Adhikarana atha bhagandarapratiShedho nAma trayastriMsho~adhyAyaH - pratij~jA (1) · Śloka 1
அதாதோ பகந்தரப்ரதிஷேதஂ நாமாத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ||௧||
अथातो भगन्दरप्रतिषेधं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
வ்ரணதந்த்ரப்ரகரணே பகந்தராணாஂ நிர்ணயஂ கர்துமத்யாய ஆரப்யதே||௧||
Adhikarana Bagandarasya nidAnaM samprAptishca (2) · Śloka 2
ஹஸ்த்யஶ்வபஷ்டகமநகடிநோத்கடகாஸநைஃ| அர்ஶோநிதாநாபிஹிதைரபரைஶ்ச நிஷேவிதைஃ| அநிஷ்டதிஷ்டபாகேந ஸத்யோ வா ஸாதுகர்ஹணைஃ| ப்ராயேண பிடகாபூர்வோ யோऽங்குலே த்வ்யங்குலேऽபி வா| பாயோர்வ்ரணோऽந்தர்பாஹ்யோ வா துஷ்டாஸங்மாஂஸகோ பவேத்| பஸ்திமூத்ராஶயாப்யாஶகதத்வாத் ஸ்யந்தநாத்மகஃ| பகந்தரஃ ஸ ஸர்வாஂஶ்ச தாரயத்யக்ரியாவதஃ| பகபஸ்திகுதாந்தேஷு தீர்யமாணேஷு பூரிபிஃ| வாதஂ மூத்ரஂ ஶகச்சுக்ரஂ கைஃ ஸூக்ஷ்மைர்வஹதி க்ரமாத்||௨||
हस्त्यश्वपृष्ठगमनकठिनोत्कटकासनैः| अर्शोनिदानाभिहितैरपरैश्च निषेवितैः| अनिष्टदिष्टपाकेन सद्यो वा साधुगर्हणैः| प्रायेण पिटकापूर्वो योऽङ्गुले द्व्यङ्गुलेऽपि वा| पायोर्व्रणोऽन्तर्बाह्यो वा दुष्टासृङ्मांसगो भवेत्| बस्तिमूत्राशयाभ्याशगतत्वात् स्यन्दनात्मकः| भगन्दरः स सर्वांश्च दारयत्यक्रियावतः| भगबस्तिगुदान्तेषु दीर्यमाणेषु भूरिभिः| वातं मूत्रं शकृच्छुक्रं खैः सूक्ष्मैर्वहति क्रमात्||२||
🔊 Audio coming soon
ஹஸ்த்யஶ்வபஷ்டகமநாதிபிஃ பாயோரங்குலே த்வ்யங்குலே வா நிகடே யோ வ்ரணோ பவேத்ஸ பகந்தரஃ| அர்ஶஸாஂ ச நிதாநே யே ஹேதவோऽபிஹிதாஸ்தைரப்யபரைர்நிஷேவிதைரிதி ஸம்பந்தஃ| யச்ச கிஞ்சித்திநசர்யாதாவநிஷ்டமிதி திஷ்டமுக்தஂ தஸ்ய பாகேந பலபரிணாமேந| ஸத்யஃ ஸாதுகர்ஹணைரசிரகதஸஜ்ஜநநிந்தாபிஃ| ப்ராயேண பிடகாபூர்வமாரம்போ யஸ்ய ஸ ததோக்தஃ| ஸ ச வ்ரணஃ பாயோரந்தர்முகோ வா பவேத் பஹிர்முகோ வா| ஸ ச வ்ரணோ பஸ்த்யாதீநாமப்யாஶகதத்வாந்நிகடவர்தித்வாத் ஸ்யந்தநாத்மகஃ ஸ்ரவணாத்மகோ பவதி| ஸ பகந்தரோऽக்ரியாவதோऽபத்ய ஶீலிநஃ ஸர்வாந் ஸகலாந் பகாதீந் தாரயதி ச| தேஷு பகாதிஷு தீர்கமாணேஷு கைஃ ஸ்ரோதோபிர்பஹுபிஃ ஸூக்ஷ்மைர்வாதாதிசதுஷ்டயஂ க்ரமாத்வஹதி| (நிஷேவிதைர்நிதராஂ ஸேவிதைர்ஹஸ்த்யஶ்வபஷ்டகமநாதிபிஃ ஹஸ்திபஷ்டகமநமஶ்வபஷ்டகமநஂ கடிநாஸநமுத்கடகாஸநஂ ச| அர்ஶோநிதாநேऽபிஹிதாந்யுக்தாநி யாந்யபராண்யதிவ்யவாயாதீநி தைஃ அர்ஶோநிதாநாபிஹிதத்வேநைவ ஹஸ்த்யஶ்வபஷ்டகமநாதிகே ஸித்தே புநரப்யத்ர கதநாதேதேஷாஂ பகந்தரஸ்ய விஶேஷகாரணத்வஂ ஸூசிதம்| அதவா ஏவஂவிதைரபாநமருத்கோபகாரணைரந்யைஃ| சஶப்தஃ ஸமுச்சயே| அநிஷ்டதிஷ்டபாகேந புராகதாஶுபகர்மபலபரிபாகேந| அதவாऽநிஷ்டதிஷ்டஸ்ய திநசர்யாநிர்திஷ்டஸ்ய பாபகர்மணஃ பாகேந பலபரிணாமேந| ஸத்யஃ ஸாதுகர்ஹணைரசிரகதாபிஃ ஸஜ்ஜநநிந்தாபிஃ பாயோர்குதஸ்யைகாங்குலப்ரமாணே வா நிகடே| வாஶப்தாதர்த்தாங்குலத்ர்யங்குலயோரபி க்ரஹணம்| உக்தஞ்ச ஶாஸ்த்ராந்தரே- பிடிகாஂ ஜநயேஜ்ஜந்தோர்குதநாட்யாஂ ஸுதாருணாம்| குதஸ்யார்த்தாங்குலே வாऽபி த்வ்யங்குலே த்ர்யங்குலேऽபி வா|| இதி| அந்தரந்தர்பாகே பாஹ்யஃ பஹிர்பாகே வா| துஷ்டாஸங்மாஂஸகோ துஷ்டரக்தமாஂஸாஶ்ரிதஃ| பஸ்திமூத்ராஶயாப்யாஶகதத்வாத்பஸ்தேர்மூத்ராஶயஸ்ய ச ஸமீபகதத்வாத்| பஸ்திமூத்ராஶயயோரவயவாஶயவிஶேஷத்வமங்கவிபாகாச்சாரீராதவகந்தவ்யம்| ஸ்யந்தநாத்மகஃ ஸதாஸ்ராவயுக்தஃ| ப்ராயேண பாஹுல்யேந பிடகாபூர்வஃ பிடகாபூர்வமாரம்போ யஸ்ய ஸ ததோக்தஃ| பூர்வஂ பிடகா ஜாயதே ததஃ பாகாத் வ்ரணஃ ஸ்யாதித்யர்தஃ| ப்ராயஃ ஶப்தேந க்ஷதஜஸ்ய பகந்தரஸ்ய பிடகாயா விநா ஸம்பவஃ ஸூசிதஃ| ய ஏவஂவிதோ வ்ரணஃ ஸ பகந்தராக்யோ ரோக அக்ரியாவதஃ ப்ரமாதாச்சிகித்ஸாமகுர்வதோ நரஸ்ய ஸர்வாந் பகவஸ்திகுதாந் தாரயதி| அத்ர ஸர்வஶப்தேந ஸாகல்யக்ரஹணஂ பகாதீந் ஸாகல்யேந தாரயதீத்யர்தஃ| பகாதிதேஶதரணாத் பகந்தராக்யாஸ்ய| குதப்ரதேஶதரணாத் குதந்தராக்யா பஸ்திப்ரதேஶதரணாத் பஸ்திந்தராக்யா கதஂ ந யுஜ்யத இதி சேதத்ர ப்ரூமஃ| விஶேஷேண பகஸ்ய தரணாதந்யத்ராபி பகவததரணாச்ச பகந்தர இத்யேவாக்யா ந குதந்தரோ ந பஸ்திந்தர இதி| உக்தஂ ச போஜே- பகஂ பரிஸமந்தாச்ச குதஂ பஸ்திஂ ததைவ ச| பகவத்தாரயேத்யஸ்மாத்தஸ்மாத் ஜ்ஞேயோ பகந்தரஃ|| இதி| சஶப்தஃ ஸமுச்சயே| தேஷ்வதி| தேஷு பகாதிஷு தீர்யமாணேஷு தாரிதேஷு பூரிபிர்பஹுபிஃ ஸூக்ஷ்மைஃ ஸ்ரோதோமுகைர்வாதாதீந் க்ரமேண வஹதி| வாதமதோவாதம்| த்ரவரூபத்வாத் புநர்மூத்ரஂ வஹதி| குதாவயவஸ்ய நிகடவர்தித்வாத்ததஃ புரீஷஂ வஹதி| ஶுக்ராஶயஸ்ய கிஞ்சித்தூரதயா அந்தே ஶுக்ரஂ சேதி க்ரமார்தஃ||௨||
