Adhikarana atha guhyarogapratiShedho nAmaikonacatvAriMsho~adhyAyaH, pratij~jA (1) · Śloka 1
ਅਥਾਤੋ ਗੁਹ੍ਯਰੋਗਪ੍ਰਤਿਸੇਧਂ ਨਾਮਾਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ||੧||
अथातो गुह्यरोगप्रतिषेधं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
ਉਕ੍ਤਕ੍ਰਮੇਣੈਵ ਗੁਹ੍ਯੋਰੋਗਾਣਾਂ ਪ੍ਰਤਿਸੇਧਂ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਯਿਤੁਮਧ੍ਯਾਯ ਆਰਭ੍ਯਤੇ| ਅਥੇਤ੍ਯਾਦਿ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍| ਗੁਹ੍ਯਰੋਗਾਣਾਂ ਪ੍ਰਤਿਸੇਧਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਮ੍|| ੧||
Adhikarana apadaMshAnAM cikitsAkramaH (2) · Śloka 2
ਅਪਦਂਸ਼ੇਸੂਤ੍ਪਨ੍ਨਮਾਤ੍ਰੇਸੁ ਪਾਕਪਰਿਹਾਰਾਰ੍ਥਂ ਮੇਢ੍ਰਮਧ੍ਯੇ ਸਿਰਾਂ ਵਿਧ੍ਯੇਤ੍| ਉਭਯਤਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਵਿਧਿਵਦ੍ਦੋਸਾਨਪਹਰੇਦ੍ਵਿਸ਼ੇਸਤੋ ਵਿਰੇਚਨੇਨ| ਤਦ ਯੋਗ੍ਯਸ੍ਯ ਤ੍ਵਤ੍ਯੁਚ੍ਛ੍ਰਿਤਾਨਾਸ੍ਥਾਪਨੇਨ| ਯਥਾਦੋਸਂ ਚਾਲੇਪਸੇਕਾਦੀਨਵਿਰਤਂ ਵਿਦਧ੍ਯਾਤ੍| ਏਵਂ ਸਦ੍ਯ ਏਵ ਰੁਕ੍ਤੋਦਸ਼ੋਫਰਾਗਸਂਰਮ੍ਭਾ ਨਿਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ| ਪਕ੍ਵੇਸੁ ਤੁ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਮਵਚਾਰਯੇਤ੍| ਸਘਤਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸ਼ਰ੍ਕਰੇਣ ਤਿਲ ਕਲ੍ਕੇਨਾਲੇਪਯੇਤ੍||੨||
अपदंशेषूत्पन्नमात्रेषु पाकपरिहारार्थं मेढ्रमध्ये सिरां विध्येत्| उभयतश्चास्य विधिवद्दोषानपहरेद्विशेषतो विरेचनेन| तद योग्यस्य त्वत्युच्छ्रितानास्थापनेन| यथादोषं चालेपसेकादीनविरतं विदध्यात्| एवं सद्य एव रुक्तोदशोफरागसंरम्भा निवर्तन्ते| पक्वेषु तु शस्त्रमवचारयेत्| सघृतक्षौद्रशर्करेण तिल कल्केनालेपयेत्||२||
🔊 Audio coming soon
ਤਤ੍ਰ ਪੂਰ੍ਵਮਪਦਂਸ਼ਾਨਾਂ ਸਾਮਾਨ੍ਯਚਿਕਿਤ੍ਸਾਮਾਹ-ਅਪਦਂਸ਼ੇਸ੍ਵਿਤਿ| ਬਹੁਵਚਨਂ ਵਿਸ਼ੇਸਾਨਪੇਕ੍ਸਯਾ ਸਾਧਾਰਣਚਿਕਿਤ੍ਸਾਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨਾਰ੍ਥਮ੍| ਸੁਬੋਧਮ੍| ਉਭਯਤ ਊਰ੍ਧ੍ਵਮਧਸ਼੍ਚ| ਤਦਯੋਗ੍ਯਸ੍ਯਾਲ੍ਪਾਗ੍ਨ੍ਯਾਦੇਃ| ਅਤ੍ਯੁਚ੍ਛ੍ਰਿਤਾਨਿਤ੍ਯੁਪਦਂਸ਼ਵਿਸ਼ੇਸਣਮ੍| (ਉਤ੍ਪਨ੍ਨਮਾਤ੍ਰੇਸ੍ਵਚਿਤਕਾਲਜਨਿਤੇਸ੍ਪਦਂਸ਼ਾਖ੍ਯੇਸੁ ਗੁਹ੍ਯਰੋਗੇਸੁ ਪਾਕਪਰਿਹਾਰਾਰ੍ਥਂ ਮੇਢ੍ਰਮਧ੍ਯੇ ਮੇਢ੍ਰਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯਭਾਗੇ ਨ ਤੁ ਮੂਲੇਗ੍ਰੇ ਵਾ ਉਪਰ੍ਯਵੇਧ੍ਯਸਿਰਾਸਙ੍ਕਰੇਣ ਵੇਧ੍ਯਸਿਰਾਯਾ ਦੁਰ੍ਜ੍ਞੇਯਤ੍ਵਾਦਧੋਭਾਗੇ ਸੀਵਨੀਂ ਵਰ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਤ ਇਤਿ ਚ ਮਨ੍ਤਵ੍ਯਮ੍| ਪੂਰ੍ਵਂ ਸਿਰਾਵੇਧੇ ਨਿਵਤ੍ਤਾਪਦਂਸ਼ਸ਼ੁਕ੍ਰਵ੍ਯਾਪਤ੍ਸੁ ਮੇਢ੍ਰ ਇਤ੍ਯੇਤਾਵਨ੍ਮਾਤ੍ਰਕਥਨੇਨ ਸ੍ਥਾਨਵਿਸ਼ੇਸਸ੍ਯਾਨਿਰ੍ਦੇਸ਼ਾਦਤ੍ਰ ਮਧ੍ਯ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਮ੍| ਉਤ੍ਪਨ੍ਨਮਾਤ੍ਰੇਸ੍ਵਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚਿਰੋਤ੍ਥਿਤੇਪ੍ਯਤਿਪ੍ਰਵਦ੍ਧੇਨ ਸ਼ੋਫੇਨ ਸਿਰਾਨ੍ਤਰ੍ਧਾਨਾਦਵੇਧ੍ਯਤਯਾ ਅਨਪਾਯਿਭਿਰ੍ਜਲੌਕੋਭਿਰ੍ਦੁਸ੍ਟਾਸ੍ਰਵਿਸ੍ਰਾਵਣਂ ਕਾਰ੍ਯਮਿਤਿ ਚ ਦ੍ਯੋਤ੍ਯਤੇ| ਸੌਸ਼੍ਰੁਤੇਪ੍ਯੁਕ੍ਤਮ੍ ਉਪਦਂਸ਼ੇਸੁ ਸਾਧ੍ਯੇਸੁ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਵਿਨ੍ਨਸ੍ਯ ਦੇਹਿਨਃ| ਮੇਢ੍ਰਮਧ੍ਯੇ ਸਿਰਾਂ ਵਿਧ੍ਯੇਤ੍ ਪਾਤਯੇਦ੍ਵਾ ਜਲੌਕਸਃ|| ਇਤਿ)| ਯਥਾਦੋਸਮਿਤ੍ਯੁਚ੍ਛ੍ਰਿਤਦੋਸਾਨਤਿਕ੍ਰਮੇਣ| (ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਪਾਕਸ੍ਯ ਕ੍ਰਿਯਾਮਾਹ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਮਵਚਾਰਯੇਦ੍ਯਥਾਯੋਗ੍ਯਂ ਪਾਟਨਾਦਿਕਂ ਕਰ੍ਤੁਮ੍| (ਪਕ੍ਵੇਸੁ ਪਾਕਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇਸੁ ਸਤ੍ਸੁ ਤੁਸ਼ਬ੍ਦੇਨਾਸ਼ੁ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਵਚਾਰ੍ਯਤਾਸ੍ਯ ਦੁਸ੍ਕਰਤ੍ਵਂ ਚ ਦ੍ਯੋਤ੍ਯਤੇ| ਉਕ੍ਤਂ ਚ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤਰੇ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣੋਪਾਚਰੇਚ੍ਚਾਪਿ ਪਾਕਮਾਗਤਮਾਸ਼ੁ ਵੈ|| ਇਤਿ)|| ੨||
Adhikarana apadaMsheShu sAmAnyacikitsA (3) · Śloka 3
ਜਮ੍ਬ੍ਵਾਮ੍ਰਸੁਮਨੋਨੀਪਸ਼੍ਵੇਤਕਾਮ੍ਬੋਜਿਕਾਙ੍ਕੁਰਾਨ੍| ਸਲ੍ਲਕੀਬਦੀਬਿਲ੍ਵਪਲਾਸ਼ਤਿਨਿਸ਼ੋਦ੍ਭਵਾਃ| ਤ੍ਵਚਃ ਕ੍ਸੀਰਿਦ੍ਰੁਮਾਣਾਞ੍ਚ ਤ੍ਰਿਫਲਾਂ ਚ ਪਚੇਜ੍ਜਲੇ| ਸ ਕ੍ਵਾਥਃ ਕ੍ਸਾਲਨਂ ਤੇਨ ਪਕ੍ਵਂ ਤੈਲਞ੍ਚ ਰੋਪਣਮ੍| ਗੋਜੀਵਿਡਙ੍ਗਮਧੁਕਸਰ੍ਵਗਨ੍ਧੈਸ਼੍ਚ ਪੇਸਿਤੈਃ| ਤੁਤ੍ਥਗੈਰਿਕਲੋਧ੍ਰੈਲਾਮਨੋਹ੍ਵਾਲਰਸਾਞ੍ਜਨੈਃ| ਹਰੇਣੁਪੁਸ੍ਪਕਾਸੀਸਸੌਰਾਸ੍ਟ੍ਰੀਲਵਣੋਤ੍ਤਮੈਃ| ਲੇਪਃ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਦ੍ਰੁਤੈਃ ਸੂਕ੍ਸ੍ਮੈਰਪਦਂਸ਼ਵ੍ਰਣਾਪਹਃ| ਦਾਰ੍ਵੀਤ੍ਵਕ੍ਸ਼ਙ੍ਖਤਾਰ੍ਕ੍ਸ੍ਯੋਤ੍ਥਲਾਕ੍ਸਾਗੋਕ੍ਸੀਰਵਿਡ੍ਰਸਃ| ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਤੈਲਸਰ੍ਪਿਰ੍ਭਿਰ੍ਲੇਪਃ ਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠੋ ਵ੍ਰਣੇਥਵਾ| ਲਾਕ੍ਸਾਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਤਸੀਕ੍ਸੌਦ੍ਰਃ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸ਼ੈਲੇਯਤਾਰ੍ਕ੍ਸ੍ਯਜੈਃ| ਕਪਾਲੇ ਤ੍ਰਿਫਲਾਦਗ੍ਧਾ ਸਘਤਾ ਰੋਪਣੀ ਪਰਮ੍| ਸਾਮਾਨ੍ਯਂ ਸਾਧਨਮਿਦਂ...........................||੩||
