Adhikarana athAbhiShyandapratishShedho nAmaikonaviMsho~adhyAyaH - pratij~jA (1) · Śloka 1
ਅਥਾਤੋਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਪ੍ਰਤਿਸੇਧਂ ਨਾਮਾਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ||੧||
अथातोऽभिष्यन्दप्रतिषेधं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
ਉਕ੍ਤੇਭ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਾਕ੍ਸਿਰੋਗੇਭ੍ਯੋਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਧਾਨ੍ਯਾਤ੍ਪਥਕ੍ਚਿਕਿਤ੍ਸਾਂ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਯਿਤੁਮਧ੍ਯਾਯ ਆਰਭ੍ਯਤੇ||੧||
Adhikarana pUrvarUpAvasthAyAM cikitsA (2) · Śloka 2
ਅਥ ਖਲੁ ਸਰ੍ਵਾਕ੍ਸਿਰੋਗਾਣਾਂ ਪੂਰ੍ਵਰੂਪ ਏਵ ਸ਼ਿਰੋਵਿਰੇਕਕਵਲਧੂਮੋਪਵਾਸਾਨਾਸੇਵੇਤਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਮਾਰੁਤੋਦ੍ਰੇਕਾਤ੍||੨||
अथ खलु सर्वाक्षिरोगाणां पूर्वरूप एव शिरोविरेककवलधूमोपवासानासेवेतान्यत्र मारुतोद्रेकात्||२||
🔊 Audio coming soon
ਅਥੇਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਸਾਮਾਨ੍ਯੇਨ ਸਰ੍ਵਕ੍ਸਿਰੋਗਾਣਾਮਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਾਧਿਮਨ੍ਥਾਦੀਨਾਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਾ| ਸਰ੍ਵਾਕ੍ਸਿਰੋਗਾਣਾਂ ਪੂਰ੍ਵਰੂਪਦੜ੍ਸਨ ਏਵ ਸ਼ਿਰੋਵਿਰੇਕਾਦਿਕਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍| ਕਿਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ? ਅਪਿ ਤੁ ਮਾਰੁਤੋਦ੍ਰੇਕਾਦਨ੍ਯਤ੍ਰ||੨||
Adhikarana vAtAbhiShyandAdhimanthayoshcikitsA - candanAdibiDAlakaH (3) · Śloka 3
ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਤੁ ਚਨ੍ਦਨਮਰਿਚਪਤ੍ਰੈਲਾਸ੍ਵਰ੍ਣਗੈਰਿਕਤਗਰਰਸਾਞ੍ਜਨਲਵਣਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵੈਰ੍ਵਿਡਾਲਕਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍||੩||
सर्वत्र तु चन्दनमरिचपत्रैलास्वर्णगैरिकतगररसाञ्जनलवणयष्ट्याह्वैर्विडालकं कुर्यात्||३||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਚਨ੍ਦਨਾਦਿਨਾ ਵਿਡਾਲਕੋ ਬਹਿਰ੍ਲੇਪੋ ਹਿਤਃ| ਨਵਤਾਯਾਮਞ੍ਜਨਪ੍ਰਤਿਸੇਧਾਤ੍||੩||
Adhikarana biDAlakAntarANi (4) · Śloka 4
ਤਥਾ ਦਾਰ੍ਵਿਤੁਤ੍ਥਹਰੀਤਕੀਭਿਰ੍ਵਾਤਪਿਤ੍ਤੇ| ਕਫੇ ਤੁ ਹਰੀਤਕੀਨਾਗਰਰਸਾਞ੍ਜਨਸ੍ਵਰ੍ਣਗੈਰਿਕੈਃ| ਅਪਿ ਚ ਕੁਸ੍ਠਮਿਸਿਪਿਪ੍ਪਲੀਚਨ੍ਦਨੋਤ੍ਪਲੈਰ੍ਵਿਡਾਲਕੋ ਵੇਦਨਾਘ੍ਨਃ| ਮੁਸ੍ਤਾਗਰੁਚਨ੍ਦਨੈਃ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਯੁਤੈਃ ਸ਼ੂਲਦਾਹਰਾਗਘ੍ਨਃ| ਸੈਨ੍ਧਵਾਗਰੁਤ੍ਰਿਜਾਤਕਤ੍ਰਿਕਟੁਕਸ੍ਵਰ੍ਣਗੈਰਿਕਕੁਸ੍ਠਤਗਰਸ਼ੈਲੇਯਕੈਃ ਸ਼ੂਲਸ਼੍ਵਯਥੁਦਾਹਰਾਗਨੁਤ੍||੪||
तथा दार्वितुत्थहरीतकीभिर्वातपित्ते| कफे तु हरीतकीनागररसाञ्जनस्वर्णगैरिकैः| अपि च कुष्ठमिसिपिप्पलीचन्दनोत्पलैर्विडालको वेदनाघ्नः| मुस्तागरुचन्दनैः क्षौद्रयुतैः शूलदाहरागघ्नः| सैन्धवागरुत्रिजातकत्रिकटुकस्वर्णगैरिककुष्ठतगरशैलेयकैः शूलश्वयथुदाहरागनुत्||४||
🔊 Audio coming soon
ਦਾਰ੍ਵ੍ਯਾਦਿਭਿਰ੍ਵਿਡਾਲਕੋ ਵਾਤਪਿਤ੍ਤੇ ਯੋਜ੍ਯਃ| ਹਰੀਤਕ੍ਯਾਦਿਭਿਃ ਕਫੇ| ਅਪਿ ਚੇਤਿ ਸਾਧਾਰਣਸਮੁਚ੍ਚਯਾਯ| ਕੁਸ੍ਠਮੁਸ੍ਤਾਸੈਨ੍ਧਵਾਦਯਸ੍ਤ੍ਰਯੋ ਵਿਡਾਲਕਾਃ ਸੁਬੋਧਾਃ| ਮਿਸਿਃ ਸ਼ਤਪੁਸ੍ਪਾ|| ੪||
Adhikarana netrAvacUrNanAni (5) · Śloka 5
ਸ਼ਿਗ੍ਰੁਫਲਮਨੋਹ੍ਵਾਸ਼ਾਬਰਲੋਧ੍ਰੈਃ ਕ੍ਰਮਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਪ੍ਰਵਦ੍ਧੈਃ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ੍ਣਰਜੋਭਿਃ ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਤਾਨ੍ਤਵਸ੍ਥੈਰ੍ਨਯਨਮਵਚੂਰ੍ਣਯੇਤ੍| ਸ਼੍ਵੇਤਲੋਧ੍ਰਤ੍ਵਚਂ ਬਹਿਰ੍ਵਿਲਿਖਿਤਾਂ ਨਿਮ੍ਬਪਤ੍ਰਕਲ੍ਕੇਨ ਪ੍ਰਦਿਗ੍ਧਾਂ ਪੁਟਪਾਕੇ ਵਿਪਕ੍ਵਾਮਰ੍ਧਪਲੋਨ੍ਮਿਤਾਂ ਮਰਿਚਚਤੁਸ੍ਟਯਯੁਕ੍ਤਾਂ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ੍ਣਰਜੀਕਤਾਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਬਦ੍ਧਾਮਕ੍ਸ੍ਣਯਵਕਿਰੇਤ੍| ਏਤਦਵਗੁਣ੍ਠਨਂ ਸ਼ੂਲਦਾਹਾਸ਼੍ਰੁਸ਼੍ਵਯਥੁਕਣ੍ਡੂਸਾਪਾਕਕ੍ਲੇਦੋਪਦੇਹਹਰਮ੍| ਤਯੈਵ ਚ ਪੋਟ੍ਟਲਿਕਯਾਸ਼੍ਚ੍ਯੋਤਨਕਾਲੇਵਨ੍ਤਿਸੋਮਾਪ੍ਲੁਤਯਾਸ਼੍ਚ੍ਯੋਤਯੇਤ੍| ਪੂਰ੍ਵਵਦ੍ਵਾ ਲੋਧ੍ਰਵਲ੍ਕਲਕਲ੍ਕਮੁਪਸ੍ਕਤਂ ਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਮੇਵ ਮਰਿਚਦ੍ਵਯੇਨ ਮਨਸ਼੍ਸ਼ਿਲਾਪਾਦੇਨਾਸ੍ਟਾਂਸ਼ਕੈਸ਼੍ਚ ਯਸ੍ਟੀਮਧੁਕਸ਼ਤਪੁਸ੍ਪਾਞ੍ਜਨੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਯੇਤ੍| ਅਪਿ ਚ- ਆਰਣ੍ਯਾਸ਼੍ਛਗਣਰਸੇ ਪਟਾਵਬਦ੍ਧਾਃ ਸੁਸ੍ਵਿਨ੍ਨਾ ਨਖਵਿਤੁਸੀਕਤਾਃ ਕੁਲਾਤ੍ਥਾਃ| ਤਚ੍ਚੂਰ੍ਣਂ ਸਕਦਵਚੂਰ੍ਣਨਾਨ੍ਨਿਸ਼ੀਥੇ ਨੇਤ੍ਰਾਣਾਂ ਵਿਧਮਤਿ ਸਦ੍ਯ ਏਵ ਕੋਪਮ੍||੫||
शिग्रुफलमनोह्वाशाबरलोध्रैः क्रमाच्चतुर्गुणप्रवृद्धैः श्लक्ष्णरजोभिः सूक्ष्मतान्तवस्थैर्नयनमवचूर्णयेत्| श्वेतलोध्रत्वचं बहिर्विलिखितां निम्बपत्रकल्केन प्रदिग्धां पुटपाके विपक्वामर्धपलोन्मितां मरिचचतुष्टययुक्तां श्लक्ष्णरजीकृतां वस्त्रबद्धामक्ष्णयवकिरेत्| एतदवगुण्ठनं शूलदाहाश्रुश्वयथुकण्डूषापाकक्लेदोपदेहहरम्| तयैव च पोट्टलिकयाऽऽश्च्योतनकालेऽवन्तिसोमाप्लुतयाऽऽश्च्योतयेत्| पूर्ववद्वा लोध्रवल्कलकल्कमुपस्कृतं तन्मात्रमेव मरिचद्वयेन मनश्शिलापादेनाष्टांशकैश्च यष्टीमधुकशतपुष्पाञ्जनैर्युक्तं प्रकल्पयेत्| अपि च- आरण्याश्छगणरसे पटावबद्धाः सुस्विन्ना नखवितुषीकृताः कुलात्थाः| तच्चूर्णं सकृदवचूर्णनान्निशीथे नेत्राणां विधमति सद्य एव कोपम्||५||
🔊 Audio coming soon
ਸ਼ਿਗ੍ਰੁਫਲਾਦਿਚੂਰ੍ਣਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਬਦ੍ਧਂ ਨੇਤ੍ਰਾਵਚੂਰ੍ਣਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍| ਸ਼ਿਗ੍ਰੁਫਲੇਭ੍ਯਸ੍ਤੁ ਤੁਲਯਾਵਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਾ ਮਨਸ਼੍ਸ਼ਿਲਾ| ਤਤਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਃ ਸ਼ਾਬਰਲੋਧ੍ਰ ਇਤਿ ਕ੍ਰਮਾਰ੍ਥਃ| ਲੋਧ੍ਰਤ੍ਵਚੋ ਯਥੋਕ੍ਤਵਿਧਿਨਾ ਪਕ੍ਵਾਯਾ ਅਰ੍ਧਪਲਂ ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਮਰਿਚਫਲਾਨੀਤ੍ਯੇਤਚ੍ਛ੍ਲਕ੍ਸ੍ਣਚੂਰ੍ਣਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾਕ੍ਸਿਣ੍ਯਵਕਿਰੇਤ੍| ਅਵਗੁਣ੍ਠਨਮਾਚ੍ਛਾਦਨਚੂਰ੍ਣਮਕ੍ਸ੍ਣਃ| ਤਯੈਵ ਚ ਪੋਟ੍ਟਲਿਕਯਾਵਨ੍ਤਿਸੋਮੇ ਕਾਞ੍ਜਿਕੇ ਆਪ੍ਲੁਤਯਾ ਆਸ਼੍ਚ੍ਯੋਤਨਕਾਲ ਇਤ੍ਯਭਿਨਵੇ ਕਾਲੇ ਏਸ੍ਵੇਵ ਰੋਗੇਸ੍ਵਾਸ਼੍ਚ੍ਯੋਤਨਮ੍| ਅਥਵਾ ਲੋਧ੍ਰਸ੍ਯ ਵਲ੍ਕਲਂ ਤ੍ਵਕ੍ ਪੂਰ੍ਵਵਦੁਪਸ੍ਕਤਂ ਬਹਿਰ੍ਲੇਖਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਮ੍ਬਪਤ੍ਰਕਲ੍ਕਲੇਪਨਾਦਨਨ੍ਤਰਂ ਪੁਟਪਾਕੇਨ ਸ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍| ਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਮਿਤ੍ਯਰ੍ਧਪਲੋਨ੍ਮਿਤਮ੍| ਮਰਿਚਫਲਦ੍ਵਯੇਨ ਮਨਸ਼੍ਸ਼ਿਲਾਯਾਸ਼੍ਚ ਪਾਦੇਨਾਰ੍ਧਕਰ੍ਸੇਣ ਯਸ੍ਟ੍ਯਾਦਿਭਿਸ਼੍ਚਾਸ੍ਟਾਂਸ਼ਕੈਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਸ਼ਾਣਪ੍ਰਮਾਣੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਮ੍| ਪੂਰ੍ਵਵਦਿਤਿ ਚੂਰ੍ਣਮਵਕਿਰਣੇ ਆਸ਼੍ਚ੍ਯੋਤਨੇ ਚ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਯੇਤ੍| ਅਪਿ ਚੇਤਿ ਸਮੁਚ੍ਚਯੇ| ਆਰਣ੍ਯਾਃ ਕੁਲਤ੍ਥਾ ਅਕ੍ਸਿਭੇਸਜਾਖ੍ਯਾਃ ਪਟੇ ਬਦ੍ਧਾਃ ਛਗਣਰਸੇ ਗੋਮਯਸ੍ਯ ਰਸੇ ਸੁਸ੍ਵਿਨ੍ਨਾ ਅਨੁ ਚ ਨਖੈਰ੍ਵਿਤੁਸੀਕਤਾ ਯੇ ਤੇਸਾਂ ਚੂਰ੍ਣਂ ਨਿਸ਼ੀਥੇ ਰਾਤ੍ਰੌ ਸਕਦੇਕਵਾਰਮੇਵਾਵਚੂਰ੍ਣਨਾਦਵਕਿਰਣਾਤ੍ ਸਦ੍ਯ ਏਵ ਨੇਤ੍ਰਾਣਾਂ ਕੋਪਮਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਂ ਵਿਧਮਤਿ ਨਾਸ਼ਯਤਿ||੫||
