Adhikarana athApasmArapratiShedho nAma dashamo~adhyAyaH - pratij~jA (1) · Śloka 1
അഥാതോऽപസ്മാരപ്രതിഷേധം നാമാധ്യായം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ| ഇതി ഹ സ്മാഹുരാത്രേയാദയോ മഹര്ഷയഃ||൧||
अथातोऽपस्मारप्रतिषेधं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
ഉന്മാദാനന്തരമപസ്മാരേ പൂര്വമുക്തം പ്രയോജനം തദ്വിജ്ഞാനാര്ഥമധ്യായ ആരഭ്യതേ||൧||
Adhikarana apasmArahetuH samprAptishca (2) · Śloka 2
സ്മൃത്യാപായോ ഹ്യപസ്മാരഃ സ ധീസത്ത്വാഭിസംപ്ലവാത്| ജായതേऽഭിഹതേ ചിത്തേ ചിന്താശോകഭയാദിഭിഃ| ഉന്മാദവത് പ്രകുപിതൈശ്ചിത്തദേഹഗതൈര്മലൈഃ| സതേ സത്ത്വേ ഹൃദി വ്യാപ്തേ സംജ്ഞാവാഹിഷു ഖേഷു ച| തമോ വിശന് മൂഢമതിര്ബീഭത്സാഃ കുരുതേ ക്രിയാഃ| ദന്താന് ഖാദന് വമന് ഫേനം ഹസ്തൌ പാദൌ ച വിക്ഷിപന്| പശ്യന്നസന്തി രൂപാണി പ്രസ്ഖലന് പതതി ക്ഷിതൌ| വിജിഹ്യാക്ഷിഭ്രുവോ ദോഷവേഗേऽതീതേ വിബുധ്യതേ| കാലാന്തരേണ സ പുനശ്ചൈവമേവ വിചേഷ്ടതേ| അപസ്മാരശ്ചതുര്ഭേദോ വാതാദ്യൈര്നിചയേന ച||൨||
स्मृत्यापायो ह्यपस्मारः स धीसत्त्वाभिसंप्लवात्| जायतेऽभिहते चित्ते चिन्ताशोकभयादिभिः| उन्मादवत् प्रकुपितैश्चित्तदेहगतैर्मलैः| सते सत्त्वे हृदि व्याप्ते संज्ञावाहिषु खेषु च| तमो विशन् मूढमतिर्बीभत्साः कुरुते क्रियाः| दन्तान् खादन् वमन् फेनं हस्तौ पादौ च विक्षिपन्| पश्यन्नसन्ति रूपाणि प्रस्खलन् पतति क्षितौ| विजिह्याक्षिभ्रुवो दोषवेगेऽतीते विबुध्यते| कालान्तरेण स पुनश्चैवमेव विचेष्टते| अपस्मारश्चतुर्भेदो वाताद्यैर्निचयेन च||२||
🔊 Audio coming soon
അപസ്മാരോ ഹി സ്മൃത്യപായഃ സ്മൃത്യപഗമ ഉച്യതേ| സ ചാപസ്മാരോ ധിയോ ബുദ്ധേഃ സത്ത്വസ്യ ധൈര്യസ്യ ചാഭിസംപ്ലവാദ് വിനാശാജ്ജായതേ| കഥമിത്യാഹ| ചിന്താദിഭിശ്ചിത്തേऽഭിഹതേ ഉന്മാദോക്തപ്രകാരേണ പ്രകുപിതൈശ്ചിത്തദേഹഗതൈര്മലൈ രജസ്തമോവാതാദിഭിഃ സത്ത്വേ ഹതേ ഹൃദി ച വ്യാപ്തേ സംജ്ഞാവാഹിഷു ച സ്രോതഃസു വ്യാപ്തേഷ്വേവം സതി പുരുഷോ മൂഢമതിസ്തമോ വിശന് വീഭത്സാഃ ക്രിയാഃ കുരുതേ| ദന്തഖാദനാദി കുര്വന് ക്ഷിതൌ പതതി| തതോ ദോഷാണം വേഗേऽതീതേ വിജിഹ്മാക്ഷിഭ്രുവോ വിബുധ്യതേ| സുബോധമ്| നിചയഃ സന്നിപാതഃ|| ൨||
Adhikarana pUrvarUpam (3) · Śloka 3
രൂപമുത്പത്സ്യമാനേऽസ്മിന് ഹൃത്കമ്പഃ സ്നൂന്യതാ ഭ്രമഃ| തമസോ ദര്ശനം ധ്യാനം ഭ്രൂവ്യുദാസോऽക്ഷിവൈകൃതമ്| അശബ്ദശ്രവണം സ്വേദോ ലാലാസിങ്ഘാണകസ്രുതിഃ| അവിപാകോऽരുചിര്മൂര്ച്ഛാ കുക്ഷ്യാടോപോ ബലക്ഷയഃ| നിദ്രാനാശോऽങ്ഗമര്ദസ്തൃട് സ്വപ്നേ ഗാനം സനര്തനമ്| പാനം തൈലസ്യ മദ്യസ്യ തയോരേവ ച മേഹനമ്||൩||
रूपमुत्पत्स्यमानेऽस्मिन् हृत्कम्पः स्नून्यता भ्रमः| तमसो दर्शनं ध्यानं भ्रूव्युदासोऽक्षिवैकृतम्| अशब्दश्रवणं स्वेदो लालासिङ्घाणकस्रुतिः| अविपाकोऽरुचिर्मूर्च्छा कुक्ष्याटोपो बलक्षयः| निद्रानाशोऽङ्गमर्दस्तृट् स्वप्ने गानं सनर्तनम्| पानं तैलस्य मद्यस्य तयोरेव च मेहनम्||३||
🔊 Audio coming soon
അസ്മിന്നപസ്മാര ഉത്പത്സ്യമാനേ ഭവിഷ്യതി ഹൃത്കമ്പാദികം രൂപമ്| സിങ്ഘാണകസ്രുതിഃ നാസാസ്രാവഃ| തയോരിതി തൈലമദ്യയോര്മേഹനമ്| ഇതി സാമാന്യേന പൂര്വരൂപമ്||൩||
Adhikarana vAtajApasmAralakShaNam (4) · Śloka 4
തത്ര വാതാത് സ്ഫുരത്സക്ഥിഃ പ്രതതം ച മുഹുര്മുഹുഃ| അപസ്മരതി സംജ്ഞാം ച ലഭതേ വിസ്വരം രുദന്| ഉത്പിണ്ഡിതാക്ഷഃ ശ്വസിതി ഫേനം വമതി കമ്പതേ| ആവിധ്യതി ശിരോ ദന്താന് ദശത്യാധ്മാതകന്ധരഃ| പരിതോ വിക്ഷിപത്യങ്ഗം വിഷമം വിനതാങ്ഗുലിഃ| രൂക്ഷശ്യാവാരുണാക്ഷിത്വങ്നഖാസ്യഃ കൃഷ്ണമീക്ഷതേ| ചപലം പരുഷം രൂപം വിരൂപം വികൃതാനനമ്||൪||
