Adhikarana dRuShTirogavij~jAnIyo nAma pa~jcadasho~adhyAyaH - pratij~jA (1) · Śloka 1
அதாதோ தஷ்டிரோகவிஜ்ஞாநஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ||௧||
अथातो दृष्टिरोगविज्ञानं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
க்ரமப்ராப்தாநாஂ தஷ்டிரோகாணாஂ ஹேத்வாதிகஂ ப்ரதர்ஶயிதுமத்யாய ஆரப்யதே| தஷ்டிபாகபட்லத்வக்விஷவ்யாப்த்யா தோஷஸ்ய ரோகவிஶேஷப்ரதர்ஶநஂ க்ரியதே||௧||
Adhikarana prathamapaTalagatadoShalakShaNam (2) · Śloka 2
ஸிராநுஸாரிணி மலே ப்ரதமஂ படலஂ ஶ்ரிதே| அவ்யக்தமீக்ஷதே ரூபஂ வ்யக்தமப்யநிமித்ததஃ||௨||
सिरानुसारिणि मले प्रथमं पटलं श्रिते| अव्यक्तमीक्षते रूपं व्यक्तमप्यनिमित्ततः||२||
🔊 Audio coming soon
ஸிராநுஸாரிணீத்யாதி| மலோவாதாதிபிஃ கதோ தோஷவிஶேஷஃ| ஸிராநுஸாரிணி ஸிராபிஃ கோஷ்டாத் தஷ்டிமநுஸரதி தஸ்மிஂஸ்ததாவிதேமலே ப்ரதமாப்யந்தரஂ ந து பாஹ்யஂ படலமாஶ்ரிதே ஸதி புருஷோ வ்யக்தமபி ரூபஂ கலஶாதிநிமித்தாபாவேऽப்யவ்யக்தஂ பஶ்யதி|(நநு கதஂ வ்ரணஶுக்லே பாஹ்யஂ படலஂ ப்ரதமபடலமித்யுக்த்வா அத்ராப்யந்தரஂ படலஂ ப்ரதமபடமித்யுச்யதே| அத்ர ப்ரூமஃ- படலஸ்ய த்வக்விஶேஷத்வாத் வ்ரணஶுக்லஸ்ய பாஹ்யாத் படலாதாரப்ய க்ரமேணாப்யந்தரயோர்த்விதீயததீயபடலயோராவேஶாச்ச வ்ரஶுக்லே பாஹ்யஂ படலஂ ப்ரதமபடமித்யுக்தம்| அத்ர புநஃ ஸிராநுஸாரிணி மல இத்யுக்த்வா அப்யந்தரஸ்தாநாஂ ஸிராணாஂ பஹிர்முகத்வாத் பஹிர்நிகச்சதோ மலஸ்ய ப்ரதமாப்யந்தரபடலஸஂஶ்ரயத்வாச்சாப்யந்தரபடமேவ ப்ரதமபடலம்| நிமிநாப்யுக்தம்- யதா தோஷாஃ ப்ரகுபிதாஃ ப்ராப்ய ரூபவஹே ஸிரே| தஷ்டேரப்யந்தராத்து படலஂ ஸமபித்ருதாஃ|| அபிதாநாத்விவத்தாஶ்ச நீருஜத்வாதுபேக்ஷிதாஃ| தஶோஃ படலமாஶ்ரித்ய நேத்ரமத்யாநுஸாரிணஃ|| ஏகைகமநுபத்யந்தே பர்யாயாத் படலாந்தரம்| ஶநைரநுஸதாஶ்சைவ புஷ்யந்தி ஸ்திரதாஂ கதாஃ|| ஓஷதீரஸவீர்யாணாஂ மார்கமாவத்ய நேத்ரயோஃ|| இதி| பாஹ்யமேவ படலஂ ப்ரதமபடலமிதி கேசித்| ததயுக்தம்; திமிரகாலே தஷ்டிமண்டலஸ்ய ராகாத்யபாவாத்| காசதாஂ ப்ராப்தே ராகாதிதர்ஶநாச்ச ஸர்வதா திமிரரோகே ஆப்யந்தரஂ படலமேவ ப்ரதமபடலமிதி வ்யவஸ்திதம்| தஷ்டிமண்டலஸஂஸ்தாநந்து ஶாஸ்த்ரமதமநுஸத்ய கிஞ்சித்ப்ரூமஃ| தஷ்டேஶ்சத்வாரி படலாநி ஸந்தி| ஜ்யோதிர்மயீ தஷ்டிஸ்தேஷு படலேஷு வ்யாப்தாऽப்யாப்யந்தரே மேதோமயே படல ஏவ திஷ்டதீத்யவகந்தவ்யம்| உக்தஶ்ச சதுஷ்ஷஷ்டௌ- ஸிராகுணோऽத்ர ப்ரதமே த்விதீயே கண்டராகுணஃ| மேதோகுணஸ்ததீயே ஸ்யாத் தஷ்டிர்மேதஃ ப்ரதிஷ்டிதா|| ததஃ பரஂ பவேத்காலஂ ததஃ காலாத்பரஂ கபஃ| நிவர்ததே ஸிராக்ரைஸ்து தத்ர கல்வஸ்திபந்தநம்| யாவதாஹதயாத்பத்த்வா யாவத்பாததலாதிதி|| நநு ஏவமாப்யந்தரே படலே தஷ்டௌ ஸ்திதாயாஂ த்விதீயபடலஸ்த ஏவ மலே தோஷாவதாச்சாதிதத்வால்லிங்கநாஶநஂ பவிதவ்யம்| உச்யதே தேஜ-ஸ்ஸம்பவாயா ஜ்யோதிர்மய்யா தஷ்டேர்ஜ்யோதிஷாஂ ஸாகல்யேந ஸந்நிதாநாதாப்யந்தரே படலே மலஸ்ய பலஹாநிர்பவதி| தஸ்மாத் த்விதீயபடலஸ்தஸ்யாபி மலஸ்ய தேஜஃஸாந்நித்யேநால்பபலத்வாத் தஷ்டேஸ்திரோதாநேऽபி லிங்கநாஶகரணே ந ஶக்திர்பவதி| யதா படாந்தரிதோऽபி தீபஸ்ஸந்நிதௌ கடபடாதீந் பதார்தாநவத்யோதயதி ததா தோஷாந்தரிதாபி தஷ்டிர்தோஷஸ்யால்பபலத்வாத் ரூபாவத்யோதிநீ பவதி| உக்தஞ்ச- யதா படேநாந்திகஸஂஸ்திதேந திரோஹிதா தீபஶிகா ப்ரதீப்தா| ததா மலேநாந்தரிதாऽபி தஷ்டிஃ ப்ரகாஶயேத்ரூபமதூரஸஂஸ்தம்|| இதி| ஏவஂ படலாந்தரேஷு தஷ்டேர்விப்ரகஷ்டதயா க்ரமேண ப்ரவத்தஂ மலஂ சதுர்தஂ படலமாஶ்ரித்ய லிங்கநாஶாய பவதி|| ௨||
Adhikarana dvitIyapaTalagatadoShalakShaNam (3) · Śloka 3
ப்ராப்தே த்விதீயஂ படலமபூதமபி பஶ்யதி| பூதஂ து யத்நாதாஸந்நஂ தூரே ஸூக்ஷ்மஞ்ச நேக்ஷதே| தூராந்திகஸ்தஂ ரூபஞ்ச விபர்யாஸேந மந்யதே| தோஷே மண்டலஸஂஸ்தாநே மண்டலாநீவ பஶ்யதி| த்விதைகஂ தஷ்டிமத்யஸ்தே பஹுதா பஹுதாஸ்திதே| தஷ்டேரப்யந்தரகதே ஹ்ரஸ்வவட்ரவிபர்யயம்| நாந்திகஸ்தமதஃஸஂஸ்தே தூரகஂ நோபரிஸ்திதே| பார்ஶ்வே பஶ்யேந்ந பார்ஶ்வஸ்தே திமிராக்யோऽயமாமயஃ||௩||
प्राप्ते द्वितीयं पटलमभूतमपि पश्यति| भूतं तु यत्नादासन्नं दूरे सूक्ष्मञ्च नेक्षते| दूरान्तिकस्थं रूपञ्च विपर्यासेन मन्यते| दोषे मण्डलसंस्थाने मण्डलानीव पश्यति| द्विधैकं दृष्टिमध्यस्थे बहुधा बहुधास्थिते| दृष्टेरभ्यन्तरगते ह्रस्ववढ्रविपर्ययम्| नान्तिकस्थमधःसंस्थे दूरगं नोपरिस्थिते| पार्श्वे पश्येन्न पार्श्वस्थे तिमिराख्योऽयमामयः||३||
🔊 Audio coming soon