Adhikarana netre AScyotanam (6) · Śloka 6
ਅਥ ਦਾਰੁਹਰਿਦ੍ਰਾਪਲਮੁਦਕਾਰ੍ਧਪ੍ਰਸ੍ਥੇਨਾਸ੍ਟਾਂਸ਼ਸ਼ੇਸਿਤਂ ਕ੍ਵਥਿਤਂ ਮਾਕ੍ਸਿਕਯੁਕ੍ਤਮਾਸ਼੍ਚ੍ਯੋਤਨਂ ਕੁਰ੍ਵੀਤ| ਏਵਂ ਚਾਨੁਪਸ਼ਮੇ ਵਾਤਾਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਿਨਮਾਦਾਵੇਵ ਜਾਙ੍ਗਲਰਸੈਰ੍ਭੋਜਯਿਤ੍ਵਾ ਦਸ਼ਮੂਲਰਾਸ੍ਨਾਤ੍ਰਿਫਲਾਕ੍ਵਾਥੇਨ ਜੀਵਨੀਯਕਲ੍ਕੇਨ ਚ ਪਯੋਯੁਤਂ ਸਿਦ੍ਧਮਿਤਰਦ੍ਵਾ ਪੁਰਾਣਸਰ੍ਪਿਃ ਪਾਯਯੇਤ੍| ਆਸ਼੍ਚ੍ਯੋਤਨਞ੍ਜਾਸ੍ਯੈਰਣ੍ਡਮੂਲਪਲ੍ਲਵੈਃ ਸ਼੍ਰਤਮਜਾਕ੍ਸੀਰਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍| ਸਾਲਪਰ੍ਣੀਪਸ਼੍ਨਿਪਰ੍ਣੀਦ੍ਵਿਬਹਤੀਮਧੁਕੋਰੁਪੂਗੈਰ੍ਵਾ| ਤਦ੍ਵਤ੍ਤਗਰਹ੍ਰੀਬੇਰਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗੋਸ੍ਠੋਦੁਮ੍ਬਰਮਧੁਕਪਿਪ੍ਪਲੀਬਹਤੀਦ੍ਵਯੈਰਣ੍ਡਮੂਲੈਰ੍ਵਾ| ਅਂਸ਼ੁਮਤੀਦ੍ਵਯਬਹਤੀਕਣ੍ਟਕਾਰਿਕਾਭਿਰ੍ਵਾ ਤਾਨ੍ਤਵਾਵਦ੍ਧਾਭਿਃ ਸੁਰਾਮਦ੍ਯਧਾਨ੍ਯਾਮ੍ਲਾਨ੍ਯਤਮਾਪ੍ਲੁਤਾਭਿਰਾਨੂਪਮਾਂਸਾਮ੍ਲਕ੍ਵਾਥੇਨ ਵਾ||੬||
अथ दारुहरिद्रापलमुदकार्धप्रस्थेनाष्टांशशेषितं क्वथितं माक्षिकयुक्तमाश्च्योतनं कुर्वीत| एवं चानुपशमे वाताभिष्यन्दिनमादावेव जाङ्गलरसैर्भोजयित्वा दशमूलरास्नात्रिफलाक्वाथेन जीवनीयकल्केन च पयोयुतं सिद्धमितरद्वा पुराणसर्पिः पाययेत्| आश्च्योतनञ्जास्यैरण्डमूलपल्लवैः श्रृतमजाक्षीरं कुर्यात्| सालपर्णीपृश्निपर्णीद्विबृहतीमधुकोरुपूगैर्वा| तद्वत्तगरह्रीबेरशार्ङ्गोष्ठोदुम्बरमधुकपिप्पलीबृहतीद्वयैरण्डमूलैर्वा| अंशुमतीद्वयबृहतीकण्टकारिकाभिर्वा तान्तवावद्धाभिः सुरामद्यधान्याम्लान्यतमाप्लुताभिरानूपमांसाम्लक्वाथेन वा||६||
🔊 Audio coming soon
ਅਥੇਤ੍ਯਭਿਨਵਤ੍ਵੇ ਗਤੇ ਹਰਿਦ੍ਰੇਤ੍ਯਾਦਿਨਾਸ਼੍ਚ੍ਯੋਤਨਂ ਸੁਬੋਧਮ੍| ਏਵਂ ਕਤੇ ਯਦ੍ਯਕ੍ਸਿਰੋਗਸ੍ਯੋਪਸ਼ਮੋ ਨ ਭਵਤਿ ਤਤ ਇਦਮਿਦਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍| ਸੁਬੋਧਮ੍| ਦਸ਼ਮੂਲਾਦਿਕ੍ਵਾਥੇਨ ਜੀਵਨੀਯਕਲ੍ਕੇਨ ਚ ਕ੍ਸੀਰਯੁਤਂ ਪੁਰਾਣਸਰ੍ਪਿਃ ਸਿਦ੍ਧਂ ਵਾਸਿਦ੍ਧਮੇਵ ਵਾ ਕ੍ਸੀਰਦਸ਼ਮੂਲਾਦਿਕ੍ਵਾਥੇ ਜੀਵਨੀਯਕਲ੍ਕਯੁਤਂ ਪੁਰਾਣਂ ਘਤਂ ਪਾਯਯੇਤ੍| ਕੇਚਿਤ੍ਤ੍ਵਿਤਰਦਿਤਿ ਕੇਵਲਂ ਪੁਰਾਣਘਤਮਾਹੁਃ| ਆਸ਼੍ਚ੍ਯੋਤਨਮਿਤ੍ਯਾਦਿ ਸੁਬੋਧਮ੍| ਅਥਵਾ ਸਾਲਪਰ੍ਣ੍ਯਾਦਿਭਿਃ ਸਿਦ੍ਧਮਜਾਕ੍ਸੀਰਮਾਸ਼੍ਚ੍ਯੋਤਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦਿਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਃ| ਉਰੁਪੂਗ ਏਰਣ੍ਡਃ| ਤਗਰਾਦਿਭਿਰੇਰਣ੍ਡਮੂਲਾਨ੍ਤੈਸ੍ਤਦ੍ਵਦਿਤਿ ਸ਼੍ਰਤਮਜਾਕ੍ਸੀਰਮਾਸ਼੍ਚ੍ਯੋਤਨਮ੍| ਅਥਵਾਂਸ਼ੁਮਤੀਦ੍ਵਯਾਦਿਭਿਸ੍ਤਾਨ੍ਤਵੇ ਵਸ੍ਤ੍ਰੇ ਅਵਬੁਦ੍ਧਾਭਿਃ ਸੁਰਾਦ੍ਯਨ੍ਯਤਮਾਪ੍ਲੁਤਾਭਿਰਾਸ਼੍ਚ੍ਯੋਤਨਮ੍| ਅਥਵਾਂਸ਼ੁਮਤੀਦ੍ਵਯਾਦਿਭਿਸ੍ਤਾਨ੍ਤਵਬਦ੍ਧਾਭਿਰਾਨੂਪਮਾਂਸਾਨਾਮਮ੍ਲਾਨਾਂ ਚ ਦਾਡਿਮਾਦੀਨਾਂ ਕ੍ਵਾਥੇਨਾਪ੍ਲੁਤਾਭਿਰਾਸ਼੍ਚ੍ਯੋਤਨਮ੍|| ੬||
Adhikarana utkArikAsvedaH (7) · Śloka 7
ਤੈਰੇਵ ਚ ਮਾਂਸੈਰ੍ਵੇਸ਼ਵਾਰੀਕਤਸ੍ਵਿਨ੍ਨੈਰ੍ਮਹਾਸ੍ਨੇਹਵਦ੍ਭਿਰ੍ਯਵਚੂਰ੍ਣਲਵਣਪ੍ਰਗਾਢਾਮੁਤ੍ਕਾਰਿਕਾਂ ਕਤ੍ਵਾ ਲਲਾਟਗਣ੍ਡਾਦੀਨ੍ ਸ੍ਵੇਦਯੇਤ੍||੭||
तैरेव च मांसैर्वेशवारीकृतस्विन्नैर्महास्नेहवद्भिर्यवचूर्णलवणप्रगाढामुत्कारिकां कृत्वा ललाटगण्डादीन् स्वेदयेत्||७||
🔊 Audio coming soon
ਅਥਵਾ ਤੈਰੇਵੇਤ੍ਯਾਨੂਪੈਰ੍ਮਾਂਸੈਰ੍ਵੇਸ਼ਵਾਰੀਕਤੈਃ ਕੁਟ੍ਟਿਤੈਰਨੁ ਚ ਸ੍ਵਿਨੈਃ ਸ੍ਨੇਹਚ੍ਤੁਸ੍ਟਯੁਕ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਯਵਚੂਰ੍ਣਲਵਣਾਭ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਗਾਢਾਮਾਪਾਦਿਤਪਿਣ੍ਡੀਭਾਵਾਮੁਤ੍ਕਾਰਿਕਾਂ ਕਤ੍ਵਾ ਲਲਾਟਾਦੀਨ੍ ਸ੍ਵੇਦਯੇਤ੍||੭||
Adhikarana nAvanaM nADIsvedaSca (8) · Śloka 8
ਅਥਵਾ ਰਾਸ੍ਨਾਭੀਰੁਦਸ਼ਮੂਲਬਲਾਕੋਲਕੁਲਤ੍ਥਯਵਾਨਾਮਜਾਕ੍ਸੀਰਸ੍ਵਿਨ੍ਨਾਨਾਂ ਵਾਸ੍ਪੇਣ| ਰਾਸ੍ਨਾਦਿਭਿਰੇਵ ਸਿਦ੍ਧਂ ਤੈਲਂ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਵਾ ਨਾਵਨਮ੍| ਏਵਂ ਵਿਧੈਰੇਵ ਨਾਡੀਸ੍ਵੇਦਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍||੮||
अथवा रास्नाभीरुदशमूलबलाकोलकुलत्थयवानामजाक्षीरस्विन्नानां वाष्पेण| रास्नादिभिरेव सिद्धं तैलं सर्पिर्वा नावनम्| एवं विधैरेव नाडीस्वेदं कुर्यात्||८||
🔊 Audio coming soon
ਅਥਵਾ ਰਾਸ੍ਨਾਦੀਨਾਮਜਾਕ੍ਸੀਰਸ੍ਵਿਨ੍ਨਾਨਾਂ ਵਾਸ੍ਪੇਣ ਲਾਲਾਟਾਦੀਨ੍ ਸ੍ਵੇਦਯੇਤ੍| ਸੁਬੋਧਮ੍| ਏਵਂਵਿਧੈਰਿਤਿ ਰਾਸ੍ਨਾਦਿਸਮਾਨਗੁਣੈਃ||੮||
Adhikarana mukhAlepaH (9) · Śloka 9
ਸਰਲਸੁਰਭਿਘਨਦੇਵਦਾਰੁਹਿਂਸ੍ਰਾਕਰਞ੍ਜਫਲਬਿਲ੍ਵਸਰ੍ਸਪੈਸ਼੍ਚ ਸਭਸ੍ਟਤਿਲੈਃ ਪਯਸਾ ਪਿਸ੍ਟੈਃ ਸੁਖੋਸ੍ਣੈਰ੍ਮੁਖਾਲੇਪੋਕ੍ਸਿਵੇਦਨਾਸ੍ਤਮ੍ਭਪ੍ਰਸਾਦਨਃ||੯||
सरलसुरभिघनदेवदारुहिंस्राकरञ्जफलबिल्वसर्षपैश्च सभृष्टतिलैः पयसा पिष्टैः सुखोष्णैर्मुखालेपोऽक्षिवेदनास्तम्भप्रसादनः||९||
🔊 Audio coming soon
ਸਰਲਾਦਿਭਿਰ੍ਭਸ੍ਟਤਿਲਯੁਕ੍ਤੈਃ ਪਸ਼੍ਚਾਚ੍ਚ ਪਯਸਾ ਪਿਸ੍ਟੈਃ ਸੁਖੋਸ੍ਣੈਰ੍ਮੁਖਾਲੇਪੋਕ੍ਸਿਵੇਦਨਾਦਿਸ਼ਮਨਃ||੯||
Adhikarana sirAmokShavirekAsthApanAnuvAsanAni (10) · Śloka 10
ਏਵਮਸ੍ਯਾਨੁਪਸ਼ਾਨ੍ਤਰੁਜਃ ਸਿਰਾਂ ਮੋਕ੍ਸਯੇਤ੍| ਸ੍ਨੇਹਸ੍ਵੇਦਵਿਸ੍ਯਨ੍ਦਂ ਹਿ ਵਾਤਦੁਸ੍ਟਮਸਙ੍ਨਿਰ੍ਹ੍ਰਿਯਮਾਣਂ ਨਾਨਿਲਪ੍ਰਕੋਪਾਯ| ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਯ ਤਿਲ੍ਵਕੇਨ ਸਂਸ੍ਕਤਂ ਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਵਾ ਤਿਲ੍ਵਕਕਸਾਯਾਨੁਪਾਨਂ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਵਿਰੇਚਨਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍| ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਚ ਵਾਤਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਯਾਯਵਦਾਸ੍ਥਾਪਯੇਦਨੁਵਾਸਯੇਚ੍ਚ||੧੦||
एवमस्यानुपशान्तरुजः सिरां मोक्षयेत्| स्नेहस्वेदविष्यन्दं हि वातदुष्टमसृङ्निर्ह्रियमाणं नानिलप्रकोपाय| पुनश्च स्निग्धाय तिल्वकेन संस्कृतं संयुक्तं वा तिल्वककषायानुपानं सर्पिर्विरेचनं दद्यात्| शुद्धं च वातप्रतिश्यायवदास्थापयेदनुवासयेच्च||१०||
🔊 Audio coming soon
ਏਵਮਿਤ੍ਯਾਦਿ ਸੁਬੋਧਮ੍| ਸ੍ਨੇਹੇਤ੍ਯਾਦਿ ਸਿਰਾਮੋਕ੍ਸਹੇਤੁਃ| ਪੁਨਰਿਤ੍ਯਸ੍ਰੇ ਨਿਰ੍ਹਤੇ| ਤਿਲ੍ਵਕਂ ਪਟ੍ਟਿਕਾਲੋਧ੍ਰਮ੍|| ੧੦||
Adhikarana anuvAsanottaracikitsA (11) · Śloka 11
ਅਥ ਤਿਲਾਨ੍ ਨਿਸ੍ਤੁਸਾਨ੍ ਬਿਲ੍ਵਫਲਕ੍ਵਾਥੇਨ ਭਾਵਯੇਨ੍ਨਿਸ਼ਿ ਦਿਵਾ ਸ਼ੋਸਯੇਦੇਵਂ ਪਞ੍ਚਾਹਮ੍| ਤੇਭ੍ਯਸ੍ਤੈਲਂ ਗਹੀਤ੍ਵਾ ਵਰਾਹਮੇਦੋਯੁਕ੍ਤਂ ਬਿਲ੍ਵਮੂਲਮਧੁਯਸ੍ਟਿਕਾਕਲ੍ਕੇਨ ਪਯਸਾ ਚ ਪਚੇਤ੍| ਤੇਨ ਨਸ੍ਯਂ ਸ਼ਿਰੋਬਸ੍ਤਿਂ ਚ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍| ਸਰ੍ਵਗਨ੍ਧਨਿਰ੍ਯੂਹੇਣ ਵਾ ਮਧੁਕਗਰ੍ਭਂ ਸਕ੍ਸੀਰਂ ਤੈਲਮ੍| ਸ੍ਨੇਹਿਕਞ੍ਚ ਧੂਮਂ ਪਿਬੇਤ੍||੧੧||
अथ तिलान् निस्तुषान् बिल्वफलक्वाथेन भावयेन्निशि दिवा शोषयेदेवं पञ्चाहम्| तेभ्यस्तैलं गृहीत्वा वराहमेदोयुक्तं बिल्वमूलमधुयष्टिकाकल्केन पयसा च पचेत्| तेन नस्यं शिरोबस्तिं च कुर्यात्| सर्वगन्धनिर्यूहेण वा मधुकगर्भं सक्षीरं तैलम्| स्नेहिकञ्च धूमं पिबेत्||११||
🔊 Audio coming soon
ਅਥਾਨੁਵਾਸਮਾਦਨਨ੍ਤਰਮ੍| ਤਿਲਾਨਿਤ੍ਯਾਦਿ ਸੁਬੋਧਮ੍| ਸ਼ਿਰੋਬਸ੍ਤਿਃ ਸੂਤ੍ਰੋਕ੍ਤਲਕ੍ਸਣਃ| ਅਥਵਾ ਸਰ੍ਵਗਨ੍ਧਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਾਂ ਨਿਰ੍ਯੂਹੇਣ ਕ੍ਵਾਥੇਨ ਮਧੁਯਸ੍ਟੀਗਰ੍ਭਂ ਸਕ੍ਸੀਰਂ ਤੈਲਂ ਸਿਦ੍ਧਂ ਨਸ੍ਯਂ ਸ਼ਿਰੋਬਸ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਕੁਰ੍ਯਾਦਿਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਃ| ਸ੍ਨੇਹਿਕੋ ਧੂਮਃ ਸ਼ੋਧਨਾਦਿਗਣਸਂਗ੍ਰਹੇ ਅਗਰੁਗੁਗ੍ਗੁਲ੍ਵਾਦਿਨਾ ਸੂਤ੍ਰੋਕ੍ਤਃ|| ੧੧||
Adhikarana netratarpaNayogAH (12) · Śloka 12
ਉਪਸ਼ਾਨ੍ਤਰੁਜੋਸ੍ਯ ਚ ਤਰ੍ਪਣਮ੍| ਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਮਧੁਕਕੁਮੁਦੋਤ੍ਪਲੋਰੁਪੂਗਕੁਸ੍ਠਬਹਤੀਤਮਾਲਮਾਂਸੀਸਾਰਿਵਾਪ੍ਰਪੌਣ੍ਡਰੀਕਦਰ੍ਭਮੂਲਕਸ਼ੇਰੁਕਾਭਿਃ ਪਯਃ ਸਾਧਯੇਤ੍| ਤਤ੍ਤਰ੍ਪਣਨਸ੍ਯਾਭ੍ਯਙ੍ਗੇਸੁ ਵਿਦਧ੍ਯਾਤ੍| ਕਸ੍ਣਸਰ੍ਪਸ਼ਿਰੋ ਵਾ ਕ੍ਸੀਰੇ ਕ੍ਵਾਥਯੇਤ੍| ਤਤਃ ਸ੍ਨੇਹਮੁਦ੍ਧਤ੍ਯ ਚਨ੍ਦਨੋਸ਼ੀਰਸ਼ਰ੍ਕਰੋਤ੍ਪਲਕਲ੍ਕੇਨ ਕ੍ਸੀਰਵਤਾ ਪਕ੍ਵਂ ਤਰ੍ਪਣਮ੍| ਅਥਵਾ ਪਞ੍ਚਮੂਲਜੀਵਨੀਯਕੁਕ੍ਕੁਟਮਾਂਸੈਃ ਪਯੋ ਵਿਪਚੇਤ੍, ਤਤੋ ਨਵਨੀਤਂ ਘਨਾਨਨ੍ਤਾਸਾਰਿਵੋਸ਼ੀਰਚਨ੍ਦਨੈਃ ਸਪਯਸ੍ਕੈਃ ਸਾਧਯੇਤ੍||੧੨||
उपशान्तरुजोऽस्य च तर्पणम्| काश्मर्यमधुककुमुदोत्पलोरुपूगकुष्ठबृहतीतमालमांसीसारिवाप्रपौण्डरीकदर्भमूलकशेरुकाभिः पयः साधयेत्| तत्तर्पणनस्याभ्यङ्गेषु विदध्यात्| कृष्णसर्पशिरो वा क्षीरे क्वाथयेत्| ततः स्नेहमुद्धृत्य चन्दनोशीरशर्करोत्पलकल्केन क्षीरवता पक्वं तर्पणम्| अथवा पञ्चमूलजीवनीयकुक्कुटमांसैः पयो विपचेत्, ततो नवनीतं घनानन्तासारिवोशीरचन्दनैः सपयस्कैः साधयेत्||१२||
🔊 Audio coming soon
ਤਤੋਨਨ੍ਤਰਮੁਪਸ਼ਾਨ੍ਤਾਯਾਂ ਤੀਵ੍ਰਾਯਾਂ ਰੁਜਾਯਾਂ ਤਰ੍ਪਣਂ ਯੋਜ੍ਯਮ੍| ਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਾਦਿਭਿਃ ਸਾਧਿਤਂ ਪਯਸ੍ਤਰ੍ਪਣਾਦਿਸੁ ਵਿਦਧ੍ਯਾਤ੍| ਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਃ ਸ਼੍ਰੀਪਰ੍ਣੀ| ਉਰੁਪੂਗਃ ਏਰਣ੍ਡਃ| ਪ੍ਰਪੌਣ੍ਡਰੀਕਃ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧੋ ਮਧ੍ਯਦੇਸ਼ੇ| ਕਸ੍ਣਸਰ੍ਪ ਇਤ੍ਯਾਦਿ ਸੁਬੋਧਮ੍| ਤਤ ਇਤਿ ਕਸ੍ਣਸਰ੍ਪਕ੍ਵਥਿਤਾਤ੍ ਕ੍ਸੀਰਾਤ੍| ਅਥਵਾ ਪਞ੍ਚਮੂਲਾਦਿਨਾ ਤਰ੍ਪਣਮ੍| ਤਤਃ ਪਞ੍ਚਮੂਲਾਦਿਪਾਚਿਤਾਤ੍ ਪਯਸਃ|| ੧੨||
Adhikarana puTapAkaH (13) · Śloka 13
ਪੁਟਪਾਕਂ ਚ ਛਾਗੋਰਭ੍ਰਵਰਾਹਾਣਾਮਨ੍ਯਤਮਸ੍ਯ ਯਕਤ੍ਪਿਪ੍ਪਲੀਸੈਨ੍ਧਵਮਧੁਘਤੋਪੇਤਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍||੧੩||
पुटपाकं च छागोरभ्रवराहाणामन्यतमस्य यकृत्पिप्पलीसैन्धवमधुघृतोपेतं कुर्यात्||१३||
🔊 Audio coming soon
ਛਾਗਾਦੀਨਾਮਨ੍ਯਤਮਸ੍ਯ ਯਕਤ੍ ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਾਦਿਯੁਕ੍ਤਂ ਪੁਟਪਾਕਂ ਸੂਤ੍ਰੋਕ੍ਤਵਿਧਾਨੇਨ ਨੇਤ੍ਰੇ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍||੧੩||
Adhikarana prasAdanA~jjanAni (14) · Śloka 14
ਅਞ੍ਜਨਂ ਚਾਸ੍ਯ ਦਕ੍ਪ੍ਰਸਾਦਨਾਰ੍ਥਮ੍| ਕਸ੍ਣਤਿਲਾਨ੍ ਨਿਸ੍ਤੁਸਾਨ੍ ਕਤ੍ਵਾ ਸ੍ਤਨ੍ਯੇਨ ਸਪ੍ਤਾਹਂ ਭਾਵਯੇਚ੍ਛੋਸਯੇਚ੍ਚ| ਤਚ੍ਚੂਰ੍ਣਂ ਸਿਤੋਪਲਾਸਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਧੁਕਾਰ੍ਧਭਾਗੇਨ ਸੈਨ੍ਧਵਾਂਸ਼ੇਨ ਕਸ੍ਣਸਰ੍ਪਸ਼ਿਰਸਸ਼੍ਚਾਨ੍ਤਰ੍ਧੂਮਦਗ੍ਧਸ੍ਯ ਭਾਗੇਨ ਸਂਸਸ੍ਟਂ ਦਿਵ੍ਯੋਦਕਪਿਸ੍ਟਾਂ ਗੁਲਿਕਾਂ ਕਾਰਯੇਤ੍| ਗੋਧਾਸਰ੍ਪਵਾਸਾਯਾਜਮੇਦਸਿ ਚ ਸੈਨ੍ਧਵਪਿਪ੍ਪਲੀਚੂਰ੍ਣਂ ਰਸਾਞ੍ਜਨਂ ਚਾਵਪੇਤ੍| ਏਸਾ ਮਾਸਂ ਸ੍ਥਿਤਾ ਰਸਕ੍ਰਿਯਾ ਦਸ੍ਟਿਪ੍ਰਸਾਦਨੀ ਰੁਜਾਹਰਾ ਚ| ਉਦ੍ਧਤਸਰੇਣ ਗਵ੍ਯੇਨ ਦਧ੍ਨਾਮ੍ਲੇਨ ਰਾਜਤਂ ਭਾਜਨਮਾਲਿਮ੍ਪੇਤ੍| ਨੀਲੀਭੂਤਂ ਚ ਤਦ੍ਵਿਸ਼ੁਸ੍ਕਂ ਮਸ੍ਤੁਨਾ ਵਰ੍ਤ੍ਤਯਃ ਕਤਾਃ ਛਾਯਾਵਿਸ਼ੋਸਿਤਾ ਵਾਤਾਕ੍ਸਿਰੋਗਂ ਜਾਯਨ੍ਤਿ| ਮਾਗਧਿਕਾਕਣ੍ਟਕਾਰਿਕਾਦ੍ਵਯਮੂਲਤ੍ਵਙ੍ਮਧੁਕਸਿਤਾਸੈਨ੍ਧਵਤਾਮ੍ਰਰਜਾਂਸ੍ਯਜਾਕ੍ਸੀਰੇਣ ਪਿਸ੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਮ੍ਰਪਾਤ੍ਰਮਾਲੇਪਯੇਤ੍| ਸਪ੍ਤਾਹਾਤ੍ਸਪ੍ਤਾਹਾਦਪਨੀਯ ਪੁਨਸ੍ਤਥੈਵ ਪਿਸ੍ਟ੍ਵਾ ਲੇਪਯੇਤ੍| ਸਪ੍ਤਭਿਃ ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰੈਰ੍ਗੁਲਿਕਾਃ ਕਤਾਃ ਪਰਂ ਵਾਤਾਕ੍ਸਿਰੋਗਵੇਦਨਾਰਾਗਸ਼ੋਫਤਿਮਿਰਕਾਚਨਕ੍ਤਾਨ੍ਧ੍ਯਤਾਪਾਧਿਮਨ੍ਥਾਭਿਘਾਤਹਰਾਃ||੧੪||
अञ्जनं चास्य दृक्प्रसादनार्थम्| कृष्णतिलान् निस्तुषान् कृत्वा स्तन्येन सप्ताहं भावयेच्छोषयेच्च| तच्चूर्णं सितोपलासमं कृत्वा मधुकार्धभागेन सैन्धवांशेन कृष्णसर्पशिरसश्चान्तर्धूमदग्धस्य भागेन संसृष्टं दिव्योदकपिष्टां गुलिकां कारयेत्| गोधासर्पवासायाजमेदसि च सैन्धवपिप्पलीचूर्णं रसाञ्जनं चावपेत्| एषा मासं स्थिता रसक्रिया दृष्टिप्रसादनी रुजाहरा च| उद्धृतसरेण गव्येन दध्नाऽम्लेन राजतं भाजनमालिम्पेत्| नीलीभूतं च तद्विशुष्कं मस्तुना वर्त्तयः कृताः छायाविशोषिता वाताक्षिरोगं जायन्ति| मागधिकाकण्टकारिकाद्वयमूलत्वङ्मधुकसितासैन्धवताम्ररजांस्यजाक्षीरेण पिष्ट्वा ताम्रपात्रमालेपयेत्| सप्ताहात्सप्ताहादपनीय पुनस्तथैव पिष्ट्वा लेपयेत्| सप्तभिः सप्तरात्रैर्गुलिकाः कृताः परं वाताक्षिरोगवेदनारागशोफतिमिरकाचनक्तान्ध्यतापाधिमन्थाभिघातहराः||१४||
🔊 Audio coming soon
ਅਸ੍ਯ ਚਾਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਿਨੋ ਦਕ੍ਪ੍ਰਸਾਦਨਾਰ੍ਥਮਞ੍ਜਨਂ ਚ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍| ਕਿਮਿਤ੍ਯਾਹ| ਕਸ੍ਣਤਿਲਾਨਿਤ੍ਯਾਦਿ ਸੁਬੋਧਮ੍| ਅਂਸ਼ਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਥੋ ਭਾਗਃ ਸਮਸ਼ਰ੍ਕਰਮਿਸ਼੍ਰਾਤ੍ਤਿਲਚੂਰ੍ਣਾਤ੍| ਤਦ੍ਵਦੇਵਾਨ੍ਯਭਾਗਃ| ਏਸਾ ਗੁਲਿਕਾ ਦਕ੍ਪ੍ਰਸਾਦਨਾਞ੍ਜਨਮ੍| ਗੋਧਾਦਿਵਸਾਯਾਮਾਜਮੇਦਸਿ ਚ ਮਿਸ਼੍ਰਿਤੇ ਸੈਨ੍ਧਵਾਦਿਚੂਰ੍ਣਂ ਰਸਾਞ੍ਜਨਸ਼੍ਚ ਨਿਕ੍ਸਿਪੇਤ੍| ਮਾਸਂ ਸ੍ਥਿਤੈਸਾ ਰਸਕ੍ਰਿਯਾ ਦਸ੍ਟੇਃ ਪ੍ਰਸਾਦਨੀ ਰੁਜਾਹਰਾ ਚ| ਉਦ੍ਧਤਸਰੇਣੇਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਮਾਗਧਿਕੇਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਚ ਰਾਜਸਤਾਮ੍ਰਲੇਪਨਪ੍ਰਯੋਗਦ੍ਵਯਂ ਵਾਤਜੇਸੁ ਸਰ੍ਵਾਕ੍ਸਿਰੋਗਾਦਿਸੁ|| ੧੪||
Adhikarana pratya~jjanam (15) · Śloka 15
ਪ੍ਰਤ੍ਯਞ੍ਜ੍ਨਂ ਚਾਤ੍ਰ ਸ੍ਫਟਿਕ੍ਰਸ਼ਙ੍ਖਨਾਭਿਮਧੁਕਗੈਰਿਕੈਰਿਕ੍ਸੁਰਸਪਿਸ੍ਟੈਰ੍ਵਤ੍ਤਿਃ||੧੫||
प्रत्यञ्ज्नं चात्र स्फटिक्रशङ्खनाभिमधुकगैरिकैरिक्षुरसपिष्टैर्वत्तिः||१५||
🔊 Audio coming soon
ਅਤ੍ਰ ਚ ਵਾਤਾਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦੇ ਇਕ੍ਸੁਰਸਪਿਸ੍ਟੈਃ ਸ੍ਫਟਿਕਾਦਿਭਿਰ੍ਵਤ੍ਤਿਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਞ੍ਜਨਮ੍| ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਞ੍ਜਨੇ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਕ੍ਤੇ ਯਨ੍ਮਦ੍ਵਞ੍ਜਨਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਞ੍ਜਨਸਂਜ੍ਞਮ੍|| ੧੫||
Adhikarana atideshenAdhimanthacikitsA (16) · Śloka 16
ਅਯਮੇਵ ਚ ਸਰ੍ਵੋ ਵਿਧਿਰਧਿਮਨ੍ਥਾਦਿਸ੍ਵਪਿ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਃ||੧੬||
अयमेव च सर्वो विधिरधिमन्थादिष्वपि प्रयोज्यः||१६||
🔊 Audio coming soon
ਅਯਮੇਵ ਚ ਸਰ੍ਵੋ ਵਾਤਾਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦੋਕ੍ਤੋ ਵਿਧਿਃ ਸਰ੍ਵੇਸ੍ਵਪ੍ਯਧਿਮਨ੍ਥਾਦਿਸੁ ਸਰ੍ਵਗਾਕ੍ਸਿਰੋਗੇਸੁ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯੋ ਵਾਤਜੇਸ੍ਵਿਤ੍ਯਰ੍ਥਾਤ੍|| ੧੬||