Adhikarana sa~gkhyAsamprAptiH (3) · Śloka 3
தோஷைஃ பதக்யுதைஃ ஸர்வைராகந்துஃ ஸோऽஷ்டமஃ ஸ்மதஃ||௩||
दोषैः पृथग्युतैः सर्वैरागन्तुः सोऽष्टमः स्मृतः||३||
🔊 Audio coming soon
ஏவஂவிதஸ்ய பகந்தரஸ்ய வாதாத்யாகந்துகாரணபேதாதஷ்டவிதத்வமாஹ| ஸ ச பகந்தரஃ பதக்தோஷைஸ்த்ரிவிதோ பவதி| யுதைரிதி மிஶ்ரைஃ தேந ஸஂஸர்கேண த்ரயஃ ஸந்நிபாதேநைக இதி தோஷஜாஃ| ஸப்த பகந்தராஃ அஷ்டம ஆகந்துஃ||௩||
Adhikarana avasthAvisheShe saMj~jAvisheShaH (4) · Śloka 4
அபக்வஂ பிடகாமாஹுஃ பாகப்ராப்தஂ பகந்தரம்||௪||
अपक्वं पिटकामाहुः पाकप्राप्तं भगन्दरम्||४||
🔊 Audio coming soon
தஞ்ச ரோகவிஶேஷமபக்வபூமிகாஸ்தமாசார்யாஃ பிடகாமாஹுஃ| ஸ ஏவ ச பாகபூமிகாமாரூடோ பகந்தர உச்யதே||௪||
Adhikarana piTakAlakShaNam (5) · Śloka 5
கூடமூலாஂ ஸஸஂரம்பாஂ ருகாட்யாஂ ரூடகோபிநீம்| பகந்தரகரீஂ வித்யாத் பிடகாஂ ந த்வதோऽந்யதா||௫||
गूढमूलां ससंरम्भां रुगाढ्यां रूढकोपिनीम्| भगन्दरकरीं विद्यात् पिटकां न त्वतोऽन्यथा||५||
🔊 Audio coming soon
யா ச பிடகா கூடமூலத்வாதியுக்தா ஸா பகந்தரத்வாமாருருக்ஷுர்விஜ்ஞேயா| அத உக்தாதந்யதா வைபரீத்யேந யா பிடகா ஸா பகந்தரகரீதி ந விஜ்ஞேயா| (தடமூலாமிதி ச பாடஃ| தடமூலாஂ தடமசஞ்சலஂ மூலஂ யஸ்யாஃ தாஂ புநஃ புநரேகத்ர பூர்வவதேவோத்பத்திர்தடமூலத்வம்| ஸஸஂரம்பாஂ ஸஂரம்பயுக்தாஂ ஸஂரம்போ வேதநாவிஶேஷஃ| ருகாட்யாமதிஶயிதபீடாயுக்தாம்| ருடகோபிநீஂ தத்தத் ப்ரதிக்ரியயா வ்ரணேரூடேऽபி புநஃ கோப உத்பவோ யஸ்யாஸ்தாஂ பிடகாஂ பகந்தரகரீஂ பகந்தராக்யவ்ரணஜநநீஂ வித்யாத்| அத உக்தப்ரகாராதந்யதா வைபரீத்யே து ந பகந்தரகரீஂ பிடகாமாத்ராமேவ வித்யாதித்யர்தஃ||௫||
Adhikarana vAtapiTakAlakShaNam (6) · Śloka 6
தத்ர ஶ்யாவாருணா தோதபேதஸ்புரணருக்கரீ| பிடகாமாருதாத் ........................||௬||
तत्र श्यावारुणा तोदभेदस्फुरणरुक्करी| पिटकामारुतात् ........................||६||
🔊 Audio coming soon
தத்ரேத்யாதிநா வாதாதிவிஶேஷேண பகந்தரபிடகாநாஂ லக்ஷணம்| ஸுபோதம்| ஶ்யாவாதிகுணா வாதாத் பிடகா| (தத்ர தாஸு மத்யே மாருதோத்பவா பிடகா ஶ்யாவாத்யந்யதரவர்ணா தோதாதிகரீ ச)|| ௬||
Adhikarana pittapiTakAlakShaNam (7) · Śloka 7
.................... பித்தாதுஷ்ட்ரக்ரீவாவதுச்ச்ரிதா| ராகிணீ தநுரூஷ்மாட்யா ஜ்வரதூமாயநாந்விதா||௭||
.................... पित्तादुष्ट्रग्रीवावदुच्छ्रिता| रागिणी तनुरूष्माढ्या ज्वरधूमायनान्विता||७||
🔊 Audio coming soon
உஷ்ட்ரக்ரீவாவதுச்ச்ரிதேத்யாதிகுணா பித்தாத்| (பித்தாத் பிடகா உஷ்ட்ரக்ரீவாஸாம்யேநௌந்நத்யாதிக்யமதோகுருத்வஞ்ச த்வநிதம்| ராகிணீ ராகயுக்தா| தநுரல்பா| ஊஷ்மாட்யோஷ்மபஹுலா| ஜ்வரதூமாயநாப்யாஂ யுக்தா| தூமாயநஂ தூமோத்வமநப்ரதீதிஃ||௭||
Adhikarana kaphapiTakAlakShaNam (8) · Śloka 8
ஸ்திரா ஸ்நிக்தா மஹாமூலா பாண்டுஃ கண்டூமதீ கபாத்||௮||
स्थिरा स्निग्धा महामूला पाण्डुः कण्डूमती कफात्||८||
🔊 Audio coming soon
ஸ்திராதிகுணா கபாத்| (கபாத்பிடகா ஸ்திரா அசலா ஸ்நிக்தா மஹாமூலா பதுமூலா பாண்டுஃ பாண்டுரவர்ணா கண்டூமதீ கண்டூயுக்தா ஸ்யாதிதி ஶேஷஃ)||௮||
Adhikarana vAtapittapiTakAlakShaNam (9) · Śloka 9
ஶ்யாவாऽऽதாம்ரா ஸதாஹோஷா கோரருக்வாதபித்தஜா||௯||
श्यावाऽऽताम्रा सदाहोषा घोररुग्वातपित्तजा||९||
🔊 Audio coming soon
வாதபித்தஜா பிடகா ஶ்யாவாதிகுணா| (வாதபித்தாப்யாஞ்ஜாதா பிடகா ஶ்யாவா ஶ்யாவவர்ணா ஆதாம்ரா ஈஷத்தாம்ரவர்ணா| த்விதோஷஜத்வா தஸ்யா த்விதோஷவர்ணாயோஃ ஸமவலயோரேகத்ராஸம்பவாதாதாம்ரேத்யுக்தம்| ஸதாஹோஷா தாஹோஷாஸஹிதா| தாஹஃ ஸர்வாங்கீணஸ்தீவ்ரஸந்தாபஃ| ஊஷா ப்ராதேஶிகதாஹஃ| கோரருக் கோரா உக்ரா ருக் பீடாவிஶேஷோ யஸ்மிந்)||௯||
Adhikarana vAtakaphapiTakAlakShaNam (10) · Śloka 10
பாண்டுரா கிஞ்சிதாஶ்யாவா கச்ச்ரபாகா கபாநிலாத்||௧௦||
पाण्डुरा किञ्चिदाश्यावा कृच्छ्रपाका कफानिलात्||१०||
🔊 Audio coming soon
கபாநிலாஜ்ஜாதா பிடகா பாண்டுராதிகுணா| பித்தகபஜா பிடகா அர்ஶோபகந்தர ஏவ வக்ஷ்யதே| (கபாநிலாஜ்ஜாதா பிடகா க்வசித் பாண்டுரா தூஸரவர்ணா ஆஶ்யாவா ஈஷச்ச்யாவா ச அத்யந்தவிபரீதயோஃ ஶ்யாவபாண்டுரயோஃ ஸங்கராதுபயோரபி வர்ணயோரஸ்பஷ்டதா பவதீத்யர்தஃ| கச்ச்ரபாகா சிரபாகா கச்ச்ரஶப்தேந பாசநௌஷதப்ரலேபாதிபிரபி பாகஸ்ய துஷ்கரத்வஂ ஸூசிதம்)||௧௦||
