26. svēdavidhiḥ

Adhikarana athAtaH svedavidhirnAma ShaDviMsho~adhyAyaH pratij~jA (1) · Śloka 1

ಅಥಾತಃ ಸ್ವೇದವಿಧಿರ್ನಾಮಾಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ||೧||

ಶೋಧನಪ್ರಸಙ್ಗೇ ಸ್ನೇಹ ಉಪಯುಜ್ಯತೇ| ತೇನ ಚ ಸ್ನಿಗ್ಧೇ ದೇಹೇ ದೋಷಾಣಾಂ ಮಾರ್ದವಾಯ ಸ್ವೇದಸ್ಯ ಪ್ರಸಙ್ಗಾತ್ತತ್ಪರಿಜ್ಞಾನಾರ್ಥಮಧ್ಯಾಯ ಆರಭ್ಯತೇ-ಅಥಾತ ಇತ್ಯಾದಿ|| ೧||

Adhikarana Agneyasvedasya cAturvidhyam (2) · Śloka 2

ಚತುರ್ವಿಧೋಽಗ್ನಿಸ್ವೇದೋ ಭವತಿ ತಾಪೋಪನಾಹದ್ರವೋಷ್ಮ ಭೇದೇನ||೨||

ತತ್ರ ಸ್ವೇದೋಽಗ್ನಿಕೃತೋಽನಗ್ನಿಕೃತಶ್ಚ| ತತ್ರಾಗ್ನಿಕೃತಸ್ತಾಪಾದಿಭೇದೇನ ಚತುರ್ವಿಧೋ ಭವತಿ|| ೨||

Adhikarana tApasvedaH (3) · Śloka 3

ತತ್ರ ತಾಪಸ್ವೇದಃ ಪಾಣಿಕಾಂಸ್ಯಫಾಲವಾಲುಕಾವಸ್ತ್ರಘಟಿಕಾದಿಭಿಃ ಸಾಕ್ಷಾದಗ್ನಿನಾ ಚ ಪ್ರಯೋಕ್ತವ್ಯಃ||೩||

ತತ್ರ ತಾಪಸ್ವೇದೋಽಗ್ನಿತಪ್ತೈಃ ಪಾಣ್ಯಾದಿಭಿಃ ಸಾಕ್ಷಾದವ್ಯವಧಾನೇನಾಗ್ನಿನಾ ವಾ ಪ್ರಯೋಕ್ತವ್ಯಃ| ಕಾಂಸ್ಯಃ ಕಾಂಸ್ಯಮಯಃ ಪಟ್ಟಃ| ಫಾಲಃ ಶಸ್ತ್ರಪಟ್ಟಃ| ಬಾಲುಕಾಃ ಸಿಕತಾಃ| ಘಟಿಕಾಗ್ನಿತಪ್ತಾ ಗುಲ್ಮಾದ್ಯುಚ್ಛೇದಯೋಜ್ಯಾ| ಇತಿ ತಾಪಸ್ವೇದಃ|| ೩||

Adhikarana upanAhasvedaH (4) · Śloka 4

ಉಪನಾಹಸ್ವೇದಸ್ತು ಸರ್ವಗನ್ಧಧಾನ್ಯಸರ್ಷಪಕಿಣ್ವವಚಾದೇವದಾರುರಾ- ಸ್ನೈರಣ್ಡಮೂಲಮಧುಕಶತಾಹ್ವಾಸುರಾಕಿಟ್ಟಾದಿವಾತಹರದ್ರವ್ಯಚೂರ್ಣೈರ್ಯ- ವಗೋಧೂಮಶಕಲೈರಾನೂಪಾಸೃಕ್ಪಿತ್ತಶಿರಃ ಪಾದಾಮಿಷವೇಶವಾರೈಶ್ಚ| ತಥಾ ಶ್ಲೇಷ್ಮಸಂಸೃಷ್ಟೇ ವಾಯೌ ಸುರಸಾದಿಭಿಃ| ಪಿತ್ತಸಂಸೃಷ್ಟೇ ಚ ಪದ್ಮಕಾದಿಭಿಃ| ಪೃಥಕ್ ಸಹಿತೈರ್ವಾ ಕ್ಷೀರಶುಕ್ತಧಾನ್ಯಾಮ್ಲಲ- ವಣಮಸ್ತುಪ್ರಗಾಢೈಃ ಸುಸ್ನಿಗ್ಧೈಃ ಸುಖೋಷ್ಣೈಃ ಸಾಲ್ವಲಾಭಿಧಾನೈ- ಸ್ತೈರ್ಬಹುಶಃ ಪ್ರದಿಹ್ಯೋಷ್ಣವೀರ್ಯಾಪೂತಿಮೃದುರೋಮಚರ್ಮಭಿಸ್ತದ ಭಾವೇ ಘನ- ವಾತಹರಪತ್ರಾವಿಕಕೌಶೇಯೈರುಪನದ್ಧಮಙ್ಗಮಹಃಸ್ಥಿತಂ ವಿದಾಹಪರಿ- ಹಾರಾರ್ಥಂ ನಿಶಿ ಮುಞ್ಚೇತ್| ದಿವಾ ನಿಶಿ ಬದ್ಧಮ್| ದೋಷಕಾಲ- ಬಲವಶೇನ ವಾ||೪||

ಉಪನಾಹಸ್ವೇದಃ ಪುನಃ ಸರ್ವಗನ್ಧಾದ್ಯೈಃ| ಉಪನಾಹ ಉಷ್ಣಾಪಿಣ್ಡಬನ್ಧಃ| ಗನ್ಧಾಃ ಕುಷ್ಠಾದಯಃ| ಧಾನ್ಯಾನ್ಯುಷ್ಣವೀರ್ಯಾಣೀ ತಿಲಾದೀನಿ| ಕಿಣ್ವಂ ಪ್ರಸಿದ್ಧಮ್| ಸುರಾಕಿಟ್ಟಂ ಜಗಲಃ| ಅನ್ಯೇಷಾ ವಾತಹರಾಣಾಂ ದ್ರವ್ಯಾಣಾಂ ಶೋಧನಾದಿಪಠಿತಾನಾಂ ಚೂರ್ಣೈಃ| ಯವಗೋಧೂಮಶಕಲೈರಿತ್ಯಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಪಿಷ್ಟೈರಿತ್ಯರ್ಥಃ| ತಥಾನೂಪೋದ್ಭವೈರಸೃಕ್ಪಿತ್ತೈಃ| ಶಿರಃಪ್ರಭೃತಿಭಿಃ ಮಾಂಸೈಃ| ವೇಶವಾರೈಶ್ಚ| ವೇಶವಾರಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮಚ್ಛಿನ್ನಂ ಮಾಂಸಮ್| ತಥಾ ಶ್ಲೇಷ್ಮಸಂಯುಕ್ತೇ ವಾಯೌ ಸುರಸಾದಿಭಿರುಪನಾಹಃ| ತಥಾ ಪಿತ್ತಸಂಸೃಷ್ಟೇ ವಾಯೌ ಪದ್ಮಕಾದಿಭಿರೇವ ಸಾಲ್ವಲಾಭಿಧಾನೈರೌಷಧೈಃ| ಪುನಃ ಪುನರಙ್ಗಂ ಶರೀರಂ ಪ್ರದಿಹ್ಯ ಚರ್ಮಭಿರ್ಬದ್ಧಂ ವಿದಾಹಪರಿಹಾರಱ್ಥಮಹೋರಾತ್ರಮಧ್ಯೇ ದ್ವೌ ವಾರೌ ಮುಞ್ಚೇತ್| ಕಿಮ್ಭೂತೈಃ ಸಾಲ್ವಲಾಭಿಧಾನೈರಾಹ-ಪೃಥಗ್ಭೂತೈಃ ಸಹಿತೈರ್ವಾ| ಕ್ಷೀರಾದಿಪ್ರಗಾಢೈಃ| ಪ್ರಗಾಢೋ ಘನಪಿಷ್ಟಃ| ತಥಾ ಸುಸ್ನಿಗ್ಧೈಃ ಸ್ನೇಹಮಿಶ್ರತ್ವಾತ್| ಸುಖೋಷ್ಣೈಶ್ಚ| ಏವಮ್ಭೂತೈಃ ಸಾಲ್ವಲಾದಿಭಿರ್ಬಹುಶೋಽನೇಕವಾರಮಙ್ಗಂ ಪ್ರದಿಹ್ಯಾಲಿಪ್ಯ| ಏವಂವಿಧಾನಿ ಪದ್ಮಕಾದೀನ್ಯೇವ ಸಾಲ್ವಲಾಭಿಧಾನಾನಿ| ಚರ್ಮಭಿಃ ಕಿಮ್ಭೂತೈರುಷ್ಣವೀರ್ಯೈರಪೂತಿಭಿರದುರ್ಗನ್ಧೈರ್ಮೃದುರೋಮಭಿಶ್ಚ| ತದಭಾವೇ ತಥಾವಿಧಚರ್ಮಾಭಾವೇ ಘನಪಿಷ್ಟಾನಾಂ ನಿಬಿಡಾನಾಂ ವಾತಹರಾನಾಂ ದ್ರವ್ಯಾಣಾಂ ಮಾತ್ರಯಾ ಸಂಯುಕ್ತೈಃ ಪತ್ರೈಃ| ಕೌಶೇಯೈರುಪನದ್ಧಮಙ್ಗಂ ಕಸ್ಮಿನ್ ಕಾಲೇ ಮುಞ್ಚೇತ್ ಆಹ-ಅಹಃಸ್ಥಿತಮಙ್ಗಲಗ್ನಂ ನಿಶಿ ಮುಞ್ಚೇತ್| ನಿಶಿ ಸ್ಥಿತಂ ದಿವಾ ಮುಞ್ಚೇತ್| ದೇಶಕಾಲದ್ಯಪೇಕ್ಷ್ಯ ಯಥಾ ವಿದಾಹೋ ನೋತ್ಪದ್ಯತೇ ತಥಾ ಅಥವಾ ಮುಞ್ಚೇತ್| ಇತ್ಯುಪನಾಹಸ್ವೇದಃ|| ೪||

Adhikarana dvividhaH dravasvedaH (5) · Śloka 5

ದ್ರವಸ್ವೇದಸ್ತು ದ್ವಿವಿಧಃ| ಪರಿಷೇಕೋಽವಗಾಶ್ಚ| ತತ್ರ ಶಿಗ್ರು- ವರಣಾಮ್ರಾತಕಮೂಲಕಸರ್ಷಪಸುರಸಾರ್ಜಕವಾಸಾವಂಶಾಶ್ಮನ್ತಕಾ- ಶೋಕಶಿರೀಷಾರ್ಕಕರಞ್ಜೈರಣ್ಡಮಾಲತೀಪತ್ರ ಭಙ್ಗಪೂತೀಕದಶಮೂ- ಲಾದಿವಾತಹರೈರ್ದ್ರವ್ಯೈರ್ಮಸ್ತುಸಲಿಲಸುರಾಕ್ಷೀರಶುಕ್ತಾದಿಭಿರ್ಕ್ವ- ಥಿತೈಃ ಪೂರ್ವೋಕ್ತೈಶ್ಚ ಯಥಾದೋಷಂ ಪೃಥಕ್ಸಹಿತೈರ್ವಾ ಕುಮ್ಭೀರ್ವರ್ಷ- ಲಿಕಾ ಪ್ರಣಾಲೀರ್ವಾ ಪೂರಯಿತ್ವಾ ವಾತಹರಸಿದ್ಧಸ್ನೇಹಾಭ್ಯಕ್ತಮನ- ಭ್ಯಕ್ತಂ ವೋಪವಿಷ್ಟಂ ಕಿಲಿಞ್ಜೇ ವಾ ಶಯಾನಮೇಕಾಙ್ಗೇ ಸರ್ವಾಙ್ಗೇ ವಾ ವಸ್ತ್ರಾವಚ್ಛನ್ನೇ ಪರಿಷೇಚಯೇತ್ ತೈರೇವಾದ್ಭಿ ಪೂರ್ಣೇ ಮಹತಿ ಕಟಾಹೇ ಕುಣ್ಡೇ ದ್ರೋಣ್ಯಾಂ ವಾಽವಗಾಹಯೇತ್||೫||

