Adhikarana athApasmArapratiShedho nAma dashamo~adhyAyaH - pratij~jA (1) · Śloka 1
ಅಥಾತೋಽಪಸ್ಮಾರಪ್ರತಿಷೇಧಂ ನಾಮಾಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ|
ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ||೧||
View original
अथातोऽपस्मारप्रतिषेधं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः|
इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
ಉನ್ಮಾದಾನನ್ತರಮಪಸ್ಮಾರೇ ಪೂರ್ವಮುಕ್ತಂ ಪ್ರಯೋಜನಂ ತದ್ವಿಜ್ಞಾನಾರ್ಥಮಧ್ಯಾಯ ಆರಭ್ಯತೇ||೧||
Adhikarana apasmArahetuH samprAptishca (2) · Śloka 2
ಸ್ಮೃತ್ಯಾಪಾಯೋ ಹ್ಯಪಸ್ಮಾರಃ ಸ ಧೀಸತ್ತ್ವಾಭಿಸಂಪ್ಲವಾತ್|
ಜಾಯತೇಽಭಿಹತೇ ಚಿತ್ತೇ ಚಿನ್ತಾಶೋಕಭಯಾದಿಭಿಃ|
ಉನ್ಮಾದವತ್ ಪ್ರಕುಪಿತೈಶ್ಚಿತ್ತದೇಹಗತೈರ್ಮಲೈಃ|
ಸತೇ ಸತ್ತ್ವೇ ಹೃದಿ ವ್ಯಾಪ್ತೇ ಸಂಜ್ಞಾವಾಹಿಷು ಖೇಷು ಚ|
ತಮೋ ವಿಶನ್ ಮೂಢಮತಿರ್ಬೀಭತ್ಸಾಃ ಕುರುತೇ ಕ್ರಿಯಾಃ|
ದನ್ತಾನ್ ಖಾದನ್ ವಮನ್ ಫೇನಂ ಹಸ್ತೌ ಪಾದೌ ಚ ವಿಕ್ಷಿಪನ್|
ಪಶ್ಯನ್ನಸನ್ತಿ ರೂಪಾಣಿ ಪ್ರಸ್ಖಲನ್ ಪತತಿ ಕ್ಷಿತೌ|
ವಿಜಿಹ್ಯಾಕ್ಷಿಭ್ರುವೋ ದೋಷವೇಗೇಽತೀತೇ ವಿಬುಧ್ಯತೇ|
ಕಾಲಾನ್ತರೇಣ ಸ ಪುನಶ್ಚೈವಮೇವ ವಿಚೇಷ್ಟತೇ|
ಅಪಸ್ಮಾರಶ್ಚತುರ್ಭೇದೋ ವಾತಾದ್ಯೈರ್ನಿಚಯೇನ ಚ||೨||
View original
स्मृत्यापायो ह्यपस्मारः स धीसत्त्वाभिसंप्लवात्|
जायतेऽभिहते चित्ते चिन्ताशोकभयादिभिः|
उन्मादवत् प्रकुपितैश्चित्तदेहगतैर्मलैः|
सते सत्त्वे हृदि व्याप्ते संज्ञावाहिषु खेषु च|
तमो विशन् मूढमतिर्बीभत्साः कुरुते क्रियाः|
दन्तान् खादन् वमन् फेनं हस्तौ पादौ च विक्षिपन्|
पश्यन्नसन्ति रूपाणि प्रस्खलन् पतति क्षितौ|
विजिह्याक्षिभ्रुवो दोषवेगेऽतीते विबुध्यते|
कालान्तरेण स पुनश्चैवमेव विचेष्टते|
अपस्मारश्चतुर्भेदो वाताद्यैर्निचयेन च||२||
ಅಪಸ್ಮಾರೋ ಹಿ ಸ್ಮೃತ್ಯಪಾಯಃ ಸ್ಮೃತ್ಯಪಗಮ ಉಚ್ಯತೇ| ಸ ಚಾಪಸ್ಮಾರೋ ಧಿಯೋ ಬುದ್ಧೇಃ ಸತ್ತ್ವಸ್ಯ ಧೈರ್ಯಸ್ಯ ಚಾಭಿಸಂಪ್ಲವಾದ್ ವಿನಾಶಾಜ್ಜಾಯತೇ| ಕಥಮಿತ್ಯಾಹ| ಚಿನ್ತಾದಿಭಿಶ್ಚಿತ್ತೇಽಭಿಹತೇ ಉನ್ಮಾದೋಕ್ತಪ್ರಕಾರೇಣ ಪ್ರಕುಪಿತೈಶ್ಚಿತ್ತದೇಹಗತೈರ್ಮಲೈ ರಜಸ್ತಮೋವಾತಾದಿಭಿಃ ಸತ್ತ್ವೇ ಹತೇ ಹೃದಿ ಚ ವ್ಯಾಪ್ತೇ ಸಂಜ್ಞಾವಾಹಿಷು ಚ ಸ್ರೋತಃಸು ವ್ಯಾಪ್ತೇಷ್ವೇವಂ ಸತಿ ಪುರುಷೋ ಮೂಢಮತಿಸ್ತಮೋ ವಿಶನ್ ವೀಭತ್ಸಾಃ ಕ್ರಿಯಾಃ ಕುರುತೇ| ದನ್ತಖಾದನಾದಿ ಕುರ್ವನ್ ಕ್ಷಿತೌ ಪತತಿ| ತತೋ ದೋಷಾಣಂ ವೇಗೇಽತೀತೇ ವಿಜಿಹ್ಮಾಕ್ಷಿಭ್ರುವೋ ವಿಬುಧ್ಯತೇ| ಸುಬೋಧಮ್| ನಿಚಯಃ ಸನ್ನಿಪಾತಃ|| ೨||
Adhikarana pUrvarUpam (3) · Śloka 3
ರೂಪಮುತ್ಪತ್ಸ್ಯಮಾನೇಽಸ್ಮಿನ್ ಹೃತ್ಕಮ್ಪಃ ಸ್ನೂನ್ಯತಾ ಭ್ರಮಃ|
ತಮಸೋ ದರ್ಶನಂ ಧ್ಯಾನಂ ಭ್ರೂವ್ಯುದಾಸೋಽಕ್ಷಿವೈಕೃತಮ್|
ಅಶಬ್ದಶ್ರವಣಂ ಸ್ವೇದೋ ಲಾಲಾಸಿಙ್ಘಾಣಕಸ್ರುತಿಃ|
ಅವಿಪಾಕೋಽರುಚಿರ್ಮೂರ್ಚ್ಛಾ ಕುಕ್ಷ್ಯಾಟೋಪೋ ಬಲಕ್ಷಯಃ|
ನಿದ್ರಾನಾಶೋಽಙ್ಗಮರ್ದಸ್ತೃಟ್ ಸ್ವಪ್ನೇ ಗಾನಂ ಸನರ್ತನಮ್|
ಪಾನಂ ತೈಲಸ್ಯ ಮದ್ಯಸ್ಯ ತಯೋರೇವ ಚ ಮೇಹನಮ್||೩||
View original
रूपमुत्पत्स्यमानेऽस्मिन् हृत्कम्पः स्नून्यता भ्रमः|
तमसो दर्शनं ध्यानं भ्रूव्युदासोऽक्षिवैकृतम्|
अशब्दश्रवणं स्वेदो लालासिङ्घाणकस्रुतिः|
अविपाकोऽरुचिर्मूर्च्छा कुक्ष्याटोपो बलक्षयः|
निद्रानाशोऽङ्गमर्दस्तृट् स्वप्ने गानं सनर्तनम्|
पानं तैलस्य मद्यस्य तयोरेव च मेहनम्||३||
ಅಸ್ಮಿನ್ನಪಸ್ಮಾರ ಉತ್ಪತ್ಸ್ಯಮಾನೇ ಭವಿಷ್ಯತಿ ಹೃತ್ಕಮ್ಪಾದಿಕಂ ರೂಪಮ್| ಸಿಙ್ಘಾಣಕಸ್ರುತಿಃ ನಾಸಾಸ್ರಾವಃ| ತಯೋರಿತಿ ತೈಲಮದ್ಯಯೋರ್ಮೇಹನಮ್| ಇತಿ ಸಾಮಾನ್ಯೇನ ಪೂರ್ವರೂಪಮ್||೩||
Adhikarana vAtajApasmAralakShaNam (4) · Śloka 4
ತತ್ರ ವಾತಾತ್ ಸ್ಫುರತ್ಸಕ್ಥಿಃ ಪ್ರತತಂ ಚ ಮುಹುರ್ಮುಹುಃ|
ಅಪಸ್ಮರತಿ ಸಂಜ್ಞಾಂ ಚ ಲಭತೇ ವಿಸ್ವರಂ ರುದನ್|
ಉತ್ಪಿಣ್ಡಿತಾಕ್ಷಃ ಶ್ವಸಿತಿ ಫೇನಂ ವಮತಿ ಕಮ್ಪತೇ|
ಆವಿಧ್ಯತಿ ಶಿರೋ ದನ್ತಾನ್ ದಶತ್ಯಾಧ್ಮಾತಕನ್ಧರಃ|
ಪರಿತೋ ವಿಕ್ಷಿಪತ್ಯಙ್ಗಂ ವಿಷಮಂ ವಿನತಾಙ್ಗುಲಿಃ|
ರೂಕ್ಷಶ್ಯಾವಾರುಣಾಕ್ಷಿತ್ವಙ್ನಖಾಸ್ಯಃ ಕೃಷ್ಣಮೀಕ್ಷತೇ|
ಚಪಲಂ ಪರುಷಂ ರೂಪಂ ವಿರೂಪಂ ವಿಕೃತಾನನಮ್||೪||