Adhikarana sannipAtapiTakAlakShaNam (11) · Śloka 11
பாதாங்குஷ்டஸமா ஸர்வைர்தோஷைர்நாநாவிதவ்யதா| ஶூலாரோசகதட்தாஹஜ்வரச்சர்திருபத்ருதா||௧௧||
पादाङ्गुष्ठसमा सर्वैर्दोषैर्नानाविधव्यथा| शूलारोचकतृड्दाहज्वरच्छर्दिरुपद्रुता||११||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வைர்தோஷைர்ஜாதா பிடகா பாதாங்குஷ்டஸமத்வாதிகுணா| (ஸந்நிபாதோத்தா பிடகாமாநஸஂஸ்தாநாதிபிஃ பாதாங்குஷ்டஸதஶீ| நாநாவிதா நாநாப்ரகாரா வ்யதா பீடாவிஶேஶோ யஸ்யாஂ ஸா ததா| ஶூலாதிபிரர்த்திதா ச| ஶூலாத்யுபத்ருதிஃ பாகோந்முகாநாஂ ஸர்வாஸாஂ லிங்கமிதி கேசித்| க்ஷதஜஸ்ய பகந்தரஸ்ய பிடகாபாவாத்தத் பிடகா நாபிஹிதா)|| ௧௧||
Adhikarana piTakAnAM vraNAvasthAprAptiH (12) · Śloka 12
வ்ரணதாஂ யாந்தி தாஃ பக்வாஃ ப்ரமாதாத் ........||௧௨||
व्रणतां यान्ति ताः पक्वाः प्रमादात् ........||१२||
🔊 Audio coming soon
பிடகாவஸ்தாலக்ஷணமுக்த்வாऽநந்தரஂ பகந்தராவஸ்தாலக்ஷணாநுஸாரேண நாமவிஶேஷஶ்சோச்யதே-தாஃ ஸர்வாஃ பிடகாஃ ப்ரமாதாத் பக்வாஃ வ்ரணதாஂ யாந்தி| (தா பகந்தரகாற்ரிண்யஃ பிடகாஃ ப்ரமாதாதசிகித்ஸயேத்யர்தஃ| அத்ர ப்ரமாதஶப்தகதநேந ஸாவதாநஶ்சேத் பாகாதநேகோபத்ரவகாரிணீமேவஂவிதாஂ பிடகாஂ கதாசிதபி நோபேக்ஷேத இதி ச ஸூசிதம்| பக்வாஃ வ்ரணதாஂ யாந்தி வ்ரணத்வஂ ப்ராப்நுவந்தி||௧௨||
Adhikarana shataponakaH BagandaraH (13) · Śloka 13
...............................தத்ர வாதஜா| சீயதேऽணுமுகைஶ்சித்ரைஃ ஶதபோநகவத்க்ரமாத்| அச்சஂ ஸ்ரவத்பிராஸ்ராவமஜஸ்ரஂ பேநஸஂயுதம்| ஶதபோநகஸஂஜ்ஞோऽயம்.......................||௧௩||
...............................तत्र वातजा| चीयतेऽणुमुखैश्छिद्रैः शतपोनकवत्क्रमात्| अच्छं स्रवद्भिरास्रावमजस्रं फेनसंयुतम्| शतपोनकसंज्ञोऽयम्.......................||१३||
🔊 Audio coming soon
தத்ர வாதஜா பிடகா பக்வா ஸத்யணுமுகைஶ்சித்ரைஃ ஶதபோநகவத் சாலநீவக்ரமாச்சீயதே| கிம்பூதைஶ்சித்ரைரித்யாஹ-அஜஸ்ரமவிச்சேதேநாச்சஂ பேநஸஂயுதஂ சாஸ்ராவஂ ஸ்ரவத்பிஃ| அயஂ பகந்தரோ நாம்நா ஶதபோநகஃ| ஆஸ்ராவஂ பூயஸ்ரவணம்||௧௩||
Adhikarana uShTragrIvaH BagandaraH (14) · Śloka 14
..........................உஷ்ட்ரக்ரீவஸ்து பித்தஜஃ||௧௪||
..........................उष्ट्रग्रीवस्तु पित्तजः||१४||
🔊 Audio coming soon
பித்தபிடகயா பக்வயோஷ்ட்ரக்ரீவாக்யோ பகந்தர உச்யதே| (பித்தஜோ பகந்தரஸ்து உஷ்ட்ரஸ்ய க்ரீவாவதுச்ச்ரிதமுகத்வாதுஷ்ட்ரக்ரீவாக்யஃ)||௧௪||
Adhikarana parisrAvI BagandaraH (15) · Śloka 15
பஹுபிச்சாபரிஸ்ராவீ பரிஸ்ராவீ பகந்தரஃ||௧௫||
बहुपिच्छापरिस्रावी परिस्रावी भगन्दरः||१५||
🔊 Audio coming soon
கபபிடகயா பக்வயா பகந்தரோ பஹுபிச்சாபரிஸ்ராவீ நாம்நா பரிஸ்ராவீ| (கபஜோ பகந்தரஃ அநல்பபிச்சஸ்ராவயுக்தஸ்தஸ்மாத் பரிஸ்ராவீஸஂஜ்ஞஃ) ||௧௫||
Adhikarana parikShepI bhagandaraH (16) · Śloka 16
வாதபித்தாத் பரிக்ஷேபீ பரிக்ஷிப்ய குதஂ கதிஃ| ஜாயதே பரிதஸ்தத்ர ப்ரகாரஂ பரிகேவ ச||௧௬||
वातपित्तात् परिक्षेपी परिक्षिप्य गुदं गतिः| जायते परितस्तत्र प्रकारं परिखेव च||१६||
🔊 Audio coming soon
வாதபித்தாத் பகந்தரோ நாம்நா பரிக்ஷேபீ| தத்ர ச குதஂ பரிக்ஷிப்ய மண்டலாகத்யா கதிர்நாடீ ஜாயதே ப்ராகாரபரிகாஸதஶீ ப்ராகாரஸ்ய பரிதஃ பரிகா பஹிர்நிகடே காதா| (வாதபித்தஜோ பகந்தரஃ பரிக்ஷேபீஸஂஜ்ஞஃ| தத்ர பரிக்ஷேபிணி ப்ரகாரஸ்ய பரிதஃ பரிகேவ குதஂ பரிக்ஷிப்ய குதஸ்ய பரிதோ மண்டலாகத்யா நாடீ ஜாயதே)||௧௬||
Adhikarana RujurBagandaraH (17) · Śloka 17
ஜுர்வாதகபாதஜ்வ்யா குதோ கத்யாऽவதீர்யதே||௧௭||
ऋजुर्वातकफादृज्व्या गुदो गत्याऽवदीर्यते||१७||
🔊 Audio coming soon
வாதகபாத்யோ பகந்தரஃ ஸ ஜுர்நாம்நா| தத்ர ஜ்வ்யா கத்யா குதஃ அவதீர்யதே| (வாதகபஜோ பகந்தரஃ ஜ்வ்யாக்யஃ| தத்ரேதி பூர்வஸ்மாத்வாநுவர்த்ததே| தத்ர ஜ்வாக்யே பகந்தரே ஜ்வ்யா அவக்ரயா கத்யா குதோऽவதீர்யதே)||௧௭||
Adhikarana arshoBagandaraH (18) · Śloka 18
கபபித்தே து பூர்வோத்தஂ துர்நாமாஶ்ரித்ய குப்யதஃ| அர்ஶோமூலே ததஃ ஶோபஃ கண்டூதாஹாதிமாந் பவேத்| ஸ ஶீக்ரஂ பக்வபிந்நோऽஸ்ய க்லேதயந் மூலமர்ஶஸஃ| ஸ்ரவத்யஜஸ்ரஂ கதிபிரயமர்ஶோ பகந்தரஃ||௧௮||