யதா து த்விதீயமபி படலஂ ப்ராப்தோ தோஷோ பவதி ததா அபூதமப்யபதபி ரூபஂ பஶ்யதி| பூதஂ ஸத்ரூபஂ யத்நாத் பஶ்யத்யாஸந்நஞ்ச பஶ்யதி| யத்து பூதஂ தூரே ஸூக்ஷ்மஂ வா தந்ந பஶ்யத்யேவ| தூரஸ்தமந்திகே ஸமீபே மந்யதே| அந்திகஸ்தஂ தூர இதி விபர்யாஸஃ| தத்ர து யதா மண்டலஸஂஸ்தாநோபலயா கத்யா தோஷோ பவதி ததாऽக்ரே மண்டலாநீவ பஶ்யதி| தஷ்டிமத்யஸ்தே ரேகா கதாவேகஂ ரூபஂ த்விதா பஶ்யதி| பஹுபிஃ ப்ரகாரைஃ ஸ்திதைர்தோஷைர்பஹுதாரூபஂ பஶ்யதி| யதா து தஷ்டேரப்யந்தரே மத்யே தோஷோ பவதி ததா வட்ரஂ ரூபஂ ஹ்ரஸ்வஂ பஶ்யதி| யதாது தஷ்டேருபரி தோஷோ பவதி ததா தூரஸ்தந்ந பஶ்யதி| யதா து தஷ்டிபார்ஶ்வே தோஷோ வர்ததே ததா பார்ஶ்வஸ்திதஂ ரூபஂ ந பஶ்யேதயமநேகப்ரகார ஆமயஃ ஆக்யயா திமிரஃ|| ௩||
Adhikarana tRutIyapaTalASritadoShalakShaNam (4) · Śloka 4
ப்ராப்நோதி காசதாஂ தோஷே ததீயபடலாஶ்ரிதே| தேநோர்த்த்வமீக்ஷதே நாதஸ்தநு சைலாவதோபமம்| யதா வர்ணஞ்ச ரஜ்யேத தஷ்டிர்ஹீயேத ச க்ரமாத்||௪||
प्राप्नोति काचतां दोषे तृतीयपटलाश्रिते| तेनोर्द्ध्वमीक्षते नाधस्तनु चैलावृतोपमम्| यथा वर्णञ्च रज्येत दृष्टिर्हीयेत च क्रमात्||४||
🔊 Audio coming soon
யதா து ததீயமபி படலஂ தோஷோ வ்யாப்நோதி ததா ததேவ திமிராக்யஂ காசதாஂ யாதி| தேந காசேந து நர ஊர்த்வஸ்திதஂ ரூபமீக்ஷதே பஶ்யதி| நாதஃ ஸ்திதம்| யச்ச பஶ்சதி தத்தநுசைலாவதோபமஂ பஶ்யதி| தஷ்டேஶ்ச யதா யதா வர்ணோ ரஜ்யேத ததா ததா தர்ஶநஶக்திர்ஹீயேத இதி க்ரமார்தஃ|| ௪||
Adhikarana caturthapaTalAshritadoShalakShaNam (5) · Śloka 5
ததாऽப்யுபேக்ஷமாணஸ்ய சதுர்தஂ படலஂ கதஃ| லிங்கநாஶஂ மலஃ குர்வஞ்சாதயேத்தஷ்டிமண்டலம்||௫||
तथाऽप्युपेक्षमाणस्य चतुर्थं पटलं गतः| लिङ्गनाशं मलः कुर्वञ्छादयेद्दृष्टिमण्डलम्||५||
🔊 Audio coming soon
ததாபூதோऽபி தோஷ உபேக்ஷயா சதுர்தஂ படலஂ ப்ராப்தோ லிங்கநாஶாக்யஂ ரோகஂ குர்வந் தஷ்டிமண்டலமஶேஷமாச்சாதயேத்| இதி ஸாமாந்யேந திமிராதீநாஂ ரூபம்||௫||
Adhikarana vAtajatimiralakShaNam (6) · Śloka 6
தத்ர வாதேந திமிரே வ்யாவித்தமிவ பஶ்யதி| சலாவிலாருணாபாஸஂ ப்ரஸந்நஞ்சேக்ஷதே முஹுஃ| ஜாலாநி கேஶாந் மஶகாந் ரஶ்மீஂஶ்சோபேக்ஷிதேऽத்ர ச| காசீபூதே தகருணா பஶ்யத்யாஸ்யமநாஸிகம்| சந்த்ரதீபாத்யநேகத்வஂ வக்ரமஜ்வபி மந்யதே| வத்தஃ காசோ தஶஂ குர்யாத்ரஜோ தூமாவதாமிவ| ஸ்பஷ்டாருணாபாஂ விஸ்தீர்ணாஂ ஸூக்ஷ்மாஂ வா ஹததர்ஶநாம்| ஸலிங்கநாஶோ வாதே து ஸங்கோசயதி தக்ஸிராஃ| தங்மண்டலஂ விஶத்யந்தர்கம்பீரா தரஸௌ ஸ்மதா||௬||