View original
तत्र वातात् स्फुरत्सक्थिः प्रततं च मुहुर्मुहुः|
अपस्मरति संज्ञां च लभते विस्वरं रुदन्|
उत्पिण्डिताक्षः श्वसिति फेनं वमति कम्पते|
आविध्यति शिरो दन्तान् दशत्याध्मातकन्धरः|
परितो विक्षिपत्यङ्गं विषमं विनताङ्गुलिः|
रूक्षश्यावारुणाक्षित्वङ्नख़ास्यः कृष्णमीक्षते|
चपलं परुषं रूपं विरूपं विकृताननम्||४||
ತತ್ರೇತ್ಯಾದಿ ವಿಕೃತಾನನಾನ್ತಂ ವಾತಾಪಸ್ಮಾರಲಕ್ಷಣಮ್| ಪ್ರತತಂ ಸನ್ತತಂ ಮುಹುರ್ಮುಹುಃ ಪ್ರತಿಕ್ಷಣಮಪಸ್ಮರತಿ ಸಂಜ್ಞಾಂ ಚ ಲಭತೇ| ವಿಸ್ವರಂ ರುದನ್ ಶಬ್ದಂ ಕುರ್ವನ್ ಶಿರ ಆವಿಧ್ಯತಿ ಭಿತ್ಯಾದಾವಾವಿದ್ಧಂ ಕರೋತಿ| ಆಧ್ಮಾತಾ ಸಮನ್ತಾದ್ ಧ್ಮಾತಾ ಕನ್ಧರಾ ಗ್ರೀವಾ ಯಸ್ಯ| ರೂಕ್ಷತ್ವಾದಿಯುಕ್ತಮಕ್ಷ್ಯಾದಿಕಂ ಯಸ್ಯ| ಸರ್ವಂ ಚ ರೂಪಂ ಕೃಷ್ಣಂ ಚಪಲಾದಿಗುಣಮೀಕ್ಷತೇ ಪಶ್ಯತಿ||೪||
Adhikarana pittApasmAralakShaNam (5) · Śloka 5
ಅಪಸ್ಮರತಿ ಪಿತ್ತೇನ ಮುಹುಃ ಸಂಜ್ಞಾಂ ಚ ವಿನ್ದತಿ|
ಪೀತಫೇನಾಕ್ಷಿವಕ್ತ್ರತ್ವಗಾಸ್ಫಾಲಯತಿ ಮೇದಿನೀಮ್|
ಭೈರವಾದೀಪ್ತರುಷಿತರೂಪದರ್ಶೀ ತೃಷಾನ್ವಿತಃ||೫||
View original
अपस्मरति पित्तेन मुहुः संज्ञां च विन्दति|
पीतफेनाक्षिवक्त्रत्वगास्फालयति मेदिनीम्|
भैरवादीप्तरुषितरूपदर्शी तृषान्वितः||५||
ತೃಷಾನ್ವಿತಾನ್ತಂ ಪಿತ್ತಾಪಸ್ಮಾರಲಕ್ಷಣಮ್| ಪೀತೈಃ ಫೇನಾದಿಭಿರ್ಯುಕ್ತೋ ಮೇದಿನೀಂ ಭುವಮಾಸ್ಫಾಲಯತ್ಯಪಹನ್ತಿ| ಭೈರವಾದಿಗುಣರೂಪದರ್ಶೀ ಚ ಭವತಿ||೫||
Adhikarana kaPApasmAralakShaNam (6) · Śloka 6
ಕಫಾಚ್ಚಿರೇಣ ಗ್ರಹಣಂ ಚಿರೇಣೈವ ವಿಬೋಧನಮ್|
ಶುಕ್ಲಾಭರುಪದರ್ಶಿತ್ವಮ್ ..................||೬||
View original
कफाच्चिरेण ग्रहणं चिरेणैव विबोधनम्|
शुक्लाभरुपदर्शित्वम् ..................||६||
ಶುಕ್ಲಾಭರುಪದರ್ಶಿತ್ವಾನ್ತಂ ಕಫಾಪಸ್ಮಾರಲಕ್ಷಣಮ್||೬||
Adhikarana sannipAtApasmAralakShaNam (7) · Śloka 7
............................. ಸರ್ವಲಿಙ್ಗಂ ತು ವರ್ಜಯೇತ್||೭||
View original
............................. सर्वलिङ्गं तु वर्जयेत्||७||
ಸರ್ವಾಲಿಙ್ಗಮಪಸ್ಮಾರಂ ನಿಚಯೋದ್ಭವತ್ವಾದ್ವರ್ಜಯೇತ್| (ಅತ್ರ ತು ಶಬ್ದೋ ವಿಶೇಷದ್ಯೋತಕಃ| ಅಸ್ಯಾಸಾಧ್ಯತ್ವಕಥನೇನಾನ್ಯೇಷಾಂ ಸಾಧ್ಯತ್ವಂ ಸೂಚಿತಮಿತಿ )||೭||
Adhikarana cikitsAkramaH (8) · Śloka 8
ಅಥಾವೃತಾನಾಂ ಧೀಚಿತ್ತಹೃದ್ಖಾನಾಂ ಪ್ರಾಕ್ಪ್ರಬೋಧನಮ್|
ತೀಕ್ಷ್ಣೈಃ ಕುರ್ಯಾದಪಸ್ಮಾರೇ ಕರ್ಮಭಿರ್ವಮನಾದಿಭಿಃ|
ವಾತಿಕಂ ಬಸ್ತಿಭೂಯಿಷ್ಠೈಃ ಪೈತ್ತಂ ಪ್ರಾಯೋ ವಿರೇಚನೈಃ|
ಶ್ಲೈಷ್ಮಿಕಂ ವಮನಪ್ರಾಯೈರಪಸ್ಮಾರಮುಪಾಚರೇತ್||೮||
View original
अथावृतानां धीचित्तहृद्खानां प्राक्प्रबोधनम्|
तीक्ष्णैः कुर्यादपस्मारे कर्मभिर्वमनादिभिः|
वातिकं बस्तिभूयिष्ठैः पैत्तं प्रायो विरेचनैः|
श्लैष्मिकं वमनप्रायैरपस्मारमुपाचरेत्||८||
ಅಥೇತ್ಯಾದಿನಾ ಅಪಸ್ಮಾರಾಣಾಮುಕ್ತಕ್ರಮೇಣ ಚಿಕಿತ್ಸೋಚ್ಯತೇ| ಸರ್ವಸ್ಮಿನ್ನಪಸ್ಮಾರೇ ಪ್ರಾಕ್ ಪ್ರಥಮಮಾವೃತಾನಾಂ ಬುದ್ಧ್ಯಾದೀನಾಂ ತೀಕ್ಷ್ಣೈರ್ವಮನಾದಿಭಿಃ ಕರ್ಮಭಿಃ ಪ್ರಬೋಧಂ ಕುರ್ಯಾತ್| ವಾತಿಕಮಿತ್ಯಾದಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸಮಮ್| ತೃತೀಯಾಬಹುವಚನಂ ಸಾಮಾನಾಧಿಕರಣ್ಯಾತ್| (ವಾತಿಕಂ ವಾತಕೃತಮಪಸ್ಮಾರಂ ಬಸ್ತಿಭೂಯಿಷ್ಠೈರ್ಬಸ್ತಿಬಹುಲೈಃ ಕರ್ಮಭಿರುಪಾಚರೇತ್| ಭೂಯಿಷ್ಠಗ್ರಹಣೇನ ವಮನಾದಿಭಿಃ ಸಂಶಮನೈಶ್ಚೇತಿ ಬೋದ್ಧವ್ಯಮ್| ಪಿತ್ತಶ್ಲೇಷ್ಮಣೋಶ್ಚ ಪ್ರಾಯೋಗ್ರಹಣಾದೇವಮೇವೋಪಾಚರೇತ್ ಚಿಕಿತ್ಸೇತ್ )||೮||
Adhikarana shodhanacikitsA (9) · Śloka 9
ವಮನಂ ಮದನಂ ಲಮ್ಬಾ ವಿಶಾಲಾಽರಿಷ್ಟಕೌಟಜಮ್|
ರೇಕೋ ಮೂತ್ರತ್ರಿವೃಚ್ಛ್ಯಾಮಾ ದ್ರವನ್ತೀ ಸಪ್ತಲಾ ಸ್ನುಹೀ|
ದಶಮೂಲಬಲಾರಾಸ್ನಾಸರಲಾಮರದಾರುಭಿಃ|
ಯವಕಿಲಕುಲತ್ಥೈಶ್ಚ ಸಮೂತ್ರಕ್ಷಾರಸೈನ್ಧವೈಃ|
ಆಸ್ಥಾಪನಂ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ ಹಿಙ್ಗುಸ್ನೇಹಸಮನ್ವಿತೈಃ|
ಏಭಿರನ್ಯೈಶ್ಚ ವಾತಘ್ನೈಃ ಕಟುತೈಲಂ ಪ್ರಸಾಧಿತಮ್|
ವಾತಾಪಸ್ಮಾರಶಮನಂ ನಸ್ಯಾಭ್ಯಙ್ಗಾನುವಾಸನೈಃ||೯||
View original
वमनं मदनं लम्बा विशालाऽरिष्टकौटजम्|