कफपित्ते तु पूर्वोत्थं दुर्नामाश्रित्य कुप्यतः| अर्शोमूले ततः शोफः कण्डूदाहादिमान् भवेत्| स शीघ्रं पक्वभिन्नोऽस्य क्लेदयन् मूलमर्शसः| स्रवत्यजस्रं गतिभिरयमर्शो भगन्दरः||१८||
🔊 Audio coming soon
பூர்வோத்தஂ ஸ்வகாரணைஃ ப்ரதமமுத்பந்நஂ துர்நாமார்ஶா ஆஶ்ரித்ய கபபித்தே த்வே குப்யதஃ கோபம் கச்சதஃ| ததோ ஹேதோரர்ஶோமூலே கண்ட்வாதிமாந் ஶோபஃ ஸ்யாத்ஸ ஶீக்ரஂ பக்வபிந்நோऽஸ்யார்ஶஸோ மூலஂ க்லேதயந் கதிபிர்நாடீபிரஜஸ்ரமவிச்சேதஂ பூயஂ ஸ்ரவத்யயஂ நாம்நாऽர்ஶோ பகந்தரஃ||௧௮||
Adhikarana shambukAvartaH BagandaraH (19) · Śloka 19
ஸர்வஜஃ ஶம்புகாவர்தஃ ஶம்புகாவர்தஸந்நிபஃ| கதயோ தாரயந்த்யஸ்மிந் ருக்வேர்கர்தாருணைர்குதம்||௧௯||
सर्वजः शम्बुकावर्तः शम्बुकावर्तसन्निभः| गतयो दारयन्त्यस्मिन् रुग्वेर्गर्दारुणैर्गुदम्||१९||
🔊 Audio coming soon
யஃ ஸந்நிபாதஜோ பகந்தரஃ ஸ ஶம்புகாவர்தாக்யஃ ஶம்புகாவர்தஸந்நிபஃ ஶம்புகஸ்யாவர்தேந ஸதஶஃ ஶம்புகோ நாமாவர்தயுக்தோ மத்ஸ்யவிஶேஷஃ தஸ்யாவர்தா தேஹே பவந்தி| அஸ்மிந் ஶம்புகாவர்தாக்யே பகந்தரே கதயோ நாட்யஃ தாருணைஃ ருக்வேகைர்குதஂ தாரயந்தி||௧௯||
Adhikarana kShatajaH BagandaraH (20) · Śloka 20
அஸ்திலேஶோऽப்யவஹதோ மாஂஸகத்யா யதா குதம்| க்ஷிணோதி திர்யங்நிர்கச்சநுந்மார்கஞ்ச ததோ கதிஃ| ஸ்யாத்ததா பூயதீர்ணாயாஂ மாஂஸகோதேந தத்ர ச| ஜாயந்தே கமயஸ்தேऽஸ்ய காதந்தஃ பரிதோ குதம்| விதாரயந்தி ந சிராதுந்மார்கீ க்ஷதஜஶ்ச ஸஃ||௨௦||
अस्थिलेशोऽभ्यवहृतो मांसगृध्या यदा गुदम्| क्षिणोति तिर्यङ्निर्गच्छनुन्मार्गञ्च ततो गतिः| स्यात्तदा पूयदीर्णायां मांसकोथेन तत्र च| जायन्ते कृमयस्तेऽस्य खादन्तः परितो गुदम्| विदारयन्ति न चिरादुन्मार्गी क्षतजश्च सः||२०||
🔊 Audio coming soon
யதா து மஂஸகத்யா மாஂஸலோபேநாஸ்திலேஶோऽப்யபஹத பக்ஷிதஃ ஸந் குதஂ க்ஷிணோதி ஹிநஸ்தி திர்யங்நிர்கச்சந்நுந்மார்கஞ்ச ததஃ க்ஷதாத் கதிர்நாடீ ஸ்யாத்ததா தத்ர தஸ்யாஂ நாட்யா பூயேண தீர்ணாயாஂ மாஂஸகோதேந ஹேதுநா கமயோ ஜாயந்தே| பரிதஃ ஸமந்தாத் குதஂ காதந்தஸ்தே ச கமயோऽஸ்ய புருஷஸ்ய குதமசிராத்விதாரயந்தி| ஸ பகந்தரோ நாம்நா உந்மார்கீ க்ஷதஜஶ்ச பவதி ||௨௦||
Adhikarana rugAdinirdhAraNaprakAraH (21) · Śloka 21
தேஷு ருக்தாஹகண்ட்வாதீந் வித்யாத்வ்ரணவிபக்திதஃ||௨௧||
तेषु रुग्दाहकण्ड्वादीन् विद्याद्व्रणविभक्तितः||२१||
🔊 Audio coming soon
தேஷு ச பகந்தரேஷு வ்ரணவிபக்திததோ வ்ரணவிபக்திப்ரகாரேண ருகாதீந் வித்யாஜ்ஜாநீயாத்| (ருக்தாஹகண்ட்வாதீந் ருகாதீந் தாஹாதீந் கண்ட்வாதீஂஶ்ச வாதாத்யதிஷ்டிததுஷ்டவ்ரணோக்தவிஶேஷலிங்காந்) ||௨௧||
Adhikarana sAdhyAsAdhyaviBAgaH (22) · Śloka 22
ஷட் கச்ச்ரஸாதநாஸ்தேஷாஂ நிசயக்ஷதஜௌ த்யஜேத்| ப்ரவாஹிணீ வலீஂ ப்ராப்தஂ ஸேவநீஂ வா ஸமாஶ்ரிதம்||௨௨||
षट् कृच्छ्रसाधनास्तेषां निचयक्षतजौ त्यजेत्| प्रवाहिणी वलीं प्राप्तं सेवनीं वा समाश्रितम्||२२||
🔊 Audio coming soon
ஷடிதி பதக்ஸஂஸர்கஜாஃ கச்ச்ரஸாதநாஃ| நிசயஃ ஸந்நிபாதஃ க்ஷதமஸ்திகதம்| ஸர்வஞ்ச பகந்தரஂ ப்ரவாஹிண்யாக்யாமந்தர்வலீஂ ப்ராப்தஂ த்யஜேத் ததா ஸேவந்யாஶ்ரிதஂ ச| இத்யுக்தஂ பகந்தராணாஂ ஹேதுலிங்கம்| (தேஷாஂ பகந்தராணாஂ மத்யே பதக்தோஷஸஂஸர்கஜாஃ ஶதபோநகோஷ்ட்ரக்ரீவபரிஸ்ராவீபரிக்ஷேப்யுர்ஜ்வர்ஶோ பகந்தராஃ ஷட் கச்ச்ரஸாத்யாஃ| நிசயக்ஷதஜௌ ஶம்புகாவர்தோர்ந்மாகிணௌ த்யஜேந்ந சிகித்ஸேத்)||௨௨||
Adhikarana sAmAnyashcikitsAkramaH (23) · Śloka 23
அத பகந்தரிணமபக்வபிடகஂ பாகபரிஹாரார்தமபத- ர்பணேந வ்ரணப்ரதிஷேதவிஹிதேந ஶீக்ரமுபசரேத்| பக்வபிடகஂ புநருபஸ்நிக்தமர்காதிக்வாதஶுத்தஂ ஸ்வப்ய- க்தமவகாஹஸ்விந்நஂ புக்தவந்தஂ ஶயநஸ்தமர்ஶஸமிவ யந்த்ர- யித்வா பராசீநமர்வாசீநஂ பஹிர்முகமந்தர்முகஂ வா பகந்தரஂ ஸம்யகீக்ஷேத| ததோऽந்தர்முகே யந்த்ரஂ ப்ரணிதாய ப்ரவாஹணப்ரவிஷ்டஂ பகந்தர- மபிஸமீக்ஷ்ய ஸம்யகேஷித்வா ஶஸ்த்ரேண பாடயேத்| பஹிர்முகே த்வேஷணீஂ ப்ரணிதாய ஸாஶயமுத்தரேச்சஸ்த்ரேணாநந்தரஂ சோபயம- ப்யக்நிநா க்ஷாரேண சோபக்ரமேத உஷ்ட்ரக்ரீவஂ து க்ஷாரேணைவ| ததோ நிர்வாபணஶோதநரோபணைர்யதாகாலஂ ஸாதயேதிதி ஸாமாந்யோவிதிஃ||௨௩||