ದ್ರವಸ್ವೇದಃ ಪರಿಷೇಕಾವಗಾಹಭೇದೇನ ದ್ವಿವಿಧಃ| ತತ್ರ ಪರಿಷೇಕಃ ಶಿಗ್ರ್ವಾದಿವಾತಹರೈರ್ಮಸ್ತುಸಲಿಲಾದಿದ್ರವದ್ರವ್ಯಕ್ವಥಿತೈಃ| ತಥಾ ನ ಕೇವಲಂ ಶಿಗ್ರ್ವಾದಿಭಿಃ ಯಾವತ್ ಪೂರ್ವೌಕ್ತೈರುಪನಾಹಸ್ವೇದಪಠಿತೈಃ ಸರ್ವಗನ್ಧಾದಿಭಿರೇತೈಶ್ಚ ಸರ್ವೈರ್ಯಥಾದೋಷಂ ದೋಷವಿಶೇಷಾಪೇಕ್ಷಯಾ ಕದಾಚಿತ್ ಪೃಥಗ್ಭೂತೈಃ| ಕದಾಚಿದ್ ವಿಷಯವಿಶೇಷೇಣ ದ್ವಿತ್ರಾದಿಸಹಿತೈಃ ಸರ್ವೈರ್ವಾ| ತೇಷಾಂ ಕ್ವಾಥೈಃ ಕುಮ್ಭಾದ್ಯನ್ಯತಮಂ ಪೂರಯಿತ್ವಾ ಸ್ವೇದ್ಯಂ ಪ್ರಯೋಜನಾಪೇಕ್ಷಯಾ ಏಕಾಙ್ಗೇ ಶರೀರೈಕದೇಶೇ ಸರ್ವಾಙ್ಗೇ ವಾ ವಸ್ತ್ರೇಣಾವಚ್ಛಾದಿತೇ| ತೇನ ತಥಾವಿಧೇನ ಕ್ವಾಥೇನ ಪರಿಷೇಚಯೇತ್| ಕಿಮ್ಭೂತಂ ಸ್ವೇದ್ಯಮ್? ವಾತಹರದ್ರವ್ಯಸಿದ್ಧೇನ ಸ್ನೇಹೇನಾಭ್ಯಕ್ತಂ ದೋಷಾದ್ಯಪೇಕ್ಷಯಾನಭ್ಯಕ್ತಂ ವಾ ತಥಾ ಆಸನ ಉಪವಿಷ್ಟಮ್| ಕಿಲಿಞ್ಜೇ ವಾ ಶಯಾನಮ್| ಕುಮ್ಭೀಃ ಸ್ಥಾಲೀಃ| ವರ್ಷಲಿಕಾ ಆಧೂತಾಃ| ಪ್ರಣಾಲಿಕಾ ಊರ್ಧ್ವತಾವಿಶಿಷ್ಟಂ ಭಾಣ್ಡಮ್| ಕಿಲಿಞ್ಜಂ ತೃಣೈರ್ಬದ್ಧಾ ಶಯ್ಯೇತಿ ಪರಿಷೇಕಃ| ಅವಗಾಹಃ ಪುನಸ್ತೈರೇವ ಪರಿಷೇಕಕ್ವಾಥೈಃ ಪೂರ್ಣೇ ಕಟಾಹೇ ಕಾರ್ಯ ಇತ್ಯುಭಯಥಾ ದ್ರವಸ್ವೇದಃ|| ೫||

Adhikarana UShmasvedaH aShTavidhaH (6) · Śloka 6

ಊಷ್ಮಸ್ವೇದಃ ಪುನರಷ್ಟಧಾ ಭಿದ್ಯತೇ-ಪಿಣ್ಡಃ ಸಂಸ್ತರೋ ನಾಡೀ ಘನಾಶ್ಮ ಕುಮ್ಭೀ ಕೂಪಃ ಕುಟೀ ಜೇನ್ತಾಕಶ್ಚ||೬||

ಊಷ್ಮಸ್ವೇದಃ ಪುನರ್ವಕ್ಷ್ಯಮಾಣಪಿಣ್ಡಾದಿಭೇದೇನಾಷ್ಟವಿಧಃ| ಊಷ್ಮಾ ವಾಷ್ಪಃ|

Adhikarana piNDasvedaH (7) · Śloka 7

ತತ್ರ ಮೃತ್ಕಪಾಲಪಾಷಾಣಲೋಷ್ಟಲೋಹಪಿಣ್ಡಾನಗ್ನಿವರ್ಣಾನ್ ಸನ್ದಂಶೇನ ಗೃಹೀತ್ವಾಮ್ಭಸ್ಯಮ್ಲೇ ವಾ ನಿಮ್ಮಜ್ಜಯೇತ್| ತೈರಾರ್ದ್ರಾವಿಕವಸ್ತ್ರೇಣ ವೇಷ್ಟಿತೈಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮಮೇದೋಭೂಯಿಷ್ಠಂ ಸರುಜಮಙ್ಗಂ ಗ್ರನ್ಥಿಮದ್ವಾ ಸ್ವೇದಯೇತ್| ಪಾಂಸುಸಿಕತಾಗವಾದಿಪುರೀಷಧಾನ್ಯಬುಸಪುಲಾಕಪಲಲೈರ್ವಾ- ಽಮ್ಲೋತ್ಕ್ವಥಿತೈಃ ಪೂರ್ವವದ್ವೇಷ್ಟಿತೈಃ ಗವಾದಿಶಕೃತಾರ್ದ್ರೇಣ ಪಿಣ್ಡೀ- ಕೃತೇನೋಪನಾಹದ್ರವ್ಯೋತ್ಕಾರಿಕಾಕೃಸರಮಾಂಸಪಿಣ್ಡೈರ್ವಾ ವಾತರೋಗೇ- ಷ್ವಿತಿ ಪಿಣ್ಡಸ್ವೇದಃ| ಸ ಏವ ಸಙ್ಕರಾಖ್ಯಃ||೭||

ತತ್ರ ಮೃತ್ಕಪಾಲಪಾಷಾಣಾದೀನಗ್ನಿವರ್ಣಾನ್ ಸನ್ದಂಶೇನಾದಾಯಾಯಸ್ಕಾರತಪ್ತಪಿಣ್ಡಗ್ರಹಣಯನ್ತ್ರೇಣ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಸ್ವೇದ್ಯದೋಷಾದ್ಯಪೇಕ್ಷಯಾಮ್ಭಸ್ಯಮ್ಲೇ ವಾ ಕಾಞ್ಜಿಕಶುಕ್ತಾದೌ ನಿಮಜ್ಜಯೇತ್| ಅಥ ತೈರ್ನಿಮಜ್ಜನಜಾತಬಾಷ್ಪೈರಾರ್ದ್ರೇಣ ಧಾನ್ಯಾಮ್ಲಾದಿಸಿಕ್ತೇನಾವಿಕವಸ್ತ್ರೇಣೋರ್ಣಪಟ್ಟೇನ ಸಮನ್ತಾದ್ವೇಷ್ಟಿತೈರಙ್ಗಂ ದೇಹಂ ಸರುಜಂ ರುಜಾಯುಕ್ತಂ ಗ್ರನ್ಥಿಮದ್ವಾ ಸ್ವೇದಯೋಗ್ಯಂ ಸ್ವೇದಯೇತ್| ಶ್ಲೇಷ್ಮಮೇದೋಭೂಯಿಷ್ಠಮಙ್ಗಂ ಸರುಜಂ ಗ್ರನ್ಥಿಮದ್ವಾ ಪಾಂಸ್ವಾದಿಭಿರಮ್ಲೋತ್ಕ್ವಥಿತೈಃ ಪಿಣ್ಡೀಭೂತೈಃ ಪೂರ್ವವದೇವಾರ್ದ್ರಾವಿಕವಸ್ತ್ರವೇಷ್ಟಿತೈಃ ಸ್ವೇದಯೇತ್| ಅಥವಾ ತಥಾವಿಧಮಙ್ಗಂ ಗವಾಶ್ವಾದಿಶಕೃತಾರ್ದ್ರೇಣಾಶುಷ್ಕೇಣ ಸ್ವೇದಯೇದಿತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ| ವಾತರೋಗೇಶು ವ ಪುನರುಪನಾಹೋತ್ಕಾರಿಕಾದಿಭಿಃ ಸ್ವೇದಯೇತ್| ವಿಕಲ್ಪಃ ಪೂರ್ವಾಪೇಕ್ಷಃ| ಗವಾದಿಕರೀಷಂ ಗವಾಶ್ವಾದಿಶಕೃತ್| ಪುಲಾಕಾಖ್ಯಧಾನ್ಯವಿಶೇಷಸ್ಯ ಪಲಾಲಃ ಕಕ್ಷಂ ಕೇವಲೇನ ವಾ ಗವಾದ್ಯನ್ಯತಮೇನ ಶಕೃತಾ| ಆದಿಗ್ರಹಣೇನಾಶ್ವಗರ್ದಭಹಸ್ತ್ಯಾದೀನಾಂ ಗ್ರಹಣಮ್| ಉಪನಾಹದ್ರವ್ಯೋತ್ಕಾರಿಕಾಃ ಪೂರ್ವೋಕ್ತಾಃ ಮಾಂಸವೇಶವಾರಾದಿಕೃತಾ ಇತಿ ಪಿಣ್ಡಸ್ವೇದಃ ಪ್ರಥಮಸ್ತಸ್ಯೈವ ಚ ಪಿಣ್ಡಸ್ವೇದಸ್ಯ ಸಙ್ಕರ ಇತ್ಯಾಖ್ಯಾ| ಆಖ್ಯಾ ನಾಮ|| ೭||

Adhikarana saMstarasvedaH (8) · Śloka 8

ಯಥಾರ್ಹಸ್ವೇದದ್ರವ್ಯಾಣಿ ಪಿಹಿತಮುಖಾಯಾಂ ಕುಮ್ಭ್ಯಾಂ ಸಮ್ಯಗುಪಸ್ವೇದ್ಯ ನಿವಾತಶರಣಶಯನಸ್ಥೇ ಕಿಲಿಞ್ಜೇ ಪ್ರಸ್ತೀರ್ಯಾವಿಕಕೌಶೇಯ- ವಾತಹರಪತ್ರಾನ್ಯತಮೋತ್ತರಪ್ರಚ್ಛದೇ ರೌರವಾಜಿನಪ್ರಾವಾರಾದಿಷ್ವವ- ಚ್ಛನ್ನಂ ಸ್ವೇದಯೇದಿತಿ ಸಂಸ್ತರಸ್ವೇದಃ||೮||

ಸಂಸ್ತರ ಉಚ್ಯತೇ| ದೋಷಾದ್ಯಪೇಕ್ಷಯಾ ಯಥಾರ್ಹಂ ಸ್ವೇದದ್ರವ್ಯಾಣ್ಯೇರಣ್ಡಮೂಲಾದೀನಿ ಮಾಂಸಾದೀನಿ ಚ ಪಿಹಿತಮುಖಾಯಾಂ ಸ್ಥಗಿತಮುಖಾಯಾಂ ನಿರ್ವಿವರ ಮುಖಾಯಾಂ ಉಖಾಯಾಂ ಸ್ಥಾಲ್ಯಾಂ ಸ್ವೇದಯೇತ್| ಸ್ವೇದಸ್ಯ ಚ ನಿರ್ವಾತೇ ಶರಣೇ ಗೃಹೇ ಶಯನಂ ಕಲ್ಪಯೇತ್| ತಸ್ಯ ಶಯನಸ್ಯೋಪರಿ ಕಿಲಿಞ್ಜಃ ತಾನ್ಯುಖಾಸ್ವಿನ್ನಾನ್ಯೌಷಧಾನಿ ಪ್ರಸ್ತಾರ್ಯಾಣಿ| ತೇಷಾಂ ಚೋಪರ್ಯಾವಿಕಾದೀನಾಮನ್ಯತಮೇನ ಉತ್ತರಪ್ರಚ್ಛದಂ ಕಲ್ಪನೀಯಮ್| ಏವಂ ಸಂಸ್ತೃತೇ ಕಿಲಿಞ್ಜೇ ಸ್ಥಿತಂ ಸ್ವೇದ್ಯಂ ಕೌಶೇಯಾದಿಭಿಃ ಶೋಭನಂ ಕೃತ್ತ್ವೋಪರ್ಯವಚ್ಛನ್ನಂ ಸ್ವೇದಯೇತ್| ಆವಿಕಮೂರ್ಣಾಕೃತಮ್| ಕೌಶೇಯಂ ಪಟ್ಟಮ್| ವಾತಹರಾಣಾಮೇರಣ್ಡಾದೀನಾಂ ಪತ್ರಾಣಿ ತಥೋಕ್ತಾನಿ| ರೌರವಂ ಪಟ್ಟವಿಶೇಷಃ| ಇತಿ ಸಂಸ್ತರಸ್ವೇದೋ ದ್ವಿತೀಯ| ಸಂಸ್ತರಣರೂಪೇಣ ಸ್ವೇದನಾತ್|| ೮||