तत्र वातेन तिमिरे व्याविद्धमिव पश्यति| चलाविलारुणाभासं प्रसन्नञ्चेक्षते मुहुः| जालानि केशान् मशकान् रश्मींश्चोपेक्षितेऽत्र च| काचीभूते दृगरुणा पश्यत्यास्यमनासिकम्| चन्द्रदीपाद्यनेकत्वं वक्रमृज्वपि मन्यते| वृद्धः काचो दृशं कुर्याद्रजो धूमावृतामिव| स्पष्टारुणाभां विस्तीर्णां सूक्ष्मां वा हतदर्शनाम्| सलिङ्गनाशो वाते तु सङ्कोचयति दृक्सिराः| दृङ्मण्डलं विशत्यन्तर्गम्भीरा दृरसौ स्मृता||६||
🔊 Audio coming soon
தத்ரேத்யாதிநா வாதாதிபேதேநோச்யதே| வ்யாவித்தமாகுலம்| சலாபாஸமஸ்திரம்| ஆவிலமஸ்புடம்| ரஶ்ம்யந்தஂ முஹுரீக்ஷதே பஶ்யதி| தத்ர வாததிமிர உபேக்ஷிதே வாதகாசத்வஂ ப்ராப்தே தகருணவர்ணா பவத்யாதுரஶ்ச ஸ்வமாஸ்யமநாஸிகஂ பஶ்யதி| ஸ ஏவ வாதகாசோ வத்தோ தஶஂ தஷ்டிமண்டலஂ ரஜஸேவ தூமேநேவ சாவதஂ குர்யாத்| ஸ்பஷ்டமருணமாபாதி யஸ்யா தஶஃ ஸ வாதலிங்கநாஶோ பவதி| தத்ரைவ வாதலிங்கநாஶே தக்ஸிரா வாதேந ஸங்கோசயதி| தங்மண்டலமந்தர்விஶத்யஸௌ தங்நாம்நா கம்பீரா| கம்பீராவகாடரூபா| இதி வாதிகதிமிராதிலக்ஷணம்|| ௬||
Adhikarana pittajatimiralakShaNam (7) · Śloka 7
பித்தஜே திமிரே வித்யுத்கத்யோததீபிதம்| ஶிகிதித்திரிபத்ராபஂ ப்ராயோ நீலஞ்ச பஶ்யதி| காசே தக்காஂஸ்யநீலாபா தாதகேவ ச பஶ்யதி| அர்கேந்துபரிவேஷாக்நிமரீசீந்த்ரதநூஂஷி ச| பங்ஹ்கநீலா நிராலோகா தக்ஸ்நிக்தா லிங்கநாஶதஃ| தஷ்டிஃ பித்தேந ஹ்ரஸ்வாக்யா ஸா ஹ்ரஸ்வாஹ்ரஸ்வதர்ஶிநீ| பவேத் பித்தவிதக்தாக்யா பீதா பீதாபதர்ஶநா||௭||
पित्तजे तिमिरे विद्युत्खद्योतदीपितम्| शिखितित्तिरिपत्राभं प्रायो नीलञ्च पश्यति| काचे दृक्कांस्यनीलाभा तादृगेव च पश्यति| अर्केन्दुपरिवेषाग्निमरीचीन्द्रधनूंषि च| बृङ्ह्गनीला निरालोका दृक्स्निग्धा लिङ्गनाशतः| दृष्टिः पित्तेन ह्रस्वाख्या सा ह्रस्वाह्रस्वदर्शिनी| भवेत् पित्तविदग्धाक्या पीता पीताभदर्शना||७||
🔊 Audio coming soon
பித்தஜே திமிரே ஸதஸத்வா ரூபஂ வித்யுத்தீபிதத்வாதியுக்தஂ பஶ்யதி| கத்யோதோ பாஸ்வாந் கீடஃ| தஸ்மிந்நுபேக்ஷயா காசீபூதே காஂஸ்யநீலாபா தக்பவதி| தாதகேவ ச ரூபஂ பஶ்யத்யர்கேந்துபரிவேஷாதிகஂ வாऽஸதேவ பஶ்யதி| பரிவேஷோ மண்டலமக்நிமரீச்யோ ரஶ்மயஃ| தஸ்மிந் பித்தகாச உபேக்ஷிதே லிங்கநாஶீபூதே தக்பங்கவத்ப்ரமரவந்நீலா ஸ்நிக்தா ச பவதி| தத்ரைவ தஷ்டிர்யா மஹதபி ரூபஂ ஹ்ரஸ்வஂ பஶ்யதி ஸா நாம்நா ஹ்ரஸ்வா பவதி| தத்ரைவ பீதவர்ணேந தஷ்டிஃ பீதாபரூபதர்ஶநா ச நாம்நா பித்தவிதக்தா பவதி| இதி பைத்திகாநாஂ திமிராதீநாஂ லக்ஷணம்|| ௭||