तत्र वातात् स्फुरत्सक्थिः प्रततं च मुहुर्मुहुः| अपस्मरति संज्ञां च लभते विस्वरं रुदन्| उत्पिण्डिताक्षः श्वसिति फेनं वमति कम्पते| आविध्यति शिरो दन्तान् दशत्याध्मातकन्धरः| परितो विक्षिपत्यङ्गं विषमं विनताङ्गुलिः| रूक्षश्यावारुणाक्षित्वङ्नख़ास्यः कृष्णमीक्षते| चपलं परुषं रूपं विरूपं विकृताननम्||४||
🔊 Audio coming soon
തത്രേത്യാദി വികൃതാനനാന്തം വാതാപസ്മാരലക്ഷണമ്| പ്രതതം സന്തതം മുഹുര്മുഹുഃ പ്രതിക്ഷണമപസ്മരതി സംജ്ഞാം ച ലഭതേ| വിസ്വരം രുദന് ശബ്ദം കുര്വന് ശിര ആവിധ്യതി ഭിത്യാദാവാവിദ്ധം കരോതി| ആധ്മാതാ സമന്താദ് ധ്മാതാ കന്ധരാ ഗ്രീവാ യസ്യ| രൂക്ഷത്വാദിയുക്തമക്ഷ്യാദികം യസ്യ| സര്വം ച രൂപം കൃഷ്ണം ചപലാദിഗുണമീക്ഷതേ പശ്യതി||൪||
Adhikarana pittApasmAralakShaNam (5) · Śloka 5
അപസ്മരതി പിത്തേന മുഹുഃ സംജ്ഞാം ച വിന്ദതി| പീതഫേനാക്ഷിവക്ത്രത്വഗാസ്ഫാലയതി മേദിനീമ്| ഭൈരവാദീപ്തരുഷിതരൂപദര്ശീ തൃഷാന്വിതഃ||൫||
अपस्मरति पित्तेन मुहुः संज्ञां च विन्दति| पीतफेनाक्षिवक्त्रत्वगास्फालयति मेदिनीम्| भैरवादीप्तरुषितरूपदर्शी तृषान्वितः||५||
🔊 Audio coming soon
തൃഷാന്വിതാന്തം പിത്താപസ്മാരലക്ഷണമ്| പീതൈഃ ഫേനാദിഭിര്യുക്തോ മേദിനീം ഭുവമാസ്ഫാലയത്യപഹന്തി| ഭൈരവാദിഗുണരൂപദര്ശീ ച ഭവതി||൫||
Adhikarana kaPApasmAralakShaNam (6) · Śloka 6
കഫാച്ചിരേണ ഗ്രഹണം ചിരേണൈവ വിബോധനമ്| ശുക്ലാഭരുപദര്ശിത്വമ് ..................||൬||
कफाच्चिरेण ग्रहणं चिरेणैव विबोधनम्| शुक्लाभरुपदर्शित्वम् ..................||६||
🔊 Audio coming soon
ശുക്ലാഭരുപദര്ശിത്വാന്തം കഫാപസ്മാരലക്ഷണമ്||൬||
Adhikarana sannipAtApasmAralakShaNam (7) · Śloka 7
............................. സര്വലിങ്ഗം തു വര്ജയേത്||൭||
............................. सर्वलिङ्गं तु वर्जयेत्||७||
🔊 Audio coming soon
സര്വാലിങ്ഗമപസ്മാരം നിചയോദ്ഭവത്വാദ്വര്ജയേത്| (അത്ര തു ശബ്ദോ വിശേഷദ്യോതകഃ| അസ്യാസാധ്യത്വകഥനേനാന്യേഷാം സാധ്യത്വം സൂചിതമിതി )||൭||
Adhikarana cikitsAkramaH (8) · Śloka 8
അഥാവൃതാനാം ധീചിത്തഹൃദ്ഖാനാം പ്രാക്പ്രബോധനമ്| തീക്ഷ്ണൈഃ കുര്യാദപസ്മാരേ കര്മഭിര്വമനാദിഭിഃ| വാതികം ബസ്തിഭൂയിഷ്ഠൈഃ പൈത്തം പ്രായോ വിരേചനൈഃ| ശ്ലൈഷ്മികം വമനപ്രായൈരപസ്മാരമുപാചരേത്||൮||
अथावृतानां धीचित्तहृद्खानां प्राक्प्रबोधनम्| तीक्ष्णैः कुर्यादपस्मारे कर्मभिर्वमनादिभिः| वातिकं बस्तिभूयिष्ठैः पैत्तं प्रायो विरेचनैः| श्लैष्मिकं वमनप्रायैरपस्मारमुपाचरेत्||८||
🔊 Audio coming soon
അഥേത്യാദിനാ അപസ്മാരാണാമുക്തക്രമേണ ചികിത്സോച്യതേ| സര്വസ്മിന്നപസ്മാരേ പ്രാക് പ്രഥമമാവൃതാനാം ബുദ്ധ്യാദീനാം തീക്ഷ്ണൈര്വമനാദിഭിഃ കര്മഭിഃ പ്രബോധം കുര്യാത്| വാതികമിത്യാദി വ്യാഖ്യാസമമ്| തൃതീയാബഹുവചനം സാമാനാധികരണ്യാത്| (വാതികം വാതകൃതമപസ്മാരം ബസ്തിഭൂയിഷ്ഠൈര്ബസ്തിബഹുലൈഃ കര്മഭിരുപാചരേത്| ഭൂയിഷ്ഠഗ്രഹണേന വമനാദിഭിഃ സംശമനൈശ്ചേതി ബോദ്ധവ്യമ്| പിത്തശ്ലേഷ്മണോശ്ച പ്രായോഗ്രഹണാദേവമേവോപാചരേത് ചികിത്സേത് )||൮||
Adhikarana shodhanacikitsA (9) · Śloka 9
വമനം മദനം ലമ്ബാ വിശാലാऽരിഷ്ടകൌടജമ്| രേകോ മൂത്രത്രിവൃച്ഛ്യാമാ ദ്രവന്തീ സപ്തലാ സ്നുഹീ| ദശമൂലബലാരാസ്നാസരലാമരദാരുഭിഃ| യവകിലകുലത്ഥൈശ്ച സമൂത്രക്ഷാരസൈന്ധവൈഃ| ആസ്ഥാപനം പ്രയുഞ്ജീത ഹിങ്ഗുസ്നേഹസമന്വിതൈഃ| ഏഭിരന്യൈശ്ച വാതഘ്നൈഃ കടുതൈലം പ്രസാധിതമ്| വാതാപസ്മാരശമനം നസ്യാഭ്യങ്ഗാനുവാസനൈഃ||൯||