Adhikarana nADIsvedaH (9) · Śloka 9

ಪೂರ್ವವದೇವೋಪಸ್ವೇದ್ಯೋಖಾಮುಖೇಽನ್ಯಾಮುಖಾಂ ನಾಡೀಂ ಮೂಲಚ್ಛಿದ್ರಪ್ರ- ಮಾಣಾಪಾಱ್ಶ್ವಚ್ಛಿದ್ರಾಮುಪಸನ್ಧಾಯಾವಲಿಪ್ಯ ಚ ಪಾರ್ಶ್ವಚ್ಛಿದ್ರಸ್ಥಯಾ ನಾಡ್ಯಾ ಶರೇಷಿಕಾವಂಶದಲಕಿಲಿಞ್ಜಕರಞ್ಜಪತ್ರಾನ್ಯತಮಕೃತಯಾ ಗಜಾಗ್ರಹಸ್ತಸಂಸ್ಥಾನಯಾ ವ್ಯಾಮದೀರ್ಘಯಾಽಧ್ಯರ್ದ್ಧವ್ಯಾಮದೀರ್ಘಯಾ ವಾ ಸ್ವಾಯಾಮಚತುರ್ಭಾಗಾಷ್ಟಭಾಗಪರಿಣಾಹಮೂಲಾಗ್ರಸ್ರೋತಸಾ ಸರ್ವತೋ ವಾತಹರಪತ್ರಸಂವೃತಛಿದ್ರಯಾ ದ್ವಿಸ್ತ್ರಿರ್ವಾ ವಿನಮಿತಯಾ ಸುಖೋಪ- ವಿಷ್ಟಸ್ಯ ಸ್ವಭ್ಯಕ್ತಪ್ರಾವೃತೇಽಙ್ಗೇ ಬಾಷ್ಪಮುಪಹರೇತ್| ಬಾಷ್ಪೋ ಹ್ಯನೃ- ಜುಗಾಮೀ ವಿಹತಚಣ್ಡವೇಗಸ್ತ್ವಚಮಿವಿದಹನ್ ಸುಖಂ ಸ್ವೇದಯತೀತಿ ನಾಡೀಸ್ವೇದಃ||೯||

ನಾಡೀಸ್ವೇದ ಉಚ್ಯತೇ| ಪೂರ್ವವತ್ ಸಂಸ್ತರಸ್ವೇದವದುಪಸ್ವೇದ್ಯದ್ರವದ್ರವ್ಯಪೂರ್ಣಾಯಾ ಉಖಾಯಾ ಮುಖೇಽನ್ಯಾಂ ದ್ವಿತೀಯಾಮುಖಾಮುಪಸನ್ಧಾಯ ತಸ್ಯಾಃ ಪಾರ್ಶ್ವಚ್ಛಿದ್ರಸ್ಥಯಾ ನಾಡ್ಯಾ ಸಞ್ಚಾರಿಣಂ ಬಾಷ್ಪಮುಪಹರೇತ್| ಸ ಬಾಷ್ಪಃ ಸುಖಂ ಸ್ವೇದಯೇದಿತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ| ತೇನೈತದುಕ್ತಂ ಭವತಿ-ವಾತಹರದ್ರವದ್ರವ್ಯಪೂರ್ಣಾಮೇಕಾಮುಖಾಂ ಕಾರಯೇತ್| ತಸ್ಯಾ ಅಧೋಽಗ್ನಿಂ ಪ್ರಜ್ವಾಲಯೇತ್| ತಸ್ಯಾ ಉಖಾಯಾ ಉಪರಿ ದ್ವಿತೀಯೋಖಾ ಕಲ್ಪನೀಯಾ| ತಸ್ಯಾಶ್ಚೋಪರಿಭವಾಯಾ ಅಧಃ ಛಿದ್ರಾಣಿ ದ್ವಿತೀಯೋಖಾತೋ ವಾಷ್ಪಸಞ್ಚರಣಾಯ ಕಾರ್ಯಾಣಿ| ಉಖಯೋಶ್ಚ ಸನ್ಧಿಃ ಶಾಲಿಪಿಷ್ಟಾದಿನಾ ಲೇಪ್ಯಃ| ತಸ್ಯಾಶ್ಚೋಪರಿಸ್ಥಿತಾಯಾ ಉಖಾಯಾಃ ಪಾರ್ಶ್ವೇ ದ್ವಿತೀಯಂ ವಕ್ಷ್ಯಮಾಣನಾಡೀಮೂಲಪ್ರಮಾಣಚ್ಛಿದ್ರಂ ಕಾರಯೇತ್| ತಥಾ ಶರೇಷಿಕಾದಿಸಂಸ್ತರಣರಚಿತಾ ದೈರ್ಘ್ಯೇಣ ಕೇವಲವ್ಯಾಮದೀರ್ಘಾ ಸಾರ್ಧವ್ಯಾಮದೀರ್ಘಾ ವಾ ನಾಡೀ ಕಾರ್ಯಾ| ತಸ್ಯಾಶ್ಚ ನಾಡ್ಯಾಃ ಸ್ವದೀರ್ಘಚತುರ್ಭಾಗಪ್ರಮಾಣ ವೃತ್ತತಯಾ ಮೂಲೇಽನ್ತಃ-ಸ್ರೋತಃ ಕಾರ್ಯಮ್| ಸಾ ಚ ನಾಡೀ ಯಥಾಕ್ರಮೇಣ ಗಜಾಗ್ರಹಸ್ತಸದೃಶೀ ಕಾರ್ಯಾ| ಯಥಾ ಸ್ವಯಾಮಾದಷ್ಟಭಾಗವೃತ್ತಂ ಅಗ್ರಸ್ರೋತಃ ತಸ್ಯಾ ಭವತಿ| ಮೂಲಸ್ರೋತಸೋಽರ್ಧಪರಿಣಾಹಮಗ್ರಸ್ರೋತಃ ಇತ್ಯರ್ಥಃ| ಗಜಾಗ್ರಹಸ್ತಸದೃಶಮುಖಾ ನಾಡೀ ವರ್ತುಲತ್ವಾದಙ್ಗನಾಂ ನೈವ ಬಾಷ್ಪಾಯತೇ| ತಥಾವಿಧಾ ನಾಡೀ ಉಪರಿತನೋಖಾಪಾರ್ಶ್ವಚ್ಛಿದ್ರೇ ನಿವೇಶ್ಯಾ| ತಸ್ಯಾಶ್ಚೋಖಾಯಾಃ ಪಿಹಿತಮುಖತ್ವಾನ್ನಾಡೀಮುಖ ಏವೋಷ್ಮಾ ಭವತಿ| ತಸ್ಯಾ ನಾಡ್ಯಾ ಈಷಿಕಾದ್ಯುದ್ಭವತ್ವಾದ್ಯಾನಿ ಛಿದ್ರಾಣಿ ತೈರ್ಬಾಷ್ಪನಿರ್ಗಮಪರಿಹಾರಾಯ ಸರ್ವತೋ ವಾತಹರದ್ರವ್ಯಪತ್ರೈರ್ವೇಷ್ಟನಮ್| ಸಾ ಚ ನಾಡೀ ದ್ವೌ ವಾರೌ ತ್ರೀನ್ ವಾ ವಾರಾನ್ ವಿನಮಿತಾ ಕರಭಗ್ರೀವಾನುಕಾರೇಣ ಕುಟಿಲೀಕೃತಾ ಕಾರ್ಯಾ| ತಯೈವಮ್ಭೂತಯಾ ನಾಡ್ಯಾ ಸುಖೋಪವಿಷ್ಟಸ್ಯ ಪುರುಷಸ್ಯ ಸ್ವೇದಯೋಗ್ಯೇಽಙ್ಗೇ ಸ್ವಭ್ಯಕ್ತಪ್ರಾವೃತ್ತೇ ವಾಷ್ಪಮುಪಹರೇತ್| ತಥಾವಿಧೋ ವಾಷ್ಪೋ ಹ್ಯನೃಜುಗಾಮಿತ್ವಾದ್ವಿಹತಚಣ್ಡವೇಗತ್ವಾತ್ತ್ವಚಮವಿದಹನ್ ಸುಖಂ ಸ್ವೇದಯತೀತಿ ನಾಡೀಸ್ವೇದಸ್ತೃತೀಯಃ|| ೯||

Adhikarana ghanAshmasvedaH (10) · Śloka 10

ಪುರುಷಾಯಾಮಮಾತ್ರಮಧಿಕಂ ವಾ ಘನಂ ಸಮಂ ಚ ಶಿಲಾತಲಂ ಭೂಪ್ರದೇಶಂ ವಾ ವಾತಹರದಾರುದೀಪ್ತೇನಾಗ್ನಿನಾ ಸರ್ವತಸ್ತಾಪಯಿತ್ವಾಽಗ್ನಿಮಪೋ- ಹ್ಯೋಷ್ಣೋದಕಾಮ್ಲಾದಿಭಿರಭ್ಯುಕ್ಷ್ಯ ಯಥೋಕ್ತಪ್ರಚ್ಛದೇ ಸಂಸ್ತರವತ್ಸ್ವೇ- ದಯೇದಿತಿ ಘನಾಶ್ಮಸ್ವೇದಃ||೧೦||

ಘನಾಶ್ಮಸ್ವೇದ ಉಚ್ಯತೇ-ಪುರುಷೇತ್ಯಾದಿ| ಪುರುಷಾಯಾಮಮಾತ್ರಂ ಸಾರ್ಧಸ್ತತ್ರಯಮಾತ್ರಮತೋಽಪಿ ವಾ ಕಿಞ್ಚಿದಧಿಕಪ್ರಮಾಣಂ ಶಿಲಾತಲಂ ಘನಮಭಙ್ಗುರಂ ಸಮಮನಿಮ್ನೋತ್ರತಮೇವಂವಿಧಂ ವಾ ಪ್ರಮಾಣಗುಣಾಭ್ಯಾಂ ಭೂಪ್ರದೇಶಂ ಸರ್ವತೋದಿಕ್ಕಮುಪರ್ಯಧಶ್ಚ ವಾತಹರದಾರ್ವಗ್ನಿನಾ ಪ್ರತಾಪ್ಯ ಅಗ್ನಿಮನನ್ತರಮಪೋಹ್ಯಾನ್ಯತಃ ಕೃತ್ವಾ ತತ್ತಪ್ತಂ ಶಿಲಾತಲಂ ಭೂಪ್ರದೇಶಂ ವಾ ಉಷ್ಣೋದಕೇನಾಮ್ಲಾದಿಭಿಶ್ಚ ಕಾಞ್ಜಿಕಮೂತ್ರಾದಿಭಿರಭಿಷಿಚ್ಯ ಯಥೋಕ್ತಪ್ರಚ್ಛದೇ ಪೂರ್ವೋಕ್ತವಾತಹರಪತ್ರಪ್ರಚ್ಛದೇ ಸಂಸ್ತರಸ್ವೇದೋಕ್ತಪ್ರಕಾರೇಣ ಸ್ವೇದಯೇದಿತಿ ಘನಾಶ್ಮಸ್ವೇದಶ್ಚತುರ್ಥಃ|| ೧೦||

Adhikarana kumBIsvedaH (11) · Śloka 2

ಪೂರ್ವವತ್ಸ್ವೇದದ್ರವ್ಯಾಣಿ ಕುಮ್ಭ್ಯಾಮುಕ್ತ್ವಾಥ್ಯಾಶ್ಲಿಷ್ಯೋಪವಿಷ್ಟಸ್ತ- ದ್ವದೂಷ್ಮಣಂ ಗೃಹ್ಣೀಯಾತ್| ಭೂಮೌ ವಾ ತಾಂ ನಿಖಾಯ ತದೂರ್ಧ್ವಮಾಸನಂ ಶಯನಂ ವಾ ನಾತಿಘನಪ್ರಚ್ಛದಂ ಪರಿತಃ ಪ್ರಲಮ್ಬಮಾನಕುಥಾಕಮ್ಬ- ಲಗೋಣಿಕಂ ನಿಧಾಯ ತತ್ರಸ್ಥಸ್ಯೋಷ್ಮಾಣಂ ಗೃಹ್ಣತಃ ಕುಮ್ಭ್ಯಾಮಗ್ನಿ- ವರ್ಣಾನಯೋಗುಡಾನುಪಲಾಂಶ್ಚ ಶನಿರ್ನಿಮಿಜ್ಜಯೇದಿತಿ ಕುಮ್ಭಸ್ವೇದಃ||೨||