रेको मूत्रत्रिवृच्छ्यामा द्रवन्ती सप्तला स्नुही|
दशमूलबलारास्नासरलामरदारुभिः|
यवकिलकुलत्थैश्च समूत्रक्षारसैन्धवैः|
आस्थापनं प्रयुञ्जीत हिङ्गुस्नेहसमन्वितैः|
एभिरन्यैश्च वातघ्नैः कटुतैलं प्रसाधितम्|
वातापस्मारशमनं नस्याभ्यङ्गानुवासनैः||९||
ವಮನಮಿತ್ಯಾದಿ ಸುಬೋಧಮ್| ಮದನಾದೀನಿ ವಮನದ್ರವ್ಯಾಣಿ| ಮದನಂ ರಾಠಃ| ವಿಶಾಲಾ ಇನ್ದ್ರವಾರುಣೀ| ಅರಿಷ್ಟೋ ನಿಮ್ಬಃ| ಕೌಟಜಂ ಕುಟಜಫಲಮ್| ಮೂತ್ರಾದೀನಿ ವಿರೇಚನದ್ರವ್ಯಾಣಿ| ಮೂತ್ರಂ ಗೋಮತ್ರಮ್| ದ್ರವನ್ತೀ ಸಮುದ್ರೈರಣ್ಡಃ| ಮೂಷಿಕಪರ್ಣೀತಿ ಚ| ಮೂತ್ರಾದಿಭಿರ್ಹಿಙ್ಗುನಾ ಸ್ನೇಹೇನ ಚ ಯುಕ್ತೈದರ್ಶಮೂಲಾದಿಭಿರಾಸ್ಥಾಪನಂ ನಿರೂಹಂ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ| ಏಭಿರಿತಿ ದಶಮೂಲಾದಿಭಿರನ್ಯೈರನುಕ್ತೈರ್ವಾತಹರೈರ್ದ್ರವ್ಯೈಶ್ಚ ಪ್ರಸಾಧಿತಂ ಕಟುತೈಲಂ ನಸ್ಯಾದಿಭಿರ್ವಾತಾಪಸ್ಮಾರಶಮನಂ ಭವತಿ||೯||
Adhikarana saMshamanayogAH - tatra pa~jcagavyaM ghRutam (10) · Śloka 10
ಸರ್ವತಃ ಸುವಿಶುದ್ಧಸ್ಯ ಸಮ್ಯಗಾಶ್ವಾಸಿತಸ್ಯ ಚ|
ಅಪಸ್ಮಾರವಿಮೋಕ್ಷಾರ್ಥಂ ಯೋಗಾನ್ ಸಂಶಮನಾನ್ ಶೃಣು|
ಗೋಮಯಸ್ವರಸಕ್ಷೀರದಧಿಮೂತ್ರೈಃ ಶೃತಂ ಹವಿಃ|
ಅಪಸ್ಮಾರಜ್ವರೋನ್ಮಾದಕಾಮಲಾನ್ತಕರಂ ಪಿಬೇತ್||೧೦||
View original
सर्वतः सुविशुद्धस्य सम्यगाश्वासितस्य च|
अपस्मारविमोक्षार्थं योगान् संशमनान् शृणु|
गोमयस्वरसक्षीरदधिमूत्रैः शृतं हविः|
अपस्मारज्वरोन्मादकामलान्तकरं पिबेत्||१०||
ಸರ್ವತ ಇತ್ಯಾದಿನಾ ಶಮನಯೋಗಾನಾಮಧಿಕಾರನಿರ್ದೇಶಃ| ಸರ್ವತ ಊರ್ಧ್ವಮಧಶ್ಚ ಸುವಿಶುದ್ಧಸ್ಯ ಸುತರಾಂ ವಿಶುದ್ಧಸ್ಯ ಸಮ್ಯಗ್ವಿಶುದ್ಧಸ್ಯೇತ್ಯರ್ಥಃ| (ಸಮ್ಯಗಾಶ್ವಾಸಿತಸ್ಯ ಸಮ್ಯಕ್ ಪ್ರಧಾನಮಧ್ಯಾವರಶುದ್ಧ್ಯನುಸಾರೇಣ ಪೇಯಾದ್ಯಾಸೇವನಾದಾಶ್ವಾಸಿತಸ್ಯ ಚ ಅಪಸ್ಮಾರವಿಮೋಚನಾರ್ಥಂ ವಕ್ಷ್ಯಮಾಣಾನ್ ಶಮನಪ್ರಾಯಾನ್ ಯೋಗಾನಾಕರ್ಣಯ)| ತಾನೇವಾಹ-ಗೋಮಯೇತ್ಯಾದಿ| ಗೋಮಯಸ್ವರಸಾದಿಭಿಃ ಶೃತಂ ಹವಿರಪಸ್ಮಾರದ್ಯನ್ತಕರಂ ಪಿಬೇತ್| ಉತ್ತರೇ ಹವಿಷೀದಂ ಪಞ್ಚಗವ್ಯಂ ಮಹದಿತಿ ಪಾಠಾದಸ್ಯ ಲಘುಪಞ್ಚಗವ್ಯನಾಮಕತ್ವಮಭಿಮತಮ್| (ಅತ್ರ ಚ ಗೋಮಯಸ್ವರಸಾದೀನಾಂ ಸಾಮಾನ್ಯಪರಿಭಾಷಯಾಽನ್ಯೋನ್ಯಸಮತ್ವಂ ಘೃತಾಚ್ಚತುರ್ಗುಣತ್ವಞ್ಚ ಜ್ಞೇಯಮ್| ಚರಕೇ ತು ಗೋಶಕೃದ್ರಸದಧ್ಯಮ್ಲಕ್ಷೀರಮೂತ್ರೈಃ ಸಮೈರ್ಘೃತಮಿತಿ ಪಾಠಃ)|| ೧೦||
Adhikarana mahatpa~jcagavyaM ghRutam (11) · Śloka 11
ದ್ವಿಪಞ್ಚಮೂಲತ್ರಿಫಲಾದ್ವಿನಿಶಾಕುಟಜತ್ವಚಃ|
ಸಪ್ತಪರ್ಣಮಪಾಮಾರ್ಗಂ ನೀಲಿನೀಂ ಕಟುರೋಹಿಣೀಮ್|
ಶಮ್ಯಾಕಪುಷ್ಕರಜಟಾಫಲ್ಗುಮೂಲದುರಾಲಭಾ|
ದ್ವಿಪಲಾಃ ಸಲಿಲದ್ರೋಣೇ ಪಕ್ತ್ವಾ ಪಾದಾವಿಶೇಷಿತೇ|
ಭಾರ್ಙ್ಗೀಪಾಠಾಢಕೀಕುಮ್ಭನಿಕುಮ್ಭವ್ಯೋಷರೋಹಿಷೈಃ|
ಮೂರ್ವಾಭೂತೀಕಭೂನಿಮ್ಬಶ್ರೇಯಸೀಶಾರಿವಾದ್ವಯೈಃ|
ಮದಯನ್ತ್ಯಗ್ನಿನಿಚುಲೈರಕ್ಷಾಂಶೈಃ ಸರ್ಪಿಷಃ ಪಚೇತ್|
ಪ್ರಸ್ಥಂ ತದ್ವದ್ದ್ರವೈಃ ಪೂರ್ವೈಃ ಪಞ್ಚಗವ್ಯಮಿದಂ ಮಹತ್|
ಜ್ವರಾಪಸ್ಮಾರಜಠರಭಗನ್ದರಹರಂ ಪರಮ್|
ಶೋಫಾರ್ಶಃ ಕಾಮಲಾಪಾಣ್ಡುಗುಲ್ಮಕಾಸಗ್ರಹಾಪಹಮ್||೧೧||
View original
द्विपञ्चमूलत्रिफलाद्विनिशाकुटजत्वचः|
सप्तपर्णमपामार्गं नीलिनीं कटुरोहिणीम्|
शम्याकपुष्करजटाफल्गुमूलदुरालभा|
द्विपलाः सलिलद्रोणे पक्त्वा पादाविशेषिते|
भार्ङ्गीपाठाढकीकुम्भनिकुम्भव्योषरोहिषैः|
मूर्वाभूतीकभूनिम्बश्रेयसीशारिवाद्वयैः|
मदयन्त्यग्निनिचुलैरक्षांशैः सर्पिषः पचेत्|
प्रस्थं तद्वद्द्रवैः पूर्वैः पञ्चगव्यमिदं महत्|
ज्वरापस्मारजठरभगन्दरहरं परम्|
शोफार्शः कामलापाण्डुगुल्मकासग्रहापहम्||११||
ದ್ವಿಪಞ್ಚಮೂಲೇತ್ಯಾದಿನಾ ಮಹತ್ ಪಞ್ಚಗವ್ಯಂ ಘೃತಂ ಸುಬೋಧಮ್| ದ್ರವೈಃ ಪೂರ್ವೈರಿತಿ ಪೂರ್ವೋಕ್ತೈರ್ಗೋಮಯಸ್ವರಸಾದಿಭಿಃ ಏತೇಷಾಂ ಪಞ್ಚಪ್ರಭೃತಿದ್ರವತ್ವಾತ್ ಪೃಥಕ್ ಸ್ನೇಹಸಮತ್ವಮ್| (ದ್ವಿಪಞ್ಚಮೂಲೇತಿ| ದ್ವಿಪಲಾನಿ ದ್ವಿಪಲಪ್ರಮಾಣಾನಿ ದ್ವಿಪಞ್ಚಮೂಲಾದೀನಿ ಸಲಿಲದ್ರೋಣೇ ಪಕತ್ವಾ ಪಾದಾವಶೇಷಿತೇ ಕ್ವಾಥೇ ಅಕ್ಷಾಂಶೈಃ ಕರ್ಷಪ್ರಮಾಣೈರ್ಭಾಙ್ಗರ್ಯಾದಿಭಿಃ ತದ್ವತ್ ಪೂರ್ವೈರ್ಗೋಮಯಸ್ವರಸಾದಿದ್ರವೈಶ್ಚ ಘೃತಸ್ಯ ಪ್ರಸ್ಥಂ ಪಚೇತ್| ಮಹತ್ ಪಞ್ಚಗವ್ಯಮಿದಂ ಘೃತಂ ಪರಮತಿಶಯೇನ ಜ್ವರಾದಿಹರಮ್| ದ್ವಿಪಞ್ಚಮೂಲಂ ದಶಮೂಲಮ್| ಸಪ್ತಪರ್ಣಃ ಸಪ್ತಚ್ಛದಃ| ಶಮ್ಯಾಕ ಆರಗ್ವಧಃ| ಪುಷ್ಕರಜಟಾ ಪುಷ್ಕರಮೂಲಮ್| ಫಲ್ಗುರ್ಮಲಯೂಸ್ತಸ್ಯ ಮೂಲಮ್| ರೋಹಿಷಃ ಪ್ಲೀಹಘ್ನಃ| (ಅಟಕ್ಕಾವಾಣಿಯನ್)| ಮದಯನ್ತೀ ಧಾತಕೀ| ನಿಚುಭೋ ವೇತಸಃ )| ಕ್ಷಿಪೇತ್ಪಿಷ್ಟ್ವಾಕ್ಷಮಾತ್ರಾಣಿ ತೇನ ಪ್ರಸ್ಥಂ ಘೃತಾನ್ ಪಚೇತ್| ಗೋಶಕೃದ್ರಸದಧ್ಯಮ್ಲಕ್ಷೀರಮೂತ್ರೈಶ್ಚ ತತ್ಸಮೈಃ|| ಇತಿ ಚರಕಪಾಠಃ|| ೧೧||