Adhikarana kaphajatimiralakShaNam (8) · Śloka 8
கபேந திமிரே ப்ராயஃ ஸ்நிக்தஂ ஶ்வேதஞ்ச பஶ்யதி| ஶங்கேந்துகுந்தகுஸுமைஃ குமுதைரிவ சாசிதம்| காசே து நிஷ்ப்ரபேந்த்வர்கப்ரதீபாத்யைரிவாசிதம்| ஸிதாபாஸா ச தஷ்டிஃ ஸ்யால்லிங்கநாஶே து தஶ்யதே| மூர்த்தஃ கபோ தஷ்டிகதஃ ஸ்நிக்தோ தர்ஶநநாஶநஃ| பிந்துர்ஜலஸ்யேவ சலஃ பத்மிநீபுடஸஂஶ்ரிதஃ| உஷ்ணே ஸங்கோசமாயாதி சாயாயாஂ பரிஸர்பதி| ஶங்ககுந்தேந்துகுமுதஸ்படிகோபமஶுக்லிமா||௮||
कफेन तिमिरे प्रायः स्निग्धं श्वेतञ्च पश्यति| शङ्खेन्दुकुन्दकुसुमैः कुमुदैरिव चाचितम्| काचे तु निष्प्रभेन्द्वर्कप्रदीपाद्यैरिवाचितम्| सिताभासा च दृष्टिः स्याल्लिङ्गनाशे तु दृश्यते| मूर्त्तः कफो दृष्टिगतः स्निग्धो दर्शननाशनः| बिन्दुर्जलस्येव चलः पद्मिनीपुटसंश्रितः| उष्णे सङ्कोचमायाति छायायां परिसर्पति| शङ्खकुन्देन्दुकुमुदस्फटिकोपमशुक्लिमा||८||
🔊 Audio coming soon
க்பேந திமிரே ப்ராயஃ ஸர்வஂ ஸ்நிக்தஂ ஶ்வேதஶ்ச பஶ்யதி| ஶங்காதிபிரிவ சாசிதஂ ரூபஂ பஶ்யதி| தஸ்மிந்நேவோபேக்ஷயா கபகாசீபூதே நிஷ்ப்ரபா தகிந்த்வாத்யைராசிதமிவ ரூபஂ பஶ்யதி| தத்ர ச ஸிதாபாஸா தஷ்டிஃ ஸ்யாத்| தஸ்மிஂஸ்தூபேக்ஷயா கபலிங்கநாஶீபூதே மூர்த்த ஏவ கபஃ ஸ்நிக்தத்வாதிகுணோ தஷ்டிகதோ லக்ஷ்யதே| ஸ ததாவிதோ தஷ்டிகப உஷ்ணே ஆதபே ஸங்கோசமாயாதி சாயாயாந்து ஶங்காத்யுபமஶுக்லிமா பரிஸர்பதி விஸ்தீர்யதே| இதி கபஜதிமிராதீநாஂ ரூபம்|| ௮||
Adhikarana raktajatimiralakShaNam (9) · Śloka 9
ரக்தேந திமிரே ரக்தஂ தமோபூதஞ்சு பஶ்யதி| காசேந ரக்தா கஷ்ணா வா தஷ்டிஸ்தாதக்ச பஶ்யதி| லிங்கநாஶேऽபி தக் தாதங்நிஷ்ப்ரபா ஹததர்ஶநா||௯||
रक्तेन तिमिरे रक्तं तमोभूतञ्चु पश्यति| काचेन रक्ता कृष्णा वा दृष्टिस्तादृक्च पश्यति| लिङ्गनाशेऽपि दृक् तादृङ्निष्प्रभा हतदर्शना||९||
🔊 Audio coming soon
ரக்தேந திமிரே| ஸுபோதம்| தஸ்மிந்நேவோபேக்ஷயா ரக்தகாசீபூதே ரக்தா வா கஷ்ணா வா தஷ்டிஃ ஸ்யாத்| தாதகேவ ரக்தஂ கஷ்ணஂ வா பஶ்யதி| ததுபேக்ஷயா ரக்தலிங்கநாஶே தக் தாஂதகிதி காசஸமா ரக்தா கஷ்ணா வா||௯||
Adhikarana saMsargasannipAtatimiralakShaNam (10) · Śloka 10
ஸஂஸர்கஸந்நிபாதேஷு வித்யாத் ஸங்கீர்ணலக்ஷணாந்| திமிராதீநகஸ்மாச்ச தைஃ ஸ்யாத்வ்யக்தாகுலேக்ஷணஃ| திமிரே ஶேஷயோர்தஷ்டௌ சித்ரௌ ராகஃ ப்ரஜாயதே||௧௦||