Adhikarana vAtAdhimanthe cikitsAviSeShaH (17) · Śloka 17
ਵਿਸ਼ੇਸਤਸ੍ਤ੍ਵਧਿਮਨ੍ਥੇ ਸਹਚਰਸ੍ਫੂਰ੍ਜਾਤਕਤਕਬੀਜਬਿਲ੍ਵਵਕ੍ਸਾਦਨੀਨਿਰ੍ਯੂਹੇਣ ਸਪਯਸ੍ਕਂ ਸਰ੍ਪਿਃ ਸਿਦ੍ਧਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਸਰ੍ਪਿਸਾਨੁਪਸ਼ਮੇ ਤੈਲਂ ਵਸਾਂ ਮਜ੍ਜਾਨਂ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਵਿਧਿਵਦਵ੍ਯਤ੍ਯਾਸੇਨ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍| ਸਰ੍ਵਥਾਨੁਪਸ਼ਾਨ੍ਤਾਵੁਪਰਿ ਭ੍ਰੁਵੋਰ੍ਯਥੋਕ੍ਤੋ ਦਾਹਃ||੧੭||
विशेषतस्त्वधिमन्थे सहचरस्फूर्जातकतकबीजबिल्ववृक्षादनीनिर्यूहेण सपयस्कं सर्पिः सिद्धं पिबेत्| सर्पिषानुपशमे तैलं वसां मज्जानं पूर्वोक्तविधिवदव्यत्यासेन कुर्यात्| सर्वथानुपशान्तावुपरि भ्रुवोर्यथोक्तो दाहः||१७||
🔊 Audio coming soon
ਅਧਿਮਨ੍ਥੇ ਤੁ ਵਿਸ਼ਸਤ ਇਦਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍| ਕਿਮਿਤ੍ਯਾਹ - ਸਹਚਰੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਸ੍ਫੂਰ੍ਜਾਤਕਸ੍ਯ ਬੀਜਮ੍| ਵਕ੍ਸਾਦਨੀ ਦ੍ਰੁਮਵ੍ਯਾਧਿਃ| ਸਰ੍ਪਿਸਾਨੋਨਾਨੁਪਸ਼ਮੇ ਸਹਚਰਾਦਿਭਿਃ ਸਾਧਿਤਂ ਤੈਲਾਦ੍ਯਨ੍ਯਤਮਮਨਨ੍ਤਰੋਕ੍ਤਵਿਧਿਵਦ੍ਵ੍ਯਤ੍ਯਾਸੇਨ ਪਰ੍ਯਾਯੇਣ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍| ਦਾਹਃ ਸੁਬੋਧਃ| ਇਤਿ ਵਾਤਾਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦੇ|| ੧੭||
Adhikarana pittAbhiShyandAdhimanthayoshcikitsA - sarpiHpAnam (18) · Śloka 18
ਪਿਤ੍ਤਾਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਾਧਿਮਨ੍ਥਯੋਃ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਵਚੂਰ੍ਣਿਤਂ ਸਰ੍ਪਿਃ ਪਾਨਮ੍| ਤਿਕ੍ਤਕਾਨਾਨ੍ਯਤਮਂ ਵਾ||੧੮||
पित्ताभिष्यन्दाधिमन्थयोः शर्करावचूर्णितं सर्पिः पानम्| तिक्तकानान्यतमं वा||१८||
🔊 Audio coming soon
ਪਿਤ੍ਤਾਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦੇ ਪਿਤ੍ਤਾਧਿਮਨ੍ਥੇ ਚ ਸ਼ਰ੍ਕਰਯਾਵਚੂਰ੍ਣਿਤਂ ਘਤਂ ਪਾਨਮ੍| ਅਥਵਾ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਸ੍ਥਾਨਨਿਰ੍ਦਿਸ੍ਟਾਨਾਂ ਤਿਕ੍ਤਕਮਹਾਤਿਕ੍ਤਮਹਾਤਿਕ੍ਤਗੁਗ੍ਗੁਲੁਤਿਕ੍ਤਕਾਨਾਮਨ੍ਯਤਮਂ ਵਾ ਪਾਨਮ੍||੧੮||
Adhikarana AScyotanam (19) · Śloka 19
ਪ੍ਰਪੌਣ੍ਡਰੀਕਾਮਲਕਦ੍ਵਿਬਹਤੀਦਰ੍ਭਦਸ਼ਮੂਲਸ਼ਤਾਵਰੀਤਾਲੀਸਪਤ੍ਰਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾਨੀਲੋਤ੍ਪਲਕ੍ਵਾਥਃ ਸਿਤਾਸ੍ਤਨ੍ਯੇਨਾਸ਼੍ਚ੍ਯੋਤਨਮ੍| ਮਧੁਕਕਟਙ੍ਕਟੇਰੀਨਿਰ੍ਯੂਹੋ ਵਾ| ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸ਼੍ਚਨ੍ਦਨਮਧੁਕਲੋਧ੍ਰਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾਸ੍ਵਰ੍ਣਗੈਰਿਕਕ੍ਵਾਥਸ੍ਤੀਵ੍ਰਸ਼ੂਲਦਾਹਹਹਰਃ||੧੯||
प्रपौण्डरीकामलकद्विबृहतीदर्भदशमूलशतावरीतालीसपत्रमञ्जिष्ठानीलोत्पलक्वाथः सितास्तन्येनाश्च्योतनम्| मधुककटङ्कटेरीनिर्यूहो वा| सक्षौद्रश्चन्दनमधुकलोध्रमञ्जिष्ठास्वर्णगैरिकक्वाथस्तीव्रशूलदाहहहरः||१९||
🔊 Audio coming soon
ਪ੍ਰਪੌਣ੍ਡਰੀਕਾਦੀਨਾਂ ਕ੍ਵਾਥਃ ਸਿਤਯਾ ਸ੍ਤਨ੍ਯੇਨ ਚ ਯੁਕ੍ਤ ਆਸ਼੍ਚ੍ਯੋਤਨਮ੍| ਮਧੁਕਾਦਿਨਿਰ੍ਯੂਹੋ ਵਾ ਸਿਤਾਸ੍ਤਨ੍ਯਵਾਨਾਸ਼੍ਚ੍ਯੋਤਨਮ੍| ਕਟਙ੍ਕਟੇਰੀ ਦਾਰੁਹਰਿਦ੍ਰਾ| ਚਨ੍ਦਨਾਦੀਨਾਂ ਵਾ ਕ੍ਵਾਥਃ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰੇਣ ਯੁਕ੍ਤ ਆਸ਼੍ਚ੍ਯੋਤਨੇਨ ਤੀਵ੍ਰਸ਼ੂਲਦਾਹਹਰਃ||੧੯||
Adhikarana sekaH (20) · Śloka 20
ਲੋਧ੍ਰਦਾਰ੍ਵੀਮਧੁਕਪ੍ਰਪੌਣ੍ਡਰੀਕਾਨ੍ਯਾਪੋਥ੍ਯ ਨਨ੍ਤਕੇਨ ਬਧ੍ਨੀਯਾਤ੍| ਤੇਨ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸਲਿਲਾਪ੍ਲੁਤੇਨ ਸੇਕੋ ਵੇਦਨਾਘ੍ਨਃ| ਤੇਨੈਵ ਚ ਸਸ਼ਰ੍ਕਰਸ੍ਤ੍ਰੀਸ੍ਤਨ੍ਯੇ ਚ੍ਛਾਗਦੁਗ੍ਧੇ ਵਾ ਦਾਹਰਾਗਘ੍ਨਃ||੨੦||
लोध्रदार्वीमधुकप्रपौण्डरीकान्यापोथ्य नन्तकेन बध्नीयात्| तेन क्षौद्रसलिलाप्लुतेन सेको वेदनाघ्नः| तेनैव च सशर्करस्त्रीस्तन्ये च्छागदुग्धे वा दाहरागघ्नः||२०||
🔊 Audio coming soon
ਲੋਧ੍ਰਾਦਿਸੇਕੋ ਵੇਦਨਾਘ੍ਨਃ ਸੁਬੋਧਃ| ਨਨ੍ਤਕਂ ਗਾਲਨਵਸ੍ਤ੍ਰਮ੍| ਤੇਨੈਵੇਤਿ ਲੋਧ੍ਰਾਦਿਸਹਿਤੇਨ ਨਨ੍ਤਕੇਨ ਸਸ਼ਰ੍ਕਰਸ੍ਤ੍ਰੀਸ੍ਤਨ੍ਯੇ ਛਾਗਦੁਗ੍ਧੇ ਵਾਪ੍ਲੁਤੇਨ ਸੇਕ ਇਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਃ||੨੦||
Adhikarana pariShekAH lepASca (21) · Śloka 21
ਸ਼੍ਵੇਤਲੋਧ੍ਰਂ ਮਧੁਕਂ ਚ ਸਮਂ ਘਤੇਨ ਭਰ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾ ਚੂਰ੍ਣਯੇਤ੍| ਤਤਃ ਪੋਟ੍ਟਲਿਕਾਵਬਦ੍ਧਂ ਸ੍ਤਨ੍ਯੇਨ ਤੋਯੇਨ ਯਾ ਮਦਿਤਮਾਸ਼ੁ ਸ਼ੂਲਦਾਹਰਾਗਸ਼ੋਫਾਨਪੋਹਤਿ| ਚਨ੍ਦਨਨਲਿਨਕੁਮੁਦਨਲਾਦਾਦਿਭਿਰ੍ਵਾ ਕ੍ਸੀਰਸਂਸ੍ਕਤੈਃ| ਤੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਰੋਵਕ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਲੇਪਪਰਿਸੇਕਾਃ||੨੧||
श्वेतलोध्रं मधुकं च समं घृतेन भर्जयित्वा चूर्णयेत्| ततः पोट्टलिकावबद्धं स्तन्येन तोयेन या मृदितमाशु शूलदाहरागशोफानपोहति| चन्दननलिनकुमुदनलादादिभिर्वा क्षीरसंस्कृतैः| तैश्च शिरोवक्त्रप्रलेपपरिषेकाः||२१||
🔊 Audio coming soon
ਸ਼੍ਵੇਤਲੋਧ੍ਰਾਦਿਕਮਾਸ਼੍ਚ੍ਯੋਤਨਮਾਸ਼ੁ ਸ਼ੂਲਾਦੀਨਪੋਹਤਿ| ਸੁਬੋਧਮ੍| ਕ੍ਸੀਰਸਂਸ੍ਕਤੈਸ਼੍ਚਨ੍ਦਨਾਦਿਭਿਰ੍ਵਾ ਸੇਕਃ| ਅਤ੍ਰਾਦਿਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਸ਼ੀਤਵੀਰ੍ਯਾਣਾਮਨ੍ਯੇਸਾਂ ਗ੍ਰਹਣਮ੍| ਤੈਰਿਤਿ ਕ੍ਸੀਰਸਂਸ੍ਕਤੈਸ਼੍ਚਨ੍ਦਨਾਦਿਭਿਃ ਸ਼ਿਰੋਵਕ੍ਤ੍ਰਲੇਪਾਦਿਕਂ ਚ||੨੧||
Adhikarana sirAvyadhaH (22) · Śloka 22
ਏਵਮਸਿਦ੍ਧੌ ਸਿਰਾਵ੍ਯਧਃ ਪੁਨਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਯ ਚ ਤ੍ਰਿਫਲਾਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਕ੍ਵਾਥਸ਼ਰ੍ਕਰਾਤ੍ਰਿਵਚ੍ਚੂਰ੍ਣੈਰ੍ਵਿਰੇਕਃ||੨੨||
एवमसिद्धौ सिराव्यधः पुनः स्निग्धस्य च त्रिफलाकाश्मर्यक्वाथशर्करात्रिवृच्चूर्णैर्विरेकः||२२||
🔊 Audio coming soon
ਏਵਮਿਤ੍ਯਾਦਿ ਸੁਬੋਧਮ੍| ਸਿਰਾਵ੍ਯਧਃ ਸੂਤ੍ਰੋਕ੍ਤਪ੍ਰਕਾਰੇਣ| ਪੁਨਰਿਤ੍ਯਸ੍ਰੇ ਹਤੇ ਤਿਕ੍ਤਕਾਦ੍ਯਨ੍ਯਤਮਘਤਪਾਨੇਨ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਯ ਸਤਸ੍ਤ੍ਰਿਫਲਾਦਿਭਿਰ੍ਵਿਰੇਕਃ||੨੨||
Adhikarana rujAghnama~jjanam (23) · Śloka 23
ਸ਼ਙ੍ਖਮਧੁਕਸੈਨ੍ਧਵਬਹਤੀਮੂਲਤ੍ਵਚਃ ਪਯਸਾਜੇਨ ਪਿਸ੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਮ੍ਰਪਾਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਲੇਪਯੇਤ੍| ਪੁਨਃ ਸਪ੍ਤਾਹਾਦੇਵਂ ਅਪ੍ਤਭਿਃ ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰੈਰ੍ਗੁਲਿਕਾਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍| ਤਾਃ ਸ੍ਤਨ੍ਯਘਸ੍ਟਾਃ ਪਿਤ੍ਤਾਮਯੇਸ੍ਵਞ੍ਜਨਾਦ੍ਰੁਜਮਪਹਰਨ੍ਤਿ||੨੩||
शङ्खमधुकसैन्धवबृहतीमूलत्वचः पयसाजेन पिष्ट्वा ताम्रपात्रं प्रलेपयेत्| पुनः सप्ताहादेवं अप्तभिः सप्तरात्रैर्गुलिकाः कुर्यात्| ताः स्तन्यघृष्टाः पित्तामयेष्वञ्जनाद्रुजमपहरन्ति||२३||
🔊 Audio coming soon
ਸ਼ਾਙ੍ਖਾਦਿਭਿਰ੍ਗੁਲਿਕਾਃ ਪਿਤ੍ਤਾਮਯੇਸੁ ਪਿਤ੍ਤਾਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਾਦਿਸ੍ਵਞ੍ਜਨਾਦ੍ਰੁਜਮਪਹਰਨ੍ਤਿ||੨੩||
Adhikarana dAharAgaghnama~jjanam (24) · Śloka 24