Adhikarana shirIShatailam (12) · Śloka 12
ಶಿರೀಷಪುಷ್ಪಪತ್ರತ್ವಕ್ಸಾರಮೂಲತುಲಾದ್ವಯಮ್|
ವರಣೈರಣ್ಡಶಮ್ಯಾಕದಶಮೂಲಾಟರೂಷಕಮ್|
ಶತಾವರೀಬಲಾರಾಸ್ನಾಸುಷವೀಪಾರಿಭದ್ರಕಮ್|
ಮುರೂಙ್ಗೀ ವಞ್ಜುಲಂ ದನ್ತೀಂ ಕಕುಭಂ ಸಪುನರ್ನವಮ್|
ರೋಹಿಷಸ್ಯ ಜಟಾಂ ಪುಷ್ಪಂ ಕರಘಾಟಮಯೂರಕಮ್|
ಶತಾರ್ಧಾಂಶಂ ಪೃಥಗ್ದ್ರಾಕ್ಷಾಲಾಕ್ಷಾಮಿಸಿವರಾಯವಾನ್|
ಸಕೋಲಾನ್ ಸಕುಲತ್ಥಾಂಶ್ಚ ಪೃಥಗರ್ಧಾಢಕೋನ್ಮಿತಾನ್|
ದ್ವಿಶತಂ ಪಿಶಿತಾದ್ಗವ್ಯಾಚ್ಛಾಗಾದ್ವಾ ತತ್ಪಚೇದಪಾಮ್|
ದ್ರೋಣೈರ್ದ್ವಾತ್ರಿಂಶತಾಷ್ಟಾಂಶಶೇಷೇಣ ಚ ವಿಪಾಚಯೇತ್|
ತೈಲದ್ರೋಣಂ ದಧಿವಹೇ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಪಿಷ್ಟೈಶ್ಚ ಪಾಲಿಕೈಃ|
ಪಾಠಾಸಮಙ್ಗಾಸುಷವೀದ್ವಿನಿಶಾಚನ್ದನದ್ವಯೈಃ|
ಏಲಾಜಲೋತ್ಪಲಬಲಾಶ್ವದಂಷ್ಟ್ರಾಶಾರಿವಾಘನೈಃ|
ಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾಕುಷ್ಠಮಧುಕಲೋಧ್ರರಾಸ್ನಾಕುಟನ್ನಟೈಃ|
ಶಠೀಶಿರೀಷಕುಸುಮನತನಾಗಾಮರಾಹ್ವಯೈಃ|
ವರಾಙ್ಗಜೋಙ್ಗಪತ್ನಙ್ಗವಿಡಙ್ಗೈಃ ಸಪ್ರಿಯಙ್ಗುಭಿಃ|
ಮುರುಙ್ಗೀಪತ್ರನಲದಸೇವ್ಯಕುನ್ದನಖದ್ವಯೈಃ|
ತಿಲಪರ್ಣ್ಯಾ ಚ ತತ್ಪಾನವಸ್ತ್ಯಭ್ಯಞ್ಜನನಾವನೈಃ|
ಅಪಸ್ಮಾರಗ್ರಹೋನ್ಮಾದಾನ್ ಸಶೋಷವಿಷಮಜ್ವರಾನ್|
ಯೋನಿಶುಕ್ಲಾಮಯಾನ್ ಗುಲ್ಮಪ್ರಮೇಹಂ ಪಾಣ್ಡುತಾಂ ಮದಮ್|
ವಾತಶೋಣಿತವೀಸರ್ಪಪಕ್ಷಾಘಾತಾರ್ದಿತಾದಿಕಾನ್|
ಸರ್ವಾನ್ ಮಾರುತಜಾನ್ರೋಗಾನ್ವಿಶೇಷಾದ್ವಿಷವಾತಜಾನ್|
ನಿಹನ್ತಿ ಕಾರ್ಮಣಂ ಕೃತ್ಯಾಂ ಮೂಲದಂಷ್ಟ್ರಾವಿಷಂ ಗರಮ್|
ರಸಾಯನಾನಾಂ ಪ್ರವರಂ ಮೇಧ್ಯಂ ವಾಜೀಕರಂ ಪರಮ್||೧೨||
View original
शिरीषपुष्पपत्रत्वक्सारमूलतुलाद्वयम्|
वरणैरण्डशम्याकदशमूलाटरूषकम्|
शतावरीबलारास्नासुषवीपारिभद्रकम्|
मुरूङ्गी वञ्जुलं दन्तीं ककुभं सपुनर्नवम्|
रोहिषस्य जटां पुष्पं करघाटमयूरकम्|
शतार्धांशं पृथग्द्राक्षालाक्षामिसिवरायवान्|
सकोलान् सकुलत्थांश्च पृथगर्धाढकोन्मितान्|
द्विशतं पिशिताद्गव्याच्छागाद्वा तत्पचेदपाम्|
द्रोणैर्द्वात्रिंशताष्टांशशेषेण च विपाचयेत्|
तैलद्रोणं दधिवहे श्लक्ष्णपिष्टैश्च पालिकैः|
पाठासमङ्गासुषवीद्विनिशाचन्दनद्वयैः|
एलाजलोत्पलबलाश्वदंष्ट्राशारिवाघनैः|
मञ्जिष्ठाकुष्ठमधुकलोध्ररास्नाकुटन्नटैः|
शठीशिरीषकुसुमनतनागामराह्वयैः|
वराङ्गजोङ्गपत्नङ्गविडङ्गैः सप्रियङ्गुभिः|
मुरुङ्गीपत्रनलदसेव्यकुन्दनखद्वयैः|
तिलपर्ण्या च तत्पानवस्त्यभ्यञ्जननावनैः|
अपस्मारग्रहोन्मादान् सशोषविषमज्वरान्|
योनिशुक्लामयान् गुल्मप्रमेहं पाण्डुतां मदम्|
वातशोणितवीसर्पपक्षाघातार्दितादिकान्|
सर्वान् मारुतजान्रोगान्विशेषाद्विषवातजान्|
निहन्ति कार्मणं कृत्यां मूलदंष्ट्राविषं गरम्|
रसायनानां प्रवरं मेध्यं वाजीकरं परम्||१२||
ಶಿರೀಷೇತ್ಯಾದಿನಾ ಶೈರೀಷಂ ತೈಲಂ ಪಾನಾದಿಭಿರಪಸ್ಮಾರಾದೀನ್ ನಿಹನ್ತಿ| ರಸಾಯನಾನಾಂ ಪ್ರವರಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಮೇಧ್ಯಂ ಪರಂ ವಾಜೀಕರಂ ಚ| ಶಿರೀಷಸ್ಯ ಪುಷ್ಪದಿಕಾನ್ಮಿಶ್ರೀಭೂತಾತ್ತುಲಾದ್ವಯಮ್| ಸುಷವೀ ಪಾನೀಯವಲ್ಲೀ| ಪಾರಿಭದ್ರಕೋ ನಿಮ್ಬಃ ಪಾರಿಜಾತಶ್ಚ| ಮುರುಙ್ಗೀ ಮಧುಸ್ರವಾ| ವಞ್ಜುಲಂ ದೀರ್ಘಪತ್ರೋ ವೇತಸಃ| ರೋಹಿಷಸ್ಯ ಪ್ಲೀಹಘ್ನಸ್ಯ ಜಟಾ ಮೂಲಮ್| ಕರಘಾಟೋ ಮದನಃ ಮಯೂರಕೋಽಪಾಮಾರ್ಗಸ್ತಯೋಃ ಪುಷ್ಪಮ್| ಏತದ್ವರಣಾದಿಕಂ ಪೃಥಕ್ ಶತಾರ್ಧಾಂಶಂ ಪಞ್ಚಾಶತ್ ಪಲಾನಿ| ದ್ರಾಕ್ಷಾದಿಕಂ ಪೃಥಗರ್ಧಾಢಕಂ ದ್ವಾತ್ರಿಂಶತ್ ಪಲಾನಾಮ್| ತತ್ ಸರ್ವಮಪಾಂ ದ್ವಾತ್ರಿಂಶತಾ ದ್ರೋಣೈಃ ಪಚೇತ್| ಅಷ್ಟಾಂಶಶೇಷೇಣ ತೇನ ಪಾಲಿಕೈಃ ಪಲಪ್ರಮಾಣೈಃ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಪಿಷ್ಟೈಃ ಪಾಠಾದಿಭಿಷ್ಚ ಸಹ ದಧಿವಹೇ ತೈಲದ್ರೋಣಂ ಸದ್ವಾದಶಾನಿ ಪಞ್ಚ ಪಲಶತಾನಿ ವಿಪಾಚಯೇತ್| ಸಮಙ್ಗಾ ಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾ| ಸುಷವೀ ಪಾನೀಯವಲ್ಲೀ| ಕುಟನ್ನಟಂ ಪರಿಪೇಲವಮ್| ನಾಗಂ ನಾಗಕೇಸರಮ್| ಅಮರಾಹ್ವಯಂ ದೇವದಾರು| ವರಾಙ್ಗಂ ತ್ವಕ್| ಜೋಙ್ಗಕಂ ಕೃಷ್ಣಾಗುರು| ಮುರುಙ್ಗೀ ಮಧುಸ್ರವಾ| ನಖದ್ವಯಂ ಹಸ್ತಿನಖಂ ಚ| ತಿಲಪರ್ಣೀ ಬದರಕಃ| ವಿಷವಾತೋ ವಿಷೌಷಧಿವಾತಃ| ಕಾರ್ಮಣಂ ಕೃತ್ರಿಮಯೋಗಃ| ಕೃತ್ಯಾ ಅಭಿಚಾರದೇವತಾ| ಮೂಲವಿಶಂ ಶೃಙ್ಯಾದಿಕಮ್| ದಂಷ್ಟ್ರಾವಿಷಂ ಸರ್ಪಾದಿಜಮ್||೧೨||