वमनं मदनं लम्बा विशालाऽरिष्टकौटजम्| रेको मूत्रत्रिवृच्छ्यामा द्रवन्ती सप्तला स्नुही| दशमूलबलारास्नासरलामरदारुभिः| यवकिलकुलत्थैश्च समूत्रक्षारसैन्धवैः| आस्थापनं प्रयुञ्जीत हिङ्गुस्नेहसमन्वितैः| एभिरन्यैश्च वातघ्नैः कटुतैलं प्रसाधितम्| वातापस्मारशमनं नस्याभ्यङ्गानुवासनैः||९||
🔊 Audio coming soon
വമനമിത്യാദി സുബോധമ്| മദനാദീനി വമനദ്രവ്യാണി| മദനം രാഠഃ| വിശാലാ ഇന്ദ്രവാരുണീ| അരിഷ്ടോ നിമ്ബഃ| കൌടജം കുടജഫലമ്| മൂത്രാദീനി വിരേചനദ്രവ്യാണി| മൂത്രം ഗോമത്രമ്| ദ്രവന്തീ സമുദ്രൈരണ്ഡഃ| മൂഷികപര്ണീതി ച| മൂത്രാദിഭിര്ഹിങ്ഗുനാ സ്നേഹേന ച യുക്തൈദര്ശമൂലാദിഭിരാസ്ഥാപനം നിരൂഹം പ്രയുഞ്ജീത| ഏഭിരിതി ദശമൂലാദിഭിരന്യൈരനുക്തൈര്വാതഹരൈര്ദ്രവ്യൈശ്ച പ്രസാധിതം കടുതൈലം നസ്യാദിഭിര്വാതാപസ്മാരശമനം ഭവതി||൯||
Adhikarana saMshamanayogAH - tatra pa~jcagavyaM ghRutam (10) · Śloka 10
സര്വതഃ സുവിശുദ്ധസ്യ സമ്യഗാശ്വാസിതസ്യ ച| അപസ്മാരവിമോക്ഷാര്ഥം യോഗാന് സംശമനാന് ശൃണു| ഗോമയസ്വരസക്ഷീരദധിമൂത്രൈഃ ശൃതം ഹവിഃ| അപസ്മാരജ്വരോന്മാദകാമലാന്തകരം പിബേത്||൧൦||
सर्वतः सुविशुद्धस्य सम्यगाश्वासितस्य च| अपस्मारविमोक्षार्थं योगान् संशमनान् शृणु| गोमयस्वरसक्षीरदधिमूत्रैः शृतं हविः| अपस्मारज्वरोन्मादकामलान्तकरं पिबेत्||१०||
🔊 Audio coming soon
സര്വത ഇത്യാദിനാ ശമനയോഗാനാമധികാരനിര്ദേശഃ| സര്വത ഊര്ധ്വമധശ്ച സുവിശുദ്ധസ്യ സുതരാം വിശുദ്ധസ്യ സമ്യഗ്വിശുദ്ധസ്യേത്യര്ഥഃ| (സമ്യഗാശ്വാസിതസ്യ സമ്യക് പ്രധാനമധ്യാവരശുദ്ധ്യനുസാരേണ പേയാദ്യാസേവനാദാശ്വാസിതസ്യ ച അപസ്മാരവിമോചനാര്ഥം വക്ഷ്യമാണാന് ശമനപ്രായാന് യോഗാനാകര്ണയ)| താനേവാഹ-ഗോമയേത്യാദി| ഗോമയസ്വരസാദിഭിഃ ശൃതം ഹവിരപസ്മാരദ്യന്തകരം പിബേത്| ഉത്തരേ ഹവിഷീദം പഞ്ചഗവ്യം മഹദിതി പാഠാദസ്യ ലഘുപഞ്ചഗവ്യനാമകത്വമഭിമതമ്| (അത്ര ച ഗോമയസ്വരസാദീനാം സാമാന്യപരിഭാഷയാऽന്യോന്യസമത്വം ഘൃതാച്ചതുര്ഗുണത്വഞ്ച ജ്ഞേയമ്| ചരകേ തു ഗോശകൃദ്രസദധ്യമ്ലക്ഷീരമൂത്രൈഃ സമൈര്ഘൃതമിതി പാഠഃ)|| ൧൦||
Adhikarana mahatpa~jcagavyaM ghRutam (11) · Śloka 11
ദ്വിപഞ്ചമൂലത്രിഫലാദ്വിനിശാകുടജത്വചഃ| സപ്തപര്ണമപാമാര്ഗം നീലിനീം കടുരോഹിണീമ്| ശമ്യാകപുഷ്കരജടാഫല്ഗുമൂലദുരാലഭാ| ദ്വിപലാഃ സലിലദ്രോണേ പക്ത്വാ പാദാവിശേഷിതേ| ഭാര്ങ്ഗീപാഠാഢകീകുമ്ഭനികുമ്ഭവ്യോഷരോഹിഷൈഃ| മൂര്വാഭൂതീകഭൂനിമ്ബശ്രേയസീശാരിവാദ്വയൈഃ| മദയന്ത്യഗ്നിനിചുലൈരക്ഷാംശൈഃ സര്പിഷഃ പചേത്| പ്രസ്ഥം തദ്വദ്ദ്രവൈഃ പൂര്വൈഃ പഞ്ചഗവ്യമിദം മഹത്| ജ്വരാപസ്മാരജഠരഭഗന്ദരഹരം പരമ്| ശോഫാര്ശഃ കാമലാപാണ്ഡുഗുല്മകാസഗ്രഹാപഹമ്||൧൧||
द्विपञ्चमूलत्रिफलाद्विनिशाकुटजत्वचः| सप्तपर्णमपामार्गं नीलिनीं कटुरोहिणीम्| शम्याकपुष्करजटाफल्गुमूलदुरालभा| द्विपलाः सलिलद्रोणे पक्त्वा पादाविशेषिते| भार्ङ्गीपाठाढकीकुम्भनिकुम्भव्योषरोहिषैः| मूर्वाभूतीकभूनिम्बश्रेयसीशारिवाद्वयैः| मदयन्त्यग्निनिचुलैरक्षांशैः सर्पिषः पचेत्| प्रस्थं तद्वद्द्रवैः पूर्वैः पञ्चगव्यमिदं महत्| ज्वरापस्मारजठरभगन्दरहरं परम्| शोफार्शः कामलापाण्डुगुल्मकासग्रहापहम्||११||
🔊 Audio coming soon