ਸੁਵਰ੍ਣਗੈਰਿਕਂ ਨਿਸ਼ਾਂ ਦਿਵ੍ਯਮ੍ਭਸਿ ਸ੍ਥਿਤਮਹਃ ਸ਼ੋਸਯੇਤ੍ ਸਪ੍ਤਾਹਮੇਵਮੇਵ ਚ ਸ਼ੁਸ਼ੀਤੇਨ ਮਧੁਰਵਰ੍ਗਕਸਾਯੇਣ ਭਾਵਯੇਦੇਤਚ੍ਚੂਰ੍ਣਾਞ੍ਜਨਂ ਦਾਹਰਾਗਘ੍ਨਮ੍||੨੪||
सुवर्णगैरिकं निशां दिव्यऽम्भसि स्थितमहः शोषयेत् सप्ताहमेवमेव च शुशीतेन मधुरवर्गकषायेण भावयेदेतच्चूर्णाञ्जनं दाहरागघ्नम्||२४||
🔊 Audio coming soon
ਸੁਵਰ੍ਣਗੈਰਿਕਭਾਵਨਂ ਸੁਬੋਧਮ੍| ਨਿਸ਼ਾਮਿਤ੍ਯਤ੍ਯਨ੍ਤਸਂਯੋਗੇ| ਦਿਵ੍ਯਾਮ੍ਭੋ ਗਙ੍ਗਾਜਲਮ੍| ਮਧੁਰਵਰ੍ਗਃ ਸੂਤ੍ਰੋਕ੍ਤਃ| ਏਤਚ੍ਚੂਰ੍ਣਾਞ੍ਜਨਂ ਦਾਹਾਦਿਘ੍ਨਮ੍||੨੪||
Adhikarana rasakriyA (25) · Śloka 25
ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਦ੍ਦਾਰ੍ਵੀਪਲਾਨਿ ਪਾਲਿਕਾਨਿ ਚ ਸ਼ਾਰਿਵਾਮਧੁਕਕਾਕੋਲੀਦ੍ਵਿਨਿਸ਼ਾਮਦ੍ਵੀਕਾਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਸੁਨਿਸਣ੍ਣਕਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾਲੋਧ੍ਰੋਸ਼ੀਰਚਨ੍ਦਨਾਨਿ ਜਲਦ੍ਰੋਣੇਸ੍ਟਭਾਗਾਵਸ਼ੇਸਂ ਪਚੇਤ੍| ਪਰਿਸ੍ਰੁਤਞ੍ਚ ਪੁਨਰਾਦਰ੍ਵੀਲੇਪਾਦਵਤਾਰ੍ਯ ਚ ਸਿਤੋਪਲਾਸਮਾਂਸ਼ਂ ਮਧੁਘਤਦ੍ਵਿਪਲਂ ਪ੍ਰਕ੍ਸਿਪੇਤ੍| ਰਸਕ੍ਰਿਯੇਯਂ ਮਧੁਰਾ ਸਰ੍ਵਾਕ੍ਸਿਰੋਗੇਸੁ ਹਿਤਾ||੨੫||
पञ्चाशद्दार्वीपलानि पालिकानि च शारिवामधुककाकोलीद्विनिशामृद्वीकाकाश्मर्यसुनिषण्णकमञ्जिष्ठालोध्रोशीरचन्दनानि जलद्रोणेऽष्टभागावशेषं पचेत्| परिस्रुतञ्च पुनरादर्वीलेपादवतार्य च सितोपलासमांशं मधुघृतद्विपलं प्रक्षिपेत्| रसक्रियेयं मधुरा सर्वाक्षिरोगेषु हिता||२५||
🔊 Audio coming soon
ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਦ੍ ਦਾਰ੍ਵੀਪਲਾਨੀਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਰਸਕ੍ਰਿਯਾ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸਮਾ| ਪੁਨਰਾਦਰ੍ਵੀਲੇਪਾਤ੍ਪਚੇਦਿਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਃ| ਸਰ੍ਵਾਕ੍ਸਿਰੋਗੇਸੁ ਪਿਤ੍ਤਜੇਸੁ||੨੫||
Adhikarana tarpaNaM puTapAkaSca (26) · Śloka 26
ਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਸ੍ਵਰਸਪਿਸ੍ਟਃ ਸਾਰਿਵਾਸ਼ਰ੍ਕਰਾਕਲ੍ਕੋ ਨਸ੍ਯਮਿਕ੍ਸੁਰਸਪਿਸ੍ਟਂ ਵਾ ਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਮ੍| ਕ੍ਸਤਸ਼ੁਕ੍ਲੋਕ੍ਤਂ ਚਾਤ੍ਰ ਤਰ੍ਪਣਂ ਪੁਟਪਾਕਸ਼੍ਚ||੨੬||
काश्मर्यस्वरसपिष्टः सारिवाशर्कराकल्को नस्यमिक्षुरसपिष्टं वा यष्ट्याह्वम्| क्षतशुक्लोक्तं चात्र तर्पणं पुटपाकश्च||२६||
🔊 Audio coming soon
ਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਸ੍ਵਰਸਪਿਸ੍ਟ ਇਤ੍ਯਾਦਿ ਸੁਬੋਧਮ੍| ਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਫਲਸ੍ਯ ਰਸਃ ਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਸ੍ਵਰਸਃ| ਕ੍ਸਤਸ਼ੁਕ੍ਲੇ ਮਗਵਿਸ੍ਕਿਰਪਿਸ਼ਿਤਮਿਤ੍ਯਾਦਿਨੋਕ੍ਤਂ ਤਰ੍ਪਣਂ ਕੁਕ੍ਕੁਟਮੁਦ੍ਧਤਾਨ੍ਤ੍ਰਿਮਿਤ੍ਯਾਦਿਨੋਕ੍ਤਃ| ਪੁਟਪਾਕਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਪਿਤ੍ਤਾਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦੇਧਿਮਨ੍ਥੇ ਚ ਹਿਤਃ| ਇਤਿ ਪਿਤ੍ਤਾਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦੇ||੨੬||
Adhikarana SleShmABiShyandAdhimanthacikitsA viDAlakaH (27) · Śloka 27
ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦੇਧਿਮਨ੍ਥੇ ਚ ਤ੍ਰ੍ਯਹਮੁਪਵਾਸਸ੍ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਨਿ ਧੂਮਕਵਲਨਾਵਨਾਨਿ| ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗੇਸ੍ਠਾਕੁਸ੍ਠਤਗਰਮੁਰੁਙ੍ਗੀਵ੍ਯੋਸੈਲਾਦਾਰੁਭਿਰ੍ਵਿਡਾਲਕਃ||੨੭||
श्लेष्माभिष्यन्देऽधिमन्थे च त्र्यहमुपवासस्तीक्ष्णानि धूमकवलनावनानि| शार्ङ्गेष्ठाकुष्ठतगरमुरुङ्गीव्योषैलादारुभिर्विडालकः||२७||
🔊 Audio coming soon
ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਾਧਿਮਨ੍ਥਯੋਸ੍ਤ੍ਰ੍ਯਹੋਪਵਾਸਾਦਿਕਮ੍| ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗੇਸ੍ਠਾਭਿਰ੍ਵਿਡਾਲਕੋ ਬਹਿਰ੍ਲੇਪਃ ਮੁਰੁਙ੍ਗੀਮਧੁਸ੍ਰਵਾ||੨੭||
Adhikarana AScyotanam (28) · Śloka 28
ਤਿਲ੍ਵਕਬਹਤੀਨਿਦਿਗ੍ਧਕਾਲੋਧ੍ਰਾਰਗ੍ਵਧਮੂਲਤ੍ਵਗ੍ਭਿਰ੍ਗੋਮੂਤ੍ਰਕ੍ਵਥਿਤੈਰਾਸ਼੍ਚ੍ਯੋਤਨਂ ਸ਼ੋਫੋਪਦੇਹਕਣ੍ਡੂਘ੍ਨਮ੍||੨੮||
तिल्वकबृहतीनिदिग्धकालोध्रारग्वधमूलत्वग्भिर्गोमूत्रक्वथितैराश्च्योतनं शोफोपदेहकण्डूघ्नम्||२८||
🔊 Audio coming soon
ਗੋਮੂਤ੍ਰਕ੍ਵਥਿਤੈਸ੍ਤਿਲ੍ਵਕਾਦਿਭਿਰਾਸ਼੍ਚ੍ਯੋਤਨਂ ਸ਼ੋਫਾਦਿਘ੍ਨਮ੍||੨੮||
Adhikarana shophAghnAnyAshcyotanAntarANi (29) · Śloka 29
ਨਿਮ੍ਬਪਤ੍ਰਕਲ੍ਕਦਿਗ੍ਧਂ ਵਾ ਲੋਧ੍ਰਮਙ੍ਗਾਰਸ੍ਵੇਦਿਤਂ ਚੂਰ੍ਣਿਤਂ ਤਾਨ੍ਤਵਾਵਬਦ੍ਧਮੁਸ੍ਣਾਮ੍ਬੁਮਦਿਤਮ੍| ਤਦ੍ਵਦੇਵਾਭਯਾਮਲਕੋਪਕੁਲ੍ਯਾਪਾਟਲੀਬਿਲ੍ਵਮੂਲਸ਼ੁਣ੍ਠੀਕ੍ਵਾਥੋ ਵਾ||੨੯||
निम्बपत्रकल्कदिग्धं वा लोध्रमङ्गारस्वेदितं चूर्णितं तान्तवावबद्धमुष्णाम्बुमृदितम्| तद्वदेवाभयामलकोपकुल्यापाटलीबिल्वमूलशुण्ठीक्वाथो वा||२९||
🔊 Audio coming soon
ਨਿਮ੍ਬੇਤ੍ਯਾਦਿ ਸੁਬੋਧਮ੍| ਉਸ੍ਣਾਮ੍ਬੁਮਦਿਤਮਾਸ਼੍ਚ੍ਯੋਤਨਂ ਸ਼ੋਫਾਦਿਘ੍ਨਮਿਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਃ| ਅਭਯਾਦੀਨਾਂ ਚੂਰ੍ਣਾਨਿ ਤਦ੍ਵਦਿਤ੍ਯੁਸ੍ਣਾਮ੍ਬੁਮਦਿਤਾਨਿ ਚ| ਸ਼ੇਸਂ ਸੁਬੋਧਮ੍ ||੨੯||
Adhikarana sekaH (30) · Śloka 30
ਨਿਮ੍ਬਪਟੋਲਜਾਤਿਪਤ੍ਰਲੋਧ੍ਰਦ੍ਵਯਮਹੌਸਧੈਃ ਖਣ੍ਡਸ਼ਃ ਕਲ੍ਪਿਤੈਰ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰਬਦ੍ਧੈਃ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰੈਰ੍ਗੌਡੇ ਸੀਧੌ ਵਾ ਪਰਿਪ੍ਲੁਤੈਃ ਸੇਕਃ ਪਰਂ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਸ਼ੂਲਘ੍ਨਃ||੩੦||
निम्बपटोलजातिपत्रलोध्रद्वयमहौषधैः खण्डशः कल्पितैर्वस्त्रबद्धैः सक्षौद्रैर्गौडे सीधौ वा परिप्लुतैः सेकः परं श्लेष्मशूलघ्नः||३०||
🔊 Audio coming soon
ਖਣ੍ਡਸ਼ਃ ਕਲ੍ਪਿਤੈਃ ਕਤ੍ਤੈਃ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸਹਿਤੈਰ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਬਦ੍ਧੈਃ ਗੌਡੇ ਗੁਡਕਤਮਦ੍ਯੇ ਸੀਧਾਵਿਕ੍ਸੁਕਤਮਦ੍ਯੇ ਵਾ ਪਰਿਪ੍ਲੁਤੈਰ੍ਨਿਮ੍ਬਪਤ੍ਰਾਦਿਭਿਃ ਸੇਕਃ ਪਰਂ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਸ਼ੂਲਹਰਃ||੩੦||
Adhikarana svedaH (31) · Śloka 31
ਰੋਹਿਸਪੂਤੀਕਕਰਞ੍ਜਕਪਿਤ੍ਥਾਸ੍ਫੋਤਪੀਲੁਬਿਲ੍ਵਪਤ੍ਰਸ਼ਿਗ੍ਰੁਸੁਰਸਾਰ੍ਕਨਿਮ੍ਬਪਤ੍ਰੈਰ੍ਗੋਮੂਤ੍ਰਕ੍ਵਥਿਤੈਃ ਸ੍ਵੇਦਃ||੩੧||
रोहिषपूतीककरञ्जकपित्थास्फोतपीलुबिल्वपत्रशिग्रुसुरसार्कनिम्बपत्रैर्गोमूत्रक्वथितैः स्वेदः||३१||
🔊 Audio coming soon
ਰੋਹਿਸਾਦਿਭਿਰ੍ਗੋਮੂਤ੍ਰਕ੍ਵਥਿਤੈਃ ਸ੍ਵੇਦਃ ਪੂਰ੍ਵਗੁਣਃ| ਰੋਹਿਸਃ ਪ੍ਲੀਹਘ੍ਨਃ| ਆਸ੍ਫੋਤਃ ਸ਼੍ਵੇਤਾਰ੍ਕਃ| ਏਕਃ ਪਤ੍ਰਸ਼ਬ੍ਦੋ ਬਿਲ੍ਵੇਨ ਦ੍ਵਿਤੀਯੋ ਨਿਮ੍ਬੇਨ ਚ ਸਮ੍ਬਧ੍ਯਤੇ ||੩੧||
Adhikarana dhUpanaM sirAvyadhAdi ca (32) · Śloka 32
ਤਥਾਪਿ ਸ਼ੋਫਘਰ੍ਸਾਨੁਬਨ੍ਧੇ ਯਵਮਦਨਭੂਰ੍ਜਸ਼ਮੀਪਤ੍ਰੈਃ ਸਘਤੈਰ੍ਘਤੇਨੈਵ ਵਾ ਨਾਡ੍ਯਾਕ੍ਸਿ ਧੂਪਯੇਤ੍| ਲਘ੍ਵਸ਼ਿਤਂ ਚ ਦ੍ਵਿਤੀਯੇਹ੍ਨਿ ਪ੍ਰਾਤਰ੍ਵ੍ਯੋਸਵਿਪਕ੍ਵਂ ਯਵਕ੍ਸਾਰਾਵਚੂਰ੍ਣਿਤਂ ਸਰ੍ਪਿਃ ਪਾਯਯੇਤ੍| ਤਤਃ ਸਿਰਾਵ੍ਯਧੋ ਵਿਰੇਕਸ਼੍ਚ||੩੨||
तथापि शोफघर्षानुबन्धे यवमदनभूर्जशमीपत्रैः सघृतैर्घृतेनैव वा नाड्याक्षि धूपयेत्| लघ्वशितं च द्वितीयेऽह्नि प्रातर्व्योषविपक्वं यवक्षारावचूर्णितं सर्पिः पाययेत्| ततः सिराव्यधो विरेकश्च||३२||
🔊 Audio coming soon