ಕುಮ್ಭಸ್ವೇದ ಉಚ್ಯತೇ-ಪೂರ್ವವದಿತ್ಯಾದಿ| ಪೂರ್ವವನ್ನಾಡೀಸ್ವೇದವತ್ ಸ್ವೇದದ್ರವ್ಯಾಣಿ ಕುಮ್ಭ್ಯಾಮುಕ್ತ್ವಾಥ್ಯ ತಾಂ ಕುಮ್ಭೀಮಾಶ್ಲಿಷ್ಯ ಉಪವಿಷ್ಟಃ ಸನ್ ಅಸ್ಯಾಃ ಕುಮ್ಭ್ಯಾ ಊಷ್ಮಾಣಂ ಗೃಹ್ಣೀಯಾದಿತ್ಯೇಕಃ ಪ್ರಕಾರಃ ಕುಮ್ಭಸ್ವೇದಸ್ಯ| ಅಥವಾ ವಾತಹರಕ್ವಾಥಪೂರ್ಣಾ ಕುಮ್ಭೀಂ ಭೂಮಿಂ ಖನಿತ್ವಾ ನಿಧಾಯ ತಸ್ಯಾ ಉಪರಿ ಶಯನಂ ಜಾನುಮಾತ್ರೋಚ್ಚಮಾಸನಂ ವಾ ನಿಧೇಯಮ್| ತಸ್ಮಿಂಶ್ಚ ನಾತಿಘನಂ ಪ್ರಚ್ಛದಂ ಕುಥಾದ್ಯನ್ಯತಮಂ ಸರ್ವತೋದಿಕ್ಕಮಾಭೂಮಿಸಂಯೋಗಾತ್ ಪ್ರಲಮ್ಬಮಾನಂ ಕಾರ್ಯಮ್| ತತ್ರ ತಸ್ಮಿಞ್ಛಯನ ಆಸನೇ ವಾ ಸ್ಥಿತಸ್ಯ ಪುರುಷಸ್ಯೋಷ್ಮಾಣಮಧಃಸ್ಥಿತಕುಮ್ಭೀಸಂಕ್ರಾನ್ತಂ ಗೃಹ್ಣತರಸ್ತಸ್ಯಾಂ ಕುಮ್ಭ್ಯಾಂ ವಾಷ್ಪಾಪರಿಕ್ಷಯಾಯ ಪುನಃ ಪುನರಗ್ನಿತಪ್ತಾನಯಃ ಪಿಣ್ಡಾನ್ ತಪ್ತಾಂಶ್ಚೋಪಲಾನ್ ನಿಮಜ್ಜಯೇದಿತಿ ಕುಮ್ಭೀಸ್ವೇದಃ ಪಞ್ಚಮಃ|| ೧೧||

Adhikarana kUpasvedaH (12) · Śloka 12

ಶಯನಸ್ಯಾಧೋವಿಸ್ತಾರದ್ವಿಗುಣಖಾತೇ ಕೂಪೇ ವಾತಹರದಾರುಕರೀಷಾ- ನ್ಯತರಪೂರ್ಣದಗ್ಧೇ ವಿಗತಧೂಮೇ ಸ್ವಾಸ್ತೀರ್ಣಶಯನಸ್ಥಂ ಸ್ವೇದಯೇದಿತಿ ಕೂಪಸ್ವೇದಃ||೧೨||

ಶಯನಸ್ಯೇತ್ಯಾದಿನಾ ಕೂಪಸ್ವೇದ ಉಚ್ಯತೇ| ಶಯನಸ್ಯಾಧೋವಿಸ್ತಾರಾದ್ ದ್ವಿಗುಣಮಧಃಖಾತಂ ಕೂಪಂ ಕೃತ್ವಾ ವಾತಹರೈರ್ದ್ರವ್ಯೈಃ ಕರೀಷೇಣ ಗೋಮಯೇನ ಚ ಪೂರ್ಣಂ ಕೃತ್ವಾ ತತೋ ವಿದಗ್ಧಂ ಕೃತ್ವಾ ವಿಗತಧೂಮಂ ಚ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ತಸ್ಯೋಪರಿಸ್ಥಶಯ್ಯಾಯಾಂ ತಿಷ್ಠನ್ತಂ ಸ್ವೇದಯೇದಿತಿ| ವಿಸ್ತಾರಸ್ಯ ಚ ಶಯನಾನ್ತಸಮತ್ವಂ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಲಭ್ಯಮಿತಿ ಕೂಪಸ್ವೇದಃ ಷಷ್ಠಃ|| ೧೨||

Adhikarana kuTIsvedaH (13) · Śloka 13

ಕುಟೀಂ ನಾತ್ಯುಚ್ಚವಿಸ್ತಾರಾಂ ವೃತ್ತಾಮಚ್ಛಿದ್ರಾಮುಪನಾಹಕಲ್ಕಘನ- ಪ್ರದಿಗ್ಧಕುಡ್ಯಾಂ ಸರ್ವತೋ ವಿಧೂಮಪ್ರದೀಪ್ತಖದಿರಾಙ್ಗಾರಪೂರ್ಣಹಸನ್ತಿ- ಕಾಸಮೂಹಪರಿವೃತಾಂ ವಿಧಾಯ ತನ್ಮಧ್ಯೇ ಚ ಶಯ್ಯಾಂ ತತ್ರಸ್ಥಂ ಸ್ವೇದಯೇದಿತಿ ಕುಟೀಸ್ವೇದಃ||೧೩||

ಕುಟೀಂ ನಾತ್ಯುಚ್ಚೇತ್ಯಾದಿನಾ ಕುಟೀಸ್ವೇದ ಉಚ್ಯತೇ| ನಾತ್ಯುಚ್ಚವಿಸ್ತಾರಾಂ ಕುಟೀಂ ವಿಧಾಯ ತಸ್ಯಾಶ್ಚ ಕುಟ್ಯಾ ಮಧ್ಯೇ ಶಯ್ಯಾಂ ವಿಧಾಯ ತತ್ರಸ್ಥಂ ಪುರುಷಂ ಸ್ವೇದಯೇತ್| ಕಿಮ್ಭೂತಾಂ ಕುಟೀಮಾಹ-ವೃತ್ತಾಮನ್ತಃ ಕೋಣರಹಿತಾಂ ಛಿದ್ರೈಶ್ಚ ರಹಿತಾಮ್| ತಥಾ ಪೂರ್ವೋಕ್ತಾನಾಂ ಉಪನಾಹಸ್ವೇದದ್ರವ್ಯಾಣಾಂ ಕಲ್ಕೇನ ಘನಪ್ರದಿಗ್ಧಮಭಿತಃ ಕುಡ್ಯಂ ಯಸ್ಯಾಃ ಸಾ ತಥಾವಿಧಾ| ಕಿಮ್ಭೂತಾಂ ಶಯ್ಯಾಂ ಸರ್ವತೋದಿಕ್ಕಂ ಖದಿರದಾರ್ವಙ್ಗಾಪುರ್ಣಾಭಿರ್ವಿಧೂಮಾಭಿರ್ಹಸನ್ತಿಕಾಭಿರಗ್ನಿಶಕಟೀಭಿಃ ಪರಿವೃತಾಮಿತಿ ಕುಟೀಸ್ವೇದಃ ಸಪ್ತಮಃ||

Adhikarana jentAkasvedaH (14) · Śloka 14

ಅಥ ಜೇನ್ತಾಕಂ ಚಿಕೀರ್ಷುರ್ಭೂಮಿಂ ಪರೀಕ್ಷೇತ| ಪೂರ್ವಸ್ಯಾಮುತ್ತರಸ್ಯಾಂ ವಾ ದಿಶಿ ಗುಣವತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಭೂಮಿಭಾಗೇ| ದೇಶೇ ಕೃಷ್ಣಮೃತ್ತಿಕೇ ವಾ ಸುವರ್ಣವರ್ಣಮೃತ್ತಿಕೇ ಪರಿಧಾಪುಷ್ಕರಿಣ್ಯಾದೀನಾಂ ಜಲಾಶಯಾ- ನಾಮನ್ಯತಮಸ್ಯ ಕೂಲೇ| ದಕ್ಷಿಣೇ ಪಶ್ಚಿಮೇ ವಾ ಸುತೀರ್ಥೇ ಸಮ- ಸುವಿಭಕ್ತಭೂಮಿಭಾಗೇ| ಸಪ್ತಾಷ್ಟೌ ವಾಽರತ್ನೀಃ ಪರಿಕ್ರಮ್ಯೋದಕಾತ್ ಪ್ರಾಙ್ಮುಖಮುದಙ್ಮುಖಂ ವಾಽಭಿಮುಖತೀರ್ಥಂ ಕೂಟಾಗಾರಂ ಕಾರಯೇತ್| ಉತ್ಸೇಧವಿಸ್ತಾರತಃ ಪರಮರತ್ನಯಃ ಷೋಡಶಸಮನ್ತಾತ್ಸುವೃತ್ತಂ ಮೃತ್ಕ- ರ್ಮಸಮ್ಪನ್ನಮನೇಕವಾತಾಯನಮ್| ಅಸ್ಯ ಕೂಟಾಗಾರಸ್ಯನ್ತಃ ಸಮ- ನ್ತತೋ ಭಿತ್ತಿಮರತ್ನಿವಿಸ್ತಾರೋಚ್ಛ್ರಾಯಾಂ ಪಿಣ್ಡಿಕಾಂ ಕಾರಯೇ- ದಾಕVವಾಟಾತ್| ಮಧ್ಯೇ ಚಾಸ್ಯ ಕೂಟಾಗಾರಸ್ಯ ಕಿಷ್ಕುಮುಕ್ತಂ ದ್ವಿ- ಪುರುಷಪ್ರಮಾಣಂ ಮೃನ್ಮಯಂ ಕನ್ದುಸಂಸ್ಥಾನಂ ಬಹುಸೂಕ್ಷ್ಮಚಿಛ್ದ್ರಮಙ್ಗಾರ- ಕೋಷ್ಠಕಸ್ತಮ್ಭಂ ಸಾಪಿಧಾನಂ ಕಾರಯೇತ್| ತಂ ಚ ಖಾದಿರಾಣಾಂ ಅಶ್ವಕರ್ಣಾನಾಂ ವಾ ಕಾಷ್ಠಾನಾಂ ಪೂರಯಿತ್ವಾ ದೀಪಯೇತ್| ಸ ಯದಾ ಜಾನೀಯಾತ್ಸಾಧುದಗ್ಧಾನಿ ಕಾಷ್ಠಾನಿ ವಿಗತಧೂಮಾನ್ಯವತಪ್ತಂ ಸರ್ವಮಗ್ನಿನಾ ತದಗ್ನಿಗೃಹಂ ಸ್ವೇದಯೋಗ್ಯೇನ ಚೋಷ್ಮಣಾ ಯುಕ್ತಮಿತಿ| ತತ್ರೈನಂ ವಾತಹರಾಭ್ಯಙ್ಗಾಭ್ಯಕ್ತಗಾತ್ರಂ ವಸ್ತ್ರಾವಚ್ಛನ್ನಂ ಪ್ರವೇಶಯೇತ್| ಅನುಶಿಷ್ಯಾತ್ ಸೌಮ್ಯ, ಪ್ರವಿಶ ಕಲ್ಯಾಣಾಯಾರೋಗ್ಯಾಯ ಚ| ಪ್ರವಿಶ್ಯ ಚೈನಾಂ ಪಿಣ್ಡಿಕಾಮಾರುಹ್ಯ ಪಾರ್ಶ್ವಾಪರಪಾರ್ಶ್ವಾಭ್ಯಾಂ ಯಥಾ- ಸುಖಂ ಶಯೀಥಾಃ| ನ ಚ ತ್ವರಯಾ ಸ್ವೇದಮೂರ್ಚ್ಛಾಪರಿತೇನಾಪಿ ಪಿಣ್ಡಿಕೈಷಾ ವಿಮೋಕ್ತವ್ಯಾ ಪ್ರಾಣೋಚ್ಛ್ರವಾಸಾತ್| ಭ್ರಶ್ಯಮಾನೋ ಹ್ಯತಃ ಪಿಣ್ಡಿಕಾವಕಾಶಾದ್ ದ್ವಾರಮನಧಿಗಚ್ಛನ್ ಸ್ವೇದಮೂರ್ಚ್ಛಾ- ಪರೀತತಯಾ ಸದ್ಯಃ ಪ್ರಾಣಾನ್ ಜಹ್ಯಾಃ| ತಸ್ಮಾತ್ ಪಿಣ್ಡಿಕಾ- ಮೇನಾಂ ನ ಕಥಞ್ಚನ ಮುಞ್ಚೇಥಾಃ| ತ್ವಂ ಯದಾ ಜಾನೀಯಾಃ ವಿಗತಾ- ಭಿಷ್ಯನ್ದಮಾತ್ಮಾನಂ ಸಮ್ಯಕ್ ಪ್ರಸ್ರುತಸ್ವೇದಪಿಚ್ಛಂ ಸರ್ವಸ್ರೋತೋ- ವಿಮುಕ್ತಂ ಲಘುಭುತಮಪಗತವಿಬನ್ಧಸ್ತಮ್ಭಸುಪ್ತಿವೇದನಾಗೌರವ- ಮಿತಿ| ತತಃ ಪಿಣ್ಡಿಕಾನುಸಾರೇಣ ದ್ವಾರಂ ಪ್ರಪದ್ಯೇಥಾಃ| ನಿಷ್ಕ್ರಮ್ಯ ಚ ಚಕ್ಷುಷೋಃ ಪರಿಪಾಲನಾರ್ಥಮತಿಸ್ವಿನ್ನೋಽಪಿ ನ ಸಹಸಾ ಶೀತೋ- ದಕಮನುಪ್ರವಿಶೇಥಾಃ| ಸಮ್ಯಕ್ ಸ್ವಿನ್ನಸ್ತ್ವಪಗತಸನ್ತಾಪಕ್ಲಮೋ ಮುಹೂರ್ತಾತ್ಸುಖೋಷ್ಣೇನ ವಾರಿಣಾ ಯಥಾನ್ಯಾಯಂ ಪರಿಷಿಕ್ತೋಽಶ್ನೀಯಾ- ದಿತಿ ಜೇನ್ತಾಕಸ್ವೇದಃ||೧೪||