ദ്വിപഞ്ചമൂലേത്യാദിനാ മഹത് പഞ്ചഗവ്യം ഘൃതം സുബോധമ്| ദ്രവൈഃ പൂര്വൈരിതി പൂര്വോക്തൈര്ഗോമയസ്വരസാദിഭിഃ ഏതേഷാം പഞ്ചപ്രഭൃതിദ്രവത്വാത് പൃഥക് സ്നേഹസമത്വമ്| (ദ്വിപഞ്ചമൂലേതി| ദ്വിപലാനി ദ്വിപലപ്രമാണാനി ദ്വിപഞ്ചമൂലാദീനി സലിലദ്രോണേ പകത്വാ പാദാവശേഷിതേ ക്വാഥേ അക്ഷാംശൈഃ കര്ഷപ്രമാണൈര്ഭാങ്ഗര്യാദിഭിഃ തദ്വത് പൂര്വൈര്ഗോമയസ്വരസാദിദ്രവൈശ്ച ഘൃതസ്യ പ്രസ്ഥം പചേത്| മഹത് പഞ്ചഗവ്യമിദം ഘൃതം പരമതിശയേന ജ്വരാദിഹരമ്| ദ്വിപഞ്ചമൂലം ദശമൂലമ്| സപ്തപര്ണഃ സപ്തച്ഛദഃ| ശമ്യാക ആരഗ്വധഃ| പുഷ്കരജടാ പുഷ്കരമൂലമ്| ഫല്ഗുര്മലയൂസ്തസ്യ മൂലമ്| രോഹിഷഃ പ്ലീഹഘ്നഃ| (അടക്കാവാണിയന്)| മദയന്തീ ധാതകീ| നിചുഭോ വേതസഃ )| ക്ഷിപേത്പിഷ്ട്വാക്ഷമാത്രാണി തേന പ്രസ്ഥം ഘൃതാന് പചേത്| ഗോശകൃദ്രസദധ്യമ്ലക്ഷീരമൂത്രൈശ്ച തത്സമൈഃ|| ഇതി ചരകപാഠഃ|| ൧൧||
Adhikarana shirIShatailam (12) · Śloka 12
ശിരീഷപുഷ്പപത്രത്വക്സാരമൂലതുലാദ്വയമ്| വരണൈരണ്ഡശമ്യാകദശമൂലാടരൂഷകമ്| ശതാവരീബലാരാസ്നാസുഷവീപാരിഭദ്രകമ്| മുരൂങ്ഗീ വഞ്ജുലം ദന്തീം കകുഭം സപുനര്നവമ്| രോഹിഷസ്യ ജടാം പുഷ്പം കരഘാടമയൂരകമ്| ശതാര്ധാംശം പൃഥഗ്ദ്രാക്ഷാലാക്ഷാമിസിവരായവാന്| സകോലാന് സകുലത്ഥാംശ്ച പൃഥഗര്ധാഢകോന്മിതാന്| ദ്വിശതം പിശിതാദ്ഗവ്യാച്ഛാഗാദ്വാ തത്പചേദപാമ്| ദ്രോണൈര്ദ്വാത്രിംശതാഷ്ടാംശശേഷേണ ച വിപാചയേത്| തൈലദ്രോണം ദധിവഹേ ശ്ലക്ഷ്ണപിഷ്ടൈശ്ച പാലികൈഃ| പാഠാസമങ്ഗാസുഷവീദ്വിനിശാചന്ദനദ്വയൈഃ| ഏലാജലോത്പലബലാശ്വദംഷ്ട്രാശാരിവാഘനൈഃ| മഞ്ജിഷ്ഠാകുഷ്ഠമധുകലോധ്രരാസ്നാകുടന്നടൈഃ| ശഠീശിരീഷകുസുമനതനാഗാമരാഹ്വയൈഃ| വരാങ്ഗജോങ്ഗപത്നങ്ഗവിഡങ്ഗൈഃ സപ്രിയങ്ഗുഭിഃ| മുരുങ്ഗീപത്രനലദസേവ്യകുന്ദനഖദ്വയൈഃ| തിലപര്ണ്യാ ച തത്പാനവസ്ത്യഭ്യഞ്ജനനാവനൈഃ| അപസ്മാരഗ്രഹോന്മാദാന് സശോഷവിഷമജ്വരാന്| യോനിശുക്ലാമയാന് ഗുല്മപ്രമേഹം പാണ്ഡുതാം മദമ്| വാതശോണിതവീസര്പപക്ഷാഘാതാര്ദിതാദികാന്| സര്വാന് മാരുതജാന്രോഗാന്വിശേഷാദ്വിഷവാതജാന്| നിഹന്തി കാര്മണം കൃത്യാം മൂലദംഷ്ട്രാവിഷം ഗരമ്| രസായനാനാം പ്രവരം മേധ്യം വാജീകരം പരമ്||൧൨||
शिरीषपुष्पपत्रत्वक्सारमूलतुलाद्वयम्| वरणैरण्डशम्याकदशमूलाटरूषकम्| शतावरीबलारास्नासुषवीपारिभद्रकम्| मुरूङ्गी वञ्जुलं दन्तीं ककुभं सपुनर्नवम्| रोहिषस्य जटां पुष्पं करघाटमयूरकम्| शतार्धांशं पृथग्द्राक्षालाक्षामिसिवरायवान्| सकोलान् सकुलत्थांश्च पृथगर्धाढकोन्मितान्| द्विशतं पिशिताद्गव्याच्छागाद्वा तत्पचेदपाम्| द्रोणैर्द्वात्रिंशताष्टांशशेषेण च विपाचयेत्| तैलद्रोणं दधिवहे श्लक्ष्णपिष्टैश्च पालिकैः| पाठासमङ्गासुषवीद्विनिशाचन्दनद्वयैः| एलाजलोत्पलबलाश्वदंष्ट्राशारिवाघनैः| मञ्जिष्ठाकुष्ठमधुकलोध्ररास्नाकुटन्नटैः| शठीशिरीषकुसुमनतनागामराह्वयैः| वराङ्गजोङ्गपत्नङ्गविडङ्गैः सप्रियङ्गुभिः| मुरुङ्गीपत्रनलदसेव्यकुन्दनखद्वयैः| तिलपर्ण्या च तत्पानवस्त्यभ्यञ्जननावनैः| अपस्मारग्रहोन्मादान् सशोषविषमज्वरान्| योनिशुक्लामयान् गुल्मप्रमेहं पाण्डुतां मदम्| वातशोणितवीसर्पपक्षाघातार्दितादिकान्| सर्वान् मारुतजान्रोगान्विशेषाद्विषवातजान्| निहन्ति कार्मणं कृत्यां मूलदंष्ट्राविषं गरम्| रसायनानां प्रवरं मेध्यं वाजीकरं परम्||१२||
🔊 Audio coming soon
ശിരീഷേത്യാദിനാ ശൈരീഷം തൈലം പാനാദിഭിരപസ്മാരാദീന് നിഹന്തി| രസായനാനാം പ്രവരം ശ്രേഷ്ഠം മേധ്യം പരം വാജീകരം ച| ശിരീഷസ്യ പുഷ്പദികാന്മിശ്രീഭൂതാത്തുലാദ്വയമ്| സുഷവീ പാനീയവല്ലീ| പാരിഭദ്രകോ നിമ്ബഃ പാരിജാതശ്ച| മുരുങ്ഗീ മധുസ്രവാ| വഞ്ജുലം ദീര്ഘപത്രോ വേതസഃ| രോഹിഷസ്യ പ്ലീഹഘ്നസ്യ ജടാ മൂലമ്| കരഘാടോ മദനഃ മയൂരകോऽപാമാര്ഗസ്തയോഃ പുഷ്പമ്| ഏതദ്വരണാദികം പൃഥക് ശതാര്ധാംശം പഞ്ചാശത് പലാനി| ദ്രാക്ഷാദികം പൃഥഗര്ധാഢകം ദ്വാത്രിംശത് പലാനാമ്| തത് സര്വമപാം ദ്വാത്രിംശതാ ദ്രോണൈഃ പചേത്| അഷ്ടാംശശേഷേണ തേന പാലികൈഃ പലപ്രമാണൈഃ ശ്ലക്ഷ്ണപിഷ്ടൈഃ പാഠാദിഭിഷ്ച സഹ ദധിവഹേ തൈലദ്രോണം സദ്വാദശാനി പഞ്ച പലശതാനി വിപാചയേത്| സമങ്ഗാ മഞ്ജിഷ്ഠാ| സുഷവീ പാനീയവല്ലീ| കുടന്നടം പരിപേലവമ്| നാഗം നാഗകേസരമ്| അമരാഹ്വയം ദേവദാരു| വരാങ്ഗം ത്വക്| ജോങ്ഗകം കൃഷ്ണാഗുരു| മുരുങ്ഗീ മധുസ്രവാ| നഖദ്വയം ഹസ്തിനഖം ച| തിലപര്ണീ ബദരകഃ| വിഷവാതോ വിഷൌഷധിവാതഃ| കാര്മണം കൃത്രിമയോഗഃ| കൃത്യാ അഭിചാരദേവതാ| മൂലവിശം ശൃങ്യാദികമ്| ദംഷ്ട്രാവിഷം സര്പാദിജമ്||൧൨||
Adhikarana brAhmIghRutam (13) · Śloka 13
ബ്രാഹ്മീരസവചാകുഷ്ഠശങ്ഖപുഷ്പീശൃതം ഘൃതമ്| പുരാണം മേധ്യമുന്മാദാലക്ഷ്മ്യപസ്മാരപാപ്മജിത്||൧൩||
ब्राह्मीरसवचाकुष्ठशङ्खपुष्पीशृतं घृतम्| पुराणं मेध्यमुन्मादालक्ष्म्यपस्मारपाप्मजित्||१३||
🔊 Audio coming soon
ബ്രാഹ്മീരസാദിഭിഃ ശൃതം പുരാണം ഘൃതം മേധ്യാദിഗുണമ്| (ബ്രാഹ്മീരസേ കല്കിതൈര്വചാദിഭിഃ സിദ്ധം പുരാണം ഘൃതം മേധ്യം മേധായൈ ഹിതം ഉന്മാദാദിജിച്ച| അലക്ഷ്മീഃ അശ്രീഃ )|| ൧൩||
Adhikarana jIvanIyaghRutam (yamakam) (14) · Śloka 14
തൈലപ്രസ്ഥം ഘൃതപ്രസ്ഥം ജീവനീയൈഃ പലോന്മിതൈഃ| ക്ഷീരദ്രോണേ പചേത് സിദ്ധമപസ്മാരവിമോക്ഷണമ്||൧൪||
तैलप्रस्थं घृतप्रस्थं जीवनीयैः पलोन्मितैः| क्षीरद्रोणे पचेत् सिद्धमपस्मारविमोक्षणम्||१४||
🔊 Audio coming soon
തൈലപ്രസ്ഥമിത്യാദിനാ യമകം സുബോധമ്| (ക്ഷീരസ്യ ദ്രോണേ ചതുഷ്ഷഷ്ടികുഡവേ പലോന്മിതൈഃ പലപ്രമാണൈര്ജീവനീയൈര്ജീവനീയഗണേന സഹ തൈലഘൃതയോഃ പ്രസ്ഥം മിശ്രീകൃത്യ പചേത്| സിദ്ധം തത്പാനാദിഭിരപസ്മാരവിമോചനമ്||൧൪||
Adhikarana jIvanIyaghRutamaparam (15) · Śloka 15
കംസേ ക്ഷീരേക്ഷുരസയോഃ കാശ്മര്യേऽഷ്ടഗുണേ രസേ| കാര്ഷികൈര്ജീവനീയൈശ്ച സര്പിഃ പ്രസ്ഥം വിപാചയേത്| വാതപിത്തോദ്ഭവം ക്ഷിപ്രമപസ്മാരം നിഹന്തി തത്||൧൫||
कंसे क्षीरेक्षुरसयोः काश्मर्येऽष्टगुणे रसे| कार्षिकैर्जीवनीयैश्च सर्पिः प्रस्थं विपाचयेत्| वातपित्तोद्भवं क्षिप्रमपस्मारं निहन्ति तत्||१५||
🔊 Audio coming soon
കംസ ഇത്യാദി വ്യാഖ്യാസമമ്| അഷ്ടഗുണം സര്പിഷഃ| (ക്ഷീരേക്ഷുരസയോഃ കംസേ ആഢകേ ക്ഷീരമിക്ഷുരസശ്ച പ്രത്യേകം ദ്വിപ്രസ്ഥപരിമിതമിത്യര്ഥഃ| അഷ്ടഗുണേ ഘൃതാദഷ്ടാധികേ ദ്വയാഢക ഇത്യര്ഥഃ| കാശ്മര്യേ രസേ കാശ്മര്യ സമ്ബന്ധിനി രസേ| കാശ്മര്യ ഇത്യത്ര വൃദ്ധാച്ഛ ഇത്യസ്ത്യാനിത്യത്വാതസ്യേദമിത്യണ്പ്രത്യയഃ| കാര്ഷികൈഃ കര്ഷപ്രമാണൈര്ജീവനീയഗണേന ച| ചശബ്ദഃ സമുച്ചയേ| പ്രസ്ഥം ചതുഷ്കുഡവം സര്പിര്വിപാചയേത് തദ് ഘൃതം പാനാദിഭിര്വാതോദ്ഭവം പിത്തോദ്ഭവം ചാപസ്മാരം ക്ഷിപ്രമാശു നിഹന്തി)||൧൫||
Adhikarana kAshAdikShIram (16) · Śloka 16
തദ്വത് കാശവിദാരീക്ഷുകുശക്വാഥ ശൃതം പയഃ||൧൬||
तद्वत् काशविदारीक्षुकुशक्वाथ शृतं पयः||१६||
🔊 Audio coming soon
കാശാദിശൃതം പയഃ ക്ഷീരം തദ്വദിതി ക്ഷിപ്രം വാതപിത്തോദ്ഭവമപസ്മാരം നിഹന്തി| (കാശാദിക്വാഥേന സഹ ശൃതം പയസ്തദ്വത്| വാതജം പിത്തജം ചാപസ്മാരം ക്ഷിപ്രം നിഹന്തീത്യര്ഥഃ )||൧൬||
Adhikarana madhukaghRutam (17) · Śloka 17
മധുകദ്വിപലേ കല്കേ ദ്രോണേ ചാമലകീരസാത്| സിദ്ധം സിദ്ധോ ഘൃതപ്രസ്ഥഃ പിത്താപസ്മാര ഭേഷജമ്||൧൭||
मधुकद्विपले कल्के द्रोणे चामलकीरसात्| सिद्धं सिद्धो घृतप्रस्थः पित्तापस्मार भेषजम्||१७||
🔊 Audio coming soon
ആമലകീരസാത് ദ്രോണേ മധുകദ്വിപലേ കല്കേ ച സിദ്ധഃ ശൃതോ ഘൃതസ്യ പ്രസ്ഥഃ പിത്താപസ്മാരഭേഷജം സിദ്ധമപ്രതിഹതമ്||൧൭||
Adhikarana yaShTIghRutamaparam (18) · Śloka 18
