33. bhagandarapratiṣēdhaḥ

Adhikarana atha bhagandarapratiShedho nAma trayastriMsho~adhyAyaH - pratij~jA (1) · Śloka 1

அதாதோ பகந்தரப்ரதிஷேதஂ நாமாத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ||௧||

Adhikarana Bagandarasya nidAnaM samprAptishca (2) · Śloka 2

ஹஸ்த்யஶ்வபஷ்டகமநகடிநோத்கடகாஸநைஃ| அர்ஶோநிதாநாபிஹிதைரபரைஶ்ச நிஷேவிதைஃ| அநிஷ்டதிஷ்டபாகேந ஸத்யோ வா ஸாதுகர்ஹணைஃ| ப்ராயேண பிடகாபூர்வோ யோऽங்குலே த்வ்யங்குலேऽபி வா| பாயோர்வ்ரணோऽந்தர்பாஹ்யோ வா துஷ்டாஸங்மாஂஸகோ பவேத்| பஸ்திமூத்ராஶயாப்யாஶகதத்வாத் ஸ்யந்தநாத்மகஃ| பகந்தரஃ ஸ ஸர்வாஂஶ்ச தாரயத்யக்ரியாவதஃ| பகபஸ்திகுதாந்தேஷு தீர்யமாணேஷு பூரிபிஃ| வாதஂ மூத்ரஂ ஶகச்சுக்ரஂ கைஃ ஸூக்ஷ்மைர்வஹதி க்ரமாத்||௨||

Adhikarana sa~gkhyAsamprAptiH (3) · Śloka 3

தோஷைஃ பதக்யுதைஃ ஸர்வைராகந்துஃ ஸோऽஷ்டமஃ ஸ்மதஃ||௩||

Adhikarana avasthAvisheShe saMj~jAvisheShaH (4) · Śloka 4

அபக்வஂ பிடகாமாஹுஃ பாகப்ராப்தஂ பகந்தரம்||௪||

Adhikarana piTakAlakShaNam (5) · Śloka 5

கூடமூலாஂ ஸஸஂரம்பாஂ ருகாட்யாஂ ரூடகோபிநீம்| பகந்தரகரீஂ வித்யாத் பிடகாஂ ந த்வதோऽந்யதா||௫||

Adhikarana vAtapiTakAlakShaNam (6) · Śloka 6

தத்ர ஶ்யாவாருணா தோதபேதஸ்புரணருக்கரீ| பிடகாமாருதாத் ........................||௬||

Adhikarana pittapiTakAlakShaNam (7) · Śloka 7

.................... பித்தாதுஷ்ட்ரக்ரீவாவதுச்ச்ரிதா| ராகிணீ தநுரூஷ்மாட்யா ஜ்வரதூமாயநாந்விதா||௭||

Adhikarana kaphapiTakAlakShaNam (8) · Śloka 8

ஸ்திரா ஸ்நிக்தா மஹாமூலா பாண்டுஃ கண்டூமதீ கபாத்||௮||

Adhikarana vAtapittapiTakAlakShaNam (9) · Śloka 9

ஶ்யாவாऽऽதாம்ரா ஸதாஹோஷா கோரருக்வாதபித்தஜா||௯||

Adhikarana vAtakaphapiTakAlakShaNam (10) · Śloka 10

பாண்டுரா கிஞ்சிதாஶ்யாவா கச்ச்ரபாகா கபாநிலாத்||௧௦||

Adhikarana sannipAtapiTakAlakShaNam (11) · Śloka 11

பாதாங்குஷ்டஸமா ஸர்வைர்தோஷைர்நாநாவிதவ்யதா| ஶூலாரோசகதட்தாஹஜ்வரச்சர்திருபத்ருதா||௧௧||

Adhikarana piTakAnAM vraNAvasthAprAptiH (12) · Śloka 12

வ்ரணதாஂ யாந்தி தாஃ பக்வாஃ ப்ரமாதாத் ........||௧௨||

Adhikarana shataponakaH BagandaraH (13) · Śloka 13

...............................தத்ர வாதஜா| சீயதேऽணுமுகைஶ்சித்ரைஃ ஶதபோநகவத்க்ரமாத்| அச்சஂ ஸ்ரவத்பிராஸ்ராவமஜஸ்ரஂ பேநஸஂயுதம்| ஶதபோநகஸஂஜ்ஞோऽயம்.......................||௧௩||