Adhikarana brAhmIghRutam (13) · Śloka 13
ಬ್ರಾಹ್ಮೀರಸವಚಾಕುಷ್ಠಶಙ್ಖಪುಷ್ಪೀಶೃತಂ ಘೃತಮ್|
ಪುರಾಣಂ ಮೇಧ್ಯಮುನ್ಮಾದಾಲಕ್ಷ್ಮ್ಯಪಸ್ಮಾರಪಾಪ್ಮಜಿತ್||೧೩||
View original
ब्राह्मीरसवचाकुष्ठशङ्खपुष्पीशृतं घृतम्|
पुराणं मेध्यमुन्मादालक्ष्म्यपस्मारपाप्मजित्||१३||
ಬ್ರಾಹ್ಮೀರಸಾದಿಭಿಃ ಶೃತಂ ಪುರಾಣಂ ಘೃತಂ ಮೇಧ್ಯಾದಿಗುಣಮ್| (ಬ್ರಾಹ್ಮೀರಸೇ ಕಲ್ಕಿತೈರ್ವಚಾದಿಭಿಃ ಸಿದ್ಧಂ ಪುರಾಣಂ ಘೃತಂ ಮೇಧ್ಯಂ ಮೇಧಾಯೈ ಹಿತಂ ಉನ್ಮಾದಾದಿಜಿಚ್ಚ| ಅಲಕ್ಷ್ಮೀಃ ಅಶ್ರೀಃ )|| ೧೩||
Adhikarana jIvanIyaghRutam (yamakam) (14) · Śloka 14
ತೈಲಪ್ರಸ್ಥಂ ಘೃತಪ್ರಸ್ಥಂ ಜೀವನೀಯೈಃ ಪಲೋನ್ಮಿತೈಃ|
ಕ್ಷೀರದ್ರೋಣೇ ಪಚೇತ್ ಸಿದ್ಧಮಪಸ್ಮಾರವಿಮೋಕ್ಷಣಮ್||೧೪||
View original
तैलप्रस्थं घृतप्रस्थं जीवनीयैः पलोन्मितैः|
क्षीरद्रोणे पचेत् सिद्धमपस्मारविमोक्षणम्||१४||
ತೈಲಪ್ರಸ್ಥಮಿತ್ಯಾದಿನಾ ಯಮಕಂ ಸುಬೋಧಮ್| (ಕ್ಷೀರಸ್ಯ ದ್ರೋಣೇ ಚತುಷ್ಷಷ್ಟಿಕುಡವೇ ಪಲೋನ್ಮಿತೈಃ ಪಲಪ್ರಮಾಣೈರ್ಜೀವನೀಯೈರ್ಜೀವನೀಯಗಣೇನ ಸಹ ತೈಲಘೃತಯೋಃ ಪ್ರಸ್ಥಂ ಮಿಶ್ರೀಕೃತ್ಯ ಪಚೇತ್| ಸಿದ್ಧಂ ತತ್ಪಾನಾದಿಭಿರಪಸ್ಮಾರವಿಮೋಚನಮ್||೧೪||
Adhikarana jIvanIyaghRutamaparam (15) · Śloka 15
ಕಂಸೇ ಕ್ಷೀರೇಕ್ಷುರಸಯೋಃ ಕಾಶ್ಮರ್ಯೇಽಷ್ಟಗುಣೇ ರಸೇ|
ಕಾರ್ಷಿಕೈರ್ಜೀವನೀಯೈಶ್ಚ ಸರ್ಪಿಃ ಪ್ರಸ್ಥಂ ವಿಪಾಚಯೇತ್|
ವಾತಪಿತ್ತೋದ್ಭವಂ ಕ್ಷಿಪ್ರಮಪಸ್ಮಾರಂ ನಿಹನ್ತಿ ತತ್||೧೫||
View original
कंसे क्षीरेक्षुरसयोः काश्मर्येऽष्टगुणे रसे|
कार्षिकैर्जीवनीयैश्च सर्पिः प्रस्थं विपाचयेत्|
वातपित्तोद्भवं क्षिप्रमपस्मारं निहन्ति तत्||१५||
ಕಂಸ ಇತ್ಯಾದಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸಮಮ್| ಅಷ್ಟಗುಣಂ ಸರ್ಪಿಷಃ| (ಕ್ಷೀರೇಕ್ಷುರಸಯೋಃ ಕಂಸೇ ಆಢಕೇ ಕ್ಷೀರಮಿಕ್ಷುರಸಶ್ಚ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ದ್ವಿಪ್ರಸ್ಥಪರಿಮಿತಮಿತ್ಯರ್ಥಃ| ಅಷ್ಟಗುಣೇ ಘೃತಾದಷ್ಟಾಧಿಕೇ ದ್ವಯಾಢಕ ಇತ್ಯರ್ಥಃ| ಕಾಶ್ಮರ್ಯೇ ರಸೇ ಕಾಶ್ಮರ್ಯ ಸಮ್ಬನ್ಧಿನಿ ರಸೇ| ಕಾಶ್ಮರ್ಯ ಇತ್ಯತ್ರ ವೃದ್ಧಾಚ್ಛ ಇತ್ಯಸ್ತ್ಯಾನಿತ್ಯತ್ವಾತಸ್ಯೇದಮಿತ್ಯಣ್ಪ್ರತ್ಯಯಃ| ಕಾರ್ಷಿಕೈಃ ಕರ್ಷಪ್ರಮಾಣೈರ್ಜೀವನೀಯಗಣೇನ ಚ| ಚಶಬ್ದಃ ಸಮುಚ್ಚಯೇ| ಪ್ರಸ್ಥಂ ಚತುಷ್ಕುಡವಂ ಸರ್ಪಿರ್ವಿಪಾಚಯೇತ್ ತದ್ ಘೃತಂ ಪಾನಾದಿಭಿರ್ವಾತೋದ್ಭವಂ ಪಿತ್ತೋದ್ಭವಂ ಚಾಪಸ್ಮಾರಂ ಕ್ಷಿಪ್ರಮಾಶು ನಿಹನ್ತಿ)||೧೫||
Adhikarana kAshAdikShIram (16) · Śloka 16
ತದ್ವತ್ ಕಾಶವಿದಾರೀಕ್ಷುಕುಶಕ್ವಾಥ ಶೃತಂ ಪಯಃ||೧೬||
View original
तद्वत् काशविदारीक्षुकुशक्वाथ शृतं पयः||१६||
ಕಾಶಾದಿಶೃತಂ ಪಯಃ ಕ್ಷೀರಂ ತದ್ವದಿತಿ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ವಾತಪಿತ್ತೋದ್ಭವಮಪಸ್ಮಾರಂ ನಿಹನ್ತಿ| (ಕಾಶಾದಿಕ್ವಾಥೇನ ಸಹ ಶೃತಂ ಪಯಸ್ತದ್ವತ್| ವಾತಜಂ ಪಿತ್ತಜಂ ಚಾಪಸ್ಮಾರಂ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ನಿಹನ್ತೀತ್ಯರ್ಥಃ )||೧೬||
Adhikarana madhukaghRutam (17) · Śloka 17
ಮಧುಕದ್ವಿಪಲೇ ಕಲ್ಕೇ ದ್ರೋಣೇ ಚಾಮಲಕೀರಸಾತ್|
ಸಿದ್ಧಂ ಸಿದ್ಧೋ ಘೃತಪ್ರಸ್ಥಃ ಪಿತ್ತಾಪಸ್ಮಾರ ಭೇಷಜಮ್||೧೭||
View original
मधुकद्विपले कल्के द्रोणे चामलकीरसात्|
सिद्धं सिद्धो घृतप्रस्थः पित्तापस्मार भेषजम्||१७||
ಆಮಲಕೀರಸಾತ್ ದ್ರೋಣೇ ಮಧುಕದ್ವಿಪಲೇ ಕಲ್ಕೇ ಚ ಸಿದ್ಧಃ ಶೃತೋ ಘೃತಸ್ಯ ಪ್ರಸ್ಥಃ ಪಿತ್ತಾಪಸ್ಮಾರಭೇಷಜಂ ಸಿದ್ಧಮಪ್ರತಿಹತಮ್||೧೭||
Adhikarana yaShTIghRutamaparam (18) · Śloka 18
ಕೂಷ್ಮಾಣ್ಡಸ್ವರಸೇ ಸರ್ಪಿರಷ್ಟಾದಶಗುಣೇ ಶೃತಮ್|
ಯಷ್ಟೀಕಲ್ಕಮಪಸ್ಮಾರಹರಂ ಧೀವಾಕ್ಸ್ವರಪ್ರದಮ್||೧೮||
View original
