਨ੍| ਬਿਲ੍ਵਵਞ੍ਜੁਲਨਿਰ੍ਗੁਣ੍ਡੀਸ਼ਿਗ੍ਰੁਤਿਲ੍ਵਕਤਿਨ੍ਦੁਕਾਨ੍| ਕੋਵਿਦਾਰਸ਼ਮੀਪੀਲੁਪਿਪ੍ਪਲੇਙ੍ਗੁਦਗੁਲ੍ਗੁਲੂਨ੍| ਪਾਰਿਭਦ੍ਰਕਮਮ੍ਲੀਕਾਮੋਚਕ੍ਯੌ ਸ਼ਾਲ੍ਮਲੀਂ ਸ਼ਣਮ੍| ਸ੍ਵਾਦ੍ਵਮ੍ਲਲਵਣਂ ਸ਼ੁਸ੍ਕਂ ਸੁਸਿਰਂ ਪੂਤਿ ਪਿਚ੍ਛਿਲਮ੍||੮||
नैव श्लेष्मातकारिष्टबिभीतधवधन्वजान्| बिल्ववञ्जुलनिर्गुण्डीशिग्रुतिल्वकतिन्दुकान्| कोविदारशमीपीलुपिप्पलेङ्गुदगुल्गुलून्| पारिभद्रकमम्लीकामोचक्यौ शाल्मलीं शणम्| स्वाद्वम्ललवणं शुष्कं सुषिरं पूति पिच्छिलम्||८||
🔊 Audio coming soon
ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਤਕਾਦਿਕਂ ਦਨ੍ਤਪਵਨਮਵਸ਼੍ਯਮੇਵ ਨਾਦ੍ਯਾਤ੍| ਤਥਾ ਪ੍ਰਥਮਰਸਤ੍ਰਯਯੁਕ੍ਤਂ, ਦੁਰ੍ਗਨ੍ਧਿਪਿਚ੍ਛਿਲਞ੍ਚ, ਸ਼ੁਸ੍ਕਂ ਨੀਰਸਂ, ਸੁਸਿਰਮਨ੍ਤਃ ਸ਼ੂਨ੍ਯਮ੍| ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਤਕਾਦੀਨਾਂ ਸ਼ਣਾਨ੍ਤਾਨਾਂ ਪਰ੍ਯਾਯਾਣਿ ਨੋਚ੍ਯਨ੍ਤੇ, ਵਿਸ਼ਿਸ੍ਟਦੇਸ਼ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਤ੍ਵਾਤ੍| ਯਾ ਚਾਤ੍ਰਾਕਾਙ੍ਕ੍ਸਾ ਸਾ ਨਿਘਣ੍ਟੁਜ੍ਞਾਨਾਦੇਵ ਨਸ਼੍ਯਤਿ|| ੮||
Adhikarana palAshAsanAdiShu niShedhaH (9) · Śloka 9
ਪਾਲਾਸ਼ਮਾਸਨਂ ਦਨ੍ਤਧਾਵਨਂ ਪਾਦੁਕੇ ਤ੍ਯਜੇਤ੍||੯||
पालाशमासनं दन्तधावनं पादुके त्यजेत्||९||
🔊 Audio coming soon
ਦਨ੍ਤਧਾਵਨਪ੍ਰਸਙ੍ਗੇਨਾਹ- ਪਾਲਾਸ਼ਵਕ੍ਸਜਾਤਮ੍ ਆਸਨਂ, ਦਨ੍ਤਧਾਵਨਂ, ਪਾਦੁਕੇ ਚ ਤ੍ਯਜੇਤ੍|| ੯||
Adhikarana dantadhAvanakramaH (10) · Śloka 10
ਦਨ੍ਤਾਨ੍ ਪੂਰ੍ਵਮਧੋ ਘਰ੍ਸੇਤ੍...................||੧੦||
दन्तान् पूर्वमधो घर्षेत्...................||१०||
🔊 Audio coming soon
ਦਨ੍ਤਪਵਨੇ ਚਾਧੋ ਦਨ੍ਤਾਨ੍ ਪੂਰ੍ਵਂ ਘਰ੍ਸੇਤ੍|| ੧੦||
Adhikarana akShisi~jcanam (11) · Śloka 11
......................ਪ੍ਰਾਤਃ ਸਿਞ੍ਚੇਚ੍ਚ ਲੋਚਨੇ| ਤੋਯਪੂਰ੍ਣਮੁਖੋ ਗ੍ਰੀਸ੍ਮਸ਼ਰਦੋਃ ਸ਼ੀਤਵਾਰਿਣਾ||੧੧||
......................प्रातः सिञ्चेच्च लोचने| तोयपूर्णमुखो ग्रीष्मशरदोः शीतवारिणा||११||
🔊 Audio coming soon
ਪ੍ਰਤਿਦਿਨਂ ਪ੍ਰਾਤਰ੍ਦਿਨਾਰਮ੍ਭੇ ਅਕ੍ਸਿਣੀ ਸਿਞ੍ਚੇਤ੍ਤੋਯਪੂਰ੍ਣਮੁਖਃ ਸਨ੍| ਕੇਨ ਸਿਞ੍ਚੇਤ੍? ਸ਼ੀਤਵਾਰਿਣਾ| ਕਿਂ ਨਿਤ੍ਯਮੇਵ ਸ਼ੀਤਵਾਰਿਣਾ? ਗ੍ਰੀਸ੍ਮਸ਼ਰਦੋਰੇਵ| ਅਨ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਤੌ ਕੋਸ੍ਣਵਾਰਿਣਾ ਇਤ੍ਯਰ੍ਥਾਲ੍ਲਭ੍ਯਤੇ|
Adhikarana ma~ggalakRutyam (12) · Śloka 12
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਦੇਵਾਨ੍ ਵਦ੍ਧਾਂਸ਼੍ਚ ਮਙ੍ਗਲਾਸ੍ਟਸ਼ਤਂ ਸ਼ੁਭਮ੍| ਸ਼੍ਰਣ੍ਵਨ੍ ਕਾਞ੍ਚਨਵਿਨ੍ਯਸ੍ਤਂ ਸਰ੍ਪਿਃ ਪਸ਼੍ਯੇਦਨਨ੍ਤਰਮ੍||੧੨||
प्रणम्य देवान् वृद्धांश्च मङ्गलाष्टशतं शुभम्| श्रृण्वन् काञ्चनविन्यस्तं सर्पिः पश्येदनन्तरम्||१२||
🔊 Audio coming soon
ਇਦਞ੍ਚਾਨਨ੍ਤਰਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਦੇਵਾਨ੍ ਵਦ੍ਧਾਂਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਮਙ੍ਗਲਾਸ੍ਟਸ਼ਤਂ ਸ਼ੁਭਂ ਸ਼੍ਰਣ੍ਵਨ੍ ਸੌਵਰ੍ਣਭਾਣ੍ਡਸ੍ਥਂ ਘਤਮਵਾਙ੍ਮੁਖਃ ਪਸ਼੍ਯੇਤ੍, ਮਙ੍ਗਲਾਸ੍ਟਸ਼ਤਂ ਦੂਤਾਦਿਵਿਜ੍ਞਾਨੀਯੇ (ਸ਼ਾ੦ਅ੦-੧੨) ਵਕ੍ਸ੍ਯਤੇ|| ੧੨||
Adhikarana sauvIrA~jjanavidhistadguNAshca (13) · Śloka 13
ਸੌਵੀਰਮਞ੍ਜਨਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਹਿਤਮਕ੍ਸ੍ਣੋਸ੍ਤਤੋ ਭਜੇਤ੍| ਲੋਚਨੇ ਤੇਨ ਭਵਤੋ ਮਨੋਜ੍ਞੇ ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਦਰ੍ਸ਼ਨੇ| ਵ੍ਯਕ੍ਤਤ੍ਰਿਵਰ੍ਣੇ ਵਿਮਲੇ ਸੁਸ੍ਨਿਗ੍ਧਘਨਪਕ੍ਸ੍ਮਣੀ||੧੩||
सौवीरमञ्जनं नित्यं हितमक्ष्णोस्ततो भजेत्| लोचने तेन भवतो मनोज्ञे सूक्ष्मदर्शने| व्यक्तत्रिवर्णे विमले सुस्निग्धघनपक्ष्मणी||१३||
🔊 Audio coming soon
ਤਤਃ ਸੌਵੀਰਮਞ੍ਜਨਮਕ੍ਸਿਭ੍ਯਾਂ ਹਿਤਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਭਜੇਤ੍| ਤੇਨ ਚਾਞ੍ਜਨੇਨ ਲੋਚਨੇ ਨੇਤ੍ਰੇ, ਮਨੋਜ੍ਞੇ ਦਰ੍ਸ਼ਨੀਯੇ ਭਵਤਃ| ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਞ੍ਚ ਰੂਪਂ ਪਸ਼੍ਯਤਃ| ਵ੍ਯਕ੍ਤਤ੍ਰਿਵਰ੍ਣਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਨਿਰ੍ਮਲੇ, ਰਕ੍ਤਸ਼ੁਕ੍ਲਕਸ੍ਣਂ ਵਰ੍ਣਤ੍ਰਯਮ੍| ਸੁਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਨਿ ਸੁਘਨਾਨਿ ਚ ਪਕ੍ਸ੍ਮਾਣਿ ਯਯੋਸ੍ਤੇ ਤਥਾਵਿਧੇ|| ੧੩||
Adhikarana rasA~jjanavidhiH (14) · Śloka 14
ਚਕ੍ਸੁਸ੍ਤੇਜੋਮਯਂ ਤਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇਸਾਚ੍ਛ੍ਲੇਸ੍ਮਤੋ ਭਯਮ੍| ਯੋਜਯੇਤ੍ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰੇਸ੍ਮਾਤ੍ ਸ੍ਰਾਵਣਾਰ੍ਥਂ ਰਸਾਞ੍ਜਨਮ੍||੧੪||
चक्षुस्तेजोमयं तस्य विशेषाच्छ्लेष्मतो भयम्| योजयेत्सप्तरात्रेऽस्मात् स्रावणार्थं रसाञ्जनम्||१४||
🔊 Audio coming soon
ਤਥਾ ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰਾਨ੍ਤਰੇਣ ਚਕ੍ਸੁਸਃ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਸ੍ਰਾਵਣਾਰ੍ਥਂ ਰਸਾਞ੍ਜਨਂ ਯੋਜਯੇਤ੍| ਕੁਤਃ? ਯਤਸ਼੍ਚਕ੍ਸੁਸ੍ਤੇਜੋਮਯਂ, ਚਕ੍ਸੁਸਸ੍ਤੇਜੋਮਯਵ੍ਯਪਦੇਸ਼ੋ ਭੂਯਸਾ| ਯਤਃ ਪਞ੍ਚਭੂਤਾਤ੍ਮਕਮਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਤਸ੍ਯ ਚ ਵਾਤਾਦਿਤੋ ਵਿਸ਼ੇਸਾਚ੍ਛ੍ਲੇਸ੍ਮਣੋ ਵਿਪਰੀਤਤ੍ਵਾਦ੍ਭਯਮਿਤਿ|| ੧੪||
Adhikarana nasyagaNDUShadhAraNAdiguNAH (15) · Śloka 15
ਅਣੁਤੈਲਂ ਤਤੋ ਨਸ੍ਯਨ੍ਤਤੋ ਗਣ੍ਡੂਸਧਾਰਣਮ੍| ਘਨੋਨ੍ਨਤਪ੍ਰਸਨ੍ਨਤ੍ਵਕ੍ ਸ੍ਕਨ੍ਧਗ੍ਰੀਵਾਸ੍ਯਵਕ੍ਸਸਃ| ਸੁਸ੍ਨਿਗ੍ਧਵਦਨਾਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਨਿਃਸ੍ਵਨਾ ਵਿਮਲੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਃ| ਨਿਰ੍ਵਲੀਪਲਿਤਵ੍ਯਙ੍ਗਾ ਭਵੇਯੁਰ੍ਨਸ੍ਯਸ਼ੀਲਿਨਃ| ਓਸ੍ਠਸ੍ਫੁਟਨਪਾਰੁਸ੍ਯਮੁਖਸ਼ੋਸਦ੍ਵਿਜਾਮਯਾਃ| ਨ ਸ੍ਯੁਃ ਸ੍ਵਰੋਪਘਾਤਾਸ਼੍ਚ ਸ੍ਨੇਹਗਣ੍ਡੂਸਧਾਰਣਾਤ੍| ਖਦਿਰਕ੍ਸੀਰਿਵਕ੍ਸਾਰਿਮੇਦਾਮ੍ਬੁਕਵਲਗ੍ਰਹਃ| ਅਰੋਚਕਾਸ੍ਯਵੈਰਸ੍ਯਮਲਪੂਤਿਪ੍ਰਸੇਕਜਿਤ੍| ਸੁਖੋਸ੍ਣੋਦਕਗਣ੍ਡੂਸੈਰ੍ਜਾਯਤੇ ਵਕ੍ਤ੍ਰਲਾਘਵਮ੍||੧੫||
अणुतैलं ततो नस्यन्ततो गण्डूषधारणम्| घनोन्नतप्रसन्नत्वक् स्कन्धग्रीवास्यवक्षसः| सुस्निग्धवदनाः स्निग्धनिःस्वना विमलेन्द्रियाः| निर्वलीपलितव्यङ्गा भवेयुर्नस्यशीलिनः| ओष्ठस्फुटनपारुष्यमुखशोषद्विजामयाः| न स्युः स्वरोपघाताश्च स्नेहगण्डूषधारणात्| खदिरक्षीरिवृक्षारिमेदाम्बुकवलग्रहः| अरोचकास्यवैरस्यमलपूतिप्रसेकजित्| सुखोष्णोदकगण्डूषैर्जायते वक्त्रलाघवम्||१५||
🔊 Audio coming soon
ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਵਕ੍ਸ੍ਯਮਾਣਮਣੁਤੈਲਂ ਨਸ੍ਯਂ ਯੋਜ੍ਯਮ੍| ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਗਣ੍ਡੂਸਧਾਰਣਮ੍| ਨਸ੍ਯਸ਼ੀਲਿਨ ਏਵ ਭਵਨ੍ਤਿ ਘਨੋਨ੍ਨਤਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਃ ਤ੍ਵਗਾਦਯਃ ਯੇਸਾਂ ਤੇ ਤਥਾਵਿਧਾਃ| ਘਨਤ੍ਵਾਦਿਭਿਸ੍ਤ੍ਵਗਾਦੀਨਾਂ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਃ| ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਤ੍ਵਚਃ ਉਨ੍ਨਤਸ੍ਕਨ੍ਧਾਃ, ਘਨਗ੍ਰੀਵਾਃ, ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਮੁਖਾਃ, ਘਨਵਕ੍ਸਸਃ, ਸੁਗਨ੍ਧਾਸ੍ਯਾਃ, ਮਧੁਰਸ੍ਵਰਾਃ, ਵਲੀਪਲਿਤਵ੍ਯਙ੍ਗਰਹਿਤਾਸ਼੍ਚ| ਵਲ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਕ੍ਸਙ੍ਕੋਚਃ, ਵ੍ਯਙ੍ਗਾਨਿ ਮੁਖੇ ਸ਼੍ਯਾਵਾਨਿ ਮਣ੍ਡਲਾਨਿ| ਸ੍ਨੇਹਗਣ੍ਡੂਸਧਾਰਣਾਦੋਸ੍ਠਫੁਟਨਾਦਯੋ ਨ ਭਵਨ੍ਤਿ| ਪਾਰੁਸ੍ਯਮੋਸ੍ਠਯੋਰੇਵ, ਤਥਾ ਆਸ੍ਯਸ਼ੋਸਃ, ਦਨ੍ਤਰੋਗਃ, ਸ੍ਵਰਹਾਨਿਸ਼੍ਚ| ਤਥਾ ਅਰੋਚਕਾਦਿਨਾਸ਼ਕਾਮੇਨ ਖਦਿਰਾਦ੍ਯਮ੍ਬੁਕਵਲਗ੍ਰਹਃ ਕਾਰ੍ਯਃ| ਤਥਾ ਵਕ੍ਤ੍ਰਲਾਘਵਕਾਮੇਨ ਉਸ੍ਣੋਦਕਗਣ੍ਡੂਸਃ| ਕਵਲਗਣ੍ਡੂਸਯੋਰ੍ਭੇਦੋ ਗਣ੍ਡੂਸਾਦਿਵਿਧੌ ਵਕ੍ਸ੍ਯਤੇ| ਪ੍ਰਸੇਕਃ ਆਸ੍ਯਸ੍ਰਾਵਃ|| ੧੫||
Adhikarana prAyogikadhUmapAnAdi (16) · Śloka 16
ਪ੍ਰਾਯੋਗਿਕਂ ਤਤੋ ਧੂਮਂ ਗਨ੍ਧਮਾਲ੍ਯਾਦਿ ਚਾਚਰੇਤ੍| ਧੂਮਾਦਸ੍ਯੋਰ੍ਧ੍ਵਜਤ੍ਰੂਤ੍ਥਾ ਨ ਸ੍ਯੁਰ੍ਵਾਤਕਫਾਮਯਾਃ||੧੬||
प्रायोगिकं ततो धूमं गन्धमाल्यादि चाचरेत्| धूमादस्योर्ध्वजत्रूत्था न स्युर्वातकफामयाः||१६||
🔊 Audio coming soon
ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਵਕ੍ਸ੍ਯਮਾਣਲਕ੍ਸਣਂ ਪ੍ਰਾਯੋਗਿਕਂ ਧੂਮਂ ਗਨ੍ਧਮਾਲ੍ਯਾਦਿ ਚਾਚਰੇਤ੍| ਆਦਿਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਵਾਸਃ ਪ੍ਰਭਤੀਨਾਂ ਗ੍ਰਹਣਮ੍| ਧੂਮਪਸ੍ਯ ਕਿਂ ਭਵਤਿ? ਜਤ੍ਰਾਰਕ੍ਸਕਸਨ੍ਧ੍ਯਭਿਧਾਨਸ੍ਯ, ਊਰ੍ਧ੍ਵਮੁਪਰਿ ਸ਼ਿਰਸਿ ਵਾਤਕਫਜਾ ਰੋਗਾ ਨ ਭਵਨ੍ਤਿ|| ੧੬||
Adhikarana a~jjanAdikrame yuktiH (17) · Śloka 17
ਅਞ੍ਜਨੋਤ੍ਕ੍ਲੇਸ਼ਿਤਂ ਨਸ੍ਯੈਃ ਕਵਲੈਰ੍ਨਾਵਨੇਰਿਤਮ੍| ਧੂਮੇਨ ਕਵਲੋਤ੍ਕ੍ਲਿਸ੍ਟਂ ਕ੍ਰਮਾਦ੍ਵਾਤਕਫਂ ਜਯੇਤ੍||੧੭||
अञ्जनोत्क्लेशितं नस्यैः कवलैर्नावनेरितम्| धूमेन कवलोत्क्लिष्टं क्रमाद्वातकफं जयेत्||१७||
🔊 Audio coming soon
ਨਨ੍ਵਞ੍ਜਨਾਦੀਨਾਮੇਵਮ੍ਭੂਤਃ ਕ੍ਰਮਃ ਕਿਮਰ੍ਥਮਾਸ਼੍ਰਿਤ ਇਤ੍ਯਾਹ- ਅਞ੍ਜਨੋ-ਤ੍ਕ੍ਲੇਸ਼ਿਤਮਿਤ੍ਯਾਦਿ|| ੧੭||
Adhikarana gandhamAlyAdidhAraNaguNAH (18) · Śloka 18
ਗਨ੍ਧਮਾਲ੍ਯਾਦਿਕਂ ਵਸ੍ਯਮਲਕ੍ਸ੍ਮੀਘ੍ਨਂ ਪ੍ਰਸਾਧਨਮ੍||੧੮||
गन्धमाल्यादिकं वृष्यमलक्ष्मीघ्नं प्रसाधनम्||१८||
🔊 Audio coming soon
ਗਨ੍ਧਮਾਲ੍ਯਾਦਿਕਮੁਪਯੁਜ੍ਯਮਾਨਂ ਵਸ੍ਯਮਲਕ੍ਸ੍ਮੀਘ੍ਨਂ ਕਾਨ੍ਤਿਕਰਂ ਚ ਭਵਤਿ|| ੧੮||
Adhikarana jIrNavastradhAraNAdiniShedhaH (19) · Śloka 19
ਵਾਸੋ ਨ ਧਾਰਯੇਜ੍ਜੀਰ੍ਣਂ ਮਲਿਨਂ ਰਕ੍ਤਮੁਲ੍ਬਣਮ੍| ਮਾਲ੍ਯਂ ਨ ਲਮ੍ਬਂ ਨ ਬਹਿਰ੍ਨ ਰਕ੍ਤਂ ਜਲਜਾਦਤੇ| ਨੈਵ ਚਾਨ੍ਯੇਨ ਵਿਧਤਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਪੁਸ੍ਪਮੁਪਾਨਹੌ||੧੯||
वासो न धारयेज्जीर्णं मलिनं रक्तमुल्बणम्| माल्यं न लम्बं न बहिर्न रक्तं जलजादृते| नैव चान्येन विधृतं वस्त्रं पुष्पमुपानहौ||१९||
🔊 Audio coming soon
ਅਨ੍ਯਚ੍ਚੇਦਮਿਦਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍| ਜੀਰ੍ਣਂ ਜੀਰ੍ਣਪ੍ਰਾਯਂ ਵਾਸਃ ਪਰਿਧਾਨਂ ਨ ਧਾਰਯੇਤ੍| ਮਲਿਨਂ ਰਕ੍ਤਮੁਲ੍ਬਣਞ੍ਚ, ਉਨ੍ਨਦ੍ਧਮ੍ (ਉਲ੍ਬਣਮ੍) ਉਦ੍ਭਟਂ ਮਾਲ੍ਯਂ ਪੁਸ੍ਪਂ, ਲਮ੍ਬਂ ਸ੍ਰਗ੍ਦਾਮਾਦਿ, ਨ ਧਾਰਯੇਤ੍| ਨ ਬਹਿਃ ਰਾਜਮਾਰ੍ਗੇ ਦਸ਼੍ਯਮਾਨਂ ਵਾ| ਜਲਜਂ ਵਰ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾ ਰਕ੍ਤਮਨ੍ਯਨ੍ਮਾਲ੍ਯਂ ਨ ਧਾਰਯੇਤ੍| ਪ੍ਰਸਙ੍ਗੇਨਾਹ- ਅਨ੍ਯੇਨ ਵਿਧਤਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਨ ਧਾਰਯੇਤ੍ ਪੁਸ੍ਪਮੁਪਾਨਹੌ ਚਰ੍ਮਪਾਦੁਕੇ ਤਥਾ|| ੧੯||
Adhikarana tAmbUlasevanataddhAraNaguNAH (20) · Śloka 20
ਰੁਚਿਵੈਸ਼ਦ੍ਯਸੌਗਨ੍ਧ੍ਯਮਿਚ੍ਛਨ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰੇਣ ਧਾਰਯੇਤ੍| ਜਾਤੀਲਵਙ੍ਗਕਰ੍ਪੂਰਕਙ੍ਕੋਲਕਟੁਕੈਃ ਸਹ| ਤਾਮ੍ਬੂਲੀਨਾਂ ਕਿਸਲਯਂ ਹਦ੍ਯਂ ਪੂਗਫਲਾਨ੍ਵਿਤਮ੍| ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਕ੍ਸਤਕ੍ਸੀਣਰੂਕ੍ਸੋਤ੍ਕੁਪਿਤਚਕ੍ਸੁਸਾਮ੍| ਵਿਸਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਮਦਾਰ੍ਤ੍ਤਾਨਾਮਪਥ੍ਯਂ ਸ਼ੋਸਿਣਾਂ ਚ ਤਤ੍| ਪਥ੍ਯਂ ਸੁਪ੍ਤੋਤ੍ਥਿਤੇ ਭੁਕ੍ਤੇ ਸ੍ਨਾਤੇ ਵਾਨ੍ਤੇ ਚ ਮਾਨਵੇ| ਦ੍ਵਿਪਤ੍ਰਮੇਕਂ ਪੂਗਂ ਚ ਸਚੂਰ੍ਣਖਦਿਰਂ ਚ ਤਤ੍||੨੦||
रुचिवैशद्यसौगन्ध्यमिच्छन्वक्त्रेण धारयेत्| जातीलवङ्गकर्पूरकङ्कोलकटुकैः सह| ताम्बूलीनां किसलयं हृद्यं पूगफलान्वितम्| रक्तपित्तक्षतक्षीणरूक्षोत्कुपितचक्षुषाम्| विषमूर्च्छामदार्त्तानामपथ्यं शोषिणां च तत्| पथ्यं सुप्तोत्थिते भुक्ते स्नाते वान्ते च मानवे| द्विपत्रमेकं पूगं च सचूर्णखदिरं च तत्||२०||
🔊 Audio coming soon
ਰੂਚ੍ਯਾਦਿਕਮਿਚ੍ਛਨ੍ ਵਕ੍ਤ੍ਰੇਣ ਜਾਤ੍ਯਾਦਿਭਿਃ ਸਹ ਪੂਗਫਲਾਨ੍ਵਿਤਂ ਤਾਮ੍ਬੂਲੀਨਾਂ ਨਾਗਲਤਾਨਾਂ ਕਿਸਲਯਂ ਪਲ੍ਲਵਂ ਧਾਰਯੇਤ੍| ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਾਦ੍ਯੁਪਹਤਸ੍ਯ ਸ਼ੋਸਿਣਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਸੇਵਨਮਪਥ੍ਯਮ੍| ਰੂਕ੍ਸੇਣ ਹੇਤੁਨੋਤ੍ਕੁਪਿਤਾਨਿ ਚਕ੍ਸੂਂਸਿ ਯੇਸਾਂ ਤੇ ਰੂਕ੍ਸੋਤ੍ਕੁਪਿਤਚਕ੍ਸੁਸਃ, ਤੇਸਾਮਥਵਾ ਰੂਕ੍ਸਾਣਾਮੁਤ੍ਕੁਪਿਤਚਕ੍ਸੁਸਾਞ੍ਚ ਸੁਬੋਧਮ੍|| ੨੦||
Adhikarana dhanopArjanam (21) · Śloka 21
ਉਤ੍ਤਿਸ੍ਠੇਤ ਤਤੋਤ੍ਯਰ੍ਥਮਰ੍ਥੇਸ੍ਵਰ੍ਥਾਨੁਬਨ੍ਧਿਸੁ| ਨਿਨ੍ਦਿਤਂ ਦੀਰ੍ਘਮਪ੍ਯਾਯੁਰਸਨ੍ਨਿਹਿਤਸਾਧਨਮ੍| ਕਸਿਂ ਵਣਿਜ੍ਯਾਂ ਗੋਰਕ੍ਸਾਮੁਪਾਯੈਰ੍ਗੁਣਿਨਂ ਨਪਮ੍| ਲੋਕਦ੍ਵਯਾਵਿਰੁਦ੍ਧਾਞ੍ਚ ਧਨਾਰ੍ਥੀ ਸਂਸ਼੍ਰਯੇਤ੍ਕ੍ਰਿਯਾਮ੍||੨੧||
उत्तिष्ठेत ततोऽत्यर्थमर्थेष्वर्थानुबन्धिषु| निन्दितं दीर्घमप्यायुरसन्निहितसाधनम्| कृषिं वणिज्यां गोरक्षामुपायैर्गुणिनं नृपम्| लोकद्वयाविरुद्धाञ्च धनार्थी संश्रयेत्क्रियाम्||२१||
🔊 Audio coming soon
ਤਤੋਨਨ੍ਤਰਮਰ੍ਥਾਨੁਬਨ੍ਧਿਸੁ ਧਨਹੇਤੁਸੁ ਕਾਰ੍ਯੇਸ੍ਵਤ੍ਯਰ੍ਥਮੁਤ੍ਤਿਸ੍ਠੇਤ ਯਤ੍ਨਾਚ੍ਚੇਸ੍ਟੇਤ| ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਦੀਰ੍ਘਮਪ੍ਯਾਯੁਰਸਨ੍ਨਿਹਿਤਸਾਧਨਂ ਦਾਰਿਦ੍ਰ੍ਯਯੁਕ੍ਤਂ ਨਿਨ੍ਦਿਤਂ ਗਰ੍ਹਿਤਮ੍| ਤਥਾ ਧਨਾਰ੍ਥੀ ਕਸ੍ਯਾਦਿਕਮਾਰਭੇਤ| ਅਨ੍ਯਾਞ੍ਚ ਕ੍ਰਿਯਾਂ ਧਨਲਾਭਹੇਤੁਕੀਮੁਭਯਲੋਕਾਵਿਰੁਦ੍ਧਾਂ ਸਤੀਮਾਸ਼੍ਰਯੇਤ੍|| ੨੧||
Adhikarana niShkramaNavidhiH (22) · Śloka 22
ਮੁਕ੍ਤਵੇਗਸ਼੍ਚ ਗਮਨਸ੍ਵਪ੍ਨਾਹਾਰਸਭਾਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ| ਪਾਣਿਨਾਲਭ੍ਯ ਨਿਸ੍ਕ੍ਰਾਮੇਦ੍ਰਤ੍ਨਪੂਜ੍ਯਾਜ੍ਯਮਙ੍ਗਲਮ੍| ਸਾਤਪਤ੍ਰਪਦਤ੍ਰਾਣੋ ਵਿਚਰੇਦ੍ਯੁਗਮਾਤ੍ਰਦਕ੍| ਨਿਸ਼ਿ ਚਾਤ੍ਯਯਿਕੇ ਕਾਰ੍ਯੇ ਦਣ੍ਡੀ ਮੌਲੀ ਸਹਾਯਵਾਨ੍| ਪ੍ਰਾਵਤ੍ਯ ਪਰ੍ਯਟੇਦ੍ਰਾਤ੍ਰੌ ਨ ਪ੍ਰਾਵਤ੍ਯ ਸ਼ਿਰੋਹਨਿ||੨੨||
मुक्तवेगश्च गमनस्वप्नाहारसभास्त्रियः| पाणिनालभ्य निष्क्रामेद्रत्नपूज्याज्यमङ्गलम्| सातपत्रपदत्राणो विचरेद्युगमात्रदृक्| निशि चात्ययिके कार्ये दण्डी मौली सहायवान्| प्रावृत्य पर्यटेद्रात्रौ न प्रावृत्य शिरोऽहनि||२२||
🔊 Audio coming soon
ਤਥਾ ਮੁਕ੍ਤਵੇਗ ਉਤ੍ਸਸ੍ਟਮੂਤ੍ਰਪੁਰੀਸਾਦਿਵੇਗਸ਼੍ਚ ਅਧ੍ਵਗਮਨਾਦਿਕਮ੍| ਤਥਾ ਰਤ੍ਨਾਦਿਕਮਾਲਭ੍ਯ ਸਪੂਜਂ ਸਂਸ੍ਪਸ਼੍ਯ, ਕਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥਂ ਨਿਸ੍ਕ੍ਰਾਮੇਤ੍| ਨਿਰ੍ਗਤਸ਼੍ਚ ਛਤ੍ਰਪਾਦਤ੍ਰਾਣਸਂਯੁਕ੍ਤੋ ਯੁਗਮਾਤ੍ਰਦਗ੍ਵਿਚਰੇਤ੍| ਯੁਗੋ ਹਸ੍ਤਦ੍ਵਯਮ੍, ਅਨ੍ਯੇ ਹਸ੍ਤਚਤੁਸ੍ਟਯਂ ਯੁਗਮਾਹੁਃ, ਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਮਗ੍ਰਤਃ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਕਮਿਸ੍ਥਾਣ੍ਵਾਦਿਭਯਾਤ੍| ਨਿਸ਼ਿ ਰਾਤ੍ਰਾਵਾਤ੍ਯਯਿਕੇ ਅਤਿਪ੍ਰਯੋਜਨਵਤਿ ਕਾਰ੍ਯੇ, ਦਣ੍ਡੀ ਮੌਲੀ ਸਹਾਯਵਾਂਸ਼੍ਚ ਵਿਚਰੇਤ੍| ਅਰ੍ਥਬਲਾਦੁਕ੍ਤਮ੍ ਅਨਾਤ੍ਯਯਿਕੇ ਕਾਰ੍ਯੇ ਨੈਵ ਵਿਚਰੇਨ੍ਨਿਸ਼ੀਤਿ| ਮੌਲੀ ਵੇਸ੍ਟਿਤਸ਼ਿਰਾਃ| ਤਥਾ ਰਾਤ੍ਰੌ ਸ਼ਿਰਃ ਪਿਧਾਯ ਪਰ੍ਯਟੇਤ੍ ਪਰਿਭ੍ਰਮੇਦਿਤਿ|| ੨੨||
Adhikarana caityAdisthAnAnatikramaH (23) · Śloka 23
ਚੈਤ੍ਯਪੂਜ੍ਯਧ੍ਵਜਾਸ਼ਸ੍ਤਚ੍ਛਾਯਾਭਸ੍ਮਤੁਸਾਸ਼ੁਚੀਨ੍| ਨਾਕ੍ਰਾਮੇਚ੍ਛਰ੍ਕਰਾਲੋਸ੍ਠਬਲਿਸ੍ਨਾਨਭੁਵੋ ਨ ਚ||੨੩||
चैत्यपूज्यध्वजाशस्तच्छायाभस्मतुषाशुचीन्| नाक्रामेच्छर्करालोष्ठबलिस्नानभुवो न च||२३||
🔊 Audio coming soon
ਚੈਤ੍ਯਾਦੀਨਾਂ ਛਾਯਾਂ ਨਾਕ੍ਰਾਮੇਤ ਪਾਦਾਭ੍ਯਾਂ ਨ ਲ~ਗ਼੍ਗ਼ਯੇਤ੍| ਚੈਤ੍ਯਃ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ, ਪੂਜ੍ਯੋ ਗੁਰ੍ਵਾਦਿਃ, ਅਸ਼ਸ੍ਤਮਮਙ੍ਗਲ੍ਯਂ ਵਸ੍ਤੁ, ਤਥਾ ਭਸ੍ਮਾਦਿਕਮਪਿ| ਤਥਾ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਦਿਕਮਪਿ| ਸ਼ਰ੍ਕਰਾ ਸ਼ਿਲਾਚੂਰ੍ਣਂ ਬਲਿਰ੍ਭੂਤੋਪਹਾਰਃ, ਸ੍ਨਾਨਭੂਃ ਯਤ੍ਰ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਸ੍ਨਾਤਃ|| ੨੩||
Adhikarana madhyAhnAdau catuShpathAdi sevananiShedhaH (24) · Śloka 24
ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ਸਨ੍ਧ੍ਯਯੋ ਰਾਤ੍ਰਾਵਰ੍ਧਰਾਤ੍ਰੇ ਚਤੁਸ੍ਪਥਮ੍| ਨ ਸੇਵੇਤ ਨ ਸ਼ਰ੍ਵਰ੍ਯਾਂ ਵਕ੍ਸਚੈਤ੍ਯਂ ਨ ਚਤ੍ਵਰਮ੍| ਸੂਨਾਟਵੀਸ਼ੂਨ੍ਯਗਹਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਾਨਿ ਦਿਵਾਪਿ ਨ||੨੪||
मध्याह्ने सन्ध्ययो रात्रावर्धरात्रे चतुष्पथम्| न सेवेत न शर्वर्यां वृक्षचैत्यं न चत्वरम्| सूनाटवीशून्यगृहश्मशानानि दिवाऽपि न||२४||
🔊 Audio coming soon
ਤਥਾ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨਾਦਿਸੁ ਕਾਲੇਸੁ ਚਤੁਸ੍ਪਥਂ ਨ ਸੇਵੇਤ| ਤਥਾ ਸ਼ਰ੍ਵਰ੍ਯਾਂ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯਾਮਪਿ ਰਾਤ੍ਰੌ, ਵਕ੍ਸਾਦਿਕਂ ਨ ਸੇਵੇਤ| ਚਤ੍ਵਰਂ ਤ੍ਰਿਪਥਮਾਹੁਃ, ਗ੍ਰਾਮਾਦ੍ਬਹਿਰਵਤਾਰਾਸ਼੍ਰਯਮਨ੍ਯੇ, ਗ੍ਰਾਮੀਣਸਮਾਜਸ੍ਥਾਨਮਿਤ੍ਯਨ੍ਯੇ, ਯਸ੍ਤੁ ਲੋਕੇ ਚਤ੍ਵਰ ਇਤਿ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ| ਸੂਨਾਟਵ੍ਯਾਦਿਕਂ ਦਿਵਾਪਿ ਨ ਸੇਵੇਤ| ਸੂਨਾਟਵੀ ਵਧਾਰਣ੍ਯਮ੍|| ੨੪||