ಅಥೇತ್ಯಾದಿನಾ ಜೇನ್ತಾಕಲಕ್ಷಣಮುಚ್ಯತೇ| ಅಥೇತ್ಯಾನನ್ತರ್ಯೇ ಮಙ್ಗಲೇ ವಾ| ಜೇನ್ತಾಕಸ್ವೇದಂ ಚಿಕೀರ್ಷರ್ವೈದ್ಯಸ್ತದ್ಯೋಗ್ಯಾಂ ಭೂಮಿಂ ಪರೀಕ್ಷೇತ| ಪ್ರಾಪ್ಯ ಚೋಚ್ಯಮಾನಸಮ್ಭವಾಂ ಭೂಮಿಂ ತತ್ರ ವಾಸ್ತುಕಲ್ಪನಯಾ ಪೂರ್ವಸ್ಯಾಂ ದಿಶ್ಯುತ್ತರಸ್ಯಾಂ ವಾ ವರ್ತಮಾನಸ್ಯ ಪುಷ್ಕರಿಣ್ಯಾದೀನಾಂ ಜಲಾಶಯಾನಂ ಮಧ್ಯಾದನ್ಯತಮಸ್ಯ ಜಲಾಶಯಸ್ಯ ಪೂರ್ವದಿಗಪೇಕ್ಷಯಾ ದಕ್ಷಿಣೇ ಪಶ್ಚಿಮೇ ವಾ ಕೂಲೇ ಕೂಟಾಗಾರಂ ಕಾರಯೇತ್| ಕೂಟಾಗಾರಮಿತಿ ನಾಮ| ಕಿಮ್ಭೂತೇ ಕೂಲ ಆಹ-ಸುತೀರ್ಥೇ ಶೋಭನಂ ತೀರ್ಥಂ ಜಲಾವರತಣಸೋಪಾನಮಾರ್ಗೋ ಯಸ್ಮಿನ್| ತಥಾ ಸಮಃ ಸುವಿಭಕ್ತಶ್ಚ ಭೂಮಿಭಾಗೋ ಯಸ್ಮಿನ್ ಕೂಲೇ ತಸ್ಮಿನ್ ಜಲಾಶಯಕೂಲೇ| ಉದಕಾತ್ಸಪ್ತಾಷ್ಟೌ ವಾ ಅರತ್ನೀರಪಕ್ರಮ್ಯಾತಿಕ್ರಮ್ಯ ಕೂಟಾಗಾರಂ ಕಾರಯೇದಿತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ| ಕಿಮ್ಭೂತಂ ಕೂಟಾಗಾರಮ್| ಪ್ರಾಙ್ಮುಖಂ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖದ್ವಾರಂ ಉದಙ್ಮುಖಮುತ್ತರಾಭಿಮುಖದ್ವಾರಂ ವಾ| ತಚ್ಚ ಕೂಟಾಗಾರಮನ್ತಃ ಉಚ್ಚೈಸ್ತ್ವೇನ ವಿಸ್ತಾರೇಣ ಚ ಪರಮರತ್ನಯಃ ಷೋಡಶ| ತಚ್ಚ ಕಾಷ್ಠಾಸಮ್ಭವಾದಾತುರಾದ್ಯಪೇಕ್ಷಯಾ ಸ್ವಲ್ಪಮಪಿ ಕಾರಯೇದಿತಿ ಜ್ಞಾಪನಾರ್ಥೇ ಪರಗ್ರಹಣಮ್| ಷೋಡಶಾರತ್ನೀತೋಽಧಿಕಂ ನ ಕಾರ್ಯಮಿತ್ಯರ್ಥಃ| ಸಮನ್ತಾತ್ಸುವೃತ್ತಕುಸೂಲಾಕೃತಿಃ| ಮೃತ್ಕರ್ಮಣಾ ಭಿತ್ತಿಲೇಪಾದಿನಾ ಸಮ್ಯಕ್ ಸಮ್ಪನ್ನಮ್| ಅನೇಕಾನಿ ವಾತಾಯನಾನಿ ಗವಾಕ್ಷಾಣಿ ಯತ್ರ ತತ್ತಥಾವಿಧಮ್| ತೈರ್ಹಿ ಪ್ರಥಮಂ ಧೂಮಬಾಷ್ಪೌ ನಿಸ್ಸರತಃ| ಅಸ್ಯ ಚ ಅಥೋಕ್ತಸ್ಯ ಕೂಟಾಗಾರಸ್ಯಾನ್ತಃ ಪಿಣ್ಡಿಕಾಂ ಕಾರಯೇದಿತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ| ಕ್ವೇತ್ಯಾಹ-ಸಮನ್ತತೋ ಭಿತ್ತಿಮ್| ಕಿಮ್ಪ್ರಮಾಣಮಿತ್ಯಾಹ-ಅರತ್ನಿವಿಸ್ತಾರೋಚ್ಛ್ರಯಾಮ್| ಪ್ರಸಾರಿತಾಙ್ಗುಲಿರುಕೂರ್ಪರಾದಾಮಧ್ಯಮಾಙ್ಗುಲಿಪ್ರಾನ್ತಾದ್ಧಸ್ತೋಽರತ್ನಿಃ| ತೇನ ಮಿತ ಉಚ್ಛ್ರಾಯೋ ವೈಪುಲ್ಯಂ ಚ ಯಸ್ಯಾಃ ಸಾ ತಥಾವಿಧಾ| ಕಿಮವಧಿ ತಾಂ ಕಾರಯೇದಿತ್ಯಾಹ-ಆಕವಾಟಾತ್| ಕವಾಟಂ ದ್ವಾರಪಕ್ಷಃ| ತೇನೈತದುಕ್ತಂ ಭವತಿ| ಏಕಸ್ಮಾದ್ ದ್ವಾರಪಕ್ಷಾದಾರಭ್ಯ ಭಿತ್ತಿಮನುಸರನ್ ಅರತ್ನಿವಿಸ್ತಾರೋಚ್ಛ್ರಾಯಾಂ ಪಿಣ್ಡಿಕಾಂ ಕಾರಯೇತ್| ಯಾವತ್ ಪರಿವೃತ್ಯ ದ್ವಿತೀಯೋ ದ್ವಾರಪಕ್ಷಃ| ಅಸ್ಯ ಚ ಕೂಟಗಾರಸ್ಯ ಮಧ್ಯೇ ಕನ್ದೂಸಂಸ್ಥಾನಂ ಮೃನ್ಮಯಮಙ್ಗಾರಕೋಷ್ಠಕಸ್ತಮ್ಭಂ ಕಾರಯೇದಿತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ| ಕನ್ದೂ ಮೃನ್ಮಯ್ಯನುಪನದ್ಧಪಟಹಾಕೃತಿರ್ಭವತಿ| ತಂ ಚ ಸ್ತಮ್ಭಮನ್ತಃಪಿಣ್ಡಿಕಾತಃ ಕಿಷ್ಕುಮಾತ್ರಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಮಧ್ಯೇ ಔನ್ನತ್ಯೇನ ದ್ವಿಪುರುಷಪ್ರಮಾಣಂ ಸಪ್ತಹಸ್ತಮಾತ್ರಂ ಕಾರಯೇತ್| ಕಿಷ್ಕುರ್ಹಸ್ತಚತುಷ್ಟಯಮ್| ತಂ ಚಾಙ್ಗಾರಸ್ತಮ್ಭಮನ್ತಃ ಖಾದಿರಾಣಾಮಾಶ್ವಕರ್ಣಾನಾಂ ವಾ ಕಾಷ್ಠಾನಾಂ ಪೂರಯಿತ್ವಾ ದೀಪಯೇತ್| ತತಶ್ಚ ಭಿಷಗ್ಯದಾ ಸಾಧು ದಗ್ಧಾನಿ ಕಾಷ್ಠಾನೀತ್ಯೇವಮಾದಿ ಜಾನೀಯಾತ್ ತದಾ ತಮಾತುರಂ ವಾತಹರಾಭ್ಯಙ್ಗಾಭ್ಯಕ್ತಗಾತ್ರಂ ತಸ್ಮಿನ್ ಕೂಟಾಗಾರೇ ಪಿಹಿತವಾತಾಯನತ್ವಾತ್ ಸ್ವೇದಯೋಗ್ಯೇ ಪ್ರವೇಶಯನ್ನನುಶಿಷ್ಯಾತ್| ಕಿಮಿತ್ಯಾಹ-ಸೌಮ್ಯೇತ್ಯಾದಿ| ಸೌಮ್ಯೇತ್ಯಾಮನ್ತ್ರಣಮ್| ಕಲ್ಯಾಣಾಯಾರೋಗ್ಯಾಯ ಚೇತ್ಯಾಶೀರ್ವಾದಃ| ಹೇ ಸೌಮ್ಯ| ಅಸ್ಮಿನ್ ಕೂಟಾಗಾರೇಽನ್ತಃಪ್ರವಿಶ್ಯ ಪಿಣ್ಡಕಾಮಧಿರುಹ್ಯ ತಸ್ಯಾಂ ಪಿಣ್ಡ್ಲಿಕಾಯಾಂ ತ್ವಂ ಪಾರ್ಶ್ವಪರಪಾರ್ಶ್ವಾಭ್ಯಾಂ ಯಥಾಸುಖಂ ಶಯೀಥಾಃ| ತ್ವಯಾ ಚ ಸೌಮ್ಯ ಸ್ವೇದಮೂರ್ಚ್ಛೋಪತಪ್ತೇನಾಪಿ ಪಿಣ್ಡಿಕೈಷಾ ನ ಮೋಕ್ತವ್ಯಾ| ಯತಃ ಪಿಣ್ಡಿಕಾವಕಾಶಾದತೋ ಭ್ರಶ್ಯನ್ ಸ್ವೇದಮೂರ್ಚ್ಛಾಪರೀತತ್ವೇನ ಚ ದ್ವಾರಂ ಪ್ರಾಪ್ತುಮಶಕ್ನುವನ್ ಭವಾನತ್ರೈವ ಪ್ರಾಣಾನ್ ಜಹ್ಯಾತ್| ತತಃ ಪಿಣ್ಡಿಕಾಂ ಕಥಞ್ಚನ ನ ಮುಞ್ಚೇತ್| ಸ ಚಾತುರೋ ಯದಾ ವಿಗತಾಭಿಷ್ಯನ್ದತ್ವಾದಿಯುಕ್ತಮಾತ್ಮಾನಂ ಜಾನೀಯಾತ್| ತತೋಽನನ್ತರಂ ಪಿಣ್ಡಿಕಾನುಸಾರೇಣ ದ್ವಾರಂ ಪ್ರತಿಪದ್ಯೇತ್| ವಿಗತಾಭಿಷ್ಯನ್ದಂ ವಿಚ್ಛಿನ್ನಾಸ್ರಾವಮ್| ಸಮ್ಯಕ್ಸ್ರುತೇ ಸ್ವೇದಪಿಚ್ಛೇ ಯತಸ್ತಂ ತಥಾವಿಧಮ್| ತತಶ್ಚ ದ್ವಾರಾನ್ನಿಷ್ಕ್ರಮ್ಯಾತಿಸ್ವಿನ್ನೋಽಪಿ ಸ್ವೇದಾತಿಯೋಗಯುಕ್ತೋಽಪಿ ಸಹಸಾ ಜಟಿತಿ ಶೀತೋದಕಂ ನ ಪ್ರವಿಶೇತ್| ಚಕ್ಷುಷೋಃ ಪರಿಪಾಲಕತ್ವಾತ್| ತೇನೈತದುಕ್ತಂ ಭವತಿ| ಸ್ವೇದಾತಿಯೋಗರೋಗೋದ್ಭವಸ್ತಮ್ಭನಾಯ ಚಕ್ಷುಷಃ ಪ್ರತಿಘಾತಭಯಾದ್ ಜತಿತಿ ಶೀತೋದಕಮನನ್ತರೋಕ್ತವ್ಯಾಧ್ಯಾದಿಸ್ತಮ್ಭನಂ ನ ಪ್ರವಿಶೇತ್| ತಸ್ಮಾತ್ ಸ್ವೇದಾತಿಯೋಗೇ ಶೀತೋದಕಂ ಪ್ರವಿಶೇನ್ನ ತು ಜಟಿತಿ| ಸ್ವೇದಸಮ್ಯಗ್ಯೋಗೇ ತು ಮುಹೂರ್ತಮಾತ್ರೇಣಾಪಗತಸ್ವೇದತಾ ಪಕ್ಲಮಃ ಸನ್ ಸುಖೋಷ್ಣೇನ ವಾರಿಣಾ ಯಥಾನ್ಯಾಯಂ ಪರಿಷಿಕ್ತಃ ಸ್ನಾತಃ ಯಥೋಚಿತಮಾಹಾರಮಶ್ನೀಯಾತ್| ಉಷ್ಣಾಮ್ಬುನಾಧಃ ಕಾಯಸ್ಯೇತ್ಯಾದಿಸ್ನಾನನ್ಯಾಯಃ| ಇತಿ ಜೇನ್ತಾಕಸ್ವೇದ ಉಕ್ತಃ|| ೧೪||

Adhikarana tApAdInAM doShavesheShe prayoganirdeshaH (15) · Śloka 15

ತೇಷಾಂ ವಿಶೇಷತಸ್ತಾಪೋಷ್ಮಸ್ವೇದೌ ಕಫೇ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್| ಉಪ- ನಾಹಮನಿಲೇ ಕಿಞ್ಚಿತ್ಪಿತ್ತಸಂಸೃಷ್ಟೇಽನ್ಯತರಸ್ಮಿನ್ ದ್ರವಮಿತಿ||೧೫||

ತೇಷಾಂ ಚಾನನ್ತರೋಕ್ತಾನಾಂ ಸ್ವೇದಾನಾಂ ಮಧ್ಯೇ ತಾಪಸ್ವೇದ ಉಷ್ಮಸ್ವೇದಶ್ಚ ಕಫೇಽಧಿಕೇ ಪ್ರಯೋಜ್ಯೌ| ಉಪನಾಹನಾಮಾ ಸ್ವೇದೋಽನಿಲೇ ವಾಯಾವಧಿಕೇ ಯೋಜ್ಯಃ| ಅನ್ಯತರಸ್ಮಿನ್ ಪ್ರಾಕೃತೇ ಕಫೇಽನಿಲೇ ವಾ ಕಿಞ್ಚಿತ್ ಸ್ತೋಕೇನ ಪಿತ್ತೇನ ಸಂಸೃಷ್ಟೇ ದ್ರವಸ್ಸ್ವೇದೋ ಯೋಜ್ಯಃ| ಇತ್ಯಾಗ್ನೇಯಾಃ ಸ್ವೇದಾಃ| ಏತೇಷ್ವಗ್ನಿನಾ ಯೋಗಃ|| ೧೫||

Adhikarana anagnisvedaH (16) · Śloka 16

ಅನಾಗ್ನೇಯಂ ಪುನರ್ಮೇದಃಕಫಾವೃತೇ ವಾಯೌ| ನಿವಾತಸದನಗುರು- ಪ್ರಾವರಣಬಹುಮದ್ಯಪಾನವ್ಯಾಯಾಮಕ್ಷುದಾತಪನಿಯುದ್ಧಾಧ್ವಭಾರಭರ- ಣಾಮರ್ಷಭಯೈಃ| ಉಪನಾಹಞ್ಚ ಪಿತ್ತಾನ್ವಯೇ ಪೂರ್ವೋಕ್ತೇನೈವ ವಿಧಿನಾ- ಽಗ್ನಿರಹಿತಮಿತಿ||೧೬||

ಅನಾಗ್ನೇಯೋಽಗ್ನಿಯೋಗಂ ವಿನಾ ಶಕ್ತ್ಯೈವ ಸ್ವೇದಯತಿ| ತಂ ಚ ಮೇದಸಾ ಕಫೇನ ವಾವೃತೇ ವಾಯೌ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್| ಸ ಚಾನಾಗ್ನೇಯೋ ನಿವಾತಸದನಾದಿಭಿರ್ಭವತಿ| ನಿವಾತಸದನಂ ನಿಷಿದ್ಧವಾಯುಪ್ರವೇಶಂ ವೇಶ್ಮ| ನಿಯುದ್ಧಂ ಬಾಹುಯುದ್ಧಮಸಿಧನುಷ್ಕಾಣ್ಡಾದಿನಾ| ತಥಾವಿಧ ಏವ ವಾಯೌ ಪಿತ್ತಾನ್ವಯೇ ಪಿತ್ತಮಿಶ್ರೇಽನನ್ತರೋಕ್ತಮುಪನಾಹಮಗ್ನಿಸಂಸ್ಕಾರರಹಿತಂ ಯೋಜಯೇತ್|| ೧೬||

Adhikarana svedavidhiH (17) · Śloka 17

ಭವತಿ ಚಾತ್ರ- ನಿವಾತೇಽನ್ತರ್ಬಹಿಃಸ್ನಿಗ್ಧೋ ಜೀರ್ಣಾನ್ನಃ ಸ್ವೇದಮಾಚರೇತ್| ವ್ಯಾಧಿವ್ಯಾಧಿತದೇಶರ್ತ್ತುವಶಾನ್ಮಧ್ಯವರಾವರಮ್| ಕಫಾರ್ತೋ ರೂಕ್ಷಣಂ ರೂಕ್ಷೋ ರೂಕ್ಷಸ್ನಿಗ್ಧಂ ಕಫಾನಿಲೇ| ಆಮಾಶಯಗತೇ ವಾಯೌ ಕಫೇ ಪಕ್ವಾಶಯಾಶಿಶ್ರಿತೇ| ರೂಕ್ಷಪೂರ್ವಂ ತಥಾ ಸ್ನೇಹಪೂರ್ವಂ ಸ್ಥಾನಾನುರೋಧತಃ| ಅಲ್ಪಂ ವಙ್ಕ್ಷಣಯೋಃ ಸ್ವಲ್ಪಂ ದೃಙ್ಮುಷ್ಕಹೃದಯೇ ನ ವಾ| ಪದ್ಮೋತ್ಪಲಾದಿಭಿಃ ಸಕ್ತುಪಿಣ್ಡ್ಯಾ ವಾಽಽಚ್ಛಾದ್ಯ ಚಕ್ಷುಷೀ| ಶೀತೈರ್ಮುಕ್ತಾವಲೀಪದ್ಮಕುಮುದೋತ್ಪಲಭಾಜನೈಃ| ಮುಹುಃ ಕರೈಶ್ಚ ತೋಯಾರ್ದ್ರೈಃ ಸ್ವಿದ್ಯತೋ ಹೃದಯಂ ಸ್ಪೃಶೇತ್||೧೭||

ಭವತಿ ಚಾತ್ರೇತಿ ತನ್ತ್ರರೀತಿಃ| ನಿವಾತೇ ದೇಶೇ ಸ್ವೇದಮಾಚರೇತ್| ಕಿಮ್ಭೂತಃ ಅನ್ತಃಸ್ನೇಹಪಾನೇನ ಬಹಿಶ್ಚಾಭ್ಯಙ್ಗಾದಿನಾ ಸ್ನಿಗ್ಧಃ| ತಥಾ ಜೀರ್ಣಾನ್ನಃ| ಯಸ್ಯ ಹ್ಯಸ್ತನಮನ್ನಂ ಜೀರ್ಣಮ್| ಕಿಮ್ಭೂತಂ ಸ್ವೇದಮಾಚರೇದಿತ್ಯಾಹ-ವ್ಯಾಧೀತ್ಯಾದಿನಾ| ತೇನೈತದುಕ್ತಂ ಭವತಿ-ವ್ಯಾಧ್ಯಪೇಕ್ಷಯಾ, ವ್ಯಾಧಿತಾಪೇಕ್ಷಯಾ, ದೇಶಾಪೇಕ್ಷಯಾ, ೠತ್ವಪೇಕ್ಷಯಾ ಚ| ಯಥಾವಿಧ ಏವ ಯೋಗ್ಯೋ ಮಧ್ಯೋ ವಾ| ವರ ಉತ್ಕೃಷ್ಟೋ ವಾ ಅವರೋಽಲ್ಪೋ ವಾ ಸ್ವೇದಸ್ತಮಾಚರೇದಿತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ| ತಥಾ ಯಃ ಪುರುಷಃ ಕಫೇನಾರ್ತಃ ಸ ರೂಕ್ಷಃ ಸನ್ ಸ್ವೇದಮಾಚರೇತ್| ನ ತ್ವನ್ತರ್ಬಹಿಃಸ್ನಿಗ್ಧಃ| ಕಿಮ್ಭೂತಂ ಸ್ವೇದಮಾಹ-ರೂಕ್ಷಣಂ ಕಫಾರ್ತೇ ಸ್ವೇದಾದೌ ಸ್ನೇಹೋ ನ ಯೋಜ್ಯಃ| ನಾಪಿ ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ವೇದಃ| ತಥಾ ಕಫಾನಿಲೇ ವಾತಶ್ಲೇಷ್ಮಣಿ ರೂಕ್ಷಸ್ನಿಗ್ಧಂ ಸ್ವೇದಮಾಚರೇದ್ಯಃ ಕೇನಚಿದಂಶೇನ ರೂಕ್ಷಃ ಕೇನಚಿತ್ ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ತಮಿತಿ| ಅಥವಾ ಪರ್ಯಾಯೇಣ ರೂಕ್ಷಸ್ನಿಗ್ಧಮ್| ತಥಾ ಆಮಾಶಯಗತೇ ವಾಯೌ ಕಫೇ ಚ ಪಕ್ವಾಶಯಗತೇ ಯಥಾಸಙ್ಖ್ಯೇನ ರೂಕ್ಷಪೂರ್ವಂ ಸ್ನಿಗ್ಧಪೂರ್ವಂ ಚ ಸ್ವೇದಮಾಚರೇದಿತಿ ಸಮ್ಬಧ್ಯತೇ| ತೇನೈದುಕ್ತಂ ಭವತಿ-ಆಮಾಶಯಗತೇ ವಾಯಾವಾದೌ ರೂಕ್ಷಸ್ವೇದ ಆಚರಣೀಯಃ| ಪಶ್ಚಾತ್ ಸ್ನಿಗ್ಧಃ| ತಥಾ ಕಫೇ ಪಕ್ವಾಶಯಗತೇ ಆದೌ ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ವೇದಃ ಪಶ್ಚಾದ್ರೂಕ್ಷ ಇತಿ| ಕುತ ಏವಂ ನಿಯಮ ಇತ್ಯಾಹ-ಸ್ಥಾನಾನುರೋಧತಃ ವಾಯುರ್ಹ್ಯಾಮಾಶಯ ಆಗನ್ತುಃ| ತಚ್ಚ ಸ್ಥಾನಂ ಶ್ಲೇಷ್ಮಣಃ| ಅತಸ್ತದನುರೋಧಾತ್ ತತ್ರಾದೌ ರೂಕ್ಷಣಮೇವ ಯೋಜ್ಯಮ್| ಏತದ್ವಿಪರೀತಂ ಕಫೇ ಯೋಜ್ಯಮ್| ಅಲ್ಪಂ ವಙ್ಕ್ಷಣಯೋಃ ಸ್ವೇದಮಾಚರೇದಿತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ| ದೃಷ್ಟೌ ನೇತ್ರೇ ಮುಷ್ಕಹೃದಯಯೋಶ್ಚ ಸ್ವಲ್ಪಮತ್ಯನ್ತೇನಾಲ್ಪಂ ಸ್ವೇದಮಾಚರೇತ್| ನೈವ ವಾ ಸರ್ವಸರ್ವಿಕಯಾ ಹೃದಾದಿಷು ಸ್ವೇದಮಾಚರೇತ್| ತಥಾ ಪದ್ಮೋತ್ಪಲಾದಿಭಿಃ ಸ್ವಭಾವಶೀತೈಃ ಸಕ್ತುಪಿಣ್ಡ್ಯಾ ವಾ ಚಕ್ಷುಷೀ ಆಚ್ಛಾದ್ಯ ಸ್ವೇದಮಾಚರೇದಿತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ| ತಥಾ ಸರ್ವಸ್ಯ ಸ್ವಿದ್ಯತೋ ಮುಕ್ತಾವಲ್ಯಾದಿಭಿಃ ಶೀತಸಂಸ್ಕಾರೇಣ ಶೀತತರೈರ್ಹೃದಯಂ ಸಂಸ್ಪೃಶೇತ|| ೧೭||