कूष्माण्डस्वरसे सर्पिरष्टादशगुणे शृतम्|
यष्टीकल्कमपस्मारहरं धीवाक्स्वरप्रदम्||१८||
ಕೂಷ್ಮಾಣ್ಡಸ್ವರಸ ಇತ್ಯಾದಿ ಸುಬೋಧಮ್| (ಅಷ್ಟಾದಶಗುಣೇ ಘೃತಾದಷ್ಟಾದಶಪ್ರಮಾಣಾಧಿಕೇ ಕೂಷ್ಮಾಣ್ಡಸ್ವರಸೇ ಘೃತಕುಡುವಾದಾಷ್ಟಾದಶಕುಡುವಾ ದಿಕಕೂಷ್ಮಾಣ್ಡಸ್ವರಸ ಇತ್ಯರ್ಥಃ| ಯಷ್ಟೀಕಲ್ಕಂ ಶೃತಂ ಪಕ್ವಂ ಸರ್ಪಿರಪಸ್ಮಾರಂ ಹರತಿ ಧೀವಾಕ್ಸ್ವರಾನ್ ಪ್ರದದಾತಿ ಚ)||೧೮||
Adhikarana gavAdipittanAvanam (19) · Śloka 19
ಕಪಿಲಾನಾಂ ಗವಾಂ ಪಿತ್ತಂ ನಾವನಂ ಪರಮಂ ಹಿತಮ್|
ಶ್ವಸೃಗಾಲವಿಡಾಲಾನಾಂ ಸಿಂಹಾದೀನಾಂ ಚ ಪೂಜಿತಮ್||೧೯||
View original
कपिलानां गवां पित्तं नावनं परमं हितम्|
श्वसृगालविडालानां सिंहादीनां च पूजितम्||१९||
ಶ್ವಾದೀನಾಂ ಪಿತ್ತಂ ನಾವನಮಿತಿ ಸಮ್ಬಧ್ಯತೇ| (ಕಪಿಲೇತಿ| ಕಪಿಲಾನಾಂ ಕಪಿಲವರ್ಣಾನಾಂ ಗವಾಂ ತಾಸಾಮಚಿನ್ತ್ಯಪ್ರಭಾವತ್ವಾತ್ ನ ಶ್ವೇತರಕ್ತಕೃಷ್ಣಾನಾಮ್| ಪಿತ್ತಂ ಹೃದಯಾದಧಃಸ್ಥಿತದ್ರವವಿಶೇಷಂ ನಾವನಂ ನಸ್ಯಂ ಪರಮಂ ಹಿತಂ ಅಪಸ್ಮಾರಹರಮಿತ್ಯರ್ಥಃ| ಶ್ವಸೃಗಾಲಾದೀನಾಂ ಪಿತ್ತಞ್ಚ ನಾವನೇ ಪ್ರಶಸ್ತಮ್)||೧೯||
Adhikarana godhAdipittasiddhaM tailam (20) · Śloka 20
ಗೋಧಾನಕುಲನಾಗಾನಾಂ ಪೃಷತರ್ಕ್ಷಗವಾಮಪಿ|
ಪಿತ್ತೇಷು ಸಾಧಿತಂ ತೈಲಂ ನಸ್ಯೇಽಭ್ಯಙ್ಗೇ ಚ ಶಸ್ಯತೇ||೨೦||
View original
गोधानकुलनागानां पृषतर्क्षगवामपि|
पित्तेषु साधितं तैलं नस्येऽभ्यङ्गे च शस्यते||२०||
ಗೋಧಾದೀನಾಂ ಪಿತ್ತೇಷ್ವೇಕೀಕೃತೇಷು ತೈಲಂ ಸಾಧಿತಂ ನಸ್ಯೇಽಭ್ಯಙ್ಗೇ ಚ ಶಸ್ಯತೇ||೨೦||
Adhikarana triPalAdinasyam (21) · Śloka 21
ತ್ರಿಫಲಾವ್ಯೋಷಪೀತದ್ರುಯವಕ್ಷಾರಫಣಿಜ್ಜಕೈಃ|
ಶ್ರ್ಯಾಹ್ವಾಪಾಮರ್ಗಕಾರಞ್ಜಬೀಜೈಸ್ತೈಲಂ ಪ್ರಸಾಧಿತಮ್|
ಬಸ್ತಮೂತ್ರೇ ಹಿತಂ ನಸ್ಯಂ ಚೂರ್ಣಂ ವಾಧ್ಮಾಪಯೇದ್ಭಿಷಕ್||೨೧||
View original
त्रिफलाव्योषपीतद्रुयवक्षारफणिज्जकैः|
श्र्याह्वापामर्गकारञ्जबीजैस्तैलं प्रसाधितम्|
बस्तमूत्रे हितं नस्यं चूर्णं वाध्मापयेद्भिषक्||२१||
ತ್ರಿಫಲಾದಿಭಿರ್ಬಸ್ತಮೂತ್ರೇ ತೈಲಂ ಪ್ರಸಾಧಿತಂ ನಸ್ಯಂ ಹಿತಮ್| ಏಭಿರೇವ ಕೃತಂ ಚೂರ್ಣಂ ವಾ ಭಿಷಙ್ನಾಸಾಯಾಂ ಧ್ಯಾಪಯೇತ್| ಪೀತದ್ರುರ್ದಾರ್ವೀ| ಶ್ರ್ಯಾಹ್ವಂ ಬಿಲ್ವಮ್| (ಭಿಷಗ್ವೈದ್ಯ ಏಷಾಂ ತ್ರಿಫಲಾದೀನಾಂ ಚೂರ್ಣಂ ಧ್ಮಾಪಯೇತ್ ಮುಖವಾಯುನಾಽಽತುರಸ್ಯ ನಾಸಾಯಾಂ ನಾಡೀಯನ್ತ್ರೇಣ ಪ್ರವೇಶಯೇತ್ ಚೂರ್ಣನಸ್ಯಂ ಕುರ್ಯಾದಿತ್ಯರ್ಥಃ)||೨೧||
Adhikarana vRushcikAlyAdivartiH (22) · Śloka 22
ವೃಶ್ಚಿಕಾಲೀಬಲಾಕುಷ್ಠಭಾರ್ಙ್ಗೀಲವಣಪಞ್ಚಕಮ್|
ಕಾಯಸ್ಥಾಂ ಶಾರದಾಂ ಮುದ್ಗಮುಶೀರಂ ಜಲದಂ ಯವಾನ್|
ವ್ಯೋಷಞ್ಚ ಬಸ್ತಮೂತ್ರೇಣ ಪಿಷ್ಟ್ವಾ ವರ್ತಿಂ ಪ್ರಕಲ್ಪಯೇತ್|
ಅಪಸ್ಮಾರಗರೋನ್ಮಾದಸರ್ಪದಷ್ಟವಿಷಾಶಿತೇ||೨೨||
View original
वृश्चिकालीबलाकुष्ठभार्ङ्गीलवणपञ्चकम्|
कायस्थां शारदां मुद्गमुशीरं जलदं यवान्|
व्योषञ्च बस्तमूत्रेण पिष्ट्वा वर्तिं प्रकल्पयेत्|
अपस्मारगरोन्मादसर्पदष्टविषाशिते||२२||
ವೃಶ್ಚಿಕಾಲ್ಯಾದಿಕಂ ಬಸ್ತಮೂತ್ರೇಣ ಪಿಷ್ಟ್ವಾ ಅಞ್ಜನಾಯ ವರ್ತಿಂ ಪ್ರಕಲ್ಪಯೇದಪಸ್ಮಾರಾದಿಕೇ| ಶಾರದಾ ಜಲಪಿಪ್ಪಲೀ||೨೨||
Adhikarana mustAdivartiH (23) · Śloka 23
ಮುಸ್ತಾವಯಸ್ಥಾತ್ರಿಫಲಾಕಾಯಸ್ಥಾಹಿಙ್ಗುಶಾದ್ವಲೈಃ|
ವ್ಯೋಷಮಾಷಯವೈರ್ಮೂತ್ರೈರ್ಬಸ್ತಮೇಷರ್ಷಭೋದ್ಭವೈಃ|
ಹನ್ತಿ ವರ್ತಿರಪಸ್ಮಾರಕಿಲಾಸವಿಷಮಜ್ವರಾನ್||೨೩||
View original
मुस्तावयस्थात्रिफलाकायस्थाहिङ्गुशाद्वलैः|
व्योषमाषयवैर्मूत्रैर्बस्तमेषर्षभोद्भवैः|
हन्ति वर्तिरपस्मारकिलासविषमज्वरान्||२३||
ಮುಸ್ತಾದಿಭಿರ್ಬಸ್ತಮೇಷಾದ್ಯುದ್ಭವೈರ್ಮೂತ್ರೈಃ ಕೃತಾ ವರ್ತಿರಞ್ಜನಾದಪಸ್ಮಾರಾದೀನ್ ಹನ್ತಿ||೨೩||
Adhikarana shunaH pittA~jjanam (24) · Śloka 24
ಪುಷ್ಪೋದ್ಧೃತಂ ಶುನಃ ಪಿತ್ತಮಪಸ್ಮಾರಘ್ನಮಞ್ಜನಮ್|
ತದೇವ ಸರ್ಪಿಷಾ ಯುಕ್ತಂ ಧೂಪನಂ ಪರಮಂ ಹಿತಮ್||೨೪||
View original
पुष्पोद्धृतं शुनः पित्तमपस्मारघ्नमञ्जनम्|
तदेव सर्पिषा युक्तं धूपनं परमं हितम्||२४||
ಸುಬೋಧಮ್| ತದೇವೇತಿ ಪುಷ್ಪೋದ್ಧೃತಂ ಶ್ವಪಿತ್ತಮ್ ||೨೪||
Adhikarana kaTaByAditailamaBya~ggArthe (25) · Śloka 25
ಕಟಭೀನಿಮ್ಬಕಟ್ವಙ್ಗಮಧುಶಿಗ್ರುತ್ವಚಾಂ ರಸೇ|