जम्ब्वाम्रसुमनोनीपश्वेतकाम्बोजिकाङ्कुरान्| सल्लकीबदीबिल्वपलाशतिनिशोद्भवाः| त्वचः क्षीरिद्रुमाणाञ्च त्रिफलां च पचेज्जले| स क्वाथः क्षालनं तेन पक्वं तैलञ्च रोपणम्| गोजीविडङ्गमधुकसर्वगन्धैश्च पेषितैः| तुत्थगैरिकलोध्रैलामनोह्वालरसाञ्जनैः| हरेणुपुष्पकासीससौराष्ट्रीलवणोत्तमैः| लेपः क्षौद्रद्रुतैः सूक्ष्मैरपदंशव्रणापहः| दार्वीत्वक्शङ्खतार्क्ष्योत्थलाक्षागोक्षीरविड्रसः| सक्षौद्रतैलसर्पिर्भिर्लेपः श्रेष्ठो व्रणेऽथवा| लाक्षाद्राक्षातसीक्षौद्रः क्षौद्रशैलेयतार्क्ष्यजैः| कपाले त्रिफलाऽदग्धा सघृता रोपणी परम्| सामान्यं साधनमिदं...........................||३||
🔊 Audio coming soon
ਕ੍ਸਾਲਨਾਰ੍ਥਂ ਤੈਲਪਚਨਾਰ੍ਥਂ ਚ ਕ੍ਵਾਥਮਾਹ-ਜਮ੍ਬ੍ਵਾਦ੍ਯਙ੍ਕੁਰਾਨ੍ ਸਲ੍ਲਕ੍ਯਾਦੀਨਾਂ ਕ੍ਸੀਰਿਦ੍ਰੁਮਾਣਾਂ ਚ ਤ੍ਵਚਃ ਤ੍ਰਿਫਲਾਂ ਚ ਜਲੇ ਪਚੇਤ੍| ਸ ਕ੍ਵਾਥਃ ਕ੍ਸਾਲਨਂ ਤੇਨੈਵ ਚ ਕ੍ਵਾਥੇਨ ਗੋਜ੍ਯਾਦਿਭਿਸ਼੍ਚ ਪੇਸਿਤੈਃ ਪਕ੍ਵਂ ਤੈਲਂ ਰੋਪਣਮ੍| ਨੀਪੋ ਭੂਮਿਕਦਮ੍ਬਃ| ਸ਼੍ਵੇਤਕਾਮ੍ਬੋਜਿਕਾਖ੍ਯਃ ਸ਼੍ਵੇਤਪਾਕੀ ਸ਼ਿਖਣ੍ਡਿਕਾ ਚ| ਸਲ੍ਲਕ੍ਯਾਦ੍ਯੁਦ੍ਭਵਾਸ੍ਤ੍ਵਚਃ ਕ੍ਸੀਰਿਦ੍ਰੁਮਾਣਾਞ੍ਚ ਵਟਾਦੀਨਾਂ ਤ੍ਵਚ ਏਵ| (ਚਤੁਰ੍ਗੁਣੇ ਜਲੇ ਪਚੇਤ੍| ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਂਸ਼ਾਵਸ਼ਿਸ੍ਟਃ ਸ ਕ੍ਵਾਥਃ ਕ੍ਸਾਲਨਂ ਵ੍ਰਣਪ੍ਰਕ੍ਸਾਲਨਾਯ ਹਿਤਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਤੇਨ ਕਸਾਯੇਣ ਪਕ੍ਵਂ ਪਾਚਿਤਂ ਤੈਲਂ ਵ੍ਰਣਰੋਪਣਂ ਚ) ਗੋਜੀ ਗੋਜਿਹ੍ਵਾ| ਤੁਤ੍ਥਾਦਿਭਿਃ ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਪਿਸ੍ਟੈਃ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਦ੍ਰੁਤੈਰ੍ਲੇਪੋਪਦਂਸ਼ਵ੍ਰਣਾਪਹਃ| (ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਦ੍ਰੁਤੈਃ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰੇਣ ਦ੍ਰਵਤ੍ਵਮਾਪਾਦਿਤੈਃ ਸੂਕ੍ਸ੍ਮੈਃ ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਰਜੀਕਤੈਃ ਤੁਤ੍ਥਾਦਿਭਿਰ੍ਹਰੇਵਣ੍ਵਾਦਿਭਿਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਲੇਪ ਅਪਦਂਸ਼ਵ੍ਰਣਰੋਪਣਃ| 'ਸੌਰਾਸ੍ਟ੍ਰੀ ਤੁਵਰਮਤ੍ਤਿਕਾ| ਪੁਸ੍ਪਂ ਪੁਸ੍ਪਾਞ੍ਜਨਮ੍' ਇਤਿ ਪ੍ਰਬਨ੍ਧਸਂਗ੍ਰਹੇ)| ਦਾਰ੍ਵੀਤ੍ਵਗਾਦਿਭਿਰ੍ਲੇਪੋ ਵ੍ਰਣੇ ਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠਃ| ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ੍ਯੋਤ੍ਥਂ ਰਸਾਞ੍ਜਨਮ੍, ਗੋਃ ਕ੍ਸੀਰਮ੍, ਵਿਡ੍ਰਸਂ ਚ ਤਸ੍ਯਾ ਏਵ| ਅਥਵਾ ਲਾਕ੍ਸਾਦਿਭਿਃ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਾਨ੍ਤੈਰ੍ਲੇਪਃ| ਅਥਵਾ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਾਦਿਭਿਰ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯਜਾਤੈਃ| ਰੋਪਣਦ੍ਰਵ੍ਯਵਿਸ਼ੇਸਮਾਹ-ਤ੍ਰਿਫਲਾਯਾਃ ਕਪਾਲ ਏਵ ਦਾਹੋ ਵਿਵਕ੍ਸਿਤਃ| (ਅਦਗ੍ਧਾ ਅਨ੍ਤਰ੍ਧੂਮਂ ਵਿਪਾਚਿਤਾ ਸਘਤਾ ਘਤੋਪੇਤਾ ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਪਰਮਤਿਸ਼ਯੇਨ ਰੋਪਣਂ ਪ੍ਰਲੇਪਾਦ੍ ਵ੍ਰਣਰੋਪਣਮ੍| ਰੋਪਣਂ ਪਰਮਿਤਿ ਪਾਠਃ)| ਇਦਂ ਸਰ੍ਵਾਪਦਂਸ਼ਾਨਾਮਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਸਾਧਨਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਮ੍| (ਇਦਮਨਨ੍ਤਰੋਕ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਕਰ੍ਮਸਾਮਾਨ੍ਯਂ ਸਾਧਨਂ ਸਰ੍ਵੇਸਾਮਪਦਂਸ਼ਾਨਾਂ ਸਾਮਾਨ੍ਯਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਮ੍)|| ੩||
Adhikarana vAtikApadaMshaicikitsA (4) · Śloka 4
............................ਵਾਤਿਕਂ ਤੁ ਪ੍ਰਲੇਪਯੇਤ੍| ਅਪਕ੍ਵਂ ਕੁਸ੍ਠਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਸੁਰਦਾਰੁਪੁਨਰ੍ਨਵੈਃ| ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੋਸ੍ਣੈਰ੍ਲੋਹਸਰਲਰਾਸ੍ਨਾਪੁਣ੍ਡ੍ਰਾਹ੍ਵਸਂਯੁਤੈਃ| ਅਥਵਾ ਨਿਚੁਲੈਰਣ੍ਡਬੀਜਗੋਧੂਮਚਿਕ੍ਕਸੈਃ||੪||
............................वातिकं तु प्रलेपयेत्| अपक्वं कुष्ठयष्ट्याह्वसुरदारुपुनर्नवैः| स्निग्धोष्णैर्लोहसरलरास्नापुण्ड्राह्वसंयुतैः| अथवा निचुलैरण्डबीजगोधूमचिक्कसैः||४||
🔊 Audio coming soon
ਵਾਤਿਕਂ ਤ੍ਵਪਦਂਸ਼ਮਪਕ੍ਵਂ ਕੁਸ੍ਠਾਦਿਭਿਰ੍ਲੋਹਾਦਿਯੁਤੈਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੋਸ੍ਣੈਃ ਪ੍ਰਲੇਪਯੇਤ੍| ਅਥਵਾ ਨਿਚੁਲਾਦਿਭਿਃ| (ਲੋਹਮਗਰੁਃ| ਚਿਕ੍ਕਸਂ ਯਵਚੂਰ੍ਣਮ੍)|| ੪||
Adhikarana paittikApadaMshacikitsA (5) · Śloka 5
ਗੈਰਿਕਾਞ੍ਜਨਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾਮਧੁਕੋਸ਼ੀਰਪਦ੍ਮਕੈਃ| ਸਚਨ੍ਦਨੋਤ੍ਪਲੈਃ ਸ਼ੀਤੈਰ੍ਘਤਾਢ੍ਯੈਃ ਪਿਤ੍ਤਸਮ੍ਭਵਮ੍| ਪਦ੍ਮੋਤ੍ਪਲਮਣਾਲੈਰ੍ਵਾ ਸਸਰ੍ਜਾਰ੍ਜੁਨਵੇਤਸੈਃ| ਸੇਚਯੇਚ੍ਚ ਘਤਕ੍ਸੀਰਸ਼ਰ੍ਕਰੇਕ੍ਸੁਮਧੂਦਕੈਃ||੫||