अथ भगन्दरिणमपक्वपिटकं पाकपरिहारार्थमपत- र्पणेन व्रणप्रतिषेधविहितेन शीघ्रमुपचरेत्| पक्वपिटकं पुनरुपस्निग्धमर्कादिक्वाथशुद्धं स्वभ्य- क्तमवगाहस्विन्नं भुक्तवन्तं शयनस्थमर्शसमिव यन्त्र- यित्वा पराचीनमर्वाचीनं बहिर्मुखमन्तर्मुखं वा भगन्दरं सम्यगीक्षेत| ततोऽन्तर्मुखे यन्त्रं प्रणिधाय प्रवाहणप्रविष्टं भगन्दर- मभिसमीक्ष्य सम्यगेषित्वा शस्त्रेण पाटयेत्| बहिर्मुखे त्वेषणीं प्रणिधाय साशयमुद्धरेच्छस्त्रेणानन्तरं चोभयम- प्यग्निना क्षारेण चोपक्रमेत उष्ट्रग्रीवं तु क्षारेणैव| ततो निर्वापणशोधनरोपणैर्यथाकालं साधयेदिति सामान्योविधिः||२३||
🔊 Audio coming soon
அதேத்யாதிநா தேஷாமேவ ஸாமாந்யஂ ஸாதநமுச்யதே| பகந்தரிணஃ புருஷஸ்ய பிடகாவஸ்தாயாஂ பாகரக்ஷார்தஂ வ்ரணப்ரதிஶேதோக்தேநாபதர்பணேந ஶோதநாதிநா ஶீக்ரமுபாசரேத்| பக்வபிடகஂ து பகந்தரிணஂ ப்ரதமமேவ ஸ்நிக்தஂ ததோऽர்காதிகணக்வாதேந ஶுத்தஂ ததோऽபி ஸ்வப்யக்தஂ ததஃ ஸ்வேதயோக்யாவகாஹேந ஸ்விந்நஂ புக்தவந்தஂ கதபோஜநஂ ஶயநஸ்தமர்ஶஃ கர்மவிதாநப்ரகாரேண யந்த்ரயித்வா பராசீநாதிவிஶேஷேண பகந்தரஂ ஸம்யகீக்ஷேத| பராசீநமந்தர்பவம்| பஹிர்முகஂ பஹிர்த்வாரமந்தர்முகஂ குதநாட்யந்தர்கதமுகம்| தத இதி| ததோऽநந்தரஂ யதந்தர்முகஂ தத் ப்ரவாஹணேந யந்த்ரச்சித்ரஂ ப்ரவிஷ்டமவேக்ஷ்ய ஸம்யகேஷித்வா ஶஸ்த்ரேண பாடயேத்| பர்ஹிமுகமேஷணீ ப்ரணிதாய விந்யஸ்ய ஸாஶயமுத்தரேச்சஸ்த்ரேண| அநந்தரமுபயமப்யந்தர்முகஂ பஹிர்முகமபி| ஶஸ்த்ரகர்ம ஸர்வத்ர ஸமாநம்| தஸ்மிந் கதே அக்நிக்ஷாரயோர்விஷமநியமஃ| உஷ்ட்ரக்ரீவாக்யஂ பகந்தரஂ து க்ஷாரேணைவ ந கதாசிதக்நிநா| தத இதி க்ஷாரேऽக்நௌ வா ப்ரயுக்தே யதாகாலஂ நிர்வாபணாதிபிஃ ஸாதயேத்| இதி ஸாமாந்யஃ ஸர்வபகந்தரஹிதோ விதிஃ||௨௩||
Adhikarana shataponakacikitsA (24) · Śloka 24
அத ஶதபோநகே நாடீரேகாந்தரிதாஃ பாடயித்வா ரோப- யேத்| ரூடாஸு சேதராஶ்சிகித்ஸேத்| அந்யதா து விவத்தஂ வ்ரணஂ குதஸ்ரோதோவிதாரணாத்வாதவிண்மூத்ராந்யநுப்ரபத்யந்தே| ததஶ்சோந்மா- ர்ககோ வாயுராத்மாநாடோபபாயுஶூலாதீநுபஜநயதி| தத்ர ஸ்நேஹா- ப்யக்தகுதஸ்ய ஸ்நிக்தாந் பிண்டநாடீகும்பீஸ்வேதாந் ப்ரயு- ஞ்ஜீதாவகாஹஂ வா| ஸ்விந்நஞ்ச வசா ஹிங்குகுஷ்டவ்யோஷலவண- பஞ்சகாஜமோதாந் ஸர்பிர்மத்யகாஞ்ஜிககுலத்தயூஷாந்யதமேந பாயயேத்| வ்ரணஂ சாஸ்ய மதுகதைலேநோஷ்ணேந ஸிஞ்சேத்| குதஂ ச பலாதைலாதிபிர்வாதக்நைஃ| அநேந விதிநா வாய்வாதயஃ ஸ்வமார்கமாபதந்தி| தத்கதாஶ்ச விகாரா நிவர்தந்தே||௨௪||
अथ शतपोनके नाडीरेकान्तरिताः पाटयित्वा रोप- येत्| रूढासु चेतराश्चिकित्सेत्| अन्यथा तु विवृत्तं व्रणं गुदस्रोतोविदारणाद्वातविण्मूत्रान्य़नुप्रपद्यन्ते| ततश्चोन्मा- र्गगो वायुराध्मानाटोपपायुशूलादीनुपजनयति| तत्र स्नेहा- भ्यक्तगुदस्य स्निग्धान् पिण्डनाडीकुम्भीस्वेदान् प्रयु- ञ्जीतावगाहं वा| स्विन्नञ्च वचा हिङ्गुकुष्ठव्योषलवण- पञ्चकाजमोदान् सर्पिर्मद्यकाञ्जिककुलत्थयूषान्यतमेन पाययेत्| व्रणं चास्य मधुकतैलेनोष्णेन सिञ्चेत्| गुदं च बलातैलादिभिर्वातघ्नैः| अनेन विधिना वाय्वादयः स्वमार्गमापतन्ति| तत्कृताश्च विकारा निवर्तन्ते||२४||
🔊 Audio coming soon
அதேத்யாதிநா ஶதபோநகாதீநாஂ விஶேஷசிகித்ஸா ஸுபோதா| (நாடீவ்ரணமார்காந்| ஏகாந்தரிதாஃ ஏகைகாஂ நாடீமந்தரீகதாஃ| பாடயித்வா பித்வா ரோபயேத்| தாஸு ரூடாஸ்விதரா அவஶிஷ்டா நாடீஶ்ச| சஶப்தத்தத்வத் பாடயித்வா சிகித்ஸேத்| அந்யதா உக்தாதந்யப்ரகாரேண குதஸ்ரோதோவிதாரணாத்வாதாதீநி விவதஂ வ்ரணமநுப்ரபத்யந்தே| மதுகேந ஸித்தஂ தைலஂ மதுகதைலம்)||௨௪||
Adhikarana parikShepiNi vesheShaH (25) · Śloka 25
ஏவமேவ ச பரிக்ஷேபிண்யாமபி க்ரமாத் கதிஂ நாடீவிஹிதேந க்ஷாரஸூத்ரேண த்விஶஸ்த்ரிஶோவாऽவதாரயேத்| ஸகதேவ ஹ்யவதாரணாதஸாத்யதா யாப்யதா வா ஸ்யாத்||௨௫||
एवमेव च परिक्षेपिण्यामपि क्रमाद् गतिं नाडीविहितेन क्षारसूत्रेण द्विशस्त्रिशोवाऽवदारयेत्| सकृदेव ह्यवदारणादसाध्यता याप्यता वा स्यात्||२५||
🔊 Audio coming soon
ஏவமேவ சேதி ஶதபோநகவதேவ நாடீவிஹிதேநேதி க்ரந்த்யாத்யத்யாயோக்தேந||௨௫||
Adhikarana arshoBagandare visheShaH (26) · Śloka 26
அர்ஶோபகந்தரே பூர்வமர்ஶாஸி சிந்த்யாத் ததோ கத்யநுஸாரேண பகந்தரம்||௨௬||
अर्शोभगन्दरे पूर्वमर्शासि छिन्द्यात् ततो गत्यनुसारेण भगन्दरम्||२६||
🔊 Audio coming soon
அர்ஶோபகந்தரஂ இத்யாதி ஸுபோதம்| கத்யநுஸாரேணேதி நாட்யநுஸாரேண அர்ஶோ நாடீகார்யக்ரமேணேத்யர்தஃ| (ததத்தோஷவிஹிதேந ஶஸ்த்ரக்ஷாராத்யந்யதமே நார்ஶஶ்சித்வாऽநந்தரஂ பகந்தரமபி ஶதபோநகாதிவச்சித்வா சிகித்ஸேதித்யர்தஃ)||௨௬||