Adhikarana samyaksvinnalakShaNaM tatra kRutya~jca (18) · Śloka 18

ಶೀತಶೂಲಕ್ಷಯೇ ಸ್ವಿನ್ನೋ ಜಾತೇಽಙ್ಗಾನಾಂ ಚ ಮಾರ್ದವೇ| ಸ್ಯಾಚ್ಛನೈರ್ಮೃದಿತಃ ಸ್ನಾತಸ್ತತಃ ಸ್ನೇಹವಿಧಿಂ ಭಜೇತ್||೧೮||

ಸ್ವೇದಸ್ಯ ಸಮ್ಯಗ್ಯೋಗಾತಿಯೋಗಲಕ್ಷಣಂ ಚಿಕಿರ್ಷುರಿದಮಾಹ-ಶೀತಶೂಲೇತ್ಯಾದಿ| ಶೀತೇ ಶೂಲೇ ಚ ಕ್ಷೀಯಮಾಣೇ ಮಾರ್ದವೇ ಚಾಙ್ಗಾನಾಂ ಜಾತೇ ಪುರುಷಃ ಸಮ್ಯಕ್ ಸ್ವಿನ್ನಃ ಸ್ಯಾದಿತಿ ಸಮ್ಯಗ್ಯೋಗಃ| ಏವಂವಿಧೇ ಲಕ್ಷಣೇಽಧಿಗತೇಽನನ್ತರಂ ಪುರುಷೋ ಮೃದಿತಃ ಸ್ನಾತಃ ಸನ್ ಉಷ್ಣೋದಕೋಪಚಾರೀತ್ಯಾದಿಕಂ ಸ್ನೇಹವಿಧಿಂ ಭಜೇತ್|| ೧೮||

Adhikarana svedAtiyogalakShaNantatropacArashca (19) · Śloka 19

ಪಿತ್ತಾಸ್ರಕೋಪತೃಣ್ಮೂರ್ಚ್ಛಾಸ್ವರಾಙ್ಗಸದನಭ್ರಮಾಃ| ಸನ್ಧಿಪೀಡಾಜ್ವರಃ ಶ್ಯಾವರಕ್ತಮಣ್ಡಲದರ್ಶನಮ್| ಸ್ವೇದಾತಿಯೋಗಾಚ್ಛರ್ದಿಶ್ಚ ತತ್ರ ಸ್ತಮ್ಭನಮೌಷಧಮ್| ವಿಷಕ್ಷಾರಾಗ್ನ್ಯತೀಸಾರಚ್ಛರ್ದಿಮೋಹಾತುರೇಷು ಚ||೧೯||

ಸ್ವೇದಸ್ಯಾಽತಿಯೋಗಾತ್ತು ಪಿತ್ತಾಸ್ರಕೋಪಾದಯೋ ಭವನ್ತಿ| ಸದನಶಬ್ದಃ ಸ್ವರಾಙ್ಗಾಭ್ಯಾಂ ಸಮ್ಬಧ್ಯತೇ| ಶ್ಯಾವಾನಿ ರಕ್ತಾನಿ ಚ ಮಣ್ಡಲಾನ್ಯಗ್ರತ ಆತುರಃ ಪಶ್ಯತಿ| ತತ್ರ ಸ್ವೇದಾತಿಯೋಗರೋಗೋದ್ಭವೇ ವಕ್ಷ್ಯಮಾಣಂ ಸ್ತಮ್ಭನಮೌಷಧಂ ಭವತಿ| ನ ಕೇವಲಂ ಸ್ವೇದಾತಿಯೋಗೇ ಸ್ತಮ್ಭನಮೌಷಧಂ ಯಾವದ್ವಿಷಾದ್ಯಾತುರೇಽಪಿ ಸ್ತಮ್ಭನಮೌಷಧಮ್| ಆತುರಗ್ರಹಣಮೇತದ್ರೋಗಪ್ರಸಕ್ತ್ಯುಪಲಕ್ಷಣಾರ್ಥಮ್| ತಥಾ ಚಾಮಾತಿಸಾರೇ ಸ್ತಮ್ಭನಸ್ಯಾಪಥ್ಯತ್ವಂ ವಕ್ಷ್ಯತಿ|

Adhikarana svedana-stamBana-sAmAnyalakShaNam (20) · Śloka 20

ಸ್ವೇದನಂ ಗುರು ತೀಕ್ಷ್ಣೋಷ್ಣಂ ಪ್ರಾಯಃ ಸ್ತಮ್ಭನಮನ್ಯಥಾ| ದ್ರವಸ್ಥಿರಸರಸ್ನಿಗ್ಧರೂಕ್ಷಸೂಕ್ಷ್ಮಂ ಚ ಭೇಷಜಮ್| ಸ್ವೇದನಂ ಸ್ತಮ್ಭನಂ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣರೂಕ್ಷಸೂಕ್ಷ್ಮಸರದ್ರವಮ್| ಪ್ರಾಯಸ್ತಿಕ್ತಂ ಕಷಾಯಂ ಚ ಮಧುರಂ ಚ ಸಮಾಸತಃ||೨೦||

ಸ್ವೇದನಮಿತ್ಯಾದಿನಾ ಸ್ವೇದನಸ್ತಮ್ಭನಯೋಃ ಸಾಮಾನ್ಯೇನ ಲಕ್ಷಣಂ ಕರೋತಿ| ಯದ್ ಗುರು ತೀಕ್ಷ್ಣಮುಷ್ಣಂ ಚ ತತ್ಸರ್ವಂ ಸ್ವೇದನಂ ಭವತಿ| ಅತೋಽನ್ಯಥೈತದ್ವಿಪರ್ಯಯೇಣ ಲಘು ಮನ್ದಂ ಶೀತಂ ಚ ಸರ್ವಂ ಸ್ತಮ್ಭನಂ ಭವತಿ| ತಥಾ ದ್ರವಾತಿಯುಕ್ತಂ ಭೇಷಜಂ ಸ್ವೇದನಮ್| ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣತ್ವಾದಿಯುಕ್ತಂ ಸ್ತಮ್ಭನಂ ಸರರೂಕ್ಷಸೂಕ್ಷ್ಮದ್ರವಾಣಾಂ ಸಂಸ್ಕಾರಯೋಗಾದಿವಶೇನೋಭಯರೂಪತ್ವಮ್| ತಥಾ ಯತ್ಕಿಞ್ಚಿನ್ಮಧುರಂ ತಿಕ್ತಂ ಕಷಾಯಂ ಚ ತತ್ ಸ್ತಮ್ಭನಮ್| ಪ್ರಾಯೋಗ್ರಹಣಂ ಕ್ವಚಿತ್ ವ್ಯಭಿಚಾರಪ್ರದರ್ಶರ್ನಾರ್ಥಮಿತಿ ಸಮಾಸತಃ ಸಙ್ಕ್ಷೇಪತಃ ಸ್ತಮ್ಭನಲಕ್ಷಣಮ್|

Adhikarana samyakstamBitAtistamBitalakShaNAni (21) · Śloka 21

ಸ್ತಮ್ಭಿತಃ ಸ್ಯಾದ್ಬಲೇ ಲಬ್ಧೇ ಯಥೋಕ್ತಾಮಯಸಙ್ಕ್ಷಯಾತ್| ಸ್ತಮ್ಭತ್ವಕ್ಸ್ನಾಯುಸಙ್ಕೋಚಕಮ್ಪಹೃದ್ವಾಗ್ಧನುಗ್ರಹೈಃ| ಪಾದೌಷ್ಠತ್ವಕ್ಕರೈಃ ಶ್ಯಾವೈರತಿಸ್ತಮ್ಭಿತಮಾದಿಶೇತ್||೨೧||

ಅನನ್ತರಂ ಪ್ರಾಸಙ್ಗಿಕಸ್ಯ ಸ್ತಮ್ಭನಸ್ಯ ಸಮ್ಯಗ್ಯೋಗಾತಿಯೋಗಲಕ್ಷಣಮುಚ್ಯತೇ-ಸ್ತಮ್ಭಿತ ಇತ್ಯಾದಿ| ಬಲೇ ಲಬ್ಧೇ ಸ್ತಮ್ಭ್ಯಾನಾಂ ಚಾಮಯಾನಾಂ ಪರಿಕ್ಷಯೇ ಸ್ತಮ್ಭನಸಮ್ಯಗ್ಯೋಗೋ ವಿಜ್ಞೇಯಃ| ಅಙ್ಗಸ್ತಮ್ಭತ್ವಕ್ಸಙ್ಕೋಚಾದಿಭಿಃ ಸ್ತಮ್ಭನಾತಿಯೋಗೋ ವಿಜ್ಞೇಯಃ|| ೨೧||

Adhikarana asvedyAsteShAmevAtyayike mRudusvedavidhishca (22) · Śloka 22

ನ ಸ್ವೇದಯೇದತಿಸ್ಥೂಲರೂಕ್ಷದುರ್ಬಲಮೂರ್ಚ್ಛಿತಾನ್| ಸ್ತಮ್ಭನೀಯಕ್ಷತಕ್ಷೀಣಕ್ಷಾಮಮದ್ಯವಿಕಾರಿಣಃ| ತಿಮಿರೋದರವೀಸರ್ಪಕುಷ್ಠಶೋಷಾಢ್ಯರೋಗಿಣಃ| ಪೀತದುಗ್ಧದಧಿಸ್ನೇಹಮಧೂನ್ ಕೃತವಿರೇಚನಾನ್| ಭ್ರಷ್ಟದಗ್ಧಗುದಗ್ಲಾನಿಕ್ರೋಧಶೋಕಭಯಾರ್ದಿತಾನ್| ಕ್ಷುತ್ತೃಷ್ಣಾಕಾಮಲಾಪಾಣ್ಡುಮೇಹಿನಃ ಪಿತ್ತಪೀಡಿತನ್| ಗರ್ಭಿಣೀ ಪುಷ್ಪಿತಾಂ ಸೂತಾಂ ಮೃದು ವಾತ್ಯಯಿಕೇ ಗದೇ||೨೨||