संसर्गसन्निपातेषु विद्यात् सङ्कीर्णलक्षणान्| तिमिरादीनकस्माच्च तैः स्याद्व्यक्ताकुलेक्षणः| तिमिरे शेषयोर्दृष्टौ चित्रौ रागः प्रजायते||१०||
🔊 Audio coming soon
ஸஂஸர்கேஷு த்ரிஷு ஸந்நிபாதே சைகஸ்மிந்நுக்தலக்ஷணஸங்கீர்ணாந்யதா ஸஂஸர்கஂ திமிராதீந் வித்யாத்|ஸஂஸர்கஸந்நிபாதயோஶ்சைகத்வாத்விவக்ஷிதபேதத்வம்| தேந ஸஂஸர்கஜஂ திமிரஂ ஸஂஸர்கஜஃ காசஃ ஸஂஸர்கஜோ லிங்கநாஶஃ| ததா ஸந்நிபாதஜஂ திமிரஂ ஸந்நிபாதஜஃ காசஃ ஸந்நிபாதஜோ லிங்கநாஶஃ| தைஶ்ச ஸஂஸர்கஸந்நிபாதைஸ்திமிரே அகஸ்மாதகாரணஂ கதாசித் வ்யக்தேக்ஷணஃ புருஷஃ ஸ்யாத் கதாசிதாகுலேக்ஷணஃ| ஶேஷயோஃ காசலிங்கநாஶயோஸ்தைர்தஷ்டௌ சித்ரோऽநேகப்ரகாரோ ராகோ ஜாயதே| (நந்வேவஂ ஸஂஸர்கநாநாத்வே விவக்ஷிதே நிர்திஷ்டஸ்ஸப்தவிஂஶதிரித்யுக்திரக்ரேऽநுபபந்நேத்யத ஆஹ-ஸஂஸர்கேதி| அயஂ பாவஃ-யதா ஸந்நிபாதாநாஂ நாநாத்வேऽபி ஸந்நிபாதத்வேநைகத்வஂ ததா ஸஂஸர்காணாமபி ஸஂஸர்கத்வேநைகத்வஂ விவக்ஷிதம்| ஏவச்ச திமிராதீநாஂ விவக்ஷிதவிபாகஃ ஸங்கச்சத இதி||௧௦||
Adhikarana nakulAndhyam (11) · Śloka 11
த்யோததே நகுலஸ்யேவ யஸ்ய தங் நிசிதா மலைஃ| நகுலாந்தஸ்ஸ தத்ராஹ்நி சித்ரஂ பஶ்யதி நோ நிஶி||௧௧||
द्योतते नकुलस्येव यस्य दृङ् निचिता मलैः| नकुलान्धस्स तत्राह्नि चित्रं पश्यति नो निशि||११||
🔊 Audio coming soon
யஸ்ய தக்தஷ்டிமண்டலஂ மலைர்வாதாதிபிர்நிசிதா நகுலஸ்யேவ த்யோததே தீப்தா பவதி ஸ புருஷோ நகுலாந்த உச்யதே| ஸ சாஹ்நி திவஸே சித்ரஂ நாநாரூபஂ பஶ்யதி நிஶி து நைவ பஶ்யதி|| ௧௧||
Adhikarana doShAndhyam ( rAtryandham ) (12) · Śloka 12
அர்கேஸ்தமஸ்தகந்யஸ்தகபஸ்தௌ ஸ்தம்பமாகதாஃ| ஸ்தகயந்தி தஶஂ தோஷா தோஷாந்தஃ ஸகதோபரஃ| திவாகரகரஸ்பஷ்டா ப்ரஷ்டா தஷ்டிபதாந்மலாஃ| விலீநலீநா யச்சந்தி வ்யக்தமத்ராஹ்நிதர்ஶநம்||௧௨||
अर्केस्तमस्तकन्यस्तगभस्तौ स्तम्भमागताः| स्थगयन्ति दृशं दोषा दोषान्धः सगदोपरः| दिवाकरकरस्पृष्टा भ्रष्टा दृष्टिपथान्मलाः| विलीनलीना यच्छन्ति व्यक्तमत्राह्निदर्शनम्||१२||
🔊 Audio coming soon