ਤਥਾਪੀਤ੍ਯਾਦਿ| ਸ਼ੋਫਘਰ੍ਸਯੋਰਨੁਬਨ੍ਧੇ ਸਤਿ ਯਵਾਦਿਭਿਃ ਸਘਤੈਰ੍ਨਾਡ੍ਯਾ ਕਰਣਭੂਤਯਾ ਅਕ੍ਸ੍ਣੋਰ੍ਧੂਪਨਮ੍| ਕੇਵਲੇਨੈਵ ਵਾ ਘਤੇਨਾਕ੍ਸਿਧੂਪਨਮ੍| ਮਦਨਂ ਮਧੂਚ੍ਛਿਸ੍ਟਮ੍||੩੨||
Adhikarana a~jjanAni (33) · Śloka 33
ਬਹਤੀਤ੍ਵਕ੍ਸ਼ੁਣ੍ਠੀਤਾਮ੍ਰਕਾਂਸ੍ਯਰਜਾਂਸਿ ਦਧਿਮਸ੍ਤੁਨਾ ਪਿਸ੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਮ੍ਰਪਾਤ੍ਰੇ ਪ੍ਰਲੇਪਯੇਤ੍| ਤਥੈਵ ਚ ਸਪ੍ਤਾਹੇ| ਸਪ੍ਤਸਪ੍ਤਾਹੇ ਚ ਗਤੇ ਵਰ੍ਤ੍ਤਯਃ ਕਾਰ੍ਯਾ| ਮਰਿਚਹਰਿਦ੍ਰਾਭਯਾਞ੍ਜਨੈਰ੍ਵਾ ਜਲਪਿਸ੍ਟਾ ਵਰ੍ਤ੍ਤਿਃ| ਤ੍ਰਿਕਟੁਕਤ੍ਰਿਫਲਾਵਿਡਙ੍ਗਸਾਰਹਰਿਦ੍ਰਾਭਿਰ੍ਵਾ| ਹਰੀਤਕੀ ਤੁਤ੍ਥਂ ਚ ਸਮਭਾਗਂ ਤੁਤ੍ਥਾਦਸ੍ਟਾਂਸ਼ੇਨ ਮਰਿਚਮੇਸਾ ਵਰ੍ਤ੍ਤਿਃ ਕੁਮਾਰੀ ਸਰ੍ਵਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਕ੍ਸਿਰੋਗਘ੍ਨੀ| ਵਿਡਙ੍ਗਚੂਰ੍ਣੋ ਵਾ ਵਾਰੁਣ੍ਯਾ ਭਾਵਿਤਃ ਸ਼ਙ੍ਖੋ ਬੀਜਪੂਰਰਏਨ ਮਧੁਕਂ ਤ੍ਰਿਫਲਾਰਸੇਨ ਪਥਗੈਕਧ੍ਯਂ ਵਾ ਚੂਰ੍ਣਾਞ੍ਜਨਂ ਵਾ ਪਿਣ੍ਡੋ ਵਾ ਪੋਥਕੀਬਹਲਕਫੋਤ੍ਕ੍ਲੇਸ਼ਾਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਾਨਪਹਰਤਿ| ਸ੍ਵਰ੍ਣਗੈਰਿਕਸੈਨ੍ਧਵਮਨਃਸ਼ਿਲਾਲਾਕ੍ਸਾਨਤਕਰਞ੍ਜਿਕਾਸੁਰਸ਼ਙ੍ਖਵ੍ਯੋਸਤਾਲੀਸਕੁਸ੍ਠਕਲਿਙ੍ਗਕ- ਦੇਵਦਾਰੁਨਲਦਜਾਤੀਮੁਕੁਲਰਸਾਞ੍ਜਨੈਃ ਸੁਰਾਮਣ੍ਡਪਿਸ੍ਟੈਰ੍ਵਰ੍ਤ੍ਤਿਃ ਸਰ੍ਵਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਕ੍ਸਿਰੋਗਵਿਕਾਰਹਰਾ| ਪੁਸ੍ਪਕਾਸੀਸਚੂਰ੍ਣਂ ਤਾਮ੍ਰਸਮੁਦ੍ਰੇ ਸੁਰਸਪਤ੍ਰਸ੍ਵਰਸੇਨ ਸਪ੍ਤਾਹਂ ਭਾਵਯੇਤ੍| ਤਚ੍ਚੂਰ੍ਣਾਞ੍ਜਨਂ ਵਰ੍ਤ੍ਮੋਪਚਯਪਕ੍ਸ੍ਮਸ਼ਾਤਘ੍ਨਮ੍| ਸੈਨ੍ਧਵਵ੍ਯੋਸਵਰਾਵਿਡਙ੍ਗਲੋਧ੍ਰਪ੍ਰਪੌਣ੍ਡਰੀਕਮਧੁਕਤੁਤ੍ਥਕਤਾਰ੍ਕ੍ਸ੍ਯਸ਼ੈਲਤਾਮ੍ਰਚੂਰ੍ਣੈਃ ਛਾਗਪਯਃਪਿਸ੍ਟੈਰ੍ਮਾਰ੍ਕਵਸ੍ਵਰਸਪਰਿਪੀਤੈਰ੍ਵਰ੍ਤ੍ਤਿਃ ਕਾਣ੍ਡਚਿਤ੍ਰਾਖ੍ਯਾ ਸਰ੍ਵਾਕ੍ਸਿਰੋਗਾਨ੍ ਜਯਤਿ| ਕਣ੍ਡ੍ਵਾਂ ਮਨਸ਼੍ਸ਼ਿਲਾਸੈਨ੍ਧਸ਼੍ਵੋਤਮਰਿਚੈਰ੍ਮਾਤੁਲੁਙ੍ਗਰਸਪਿਸ੍ਟੈਰ੍ਵਰ੍ਤ੍ਤਿਃ| ਸਸ਼ੋਫਾਯਾਂ ਨਾਗਰਦੇਵਦਾਰੁਸੈਨ੍ਧਵਜਾਤਿਕ੍ਸਾਰਕੈਃ ਸੁਰਾਮਣ੍ਡਪਿਸ੍ਟੈਃ| ਨਕ੍ਤਮਾਲਲਸ਼ੁਨਸ਼ਿਗ੍ਰੁਸ਼ਿਗ੍ਰੁਕਬੀਜੈਰ੍ਵਾ ਰਸਕ੍ਰਿਯਾ||੩੩||
बृहतीत्वक्शुण्ठीताम्रकांस्यरजांसि दधिमस्तुना पिष्ट्वा ताम्रपात्रे प्रलेपयेत्| तथैव च सप्ताहे| सप्तसप्ताहे च गते वर्त्तयः कार्या| मरिचहरिद्राभयाञ्जनैर्वा जलपिष्टा वर्त्तिः| त्रिकटुकत्रिफलाविडङ्गसारहरिद्राभिर्वा| हरीतकी तुत्थं च समभागं तुत्थादष्टांशेन मरिचमेषा वर्त्तिः कुमारी सर्वश्लेष्माक्षिरोगघ्नी| विडङ्गचूर्णो वा वारुण्या भावितः शङ्खो बीजपूररएन मधुकं त्रिफलारसेन पृथगैकध्यं वा चूर्णाञ्जनं वा पिण्डो वा पोथकीबहलकफोत्क्लेशाभिष्यन्दानपहरति| स्वर्णगैरिकसैन्धवमनःशिलालाक्षानतकरञ्जिकासुरशङ्खव्योषतालीसकुष्ठकलिङ्गक- देवदारुनलदजातीमुकुलरसाञ्जनैः सुरामण्डपिष्टैर्वर्त्तिः सर्वश्लेष्माक्षिरोगविकारहरा| पुष्पकासीसचूर्णं ताम्रसमुद्रे सुरसपत्रस्वरसेन सप्ताहं भावयेत्| तच्चूर्णाञ्जनं वर्त्मोपचयपक्ष्मशातघ्नम्| सैन्धवव्योषवराविडङ्गलोध्रप्रपौण्डरीकमधुकतुत्थकतार्क्ष्यशैलताम्रचूर्णैः छागपयःपिष्टैर्मार्कवस्वरसपरिपीतैर्वर्त्तिः काण्डचित्राख्या सर्वाक्षिरोगान् जयति| कण्ड्वां मनश्शिलासैन्धश्वोतमरिचैर्मातुलुङ्गरसपिष्टैर्वर्त्तिः| सशोफायां नागरदेवदारुसैन्धवजातिक्षारकैः सुरामण्डपिष्टैः| नक्तमाललशुनशिग्रुशिग्रुकबीजैर्वा रसक्रिया||३३||
🔊 Audio coming soon
ਬਹਤੀਤ੍ਯਾਦਿ ਸੁਬੋਧਮ੍| ਤਥੈਵੇਤਿ ਤਾਮ੍ਰਪਤ੍ਰੇ ਸਪ੍ਤਾਹੇ ਬਹਤ੍ਯਾਦਿਰੁਪਰ੍ਯੁਪਰਿ ਲੇਪਃ| ਏਵਂ ਸਪ੍ਤਸਪ੍ਤਾਹੇ ਸਪ੍ਤਾਲੇਪਾ ਭਵਨ੍ਤਿ| ਸੁਬੋਧਮ੍| ਹਰੀਤਕੀ ਤੁਤ੍ਥਸਮਾ| ਤੁਤ੍ਥਸ੍ਯਾਸ੍ਟਭਾਗੇਨ ਮਰਿਚਮ੍| ਏਸਾ ਵਰ੍ਤ੍ਤਿਃ ਕੁਮਾਰੀ ਨਾਮ੍ਨਾ| ਵਿਡਙ੍ਗਸ਼ਙ੍ਖਮਧੁਕਾਨਿ ਵਾਰੁਣੀਬੀਜਪੂਰਰਸਤ੍ਰਿਫਲਾਰਸੈਰ੍ਭਾਵਿਤਾਨਿ ਦੋਸਾਦ੍ਯਪੇਕ੍ਸਯਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਵਾ ਏਕਧ੍ਯਂ ਵਾ ਚੂਰ੍ਣਾਞ੍ਜਨਂ ਵਾ ਪਿਣ੍ਡਾਞ੍ਜਨਂ ਵਾ ਯੋਜ੍ਯਾਨਿ ਪੋਥਕ੍ਯਾਦਿਕੇ| ਸ੍ਵਰ੍ਣਗੈਰਿਕਾਦਿਭਿਰ੍ਵਰ੍ਤ੍ਤਿਃ ਸ੍ਲੇਸ੍ਮਾਕ੍ਸਿਰੋਗਹਰਾ| ਕਰਞ੍ਜਿਕਾ ਕਰਞ੍ਜਃ| ਨਲਦਂ ਮਾਂਸੀ| ਰਸਾਞ੍ਜਨਂ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ੍ਯਮ੍| ਪੁਸ੍ਪਕਾਸੀਸਸ਼ਸ੍ਦੇਨ ਧਾਤੁਕਾਸੀਸਭ੍ਰਾਨ੍ਤਿਨਿਵਤ੍ਤਿਃ ਤਾਮ੍ਰਸਮੁਦ੍ਗਂ ਸਤਾਮ੍ਰਪਿਧਾਨਂ ਤਾਮ੍ਰਭਾਜਨਮ੍| ਸੈਨ੍ਧਵਾਦਿਨਾ ਕਾਣ੍ਡਚਿਤ੍ਰਾਖ੍ਯਾ ਵਰ੍ਤ੍ਤਿਃ| ਮਾਰ੍ਕਵਸ੍ਵਰਸੋ ਭਙ੍ਗਰਸਃ ਤੇਨ ਪਰਿਪੀਤੈਰ੍ਭਾਵਿਤੈਃ| ਮਨਸ਼੍ਸ਼ਿਲਾਦਿਭਿਃ ਕਣ੍ਡ੍ਵਾਂ ਵਰ੍ਤ੍ਤਿਃ| ਅਸ਼ੋਪਾਯਾਂ ਕਣ੍ਡ੍ਵਾਂ ਨਾਗਰਾਦਿਭਿਃ ਸੁਰਾਮਣ੍ਡਪਿਸ੍ਟੈਰ੍ਵਰ੍ਤ੍ਤਿਃ| ਸ਼੍ਵੇਤਮਰਿਚਂ ਸ਼ਿਗ੍ਰੁਬੀਜਮ੍| ਤਤ੍ਰੈਵ ਨਕ੍ਤਮਾਲਾਦਿਭੀ ਰਸਕ੍ਰਿਯਾ ਸੂਤ੍ਰੋਕ੍ਤਲਕ੍ਸਣਾ| ਸ਼ਿਗ੍ਰੁਸ਼ੋਭਾਞ੍ਜਨਂ ਹਰੀਤਕਂ ਚ| ਸ਼ਿਗ੍ਰੁਕਂ ਰਕ੍ਤਸ਼ੋਭਾਞ੍ਜਨਮ੍|| ੩੩||
Adhikarana tarpaNaM puTapAkaSca (34) · Śloka 34
ਤਰ੍ਪਣਞ੍ਚ ਯਕਦਾਜਮਗਰੁਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਨਲਦਦੇਵਦਾਰੁਯੁਤਂ ਪਯਸਿ ਕ੍ਵਾਥਯੇਤ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸ਼ੀਤੇ ਖਜਮਥਿਤੇ ਯਨ੍ਨਵਨੀਤਂ ਤਦੇਭਿਰੇਵੌਸਧੈਰ੍ਵਿਪਕ੍ਵਮ੍| ਪੁਟਪਾਕਸ਼੍ਚ ਕੁਸ੍ਠਤਗਰਦਾਰ੍ਵੀਸਰ੍ਵਗਨ੍ਧੈਰਾਜੇਨ ਯਕਤਾ ਸਹ ਪਿਸ੍ਟੈਰ੍ਮਧੁਘਤਯੁਤੈਃ||੩੪||
तर्पणञ्च यकृदाजमगरुप्रियङ्गुनलददेवदारुयुतं पयसि क्वाथयेत्तस्मिन् शीते खजमथिते यन्नवनीतं तदेभिरेवौषधैर्विपक्वम्| पुटपाकश्च कुष्ठतगरदार्वीसर्वगन्धैराजेन यकृता सह पिष्टैर्मधुघृतयुतैः||३४||
🔊 Audio coming soon
ਤਰ੍ਪਣਂ ਚ ਭਵੇਤ੍| ਕਿਮਿਤ੍ਯਾਹ-ਯਕਦਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਆਜਂ ਯਕਦਗਰ੍ਵਾਦਿਯੁਤਂ ਕ੍ਸੀਰੇ ਕ੍ਵਾਥਯੇਤ੍| ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਕ੍ਸੀਰਾਤ੍ ਖਜਮਥਿਤਾਦ੍ ਯਨ੍ਨਵਨੀਤਮੁਤ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ਤਦੇਤੈਰੇਵਾਗਰ੍ਵਾਦਿਭਿਰ੍ਵਿਪਕ੍ਵਂ ਤਰ੍ਪਣਮ੍| ਕੁਸ੍ਠਾਦਿਭਿਰ੍ਨੇਤ੍ਰੇ ਪੁਟਪਾਕਃ| ਇਤਿ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਣਿ||੩੪||
Adhikarana raktajAbhiShyandAdhimanthayoshcikitsA - pittajacikitsAtideshaH (35) · Śloka 35
ਰਕ੍ਤਜਂ ਪੁਨਰਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਮਧਿਮਨ੍ਥਂ ਚ ਪਿਤ੍ਤਵਦੁਪਕ੍ਰਮੇਤ੍| ਸ੍ਤਨ੍ਯੇਕ੍ਸੁਰਸਸ਼ਰ੍ਕਰੋਦਕਾਨ੍ਯਤਮੇਨ ਵਾਸ਼੍ਚ੍ਯੋਤਯੇਤ੍| ਪੁਨਃ ਪੁਨਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਰੁਧਿਰਮਵਸੇਚਯੇਤ੍ ਸਿਰਾਵ੍ਯਧੇਨ ਜਲੌਕੋਭਿਸ਼੍ਚ| ਤੀਵ੍ਰਵੇਦਨਾਯਾਂ ਮਹਤੀਂ ਘਤਮਾਤ੍ਰਾਂ ਪਾਯਯੇਤ੍||੩੫||
रक्तजं पुनरभिष्यन्दमधिमन्थं च पित्तवदुपक्रमेत्| स्तन्येक्षुरसशर्करोदकान्यतमेन वाश्च्योतयेत्| पुनः पुनश्चास्य रुधिरमवसेचयेत् सिराव्यधेन जलौकोभिश्च| तीव्रवेदनायां महतीं घृतमात्रां पाययेत्||३५||
🔊 Audio coming soon
ਰਕ੍ਤਜੇ ਪਿਤ੍ਤਵਤ੍| ਤਥਾ ਸ੍ਤਨ੍ਯਾਦ੍ਯਨ੍ਯਤਮਮਾਸ਼੍ਚ੍ਯੋਤਨਮ੍| ਅਸ੍ਯੇਤਿ ਰਕ੍ਤੇਨਾਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਿਨੋਧਿਮਨ੍ਥਿਨੋ ਵਾ| ਸੁਬੋਧਮ੍ ||੩੫||
Adhikarana guTikA~jjanam (36) · Śloka 36
ਆਢਕੋਕੁਰ੍ਯਟਪਾਟਲੀਸ਼੍ਰੀਪਰ੍ਣੀਵਿਦੁਲਾਰ੍ਜੁਨਬਹਤੀਚਮ੍ਪਕਮਾਲਤੀਮੂਲਾਨਿ ਖਰ੍ਜੂਰਰਸਪਿਸ੍ਟਾਨਿ ਗੁਟਿਕਾਞ੍ਜਨਮ੍||੩੬||
आढकोकुर्यटपाटलीश्रीपर्णीविदुलार्जुनबृहतीचम्पकमालतीमूलानि खर्जूररसपिष्टानि गुटिकाञ्जनम्||३६||
🔊 Audio coming soon
ਆਢਕੀਮੂਲਾਦਿਨਾ ਖਰ੍ਜੂਰਰਸਪਿਸ੍ਟੇਨ ਗੁਟਿਕਾਞ੍ਜਨਮ੍| ਤੁਵਰੀ ਆਢਕੀ| ਕੁਰ੍ਯਟਸ੍ਤਰੁਣਿਃ| ਵਿਦੁਲੋ ਵੇਤਸਃ||੩੬||
Adhikarana pratya~jjanam (37) · Śloka 37