Adhikarana shavahu~gkArAdInAM pratiShedhAdi (25) · Śloka 25
ਨ ਹੁਙ੍ਕੁਰ੍ਯਾਚ੍ਛਵਂ ਪੂਜ੍ਯਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਾਨ੍ਮਙ੍ਗਲਾਨਿ ਚ| ਨਾਪਸਵ੍ਯਂ ਪਰਿਕ੍ਰਾਮੇਨ੍ਨੇਤਰਾਣ੍ਯਨੁਦਕ੍ਸਿਣਮ੍| ਚਤੁਸ੍ਪਥਂ ਨਮਸ੍ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਤਾਂਸ਼੍ਚ ਵਨਸ੍ਪਤੀਨ੍| ਨ ਵ੍ਯਾਲਵ੍ਯਾਧਿਤਾਸ਼ਸ੍ਤੈਰ੍ਨਾਦਾਨ੍ਤਕ੍ਸੁਤ੍ਪਿਪਾਸਿਤੈਃ| ਨ ਚ੍ਛਿਨ੍ਨਪੁਚ੍ਛੈਰ੍ਨੈਕਾਕ੍ਸੈਰ੍ਗੋਪਸ੍ਠੇਨ ਚ ਨ ਵ੍ਰਜੇਤ੍| ਨਾਤਿਪ੍ਰਗੇਤਿਸਾਯਂ ਵਾ ਨ ਨਭੋਮਧ੍ਯਗੇ ਰਵੌ| ਨਾਸਨ੍ਨਿਹਿਤਪਾਨੀਯੋ ਨਾਤਿਤੂਰ੍ਣਂ ਨ ਸਨ੍ਤਤਮ੍| ਨ ਸ਼ਤ੍ਰੁਣਾ ਨਾਵਿਦਿਤੈਰ੍ਨੈਕੋ ਨਾਧਾਰ੍ਮਿਕੈਃ ਸਹ| ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਰ੍ਤ੍ਮਾਰ੍ਤਵਦ੍ਧਸ੍ਤ੍ਰੀਭਾਰਿਚਕ੍ਰਦ੍ਵਿਜਨ੍ਮਨੇ| ਸ੍ਨਾਨਭੋਜਨਪਾਨਾਨਿ ਵਾਹੇਭ੍ਯੋ ਨਾਚਰੇਤ੍ਪੁਰਃ| ਨਦੀਂ ਤਰੇਨ੍ਨ ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਨਾਗ੍ਨਿਸ੍ਕਨ੍ਧਮਭਿਵ੍ਰਜੇਤ੍| ਨਾਰੋਹੇਦ੍ਵਿਸਮਂ ਸ਼ੈਲਂ ਨਾਵਂ ਸਂਸ਼ਯਿਤਾਂ ਤਰੁਮ੍| ਨਿਪਾਤਯੇਨ੍ਨ ਲੋਸ੍ਟੇਨ ਨ ਫਲੇਨ ਫਲਂ ਦ੍ਰੁਮਾਤ੍| ਨ ਵਾਰ੍ਯਮਾਣਃ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ੇਨ੍ਨਾਦ੍ਵਾਰੇਣ ਨ ਚਾਸਨੇ| ਸ੍ਵਯਮ੍ ਤਿਸ੍ਠੇਤ੍ਪਰਗਹੇ ਯੁਕ੍ਤਨਿਦ੍ਰਂ ਨ ਬੋਧਯੇਤ੍| ਨਾਚਰੇਤ੍ਪਾਣਿਵਾਕ੍ਪਾਦਦਙ੍ਮੇਢ੍ਰੋਦਰਚਾਪਲਮ੍||੨੫||
न हुङ्कुर्याच्छवं पूज्यं प्रशस्तान्मङ्गलानि च| नापसव्यं परिक्रामेन्नेतराण्यनुदक्षिणम्| चतुष्पथं नमस्कुर्यात्प्रज्ञातांश्च वनस्पतीन्| न व्यालव्याधिताशस्तैर्नादान्तक्षुत्पिपासितैः| न च्छिन्नपुच्छैर्नैकाक्षैर्गोपृष्ठेन च न व्रजेत्| नातिप्रगेऽतिसायं वा न नभोमध्यगे रवौ| नासन्निहितपानीयो नातितूर्णं न सन्ततम्| न शत्रुणा नाविदितैर्नैको नाधार्मिकैः सह| दद्याद्वर्त्मार्तवृद्धस्त्रीभारिचक्रद्विजन्मने| स्नानभोजनपानानि वाहेभ्यो नाचरेत्पुरः| नदीं तरेन्न बाहुभ्यां नाग्निस्कन्धमभिव्रजेत्| नारोहेद्विषमं शैलं नावं संशयितां तरुम्| निपातयेन्न लोष्टेन न फलेन फलं द्रुमात्| न वार्यमाणः प्रविशेन्नाद्वारेण न चाऽसने| स्वयम् तिष्ठेत्परगृहे युक्तनिद्रं न बोधयेत्| नाऽचरेत्पाणिवाक्पाददृङ्मेढ्रोदरचापलम्||२५||
🔊 Audio coming soon
ਸ਼ਵਂ ਨ ਹੁਙ੍ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਮਤਸ਼ਰੀਰਂ ਹੁਙ੍ਕਾਰੇਣ ਨ ਤਰ੍ਜਯੇਤ੍| ਪੂਜ੍ਯਾਦੀਨਿ ਚਾਪਸਵ੍ਯਂ ਵਾਮਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਨ ਗਚ੍ਛੇਤ੍| ਇਤਰਾਣਿ ਤਦ੍ਵਿਪਰੀਤਾਨਿ ਦਕ੍ਸਿਣਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨ ਗਚ੍ਛੇਤ੍| ਚਤੁਸ੍ਪਥਂ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਤਾਨ੍ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾਂਸ਼੍ਚ ਵਨਸ੍ਪਤੀਨ੍ ਵਕ੍ਸਾਨ੍ ਨਮਸ੍ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍| ਵ੍ਯਾਲਾਦਿਭਿਸ਼੍ਚ ਵਾਹੈਰ੍ਨ ਵ੍ਰਜੇਤ੍| ਵ੍ਯਾਲਃ ਦੁਸ੍ਟਃ, ਕ੍ਸੁਦ੍ਰਃ, ਅਤਿਪੂਰ੍ਵਾਹ੍ਣਾਦਿਕਾਲੇ ਚ ਨ ਵ੍ਰਜੇਤ੍| ਅਸਨ੍ਨਿਹਿਤਪਾਨੀਯਃ ਅਗਹੀਤਪਾਨੀਯਃ, ਤੂਰ੍ਣਂ ਵੇਗੇਨ, ਨ ਸਂਤਤਂ ਬਹੁਕਾਲਮਪਿ ਤੁ ਵਿਸ਼੍ਰਮ੍ਯੈਵ ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਮਿਤ੍ਯਭਿਪ੍ਰਾਯਃ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਣਾ ਸਹ ਨ ਵ੍ਰਜੇਤ੍, ਅਵਿਦਿਤੈਰਵਿਜ੍ਞਾਤਸ੍ਵਰੂਪੈਃ ਸਹ ਨ ਵ੍ਰਜੇਤ੍, ਏਕਾਕੀ ਨ ਵ੍ਰਜੇਤ੍, ਅਧਾਰ੍ਮਿਕੈਸ਼੍ਚ ਸਹ| ਤਥਾ ਆਰ੍ਤਾਦਿਭ੍ਯੋ ਵਰ੍ਤ੍ਮ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ ਮਾਰ੍ਗਂ ਤ੍ਯਜੇਤ੍| ਭਾਰੀ ਭਾਰਵਾਹਕਃ, ਚਕ੍ਰੀ ਗਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯਾਦਿਃ| ਵਾਹੇਭ੍ਯਃ ਪੁਰਾ ਸ੍ਨਾਨਾਦਿਕਂ ਨਾਚਰੇਤ੍| ਪੂਰ੍ਵਂ ਸ੍ਵਵਾਹਾਨਸ਼੍ਵਾਦੀਨ੍ ਸ੍ਨਾਪਯੇਤ੍ ਭੋਜਯੇਤ੍ ਪਾਯਯੇਚ੍ਚ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਸ੍ਵਯਮ੍ ਸ੍ਨਾਯਾਤ੍ ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਚੇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਚ ਨਦੀਂ ਨ ਤਰੇਤ੍| ਅਗ੍ਨਿਸ੍ਕਨ੍ਧਾਭਿਮੁਖੋ ਨ ਗਚ੍ਛੇਤ੍| ਅਗ੍ਨਿਸ੍ਕਨ੍ਧੋ ਮਹਾਨਗ੍ਨਿਰਾਸ਼ਿਃ| ਵਿਸਮਮਤਿਨਿਮ੍ਨੋਨ੍ਨਤਪ੍ਰਦੇਸ਼ਂ, ਸ਼ੈਲਂ ਪਰ੍ਵਤਂ ਨਾਰੋਹੇਤ੍| ਸਂਸ਼ਯਿਤਾਮਵਿਜ੍ਞਾਤਸ੍ਵਰੂਪਾਂ ਨਾਵਂ, ਵਕ੍ਸਞ੍ਚ ਸਰ੍ਵਂ ਨਾਰੋਹੇਤ੍| ਦ੍ਰੁਮਾਦ੍ਵਕ੍ਸਾਤ੍, ਲੋਸ੍ਟੇਨ, ਫਲੇਨ ਵਾ ਫਲਂ ਨ ਪਾਤਯੇਤ੍| ਪਰਗਹੇ ਵਾਰ੍ਯਮਾਣਃ ਪ੍ਰਤਿਸਿਧ੍ਯਮਾਨਪ੍ਰਵੇਸ਼ੋ ਨ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ੇਤ੍| ਅਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧੇਨ ਮਾਰ੍ਗੇਣ ਨ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ੇਤ੍| ਪ੍ਰਵਿਸ੍ਟਸ਼੍ਚ ਅਦਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇ ਨ ਸ੍ਵਯਂ ਤਿਸ੍ਠੇਤ੍ ਨੋਪਵਿਸ਼ੇਤ੍| ਯੁਕ੍ਤਾ ਅਵਿਰੁਦ੍ਧਾ ਨਿਦ੍ਰਾ ਯਸ੍ਯ ਤਂ ਨ ਬੋਧਯੇਤ੍| ਪਾਣ੍ਯਾਦਿਚਾਪਲਂ ਚ ਨਾਚਰੇਤ੍| ਹਸ੍ਤਚਾਪਲਂ ਵਾਦ੍ਯਾਨੁਕਰਣਾਦਿ, ਪਾਦਚਾਪਲਮਪ੍ਯੇਵਂਪ੍ਰਕਾਰਮੇਵ, ਵਾਕ੍ਚਾਪਲਂ ਯਤ੍ਕਿਞ੍ਚਨਵਾਦਿਤ੍ਵਂ, ਦਕ੍ਚਾਪਲਂ ਪਰਯੁਵਤ੍ਯਾਦਿਦਰ੍ਸ਼ਨਂ, ਮੇਢ੍ਰਚਾਪਲਮਪ੍ਰਾਸਙ੍ਗਿਕਾਨੁਚਿਤਯੋਸਿਦ੍ਗਮਨਾਦਿ, ਉਦਰਚਾਪਲਂ ਭੋਜਨਗਘ੍ਨੁਤਾ|| ੨੫||
Adhikarana keSAdivardhane niyamAH (26) · Śloka 26
ਤ੍ਰਿਃ ਪਕ੍ਸਸ੍ਯ ਕਚਸ਼੍ਮਸ਼੍ਰੁਨਖਰੋਮਾਣਿ ਵਰ੍ਧਯੇਤ੍| ਨ ਸ੍ਵਹਸ੍ਤੇਨ ਦਨ੍ਤੈਰ੍ਵਾ ਸ੍ਨਾਨਂ ਚਾਨੁ ਸਮਾਚਰੇਤ੍||੨੬||
त्रिः पक्षस्य कचश्मश्रुनखरोमाणि वर्धयेत्| न स्वहस्तेन दन्तैर्वा स्नानं चानु समाचरेत्||२६||
🔊 Audio coming soon
ਪਕ੍ਸਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯੇ ਤ੍ਰੀਨ੍ ਵਾਰਾਨ੍ ਕੇਸ਼ਾਦੀਨ੍ ਕਰ੍ਤਯੇਤ੍, ਸ੍ਵਹਸ੍ਤੇਨ ਦਨ੍ਤੈਰ੍ਵਾ ਨ ਕਰ੍ਤਯੇਤ੍| ਕਰ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਸ੍ਨਾਨਮਾਚਰੇਤ੍|| ੨੬||
Adhikarana abhya~ggavidhiH (27) · Śloka 27
ਅਥ ਜਾਤਾਨ੍ਨਪਾਨੇਚ੍ਛੋ ਮਾਰੁਤਘ੍ਨੈਃ ਸੁਗਨ੍ਧਿਭਿਃ| ਯਥਰ੍ਤੁਸਂਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਸੁਖੈਸ੍ਤੈਲੈਰਭ੍ਯਙ੍ਗਮਾਚਰੇਤ੍||੨੭||
अथ जातान्नपानेच्छो मारुतघ्नैः सुगन्धिभिः| यथर्तुसंस्पर्शसुखैस्तैलैरभ्यङ्गमाचरेत्||२७||
🔊 Audio coming soon
ਅਥਾਨਨ੍ਤਰਮਨਨ੍ਤਰੋਕ੍ਤਪ੍ਰਕਾਰੇਣ ਕਾਲਮਤਿਵਾਹ੍ਯ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨਾਨ੍ਨਪਾਨੇਚ੍ਛੋਭ੍ਯਙ੍ਗਮਾਚਰੇਤ੍| ਕੇਨੇਤ੍ਯਾਹ-ਤੈਲੈਃ| ਕਿਮ੍ਭੂਤੈਃ? ਵਾਤਘ੍ਨੈਃ ਸੁਗਨ੍ਧਿਭਿਸ਼੍ਚ ਤ੍ਵਨਤਿਕ੍ਰਮੇਣ ਸਂਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਸੁਖਕਰੈਸ਼੍ਚ ਉਸ੍ਣਕਾਲੇ ਸ਼ੀਤੈਃ, ਸ਼ੀਤਕਾਲੇ ਚੋਸ੍ਣੈਰਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ|| ੨੭||
Adhikarana abhya~ggaguNAH (28) · Śloka 28
ਅਭ੍ਯਙ੍ਗੋ ਵਾਤਹਾ ਪੁਸ੍ਟਿਸ੍ਵਪ੍ਨਦਾਰ੍ਢ੍ਯਬਹਤ੍ਵਕਤ੍| ਦਗ੍ਧਭਗ੍ਨਕ੍ਸਤਰੁਜਾ ਕ੍ਲਮਸ਼੍ਰਮਜਰਾਪਹਃ| ਰਥਾਕ੍ਸਚਰ੍ਮਘਟਦ੍ਭਵਤ੍ਯਭ੍ਯਙ੍ਗਤੋ ਗੁਣਾਃ| ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨੇਭ੍ਯਧਿਕੋ ਵਾਯੁਃ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਂ ਚ ਤ੍ਵਗਾਸ਼੍ਰਯਮ੍| ਤ੍ਵਚ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪਰਮਭ੍ਯਙ੍ਗੋ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤਂ ਸ਼ੀਲਯੇਦਤਃ| ਸ਼ਿਰਃ ਸ਼੍ਰਵਣਪਾਦੇਸੁ ਤਂ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਸ਼ੀਲਯੇਤ੍||੨੮||
अभ्यङ्गो वातहा पुष्टिस्वप्नदार्ढ्यबृहत्वकृत्| दग्धभग्नक्षतरुजा क्लमश्रमजरापहः| रथाक्षचर्मघटद्भवत्यभ्यङ्गतो गुणाः| स्पर्शनेऽभ्यधिको वायुः स्पर्शनं च त्वगाश्रयम्| त्वच्यश्च परमभ्यङ्गो यस्मात्तं शीलयेदतः| शिरः श्रवणपादेषु तं विशेषेण शीलयेत्||२८||
🔊 Audio coming soon