गैरिकाञ्जनमञ्जिष्ठामधुकोशीरपद्मकैः| सचन्दनोत्पलैः शीतैर्घृताढ्यैः पित्तसम्भवम्| पद्मोत्पलमृणालैर्वा ससर्जार्जुनवेतसैः| सेचयेच्च घृतक्षीरशर्करेक्षुमधूदकैः||५||
🔊 Audio coming soon
ਪਿਤ੍ਤਸਮ੍ਭਵਂ ਤ੍ਵਪਦਂਸ਼ਮਪਕ੍ਵਮਿਤਿ ਪ੍ਰਕਰਣਾਤ੍| ਗੈਰਿਕਾਦਿਭਿਰੁਤ੍ਪਲਾਨ੍ਤੈਃ ਸ਼ੀਤੈਰ੍ਘਤਾਢ੍ਯੈਃ ਪ੍ਰਲੇਪਯੇਦਿਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਃ| ਅਥਵਾ ਪਿਤ੍ਤਸਮ੍ਭਵਂ ਪਦ੍ਮਾਦਿਭਿਰ੍ਵੇਤਸਾਨ੍ਤੈਃ ਪ੍ਰਲੇਪਯੇਤ੍ ਘਤਾਦਿਭਿਸ਼੍ਚ ਸੇਚਯੇਤ੍| (ਅਞ੍ਜਨਂ ਰਸਾਞ੍ਜਨਮ੍| ਮਣਾਲਂ ਪਦ੍ਮਨਾਲਮ੍-ਇਤਿ ਨਿਬਨ੍ਧਸਂਗ੍ਰਹੇ)|| ੫||
Adhikarana shlaiShmikApadaMshacikitsA (6) · Śloka 6
ਧਵਸਾਲਾਸ਼੍ਵਕਰ੍ਣਾਜਕਰ੍ਣਤ੍ਵਗ੍ਭਿਃ ਕਫੋਤ੍ਥਿਤਮ੍| ਸੁਰਾਪਿਸ੍ਟਾਭਿਰੁਸ੍ਣਾਭਿਃ ਸਤੈਲਾਭਿਃ ਪ੍ਰਲੇਪਯੇਤ੍| ਰਜਨ੍ਯਤਿਵਿਸਾਮੁਸ੍ਤਸਰਲਾਮਰਦਾਰੁਭਿਃ| ਸਪਤ੍ਰਪਾਠਾਪਤ੍ਤੂਰੈਰਥਵਾ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਸਮ੍ਭਵਮ੍||੬||
धवसालाश्वकर्णाजकर्णत्वग्भिः कफोत्थितम्| सुरापिष्टाभिरुष्णाभिः सतैलाभिः प्रलेपयेत्| रजन्यतिविषामुस्तसरलामरदारुभिः| सपत्रपाठापत्तूरैरथवा श्लेष्मसम्भवम्||६||
🔊 Audio coming soon
ਕਫੋਤ੍ਥਿਤਮਪਦਂਸ਼ਂ ਧਵਾਦਿਤ੍ਵਗ੍ਭਿਃ ਸੁਰਯਾ ਪਿਸ੍ਟਾਭਿਰੁਸ੍ਣਾਭਿਸ੍ਤੈਲਯੁਕ੍ਤਾਭਿਃ ਪ੍ਰਲੇਪਯੇਤ੍| ਅਥਵਾ ਰਜਨ੍ਯਾਦਿਭਿਃ ਪਤ੍ਤੂਰਾਨ੍ਤੈਃ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਸਮ੍ਭਵਂ ਪ੍ਰਲੇਪਯੇਤ੍| (ਸੁਸ਼੍ਰੁਤੇ ਤੁ ਵਾਤਜੇਪਦਂਸ਼ੇ ਕੁਸ੍ਠਯਸ੍ਟ੍ਯਾਦਿਕਸਾਯੇਣ ਕਫਜੇ ਸੁਰਸਾਰਗ੍ਵਧਾਦਿਕਸਾਯਾਭ੍ਯਾਞ੍ਚ ਸੇਚਨਮੁਕ੍ਤਮ੍)|| ੬||
Adhikarana pAkaprAptipariharaNam (7) · Śloka 7
ਨ ਚ ਯਾਤਿ ਯਥਾ ਪਾਕਂ ਪ੍ਰਯਤੇਤ ਤਥਾ ਭਸ਼ਮ੍| ਪਕ੍ਵੈਃ ਸ੍ਨਾਯੁਸਿਰਾਮਾਂਸੈਃ ਪ੍ਰਾਯੋ ਨਸ਼੍ਯਤਿ ਹਿ ਧ੍ਵਜਃ||੭||
न च याति यथा पाकं प्रयतेत तथा भृशम्| पक्वैः स्नायुसिरामांसैः प्रायो नश्यति हि ध्वजः||७||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਸ਼੍ਚਪਦਂਸ਼ੋ ਯਥਾ ਪਾਕਂ ਨ ਯਾਤਿ ਤਥਾ ਭਸ਼ਂ ਪ੍ਰਯਤੇਤ| ਯਤਃ ਪਕ੍ਵੈਃ ਸ੍ਨਾਯ੍ਵਾਦਿਭਿਃ ਧ੍ਵਜੋ ਮੇਢ੍ਰਃ ਪ੍ਰਾਯੋ ਨਸ਼੍ਯਤਿ| (ਯਥਾ ਯੇਨ ਪ੍ਰਕਾਰੇਣ ਪਾਕਂ ਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਤਥਾ ਤਥਾ ਤੇਨ ਪ੍ਰਕਾਰੇਣ ਭਸ਼ਂ ਪ੍ਰਯਤੇਤ ਅਤਿਸ਼ਯੇਨ ਯਤ੍ਨਮਾਚਰੇਤ੍| ਵਮਨਵਿਰੇਚਨਾਸਙ੍ਹ੍ਮੋਕ੍ਸਪ੍ਰਲੇਪਪਰਿਸੇਕਾਦਿਭਿਰਨਵਰਤਮੁਪਾਚਰੇਦਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਪਕ੍ਵੈਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਪਾਕੈਃ ਸ੍ਨਾਯ੍ਵਾਦਿਭਿਃ ਧ੍ਵਜੋ ਲਿਙ੍ਗਂ ਪ੍ਰਾਯੋ ਨਸ਼੍ਯਤਿ ਨਾਸ਼ਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ| ਪ੍ਰਾਯਃਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਕੇਸਾਞ੍ਚਿਚ੍ਚਿਕਿਤ੍ਸਾਸਾਧ੍ਯਤ੍ਵਮਪਿ ਸੂਚਿਤਮ੍)|| ੭||