കൂഷ്മാണ്ഡസ്വരസേ സര്പിരഷ്ടാദശഗുണേ ശൃതമ്| യഷ്ടീകല്കമപസ്മാരഹരം ധീവാക്സ്വരപ്രദമ്||൧൮||
कूष्माण्डस्वरसे सर्पिरष्टादशगुणे शृतम्| यष्टीकल्कमपस्मारहरं धीवाक्स्वरप्रदम्||१८||
🔊 Audio coming soon
കൂഷ്മാണ്ഡസ്വരസ ഇത്യാദി സുബോധമ്| (അഷ്ടാദശഗുണേ ഘൃതാദഷ്ടാദശപ്രമാണാധികേ കൂഷ്മാണ്ഡസ്വരസേ ഘൃതകുഡുവാദാഷ്ടാദശകുഡുവാ ദികകൂഷ്മാണ്ഡസ്വരസ ഇത്യര്ഥഃ| യഷ്ടീകല്കം ശൃതം പക്വം സര്പിരപസ്മാരം ഹരതി ധീവാക്സ്വരാന് പ്രദദാതി ച)||൧൮||
Adhikarana gavAdipittanAvanam (19) · Śloka 19
കപിലാനാം ഗവാം പിത്തം നാവനം പരമം ഹിതമ്| ശ്വസൃഗാലവിഡാലാനാം സിംഹാദീനാം ച പൂജിതമ്||൧൯||
कपिलानां गवां पित्तं नावनं परमं हितम्| श्वसृगालविडालानां सिंहादीनां च पूजितम्||१९||
🔊 Audio coming soon
ശ്വാദീനാം പിത്തം നാവനമിതി സമ്ബധ്യതേ| (കപിലേതി| കപിലാനാം കപിലവര്ണാനാം ഗവാം താസാമചിന്ത്യപ്രഭാവത്വാത് ന ശ്വേതരക്തകൃഷ്ണാനാമ്| പിത്തം ഹൃദയാദധഃസ്ഥിതദ്രവവിശേഷം നാവനം നസ്യം പരമം ഹിതം അപസ്മാരഹരമിത്യര്ഥഃ| ശ്വസൃഗാലാദീനാം പിത്തഞ്ച നാവനേ പ്രശസ്തമ്)||൧൯||
Adhikarana godhAdipittasiddhaM tailam (20) · Śloka 20
ഗോധാനകുലനാഗാനാം പൃഷതര്ക്ഷഗവാമപി| പിത്തേഷു സാധിതം തൈലം നസ്യേऽഭ്യങ്ഗേ ച ശസ്യതേ||൨൦||
गोधानकुलनागानां पृषतर्क्षगवामपि| पित्तेषु साधितं तैलं नस्येऽभ्यङ्गे च शस्यते||२०||
🔊 Audio coming soon
ഗോധാദീനാം പിത്തേഷ്വേകീകൃതേഷു തൈലം സാധിതം നസ്യേऽഭ്യങ്ഗേ ച ശസ്യതേ||൨൦||
Adhikarana triPalAdinasyam (21) · Śloka 21
ത്രിഫലാവ്യോഷപീതദ്രുയവക്ഷാരഫണിജ്ജകൈഃ| ശ്ര്യാഹ്വാപാമര്ഗകാരഞ്ജബീജൈസ്തൈലം പ്രസാധിതമ്| ബസ്തമൂത്രേ ഹിതം നസ്യം ചൂര്ണം വാധ്മാപയേദ്ഭിഷക്||൨൧||
त्रिफलाव्योषपीतद्रुयवक्षारफणिज्जकैः| श्र्याह्वापामर्गकारञ्जबीजैस्तैलं प्रसाधितम्| बस्तमूत्रे हितं नस्यं चूर्णं वाध्मापयेद्भिषक्||२१||
🔊 Audio coming soon
ത്രിഫലാദിഭിര്ബസ്തമൂത്രേ തൈലം പ്രസാധിതം നസ്യം ഹിതമ്| ഏഭിരേവ കൃതം ചൂര്ണം വാ ഭിഷങ്നാസായാം ധ്യാപയേത്| പീതദ്രുര്ദാര്വീ| ശ്ര്യാഹ്വം ബില്വമ്| (ഭിഷഗ്വൈദ്യ ഏഷാം ത്രിഫലാദീനാം ചൂര്ണം ധ്മാപയേത് മുഖവായുനാऽऽതുരസ്യ നാസായാം നാഡീയന്ത്രേണ പ്രവേശയേത് ചൂര്ണനസ്യം കുര്യാദിത്യര്ഥഃ)||൨൧||
Adhikarana vRushcikAlyAdivartiH (22) · Śloka 22
വൃശ്ചികാലീബലാകുഷ്ഠഭാര്ങ്ഗീലവണപഞ്ചകമ്| കായസ്ഥാം ശാരദാം മുദ്ഗമുശീരം ജലദം യവാന്| വ്യോഷഞ്ച ബസ്തമൂത്രേണ പിഷ്ട്വാ വര്തിം പ്രകല്പയേത്| അപസ്മാരഗരോന്മാദസര്പദഷ്ടവിഷാശിതേ||൨൨||
वृश्चिकालीबलाकुष्ठभार्ङ्गीलवणपञ्चकम्| कायस्थां शारदां मुद्गमुशीरं जलदं यवान्| व्योषञ्च बस्तमूत्रेण पिष्ट्वा वर्तिं प्रकल्पयेत्| अपस्मारगरोन्मादसर्पदष्टविषाशिते||२२||
🔊 Audio coming soon
വൃശ്ചികാല്യാദികം ബസ്തമൂത്രേണ പിഷ്ട്വാ അഞ്ജനായ വര്തിം പ്രകല്പയേദപസ്മാരാദികേ| ശാരദാ ജലപിപ്പലീ||൨൨||
Adhikarana mustAdivartiH (23) · Śloka 23
മുസ്താവയസ്ഥാത്രിഫലാകായസ്ഥാഹിങ്ഗുശാദ്വലൈഃ| വ്യോഷമാഷയവൈര്മൂത്രൈര്ബസ്തമേഷര്ഷഭോദ്ഭവൈഃ| ഹന്തി വര്തിരപസ്മാരകിലാസവിഷമജ്വരാന്||൨൩||
मुस्तावयस्थात्रिफलाकायस्थाहिङ्गुशाद्वलैः| व्योषमाषयवैर्मूत्रैर्बस्तमेषर्षभोद्भवैः| हन्ति वर्तिरपस्मारकिलासविषमज्वरान्||२३||
🔊 Audio coming soon
മുസ്താദിഭിര്ബസ്തമേഷാദ്യുദ്ഭവൈര്മൂത്രൈഃ കൃതാ വര്തിരഞ്ജനാദപസ്മാരാദീന് ഹന്തി||൨൩||
Adhikarana shunaH pittA~jjanam (24) · Śloka 24
പുഷ്പോദ്ധൃതം ശുനഃ പിത്തമപസ്മാരഘ്നമഞ്ജനമ്| തദേവ സര്പിഷാ യുക്തം ധൂപനം പരമം ഹിതമ്||൨൪||