ਕੇਸ਼ੈਰ੍ਜਲਾਦ੍ਰੈਃ ਕਾਂਸ੍ਯਮੁਦ੍ਘਰ੍ਸਯੇਤ੍| ਤਾਨ੍ ਕਾਂਸ੍ਯਮਲਦਿਗ੍ਧਾਨਨ੍ਤਰ੍ਧੂਮਂ ਦਗ੍ਧ੍ਵਾ ਤਦ੍ ਭਸ੍ਮ ਤ੍ਰਿਫਲਾਕ੍ਵਾਥੇ ਸੁਰਸਾਸ੍ਵਰਸੇ ਕ੍ਸੀਰੇ ਚ ਛਾਗੇ ਪਞ੍ਚਾਹਂ ਭਾਵਯੇਤ੍| ਏਤਚ੍ਚੂਰ੍ਣਂ ਸ੍ਰੋਤੋਜਤੁਲ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਞ੍ਜਨਮ੍||੩੭||
केशैर्जलाद्रैः कांस्यमुद्घर्षयेत्| तान् कांस्यमलदिग्धानन्तर्धूमं दग्ध्वा तद् भस्म त्रिफलाक्वाथे सुरसास्वरसे क्षीरे च छागे पञ्चाहं भावयेत्| एतच्चूर्णं स्रोतोऽजतुल्यं प्रत्यञ्जनम्||३७||
🔊 Audio coming soon
ਕੇਸ਼ੈਰਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਕਾਂਸ੍ਯਮਲਦਿਗ੍ਧਾਨ੍ ਪ੍ਰਘਰ੍ਸਣਾਤ੍| ਤਾਨ੍ ਮਲਿਨਕੇਸ਼ਾਨ੍| ਸੁਬੋਧਮ੍| ਸ੍ਰੋਤੋਜਂ ਤਤ੍ਸਂਜ੍ਞਮਞ੍ਜਨਮ੍||੩੭||
Adhikarana snehA~jjanam (38) · Śloka 38
ਕਸ੍ਣਸਰ੍ਪਂ ਪਯਸਿ ਕ੍ਵਾਥਯੇਤ੍ਤਤਃ ਪੂਤਸ਼ੀਤਮਥਿਤਾਤ੍ ਸ੍ਨੇਹਮੁਪੋਸਿਤਾਯ ਕਕਵਾਕਵੇ ਦਦ੍ਯਾਤ੍| ਤਸ੍ਯ ਯਤ੍ਪੁਰੀਸਂ ਤਤ੍ਸ੍ਨੇਹਾਞ੍ਜਨਮ੍||੩੮||
कृष्णसर्पं पयसि क्वाथयेत्ततः पूतशीतमथितात् स्नेहमुपोषिताय कृकवाकवे दद्यात्| तस्य यत्पुरीषं तत्स्नेहाञ्जनम्||३८||
🔊 Audio coming soon
ਕਸ੍ਣਸਰ੍ਪਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਕਕਵਾਕੁਃ ਕੁਕ੍ਕੁਟਃ| ਉਪੋਸਿਤਃ ਕਤੋਪਵਾਸਃ||੩੮||
Adhikarana dRukprasAdanA~jjanam (39) · Śloka 39
ਕਸ੍ਣਸਰ੍ਪਮੁਖਮਨਸਰ੍ਪਿਸੋਃ ਪੂਰ੍ਣੈਂ ਦਰ੍ਭਵੇਸ੍ਟਿਤਂ ਮਦਵਲਿਪ੍ਤਮਧੋਮੁਖਂ ਗੋਮਯੇਨਾਗ੍ਨਿਨਾ ਦਗ੍ਧ੍ਵਾ ਤਤੋਞ੍ਜਨਮਾਦਾਯ ਪਤ੍ਰਨਲਦਨੀਲੋਤ੍ਪਲਤੁਲ੍ਯਂ ਚੂਰ੍ਣੀਕਤਂ ਪਰਂ ਦਕ੍ਪ੍ਰਸਾਦਜਨਨਮਞ੍ਜਨਮ੍||੩੯||
कृष्णसर्पमुखमनसर्पिषोः पूर्णैं दर्भवेष्टितं मृदवलिप्तमधोमुखं गोमयेनाग्निना दग्ध्वा ततोऽञ्जनमादाय पत्रनलदनीलोत्पलतुल्यं चूर्णीकृतं परं दृक्प्रसादजननमञ्जनम्||३९||
🔊 Audio coming soon
ਕਸ੍ਣਸਰ੍ਪਮੁਖਸ੍ਯਾਧੋਮੁਖਤ੍ਵਂ ਪਚ੍ਯਮਾਨੇਞ੍ਜਨੇ ਸ੍ਨੇਹਵਿਸ੍ਰਾਵਾਯ| ਸ਼ੇਸਂ ਸੁਬੋਧਮ੍||੩੯||
Adhikarana nasyam (40) · Śloka 40
ਘਤਮਣ੍ਡਸ਼੍ਚ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਮਧੁਕਨੀਲੋਤ੍ਪਲੈਰ੍ਮਾਨੁਸੀਦੁਗ੍ਧੋਕ੍ਤੈਃ ਸਿਦ੍ਧੋ ਨਸ੍ਯਮਿਤਿ||੪੦||
घृतमण्डश्च शर्करामधुकनीलोत्पलैर्मानुषीदुग्धोक्तैः सिद्धो नस्यमिति||४०||
🔊 Audio coming soon
ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਦਿਭਿਰ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸਿਦ੍ਧੋ ਘਤਮਣ੍ਡਸ਼੍ਚ ਨਸ੍ਯਮ੍ ||੪੦||
Adhikarana sAdhAraNopadeSaH (41-19) · Śloka 19
ਭਵਤਿ ਚਾਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵੇਕ੍ਸਿਰੋਗਾ ਯਤ੍ਪ੍ਰਾਯੋ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਸ੍ਯਨ੍ਦਪੂਰ੍ਵਕਾਃ| ਯਤਸ਼੍ਚ ਰਕ੍ਤਂ ਸਨ੍ਦੂਸ੍ਯ ਤਾਨਤਸ੍ਤ੍ਵਰਯਾ ਜਯੇਤ੍| ਸਰ੍ਵੋਰ੍ਧ੍ਵਜਤ੍ਰੁਗਸ੍ਰੋਤਸ੍ਯਨ੍ਦਨਾਤ੍ ਸ੍ਯਨ੍ਦ ਉਚ੍ਯਤੇ| ਤਤ੍ਸ੍ਥਾਨਾਂ ਤਦ੍ਵਦਙ੍ਗਾਨਾਮਧਿਮਨ੍ਥੋਤਿਮਨ੍ਥਨਾਤ੍| ਵਾਤੇਕ੍ਸਿਸੇਕਸ੍ਸੈਰਣ੍ਡਬਹਤੀਮਧੁਸ਼ਿਗ੍ਰੁਣਾ| ਸਿਦ੍ਧੇਨ ਪਞ੍ਜਮੂਲੇਨ ਸਸਿਤੈਃ ਪਿਤ੍ਤਰਕ੍ਤਯੋਃ| ਦਾਰ੍ਵੀਲਾਕ੍ਸੋਤ੍ਪਲਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾਮਧੁਕਦ੍ਵਯੈਃ| ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਣਿ ਤ੍ਰਿਫਲਾਸ਼ੁਣ੍ਠੀਨਿਮ੍ਬਲੋਧ੍ਰਾਟਰੂਸਕੈਃ| ਸਮਸ੍ਤੈਸ੍ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋਤ੍ਥੇ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸ੍ਯਨ੍ਦੇਕ੍ਸਿਸੇਚਨਮ੍| ਤੁਤ੍ਥਵ੍ਯੋਸਾਭਯਾਲੋਧ੍ਰਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵੈਃਸ੍ਤਾਮ੍ਰਸਂਸ੍ਥਿਤੈਃ| ਧਾਨ੍ਯਾਮ੍ਲਪਿਸ੍ਟੈਃ ਸੇਕੋਯਂ ਸਰ੍ਵਾਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਰੁਕ੍ਪ੍ਰਣੁਤ੍| ਤਦ੍ਵਤ੍ਤੁਥਾਭਯਾਲੋਧ੍ਰਯਸ੍ਟੀਮਧੁਰਸਾਞ੍ਜਨੈਃ| ਸ਼ਤਾਹ੍ਵਾਰ੍ਦ੍ਧਾਂਸ਼ਸਂਯੁਕ੍ਤੈਃ ਸੇਕਃ ਸਰ੍ਵਾਕ੍ਸਿਸ਼ੂਲਜਿਤ੍| ਪੁਸ੍ਪਾਞ੍ਜਨਸਿਤਾਕ੍ਸੌਦ੍ਰੈਸ੍ਤਾਮ੍ਰਸਂਸ੍ਥੈਸ੍ਤਿਲਾਮ੍ਭਸਾ| ਸੇਚਨਂ ਹਨ੍ਤਿ ਰੁਗ੍ਰਾਗਦਾਹਸ਼੍ਵਯਥੁਘਰ੍ਸਣਮ੍| ਦ੍ਵਿਨਿਸ਼ਾਤ੍ਰਿਫਲਾਮੁਸ੍ਤੈਃ ਪ੍ਰਮਾਦਾਦੁਗ੍ਧਕਲ੍ਕਿਤੈਃ| ਸੇਕਃ ਸਸ਼ਰ੍ਕਰਾਕ੍ਸੌਦ੍ਰੈਰਭਿਘਾਤਰੁਜਾਪਹਃ| ਨਿਸਿਕ੍ਤਂ ਤੁਤ੍ਥਕਂ ਵਾਰਾਨ੍ ਗੋਰ੍ਜਲੇ ਪਞ੍ਚਵਂਸ਼ਤਿਮ੍| ਸ੍ਤਨ੍ਯੇ ਵਾ ਛਾਗਦੁਗ੍ਧੇ ਵਾ ਸਦ੍ਯਃ ਕੋਪੇ ਤਦਞ੍ਜਨਮ੍| ਬਦਰੀਦਲਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਤੁਤ੍ਥਧਾਤ੍ਰੀਫਲੈਃ ਸਮੈਃ| ਪੁਟਾਨ੍ਤੈਰ੍ਬਾਦਰਾਗ੍ਨੀਦ੍ਧੈਰ੍ਦਗੁਤ੍ਕੋਪਘ੍ਨਮਞ੍ਜਨਮ੍| ਬਹਤ੍ਯੈਰਣ੍ਡਮੂਲਤ੍ਵਕ੍ ਸ਼ਿਗ੍ਰੁਮੂਲੈਃ ਸਸੈਨ੍ਧਵੈਃ| ਵਰ੍ਤ੍ਤਿਰਾਜਪਯਃਪਿਸ੍ਟੈਸ੍ਸਰ੍ਵਵਾਤਾਕ੍ਸਿਰੋਗਜਿਤ੍| ਸੁਮਨਃ ਕ੍ਸਾਰਕਾਃ ਸ਼ਙ੍ਖਸ੍ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਮਧੁਕਂ ਬਲਾ| ਪਿਤ੍ਤਰਕ੍ਤਾਪਹਾ ਵਰ੍ਤ੍ਤਿਃ ਪਿਸ੍ਟਾ ਦਿਵ੍ਯੇਨ ਵਾਰਿਣਾ| ਸੈਨ੍ਧਵਂ ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਵ੍ਯੋਸਂ ਸ਼ਙ੍ਖਨਾਭਿਸ੍ਸਮੁਦ੍ਰਜਃ| ਫੇਨਃ ਸ਼ੈਲੇਯਕਂ ਸਰ੍ਜੋ ਵਰ੍ਤ੍ਤਿਃ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਕ੍ਸਿਰੋਗਜਿਤ੍| ਸ਼ਙ੍ਖਵਿਦ੍ਰੁਮਵੈਡੂਰ੍ਯਲੋਹਿਤਾਕ੍ਸਪ੍ਲਵਾਸ੍ਥਿਭਿਃ| ਸ੍ਰੋਤੋਜਸ਼੍ਵੇਤਮਰਿਚੈਰ੍ਵਰ੍ਤ੍ਤਿਃ ਸਰ੍ਵਾਕ੍ਸਿਰੋਗਜਿਤ੍| ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਃ ਕਿਂਸ਼ੁਕਰਸੋ ਵਸਾ ਸਰ੍ਪਸ੍ਯ ਸੈਨ੍ਧਵਮ੍| ਘਤਂ ਚ ਜੀਰ੍ਣਂ ਸਰ੍ਵਾਕ੍ਸਿਵਿਕਾਰਘ੍ਨੀ ਰਸਕ੍ਰਿਯਾ| ਸ਼ਸ੍ਤਾ ਸਰ੍ਵਾਕ੍ਸਿਰੋਗੇਸੁ ਕਾਚਾਰ੍ਮਪਟਲੇਸੁ ਚ| ਰਸਾਞ੍ਜਨਂ ਸ਼੍ਰਙ੍ਗਵੇਰਮਭਯਾ ਤੁਤ੍ਥਕਂ ਸ਼ੁਭਮ੍| ਯਥੋਤ੍ਤਰਂ ਦ੍ਵਿਗੁਣਿਤੈਸ੍ਤੈਰ੍ਵਰ੍ਤ੍ਤਿਰਪਰਾਜਿਤਾ| ਤੇ ਵਾਤਾਦਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਾਤ੍ਤਿਮਿਰਾਣਿ ਕੁਕੂਣਕਮ੍| ਪੋਥਕੀਪਿਟਕਾਃ ਪਿਲ੍ਲਾਨਰ੍ਮਾਣਿ ਚ ਨਿਯਚ੍ਛਤਿ| ਤਾਮ੍ਰੇ ਮਸ੍ਤੁ ਸਮੁਦ੍ਘਸ੍ਟਂ ਤੁਤ੍ਥਕਂ ਸ਼੍ਯਾਵਤਾਂ ਗਤਮ੍| ਸਰ੍ਵਾਭਿਸ੍ਯਾਨ੍ਦਸ਼ੁਕ੍ਲਾਰ੍ਮਸਿਰਾਜਾਲਜਿਦਞ੍ਜਨਮ੍| ਮਰਿਚਵਰਲਵਣਭਾਗੋ ਭਾਗੌ ਦ੍ਵੌ ਕਰ੍ਣਸਮੁਦ੍ਰਫੇਨਾਭ੍ਯਾਮ੍| ਸੌਵੀਰਭਾਗਨਵਕਂ ਚਿਤ੍ਰਾਯਾਂ ਚੂਰ੍ਣਿਤਂ ਕਫਾਮਯਜਿਤ੍| ਮਰਿਚਾਮਲਕਜਲੋਦ੍ਭਵ- ਤੁਤ੍ਥਾਞ੍ਜਨਤਾਪ੍ਯਧਾਤੁਭਿਃ ਕ੍ਰਮਵਦ੍ਧੈਃ| ਸਣ੍ਮਾਕ੍ਸਿਕ ਇਤਿ ਯੋਗ- ਸ੍ਤਿਮਿਰਾਰ੍ਮਕ੍ਲੇਦਕਾਚਕਣ੍ਡੂਘ੍ਨਃ| ਪਿਪ੍ਪਲੀਂ ਸਤਰੋਤ੍ਪਲਪਤ੍ਰਾ ਵਰ੍ਤ੍ਤਯੇਤ੍ਸਮਧੁਕਾਂ ਸਹਰਿਦ੍ਰਾਮ੍| ਏਤਯਾ ਸਤਤਮਞ੍ਜਯਿਤਵ੍ਯਂ ਯਃ ਸੁਪਰ੍ਣਸਮਮਿਚ੍ਛਤਿ ਚਕ੍ਸੁਃ||੪੧|| ਇਤਿ ਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸ੍ਯ ਸੂਨੋਰ੍ਵਾਗ੍ਭਟਸ੍ਯ ਕਤਾਵਸ੍ਟਾਙ੍ਗਸਂਗ੍ਰਹਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਅਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਪ੍ਰਤਿਸੇਧੋ ਨਾਮੈਕੋਨਵਿਂਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ||੧੯||