ಸಿದ್ಧಂ ಮೂತ್ರಸಮಂ ತೈಲಮಭ್ಯಙ್ಗಾರ್ಥಂ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ||೨೫||
View original
कटभीनिम्बकट्वङ्गमधुशिग्रुत्वचां रसे|
सिद्धं मूत्रसमं तैलमभ्यङ्गार्थं प्रशस्यते||२५||
ಕಟಭ್ಯಾದೀನಾಂ ಕ್ವಾಥೇ ಮೂತ್ರಸಮಂ ತೈಲಂ ಸಿದ್ಧಮಭ್ಯಙ್ಗಾರ್ಥಂ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ| ಕಟಭೀ ಶ್ವೇತಗುಞ್ಜಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧಾ| ಮೂತ್ರಂ ಗೋಃ||೨೫||
Adhikarana pala~gkaShAditailamaBya~ggArthe (26) · Śloka 26
ಪಲಙ್ಕಷಾವಚಾಪಥ್ಯಾವೃಶ್ಚಿಕಾಲ್ಯರ್ಕಸರ್ಷಪೈಃ|
ಜಟಿಲಾಪೂತನಾಕೇಶೀನಾಕುಲೀಹಿಙ್ಗುಚೋರಕೈಃ|
ಲಶುನಾತಿರಸಾಚ್ಛತ್ರಾಕುಷ್ಠೈರ್ವಿಡ್ಭಿಶ್ಚ ಪಕ್ಷಿಣಾಮ್|
ಮಾಂಸಾಶಿನಾಂ ಯಥಾಲಾಭಂ ಬಸ್ತಮೂತ್ರೇ ವಿಪಾಚಿತಮ್|
ತೈಲಮಭ್ಯಞ್ಜನಂ ಕಾರ್ಯಂ ತೈಶ್ಚ ಧೂಪನಲೇಪನಮ್||೨೬||
View original
पलङ्कषावचापथ्यावृश्चिकाल्यर्कसर्षपैः|
जटिलापूतनाकेशीनाकुलीहिङ्गुचोरकैः|
लशुनातिरसाच्छत्राकुष्ठैर्विड्भिश्च पक्षिणाम्|
मांसाशिनां यथालाभं बस्तमूत्रे विपाचितम्|
तैलमभ्यञ्जनं कार्यं तैश्च धूपनलेपनम्||२६||
ಪಲಙ್ಕಷಾದಿಭಿರ್ಮಾಂಸಾಶಿನಾಂ ಪಕ್ಷಿಣಾಂ ವಿಡ್ಭಿಶ್ಚ ಬಸ್ತಮೂತ್ರೇ ಸಾಧಿತಂ ತೈಲಮಭ್ಯಞ್ಜನಂ ತೈಃ ಪಲಙ್ಕಷಾದಿಭಿರ್ಧೂಪನಂ ಲೇಪನಂ ಚ ಕಾರ್ಯಮ್| ಪಲಙ್ಕಷಾ ಲಾಕ್ಷಾ| ವೃಶ್ಚಿಕಾಲ್ಯುಷ್ಟ್ರಧೂಮಕಃ| ಅತಿರಸಾ ಮೂರ್ವಾ| ಛತ್ರಾ ಗೌತಮಾಖ್ಯಾ ಕುತೂಮ್ಬಕಂ ಚ| ಮಾಂಸಾಶಿನಃ ಪಕ್ಷಿಣಃ ಶ್ಯೇನಾದಯಸ್ತೇಷಾಂ ಯಥಾಲಾಭಂ ವಿಡ್ಭಿಃ||೨೬||
Adhikarana dhUpanauShadham (27) · Śloka 27
ನಕುಲೋಲೂಕಮಾರ್ಜಾರಗೃಧ್ರಕೀಟಾಹಿಕಾಕಜೈಃ|
ತುಣ್ಡೈಃ ಪಕ್ಷೈಃ ಪುರೀಷೈಶ್ಚ ಧೂಪಮಸ್ಯ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್|
ಕಾಕೋಲೀಶಿಗ್ರುಲವಣಹಿಙ್ಗುಹಿಙ್ಗುಶಿವಾಟಿಕಾಃ|
ಕೈಡರ್ಯಂ ಚನ್ದನಂ ಕೃಷ್ಣಾಂ ಕಾಕನಾಸಾಂ ಸಸರ್ಷಪಾಮ್|
ಶುನಃ ಸ್ಕನ್ಧಾಕ್ಷಿನಖರಾನ್ ಪರ್ಶುಕಾಂಶ್ಚೇತಿ ಪೇಷಯೇತ್|
ಬಸ್ತಮೂತ್ರೇಣ ಪುಷ್ಯರ್ಕ್ಷೇ ತೈರ್ದಿಹ್ಯಾದ್ಧೂಪಯೇಚ್ಚ ತೈಃ||೨೭||
View original
नकुलोलूकमार्जारगृध्रकीटाहिकाकजैः|
तुण्डैः पक्षैः पुरीषैश्च धूपमस्य प्रयोजयेत्|
काकोलीशिग्रुलवणहिङ्गुहिङ्गुशिवाटिकाः|
कैडर्यं चन्दनं कृष्णां काकनासां ससर्षपाम्|
शुनः स्कन्धाक्षिनखरान् पर्शुकांश्चेति पेषयेत्|
बस्तमूत्रेण पुष्यर्क्षे तैर्दिह्याद्धूपयेच्च तैः||२७||
ನಕುಲಾದಿಜೈಸ್ತುಣ್ಡಾದಿಭಿರಸ್ಯಾಪಸ್ಮಾಣೌ ಧೂಪಂ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್| ತುಣ್ಡಂ ಮುಖಾಗ್ರಮ್| ಪುಷ್ಯನಕ್ಷತ್ರೇ ಕಾಕೋಲ್ಯಾದಿಕಂ ಬಸ್ತಮೂತ್ರೇಣ ಪೇಷಯೇತ್| ಪಿಷ್ಟೈಸ್ತೈರಪಸ್ಮಾರಿಣಂ ದಿಹ್ಯದ್ಧೂಪಯೇಚ್ಚ| ಹಿಙ್ಗುಶಿವಾಟಿಕಾ ಹಿಙ್ಗುಪತ್ರಿಕಾ| ಕೈಡರ್ಯಃ ಪೂತಿಕರಞ್ಜಃ||೨೭||
Adhikarana udvartanapariShecanauShadham (28) · Śloka 28
ಗೋಪುಚ್ಛಲೋಮಭಿರ್ದಗ್ಧೈರಥವಾ ಬಸ್ತರೋಮಭಿಃ|
ಖರಾಸ್ಥಿಭಿರ್ಹಸ್ತಿನಖೈಸ್ತದ್ವದ್ವಾ ಮೂತ್ರಕಲ್ಕಿತೈಃ|
ಉದ್ವರ್ತನಂ ಸದಾ ಕುರ್ಯಾಚ್ಛೃತೈಶ್ಚ ಪರಿಷೇಚನಮ್||೨೮||
View original
गोपुच्छलोमभिर्दग्धैरथवा बस्तरोमभिः|
खरास्थिभिर्हस्तिनखैस्तद्वद्वा मूत्रकल्कितैः|
उद्वर्तनं सदा कुर्याच्छृतैश्च परिषेचनम्||२८||
ಗೋಪುಚ್ಛಲೋಮಭಿರ್ದಗ್ಧೈರ್ಮೂತ್ರಕಲ್ಕಿತೈಶ್ಚೋದ್ವರ್ತನಂ ಸದಾ ಕುರ್ಯಾತ್| ಅಥವಾ ಬಸ್ತರೋಮಭಿರ್ದಗ್ಧೈರ್ಮೂತ್ರಕಲ್ಕಿತೈಶ್ಚೋದ್ವರ್ತನಮಥವಾ ಖರಾಸ್ಥಿಭಿರ್ಹಸ್ತಿನಖೈಸ್ತದ್ವದಿತಿ ದುಗ್ಧೈರನು ಚ ಮೂತ್ರಕಲ್ಕಿತೈರ್ಜಲೇ ಶೃತೈರ್ಗೋಪುಚ್ಛಲೋಮಾದಿಭಿಃ ಪರಿಷೇಚನಂ ಚ ಕುರ್ಯಾತ್||೨೮||
Adhikarana uktacikitsAPalam (29) · Śloka 29
ಆಭಿಃ ಕ್ರಿಯಾಭಿಃ ಸಿದ್ಧಾಭಿರ್ಹೃದಯಂ ಸಮ್ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ|
ಸ್ರೋತಾಂಸಿ ಚಾಸ್ಯ ಶುದ್ಧ್ಯನ್ತಿ ಸ್ಮೃತಿಂ ಸಂಜ್ಞಾಞ್ಚ ವಿನ್ದತಿ||೨೯||
View original
आभिः क्रियाभिः सिद्धाभिर्हृदयं सम्प्रमुच्यते|
स्रोतांसि चास्य शुद्ध्यन्ति स्मृतिं संज्ञाञ्च विन्दति||२९||