ನ ಸ್ವೇದಯೇದಿತ್ಯಾದಿನಾ ಸ್ವೇದಪ್ರತಿಷೇಧ ಉಚ್ಯತೇ| ಯಃ ಸ್ತಮ್ಭನೀಯತ್ವೇನೋಕ್ತಃ ಸ ನ ಸ್ವೇದ್ಯಃ| ಮದ್ಯವಿಕಾರೋ ಮದಾತ್ಯಯೋಕ್ತೋ ಧ್ವಂಸಕವಿಕ್ಷಯಾದಿಃ| ಆಢ್ಯರೋಗೋ ವಾತಶೋಣಿತಮ್| ಪೀತಾ ದುಗ್ಧಾದಯೋ ಯೈಸ್ತತ್ಕಾಲಮಜೀರ್ಣೇ ದುಗ್ಧಾದೌ ಸ್ವೇದೋ ವರ್ಜನೀಯಃ| ಕೃತವಿರೇಚನಸ್ಯಾಬಲಲಾಭಾತ್ ಸ್ವೇದೋ ನ ಯೋಜ್ಯಃ| ತಥಾ ಭ್ರಷ್ಟಗುದಾನ್ ದಗ್ಧಗುದಾಂಶ್ಚ ಕ್ಷಾರಾದಿನಾ ನ ಸ್ವೇದಯೇತ್| ಅತಿಸ್ಥೂಲಾದಯಃ ಸೂತಾನ್ತಾಃ ನ ಸ್ವೇದ್ಯಾ ಇತಿ ಯದ್ಯಪ್ಯುಕ್ತಂ ತಥಾಪ್ಯಾತ್ಯಯಿಕೇ ವಿಷೂಚಿಕಾದೌ ಸ್ವೇದಾರ್ಹೇ ಗದೇ ಅತಿಸ್ಥೂಲಾದೀನ್ ಮೃದು ಸ್ವೇದಯೇತ್|| ೨೨||

Adhikarana svedyaH (23) · Śloka 23

ಶ್ವಾಸಕಾಸಪ್ರತಿಶ್ಯಾಯಹಿಧ್ಮಾಧ್ಮಾನವಿಬನ್ಧಿಷು| ಸ್ವರಭೇದಾನಿಲವ್ಯಾಧಿಪಕ್ಷಾಘಾತಾಪತಾನಕೇ| ಅ~ಹ್ಗ್ಗಮರ್ದಕಟೀಪಾಱ್ಶ್ವಪೃಷ್ಠಕುಕ್ಷಿಹನುಗ್ರಹೇ| ಮಹತ್ತ್ವೇ ಮುಷ್ಕಯೋಃ ಖಲ್ಯಾಮಾಯಾಮೇ ವಾತಕಣ್ಟಕೇ| ಮೂತ್ರಕೃಚ್ಛ್ರಾರ್ಬುದಗ್ರನ್ಥಿಶುಕ್ರಾಘಾತಾಢ್ಯಮಾರುತೇ| ವೇಪಥುಶ್ವಯಥುಸ್ವಾಪಸ್ತಮ್ಭಜೃಮ್ಭಾಙ್ಗಗೌರವೇ| ಕರ್ಣಮನ್ಯಾಶಿರಃ ಕೋಷ್ಠಜಙ್ಘಾಪಾದೋರುರುಕ್ಷು ಚ| ಸ್ವೇದಂ ಯಥಾಯಥಾಂ ಕುರ್ಯಾತ್ತದೌಷಧವಿಭಾಗತಃ||೨೩||

ಶ್ವಾಸಕಾಸಾದಯಸ್ತ್ವವಶ್ಯಂ ಸ್ವೇದ್ಯಾಃ| ಏಷಾಂ ಶ್ವಾಸಕಾಸಾದೀನಾಂ ಯಥಾಯಥಂ ಸ್ವೇದಂ ಕುರ್ಯಾತ್| ಕಥಂ ಆಹ-ತದೌಷಧವಿಭಾಗತಃ| ತೇನೈತದುಕ್ತಂ ಭವತಿ-ಯದಾ ಶ್ವಾಸೇ ಸ್ವೇದ ಉಪಯುಜ್ಯತೇ ತದಾ ಶ್ವಾಸೋಕ್ತೈರೇವೌಷಧೈಃ ಸ್ವೇದ ಉಪಯೋಜ್ಯಃ| ಏವಂ ಕಾಸಾದೀನಾಮಪಿ ಸ್ವೈಃ ಸ್ವೈರೌಷಧೈರ್ವಾಚ್ಯಮ್| ಗ್ರಹಶಬ್ದಸ್ಯ ಕಟ್ಯಾದಿಭಿಃ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ| ಶುಕ್ರಾಘಾತಃ ಶುಕ್ರರೋಧಃ| ರುಕ್ಶಬ್ದಸ್ಯ ಕರ್ಣಾದಿಭಿಃ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ|| ೨೩||

Adhikarana svedanottaravidhiH (24) · Śloka 24

ಸ್ವಿನ್ನೋಽನ್ನಂ ಪಥ್ಯಮಶ್ನೀಯಾದ್ ದೋಷರೋಗಾನುರೋಧತಃ| ತದಹಃ ಸ್ವಿನ್ನಸರ್ವಾಙ್ಗೋ ವ್ಯಾಯಾಮಂ ಸುತರಾಂ ತ್ಯಜೇತ್||೨೪||

ಏತೇಷು ಚ ಸ್ವೇದ್ಯೇಷು ವ್ಯಾಧಿಷು ಸ್ವಿನ್ನಃ ಸನ್ ಪಥ್ಯಮನ್ನಮಶ್ನೀಯಾದಿತ್ಯರ್ಥಃ| ತಥಾ ಯಶ್ಚ ಜೇನ್ತಾಕಾದಿನಾ ಸರ್ವಾಙ್ಗಸ್ವಿನ್ನಃ ಸನ್ ತದಹಃ ಸ್ವೇದೋಪಯೋಗದಿವಸಮೇಕಂ ಸುತರಾಂ ವ್ಯಾಯಾಮಂ ವರ್ಜಯೇತ್| ಅನ್ಯೇಷ್ವಪ್ಯಹಸ್ಸು ಆಬಲಲಾಭಾದ್ ವ್ಯಾಯಾಮತ್ಯಾಗಪ್ರದರ್ಶನಾರ್ಥಂ ಸುತರಾಂ ಗ್ರಹಣಮ್|

Adhikarana samyaksvinnalakShaNaM (25) · Śloka 25

ಅಗ್ನೇರ್ದೀಪ್ತಿಂ ಮಾರ್ದವಂ ತ್ವಕ್ಪ್ರಸಾದಂ ಭಕ್ತಶ್ರದ್ಧಾಂ ಸ್ರೋತಸಾಂ ನಿರ್ಮಲತ್ವಮ್| ಕುರ್ಯಾತ್ ಸ್ವೇದೋ ಜಾಡ್ಯತನ್ದ್ರಾಪಹಾರಂ ಸ್ತಬ್ಧಾನ್ ಸನ್ಧೀಂಶ್ಚೇಷ್ಟಯತ್ಯಾಶು ಚಾಸ್ಯ||೨೫||

ಅಗ್ನೇರಿತ್ಯಾದಿನಾ ಸ್ವೇದಪ್ರಭಾವಕಥನಮ್| ಸರ್ವಃ ಸ್ವೇದೋಽಗ್ನಿದೀಪ್ತ್ಯಾದಿಕಂ ಕುರ್ಯಾತ್ತಥಾ ಜಾಡ್ಯಾಪಹಾರಂ ತನ್ದ್ರಾಪಹಾರಂ ಚ ಸ್ವೇದಃ ಕುರ್ಯಾದಿತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ| ತಥಾ ಸ್ತಬ್ಧಾನ್ ವಾತಾದಿನಾ ಕೂರ್ಪರಾದೀನ್ ಸ್ವೇದ ಆಶ್ವೇವ ಚೇಷ್ಟಯತಿ ಕ್ರಿಯಾಸು ವ್ಯಾಪಾರಯತೀತ್ಯರ್ಥಃ|| ೨೫||

Adhikarana snehottarasvedasya Palam (26-27) · Śloka 27

ಸ್ನೇಹಕ್ಲಿನ್ನಾಃ ಕೋಷ್ಠಗಾ ಧಾತುಗಾ ವಾ| ಸ್ರೋತೋಲೀನಾ ಯೇ ಚ ಶಾಖಾಸ್ಥಿಸಾಂಸ್ಥಾಃ| ದೋಷಾಃ ಸ್ವೇದೈಸ್ತೇ ದ್ರವ್Zಇಕೃತ್ಯ ಕೋಷ್ಠಂ ನೀತಾಃ ಸಮ್ಯಕ್ ಶುದ್ಧಿಭಿರ್ನಿರ್ಹ್ನಿಯನ್ತೇ||೨೬|| ಇತಿ ಶ್ರೀವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸ್ಯ ಸೂನೋರ್ವಾಗ್ಭಟಸ್ಯ ಕೃತೌ ಅಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಸೂತ್ರಸ್ಥಾನೇ ಸ್ವೇದವಿಧಿರ್ನಾಮ ಷಡ್ವಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೨೭||

ಸ್ನೇಹೇತ್ಯಾದಿನಾಽಧ್ಯಾಯಮುಪಸಂಹರನ್ನುತ್ತರಾಧ್ಯಾಯಸ್ಯೋಪೋದ್ಘಾತಂ ಕರೋತ್ಯಸ್ಮಿನ್ ಪ್ರಸಙ್ಗೇ ಸ್ವೇದಃ ಕಿಮರ್ಥಮುಕ್ತ ಇತಿ ಚಾಹ-ಸ್ನೇಹಕ್ಲಿನ್ನಾ ಇತ್ಯಾದಿ| ಯೇ ದೋಷಾ ವಾತಾದಯಃ ಕೋಷ್ಠೇ ಮಹಾಸ್ರೋತಸಿ ಸ್ಥಿತಾ ಧಾತುಷು ವಾ ರಕ್ತಾದಿಷು ಗತಾಃ ಸ್ವೇಭ್ಯಃ ಸ್ಥಾನೇಭ್ಯಸ್ತಥಾ ಯೇ ಸ್ರೋತಃ ಸಂಲೀನಾಸ್ತಥಾ ಯೇ ಚ ಶಾಖಾಸ್ಥಿಷು ಬಾಹ್ವಾದಿನಲಿಕಾಸ್ಥಿಷು ಸ್ಥಿತಾಸ್ತೇ ಸರ್ವೇ ಅನನ್ತರೋಕ್ತಪ್ರಕಾರಾವಹಿತೇನ ಸ್ನೇಹಕ್ಲಿನ್ನಾಃ ಸ್ರುತಿಯೋಗ್ಯತ್ವಮಾಪಾದಿತಾಃ ಸನ್ತೋ ಯಥೋಕ್ತೇನ ಸ್ವೇದೇನ ದ್ರವೀಕೃತ್ಯ ಶಾಖಾದಿಭ್ಯಃ ಕೋಷ್ಠಂ ನೀತಾಃ ತತಃ ಕೋಷ್ಠಾದ್ ವಕ್ಷ್ಯಮಾಣಾದಿಭಿಃ ಶುದ್ಧಿಭಿರ್ನಿರ್ಹ್ನಿಯನ್ತೇ| ಶಾಖಾಸ್ಥಿಗ್ರಹಣಂ ತತ್ಸ್ಥೇಷು ದೋಷೇಷ್ವತ್ಯನ್ತಸ್ವೇದಯೋಗ್ಯತಾಪ್ರತಿಪತ್ತ್ಯರ್ಥಮ್| ಅಥವಾ ಧಾತುಗಾ ಯೇ ವೃದ್ಧ್ಯಾ ಕೋಷ್ಠಾದ್ ಧಾತುಷು ಗತಾಃ| ಶಾಖಾಸ್ಥಾ ಯೇ ಧಾತುಷ್ವೇವ ಸ್ಥಿತಾಃ ಕೋಪಂ ಯಾತಾಃ| ಅತ್ರಾಪ್ಯಸ್ಥಿಗ್ರಹಣಂ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯಾರ್ಥಮ್| ತಸ್ಮಾದನೇನ ಸ್ವೇದಸ್ಯ ದೋಷಾಣಾಂ ದ್ರವೀಕೃತ್ಯ ಕೋಷ್ಠಾನಯನಂ ಪ್ರಯೋಜನಮುಕ್ತಮ್|| ೨೬|| ಇತಿ ಶ್ರೀಮನ್ಮಹಾಮಹೋಪಾಧ್ಯಾಯೇನ್ದುವಿರಚಿತಾಯಾಮ್ ಅಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹವ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಶಶಿಲೇಖಾಯಾಂ ಸೂತ್ರಸ್ಥಾನೇ ಷಡ್ವಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