Adhikarana unmArgicikitsA (27) · Śloka 27
உந்மார்கிணஂ து ப்ரத்யாக்யாயோபாசரேத்| அநிஸ்ஸதஂ ச ஶல்யமாஹரேத்| ததா கமிக்நஂ க்ரமமாலேபாப்யவஹரயோஃ குர்வீத| வேதநாயாஂ து பூர்வோக்தாஃ ஸ்வேதாஃ| வசாதிபாசநஂ ச| ஸால்வலப்ரதிக்தஂ வா வ்ரணஂ கதலீமகலோபாகாஜிநகௌஶேயாவிகைருபநாஹயேதிதி||௨௭||
उन्मार्गिणं तु प्रत्याख्यायोपाचरेत्| अनिस्सृतं च शल्यमाहरेत्| तथा कृमिघ्नं क्रममालेपाभ्यवहरयोः कुर्वीत| वेदनायां तु पूर्वोक्ताः स्वेदाः| वचादिपाचनं च| साल्वलप्रदिग्धं वा व्रणं कदलीमृगलोपाकाजिनकौशेयाविकैरुपनाहयेदिति||२७||
🔊 Audio coming soon
உந்மார்கிணஂ க்ஷதஜஂ பகந்தரஂ து ப்ரத்யாக்யாய ந ஸித்யதீத்யுக்த்வா உபாசரேத்| அநிஸ்ஸதஞ்ச தஶ்யமாநஂ ஶல்யமாஹரேத்| பூர்வோக்தாஃ ஶதபோநகோக்தாஃ ஸ்வேதாஃ பிண்டநாட்யாதயஃ| ஸால்வலாக்யாஃ ஸ்வேதவிதாவுக்தாஃ பத்மகாதயஃ| லோபாகோ நாம ஶரபஃ||௨௭||
Adhikarana CedavisheShaviShayaH (28) · Śloka 28
பவதி சாத்ர பகந்தரே பஹுச்சித்ரே சேதாநாலோச்ய யோஜயேத்| கோதீர்தஂ ஸர்வதோபத்ரமர்தலாங்கலலாங்கலௌ| பார்ஶ்வாகதேந ஶஸ்த்ரேண சேதோ கோதீர்தகோ மதஃ| ஸர்வதஃ ஸர்வதோபத்ரஃ பார்ஶ்வச்சேதோऽர்தலாங்கலஃ| பார்ஶ்வத்வயே லாங்கலகஃ ஸமஸ்தாஂஶ்சாக்நிநா தஹேத்| ஆஸ்ராவமார்காந் நிஶ்ஶேஷஂ நைவஂ விகுருதே புநஃ||௨௮||
भवति चात्र भगन्दरे बहुच्छिद्रे छेदानालोच्य योजयेत्| गोतीर्थं सर्वतोभद्रमर्धलाङ्गललाङ्गलौ| पार्श्वागतेन शस्त्रेण छेदो गोतीर्थको मतः| सर्वतः सर्वतोभद्रः पार्श्वच्छेदोऽर्धलाङ्गलः| पार्श्वद्वये लाङ्गलकः समस्तांश्चाग्निना दहेत्| आस्रावमार्गान् निश्शेषं नैवं विकुरुते पुनः||२८||
🔊 Audio coming soon
பஹுச்சித்ரே ஸர்வஸ்மிந் பகந்தரே ச கோதீர்தாதிபேதேந சேதாநாலோச்ய நிரூப்ய கோதீர்தாதீந் யோஜயேத்| (பஹுச்சித்ரே அநேகஸுஷிரே ஸர்வஸ்மிந் பகந்தரே கோதீர்தாதீந் சேதநவிஶேஷாந் ஓலோச்ய அவலோகநைஷணீப்ரணயநாதிபிரத்ராயஂ யோஜ்ய இதி யதாவதவகம்ய கோதீர்தாத்யந்யதமஂ யோஜயேத்)| (கோதீர்தாதீநாஂ சதுர்ணாஂ க்ரமேண லக்ஷணஂ தர்ஶயதி)| பார்ஶ்வாகதேநேத்யாதிநா கோதீர்தாதீநாஂ சதுர்ணாஂ க்ரமேண லக்ஷணம்| பார்ஶ்வேந யத்ராகச்சதி ஶஸ்த்ரஂ ஸ கோதீர்தகோ நாம சேதஃ யத்ர து ஸர்வதிஶமாகச்சதி ஶஸ்த்ரம் ஸ ஸர்வதோபத்ரஃ| ஏகஸ்ய பார்ஶ்வஸ்ய யஃ சேதஃ ஸோऽர்தலாங்கலஃ| பார்ஶ்வத்வயே து சேதஃ லாங்கலகோ பவதி| (பார்ஶ்வாகதேந நாடீபார்ஶ்வப்ராப்தேந ஶஸ்த்ரேண சேதோ கோதீர்தாக்யஃ| கோதீர்தோ நாம கவாஂ ஜலபாநாத்தத்குராங்கிதா பூமிஃ தத்வச்சஸ்ரநிபாதோ கோதீர்த இதீர்யதே கைஶ்சித்| யத்ர ஶஸ்த்ரஂ ஸர்வதிஶமாகச்சதி ஸ ஸர்வதோபத்ராக்யஃ| ஏகஸ்ய பார்ஶ்வஸ்ய சேதோऽர்தலாங்கலாக்யஃ| பார்ஶ்வத்வயே உபயோஃ பார்ஶ்வயோர்யஶ்சேதஃ ஸ லாங்கலகாக்யஃ)| பகந்தரே ஸர்வாநாஸ்ராவமாற்ர்காந் நிஸ்ஶேஷமக்நிநா தஹேத்| ஏவஂ ஹி கதே பகந்தரஃ புநர்ந விகுருதே| (அக்நிநா அக்நிதப்தயா ஶலாகயா ஸமஸ்தாந் ஆஸ்ராவமார்காந் நிஸ்ஶேஷாந் கத்வா தஹேத் ஸாகல்யேநேத்யர்தஃ| நிஶ்ஶேஷஸமஸ்தஶப்தயோரேகத்ரகதநேந பகந்தரவ்ரணஸுஷிரஸ்ய தூரகதிஸ்தஸ்யாமூலதாஹஶ்ச ஸூசிதஃ| ஏவஂகதே ஸதி ஸ பகந்தரஃ புநர்ந விகுருதே விகாரகரணஸமர்தோ ந பவதி புநர்நோத்பத்யத இத்யர்தஃ)||௨௮||
Adhikarana koShThashuddhimahattvam (29) · Śloka 29
யதேத கோஷ்டஶுத்த்யை ச பிஷக் தஸ்யாந்தராந்தரா||௨௯||
यतेत कोष्ठशुद्ध्यै च भिषक् तस्यान्तरान्तरा||२९||
🔊 Audio coming soon
தஸ்ய ச பகந்தரிணஃ கோஷ்டஶுத்த்யர்தஂ பிஷகந்தராந்தரா யதேத| (வைத்யஸ்தஸ்யாதுரஸ்ய கோஷ்டஶுத்த்யர்த கோஷ்டஶுத்தேர்வமநவிரேசநாத்யேகத்வேऽப்யத்ர பகந்தரவ்ரணஸ்ய பக்வாஶயநிகடவர்தித்வாத்யதாஸந்நஂ விஶோதநமிதி வ்ரணப்ரதிஷேதோக்த்யா வ்ரணஸ்ய விரேகஸாத்யத்வாச்ச விரேசநமேவ கஹ்யதே| அந்தராந்தரா வ்ரணரோபணக்ரியாகரணஸ்ய மத்யே மத்ய இத்யர்தஃ| யதேத ப்ரயத்நவாந் பவேந்ந ப்ரமாதாதுபேக்ஷேதேத்யர்தஃ)||௨௯||
Adhikarana virecanayogaH (30) · Śloka 30
அர்த்ரகஸ்ய ரஸே ஸித்தஂ கல்கே வா பாயயேத் கதம்| பகந்தரே மாருதஜே பக்வாபக்வே விரேசயேத்||௩௦||
अर्द्रकस्य रसे सिद्धं कल्के वा पाययेद् घृतम्| भगन्दरे मारुतजे पक्वापक्वे विरेचयेत्||३०||
🔊 Audio coming soon
ஆர்த்ரகஸ்ய ரஸே வா கல்கே வா ஸித்தஂ கதஂ பாயயேத்| கஸ்மிந்நித்யாஹ மாருதஜே பகந்தரே| பக்வே சாऽப்யபக்வே ச விரேசயேத்||௩௦||
Adhikarana vraNashodhanavargaH (31) · Śloka 31