Adhikarana uShTragrIvaH BagandaraH (14) · Śloka 14

..........................உஷ்ட்ரக்ரீவஸ்து பித்தஜஃ||௧௪||

Adhikarana parisrAvI BagandaraH (15) · Śloka 15

பஹுபிச்சாபரிஸ்ராவீ பரிஸ்ராவீ பகந்தரஃ||௧௫||

Adhikarana parikShepI bhagandaraH (16) · Śloka 16

வாதபித்தாத் பரிக்ஷேபீ பரிக்ஷிப்ய குதஂ கதிஃ| ஜாயதே பரிதஸ்தத்ர ப்ரகாரஂ பரிகேவ ச||௧௬||

Adhikarana RujurBagandaraH (17) · Śloka 17

ஜுர்வாதகபாதஜ்வ்யா குதோ கத்யாऽவதீர்யதே||௧௭||

Adhikarana arshoBagandaraH (18) · Śloka 18

கபபித்தே து பூர்வோத்தஂ துர்நாமாஶ்ரித்ய குப்யதஃ| அர்ஶோமூலே ததஃ ஶோபஃ கண்டூதாஹாதிமாந் பவேத்| ஸ ஶீக்ரஂ பக்வபிந்நோऽஸ்ய க்லேதயந் மூலமர்ஶஸஃ| ஸ்ரவத்யஜஸ்ரஂ கதிபிரயமர்ஶோ பகந்தரஃ||௧௮||

Adhikarana shambukAvartaH BagandaraH (19) · Śloka 19

ஸர்வஜஃ ஶம்புகாவர்தஃ ஶம்புகாவர்தஸந்நிபஃ| கதயோ தாரயந்த்யஸ்மிந் ருக்வேர்கர்தாருணைர்குதம்||௧௯||

Adhikarana kShatajaH BagandaraH (20) · Śloka 20

அஸ்திலேஶோऽப்யவஹதோ மாஂஸகத்யா யதா குதம்| க்ஷிணோதி திர்யங்நிர்கச்சநுந்மார்கஞ்ச ததோ கதிஃ| ஸ்யாத்ததா பூயதீர்ணாயாஂ மாஂஸகோதேந தத்ர ச| ஜாயந்தே கமயஸ்தேऽஸ்ய காதந்தஃ பரிதோ குதம்| விதாரயந்தி ந சிராதுந்மார்கீ க்ஷதஜஶ்ச ஸஃ||௨௦||

Adhikarana rugAdinirdhAraNaprakAraH (21) · Śloka 21

தேஷு ருக்தாஹகண்ட்வாதீந் வித்யாத்வ்ரணவிபக்திதஃ||௨௧||

Adhikarana sAdhyAsAdhyaviBAgaH (22) · Śloka 22

ஷட் கச்ச்ரஸாதநாஸ்தேஷாஂ நிசயக்ஷதஜௌ த்யஜேத்| ப்ரவாஹிணீ வலீஂ ப்ராப்தஂ ஸேவநீஂ வா ஸமாஶ்ரிதம்||௨௨||

Adhikarana sAmAnyashcikitsAkramaH (23) · Śloka 23

அத பகந்தரிணமபக்வபிடகஂ பாகபரிஹாரார்தமபத- ர்பணேந வ்ரணப்ரதிஷேதவிஹிதேந ஶீக்ரமுபசரேத்| பக்வபிடகஂ புநருபஸ்நிக்தமர்காதிக்வாதஶுத்தஂ ஸ்வப்ய- க்தமவகாஹஸ்விந்நஂ புக்தவந்தஂ ஶயநஸ்தமர்ஶஸமிவ யந்த்ர- யித்வா பராசீநமர்வாசீநஂ பஹிர்முகமந்தர்முகஂ வா பகந்தரஂ ஸம்யகீக்ஷேத| ததோऽந்தர்முகே யந்த்ரஂ ப்ரணிதாய ப்ரவாஹணப்ரவிஷ்டஂ பகந்தர- மபிஸமீக்ஷ்ய ஸம்யகேஷித்வா ஶஸ்த்ரேண பாடயேத்| பஹிர்முகே த்வேஷணீஂ ப்ரணிதாய ஸாஶயமுத்தரேச்சஸ்த்ரேணாநந்தரஂ சோபயம- ப்யக்நிநா க்ஷாரேண சோபக்ரமேத உஷ்ட்ரக்ரீவஂ து க்ஷாரேணைவ| ததோ நிர்வாபணஶோதநரோபணைர்யதாகாலஂ ஸாதயேதிதி ஸாமாந்யோவிதிஃ||௨௩||

Adhikarana shataponakacikitsA (24) · Śloka 24

அத ஶதபோநகே நாடீரேகாந்தரிதாஃ பாடயித்வா ரோப- யேத்| ரூடாஸு சேதராஶ்சிகித்ஸேத்| அந்யதா து விவத்தஂ வ்ரணஂ குதஸ்ரோதோவிதாரணாத்வாதவிண்மூத்ராந்யநுப்ரபத்யந்தே| ததஶ்சோந்மா- ர்ககோ வாயுராத்மாநாடோபபாயுஶூலாதீநுபஜநயதி| தத்ர ஸ்நேஹா- ப்யக்தகுதஸ்ய ஸ்நிக்தாந் பிண்டநாடீகும்பீஸ்வேதாந் ப்ரயு- ஞ்ஜீதாவகாஹஂ வா| ஸ்விந்நஞ்ச வசா ஹிங்குகுஷ்டவ்யோஷலவண- பஞ்சகாஜமோதாந் ஸர்பிர்மத்யகாஞ்ஜிககுலத்தயூஷாந்யதமேந பாயயேத்| வ்ரணஂ சாஸ்ய மதுகதைலேநோஷ்ணேந ஸிஞ்சேத்| குதஂ ச பலாதைலாதிபிர்வாதக்நைஃ| அநேந விதிநா வாய்வாதயஃ ஸ்வமார்கமாபதந்தி| தத்கதாஶ்ச விகாரா நிவர்தந்தே||௨௪||

Adhikarana parikShepiNi vesheShaH (25) · Śloka 25

ஏவமேவ ச பரிக்ஷேபிண்யாமபி க்ரமாத் கதிஂ நாடீவிஹிதேந க்ஷாரஸூத்ரேண த்விஶஸ்த்ரிஶோவாऽவதாரயேத்| ஸகதேவ ஹ்யவதாரணாதஸாத்யதா யாப்யதா வா ஸ்யாத்||௨௫||

Adhikarana arshoBagandare visheShaH (26) · Śloka 26

அர்ஶோபகந்தரே பூர்வமர்ஶாஸி சிந்த்யாத் ததோ கத்யநுஸாரேண பகந்தரம்||௨௬||

Adhikarana unmArgicikitsA (27) · Śloka 27

உந்மார்கிணஂ து ப்ரத்யாக்யாயோபாசரேத்| அநிஸ்ஸதஂ ச ஶல்யமாஹரேத்| ததா கமிக்நஂ க்ரமமாலேபாப்யவஹரயோஃ குர்வீத| வேதநாயாஂ து பூர்வோக்தாஃ ஸ்வேதாஃ| வசாதிபாசநஂ ச| ஸால்வலப்ரதிக்தஂ வா வ்ரணஂ கதலீமகலோபாகாஜிநகௌஶேயாவிகைருபநாஹயேதிதி||௨௭||

Adhikarana CedavisheShaviShayaH (28) · Śloka 28

பவதி சாத்ர பகந்தரே பஹுச்சித்ரே சேதாநாலோச்ய யோஜயேத்| கோதீர்தஂ ஸர்வதோபத்ரமர்தலாங்கலலாங்கலௌ| பார்ஶ்வாகதேந ஶஸ்த்ரேண சேதோ கோதீர்தகோ மதஃ| ஸர்வதஃ ஸர்வதோபத்ரஃ பார்ஶ்வச்சேதோऽர்தலாங்கலஃ| பார்ஶ்வத்வயே லாங்கலகஃ ஸமஸ்தாஂஶ்சாக்நிநா தஹேத்| ஆஸ்ராவமார்காந் நிஶ்ஶேஷஂ நைவஂ விகுருதே புநஃ||௨௮||

Adhikarana koShThashuddhimahattvam (29) · Śloka 29

யதேத கோஷ்டஶுத்த்யை ச பிஷக் தஸ்யாந்தராந்தரா||௨௯||

Adhikarana virecanayogaH (30) · Śloka 30

அர்த்ரகஸ்ய ரஸே ஸித்தஂ கல்கே வா பாயயேத் கதம்| பகந்தரே மாருதஜே பக்வாபக்வே விரேசயேத்||௩௦||

Adhikarana vraNashodhanavargaH (31) · Śloka 31

ஜ்யோதிஷ்மதீலாங்கலிகாஶ்யாமாதந்தீத்ரிவத்திலாஃ| குஷ்டஂ ஶதாஹ்வா கோலோமீ தில்வகோ கிரிகர்ணிகா| ஹேமக்ஷீரீ ச வர்கோऽயஂ லேபாத்யைர்வ்ரணஶோதநஃ||௩௧||

Adhikarana tilAdivargaH shodhane (32) · Śloka 32

திலகும்பவராதந்தீ துத்தஸிந்தூத்தமாக்ஷிகம்| ஸகஷ்ணரோசநாகுஷ்டஂ ஶோதநஂ.............||௩௨||