ਅਭ੍ਯਙ੍ਗਗੁਣਾਨਾਹ-ਅਭ੍ਯਙ੍ਗੇਤਿ| ਦਗ੍ਧਾਦਿਤ੍ਰਯਸ੍ਯ ੜ੍ਰੁਜਯਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਃ| ਕ੍ਸਤਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਦਿਨਾ| ਤਥਾ ਰਥਾਕ੍ਸਾਦਿਵਦਭ੍ਯਙ੍ਗਾਦ੍ਗੁਣਾ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਰਥਾਕ੍ਸਂ ਚਕ੍ਰਨਾਭਿਃ, ਤਸ੍ਯ ਚਰ੍ਮਘਟਯੋਸ਼੍ਚ ਯਥਾਭ੍ਯਙ੍ਗੇਨ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ੍ਣਤ੍ਵਂ, ਯਥਾ ਮਾਰ੍ਦਵਂ, ਯਥਾ ਚ ਦਾਰ੍ਢ੍ਯਂ, ਤਥਾ ਸ਼ਰੀਰਸ੍ਯਾਪਿ| ਯਥਾ ਚ ਰਥਾਕ੍ਸਸ੍ਯ ਸ੍ਨੇਹਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਮਾਤ੍ਰੇਣ, ਚਰ੍ਮਨੋ ਮਰ੍ਦਨੇਨ, ਘਟਸ੍ਯ ਸ੍ਨੇਹਸਂਸ੍ਕਾਰੇਣੇਤਿ| ਯਤਸ਼੍ਚ ਪਰਮਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਤ੍ਵਚ੍ਯਸ਼੍ਚਾਭ੍ਯਙ੍ਗਃ, ਤਸ੍ਮਾਦਭ੍ਯਙ੍ਗਮਾਚਰੇਤ੍| ਕਥਮਿਤ੍ਯਾਹ-ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਮਿਤਿ| ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਂ ਤ੍ਵਗਾਸ਼੍ਰਿਤਮ੍| ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨੇ ਚਾਵਸ਼੍ਯਂ ਵਾਯੁਨਾ ਭਵਿਤਵ੍ਯਮ੍| ਅਤੋ ਵਾਤਾਬਾਧਭਯਾਦਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਸ਼ਿਰਃ ਪ੍ਰਭ੍ਰੁਤਿਸੁ ਤਮਭ੍ਯਙ੍ਗਂ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣਸ਼ੀਲਯੇਤ੍|| ੨੮||
Adhikarana mUrdhni tailakAraNaguNAH (29) · Śloka 29
ਸ ਕੇਸ਼੍ਯਃ ਸ਼ੀਲਿਤੋ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਕਪਾਲੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਤਰ੍ਪਣਃ||੨੯||
स केश्यः शीलितो मूर्ध्नि कपालेन्द्रियतर्पणः||२९||
🔊 Audio coming soon
ਕਿਮਰ੍ਥਮਿਤ੍ਯਾਹ-ਸੋਭ੍ਯਙ੍ਗਃ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਸ਼ਿਰਸਿ, ਸ਼ੀਲਿਤਃ ਕੇਸ਼੍ਯੋ ਕੇਸ਼ੇਭ੍ਯੋ ਹਿਤਃ, ਕਪਾਲਸ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਾਞ੍ਚ ਤਰ੍ਪਣਃ ਤਪ੍ਤਿਕਰਃ|| ੨੯||
Adhikarana karNapUraNaguNAH (30) · Śloka 30
ਹਨੁਮਨ੍ਯਾਸ਼ਿਰਃ ਕਰ੍ਣਸ਼ੂਲਘ੍ਨਂ ਕਰ੍ਣਪੂਰਣਮ੍||੩੦||
हनुमन्याशिरः कर्णशूलघ्नं कर्णपूरणम्||३०||
🔊 Audio coming soon
ਸ੍ਨੇਹੇਨ ਕਰ੍ਣਪੂਰਣਂ ਹਨੁਮਨ੍ਯਾਦਿਸ਼ੂਲਘ੍ਨਮ੍|| ੩੦||
Adhikarana pAdAbhya~gge guNAH (31) · Śloka 31
ਪਾਦਾਭ੍ਯਙ੍ਗਸ੍ਤੁ ਤਤ੍ਸ੍ਥੈਰ੍ਯਨਿਦ੍ਰਾਦਸ੍ਟਿਪ੍ਰਸਾਦਕਤ੍| ਪਾਦਸੁਪ੍ਤਿਸ਼੍ਰਮਸ੍ਤਮ੍ਭਸਙ੍ਕੋਚਸ੍ਫੁਟਨਪ੍ਰਣੁਤ੍||੩੧||
पादाभ्यङ्गस्तु तत्स्थैर्यनिद्रादृष्टिप्रसादकृत्| पादसुप्तिश्रमस्तम्भसङ्कोचस्फुटनप्रणुत्||३१||
🔊 Audio coming soon
ਪਾਦਾਦਿਸੁ ਤਮਭ੍ਯਙ੍ਗਂ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਸ਼ੀਲਯੇਤ੍| ਪਾਦਾਭ੍ਯਙ੍ਗਸ੍ਤੁ ਤਤ੍ਸ੍ਥੈਰ੍ਯਾਦਿਕਤ੍ ਪਾਦਸੁਪ੍ਤ੍ਯਾਦਿਘ੍ਨਸ਼੍ਚ| ਸੁਪ੍ਤਿਰਿਵ ਸੁਪ੍ਤਿਃ ਅਭਿਘਾਤਾਦ੍ਯਚੈਤਨ੍ਯਮ੍|| ੩੧||
Adhikarana aBya~ggavarjyAH (32) · Śloka 32
ਵਰ੍ਜ੍ਯੋਭ੍ਯਙ੍ਗਃ ਕਫਗ੍ਰਸ੍ਤਕਤਸਂਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਜੀਰ੍ਣਿਭਿਃ||੩੨||
वर्ज्योऽभ्यङ्गः कफग्रस्तकृतसंशुद्ध्यजीर्णिभिः||३२||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵੋਭ੍ਯਙ੍ਗਃ ਕਫਗ੍ਰਸ੍ਤਾਦਿਭਿਰ੍ਵਰ੍ਜ੍ਯਃ ਨ ਸੇਵ੍ਯਃ| ਕਫਗ੍ਰਸ੍ਤਃ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਰੋਗਾਰ੍ਤ੍ਤਃ| ਗ੍ਰਸ੍ਤਗ੍ਰਹਣਮਤਿਸ਼ਯੋਪਲਕ੍ਸਣਾਰ੍ਥਮ੍| ਕਤਸਂਸ਼ੁਦ੍ਧਿਃ ਵਮਨਵਿਰੇਚਨਾਦਿਭਿਰਚਿਰਕਾਲਨਿਃਸਤਦੋਸਃ|| ੩੨||
Adhikarana vyAyAmaH (33) · Śloka 33
ਸ਼ਰੀਰਾਯਾਸਜਨਨਂ ਕਰ੍ਮ ਵ੍ਯਾਯਾਮ ਉਚ੍ਯਤੇ||੩੩||
शरीरायासजननं कर्म व्यायाम उच्यते||३३||
🔊 Audio coming soon
ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਵ੍ਯਾਯਾਮਂ ਸ਼ੀਲਯੇਤ੍| ਕ ਉਚ੍ਯਤੇ ਵ੍ਯਾਯਾਮਃ? ਆਹ- ਸ਼ਰੀਰੇਤਿ| ਯੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ ਕ੍ਰਿਯਮਾਣੇਨ ਸ਼ਰੀਰਮਾਯਸ੍ਯਤੇ ਤਦ੍ਵ੍ਯਾਯਾਮਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਵਾਚ੍ਯਮ੍| ਤੇਨੈਤਦੁਕ੍ਤਂ ਭਵਤਿ- ਕਸ੍ਯਚਿਚ੍ਚਂਕ੍ਰਮਣਮੇਵ ਵ੍ਯਾਯਾਮਃ, ਕਸ੍ਯਚਿਦਨ੍ਯਦਧਿਕਮਿਤਿ|| ੩੩||
Adhikarana vyAyAmaguNAH (34) · Śloka 34
ਲਾਘਵਂ ਕਰ੍ਮਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯਂ ਦੀਪ੍ਤੋਗ੍ਨਿਰ੍ਮੇਦਸਃ ਕ੍ਸਯਃ| ਵਿਭਕ੍ਤਘਨਗਾਤ੍ਰਤ੍ਤ੍ਵਂ ਵ੍ਯਾਯਾਮਾਦੁਪਜਾਯਤੇ||੩੪||
लाघवं कर्मसामर्थ्यं दीप्तोऽग्निर्मेदसः क्षयः| विभक्तघनगात्रत्त्वं व्यायामादुपजायते||३४||
🔊 Audio coming soon
ਤੇਨ ਕਤੇਨ ਕਿਂ ਭਵਤੀਤ੍ਯਾਹ- ਲਾਘਵਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਲਾਘਵਂ ਦੇਹਸ੍ਯ ਲਘੁਤ੍ਵਮ੍| ਅਨ੍ਯਤ੍ ਸੁਬੋਧਮ੍|| ੩੪||
Adhikarana vyAyAmavarjyAH (35) · Śloka 35
ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਾਮਯੀ ਬਾਲੋ ਵਦ੍ਧੋਜੀਰ੍ਣੀ ਚ ਤਂ ਤ੍ਯਜੇਤ੍||੩੫||
वातपित्तामयी बालो वृद्धोऽजीर्णी च तं त्यजेत्||३५||
🔊 Audio coming soon
ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਰੋਗਾਰ੍ਤੋ ਬਾਲੋ ਵਦ੍ਧਸ਼੍ਚ ਵ੍ਯਾਯਾਮਂ ਤ੍ਯਜੇਤ੍|| ੩੫||
Adhikarana vyAyAmavidhiH (36) · Śloka 36
ਅਰ੍ਦ੍ਧਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਨਿਸੇਵ੍ਯਸ੍ਤੁ ਬਲਿਭਿਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਭੋਜਿਭਿਃ| ਸ਼ੀਤਕਾਲੇ ਵਸਨ੍ਤੇ ਚ ਮਨ੍ਦਮੇਵ ਤਤੋਨ੍ਯਦਾ| ਤਂ ਕਤ੍ਵਾਨੁਸੁਖਂ ਦੇਹਂ ਮਰ੍ਦਯੇਚ੍ਚ ਸਮਨ੍ਤਤਃ||੩੬||
अर्द्धशक्त्या निषेव्यस्तु बलिभिः स्निग्धभोजिभिः| शीतकाले वसन्ते च मन्दमेव ततोऽन्यदा| तं कृत्वाऽनुसुखं देहं मर्दयेच्च समन्ततः||३६||
🔊 Audio coming soon
ਸ ਚ ਵ੍ਯਾਯਾਮੋ ਬਲਵਦ੍ਭਿਃ ਪੁਰੁਸੈਃ ਸ਼ੀਤਕਾਲੇ ਹੇਮਨ੍ਤਸ਼ਿਸ਼ਿਰਯੋਃ ਵਸਨ੍ਤੇ ਚ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਨ੍ਨਭੋਜਿਭਿਃ ਸਦ੍ਭਿਰਰ੍ਦ੍ਧਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ (ਸੁ੦ਚਿ੦੨੪/੪੭) ਨਿਸੇਵਣੀਯਃ ਯਾਵਚ੍ਛਕ੍ਯਂ ਤਤੋਰ੍ਦ੍ਧਮਿਤਿ| ਅਨ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਪੁਨਃ ਤੌ ਸ੍ਵਲ੍ਪਮੇਵ| ਤਞ੍ਚ ਵ੍ਯਾਯਾਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯਥਾਸੁਖਂ ਦੇਹਂ ਮਰ੍ਦਯੇਤ੍ਸਰ੍ਵਮ੍|| ੩੬||
Adhikarana ativyAyAmadoShAH (37) · Śloka 37
ਤਸ੍ਣਾ ਕ੍ਸਯਃ ਪ੍ਰਤਮਕੋ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਂ ਸ਼੍ਰਮਃ ਕ੍ਲਮਃ| ਅਤਿਵ੍ਯਾਯਾਮਤਃ ਕਾਸੋ ਜ੍ਵਰਸ਼੍ਚ੍ਛਰ੍ਦਿਸ਼੍ਚ ਜਾਯਤੇ||੩੭||
तृष्णा क्षयः प्रतमको रक्तपित्तं श्रमः क्लमः| अतिव्यायामतः कासो ज्वरश्च्छर्दिश्च जायते||३७||
🔊 Audio coming soon
ਯਥੋਕ੍ਤਪ੍ਰਮਾਣਾਤਿਕ੍ਰਮਾਦਤਿਵ੍ਯਾਯਾਮੇਨ ਕਾਸਾਦਿਰੋਗੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਃ|
Adhikarana vyAyAmajAgarAdInAmatisevananiShedhaH (38) · Śloka 38
ਗਜਂ ਸਿਂਹ ਇਵਾਕਰ੍ਸਨ੍ ਭਜਨ੍ਨਤਿ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ||੩੮||
गजं सिंह इवाकर्षन् भजन्नति विनश्यति||३८||
🔊 Audio coming soon
ਪ੍ਰਸਙ੍ਗੇਨਾਹ- ਵ੍ਯਾਯਾਮਾਦੀਨਾਂ ਸਾਹਸਮਤਿਸੇਵਾਂ ਭਜਨ੍ ਪੁਰੁਸੋ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ| ਯਥਾ ਸਿਂਹੋ ਵਿਕ੍ਰਮਵਾਨਤਿਸ੍ਵਲ੍ਪਬਲਃ ਮਹਾਬਲਂ ਦਨ੍ਤਿਨਮਾਕਰ੍ਸਯਨ੍ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ|| ੩੮||
Adhikarana udvarttanaguNAH (39) · Śloka 39
ਉਦ੍ਵਰ੍ਤ੍ਤਨਂ ਕਫਹਰਂ ਮੇਦਸਃ ਪ੍ਰਵਿਲਾਯਨਮ੍| ਸ੍ਥਿਰੀਕਰਣਮਙ੍ਗਾਨਾਂ ਤ੍ਵਕ੍ਪ੍ਰਸਾਦਕਰਂ ਪਰਮ੍||੩੯||
उद्वर्त्तनं कफहरं मेदसः प्रविलायनम्| स्थिरीकरणमङ्गानां त्वक्प्रसादकरं परम्||३९||
🔊 Audio coming soon
ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਕਸਾਯਦ੍ਰਵ੍ਯੈਰੁਦ੍ਵਰ੍ਤਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍| ਤਦ੍ਗੁਣਾਨਾਹ- ਕਫਹਰਮਿਤ੍ਯਾਦਿ|| ੩੯||
Adhikarana shItajalasnAnaguNAH (40) · Śloka 40
ਦੀਪਨਂ ਵਸ੍ਯਮਾਯੁਸ੍ਯਂ ਸ੍ਨਾਨਮੂਰ੍ਜਾਬਲਪ੍ਰਦਮ੍| ਕਣ੍ਡੂਮਲਸ਼੍ਰਮਸ੍ਵੇਦਤਨ੍ਦ੍ਰਾਤਡ੍ਦਾਹਪਾਪ੍ਮਜਿਤ੍||੪੦||
दीपनं वृष्यमायुष्यं स्नानमूर्जाबलप्रदम्| कण्डूमलश्रमस्वेदतन्द्रातृड्दाहपाप्मजित्||४०||
🔊 Audio coming soon
ਤਦਨੁ ਸ੍ਨਾਨਮਾਚਰੇਤ੍| ਤਚ੍ਚਾਗ੍ਨ੍ਯੁਦੀਰਣਤ੍ਵਾਦਿਯੁਕ੍ਤਂ ਕਣ੍ਡ੍ਵਾਦਿਘ੍ਨਞ੍ਚ|| ੪੦||
Adhikarana uShNAmbupariShekaguNAH (41) · Śloka 41
ਉਸ੍ਣਾਮ੍ਬੁਨਾਧਃਕਾਯਸ੍ਯ ਪਰਿਸੇਕੋ ਬਲਾਵਹਃ| ਤੇਨੈਵ ਤੂਤ੍ਤਮਾਙ੍ਗਸ੍ਯ ਬਲਹਤ੍ਕੇਸ਼ਚਕ੍ਸੁਸਾਮ੍||੪੧||