Adhikarana avashiShTApadaMshayoshcikitsA (8) · Śloka 8
ਅਪਦਂਸ਼ਦ੍ਵਯੇ ਸ਼ਿਸ੍ਟੇ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਖ੍ਯਾਯਾਚਰੇਤ੍ ਕ੍ਰਿਯਾਮ੍||੮||
अपदंशद्वये शिष्टे प्रत्याख्यायाचरेत् क्रियाम्||८||
🔊 Audio coming soon
ਸ਼ਿਸ੍ਟਦ੍ਵਯਂ ਰਕ੍ਤਜਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਜਞ੍ਚ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨ ਸਿਧ੍ਯਤੀਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕ੍ਰਿਯਾਮਾਚਰੇਤ੍| ਇਤ੍ਯਪਦਂਸ਼ਃ|| ੮||
Adhikarana arshasAM cikitsA (9) · Śloka 9
ਅਰ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਯਥਾਯੋਗਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਦੇਹਸ੍ਯ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਕ੍ਸਾਰਾਗ੍ਨਿਭਿਃ ਸਾਧ ਯੇਤ੍| ਉਪਦਂਸ਼ੋਕ੍ਤਾ ਚਾਤ੍ਰ ਰਸਕ੍ਰਿਯਾ ਲੇਪਃ||੯||
अर्शांसि यथायोगं शुद्धदेहस्य शस्त्रक्षाराग्निभिः साध येत्| उपदंशोक्ता चात्र रसक्रिया लेपः||९||
🔊 Audio coming soon
ਅਰ੍ਸ਼ਸਾਂ ਸੁਬੋਧਮ੍| ਅਪਦਂਸ਼ੋਕ੍ਤਾ ਰਸਕ੍ਰਿਯਾ ਤੁਤ੍ਥਾਦਿਕਾ|| ੯||
Adhikarana sarShapikAcikitsA (10) · Śloka 10
ਸਰ੍ਸਪਿਕਾਂ ਵਿਲਿਖ੍ਯ ਕਸਾਯੈਰਵਚੂਰ੍ਣਯੇਤ੍| ਤੈਰੇਵ ਚ ਤੈਲਂ ਵ੍ਰਣਰੋਪਣਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍||੧੦||
सर्षपिकां विलिख्य कषायैरवचूर्णयेत्| तैरेव च तैलं व्रणरोपणं कुर्यात्||१०||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਸਪਿਕਾਯਾਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਵਿਲੇਖਨਂ ਤਤਃ ਕਾਯੈਰ੍ਲੋਧ੍ਰਾਦਿਭਿਰਵਚੂਰ੍ਣਨਂ ਤੈਰੇਵ ਚ ਕਸਾਯੈਸ੍ਤੈਲਂ ਵ੍ਰਣਰੋਪਣਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸਾਧਯੇਤ੍|| ੧੦||
Adhikarana avamanthacikitsA (11) · Śloka 11
ਅਵਮਨ੍ਥੇ ਜਲੌਕਸੋ ਯੋਜਯੇਤ੍| ਪਕ੍ਵਭਿਨ੍ਨਂ ਧਵਤਿਨ੍ਦੁਕ ਸਲ੍ਲਕੀਪਤ੍ਤਙ੍ਗਸਰ੍ਜਕਤੇਨ ਤੈਲੇਨ ਰੋਪਯੇਤ੍||੧੧||
अवमन्थे जलौकसो योजयेत्| पक्वभिन्नं धवतिन्दुक सल्लकीपत्तङ्गसर्जकृतेन तैलेन रोपयेत्||११||