Adhikarana ma~jjiShThAdimAMsakRudgaNaH (33) · Śloka 33

..........................ஂஆஂஸகத் புநஃ| மஞ்ஜிஷ்டாஸைந்தவக்ஷௌத்ரநாகதந்தீத்ரிவத்திலாஃ| ரஸாஞ்ஜநத்விரஜநீதேஜோஹ்வாநிம்பபல்லவாஃ||௩௩||

Adhikarana nADIvraNaghnaH nikumbhAdivargaH (34) · Śloka 34

நிகும்பகும்பரக்தாஹ்வகல்கோ நாடீவ்ரணாபஹஃ||௩௪||

Adhikarana viShyandanAkhyaM tailam (35) · Śloka 35

ஸுதாஶேலுத்ரிவத்பாடாமலயூஹயமாரகைஃ| ஜ்யோதிஷ்மதீலாங்கலிகாஸ்வர்ஜிகார்கவசாக்நிகைஃ| விஷ்யந்தநாக்யஂ விபசேத்தைலஂ ஶோதநரோபணம்||௩௫||

Adhikarana trivRutAditailam (36) · Śloka 36

த்ரிவத்தந்தீஹரித்ரார்கமூலலோஹாஶ்வமாரகைஃ| விடங்கஸாரத்ரிபலாஸ்நுகர்கக்ஷீரமாக்ஷிகைஃ| தைலஂ ஸமதநைஃ ஸித்தஂ பகந்தரநிபர்ஹணம்||௩௬||

Adhikarana saindhavAditailam (37) · Śloka 37

ஸைந்தவார்கத்ரிவத்பாடாஸமங்காபூதிகாக்நிகைஃ| ஸமாதுலுங்கச்சதநைஸ்தைலஂ ஶோதநரோபணம்||௩௭||

Adhikarana viDa~ggasArAdayo lehaH (38) · Śloka 38

மதுதைலயுதா விடங்கஸாரத்ரிபலாமாகதிகோஷணாஶ்ச லீடா| கமிகுஷ்டபகந்தரப்ரமேஹக்ஷதநாடீவ்ரணரோபணா பவந்தி||௩௮||

Adhikarana amRutAdigugguluH (39) · Śloka 39

அமதாத்ருடிவேல்லவத்ஸகஂ கலிபத்யாமலகாநி குக்குலுஃ| க்ரமவத்தமிதஂ மதுப்லுதஂ பிடகாஸ்தௌல்ய பகந்தராஞ்ஜயேத்||௩௯||

Adhikarana guggulupa~jcapalaM cUrNam (40) · Śloka 40

குக்குலுபஞ்சபலஂ பலிகாஂஶா மாகதிகா த்ரிபலா ச பதக் ஸ்யாத்| த்வக்த்ருடிகர்ஷயுதஂ மதுலீடஂ குஷ்டபகந்தரகுல்மகதிக்நம்||௪௦||

Adhikarana gugguluyoge vIryavattaratApAdanam (41) · Śloka 41

ஶங்கவேரரஜோயுக்தஂ ததேவ ச ஸுபாவிதம்| க்வாதேந தஶமுலஸ்ய விஶேஷாத்வாதரோகஜித்||௪௧||

Adhikarana uttamakhadirasArAdicUrNam (42) · Śloka 42

உத்தமா கதிரஸாரஜஂ ரஜஃ ஶீலயந்நஸநவாரிபாவிதம்| ஹந்தி துல்யமஹிஷாக்ஷமாக்ஷிகஂ குஷ்டமேஹபிடகாபகந்தராந்||௪௨||

Adhikarana cikitsAntaranidarshanam (43) · Śloka 43

பகந்தரேஷ்வேஷ விஶேஷ உக்தஃ ஶேஷாணி து வ்யஞ்ஜநஸாதநாநி| வ்ரணாதிகாராத்பரிஶீலநாச்ச ஸம்யக்விதித்வௌபயிகஂ விதத்யாத்||௪௩||

Adhikarana rUDhe parihAryANi (44-33) · Śloka 33

அஶ்வபஷ்டகமநஂ சலரோதஂ மத்யமைதுநமஜீர்ணமஸாத்ம்யம்| ஸாஹஸாநி விவிதாநி ச ரூடே வத்ஸரஂ பரிஹரேததிகஂ வா||௪௪|| இதி வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்படஸ்ய கதாவஷ்டாங்கஸஂக்ரஹஸஂஹிதாயாமுத்தரதந்த்ரே பங்கந்தரப்ரதிஷேதோ நாம த்ரயஸ்த்ரிஂஶோऽத்யாயஃ||௩௩||