ஸ்தம்பமாகதா தோஷா தஶஂ ஸ்தாகயந்தி| கதேத்யாஹ-அர்கே பகவதி திக்மரஶ்மாவஸ்தமஸ்தகந்யஸ்தகபஸ்தௌ| அஸ்தோ நாம பர்வதஸ்தஸ்ய மஸ்தகே ஶிகரே ந்யஸ்தா க்ஷிப்தா கபஸ்தயோ மரீசயோ யேந தஸ்மிந்| அநேந திநாபகமஃ ப்ரதர்ஶிதஃ| அயமேவம்பூதோ கதோ நாம்நா தோஷாந்தஃ| தோஷா ராத்ரிஃ| அபர இதி ஸர்வதோஷஜஸாம்யேந நகுலாந்தாபேக்ஷயா| அத்ர ச தோஷாந்தே தோஷாஃ அஹ்நி வ்யக்தஂ ஸ்புடஂ தர்ஶநஂ யச்சந்தி தததி| கிம்பூதா ஆஹ-திவாகரஸ்ய ஸூர்யஸ்ய கரை ரஶ்மிபிஃ ஸ்பஷ்டா அத-ஏவ ச தஷ்டிபதாத் ப்ரஷ்டா விலீநாஃ க்வாபி ச லீநாஶ்ச|| ௧௨||
Adhikarana uShNavidagdhadRuShTiH (13) · Śloka 13
உஷ்ணதப்தஸ்ய ஸஹஸா ஶீதவாரிநிமஜ்ஜநாத்| த்ரிதோஷரக்தஸம்பக்தோ யாத்யூஷ்மோர்த்வஂ ததோऽக்ஷிணீ| தாஹோஷே மலிநஂ ஶுக்லமஹந்யாவிலதர்ஶநம்| ராத்ராவாந்த்யஂ ச ஜாயேத விதக்தோஷ்ணேந ஸா ஸ்மதா||௧௩||
उष्णतप्तस्य सहसा शीतवारिनिमज्जनात्| त्रिदोषरक्तसम्पृक्तो यात्यूष्मोर्ध्वं ततोऽक्षिणी| दाहोषे मलिनं शुक्लमहन्याविलदर्शनम्| रात्रावान्ध्यं च जायेत विदग्धोष्णेन सा स्मृता||१३||
🔊 Audio coming soon
உஷ்ணேநாதபாதிநா தப்தஸ்ய யச்சீதவாரிநிமஜ்ஜநஂ ததோ ஹேதோஸ்த்ரிபிர்தோஷை ரக்தசதுர்தைஸ்ஸஂஸஷ்டோ தேஹோஷ்மோர்த்வஂ ஶிரோ யாதி ததஸ்தஸ்மிந்யாதே அக்ஷிணி நேத்ரே தாஹாதிகஂ ஜாயதே| ஸா தஷ்டிர்நாம்நோஷ்ணவிதக்தோச்யதே||௧௩||
Adhikarana vidagdhAmladRuShTiH (14) · Śloka 14
பஶமம்லாஶநாத்தோஷைஃ ஸாஸ்த்ரைர்யா தஷ்டிராசிதா| ஸக்லேதகண்டூஃ கலுஷா விதக்தாம்லேந ஸா ஸ்மதா||௧௪||
भृशमम्लाशनाद्दोषैः सास्त्रैर्या दृष्टिराचिता| सक्लेदकण्डूः कलुषा विदग्धाम्लेन सा स्मृता||१४||
🔊 Audio coming soon
அத்யர்தாம்லாஶநாத்தேதோஸ்ஸரக்தைர்வாதாதிபிர்யா தஷ்டிராசிதா தத ஏவ ச ஸக்லேதாதிகா ஸாऽம்லவிதக்தேதி நாம்நா ஸ்மதா ஆசார்யைஃ|| ௧௪||
Adhikarana dhUmaraH (15) · Śloka 15
ஶோகஜ்வரஶிரோரோகஸந்தப்தஸ்யாநிலாதயஃ| தூமாவிலாஂ தூமதஶஂ தஶஂ குர்யுஃ ஸ தூமரஃ||௧௫||
शोकज्वरशिरोरोगसन्तप्तस्यानिलादयः| धूमाविलां धूमदृशं दृशं कुर्युः स धूमरः||१५||
🔊 Audio coming soon
ஶோகாதிஸந்தப்தஸ்யாநிலாதயோ தூமாவிலாஂ தஶஂ குர்யுஃ| ஸா ச தூமஂ பஶ்யதீதி தூமதக்| தஸ்மாத் ஸ ரோகோ நாம்நா தூமரஃ||௧௫||
Adhikarana aupasargikaH (AgantukaH), li~gganAshaH (16) · Śloka 16
ஸஹஸைவால்பஸத்த்வஸ்ய பஶ்யதோ ரூபமத்புதம்| பாஸ்வரஂ பாஸ்கராதி வா வாதாத்யா நயநாஶ்ரிதாஃ| குர்வந்தி தேஜஃ ஸஂஶோஷ்ய தஷ்டிஂ முஷிததர்ஶநாம்| வைடூர்யவர்ணாஂ ஸ்திமிதாஂ ப்ரகதிஸ்தமிவாவ்யதாம்| ஔபஸர்கிக இத்யேஷ லிங்கநாஶஃ............||௧௬||