ஜ்யோதிஷ்மதீலாங்கலிகாஶ்யாமாதந்தீத்ரிவத்திலாஃ| குஷ்டஂ ஶதாஹ்வா கோலோமீ தில்வகோ கிரிகர்ணிகா| ஹேமக்ஷீரீ ச வர்கோऽயஂ லேபாத்யைர்வ்ரணஶோதநஃ||௩௧||
ज्योतिष्मतीलाङ्गलिकाश्यामादन्तीत्रिवृत्तिलाः| कुष्ठं शताह्वा गोलोमी तिल्वको गिरिकर्णिका| हेमक्षीरी च वर्गोऽयं लेपाद्यैर्व्रणशोधनः||३१||
🔊 Audio coming soon
ஜ்யோதிஷ்மத்யாதியோகோ லேபாத்யைர்லேபாப்யங்கப்ரக்ஷாலாநாதிபிர்பகந்தர வ்ரணஶோதநஃ| ஜ்யோதிஷ்மதீ கங்குணிகா| லாங்கலிகா விஶல்யா| கோலோமீ தூர்வா| ஹேமக்ஷீரீ காஞ்சநீ||௩௧||
Adhikarana tilAdivargaH shodhane (32) · Śloka 32
திலகும்பவராதந்தீ துத்தஸிந்தூத்தமாக்ஷிகம்| ஸகஷ்ணரோசநாகுஷ்டஂ ஶோதநஂ.............||௩௨||
तिलकुम्भवरादन्ती तुत्थसिन्धूत्थमाक्षिकम्| सकृष्णरोचनाकुष्ठं शोधनं.............||३२||
🔊 Audio coming soon
கஷ்ணாதிஸஹிதஂ திலகாதிகஂ லேபாத்யரிவ்ரணஸ்ய ஶோதநம்| கும்போ த்ரவந்தீ||௩௨||
Adhikarana ma~jjiShThAdimAMsakRudgaNaH (33) · Śloka 33
..........................ஂஆஂஸகத் புநஃ| மஞ்ஜிஷ்டாஸைந்தவக்ஷௌத்ரநாகதந்தீத்ரிவத்திலாஃ| ரஸாஞ்ஜநத்விரஜநீதேஜோஹ்வாநிம்பபல்லவாஃ||௩௩||
..........................ंआंसकृत् पुनः| मञ्जिष्ठासैन्धवक्षौद्रनागदन्तीत्रिवृत्तिलाः| रसाञ्जनद्विरजनीतेजोह्वानिम्बपल्लवाः||३३||
🔊 Audio coming soon
மஞ்ஜிஷ்டாதிகஂ லேபாத்யைர்வ்ரணே மாஂஸகத்| தேஜோஹ்வா ஜ்யோதிஷ்மதீ||௩௩||
Adhikarana nADIvraNaghnaH nikumbhAdivargaH (34) · Śloka 34
நிகும்பகும்பரக்தாஹ்வகல்கோ நாடீவ்ரணாபஹஃ||௩௪||
निकुम्भकुम्भरक्ताह्वकल्को नाडीव्रणापहः||३४||
🔊 Audio coming soon
நிகும்பாதீநாஂ கல்கோ நாடீவ்ரணாபஹஃ| ரக்தாஹ்வோ மஞ்ஜிஷ்டா||௩௪||
Adhikarana viShyandanAkhyaM tailam (35) · Śloka 35
ஸுதாஶேலுத்ரிவத்பாடாமலயூஹயமாரகைஃ| ஜ்யோதிஷ்மதீலாங்கலிகாஸ்வர்ஜிகார்கவசாக்நிகைஃ| விஷ்யந்தநாக்யஂ விபசேத்தைலஂ ஶோதநரோபணம்||௩௫||
सुधाशेलुत्रिवृत्पाठामलयूहयमारकैः| ज्योतिष्मतीलाङ्गलिकास्वर्जिकार्कवचाग्निकैः| विष्यन्दनाख्यं विपचेत्तैलं शोधनरोपणम्||३५||
🔊 Audio coming soon
ஸுதாதிபிர்விஷ்யந்தநநாமகஂ தைலஂ பசேத்தத்கணாநாஂ ஶோதநஂ ரோபணஞ்ச| ஶேலுஃ ஶ்லேஷ்மாதகஃ| மலயூ ஸோமராஜீ| ஹயமாரோऽஶ்வமாரஃ| ஜ்யோதிஷ்மதி கங்குணிகா| லாங்கலீ விஶல்யா| அக்நிகஶ்சித்ரகஃ||௩௫||
Adhikarana trivRutAditailam (36) · Śloka 36
த்ரிவத்தந்தீஹரித்ரார்கமூலலோஹாஶ்வமாரகைஃ| விடங்கஸாரத்ரிபலாஸ்நுகர்கக்ஷீரமாக்ஷிகைஃ| தைலஂ ஸமதநைஃ ஸித்தஂ பகந்தரநிபர்ஹணம்||௩௬||
त्रिवृद्दन्तीहरिद्रार्कमूललोहाश्वमारकैः| विडङ्गसारत्रिफलास्नुगर्कक्षीरमाक्षिकैः| तैलं समदनैः सिद्धं भगन्दरनिबर्हणम्||३६||
🔊 Audio coming soon
ஸமதநைஸ்த்ரிவதாதிபிஃ ஸித்தஂ தைலஂ பகந்தரநிபர்ஹணம்| லோஹோऽகரு| அஶ்வமாரஃ கரவீரஃ| ஸ்நுகர்கயோஃ க்ஷீரம்| மாக்ஷிகஂ தாதுமாக்ஷிகம்| மதநோ ராடஃ||௩௬||
Adhikarana saindhavAditailam (37) · Śloka 37
ஸைந்தவார்கத்ரிவத்பாடாஸமங்காபூதிகாக்நிகைஃ| ஸமாதுலுங்கச்சதநைஸ்தைலஂ ஶோதநரோபணம்||௩௭||
सैन्धवार्कत्रिवृत्पाठासमङ्गापूतिकाग्निकैः| समातुलुङ्गच्छदनैस्तैलं शोधनरोपणम्||३७||
🔊 Audio coming soon
ஸமாதுலுங்கச்சதநைஃ ஸைந்தவாதிபிஃ ஸித்தஂ தைலஂ ஶோதநஂ ரோபணஞ்ச| ஸமங்கா மஞ்ஜிஷ்டா| அக்நிகஶ்சித்ரகஃ| மாதுலுங்கஸ்ய ச்சதநஂ பத்ரம்||௩௭||
Adhikarana viDa~ggasArAdayo lehaH (38) · Śloka 38
மதுதைலயுதா விடங்கஸாரத்ரிபலாமாகதிகோஷணாஶ்ச லீடா| கமிகுஷ்டபகந்தரப்ரமேஹக்ஷதநாடீவ்ரணரோபணா பவந்தி||௩௮||
मधुतैलयुता विडङ्गसारत्रिफलामागधिकोषणाश्च लीढा| कृमिकुष्ठभगन्दरप्रमेहक्षतनाडीव्रणरोपणा भवन्ति||३८||
🔊 Audio coming soon
விடங்கஸாராதயோ மதுதைலயுதா லீடாஃ கம்யாதிக்ஷதாநாஂ நாடீவ்ரணாநாஂ ச ரோபணா பவந்தி| (கம்யாதிஹராஃ ஸ்யுஃ| கமி உதரகமி| க்ஷதமுரஃக்ஷதம்)||௩௮||
Adhikarana amRutAdigugguluH (39) · Śloka 39
அமதாத்ருடிவேல்லவத்ஸகஂ கலிபத்யாமலகாநி குக்குலுஃ| க்ரமவத்தமிதஂ மதுப்லுதஂ பிடகாஸ்தௌல்ய பகந்தராஞ்ஜயேத்||௩௯||
अमृतात्रुटिवेल्लवत्सकं कलिपथ्यामलकानि गुग्गुलुः| क्रमवृद्धमिदं मधुप्लुतं पिटकास्थौल्य भगन्दराञ्जयेत्||३९||
🔊 Audio coming soon
அமதாதிகஂ க்ரமவத்தஂ மதுத்ரவமிதஂ பிடகாதீஞ்ஜயேத்| அமதாயா ஏகோ பாகஃ| த்ருட்யா த்வௌ பாகௌ| வேல்லாநாஂ த்ரயஃ| வத்ஸகஸ்ய சத்வாரஃ| ஏவஂ பாகவத்திர்யாவத்குக்குலோரஷ்டாவிதி க்ரமவத்தார்தஃ||௩௯||