🔊 Audio coming soon
ਅਵਮਨ੍ਥੇ ਸੁਬੋਧਮ੍-ਸ੍ਵਯਂ ਪਕ੍ਵਂ ਤਤਸ਼੍ਚ ਭਿਨ੍ਨਂ ਧਵਾਦਿਭਿਃ ਕਤੇਨ ਤੈਲੇਨ ਰੋਪਯੇਤ੍|| ੧੧||
Adhikarana kumbhIkAcikitsA (12) · Śloka 12
ਤਦ੍ਵਤ੍ ਕੁਮ੍ਭੀਕਾਮੁਪਚਰੇਤ੍| ਲੋਧ੍ਰਤਿਨ੍ਦੁਕਤ੍ਰਿਫਲਾਕਤਸ੍ਤੁ ਲੇਪਸ੍ਤੈਲਂ ਚ ਰੋਪਣਮ੍||੧੨||
तद्वत् कुम्भीकामुपचरेत्| लोध्रतिन्दुकत्रिफलाकृतस्तु लेपस्तैलं च रोपणम्||१२||
🔊 Audio coming soon
ਕੁਮ੍ਭੀਕਾਂ ਤਦ੍ਵਦਵਮਨ੍ਥਵਦੁਪਾਚਰੇਤ੍| ਲੋਧ੍ਰਾਦਿਕੋ ਲੇਪਃ ਤੈਰੇਵ ਚ ਕਤਂ ਤੈਲਂ ਰੋਪਣਮ੍|| ੧੨||
Adhikarana alajIcikitsA (13) · Śloka 13
ਅਲਜੀਂ ਸ੍ਰੁਤਰਕ੍ਤਾਂ ਕਸਾਯੈਰਵਚੂਰ੍ਣਯੇਤ੍| ਤੇਸ੍ਵੇਵ ਚ ਤੈਲਂ ਵ੍ਰਣਰੋਪਣਾਰ੍ਥਂ ਕੁਰ੍ਵੀਤ||੧੩||
अलजीं स्रुतरक्तां कषायैरवचूर्णयेत्| तेष्वेव च तैलं व्रणरोपणार्थं कुर्वीत||१३||
🔊 Audio coming soon
ਅਲਜ੍ਯਾਂ ਸੁਬੋਧਮ੍| ਤੇਸ੍ਵੇਵ ਚੇਤਿ ਕਸਾਯਦ੍ਰਵ੍ਯੇਸੁ|| ੧੩||
Adhikarana uttamAcikitsA (14) · Śloka 14
ਉਤ੍ਤਮਾਂ ਪਿਟਕਾਂ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਕਸਾਯਚੂਰ੍ਣਪ੍ਰਦੇਹੈਰ੍ਮਧੁ ਮਦ੍ਭਿਰੁਪਾਚਰੇਤ੍||੧੪||
उत्तमां पिटकां शस्त्रेण च्छित्वा कषायचूर्णप्रदेहैर्मधु मद्भिरुपाचरेत्||१४||
🔊 Audio coming soon
ਉਤ੍ਤਮਾਯਾਂ ਸੁਬੋਧਮ੍| ਮਧੁਮਦ੍ਭਿਰ੍ਮਧੁਯੁਕ੍ਤੈਃ ਕਸਾਯਰਸਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਾਂ ਚੂਰ੍ਣੈਃ ਪ੍ਰਦੇਹੈਸ਼੍ਚੋਪਾਚਰੇਤ੍|| ੧੪||
Adhikarana puShkarikAdInAM cikitsA (15) · Śloka 15
ਪੁਸ੍ਕਰਿਕਾਸਂਵ੍ਯੂਢਾਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਹਾਨਿਤ੍ਵਕ੍ਪਾਕੇਸੁ ਪਿਤ੍ਤਵਿਸਰ੍ਪੋਕ੍ਤੋ ਵਿਧਿਃ||੧੫||
पुष्करिकासंव्यूढास्पर्शहानित्वक्पाकेषु पित्तविसर्पोक्तो विधिः||१५||
🔊 Audio coming soon
ਪੁਸ੍ਕਰਿਕਾਦਿਸੁ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤੋਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਵਿਸਰ੍ਪਵਿਧਿਃ|| ੧੫||
Adhikarana mRuditacikitsA (16) · Śloka 16
ਮਦਿਤਂ ਕੋਸ੍ਣੇਨ ਬਲਾਤੈਲੇਨ ਪਰਿਸੇਚਯੇਤ੍| ਮਧੁਰਦ੍ਰਵ੍ਯਕਲ੍ਕੈ ਸ਼੍ਚ ਸੁਖੋਸ੍ਣੈਰ੍ਘਤਸ੍ਨਿਗ੍ਧੈਰੁਪਨਾਹਯੇਤ੍||੧੬||
मृदितं कोष्णेन बलातैलेन परिषेचयेत्| मधुरद्रव्यकल्कै श्च सुखोष्णैर्घृतस्निग्धैरुपनाहयेत्||१६||
🔊 Audio coming soon
ਮਦਿਤਮਿਤਿ ਮਦਿਤਾਖ੍ਯਮ੍| ਬਲਾਤੈਲਂ ਸ਼ਾਰੀਰੋਕ੍ਤਮ੍| ਮਧੁਰਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ ਸੂਤ੍ਰੋਕ੍ਤਾਨਿ, ਤੈਃ ਸੁਖੋਸ੍ਣਾਦਿਗੁਣੈਰੁਪਨਾਹਯੇਤ੍|| ੧੬||