उष्णाम्बुनाऽधःकायस्य परिषेको बलावहः| तेनैव तूत्तमाङ्गस्य बलहृत्केशचक्षुषाम्||४१||
🔊 Audio coming soon
ਉਸ੍ਣਾਮ੍ਬੁਨੇਤ੍ਯਾਦਿ ਸੁਬੋਧਮ੍|| ੪੧||
Adhikarana snAnaniyamAH (42) · Śloka 42
ਨਾਨਾਪ੍ਲੁਤ੍ਯ ਸ਼ਿਰਃ ਸ੍ਨਾਯਾਨ੍ਨ ਜਲੇਲ੍ਪੇ ਨ ਸ਼ੀਤਲੇ| ਸ੍ਨਾਨੋਦਕਾਵਤਰਣਸ੍ਵਪ੍ਨਾਨ੍ਨਗ੍ਨੋ ਨ ਚਾਚਾਰੇਤ੍| ਪਞ੍ਚ ਪਿਣ੍ਡਾਨਨੁਦ੍ਧਤ੍ਯ ਨ ਸ੍ਨਾਯਾਤ੍ਪਰਵਾਰਿਣਿ| ਨਾਤ੍ਮਾਨਮੀਕ੍ਸੇਤ ਜਲੇ ਨ ਤਟਸ੍ਥੋ ਜਲਾਸ਼ਯਮ੍| ਨ ਪ੍ਰਤਿਸ੍ਫਾਲਯੇਦਮ੍ਬੁ ਪਾਣਿਨਾ ਚਰਣੇਨ ਵਾ| ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਨ ਮਜ੍ਯਾਦ੍ਗਾਤ੍ਰਾਣਿ ਧੁਨੁਯਾਨ੍ਨ ਸ਼ਿਰੋਰੁਹਾਨ੍||੪੨||
नाऽनाप्लुत्य शिरः स्नायान्न जलेऽल्पे न शीतले| स्नानोदकावतरणस्वप्नान्नग्नो न चाचारेत्| पञ्च पिण्डाननुद्धृत्य न स्नायात्परवारिणि| नात्मानमीक्षेत जले न तटस्थो जलाशयम्| न प्रतिस्फालयेदम्बु पाणिना चरणेन वा| स्नात्वा न मृज्याद्गात्राणि धुनुयान्न शिरोरुहान्||४२||
🔊 Audio coming soon
ਸ਼ਿਰਸ੍ਯਨਾਪ੍ਲੁਤੇ ਅਸਿਕ੍ਤੇ ਨ ਸ੍ਨਾਯਾਤ੍| ਜਲੇ ਨਦ੍ਯਾਦਿਸ੍ਥੇ ਸ੍ਵਲ੍ਪੇ ਸ਼ੀਤਲੇ ਚ ਨ ਸ੍ਨਾਯਾਤ੍| ਨਗ੍ਨਃ ਅਗਹੀਤਪਰਿਧਾਨਃ, ਸ੍ਨਾਨਮੁਦਕਾਵਤਰਣਂ ਚ ਨਾਚਰੇਤ੍| ਤਥਾ ਸ੍ਵਪ੍ਨਂ ਚ ਨਗ੍ਨੋ ਨਾਚਰੇਤ੍| ਪਰਵਾਰਿਣਿ ਅਨ੍ਯਕਤੇ ਤਟਾਕਾਦੌ ਪਞ੍ਚ ਪਿਣ੍ਡਾਨਨੁਦ੍ਧਤ੍ਯ ਨ ਸ੍ਨਾਯਾਤ੍| ਪਞ੍ਚਭਿਃ ਪਿਣ੍ਡੈਰੁਦ੍ਧਤੈਰਾਤ੍ਮਨੈਵ ਸ੍ਨਾਨਾਰ੍ਥਂ ਜਲਾਸ਼ਯਃ ਕਤੋ ਭਵਤਿ| ਦਰ੍ਪਣਵਦਾਤ੍ਮਾਨਂ ਜਲੇ ਨੇਕ੍ਸੇਤ| ਤਟਸ੍ਥਃ ਕੂਲਸ੍ਥੋ, ਜਲਾਸ਼ਯਂ ਕੂਪਾਦਿਕਂ ਨੇਕ੍ਸੇਤ| ਪਾਣਿਨਾ ਪਾਦੇਨ ਵਾ ਜਲਂ ਨ ਪ੍ਰਤਿਸ੍ਫਾਲਯੇਨ੍ਨਾਭਿਹਨ੍ਯਾਤ੍| ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਚ ਪਾਣ੍ਯਾਦਿਨਾਙ੍ਗਾਨਿ ਨ ਪਰਿਮਾਰ੍ਜਯੇਤ੍| ਕੇਸ਼ਾਂਸ਼੍ਚ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਨ ਧੁਨੁਯਾਤ੍|| ੪੨||
Adhikarana snAnAntaravastradhAraNaniyamAH (43) · Śloka 43
ਨਿਵਸੀਤਾਰ੍ਦ੍ਰ ਏਵਾਸ਼ੁ ਸੋਸ੍ਣੀਸੇ ਧੌਤਵਾਸਸੀ| ਨ ਤ੍ਵਮ੍ਬਰਂ ਪੂਰ੍ਵਧਤਂ ਨ ਚ ਤੈਲਵਸੇ ਸ੍ਪਸ਼ੇਤ੍||੪੩||
निवसीतार्द्र एवाऽशु सोष्णीषे धौतवाससी| न त्वम्बरं पूर्वधृतं न च तैलवसे स्पृशेत्||४३||
🔊 Audio coming soon
ਆਰ੍ਦ੍ਰ ਏਵ ਧੌਤੋਸ੍ਣੀਸਂ ਧੌਤਵਾਸਸੀ ਚ ਨਿਵਸੀਤ ਪਰਿਦਧ੍ਯਾਤ੍| ਉਸ੍ਣੀਸਃ ਸ਼ਿਰਃ ਪਟ੍ਟਕਮ੍| ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਚ ਸ੍ਨਾਨਕਾਲਧਤਂ ਵਾਸੋ ਨ ਸ੍ਪਸ਼ੇਤ੍| ਤੈਲਂ ਵਸਾਂ ਚ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਨ ਸ੍ਪਸ਼ੇਤ੍|| ੪੩||
Adhikarana punarvastradhAraNaniyamAH (44) · Śloka 44
ਵਾਸੋਨ੍ਯਦਨ੍ਯਚ੍ਛਯਨੇ ਨਿਰ੍ਗਮੇ ਦੇਵਤਾਰ੍ਚਨੇ||੪੪||
वासोऽन्यदन्यच्छयने निर्गमे देवतार्चने||४४||
🔊 Audio coming soon
ਸ਼ਯਨਾਦ੍ਯਵਸਰੇ ਅਨ੍ਯਦਨ੍ਯਦ੍ਵਾਸਃ ਪਰਿਵਰ੍ਤਯੇਤ੍| ਨਿਰ੍ਗਮੇ ਦੇਵਤਾਰ੍ਚਨੇ ਚਾਨ੍ਯਦਨ੍ਯਦ੍ਵਾਸੋ ਨਿਵਸੀਤ|| ੪੪||
Adhikarana snAne varjyAH (45) · Śloka 45
ਸ੍ਨਾਨਮਰ੍ਦਿਤਨੇਤ੍ਰਾਸ੍ਯਕਰ੍ਣਰੋਗਾਤਿਸਾਰਿਸੁ| ਆਧ੍ਮਾਨਪੀਨਸਾਜੀਰ੍ਣਭੁਕ੍ਤਵਤ੍ਸੁ ਚ ਗਰ੍ਹਿਤਮ੍||੪੫||
स्नानमर्दितनेत्रास्यकर्णरोगातिसारिषु| आध्मानपीनसाजीर्णभुक्तवत्सु च गर्हितम्||४५||
🔊 Audio coming soon
ਅਰ੍ਦਿਤਾਦ੍ਯਾਰ੍ਤਾਨਾਂ ਸ੍ਨਾਨਂ ਗਰ੍ਹਿਤਂ ਨਿਨ੍ਦ੍ਯਮ੍| ਆਧ੍ਮਾਨਂ ਵਾਯੁਨਾ ਜਠਰਾਪੂਰਣਂ, ਪੀਨਸੋ ਨਾਸਾਸ੍ਰਾਵਃ||੪੫||
Adhikarana bhojanavidhiH (46) · Śloka 46
ਅਨ੍ਨਪਾਨਵਿਧਾਨੇਨ ਭੁਞ੍ਜੀਤਾਨ੍ਨਂ ਵਿਨਾਤ੍ਯਯਾਤ੍| ਅਭਿਨਨ੍ਦ੍ਯ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਤ੍ਮਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਦਤ੍ਵਾ ਚ ਸ਼ਕ੍ਤਿਤਃ| ਪਾਕਂ ਸਜਲਮੇਕਾਨ੍ਤੇ ਯਥਾਸੁਖਮਿਤਿ ਬ੍ਰੁਵਨ੍| ਪ੍ਰਯਚ੍ਛੇਤ੍ਸਰ੍ਵਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਪਾਚਯੇਨ੍ਨਾਨ੍ਨਮਾਤ੍ਮਨੇ||੪੬||
अन्नपानविधानेन भुञ्जीतान्नं विनाऽत्ययात्| अभिनन्द्य प्रसन्नात्मा हुत्वा दत्वा च शक्तितः| पाकं सजलमेकान्ते यथासुखमिति ब्रुवन्| प्रयच्छेत्सर्वमुद्दिश्य पाचयेन्नाऽन्नमात्मने||४६||
🔊 Audio coming soon
ਤਤੋਨਨ੍ਤਰਮਨ੍ਨਪਾਨਵਿਧਾਨੇਨਾਨ੍ਨਂ ਭੁਞ੍ਜੀਤ| ਅਤ੍ਯਯੇ ਤੁ ਯਥੇਚ੍ਛਮੇਵ| ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮਾਹਾਰਮਭਿਨਨ੍ਦ੍ਯ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਤ੍ਮਾ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਹਦਯਃ, ਹੁਤ੍ਵਾ ਚਾਗ੍ਨਿਮੁਖੇ, ਸ਼ਕ੍ਤਿਤਸ਼੍ਚ ਦਤ੍ਵਾ ਕਪਣਾਦਿਭ੍ਯੋ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ, ਸਰ੍ਵਂ ਭੂਤਗ੍ਰਾਮਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ, ਏਕਾਨ੍ਤੇ ਪਾਕਂ ਸਰ੍ਵਮਾਹਾਰ੍ਯਂ ਸੋਦਕਂ ਯਥਾਸੁਖਮਿਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰਪਦਮਿਵ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ ਦਦ੍ਯਾਤ੍| ਦਾਨਾਦਿਵ੍ਯਵਚ੍ਛੇਦੇਨਾਤ੍ਮਾਰ੍ਥਮਨ੍ਨਂ ਨ ਪਾਚਯੇਤ੍|| ੪੬||
Adhikarana niShiddhAnnam (47) · Śloka 47
ਨਾਨ੍ਨਮਦ੍ਯਾਨ੍ਮੁਮੂਰ੍ਸੂਣਾਂ ਮਤਾਨਾਂ ਦੁਃਖਜੀਵਿਨਾਮ੍| ਸ੍ਤ੍ਰੀਜਿਤਕ੍ਲੀਬਪਤਿਤਕ੍ਰੂਰਦੁਸ੍ਕਤਕਾਰਿਣਾਮ੍| ਗਣਾਰਿਗਣਿਕਾਸਤ੍ਰਧੂਰ੍ਤਾਨ੍ਨਾਪਣਿਕਞ੍ਚ ਨ||੪੭||
नाऽन्नमद्यान्मुमूर्षूणां मृतानां दुःखजीविनाम्| स्त्रीजितक्लीबपतितक्रूरदुष्कृतकारिणाम्| गणारिगणिकासत्रधूर्तान्नापणिकञ्च न||४७||
🔊 Audio coming soon
ਮੁਮੂਰ੍ਸੁਪ੍ਰਭਤੀਨਾਮਨ੍ਨਂ ਨਾਦ੍ਯਾਤ੍| ਗਣਾਨ੍ਨਂ ਬਹ੍ਵਾਯਤ੍ਤਮਨ੍ਨਂ ਨਾਦ੍ਯਾਤ੍| ਆਪਣਿਕੋ ਵਣਿਕ੍|| ੪੭||
Adhikarana utsa~gge BakShaNaniShedhaH (48) · Śloka 48
ਨੋਤ੍ਸਙ੍ਗੇ ਭਕ੍ਸਯੇਦ੍ਭਕ੍ਸ੍ਯਾਞ੍ਜਲਂ ਨਾਞ੍ਜਲਿਨਾ ਪਿਬੇਤ੍| ਸਰ੍ਵਞ੍ਚ ਤਿਲਸਮ੍ਬਦ੍ਧਂ ਨਾਦ੍ਯਾਦਸ੍ਤਮਿਤੇ ਰਵੌ| ਨ ਭੁਕ੍ਤਮਾਤ੍ਰ ਆਯਸ੍ਯੇਨ੍ਨ ਨਿਸਿਦ੍ਧਂ ਭਜੇਤ੍ਸੁਖਮ੍||੪੮||
नोत्सङ्गे भक्षयेद्भक्ष्याञ्जलं नाञ्जलिना पिबेत्| सर्वञ्च तिलसम्बद्धं नाऽद्यादस्तमिते रवौ| न भुक्तमात्र आयस्येन्न निषिद्धं भजेत्सुखम्||४८||
🔊 Audio coming soon
ਉਤ੍ਸਙ੍ਗੇ ਗਹੀਤ੍ਵਾ ਭਕ੍ਸ੍ਯਾਨ੍ਨਂ ਨ ਭਕ੍ਸਯੇਤ੍| ਅਞ੍ਜਲਿਨਾ ਪਾਣਿਸਮ੍ਪੁਟੇਨ ਜਲਂ ਨ ਪਿਬੇਤ੍| ਰਵੌ ਦਿਨਕਤਿ, ਅਸ੍ਤਮਿਤੇ ਤਿਲਸਮ੍ਬਦ੍ਧਂ ਸਰ੍ਵਂ ਭਕ੍ਸ੍ਯਂ ਨਾਦ੍ਯਾਤ੍| ਭੋਜਨਾਦੁਤ੍ਥਿਤਃ ਸ਼ਰੀਰਾਯਾਸਂ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍| ਸ੍ਮਤ੍ਯਾਦਿਪ੍ਰਤਿਸਿਦ੍ਧਂ ਸੁਖਂ ਨ ਸੇਵੇਤ|| ੪੮||
Adhikarana madhyAhnacaryA (49) · Śloka 49
ਧਰ੍ਮੋਤ੍ਤਰਾਭਿਰਰ੍ਥ੍ਯਾਭਿਃ ਕਥਾਭਿਸ੍ਤ੍ਰਿਗੁਣਾਤ੍ਮਭਿਃ| ਮਧ੍ਯਂ ਦਿਨਸ੍ਯ ਗਮਯੇਦਿਸ੍ਟਸ਼ਿਸ੍ਟਸਹਾਯਵਾਨ੍||੪੯||
धर्मोत्तराभिरर्थ्याभिः कथाभिस्त्रिगुणात्मभिः| मध्यं दिनस्य गमयेदिष्टशिष्टसहायवान्||४९||
🔊 Audio coming soon
ਦਿਨਸ੍ਯ ਚ ਮਧ੍ਯਮਿਸ੍ਟੈਃ ਸ਼ਿਸ੍ਟੈਸ਼੍ਚ ਸਹਾਯੈਰ੍ਯੁਤਃ ਕਥਾਭਿਰ੍ਗਮਯੇਤ੍| ਕਿਮ੍ਭੂਤਾਭਿਃ? ਧਰ੍ਮਪ੍ਰਧਾਨਾਭਿਃ, ਮਧ੍ਯਾਰ੍ਥਾਭਿਃ, ਅਰ੍ਥਬਲਾਤ੍ ਸ੍ਵਲ੍ਪਕਾਯਾਭਿਃ| ਏਵਂ ਤ੍ਰਿਗੁਣਾਤ੍ਮਭਿਃ ਤ੍ਰਿਗੁਣੋ ਧਰ੍ਮਾਦੀਨਾਂ ਸ੍ਥਾਨਵਦ੍ਧਿਕ੍ਸਯਲਕ੍ਸਣਃ|| ੪੯||
Adhikarana sadvRuttam (50) · Śloka 50
ਨ ਲੋਕਭੂਪਵਿਦ੍ਵਿਸ੍ਟੈਰ੍ਨ ਸਙ੍ਗਚ੍ਛੇਤ ਨਾਸ੍ਤਿਕੈਃ| ਕਲਿਵੈਰਰੁਚਿਰ੍ਨ ਸ੍ਯਾਦ੍ਧੀਰਃ ਸਮ੍ਪਦ੍ਵਿਪਤ੍ਤਿਸੁ| ਸ਼੍ਰੁਤਾਦਨ੍ਯਤ੍ਰ ਸਨ੍ਤੁਸ੍ਟਸ੍ਤਤ੍ਰੈਵ ਚ ਕੁਤੂਹਲੀ| ਕ੍ਸਾਨ੍ਤਿਮਾਨ੍ਦਕ੍ਸਿਣੋ ਦਕ੍ਸਃ ਸੁਸਮੀਕ੍ਸਿਤਕਾਰ੍ਯਕਤ੍| ਹ੍ਰੀਮਾਨ੍ਧੀਮਾਨ੍ਮਹੋਤ੍ਸਾਹਃ ਸਂਵਿਭਾਗੀ ਪ੍ਰਿਯਾਤਿਥਿਃ| ਅਕ੍ਸੁਦ੍ਰਵਤ੍ਤਿਰ੍ਗਮ੍ਭੀਰਃ ਸਾਧੁਰਾਸ਼੍ਰਿਤਵਤ੍ਸਲਃ| ਦਾਤਾ ਪਿਤਭ੍ਯਃ ਪਿਣ੍ਡਸ੍ਯ ਯਸ੍ਟਾ ਹੋਤਾ ਕਪਾਤ੍ਮਕਃ| ਅਨੁਜ੍ਞਾਤਾ ਸੁਵਾਰ੍ਤਾਨਾਂ ਦੀਨਾਨਾਮਨੁਕਮ੍ਪਕਃ| ਆਸ਼੍ਵਾਸਕਾਰੀ ਭੀਤਾਨਾਂ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾਨਾਮਨੁਨਾਯਕਃ| ਪੂਰ੍ਵਾਭਿਭਾਸੀ ਸੁਮੁਖਃ ਸੁਸ਼ੀਲਃ ਪੂਜ੍ਯਪੂਜਕਃ| ਵਿਤ੍ਤਬਨ੍ਧੁਵਯੋਵਿਦ੍ਯਾਵਤ੍ਤੈਃ ਪੂਜ੍ਯਾ ਯਥੋਤ੍ਤਰਮ੍| ਆਤ੍ਮਦ੍ਰੁਹਮਮਰ੍ਯਾਦਂ ਮੂਢਮੁਜ੍ਝਿਤਸਤ੍ਪਥਮ੍| ਸੁਤਰਾਮਨੁਕਮ੍ਪੇਤ ਨਰਕਾਰ੍ਚਿਸ੍ਮਦਿਨ੍ਧਨਮ੍| ਧਰ੍ਮ੍ਯਮਰ੍ਥ੍ਯਂ ਪ੍ਰਿਯਂ ਤਥ੍ਯਂ ਮਿਤਂ ਪਥ੍ਯਂ ਵਦੇਦ੍ਵਚਃ| ਨਾਤ੍ਮਾਨਮਵਜਾਨੀਯਾਨ੍ਨ ਸ੍ਤੂਯਾਨ੍ਨ ਚ ਪੀਡਯੇਤ੍| ਨ ਹੀਨਾਨਵਮਨ੍ਯੇਤ ਵਤ੍ਤਾਰ੍ਥਾਙ੍ਗਬਲਸ਼੍ਰੁਤੈਃ| ਨਾਰੁਨ੍ਤੁਦਃ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨ ਕ੍ਰੂਰੋ ਨ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੋ ਨੋਪਤਾਪਵਾਨ੍| ਹੇਤਾਵੀਰ੍ਸ੍ਯੇਨ੍ਨ ਤੁ ਫਲੇ ਪਾਪਂ ਪਾਪੇਪਿ ਨਾਚਰੇਤ੍| ਪਰਸ੍ਯ ਦਣ੍ਡਂ ਨੋਦ੍ਯਚ੍ਛੇਤ੍ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਨੈਨਂ ਨਿਪਾਤਯੇਤ੍| ਅਨ੍ਯਤ੍ਰ ਪੁਤ੍ਰਾਚ੍ਛਿਸ੍ਯਾਦ੍ਵਾ ਸ਼ਾਸਨਾਰ੍ਹਾਦ੍ਧਿਤਾਸ਼ਯਃ| ਨਤ੍ਯਵਾਦਿਤ੍ਰਗੀਤਾਦਿ ਨੋਲ੍ਬਣਾਮਾਚਰੇਤ੍ਕ੍ਰਿਯਾਮ੍| ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਕੇਸ਼ਵਾਗ੍ਵੇਸ਼ਸ਼ਮਸਾਨ੍ਤ੍ਵਪਰਾਯਣਃ| ਊਰ੍ਧ੍ਵੇ ਨਾਭੇਃ ਸ਼ਰੀਰਸ੍ਯ ਸ੍ਪਸ਼ੇਨ੍ਨਾਧਰਵਾਸਸਾ| ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਮਿਥੁਨੀਭੂਯ ਸ਼ੌਚਂ ਪ੍ਰਤਿ ਵਿਲਮ੍ਬਨਮ੍| ਨਾਸਂਵਤਮੁਖੋ ਹਾਸ੍ਯਕ੍ਸਵੋਦ੍ਗਾਰਵਿਜਮ੍ਭਣਮ੍| ਪਾਣਿਦ੍ਵਯੇਨ ਯੁਗਪਤ੍ਕਣ੍ਡੂਯੇਨ੍ਨਾਤ੍ਮਨਃ ਸ਼ਿਰਃ| ਵਹੇਨ੍ਨ ਭਾਰਂ ਸ਼ਿਰਸਾ ਯੁਗਪਚ੍ਚਾਗ੍ਨਿਵਾਰਿਣੀ| ਨਾਸਿਕਾਂ ਨ ਵਿਕੁਸ੍ਣੀਯਾਦ੍ਦਸ਼ਨਾਨ੍ਨ ਵਿਘਟ੍ਟਯੇਤ੍| ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਵਿਲੇਖਨਚ੍ਛੇਦਭੇਦਾਸ੍ਫੋਟਨਮਰ੍ਦਨਮ੍| ਨਾਕਾਰ੍ਯੇ ਨ ਚ ਕਾਰ੍ਯੇਪਿ ਮੁਖਾਙ੍ਗਨਖਵਾਦਨਮ੍| ਪਾਦਂ ਪਾਦੇਨ ਨਾਕ੍ਰਾਮੇਨ੍ਨ ਕਣ੍ਡੂਯੇਨ੍ਨ ਸ਼ੌਚਯੇਤ੍| ਨਾ ਕਾਂਸ੍ਯਭਾਜਨੇ ਤੌ ਚ ਨੋਪਵਿਸ੍ਟਃ ਪ੍ਰਸਾਧਯੇਤ੍| ਅਭੀਕ੍ਸ੍ਣਂ ਨਿਰ੍ਮਲਾਨ੍ ਦਧ੍ਯਾਨ੍ਨਖਪਾਦਮਲਾਸ਼ਯਾਨ੍| ਨਾਸਮਿਦ੍ਧਮੁਪਾਸੀਤ ਹੁਤਾਸ਼ਂ ਨੈਵ ਚਾਸ਼ੁਚਿਃ| ਨਾਨੁਵਾਤਂ ਨ ਵਿਵਤੇ ਨ ਕ੍ਲਾਨ੍ਤੋ ਨਾਨ੍ਯਮਾਨਸਃ| ਧਮੇਨ੍ਨਾਸ੍ਯੇਨ ਨ ਸ੍ਕਨ੍ਦੇਨ੍ਨਾਧਃ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਨ ਪਾਦਤਃ| ਸਤਤਂ ਨ ਨਿਰੀਕ੍ਸੇਤ ਚਲਸੂਕ੍ਸ੍ਮਾਪ੍ਰਿਯਾਣਿ ਚ| ਨਾਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਂ ਨ ਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਂ ਨ ਦਰ੍ਪਣਮਮਾਰ੍ਜਿਤਮ੍| ਉਦ੍ਯਨ੍ਤਮਸ੍ਤਮਾਯਾਨ੍ਤਂ ਤਪਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰਤਿਮਾਗਤਮ੍| ਉਪਰਕ੍ਤਂ ਚ ਭਾਸ੍ਵਾਨ੍ਤਂ ਵਾਸਸਾ ਵਾ ਤਿਰੋਹਿਤਮ੍| ਨਾਨ੍ਯਦਪ੍ਯਤਿਤੇਜਸ੍ਵਿ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਚ ਗੁਰੋਰ੍ਮੁਖਮ੍| ਸ੍ਤ੍ਰੀਂ ਨ ਸ੍ਰਵਨ੍ਤੀਂ ਨੋਦਕ੍ਯਾਂ ਨ ਨਗ੍ਨਾਂ ਨਾਨ੍ਯਸਙ੍ਗਤਾਮ੍| ਨ ਪਤ੍ਨੀਂ ਭੋਜਨਸ੍ਵਪ੍ਨਕ੍ਸੁਤਜਮ੍ਭਾਦੁਰਾਸਨੇ| ਸ਼ਯੀਤ ਨੈਕਸ਼ਯਨੇ ਨ ਚਾਸ਼੍ਨੀਯਾਤ੍ਤਯਾ ਸਹ| ਤਾਮਨੀਰ੍ਸ੍ਯਂਸ਼੍ਚ ਗੋਪਾਯੇਤ੍ ਸ੍ਵੈਰਿਣੀਂ ਨਾਧਿਵਾਸਯੇਤ੍| ਨੋਚ੍ਛਿਸ੍ਟਸ੍ਤਾਰਕਾਰਾਹੁਤੁਹਿਨਾਂਸ਼ੁਦਿਵਾਕਰਾਨ੍| ਪਸ਼੍ਯੇਨ੍ਨ ਯਾਯਾਨ੍ਨ ਪਠੇਨ੍ਨ ਸ੍ਵਪ੍ਯਾਨ੍ਨ ਸ੍ਪਸ਼ੇਚ੍ਛਿਰਃ| ਪਾਯਯਨ੍ਤੀਂ ਚਰਨ੍ਤੀਂ ਵਾ ਨਾਨ੍ਯਸ੍ਮੈ ਗਾਂ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍| ਅਰ੍ਕੇਨ੍ਦੁਪਰਿਵੇਸੋਲ੍ਕਾਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁਧਨੂਂਸਿ ਚ| ਨਾਨ੍ਯਦ੍ਦੇਵਾਰ੍ਚਨੇ ਕਰ੍ਮ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਧਾਵੇਨ੍ਨ ਵਰ੍ਸਤਿ| ਤਿਥਿਂ ਪਕ੍ਸਸ੍ਯ ਨ ਬ੍ਰੂਯਾਤ੍ ਨਕ੍ਸਤ੍ਰਾਣਿ ਨ ਨਿਰ੍ਦਿਸ਼ੇਤ੍| ਨਾਤ੍ਮਨੋ ਜਨ੍ਮਲਗ੍ਨਰ੍ਕ੍ਸਘਨਸਾਰਂ ਗਹੇ ਮਲਮ੍| ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਯੇਨ੍ਨਾਵਮਾਨਂ ਨ ਚ ਨਿਃਸ੍ਨੇਹਤਾਂ ਪ੍ਰਭੋਃ| ਪੁਰੋਵਾਤਾਤਪਰਜਸ੍ਤੁਸਾਰਪਰੁਸਾਨਿਲਾਨ੍| ਅਨਜੁਃ ਕ੍ਸਵਥੂਦ੍ਗਾਰਕਾਸਸ੍ਵਪ੍ਨਾਨ੍ਨਮੈਥੁਨਮ੍| ਸਸ਼ਬ੍ਦਮਲਿਨਂ ਹਸ੍ਤਭ੍ਰੂਨੇਤ੍ਰੋਤ੍ਕ੍ਸੇਪਵਾਦਿਤਾਮ੍| ਕੂਲਚ੍ਛਾਯਾਂ ਸੁਰਾਪਾਨਂ ਵ੍ਯਾਲਦਂਸ੍ਟ੍ਰਿਵਿਸਾਣਿਨਃ| ਹੀਨਾਨਾਰ੍ਯਾਤਿਨਿਪੁਣਸੇਵਾਂ ਵਿਗ੍ਰਹਮੁਤ੍ਤਮੈਃ| ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਸ੍ਵਭ੍ਯਵਹਾਰਸ੍ਤ੍ਰੀਸ੍ਵਪ੍ਨਾਧ੍ਯਯਨਚਿਨ੍ਤਨਮ੍| ਆਰੋਗ੍ਯਜੀਵਿਤੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਵਿਦ੍ਯਾਸੁ ਸ੍ਥਿਰਮਾਨਿਤਾਮ੍| ਤੋਯਾਗ੍ਨਿਪੂਜ੍ਯਮਧ੍ਯੇਨ ਯਾਨਂ ਧੂਮਂ ਸ਼ਵਾਸ਼੍ਰਯਮ੍| ਮਦ੍ਯਾਤਿਸਕ੍ਤਿਂ ਵਿਸ਼੍ਰਮ੍ਭਸ੍ਵਾਤਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯੇ ਸ੍ਤ੍ਰੀਸੁ ਚ ਤ੍ਯਜੇਤ੍||੫੦||
न लोकभूपविद्विष्टैर्न सङ्गच्छेत नास्तिकैः| कलिवैररुचिर्न स्याद्धीरः सम्पद्विपत्तिषु| श्रुतादन्यत्र सन्तुष्टस्तत्रैव च कुतूहली| क्षान्तिमान्दक्षिणो दक्षः सुसमीक्षितकार्यकृत्| ह्रीमान्धीमान्महोत्साहः संविभागी प्रियातिथिः| अक्षुद्रवृत्तिर्गम्भीरः साधुराश्रितवत्सलः| दाता पितृभ्यः पिण्डस्य यष्टा होता कृपात्मकः| अनुज्ञाता सुवार्तानां दीनानामनुकम्पकः| आश्वासकारी भीतानां क्रुद्धानामनुनायकः| पूर्वाभिभाषी सुमुखः सुशीलः पूज्यपूजकः| वित्तबन्धुवयोविद्यावृत्तैः पूज्या यथोत्तरम्| आत्मद्रुहममर्यादं मूढमुज्झितसत्पथम्| सुतरामनुकम्पेत नरकार्चिष्मदिन्धनम्| धर्म्यमर्थ्यं प्रियं तथ्यं मितं पथ्यं वदेद्वचः| नाऽत्मानमवजानीयान्न स्तूयान्न च पीडयेत्| न हीनानवमन्येत वृत्तार्थाङ्गबलश्रुतैः| नारुन्तुदः स्यान्न क्रूरो न तीक्ष्णो नोपतापवान्| हेतावीर्ष्येन्न तु फले पापं पापेऽपि नाचरेत्| परस्य दण्डं नोद्यच्छेत्क्रुद्धो नैनं निपातयेत्| अन्यत्र पुत्राच्छिष्याद्वा शासनार्हाद्धिताशयः| नृत्यवादित्रगीतादि नोल्बणामाचरेत्क्रियाम्| प्रसिद्धकेशवाग्वेशशमसान्त्वपरायणः| ऊर्ध्वे नाभेः शरीरस्य स्पृशेन्नाऽधरवाससा| न कुर्यान्मिथुनीभूय शौचं प्रति विलम्बनम्| नाऽसंवृतमुखो हास्यक्षवोद्गारविजृम्भणम्| पाणिद्वयेन युगपत्कण्डूयेन्नात्मनः शिरः| वहेन्न भारं शिरसा युगपच्चाग्निवारिणी| नासिकां न विकुष्णीयाद्दशनान्न विघट्टयेत्| कुर्याद्विलेखनच्छेदभेदास्फोटनमर्दनम्| नाऽकार्ये न च कार्येऽपि मुखाङ्गनखवादनम्| पादं पादेन नाक्रामेन्न कण्डूयेन्न शौचयेत्| ना कांस्यभाजने तौ च नोपविष्टः प्रसाधयेत्| अभीक्ष्णं निर्मलान् दध्यान्नखपादमलाशयान्| नाऽसमिद्धमुपासीत हुताशं नैव चाशुचिः| नाऽनुवातं न विवृते न क्लान्तो नाऽन्यमानसः| धमेन्नास्येन न स्कन्देन्नाऽधः कुर्यान्न पादतः| सततं न निरीक्षेत चलसूक्ष्माप्रियाणि च| नाप्रशस्तं न विण्मूत्रं न दर्पणममार्जितम्| उद्यन्तमस्तमायान्तं तपन्तं प्रतिमागतम्| उपरक्तं च भास्वान्तं वाससा वा तिरोहितम्| नान्यदप्यतितेजस्वि क्रुद्धस्य च गुरोर्मुखम्| स्त्रीं न स्रवन्तीं नोदक्यां न नग्नां नान्यसङ्गताम्| न पत्नीं भोजनस्वप्नक्षुतजृम्भादुरासने| शयीत नैकशयने न चाश्नीयात्तया सह| तामनीर्ष्यंश्च गोपायेत् स्वैरिणीं नाधिवासयेत्| नोच्छिष्टस्तारकाराहुतुहिनांशुदिवाकरान्| पश्येन्न यायान्न पठेन्न स्वप्यान्न स्पृशेच्छिरः| पाययन्तीं चरन्तीं वा नान्यस्मै गां निवेदयेत्| अर्केन्दुपरिवेषोल्काशतक्रतुधनूंषि च| नान्यद्देवार्चने कर्म कुर्याद्धावेन्न वर्षति| तिथिं पक्षस्य न ब्रूयात् नक्षत्राणि न निर्दिशेत्| नात्मनो जन्मलग्नर्क्षघनसारं गृहे मलम्| प्रकाशयेन्नावमानं न च निःस्नेहतां प्रभोः| पुरोवातातपरजस्तुषारपरुषानिलान्| अनृजुः क्षवथूद्गारकासस्वप्नान्नमैथुनम्| सशब्दमलिनं हस्तभ्रूनेत्रोत्क्षेपवादिताम्| कूलच्छायां सुरापानं व्यालदंष्ट्रिविषाणिनः| हीनानार्यातिनिपुणसेवां विग्रहमुत्तमैः| सन्ध्यास्वभ्यवहारस्त्रीस्वप्नाध्ययनचिन्तनम्| आरोग्यजीवितैश्वर्यविद्यासु स्थिरमानिताम्| तोयाग्निपूज्यमध्येन यानं धूमं शवाश्रयम्| मद्यातिसक्तिं विश्रम्भस्वातन्त्र्ये स्त्रीषु च त्यजेत्||५०||
🔊 Audio coming soon