पुष्पोद्धृतं शुनः पित्तमपस्मारघ्नमञ्जनम्| तदेव सर्पिषा युक्तं धूपनं परमं हितम्||२४||
🔊 Audio coming soon
സുബോധമ്| തദേവേതി പുഷ്പോദ്ധൃതം ശ്വപിത്തമ് ||൨൪||
Adhikarana kaTaByAditailamaBya~ggArthe (25) · Śloka 25
കടഭീനിമ്ബകട്വങ്ഗമധുശിഗ്രുത്വചാം രസേ| സിദ്ധം മൂത്രസമം തൈലമഭ്യങ്ഗാര്ഥം പ്രശസ്യതേ||൨൫||
कटभीनिम्बकट्वङ्गमधुशिग्रुत्वचां रसे| सिद्धं मूत्रसमं तैलमभ्यङ्गार्थं प्रशस्यते||२५||
🔊 Audio coming soon
കടഭ്യാദീനാം ക്വാഥേ മൂത്രസമം തൈലം സിദ്ധമഭ്യങ്ഗാര്ഥം പ്രശസ്യതേ| കടഭീ ശ്വേതഗുഞ്ജാ പ്രസിദ്ധാ| മൂത്രം ഗോഃ||൨൫||
Adhikarana pala~gkaShAditailamaBya~ggArthe (26) · Śloka 26
പലങ്കഷാവചാപഥ്യാവൃശ്ചികാല്യര്കസര്ഷപൈഃ| ജടിലാപൂതനാകേശീനാകുലീഹിങ്ഗുചോരകൈഃ| ലശുനാതിരസാച്ഛത്രാകുഷ്ഠൈര്വിഡ്ഭിശ്ച പക്ഷിണാമ്| മാംസാശിനാം യഥാലാഭം ബസ്തമൂത്രേ വിപാചിതമ്| തൈലമഭ്യഞ്ജനം കാര്യം തൈശ്ച ധൂപനലേപനമ്||൨൬||
पलङ्कषावचापथ्यावृश्चिकाल्यर्कसर्षपैः| जटिलापूतनाकेशीनाकुलीहिङ्गुचोरकैः| लशुनातिरसाच्छत्राकुष्ठैर्विड्भिश्च पक्षिणाम्| मांसाशिनां यथालाभं बस्तमूत्रे विपाचितम्| तैलमभ्यञ्जनं कार्यं तैश्च धूपनलेपनम्||२६||
🔊 Audio coming soon
പലങ്കഷാദിഭിര്മാംസാശിനാം പക്ഷിണാം വിഡ്ഭിശ്ച ബസ്തമൂത്രേ സാധിതം തൈലമഭ്യഞ്ജനം തൈഃ പലങ്കഷാദിഭിര്ധൂപനം ലേപനം ച കാര്യമ്| പലങ്കഷാ ലാക്ഷാ| വൃശ്ചികാല്യുഷ്ട്രധൂമകഃ| അതിരസാ മൂര്വാ| ഛത്രാ ഗൌതമാഖ്യാ കുതൂമ്ബകം ച| മാംസാശിനഃ പക്ഷിണഃ ശ്യേനാദയസ്തേഷാം യഥാലാഭം വിഡ്ഭിഃ||൨൬||
Adhikarana dhUpanauShadham (27) · Śloka 27
നകുലോലൂകമാര്ജാരഗൃധ്രകീടാഹികാകജൈഃ| തുണ്ഡൈഃ പക്ഷൈഃ പുരീഷൈശ്ച ധൂപമസ്യ പ്രയോജയേത്| കാകോലീശിഗ്രുലവണഹിങ്ഗുഹിങ്ഗുശിവാടികാഃ| കൈഡര്യം ചന്ദനം കൃഷ്ണാം കാകനാസാം സസര്ഷപാമ്| ശുനഃ സ്കന്ധാക്ഷിനഖരാന് പര്ശുകാംശ്ചേതി പേഷയേത്| ബസ്തമൂത്രേണ പുഷ്യര്ക്ഷേ തൈര്ദിഹ്യാദ്ധൂപയേച്ച തൈഃ||൨൭||
नकुलोलूकमार्जारगृध्रकीटाहिकाकजैः| तुण्डैः पक्षैः पुरीषैश्च धूपमस्य प्रयोजयेत्| काकोलीशिग्रुलवणहिङ्गुहिङ्गुशिवाटिकाः| कैडर्यं चन्दनं कृष्णां काकनासां ससर्षपाम्| शुनः स्कन्धाक्षिनखरान् पर्शुकांश्चेति पेषयेत्| बस्तमूत्रेण पुष्यर्क्षे तैर्दिह्याद्धूपयेच्च तैः||२७||
🔊 Audio coming soon
നകുലാദിജൈസ്തുണ്ഡാദിഭിരസ്യാപസ്മാണൌ ധൂപം പ്രയോജയേത്| തുണ്ഡം മുഖാഗ്രമ്| പുഷ്യനക്ഷത്രേ കാകോല്യാദികം ബസ്തമൂത്രേണ പേഷയേത്| പിഷ്ടൈസ്തൈരപസ്മാരിണം ദിഹ്യദ്ധൂപയേച്ച| ഹിങ്ഗുശിവാടികാ ഹിങ്ഗുപത്രികാ| കൈഡര്യഃ പൂതികരഞ്ജഃ||൨൭||
Adhikarana udvartanapariShecanauShadham (28) · Śloka 28
ഗോപുച്ഛലോമഭിര്ദഗ്ധൈരഥവാ ബസ്തരോമഭിഃ| ഖരാസ്ഥിഭിര്ഹസ്തിനഖൈസ്തദ്വദ്വാ മൂത്രകല്കിതൈഃ| ഉദ്വര്തനം സദാ കുര്യാച്ഛൃതൈശ്ച പരിഷേചനമ്||൨൮||
गोपुच्छलोमभिर्दग्धैरथवा बस्तरोमभिः| खरास्थिभिर्हस्तिनखैस्तद्वद्वा मूत्रकल्कितैः| उद्वर्तनं सदा कुर्याच्छृतैश्च परिषेचनम्||२८||
🔊 Audio coming soon
ഗോപുച്ഛലോമഭിര്ദഗ്ധൈര്മൂത്രകല്കിതൈശ്ചോദ്വര്തനം സദാ കുര്യാത്| അഥവാ ബസ്തരോമഭിര്ദഗ്ധൈര്മൂത്രകല്കിതൈശ്ചോദ്വര്തനമഥവാ ഖരാസ്ഥിഭിര്ഹസ്തിനഖൈസ്തദ്വദിതി ദുഗ്ധൈരനു ച മൂത്രകല്കിതൈര്ജലേ ശൃതൈര്ഗോപുച്ഛലോമാദിഭിഃ പരിഷേചനം ച കുര്യാത്||൨൮||
Adhikarana uktacikitsAPalam (29) · Śloka 29
ആഭിഃ ക്രിയാഭിഃ സിദ്ധാഭിര്ഹൃദയം സമ്പ്രമുച്യതേ| സ്രോതാംസി ചാസ്യ ശുദ്ധ്യന്തി സ്മൃതിം സംജ്ഞാഞ്ച വിന്ദതി||൨൯||