सहसैवाल्पसत्त्वस्य पश्यतो रूपमद्भुतम्| भास्वरं भास्करादि वा वाताद्या नयनाश्रिताः| कुर्वन्ति तेजः संशोष्य दृष्टिं मुषितदर्शनाम्| वैडूर्यवर्णां स्तिमितां प्रकृतिस्थमिवाव्यथाम्| औपसर्गिक इत्येष लिङ्गनाशः............||१६||
🔊 Audio coming soon
அல்பஸத்த்வஸ்ய புஂஸஃ ஸஹஸா ஜடித்யேவாத்புதாமாஶ்சர்யஜநநஂ ரூபஂ பஶ்யதோ பாஸ்கராதேர்வா ரூபஂ பாஸ்வரஂ தேஜஸ்வி பஶ்யதோ வாதாத்ய நயநமாஶ்ரிதாஸ்தத்ஸ்தஂ தர்ஶகஂ தேஜஃ ஸஂஶோஷ்ய முஷிததர்ஶநாஂ ஹததர்ஶநஶக்திஂ தஷ்டிஂ குர்யுஃ| வைடூர்யவர்ணாதிகஂ தஷ்டிவிஶேஷணம்| அயஂ ரோக ஔபஸர்கிக ஆகந்துகோ லிங்கநாஶ உச்யதே|| ௧௬||
Adhikarana dRuShTirogANAM sAdhyAsAdhyatA (17-15) · Śloka 15
..............................அத்ர வர்ஜயேத்| விநா கபால்லிங்கநாஶாந் கம்பீராஂ ஹ்ரஸ்வஜாமபி| ஷட் காசா நகுலாந்தஶ்ச யாப்யாஃ ஶேஷாஂஸ்து ஸாதயேத்| த்வாதஶேதி கதா தஷ்டௌ நிர்திஷ்டாஃ ஸப்தவிஂஶதிஃ||௧௭|| இதி வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்படஸ்ய கதாவஷ்டாங்கஸஂக்ரஹஸஂஹிதாயாமுத்தரதந்த்ரே தஷ்டிரோகவிஜ்ஞாநீயோ நாம பஞ்சதஶோऽத்யாயஃ||௧௫||
..............................अत्र वर्जयेत्| विना कफाल्लिङ्गनाशान् गम्भीरां ह्रस्वजामपि| षट् काचा नकुलान्धश्च याप्याः शेषांस्तु साधयेत्| द्वादशेति गदा दृष्टौ निर्दिष्टाः सप्तविंशतिः||१७|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे दृष्टिरोगविज्ञानीयो नाम पञ्चदशोऽध्यायः||१५||
🔊 Audio coming soon
உபஸஂஹரந்நாஹ-அத்ரேதி| அத்ர தஷ்டிரோகேஷு கபாத்விநா கபஜஂ லிங்கநாஶஂ வர்ஜயித்வா ஶேஷாந் லிங்கநாஶாந் வாதபித்தரக்தஸஂஸர்கஸந்நிபாதோபஸர்கஜாந் ஷட் வர்ஜயேதஸாத்யத்வாத்| கம்பீராமபி தஷ்டிஂ வர்ஜயேத்| ஹ்ரஸ்வஜாமப்யேவமஷ்டௌ வர்ஜ்யாஃ| ஷட் காசா வாதபித்தகபரக்தஸஂஸர்கஸந்நிபாதஜா நகுலாந்தஶ்சேதி ஸப்தயாப்யாஃ| ஏவஂ பூர்வைரேகீகதாஃ பஞ்சதஶ| ஶேஷாணி து த்வாதஶ வாதபித்தகபரக்தஸஂஸர்கஸந்நிபாதஜாநி ஷட் திமிராணி பித்தவிதக்தாஂ கபலிங்கநாஶதோஷாந்த்யாம்லவிதக்தோஷ்ணவிதக்தாதூமர இதி ஸாதயேச்சிகித்ஸேதித்யநேந ப்ரகாரேண ஸப்தவிஂஶதிர்கதா தஷ்டாவுக்தாஃ| ஶுக்லந்து யத்யபி தஷ்டௌ பவதி ததாऽப்யஸிதமூலத்வாத்தத்ரைவோக்தமிதி|| ௧௭|| இதி ஶ்ரீமந்மஹாமஹோபாத்யாயேந்துவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஸஂக்ரஹவ்யாக்யாயாஂ ஶஶிலேகாயாமுத்தரதந்த்ரே பஞ்சதஶோऽத்யாயஃ|