ਲੋਕਦ੍ਵਿਸ੍ਟੈਃ ਰਾਜਦ੍ਵਿਸ੍ਟੈਃ ਸਹ ਸਙ੍ਗਤਿਂ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍, ਨਾਸ੍ਤਿਕੈਸ਼੍ਚ| ਅਦਸ੍ਟਂ ਨਾਸ੍ਤੀਤਿ ਬੋਦ੍ਧਾਰੋ ਨਾਸ੍ਤਿਕਾਃ| ਕਲਹਂ ਵੈਰਂ ਨ ਰੋਚਯੇਤ੍| ਸਮ੍ਪਤ੍ਸ੍ਵਾਪਤ੍ਸੁ ਚ ਧੈਰ੍ਯਵਲਮ੍ਬੇਤ੍| ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਸ਼੍ਰਵਣਾਦਨ੍ਯਤ੍ਰਾਸ਼ਨਾਦਿਕੇ ਸਨ੍ਤੁਸ੍ਟਃ ਸ਼੍ਰੁਤੇ ਤ੍ਵਸਨ੍ਤੁਸ੍ਟਃ| ਉਪਨਤਾਦਧਿਕੇਨਾਕਾਂਕ੍ਸਾ ਅਸਨ੍ਤੋਸਃ| ਤਤ੍ਰੈਵ ਚ ਸ਼੍ਰੁਤੇ ਸ਼ੇਸਵਿਸਯੇ ਕੁਤੂਹਲਵਾਨ੍| ਸਰ੍ਵਭੂਤੇਸੁ ਕ੍ਸਾਨ੍ਤਿਮਤ੍ਵਾਦਿਯੁਕ੍ਤੋ ਭਵੇਤ੍| ਦਕ੍ਸਿਣਃ ਪਕ੍ਸਪਾਤੀ| ਅਨ੍ਯਤ੍ਸੁਬੋਧਮ੍| ਪੂਜ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਪੂਜਯੇਤ੍| ਅਤ ਆਹ- ਵਿਤ੍ਤੇਤ੍ਯਾਦਿ| (੧) ਧਨਵਾਨ੍ ਪੂਜ੍ਯਃ, (੨) ਅਤੋਧਿਕਂ ਬਨ੍ਧੁਃ, (੩) ਅਤੋਧਿਕਮਧਿਕਵਯਾਃ, (੪) ਤਤੋਧਿਕਂ ਵਿਦ੍ਯਾਵਾਨ੍, (੫) ਤਤੋਧਿਕਂ ਸ਼ੀਲਵਾਨ੍ ਪੂਜ੍ਯ ਇਤਿ ਯਥੋਤ੍ਤਰਾਰ੍ਥਃ| ਯੋ ਯਸ੍ਮਾਦੁਤ੍ਤਰਃ ਸ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪੂਜ੍ਯ ਇਤਿ| ਆਤ੍ਮਦ੍ਰੋਹਾਦਿਯੁਕ੍ਤਮਤ੍ਯਨ੍ਤਂ ਕਪਯਾ ਸਤ੍ਪਥਯੋਜਨਾਦਿਨਾ, ਪਰਮਨੁਕਮ੍ਪੇਤ| ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਚ ਧਰ੍ਮ੍ਯਾਦਿਕਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਦੇਤ੍| ਧਰ੍ਮਾਦਨਪੇਤਂ ਧਰ੍ਮ੍ਯਮਰ੍ਥਾਦਨਪੇਤਮਰ੍ਥ੍ਯਂ, ਪ੍ਰਿਯਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਃ, ਤਥ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਂ, ਮਿਤਂ ਸ੍ਵਲ੍ਪਂ, ਪਥ੍ਯਂ ਹਿਤਾਨੁਬਨ੍ਧਿ| ਆਤ੍ਮਨਃ ਸ਼ਰੀਰਸ੍ਯਾਵਜ੍ਞਾਂ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍| ਨ ਚਾਤ੍ਮਾਨਂ ਸ੍ਤੂਯਾਤ੍| ਨ ਚ ਪੀਡਯੇਤ੍| ਵਤ੍ਤਾਦਿਹੀਨਾਨਾਮਵਮਾਨੋ ਨ ਵਿਧੇਯਃ| ਅਰੁਨ੍ਤੁਦੋ ਮਰ੍ਮਸ੍ਪਕ੍| ਉਪਤਾਪਃ ਪਰਨਿਰ੍ਬਨ੍ਧਃ| ਹੇਤੌ ਸੇਵਾਦਿਕੇ ਈਰ੍ਸ੍ਯੇਤ੍| ਈਰ੍ਸ੍ਯਾ ਨਾਮ ਯਤ੍ ਪਰਸ੍ਯ ਭੂਤਂ ਤਤ੍ਕਥਂ ਮਮ ਨੇਤਿ ਬੁਦ੍ਧਿਃ| ਨ ਤੁ ਤਤ੍ਫਲੇ ਅਰ੍ਥਾਦਿਕੇ, ਫਲਾਰ੍ਥਿਨਾ ਹਿ ਤਤ੍ਕਾਰਣੇ ਪ੍ਰਯਤਿਤਵ੍ਯਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਪਾਪਸ਼ੀਲੇਪ੍ਯਭਦ੍ਰਂ ਨਾਚਰੇਤ੍| ਪਰਸ੍ਯ ਚ ਦਣ੍ਡਂ ਨੋਦ੍ਯਚ੍ਛੇਤ੍| ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ਼੍ਚ ਸਨ੍ ਪਰਸ੍ਯ ਏਨਂ ਦਣ੍ਡਂ ਨ ਪਾਤਯੇਤ੍| ਪੁਤ੍ਰਂ ਸ਼ਾਸਨਾਰ੍ਹਂ ਸ਼ਿਸ੍ਯਂ ਚ ਅਨ੍ਯਤ੍ਰ ਵਰ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾ| ਅਸ਼ਾਸਨਾਰ੍ਹਯੋਸ੍ਤਯੋਰਪਿ ਨ ਨਿਪਾਤਯੇਤ੍| ਹਿਤਾਸ਼ਯਃ ਤਦ੍ਧਿਤਕਾਮਃ| ਨਤ੍ਯਾਦਿਕ੍ਰਿਯਾਮੁਲ੍ਬਣਾਮਤਿਮਾਤ੍ਰਂ ਨਾਚਰੇਤ੍| ਦੇਸ਼ਕਾਲਾਦਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾਨ੍ ਕੇਸ਼ਾਦੀਨ੍ ਨ ਧਾਰਯੇਤ੍| ਨਾਭੇਰੁਪਰਿ ਸ਼ਰੀਰਮਧਃ ਕਾਯਵਾਸਸਾ ਨ ਸ੍ਪਸ਼ੇਤ੍| ਕਤਵ੍ਯਵਾਯਸ਼੍ਚ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਸ਼ੌਚਮਾਚਰੇਤ੍| ਅਸ੍ਥਗਿਤਾਸ੍ਯੋ ਹਾਸ੍ਯਾਦਿਕਂ ਨਾਚਰੇਤ੍| ਹਸ੍ਤਦ੍ਵਯੇਨ ਯੁਗਪਚ੍ਛਿਰੋ ਨ ਕਣ੍ਡੂਯੇਤ੍| ਅਨ੍ਯਤ੍ਸੁਬੋਧਮ੍| ਨਿਸ੍ਪ੍ਰਯੋਜਨਂ ਵਿਲੇਖਨਾਦਿਕਂ ਨਾਚਰੇਤ੍| ਆਸ੍ਯਾਦਿਵਾਦਨਂ ਸਰ੍ਵਥੈਵ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍| ਪਾਦੇਨ ਪਾਦਂ ਨਾਕ੍ਰਾਮੇਤ੍| ਨ ਚ ਸ਼ੌਚਯੇਤ੍| ਤੌ ਪਾਦੌ ਕਾਂਸ੍ਯਮਯੇ ਭਾਜਨੇ ਕਤ੍ਵਾ ਨ ਸ਼ੌਚਯੇਤ੍| ਨਖਾਦੀਨ੍ ਨਿਰ੍ਮਲਾਨ੍ ਦਧ੍ਯਾਦ੍ਧਾਰਯੇਤ੍| ਮੁਖੇਨ ਹੁਤਾਸ਼ਨਮਗ੍ਨਿਂ ਨ ਧਮੇਤ੍ ਮੁਖਵਾਤੇਨ ਨੋਦੀਰਯੇਦਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਨ ਸ੍ਕਨ੍ਦੇਤ੍ ਨ ਵਿਕਿਰੇਤ੍ ਸ਼ਯਨਾਸਨਾਦਿਸ੍ਵਧੋ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍| ਉਦ੍ਯਦਾਦ੍ਯਵਸ੍ਥਾਸ੍ਥਿਤਂ ਸੂਰ੍ਯਂ ਨੇਕ੍ਸੇਤ| ਉਪਰਕ੍ਤੋਰਾਹੁਰਾਚ੍ਛਾਦਿਤਃ| ਅਨ੍ਯਦਪ੍ਯਤਿਤੇਜੋਯੁਕ੍ਤਂ ਨੇਕ੍ਸੇਤ| ਗੁਰੋਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਮੁਖਂ ਨੇਕ੍ਸੇਤ| ਸ੍ਰਵਨ੍ਤੀਂ ਮੂਤ੍ਰਾਯਮਾਣਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਂ ਨੇਕ੍ਸੇਤ| ਉਦਕ੍ਯਾਂ ਰਜਸ੍ਵਲਾਮਪਿ ਨੇਕ੍ਸੇਤ| ਅਨ੍ਯਪੁਰੁਸਮਿਥੁਨੀਭੂਤਾਞ੍ਚ ਨੇਕ੍ਸੇਤ| ਭੋਜਨਾਦਿਕਾਂ ਕ੍ਰਿਯਾਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤੀਂ ਦੁਰਾਸਨੇ ਚੋਪਵਿਸ੍ਟਾਂ ਸ੍ਵਪਤ੍ਨੀਂ ਨੇਕ੍ਸੇਤ| ਨ ਚ ਸ੍ਵਭਾਰ੍ਯਯਾ ਸਹੈਕਸ਼ਯਨੇ ਸ਼ਯੀਤ| ਤਯਾ ਸਹ ਨਾਸ਼੍ਨੀਯਾਤ੍| ਈਰ੍ਸ੍ਯਾਂ ਚਾਕੁਰ੍ਵਨ੍ ਸ੍ਵਗਹਿਣੀਂ ਰਕ੍ਸੇਤ੍| ਸ੍ਵੈਰਿਣੀਂ ਚ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਂ ਸ੍ਵਗਹੇ ਨਾਧਿਵਾਸਯੇਤ੍, ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਜੀਵਨ੍ਤਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ ਗਹਾਨ੍ਨਿਰ੍ਗਤਾ ਸ੍ਵੈਰਿਣੀ| ਉਚ੍ਛਿਸ੍ਟਃ ਅਪ੍ਰਯਤਃ, ਤਾਰਕਾਦੀਨ੍ਨ ਪਸ਼੍ਯੇਤ੍| ਯਾਨਾਦਿਕਞ੍ਚ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍| ਪਾਯਯਨ੍ਤੀਂ ਵਤ੍ਸਂ, ਚਰਨ੍ਤੀਂ ਭਕ੍ਸਯਨ੍ਤੀਂ ਸਸ੍ਯਾਦਿ, ਗਾਮਨ੍ਯਸ੍ਮੈ ਨ ਦਰ੍ਸ਼ਯੇਤ੍| ਅਰ੍ਕੇਂਦੁਪਰਿਵੇਸਾਦਿਕਂ ਚਾਨ੍ਯਸ੍ਮੈ ਨ ਦਰ੍ਸ਼ਯੇਤ੍| ਪਰਿਵੇਸੋ ਮਣ੍ਡਲਮ੍, ਦੇਵਾਰ੍ਚਨ ਪ੍ਰਸਂਗੇ ਅਨ੍ਯਤ੍ਕਰ੍ਮ ਨ ਕੁਰ੍ਵੀਤ| ਵਰ੍ਸਤਿ ਪਤਤਿ ਪਾਨੀਯੇ, ਨ ਧਾਵੇਤ੍| ਪਕ੍ਸਸ੍ਯ ਤਿਥਿਂ ਨ ਬ੍ਰੂਯਾਤ੍, ਅਦ੍ਯਾਮਾਵਾਸ੍ਯੇਤਿ ਨ ਕਸ੍ਮੈਚਿਤ੍ਕਥਯੇਦਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਪਕ੍ਸਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯੇ ਸਰ੍ਵਾਂ ਤਿਥਿਂ ਨ ਬ੍ਰੂਯਾਦਿਤਿ ਕੇਚਿਤ੍, ਤੇ ਪਕ੍ਸਸ਼ਬ੍ਦਸ੍ਯ ਪ੍ਰਯੋਜਨਂ ਪ੍ਰਸ੍ਟਵ੍ਯਾਃ| ਆਤ੍ਮਨਸ਼੍ਚ ਜਨ੍ਮਲਗ੍ਨਨਕ੍ਸਤ੍ਰਾਦਿਕਂ ਨ ਕਥਯੇਤ੍| ਗਹੇ ਮਲਂ ਗਹਦੋਸਂ, ਆਤ੍ਮਨ੍ਯਵਮਾਨਂ ਪ੍ਰਭੋਃ ਨਿਃਸ੍ਨੇਹਤਾਞ੍ਚ ਨ ਲੋਕੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਯੇਤ੍| ਪੁਰੋਵਾਤਾਦੀਨਾਂ ਤ੍ਯਜੇਦਿਤ੍ਯੁਤ੍ਤਰੇਣ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਃ| ਹਸ੍ਤਾਦ੍ਯੁਤ੍ਕ੍ਸੇਪੇਣ ਪ੍ਰਾਯੇਣ ਜਨੋ ਵਦਤਿ ਤਤ੍ਪ੍ਰਤਿਸਿਦ੍ਧਮ੍| ਹੀਨਾਤਿਸੇਵਾਞ੍ਚ ਤ੍ਯਜੇਤ੍| ਆਰੋਗ੍ਯਾਦੀਨਾਂ ਸ੍ਥਿਰਜ੍ਞਾਨਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸਃ, ਤਂ `ਅਹਮਰੋਗਃ' 'ਅਹਂ ਗਹੀਤਵਿਦ੍ਯਃ' ਇਤ੍ਯਾਦਿਕਂ ਤ੍ਯਜੇਦੁਪੇਕ੍ਸਯਾ ਨਾਸ਼ਭਯਾਤ੍||੫੦||
Adhikarana vAsAyogyaM gRuham (51) · Śloka 51
ਨੈਕਾਹਮਪ੍ਯਧਿਵਸੇਦ੍ਵਾਸ੍ਤੁਤਚ੍ਛਾਸ੍ਤ੍ਰਗਰ੍ਹਿਤਮ੍||੫੧||
नैकाहमप्यधिवसेद्वास्तुतच्छास्त्रगर्हितम्||५१||
🔊 Audio coming soon
ਏਕਾਹਮਪਿ ਵਾਸ੍ਤੁਵਿਦ੍ਯਾਗਰ੍ਹਿਤਂ ਗਹਂ ਨਾਧਿਵਸੇਤ੍||੫੧||
Adhikarana vAsAyogyadeSaH (52) · Śloka 52
ਨ ਦੇਸ਼ ਵ੍ਯਾਧਿਬਹੁਲਂ ਨਾਵੈਦ੍ਯਂ ਨਾਪ੍ਯਨਾਯਕਮ੍| ਨਾਧਰ੍ਮਿਜਨਭੂਯਿਸ੍ਠਂ ਨੋਪਸਸ੍ਟਂ ਨ ਪਰ੍ਵਤਮ੍||੫੨||
न देश व्याधिबहुलं नावैद्यं नाप्यनायकम्| नाधर्मिजनभूयिष्ठं नोपसृष्टं न पर्वतम्||५२||
🔊 Audio coming soon
ਵ੍ਯਾਧਿਬਹੁਲਾਦਿਕਂ ਦੇਸ਼ਞ੍ਚ| ਉਪਸਸ੍ਟਂ ਨੋਪਸਰ੍ਗਂ ਮਾਰਕਾਦਿਨਾ|
Adhikarana vAsayogyapuram (53) · Śloka 53
ਵਸੇਤ੍ਪ੍ਰਾਜ੍ਯਾਮ੍ਬੁਭੈਸਜ੍ਯਸਮਿਤ੍ਪੁਸ੍ਪਤਣੇਨ੍ਧਨੇ| ਸੁਭਿਕ੍ਸਕ੍ਸੇਮਰਮ੍ਯਾਨ੍ਤੇ ਪਣ੍ਡਿਤੈਰ੍ਮਣ੍ਡਿਤੇ ਪੁਰੇ||੫੩||
वसेत्प्राज्याम्बुभैषज्यसमित्पुष्पतृणेन्धने| सुभिक्षक्षेमरम्यान्ते पण्डितैर्मण्डिते पुरे||५३||
🔊 Audio coming soon
ਪ੍ਰਭੂਤਾਮ੍ਬ੍ਵਾਦਿਕੇ ਪੁਰੇ ਵਸੇਤ੍|| ੫੩||
Adhikarana punaH saddharmavRuttam (54) · Śloka 54
ਨਰਾਮਰਾਣਾਂ ਸਿਦ੍ਧਾਨਾਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਾਞ੍ਚਾਜੁਗੁਪ੍ਸਕਃ| ਆਧਾਰਕਸ੍ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਗਸ੍ਯ ਯਥਾਯੋਗ੍ਯਂ ਜਨਸ੍ਯ ਚ| ਦਸ਼ ਕਰ੍ਮਪਥਾਨ੍ ਰਕ੍ਸਞ੍ਜਯਨ੍ਨਭ੍ਯਨ੍ਤਰਾਨਰੀਨ੍| ਹਿਂਸਾਸ੍ਤੇਯਾਨ੍ਯਥਾਕਾਮਂ ਪੈਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਪਰੁਸਾਨਤਮ੍| ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਾਲਾਪਂ ਵ੍ਯਾਪਾਦਮਭਿਧ੍ਯਾਂ ਦਗ੍ਵਿਪਰ੍ਯਯਮ੍| ਪਾਪਂ ਕਰ੍ਮੇਤਿ ਦਸ਼ਧਾ ਕਾਯਵਾਙ੍ਮਾਨਸੈਸ੍ਤ੍ਯਜੇਤ੍| ਪਰੋਪਘਾਤਕ੍ਰਿਯਯਾ ਵਰ੍ਜਯੇਦਰ੍ਜਨਂ ਸ਼੍ਰਿਯਃ| ਅਰ੍ਥਾਨਾਂ ਧਰ੍ਮਲਬ੍ਧਾਨਾਮਦਾਤਾਪਿ ਹ੍ਯਸਮ੍ਭਵਾਤ੍| ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਪਵਰ੍ਗ ਵਿਭਵਾਨਯਤ੍ਨੇਨਾਧਿਤਿਸ੍ਠਤਿ||੫੪||
नरामराणां सिद्धानां शास्त्राणाञ्चाजुगुप्सकः| आधारकस्त्रिवर्गस्य यथायोग्यं जनस्य च| दश कर्मपथान् रक्षञ्जयन्नभ्यन्तरानरीन्| हिंसास्तेयान्यथाकामं पैशून्यं परुषानृतम्| सम्भिन्नालापं व्यापादमभिध्यां दृग्विपर्ययम्| पापं कर्मेति दशधा कायवाङ्मानसैस्त्यजेत्| परोपघातक्रियया वर्जयेदर्जनं श्रियः| अर्थानां धर्मलब्धानामदातापि ह्यसम्भवात्| स्वर्गापवर्ग विभवानयत्नेनाधितिष्ठति||५४||
🔊 Audio coming soon
ਗੁਣਵਨ੍ਨਰਾਦੀਨਾਂ ਚਾਜੁਗੁਪ੍ਸਕੋਦ੍ਵੇਸ੍ਟਾ| ਦਸ਼ ਕਰ੍ਮਪਥਾਨ੍ ਰਕ੍ਸਨ੍ਨਭ੍ਯਨ੍ਤਰਾਨਰੀਨ੍ ਰਾਗਾਦੀਞ੍ਜਯਨ੍ ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਗਂ ਸਾਧਯੇਤ੍| ਦਸ਼ ਕਰ੍ਮਪਥਾਃ- ਕਾਯਵਾਙ੍ਮਾਨਸਾਃ| ਤਤ੍ਰ ਕਾਯਿਕਾਸ੍ਤ੍ਰਯਃ- (੧) ਪ੍ਰਾਣਾਤਿਪਾਤਃ, (੨) ਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯਾਪਹਾਰਃ, (੩) ਅਗਮ੍ਯਾਗਮਨਮਿਤਿ| ਵਾਚਿਕਂ ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਂ- (੪) ਅਸਤ੍ਯਵਚਨਮ੍, (੫) ਪਰੇਸਾਂ ਭੇਦਕਦ੍ਵਚਨਮ੍, (੬) ਪਰੁਸਵਚਨਮ੍, (੭) ਅਸਮ੍ਬਦ੍ਧਪ੍ਰਲਾਪਸ਼੍ਚ| ਮਾਨਸਂ ਤ੍ਰਿਵਿਧਂ- (੮) ਅਭਿਧ੍ਯਾ, (੯) ਵ੍ਯਾਪਾਦਃ (੧੦) ਮਿਥ੍ਯਾਦਸ੍ਟਿਸ਼੍ਚ| ਪਰਸ੍ਵਸ੍ਯਾਨ੍ਯਾਯੇਨ ਸ੍ਪਹਾ ਅਭਿਧ੍ਯਾ| ਵ੍ਯਾਪਾਦਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਵਿਦ੍ਵੇਸਃ| ਦਗ੍ਵਿਪਰ੍ਯਯਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਦਸ੍ਟਿਵੈਪਰੀਤ੍ਯਮ੍, ਨਾਸ੍ਤਿਕਤ੍ਵਮਿਤਿ ਯਾਵਤ੍| ਪਰੋਪਘਾਤੇਨ ਸ਼੍ਰਿਯ ਅਰ੍ਜਨਂ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍| ਯੋ ਹ੍ਯਰ੍ਥੋ ਦਾਨਾਦ੍ਯਰ੍ਥਮੁਪਯੁਜ੍ਯਤੇ ਸੋਧਰ੍ਮੇਣਾਰ੍ਜਿਤੋ ਯਦਿ ਦਤ੍ਤੋ ਨਿਸ੍ਫਲ ਏਵ| ਵਰਂ ਧਰ੍ਮਪਰਸ੍ਯ ਸਾਧੁਧਨਾਸਮ੍ਭਵਾਦਦਾਨਮ੍| ਏਤਦੇਵਾਹ- ਅਰ੍ਥਾਨਾਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਧਰ੍ਮਲਬ੍ਧਾਨਾਮਰ੍ਥਾਮਸਮ੍ਭਵਾਦਦਾਤਾਪਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਦੀਨਯਤ੍ਨੇਨਾਧਿਤਿਸ੍ਠਤਿ|| ੫੪||