ಆಭಿರನನ್ತರೋಕ್ತಾಭಿಃ ಕ್ರಿಯಾಭಿಃ ಸಿದ್ಧಾಭಿರಸನ್ದಿಗ್ಧಕಾರ್ಯಕರಣಸ್ವಭಾವಾಭಿರಸ್ಯಾಪಸ್ಮಾರಿಣೋ ಹೃದಯಂ ಸಮ್ಯಕ್ ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ ಸ್ರೋತಾಂಸಿ ಶುದ್ಧ್ಯನ್ತಿ ಚ| ಸಃ ಸ್ಮೃತಿಂ ಸಂಜ್ಞಾಂ ಚ ವಿನ್ದತಿ ಲಭತೇ||೨೯||
Adhikarana daivavyapAshrayacikitsA (30) · Śloka 30
ಭೂತಾನುಬನ್ಧೇಽಪಸ್ಮಾರೇ ದೋಷಲಿಙ್ಗಾಧಿಕಾಕೃತೌ|
ಯುಞ್ಜ್ಯಾದ್ಯಥಾಸ್ವಂ ಭೂತೋಕ್ತಾಂ ಕ್ರಿಯಾಂ ದೈವವ್ಯಪಾಶ್ರಯಾಮ್||೩೦||
View original
भूतानुबन्धेऽपस्मारे दोषलिङ्गाधिकाकृतौ|
युञ्ज्याद्यथास्वं भूतोक्तां क्रियां दैवव्यपाश्रयाम्||३०||
ಅಪಸ್ಮಾರೇ ಯದ್ಯುಕ್ತಲಿಙ್ಗಾಧಿಕ್ಯಲಕ್ಷಣೈರ್ಭೂತಾನುಬನ್ಧೋ ದೃಶ್ಯತೇ ಅತಸ್ತತ್ರ ದೈವವ್ಯಪಾಶ್ರಯಾಂ ಮಾತ್ರಾದಿಕಾಂ ಕ್ರಿಯಾಂ ಯುಞ್ಜ್ಯಾತ್| ಯಸ್ಯೈವ ಸುರಾದ್ಯನ್ಯತಮಸ್ಯಾನುಬನ್ಧಸ್ತಸ್ಯೈವ ಕ್ರಿಯೇತಿ ಯಥಾಸ್ವಶಬ್ದಾರ್ಥಃ||೩೦||
Adhikarana tailalashunAdyaByAsaH (31) · Śloka 31
ಶೀಲಯೇತ್ತೈಲಲಶುನಂ ಪಯಸಾ ವಾ ಶತಾವರೀಮ್|
ಬ್ರಾಹ್ಮೀರಸಂ ಕುಷ್ಠರಸಂ ವಚಾಂ ವಾ ಮಧುಸಂಯುತಾಮ್||೩೧||
View original
शीलयेत्तैललशुनं पयसा वा शतावरीम्|
ब्राह्मीरसं कुष्ठरसं वचां वा मधुसंयुताम्||३१||
ಶೀಲಯೇದಿತ್ಯಾದಿ ಸುಬೋಧಮ್| ತೈಲಲಶುನಾದೀನಾಂ ಶೀಲನಮಭ್ಯಾಸಃ||೩೧||
Adhikarana rasAyanaprayogaucityam (32) · Śloka 32
ಸಮಂ ಕ್ರುದ್ಧೈರಪಸ್ಮಾರೋ ದೋಷೈಃ ಶಾರೀರಮಾನಸೈಃ|
ಯಜ್ಜಾಯತೇ ಯತಶ್ಚೈಷ ಮಹಾಮರ್ಮಸಮಾಶ್ರಯಃ|
ತಸ್ಮಾದ್ರಸಾಯನೈರೇನಂ ದುಶ್ಚಿಕಿತ್ಸ್ಯಮುಪಾಚರೇತ್|
ತದಾರ್ತ್ತಂ ಚಾಗ್ನಿತೋಯಾದೇರ್ವಿಷಮಾತ್ ಪಾಲಯೇತ್ಸದಾ||೩೨||
View original
समं क्रुद्धैरपस्मारो दोषैः शारीरमानसैः|
यज्जायते यतश्चैष महामर्मसमाश्रयः|
तस्माद्रसायनैरेनं दुश्चिकित्स्यमुपाचरेत्|
तदार्त्तं चाग्नितोयादेर्विषमात् पालयेत्सदा||३२||
ಏಷ ಚಾಪಸ್ಮಾರೋ ದುಶ್ಚಿಕಿತ್ಸ್ಯಸ್ವಭಾವೋ ಯದ್ಯಸ್ಮಾಚ್ಛಾರೀರೈರ್ಮಾನಸೈಶ್ಚ ದೋಷೈಃ ಸಮಮೇಕಕಾಲಂ ಕ್ರುದ್ಧೈರ್ಜಾಯತೇ| ಏಷ ಚಾಪಸ್ಮಾರೋ ಯತೋ ಮಹಾಮರ್ಮಸಮಾಶ್ರಯೋ ಹೃದಯಾಶ್ರಯಸ್ತಸ್ಮಾದೇನಂ ದುಶ್ಚಿಕಿತ್ಸ್ಯಂ ರಸಾಯನೈಃ ಸದೋಪಚರೇತ್| ತದಿತ್ಯಪಸ್ಮಾರಪರಾಮರ್ಶಃ| ಸುಬೋಧಮ್||೩೨||
Adhikarana visheShaM pathyam (33) · Śloka 33
ಮುಕ್ತಂ ಮನೋವಿಕಾರೇಣ ತ್ವಮಿತ್ಥಂ ಕೃತವಾನಿತಿ|
ನ ಬ್ರೂಯಾದ್ವಿಷಯೈರಿಷ್ಟೈಃ ಕ್ಲಿಷ್ಟಂ ಚೇತೋಽಸ್ಯ ಬೃಂಹಯೇತ್||೩೩||
View original
मुक्तं मनोविकारेण त्वमित्थं कृतवानिति|
न ब्रूयाद्विषयैरिष्टैः क्लिष्टं चेतोऽस्य बृंहयेत्||३३||
ಮನೋವಿಕಾರೇಣ ಚೋನ್ಮಾದಭೂತಾದಿಕಾನಾಂ ಮುಕ್ತಂ ನಿವೃತ್ತಮನೋವಿಕಾರಂ ನರಂ ತ್ವಮಿತ್ಥಂ ಕೃತವಾನಿತಿ ನ ಬ್ರೂಯಾದಾವೇಶೇ ಭವತೇದಂ ಕೃತಮಿತಿ ನ ಸ್ಮಾರಯೇತ್| ಅಸ್ಯ ತೂನ್ಮಾದಾದಿನಃ ಕ್ಲಿಷ್ಟಂ ಚೇತೋ ಮನ ಇಷ್ಟೈರ್ವಿಷಯೈಃ ಶಬ್ದಾದಿಭಿರ್ಬೃಂಹಯೇತ್||೩೩||
Adhikarana mahAsnehaprashaMsA (10) · Śloka 10
ಗ್ರಹೋಪಶ್ಲಿಷ್ಟದೇಹಾನಾಂ ವಿಭ್ರಾನ್ತಸ್ಮೃತಿಚೇತಸಾಮ್|
ಮಹಾಸ್ನೇಹಂ ಪ್ರಶಂಸನ್ತಿ ಪಾನಾಭ್ಯಞ್ಜನಬಸ್ತಿಷು||೩೪||
ಇತಿ ವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸ್ಯ ಸೂನೋರ್ವಾಗ್ಭಟಸ್ಯ ಕೃತಾವಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರೇ ಅಪಸ್ಮಾರ ಪ್ರತಿಷೇಧೋ ನಾಮ ದಶಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೧೦||
View original
ग्रहोपश्लिष्टदेहानां विभ्रान्तस्मृतिचेतसाम्|
महास्नेहं प्रशंसन्ति पानाभ्यञ्जनबस्तिषु||३४||
इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे अपस्मार प्रतिषेधो नाम दशमोऽध्यायः||१०||
ಪ್ರಸಙ್ಗೇನೋಚ್ಯತೇ| ಗ್ರಹೈಃ ಉಪರಿಲಷ್ಟದೇಹಾನಾಮಾಚಾರ್ಯಾಃ ಪಾನಾದಿಷು ಮಹಾಸ್ನೇಹಂ ಸ್ನೇಹಚತುಷ್ಟಯಂ ಪ್ರಶಂಸನ್ತೀತಿ|| ೩೪|| ಇತಿ ಶ್ರೀಮನ್ಮಹಾಮಹೋಪಾಧ್ಯಾಯೇನ್ದುವಿರಚಿತಾಯಾ- ಮಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹವ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಶಶಿಲೇಖಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರೇ ದಶಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೧೦||