आभिः क्रियाभिः सिद्धाभिर्हृदयं सम्प्रमुच्यते| स्रोतांसि चास्य शुद्ध्यन्ति स्मृतिं संज्ञाञ्च विन्दति||२९||
🔊 Audio coming soon
ആഭിരനന്തരോക്താഭിഃ ക്രിയാഭിഃ സിദ്ധാഭിരസന്ദിഗ്ധകാര്യകരണസ്വഭാവാഭിരസ്യാപസ്മാരിണോ ഹൃദയം സമ്യക് പ്രമുച്യതേ സ്രോതാംസി ശുദ്ധ്യന്തി ച| സഃ സ്മൃതിം സംജ്ഞാം ച വിന്ദതി ലഭതേ||൨൯||
Adhikarana daivavyapAshrayacikitsA (30) · Śloka 30
ഭൂതാനുബന്ധേऽപസ്മാരേ ദോഷലിങ്ഗാധികാകൃതൌ| യുഞ്ജ്യാദ്യഥാസ്വം ഭൂതോക്താം ക്രിയാം ദൈവവ്യപാശ്രയാമ്||൩൦||
भूतानुबन्धेऽपस्मारे दोषलिङ्गाधिकाकृतौ| युञ्ज्याद्यथास्वं भूतोक्तां क्रियां दैवव्यपाश्रयाम्||३०||
🔊 Audio coming soon
അപസ്മാരേ യദ്യുക്തലിങ്ഗാധിക്യലക്ഷണൈര്ഭൂതാനുബന്ധോ ദൃശ്യതേ അതസ്തത്ര ദൈവവ്യപാശ്രയാം മാത്രാദികാം ക്രിയാം യുഞ്ജ്യാത്| യസ്യൈവ സുരാദ്യന്യതമസ്യാനുബന്ധസ്തസ്യൈവ ക്രിയേതി യഥാസ്വശബ്ദാര്ഥഃ||൩൦||
Adhikarana tailalashunAdyaByAsaH (31) · Śloka 31
ശീലയേത്തൈലലശുനം പയസാ വാ ശതാവരീമ്| ബ്രാഹ്മീരസം കുഷ്ഠരസം വചാം വാ മധുസംയുതാമ്||൩൧||
शीलयेत्तैललशुनं पयसा वा शतावरीम्| ब्राह्मीरसं कुष्ठरसं वचां वा मधुसंयुताम्||३१||
🔊 Audio coming soon
ശീലയേദിത്യാദി സുബോധമ്| തൈലലശുനാദീനാം ശീലനമഭ്യാസഃ||൩൧||
Adhikarana rasAyanaprayogaucityam (32) · Śloka 32
സമം ക്രുദ്ധൈരപസ്മാരോ ദോഷൈഃ ശാരീരമാനസൈഃ| യജ്ജായതേ യതശ്ചൈഷ മഹാമര്മസമാശ്രയഃ| തസ്മാദ്രസായനൈരേനം ദുശ്ചികിത്സ്യമുപാചരേത്| തദാര്ത്തം ചാഗ്നിതോയാദേര്വിഷമാത് പാലയേത്സദാ||൩൨||
समं क्रुद्धैरपस्मारो दोषैः शारीरमानसैः| यज्जायते यतश्चैष महामर्मसमाश्रयः| तस्माद्रसायनैरेनं दुश्चिकित्स्यमुपाचरेत्| तदार्त्तं चाग्नितोयादेर्विषमात् पालयेत्सदा||३२||
🔊 Audio coming soon
ഏഷ ചാപസ്മാരോ ദുശ്ചികിത്സ്യസ്വഭാവോ യദ്യസ്മാച്ഛാരീരൈര്മാനസൈശ്ച ദോഷൈഃ സമമേകകാലം ക്രുദ്ധൈര്ജായതേ| ഏഷ ചാപസ്മാരോ യതോ മഹാമര്മസമാശ്രയോ ഹൃദയാശ്രയസ്തസ്മാദേനം ദുശ്ചികിത്സ്യം രസായനൈഃ സദോപചരേത്| തദിത്യപസ്മാരപരാമര്ശഃ| സുബോധമ്||൩൨||
Adhikarana visheShaM pathyam (33) · Śloka 33
മുക്തം മനോവികാരേണ ത്വമിത്ഥം കൃതവാനിതി| ന ബ്രൂയാദ്വിഷയൈരിഷ്ടൈഃ ക്ലിഷ്ടം ചേതോऽസ്യ ബൃംഹയേത്||൩൩||
मुक्तं मनोविकारेण त्वमित्थं कृतवानिति| न ब्रूयाद्विषयैरिष्टैः क्लिष्टं चेतोऽस्य बृंहयेत्||३३||
🔊 Audio coming soon
മനോവികാരേണ ചോന്മാദഭൂതാദികാനാം മുക്തം നിവൃത്തമനോവികാരം നരം ത്വമിത്ഥം കൃതവാനിതി ന ബ്രൂയാദാവേശേ ഭവതേദം കൃതമിതി ന സ്മാരയേത്| അസ്യ തൂന്മാദാദിനഃ ക്ലിഷ്ടം ചേതോ മന ഇഷ്ടൈര്വിഷയൈഃ ശബ്ദാദിഭിര്ബൃംഹയേത്||൩൩||
Adhikarana mahAsnehaprashaMsA (10) · Śloka 10
ഗ്രഹോപശ്ലിഷ്ടദേഹാനാം വിഭ്രാന്തസ്മൃതിചേതസാമ്| മഹാസ്നേഹം പ്രശംസന്തി പാനാഭ്യഞ്ജനബസ്തിഷു||൩൪|| ഇതി വൈദ്യപതിസിംഹഗുപ്തസ്യ സൂനോര്വാഗ്ഭടസ്യ കൃതാവഷ്ടാങ്ഗസംഗ്രഹസംഹിതായാമുത്തരതന്ത്രേ അപസ്മാര പ്രതിഷേധോ നാമ ദശമോऽധ്യായഃ||൧൦||
ग्रहोपश्लिष्टदेहानां विभ्रान्तस्मृतिचेतसाम्| महास्नेहं प्रशंसन्ति पानाभ्यञ्जनबस्तिषु||३४|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे अपस्मार प्रतिषेधो नाम दशमोऽध्यायः||१०||
🔊 Audio coming soon
പ്രസങ്ഗേനോച്യതേ| ഗ്രഹൈഃ ഉപരിലഷ്ടദേഹാനാമാചാര്യാഃ പാനാദിഷു മഹാസ്നേഹം സ്നേഹചതുഷ്ടയം പ്രശംസന്തീതി|| ൩൪|| ഇതി ശ്രീമന്മഹാമഹോപാധ്യായേന്ദുവിരചിതായാ- മഷ്ടാങ്ഗസംഗ്രഹവ്യാഖ്യായാം ശശിലേഖായാമുത്തരതന്ത്രേ ദശമോऽധ്യായഃ||൧൦||