भवति चात्र सर्वेऽक्षिरोगा यत्प्रायो जायन्ते स्यन्दपूर्वकाः| यतश्च रक्तं सन्दूष्य तानतस्त्वरया जयेत्| सर्वोर्ध्वजत्रुगस्रोतस्यन्दनात् स्यन्द उच्यते| तत्स्थानां तद्वदङ्गानामधिमन्थोऽतिमन्थनात्| वातेऽक्षिसेकस्सैरण्डबृहतीमधुशिग्रुणा| सिद्धेन पञ्जमूलेन ससितैः पित्तरक्तयोः| दार्वीलाक्षोत्पलद्राक्षामञ्जिष्ठामधुकद्वयैः| श्लेष्मणि त्रिफलाशुण्ठीनिम्बलोध्राटरूषकैः| समस्तैस्सन्निपातोत्थे कुर्यात्स्यन्देऽक्षिसेचनम्| तुत्थव्योषाभयालोध्रयष्ट्याह्वैःस्ताम्रसंस्थितैः| धान्याम्लपिष्टैः सेकोऽयं सर्वाभिष्यन्दरुक्प्रणुत्| तद्वत्तुथाभयालोध्रयष्टीमधुरसाञ्जनैः| शताह्वार्द्धांशसंयुक्तैः सेकः सर्वाक्षिशूलजित्| पुष्पाञ्जनसिताक्षौद्रैस्ताम्रसंस्थैस्तिलाम्भसा| सेचनं हन्ति रुग्रागदाहश्वयथुघर्षणम्| द्विनिशात्रिफलामुस्तैः प्रमादादुग्धकल्कितैः| सेकः सशर्कराक्षौद्रैरभिघातरुजापहः| निषिक्तं तुत्थकं वारान् गोर्जले पञ्चवंशतिम्| स्तन्ये वा छागदुग्धे वा सद्यः कोपे तदञ्जनम्| बदरीदलयष्ट्याह्वतुत्थधात्रीफलैः समैः| पुटान्तैर्बादराग्नीद्धैर्दृगुत्कोपघ्नमञ्जनम्| बृहत्यैरण्डमूलत्वक् शिग्रुमूलैः ससैन्धवैः| वर्त्तिराजपयःपिष्टैस्सर्ववाताक्षिरोगजित्| सुमनः क्षारकाः शङ्खस्त्रिफला मधुकं बला| पित्तरक्तापहा वर्त्तिः पिष्टा दिव्येन वारिणा| सैन्धवं त्रिफला व्योषं शङ्खनाभिस्समुद्रजः| फेनः शैलेयकं सर्जो वर्त्तिः श्लेष्माक्षिरोगजित्| शङ्खविद्रुमवैडूर्यलोहिताक्षप्लवास्थिभिः| स्रोतोजश्वेतमरिचैर्वर्त्तिः सर्वाक्षिरोगजित्| पिप्पल्यः किंशुकरसो वसा सर्पस्य सैन्धवम्| घृतं च जीर्णं सर्वाक्षिविकारघ्नी रसक्रिया| शस्ता सर्वाक्षिरोगेषु काचार्मपटलेषु च| रसाञ्जनं श्रृङ्गवेरमभया तुत्थकं शुभम्| यथोत्तरं द्विगुणितैस्तैर्वर्त्तिरपराजिता| ऋते वातादभिष्यन्दात्तिमिराणि कुकूणकम्| पोथकीपिटकाः पिल्लानर्माणि च नियच्छति| ताम्रे मस्तु समुद्घृष्टं तुत्थकं श्यावतां गतम्| सर्वाभिष्यान्दशुक्लार्मसिराजालजिदञ्जनम्| मरिचवरलवणभागो भागौ द्वौ कर्णसमुद्रफेनाभ्याम्| सौवीरभागनवकं चित्रायां चूर्णितं कफामयजित्| मरिचामलकजलोद्भव- तुत्थाञ्जनताप्यधातुभिः क्रमवृद्धैः| षण्माक्षिक इति योग- स्तिमिरार्मक्लेदकाचकण्डूघ्नः| पिप्पलीं सतरोत्पलपत्रा वर्त्तयेत्समधुकां सहरिद्राम्| एतया सततमञ्जयितव्यं यः सुपर्णसममिच्छति चक्षुः||४१|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे अभिष्यन्दप्रतिषेधो नामैकोनविंशोऽध्यायः||१९||
🔊 Audio coming soon
ਯਦ੍ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਯੇ ਕੇਚਨਾਕ੍ਸਿਰੋਗਾਸ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਾਯਃ ਸ੍ਯਨ੍ਦਪੂਰ੍ਵਕਾ ਅਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਪੂਰ੍ਵਕਾ ਜਾਯਨ੍ਤੇ| ਯਤਸ਼੍ਚ ਤੇ ਸ੍ਯਨ੍ਦਾ ਰਕ੍ਤਂ ਕ੍ਸਿਪ੍ਰਕਾਰਿ ਸਨ੍ਦੂਸ੍ਯ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਅਤਸ੍ਤਾਨ੍ ਸ੍ਯਨ੍ਦਾਂਸ੍ਤ੍ਵਰਯਾ ਜਯੇਤ੍| ਸ ਚ ਰੋਗਸ੍ਸਰ੍ਵੇਸਾਮੂਰ੍ਧ੍ਵਜਤ੍ਰੁਗਤਾਨਾਂ ਸ੍ਰੋਤਸਾਂ ਸ੍ਯਨ੍ਦਨਾਤ੍ ਸ੍ਰਾਵਣਾਤ੍ ਸ੍ਯਨ੍ਦ ਇਤ੍ਯੁਚ੍ਯਤੇ| ਤਦ੍ਵਦੇਵ ਤਤ੍ਸ੍ਥਾਨਾਂ ਜਤ੍ਰੂਰ੍ਧ੍ਵਸ੍ਥਾਨਾਮਙ੍ਗਾਨਾਂ ਮਨ੍ਥਨਾਦਧਿਮਨ੍ਥ ਇਤ੍ਯੁਚ੍ਯਤੇ| ਵਾਤੇਧਿਕੇ ਸ੍ਯਨ੍ਦਾਖ੍ਯੇਕ੍ਸਿਰੋਗੇ ਸਿਦ੍ਧੇਨ ਕ੍ਵਥਿਤੇਨ ਪਞ੍ਚਮੂਲੇਨੈਰਣ੍ਡਾਦਿਯੁਤੇਨਾਕ੍ਸਿਸੇਕਃ| ਪਿਤ੍ਤਰਕ੍ਤਯੋਃ ਸਸਿਤੈਰ੍ਦਾਰ੍ਵ੍ਯਾਦਿਭਿਃ ਪਰਿਸੇਕਃ| ਮਧੁਕਦ੍ਵਯਂ ਮਧੁਯਸ੍ਟੀ ਮਧੁਕਂ ਚ| ਤ੍ਰਿਫਲਾਦਿਭਿਃ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਣਿ ਸੇਕਃ| ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋਤ੍ਥੇ ਸ੍ਯਨ੍ਦੇ ਸਮਸ੍ਤੈਰ੍ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਕਫੌਸਧੈਃ ਸੇਚਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍| ਤੁਤ੍ਥਾਦਿਭਿਃ ਸੇਕਃ ਸੁਬੋਧਃ| ਤਤ੍ਥਾਭਯਾਦਿਭਿਸ੍ਤਦ੍ਵਦਿਤਿ ਤਾਮ੍ਰਸ੍ਥਿਤੈਰ੍ਦ੍ਧਾਨ੍ਯਾਮ੍ਲਪਿਸ੍ਟੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ਤਾਹ੍ਵਾਯਾ ਅਰ੍ਧਾਂਸ਼ਃ ਸਮੁਦਾਯਾਤ੍| ਪੁਸ੍ਪਾਞ੍ਜਨਾਦਿਕਂ ਤਾਮ੍ਰਸ੍ਥਂ ਤਿਲਪਿਸ੍ਟੋਦਕਯੁਕ੍ਤਂ ਸੇਕੇਨ ਰੁਗਾਦੀਨ੍ ਹਨ੍ਤਿ| ਪੁਸ੍ਪਾਞ੍ਜਨਂ ਰੀਤਿਪੁਸ੍ਪਮ੍| ਦ੍ਵਿਵਨਿਸ਼ਾਦਿਸੇਕਃ ਸੁਬੋਧਃ| ਤੁਤ੍ਥਕਚੂਰ੍ਣਂ ਮੂਤ੍ਰੇਣ ਵਾ ਗੋਃ ਸ੍ਤਨ੍ਯੇਨ ਵਾ ਛਾਗਦੁਗ੍ਧੇਨ ਵਾ ਪਞ੍ਚ-ਵਿਂਸ਼ਤਿਵਾਰਾਨ੍ ਨਿਸਿਕ੍ਤਂ ਸਦ੍ਯਃ ਕੋਪੇਞ੍ਜਨਂ ਦਗੁਤ੍ਕੋਪਘ੍ਨਮ੍| ਸਮੈਃ ਪੁਟਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰ੍ਬਾਦਰੇਣਾਗ੍ਨਿਨੇਦ੍ਧੈਰ੍ਦਗ੍ਧੈਰ੍ਬਦਰੀਦਲਾਭਿਃ ਕਤਮਞ੍ਜਨਂ ਦਗੁਤ੍ਕੋਪਘ੍ਨਮ੍| ਉਤ੍ਕੋਪੋਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਃ| ਆਜੇਨ ਪਯਸਾ ਕ੍ਸੀਰੇਣ ਪਿਸ੍ਟੈਃ ਸੈਨ੍ਧਵਸਹਿਤੈਰ੍ਬਹਤ੍ਯਾਦਿਭਿਃ ਕਤਾ ਵਰ੍ਤ੍ਤਿਃ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਵਾਤਜਾਨਕ੍ਸਿਰੋਗਾਨ੍ ਜਯਤਿ| ਸੁਮਨਃਕ੍ਸਾਰਕਾਦਿਭਿਰ੍ਦਿਵ੍ਯੇਨ ਵਾਰਿਣਾ ਪਿਸ੍ਟਾ ਵਰ੍ਤ੍ਤਿਃ ਪਿਤ੍ਤਰਕ੍ਤਾਪਹਾ ਭਵਤਿ| ਸੁਮਨਃਕ੍ਸਾਰਕਾਃ ਸੁਮਨਃਕਲਿਕਾਃ| ਸੈਨ੍ਧਵਾਦਿਭਿਃ ਕਤਾ ਵਰ੍ਤ੍ਤਿਃ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਕ੍ਸਿਰੋਗਜਿਤ੍ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਾਧਿਮਨ੍ਥਾਦਿਸ਼ਮਨੀ| ਅਤ੍ਰਾਨੁਕ੍ਤਦ੍ਰਵਤ੍ਵਾ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤੇਨ ਦਿਵ੍ਯਾਮ੍ਬੁਨਾ ਪਿਸ੍ਟੈਰੇਭਿਃ ਕਤੇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਉਭਯੋਰ੍ਵਾਕ੍ਯਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯਸ੍ਥਂ ਪਦਂ ਯੁਕ੍ਤਿਵਸ਼ਾਦੁਭਯਤ੍ਰਾਪਿ ਸਮ੍ਬਧ੍ਯਤੇ| ਸ਼ਙ੍ਖਾਦਿਭਿਃ ਸ਼੍ਵੇਤਮਰਿਚਾਮ੍ਨ੍ਤੈਃ ਕਤਾ ਵਰ੍ਤ੍ਤਿਃ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾਕ੍ਸਿਰੋਗਜਿਤ੍| ਅਤ੍ਰਾਪ੍ਯਨੁਕ੍ਤਦ੍ਰਵਤ੍ਵਾਤ੍ ਦਿਵ੍ਯੇਨ ਵਾਰਿਣਾ ਪਿਸ੍ਟੈਰਿਤਿ ਬੋਦ੍ਧਵ੍ਯਮ੍| ਅਸ੍ਥਿਸ਼ਬ੍ਦੋ ਲੋਹਿਤਾਕ੍ਸਪ੍ਲਵਾਭ੍ਯਾਂ ਸਮ੍ਬਧ੍ਯਤੇ| ਲੋਹਿਤਾਕ੍ਸਃ ਸਾਰਸਵਿਸ਼ੇਸਃ|ਪ੍ਲਵੋ ਵਾਡਿਮ੍ਬਃ| ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਾਦਿਨਾ ਰਸਕ੍ਰਿਯਾ ਸਰ੍ਵਾਕ੍ਸਿਵਿਕਾਰਨਾਸ਼ਨੀ ਭਵਤਿ| ਕਸ੍ਣਸਰ੍ਪਵਸਾਦਿਭੀ ਰਸਕ੍ਰਿਯਾ ਸਰ੍ਵਾਕ੍ਸਿਰੋਗਾਦਿਸੁ ਸ਼ਸ੍ਤਾ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਾ| ਕਸ੍ਣਸਰ੍ਪੋ ਦਰ੍ਵੀਕਰਵਿਸ਼ੇਸਃ| ਰਸਾਞ੍ਜਨਾਦਿਭਿਸ਼੍ਚਤੁਭਿਰ੍ਯਥੋਤ੍ਤਰਂ ਦ੍ਵਿਗੁਣਿਤੈਰਪਰਾਜਿਤਾਖ੍ਯਾ ਵਰ੍ਤ੍ਤਿਃ| ਰਸਾਞ੍ਜਨਾਦ੍ ਦ੍ਵਿਗੁਣਿਤਂ ਸ਼੍ਰਙ੍ਗਵੇਰਮ੍| ਤਤੋ ਦ੍ਵਿਗੁਣਾ ਅਭਯਾ| ਤਤਸ੍ਤੁਤ੍ਥਲਮਿਤਿ ਯਥੋਤ੍ਤਰਾਰ੍ਥਃ| ਏਸਾਪਰਾਜਿਤਾਖ੍ਯਾ ਵਰ੍ਤ੍ਤਿਰ੍ਵਾਤਵਰ੍ਜਿਤਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਾਂਸ੍ਤਿਮਿਰਾਦਿਕਂ ਚ ਨਿਯਚ੍ਛਤਿ ਨਾਸ਼ਯਤਿ| ਮਸ੍ਤੁਨਾ ਤਾਮ੍ਰਪਾਤ੍ਰੇ ਸਮਨ੍ਤਾਦੁਦ੍ਘਸ੍ਟਂ ਤੇਨ ਚੋਦ੍ਘਰ੍ਸਣੇਨ ਸ਼੍ਯਾਵਤਾਂ ਗਤਾਂ ਤੁਤ੍ਥਕਂ ਸਰ੍ਵਾਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਜਿਦਞ੍ਜਨਮ੍| ਮਰਿਚਸੈਨ੍ਧਵਾਭ੍ਯਾਮਂਕੋ ਭਾਗਃ| ਪਿਪ੍ਪਲੀਸਮੁਦ੍ਰਫੇਨਾਭ੍ਯਾਂ ਦ੍ਵੌ ਭਾਗੌ| ਨਵ ਭਾਗਾਃ ਸੌਵੀਰਸ੍ਯ| ਏਤਤ੍ ਚਿਤ੍ਰਾਯਾਂ ਨਕ੍ਸਤ੍ਰੇ ਚੂਰ੍ਣਿਤਂ ਕਫਾਮਯਜਿਦਞ੍ਜਨਮ੍| ਮਰਿਚਾਦਿਭਿਃ ਕ੍ਰਮਵਦ੍ਧੈਃ ਸਣ੍ਮਾਕ੍ਸਿਕਨਾਮਾ ਯੋਗੋ ਨਾਨਾਪ੍ਰਯੋਗਸ੍ਤਿਮਿਰਾਦੀਨ੍ ਹਨ੍ਤਿ| ਤਾਪ੍ਯਧਾਤੁਰ੍ਵਟ੍ਟਮਾਕ੍ਸਿਕਮ੍| ਮਰਿਚਸ੍ਯੈਕੋ ਭਾਗਃ| ਆਮਲਕਾਨਾਂ ਦ੍ਵੌ| ਫੇਨਸ੍ਯ ਤ੍ਰਯਃ| ਤੁਤ੍ਥਸ੍ਯ ਚਤ੍ਵਾਰੋਞ੍ਜਨਸ੍ਯ ਪਞ੍ਚ| ਤਾਪ੍ਯਧਾਤੋਃ ਸਡਿਤਿ ਕ੍ਰਮਵਦ੍ਧਾਰ੍ਥਃ| ਪਿਪ੍ਪਲੀ ਤਗਰਾਦਿਨਾ ਸਹ ਵਰ੍ਤ੍ਤਯੇਦ੍ਵਰ੍ਤ੍ਤਿਤ੍ਵਮਾਪਾਦਯੇਤ੍| ਏਤਯਾ ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਾ ਤੇਨ ਸਤਤਮਞ੍ਜਯਿਤਵ੍ਯਂ ਯੋ ਗਰੁਡਸਮਂ ਚਕ੍ਸੁਰਿਚ੍ਛਤੀਤਿ|| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਨ੍ਮਹਾਮਹੋਪਾਧ੍ਯਾਯੇਨ੍ਦੁਵਿਰਚਿਤਾਯਾਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਸਂਗ੍ਰਹਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਸ਼ਸ਼ਿਲੇਖਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਏਕੋਨਵਿਂਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