Adhikarana rAtriBojanAdi (55) · Śloka 55
ਸਾਯਂ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਲਘੁ ਹਿਤਂ ਸਮਾਹਿਤਮਨਾਃ ਸ਼ੁਚਿਃ| ਸ਼ਾਸ੍ਤਾਰਮਨੁਸਂਸ੍ਮਤ੍ਯ ਸ੍ਵਚਰ੍ਯਾਞ੍ਚਾਥ ਸਂਵਿਸ਼ੇਤ੍||੫੫||
सायं भुक्त्वा लघु हितं समाहितमनाः शुचिः| शास्तारमनुसंस्मृत्य स्वचर्याञ्चाथ संविशेत्||५५||
🔊 Audio coming soon
ਅਥ ਸਾਯਾਹ੍ਨੇ ਪੁਨਰ੍ਭੋਜਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਮਾਹਿਤਮਨਾਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤਾਰਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਾਦਿਕਂ ਸਂਸ੍ਮਤ੍ਯ ਸ੍ਵਚਰ੍ਯਾਞ੍ਚ ਸ਼ਰੀਰਸ੍ਥਿਤਿਂ ਵਿਕਲ੍ਪ੍ਯ ਸ਼ਯ੍ਯਾਯਾਂ ਸਂਵਿਸ਼ੇਤ੍| ਸਂਵੇਸ਼ਨਂ ਨਿਸਦਨਾਧ੍ਯਾਸਨਮ੍|| ੫੫||
Adhikarana shayanAsanavidhiH (56) · Śloka 56
ਦੇਸ਼ੇ ਸ਼ੁਚਾਵਨਾਕੀਰ੍ਣੇ ਦ੍ਵਿਤ੍ਰਾਪ੍ਤਪਰਿਚਾਰਕਃ| ਯੁਕ੍ਤੋਪਧਾਨਂ ਸ੍ਵਾਸ੍ਤੀਰ੍ਣਂ ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਾਵਿਸਮਂ ਸੁਖਮ੍| ਜਾਨੁਤੁਲ੍ਯਂ ਮਦੁ ਸ਼ੁਭਂ ਸੇਵੇਤ ਸ਼ਯਨਾਸਨਮ੍| ਪ੍ਰਾਗ੍ਦਕ੍ਸਿਣਸ਼ਿਰਾਃ ਪਾਦਾਵਕੁਰ੍ਵਾਣੋ ਗੁਰੂਨ੍ ਪ੍ਰਤਿ| ਪੂਰ੍ਵਾਪਰਦਿਸ਼ੋਭਾਗੇ ਧਰ੍ਮਮੇਵਾਨੁਚਿਨ੍ਤਯਨ੍||੫੬||
देशे शुचावनाकीर्णे द्वित्राप्तपरिचारकः| युक्तोपधानं स्वास्तीर्णं विस्तीर्णाविषमं सुखम्| जानुतुल्यं मृदु शुभं सेवेत शयनासनम्| प्राग्दक्षिणशिराः पादावकुर्वाणो गुरून् प्रति| पूर्वापरदिशोभागे धर्ममेवानुचिन्तयन्||५६||
🔊 Audio coming soon
ਸ਼ੁਚ੍ਯਾਦੌ ਦੇਸ਼ੇ ਸ਼ਯਨਮਾਸਨਞ੍ਚ ਸੇਵੇਤ| ਆਕੀਰ੍ਣਂ ਬਹੁਜਨਾਧ੍ਯਾਸਿਤਂ, ਯੁਕ੍ਤੋਪਧਾਨਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨੀਯਸ਼ਿਰੋਗਣ੍ਡਿਕਂ, ਜਾਨੁਤੁਲ੍ਯਮੁਚ੍ਚਤਯਾ, ਪ੍ਰਾਚੀਂ ਦਕ੍ਸਿਣਾਂ ਵਾ ਦਿਸ਼ਂ ਪ੍ਰਤਿ ਕਤਸ਼ਿਰਾਃ| ਗੁਰੂਨ੍ ਪ੍ਰਤਿ ਚ ਪਾਦਾਵਕੁਰ੍ਵਾਣਃ| ਵੇਸ਼੍ਮਨਃ ਪੂਰ੍ਵੇ ਅਪਰੇ ਵਾ ਦਿਗ੍ਭਾਗੇ ਸ਼ਯਨਾਸਨਂ ਸੇਵੇਤ|| ੫੬||
Adhikarana puruShaH svasthavRuttaparo Bavet (57) · Śloka 57
ਆਦਦੀਤ ਸਦਾ ਦੇਹਾਦਿਤ੍ਥਂ ਸਾਰਮਸਾਰਤਃ| ਬਿਭ੍ਯਤ੍ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਸਣਂ ਮਤ੍ਯੋਰਯਥਾਤਥਚੇਸ੍ਟਿਤਾਤ੍| ਆਰੋਗ੍ਯਵਿਭਵਪ੍ਰਜ੍ਞਾਵਯੋਧਰ੍ਮਕ੍ਰਿਯਾਵਤਃ| ਸੁਖਮਾਯੁਰ੍ਹਿਤਂ ਚੋਕ੍ਤਂ ਵਿਪਰੀਤਂ ਵਿਪਰ੍ਯਯੇ||੫੭||
आददीत सदा देहादित्थं सारमसारतः| बिभ्यत्प्रतिक्षणं मृत्योरयथातथचेष्टितात्| आरोग्यविभवप्रज्ञावयोधर्मक्रियावतः| सुखमायुर्हितं चोक्तं विपरीतं विपर्यये||५७||
🔊 Audio coming soon
ਇਤ੍ਥਮਨੇਨਾਨਨ੍ਤਰੋਕ੍ਤਪ੍ਰਕਾਰੇਣ ਸਾਰਂ ਗਹ੍ਣੀਯਾਦਸਾਰਾਤ੍ ਦੇਹਾਤ੍| `ਏਤਦੇਵ ਹਿ ਤਤ੍ਸਾਰਂ ਦੇਹੇ ਯਤ੍ਸਾਧੁਸ਼ੀਲਤਾ'| ਕਿਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨਾਹ- ਅਯਥਾਤਥਚੇਸ੍ਟਿਤਾਦਨਿਯਤਾਚਾਰਿਣੋ ਮਤ੍ਯੋਃ ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਸਣਂ ਬਿਭ੍ਯਤ੍ ਭਯਮਾਕਲਯਨ੍ ਮਮ ਕਦਾਚਿਨ੍ਮਤ੍ਯੁਰਾਪਤਿਸ੍ਯਤੀਤਿ| ਯਚ੍ਚਾਯੁਰ੍ਜੀਵਿਤਂ ਤਦਾਰੋਗ੍ਯਾਦਿਯੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਹਿਤਂ ਸੁਖਞ੍ਚ ਸਾਧੁਭਿਰੁਕ੍ਤਮ੍| ਏਤਦ੍ਵਿਪਰੀਤੇ ਵਿਪਰੀਤਸੁਖਮਹਿਤਞ੍ਚ|| ੫੭||
Adhikarana nRupasevAprakAraH (58) · Śloka 58
ਸਰ੍ਵਤੇਜੋਨਿਧਾਨਂ ਹਿ ਨਪ ਇਤ੍ਯੁਚ੍ਯਤੇ ਭੁਵਿ| ਅਦੂਸਯਨ੍ਮਨਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਭਕ੍ਤਿਮਾਂਸ੍ਤਦੁਪਾਚਰੇਤ੍||੫੮||
सर्वतेजोनिधानं हि नृप इत्युच्यते भुवि| अदूषयन्मनस्तस्माद्भक्तिमांस्तदुपाचरेत्||५८||
🔊 Audio coming soon
ਤਥਾ ਸਕਲਤੇਜੋਨਿਧਾਨਂ ਰਾਜਸ਼ਬ੍ਦਵਾਚ੍ਯਮ੍| ਮਨਸਾ ਸ਼ੁਦ੍ਧੇਨ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚੋਪਚਰੇਤ੍ ਸੇਵੇਤ|| ੫੮||
Adhikarana nRupasannidhAne varjanIyam (59) · Śloka 59
ਪਰ੍ਯਸ੍ਤਿਕੋਪਾਸ਼੍ਰਯਕੋਪਹਾਸ ਵਿਵਾਦਨਿਸ੍ਠੀਵਨਜਮ੍ਭਣਾਨਿ| ਸਰ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਕਤ੍ਯਭ੍ਯਧਿਕਾਸ਼੍ਚ ਚੇਸ੍ਟਾ ਸ੍ਤਤ੍ਸਨ੍ਨਿਧਾਨੇ ਪਰਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ਤੁ||੫੯||
पर्यस्तिकोपाश्रयकोपहास विवादनिष्ठीवनजृम्भणानि| सर्वाः प्रकृत्यभ्यधिकाश्च चेष्टा स्तत्सन्निधाने परिवर्जयेत्तु||५९||
🔊 Audio coming soon
ਤਤ੍ਸਨ੍ਨਿਧਾਨੇ ਚ ਪਰ੍ਯਸ੍ਤਿਕਾਦੀਨਿ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍| ਪਰ੍ਯਸ੍ਤਿਕਾ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਦਿਨਾ ਸ੍ਵਪਸ੍ਠਜਾਨੁਪਰਿਵੇਸ੍ਟਨਮ੍| ਉਪਵਿਸ੍ਟਸ੍ਯ ਉਪਾਸ਼੍ਰਯੋ ਭਿਤ੍ਯਾਦਿਕੇ ਸ਼ਰੀਰਸਂਕ੍ਰਮਣਮ੍|| ੫੯||
Adhikarana anyadapi hitaM seveta (60) · Śloka 60
ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਦ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਵਿਵਿਧਾਸ਼੍ਚ ਤਾਸ੍ਤਾਃ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸਮੀਕ੍ਸ੍ਯਾਤ੍ਮਹਿਤਂ ਵਿਦਧ੍ਯਾਤ੍| ਅਨ੍ਯੋਪਿ ਯਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦਿਹਾਸ੍ਤਿ ਮਾਰ੍ਗੋ ਹਿਤੋਪਦੇਸ਼ੇਸੁ ਭਜੇਤ ਤਂ ਚ||੬੦||
सत्त्वाद्यवस्था विविधाश्च तास्ताः सम्यक्समीक्ष्यात्महितं विदध्यात्| अन्योऽपि यः कश्चिदिहाऽस्ति मार्गो हितोपदेशेषु भजेत तं च||६०||
🔊 Audio coming soon
ਸਤ੍ਤ੍ਵਰਜਸ੍ਤਮਸਾਂ ਨਾਨਾਵਿਧਾਨਵਸ੍ਥਾਵਿਸ਼ੇਸਾਨ੍ ਪਰੀਕ੍ਸ੍ਯਾਤ੍ਮਹਿਤਂ ਕਰਣੀਯਮ੍| ਦੁਸ੍ਤਰਾ ਹਿ ਧਰ੍ਮਪ੍ਰਤਿਬਨ੍ਧਕਾ ਰਜਸ੍ਤਮੋਵਿਕਾਰਾਃ| ਤਥਾ ਮਨੁਬੁਦ੍ਧਾਦਿਪ੍ਰਣੀਤੇਸੁ ਹਿਤੋਪਦੇਸ਼ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇਸੁ ਯਃ ਮਾਰ੍ਗਃ ਅਸ੍ਤਿ ਤਮਪਿ ਸੇਵੇਤ|| ੬੦||
Adhikarana svasthavRuttAnusaraNaPalam (3) · Śloka 3
ਇਤਿ ਚਰਿਤਮੁਪੇਤਃ ਸਰ੍ਵਜੀਵੋਪਜੀਵ੍ਯਂ ਪ੍ਰਥਿਤਪਥੁਗੁਣੌਘੋ ਰਕ੍ਸਿਤੋ ਦੇਵਤਾਭਿਃ| ਸਮਧਿਕਸ਼ਤਜੀਵੀ ਨਿਰ੍ਵਤਃ ਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਮਾ ਵ੍ਰਜਤਿ ਸੁਗਤਿਨਿਮ੍ਨੋ ਦੇਹਭੇਦੇਪਿ ਤੁਸ੍ਟਿਮ੍||੬੧|| ਇਤਿ ਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸ੍ਯ ਸੂਨੋਰ੍ਵਾਗ੍ਭਟਸ੍ਯ ਕਤਾਵਸ੍ਟਾਙ੍ਗਸਂਗ੍ਰਹਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸੂਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨੇ ਦਿਨਚਰ੍ਯਾਨਾਮ ਤਤੀਯੋਧ੍ਯਾਯਃ||੩||
इति चरितमुपेतः सर्वजीवोपजीव्यं प्रथितपृथुगुणौघो रक्षितो देवताभिः| समधिकशतजीवी निर्वृतः पुण्यकर्मा व्रजति सुगतिनिम्नो देहभेदेऽपि तुष्टिम्||६१|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां सूत्रस्थाने दिनचर्यानाम तृतीयोऽध्यायः||३||
🔊 Audio coming soon
ਇਤਿ ਸਰ੍ਵਭੂਤੋਪਜੀਵ੍ਯਂ ਚਰਿਤਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਪੁਰੁਸਃ ਤਥਾ ਪ੍ਰਖ੍ਯਾਤਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਗੁਣਸਮੂਹਃ ਦੇਵਤਾਭੀ ਰਕ੍ਸਿਤਃ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਸਂਵਤ੍ਸਰਸ਼ਤਜੀਵੀ ਚ ਦੇਹਨਾਸ਼ੇਪਿ ਤੁਸ੍ਟਿਮਪਵਰ੍ਗਾਖ੍ਯਾਂ ਵ੍ਰਜਤਿ ਗਚ੍ਛਤਿ| ਕਿਮ੍ਭੂਤਃ? ਸੁਗਤੌ ਸੁਵਰ੍ਤ੍ਮਨਿ, ਨਿਮ੍ਨਃ ਮਗ੍ਨਃ|| ੬੧|| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਨ੍ਮਹਾਮਹੋਪਾਧ੍ਯਾਯੇਨ੍ਦੁਵਿਰਚਿਤਾਯਾ-ਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਸਂਗ੍ਰਹਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਸ਼ਸ਼ਿਲੇਖਾਯਾਂ ਸੂਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨੇ ਤਤੀਯੋਧ੍ਯਾਯਃ||੩||