Adhikarana guggulupa~jcapalaM cUrNam (40) · Śloka 40
குக்குலுபஞ்சபலஂ பலிகாஂஶா மாகதிகா த்ரிபலா ச பதக் ஸ்யாத்| த்வக்த்ருடிகர்ஷயுதஂ மதுலீடஂ குஷ்டபகந்தரகுல்மகதிக்நம்||௪௦||
गुग्गुलुपञ्चपलं पलिकांशा मागधिका त्रिफला च पृथक् स्यात्| त्वक्त्रुटिकर्षयुतं मधुलीढं कुष्ठभगन्दरगुल्मगतिघ्नम्||४०||
🔊 Audio coming soon
குக்குல்வாதி ஸுபோதம்| த்வசோऽர்தகர்ஷஃ| ஸூக்ஷ்மைலாநாஂ சாऽர்தகர்ஷஃ||௪௦||
Adhikarana gugguluyoge vIryavattaratApAdanam (41) · Śloka 41
ஶங்கவேரரஜோயுக்தஂ ததேவ ச ஸுபாவிதம்| க்வாதேந தஶமுலஸ்ய விஶேஷாத்வாதரோகஜித்||௪௧||
शृङ्गवेररजोयुक्तं तदेव च सुभावितम्| क्वाथेन दशमुलस्य विशेषाद्वातरोगजित्||४१||
🔊 Audio coming soon
ததேவாநந்தரோக்தஂ குக்குலுபஞ்சபலாதிகஂ ஶங்கவேரசூர்ணேந ஸஂயோஜ்ய தஶமுலஸ்ய க்வாதேந பவிதஂ குஷ்டாதீநந்யாஂஶ்ச வாதப்ரதாநாந் ரோகாந் விஶேஷாஜ்ஜயதி| (ஶங்கிவிரேஸ்ய ரஜஸா சூர்ணேந யுக்தம்| ஶங்கிவேரஂ நாகரம்| (நி) 'நாகரமூஷணமார்யஂ கடுகஂ கடுகாயநஂ மஹீச்சத்ரம்| ஶுண்டீகோலஂ விஶ்வஂ விஶ்வௌஷதமௌஷதஂ மஹாஸ்கந்தம்| மஹௌஷதஂ மஹாவீர்யஂ ஸிஂஹலஂ விஶ்வபேஷஜம்| தீக்ஷ்ணஂ கடு ச காஸக்நஂ ஶங்கி வேரமிதி ஸ்மதம்|' இதி மஞ்ஜரீ| தஶமூலக்வாதேந ஸுபாவிதஂ புநஃ புநஃ பேஷணஶோஷணாதிநா ஸமாரோபிததத்வீர்யம்| தத்பூர்வோக்தஂ குக்குலுபஞ்சபலாக்யசூர்ணமேவ விஶேஷாத்வாதரோகாந் ஜயதி| அத்ர விஶேஷ ஶப்தகதநேந ஶுண்டீசூர்ணாதிரஹிதஸ்யாऽபி வாதஹரத்வஂ ஸூசிதம்| வாதப்ரதாநகுஷ்டாதிஹரமித்யர்தஃ)||௪௧||
Adhikarana uttamakhadirasArAdicUrNam (42) · Śloka 42
உத்தமா கதிரஸாரஜஂ ரஜஃ ஶீலயந்நஸநவாரிபாவிதம்| ஹந்தி துல்யமஹிஷாக்ஷமாக்ஷிகஂ குஷ்டமேஹபிடகாபகந்தராந்||௪௨||
उत्तमा खदिरसारजं रजः शीलयन्नसनवारिभावितम्| हन्ति तुल्यमहिषाक्षमाक्षिकं कुष्ठमेहपिटकाभगन्दरान्||४२||
🔊 Audio coming soon
த்ரிபலாகதிரஸாரயோஶ்சூர்ணமஸநக்வாதேந பாவயித்வா ஸமேந குக்குலுநா மாக்ஷிகேண ச யுக்தஂ ஶீலயந் குஷ்டாதீந் ஹந்தி| (அத்ரமஹிஷாக்ஷஸ்ய ப்ரமாணேந துல்யத்வம்| மதுநஸ்து சூர்ணபிண்டீபாவமாத்ரயைவ துல்யத்வம்)||௪௨||
Adhikarana cikitsAntaranidarshanam (43) · Śloka 43
பகந்தரேஷ்வேஷ விஶேஷ உக்தஃ ஶேஷாணி து வ்யஞ்ஜநஸாதநாநி| வ்ரணாதிகாராத்பரிஶீலநாச்ச ஸம்யக்விதித்வௌபயிகஂ விதத்யாத்||௪௩||
भगन्दरेष्वेष विशेष उक्तः शेषाणि तु व्यञ्जनसाधनानि| व्रणाधिकारात्परिशीलनाच्च सम्यग्विदित्वौपयिकं विदध्यात्||४३||
🔊 Audio coming soon
உபஸஂஹரந்நாஹ-ஏஷ யோऽத்ராऽத்யாய உக்தஃ ஸ பகந்தரேஷு விஶேஷஃ| ஶேஷாணி வ்யஞ்ஜநஸாதநாநி து வ்யஞ்ஜநாநி லிங்காநி தோஷாணாஂ விஶேஷதஃ ஸாதநாநி ச வ்ரணாதிகாராத் வ்ரணப்ரதிஷேதாத் பரிஶீலநாத் க்ரியாப்யாஸாச்ச ஸம்யக்ஸூக்ஷ்மைரபி ப்ரகாரைர்விதித்வா யதௌபயிகஂ தத்விதத்யாத்| (பகந்தரேஷ்வயஂ விஶேஷோபக்ரமோऽபிஹிதஃ ஶேஷாண்யத்ராநுக்தாநி வ்யஞ்ஜநாநி தோஷலிங்காநி ஸாதநாந்யுபக்ரமவிஶேஷாணி| துஶப்தோ விஶேஷத்யோதகஃ| அத்ர பிடகா பகந்தரபேதேநாऽவஸ்தாத்விதயோதோஷோத்ரேகவ்ரணகத்யாதிகமவகம்யோபக்ரமத்வாதுபக்ரமஸ்ய துர்ஜ்ஞேயத்வஂ விஶேஷஃ| வ்ரணாதிகாராத் வ்ரணப்ரதிஷேதாத் பரிஶீலநாத் சிரபரிசயாத்| சஶப்தாத் தூஷ்யதேஶாதிஸமீக்ஷணமபி ஸூசிதம்| ஸம்யக்விதித்வா யதாவதவகம்ய ஔபயிகஂ யதாயோக்யஂ விதத்யாத் குர்யாதித்யர்தஃ )||௪௩||
Adhikarana rUDhe parihAryANi (44-33) · Śloka 33
அஶ்வபஷ்டகமநஂ சலரோதஂ மத்யமைதுநமஜீர்ணமஸாத்ம்யம்| ஸாஹஸாநி விவிதாநி ச ரூடே வத்ஸரஂ பரிஹரேததிகஂ வா||௪௪|| இதி வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்படஸ்ய கதாவஷ்டாங்கஸஂக்ரஹஸஂஹிதாயாமுத்தரதந்த்ரே பங்கந்தரப்ரதிஷேதோ நாம த்ரயஸ்த்ரிஂஶோऽத்யாயஃ||௩௩||
अश्वपृष्ठगमनं चलरोधं मद्यमैथुनमजीर्णमसात्म्यम्| साहसानि विविधानि च रूढे वत्सरं परिहरेदधिकं वा||४४|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे भङ्गन्दरप्रतिषेधो नाम त्रयस्त्रिंशोऽध्यायः||३३||
🔊 Audio coming soon
ரூடேऽபி பகந்தரவ்ரணே அஶ்வபஷ்டகமநாதிகஂ ஸஂவத்ஸரஂ ததோऽப்யதிகஂ வா பரிஹரேத்| சலரோதஂ சலாநாஂ வேகாநாஂ ரோதம்| விவிதாநி ஸாஹஸாऽந்யநாலோசிதாத்மவலாந்யுத்பதநாதீநி||௪௪|| இதி ஶ்ரீமந்மஹாமஹோபாத்யாயேந்துவிரசிதாயா- மஷ்டாங்கஸஂக்ரஹவ்யாக்யாயாஂ ஶஶிலேகாயாமுத்தரதந்த்ரே த்ரயஸ்த்ரிஂஶோऽத்யாயஃ||