Adhikarana aShThIlikAcikitsA (17) · Śloka 17
ਅਸ੍ਠੀਲਿਕਾਂ ਜਲੌਕੋਭਿਰ੍ਗ੍ਰਹਯੇਤ੍| ਤਥਾਨੁਪਸ਼ਮੇ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮ ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਮਿਵ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣੋਦ੍ਧਰੇਤ੍||੧੭||
अष्ठीलिकां जलौकोभिर्ग्रहयेत्| तथाऽनुपशमे श्लेष्म ग्रन्थिमिव शस्त्रेणोद्धरेत्||१७||
🔊 Audio coming soon
ਅਸ੍ਠੀਲਿਕਾਯਾਂ ਸੁਬੋਧਮ੍| ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਗ੍ਰਨ੍ਥਿਰ੍ਗ੍ਰਨ੍ਥ੍ਯਾਦਾਵੁਕ੍ਤਾ|| ੧੭||
Adhikarana nivRuttacikitsA (18) · Śloka 18
ਨਿਵਤ੍ਤਂ ਸਰ੍ਪਿਸਾਭ੍ਯਜ੍ਯ ਸ੍ਵੇਦਯੇਤ੍| ਸ੍ਵਿਨ੍ਨਮੁਪਨਾਹਯੇਤ੍ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਂ ਪਞ੍ਚਰਾਤ੍ਰਂ ਵਾ ਸਾਲ੍ਵਲੇਨ| ਤਤੋ ਭੂਯਃ ਸ੍ਵੇਦਯਿਤ੍ਵਾ ਘਤੇਨਾ ਭ੍ਯਜ੍ਯ ਸ਼ਨੈਃ ਸ਼ਨੈਸ਼੍ਚਰ੍ਮ ਸਮਾਨਯਨ੍ ਮਣਿਮਵਪੀਡਯੇਤ੍| ਪੀਡ ਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਪੁਨਰੁਪਨਾਹਯੇਤ੍| ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੋਸ੍ਣਂ ਚਾਨ੍ਨਪਾਨਮ੍||੧੮||
निवृत्तं सर्पिषाभ्यज्य स्वेदयेत्| स्विन्नमुपनाहयेत्त्रिरात्रं पञ्चरात्रं वा साल्वलेन| ततो भूयः स्वेदयित्वा घृतेना भ्यज्य शनैः शनैश्चर्म समानयन् मणिमवपीडयेत्| पीड यित्वा च पुनरुपनाहयेत्| स्निग्धोष्णं चान्नपानम्||१८||
🔊 Audio coming soon
ਨਿਵਤ੍ਤਾਖ੍ਯੇ ਸਰ੍ਪਿਸਾਭ੍ਯਕ੍ਤੇ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ ਸ੍ਵਿਨ੍ਨੇ ਸੂਤ੍ਰੋਕ੍ਤੈਃ ਸਾਲ੍ਵਲਾਦਿਭਿਸ੍ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਂ ਦੋਸਾਦ੍ਯਪੇਕ੍ਸਯਾ ਪਞ੍ਚਰਾਤ੍ਰਂ ਵੋਪਨਾਹਯੇਤ੍| ਉਪਨਾਹੋ ਬਨ੍ਧਃ| ਸਾਲ੍ਵਲਃ ਸੁਬੋਧਃ| ਸਮਾਨਯੇਦ੍ਯਥਾਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਸਮ੍ਯਗਾਨਯੇਤ੍|| ੧੮||
Adhikarana avapATikAcikitsA (19) · Śloka 19
ਅਵਪਾਟਿਕਾਯਾਮਪ੍ਯਯਂ ਵਿਧਿਃ||੧੯||
अवपाटिकायामप्ययं विधिः||१९||
🔊 Audio coming soon
ਅਵਪਾਟਿਕਾਯਾਮਪਿ ਅਯਮੇਵ ਨਿਵਤ੍ਤੋਕ੍ਤੋ ਵਿਧਿਃ|| ੧੯||
Adhikarana niruddhamaNicikitsA (20) · Śloka 20
ਨਿਰੁਦ੍ਧਮਣੌ ਸੁਵਰ੍ਣਾਦਿਕਤਾਂ ਦਾਰੁਜਾਂ ਵਾ ਜਤੁਸਤਾਂ ਨਾਡੀ ਮੁਭਯਤੋਦ੍ਵਾਰਂ ਸ੍ਨੇਹਾਭ੍ਯਕ੍ਤਾਂ ਸ੍ਰੋਤਸਿ ਪ੍ਰਣਿਧਾਯ ਸੂਕਰਸ਼ਿਂ ਸ਼ੁਮਾਰਯੋਰ੍ਵਸਯਾ ਮਜ੍ਜ੍ਞਾ ਵਾ ਪਰਿਸੇਚਯੇਤ੍| ਚਕ੍ਰਤੈਲੇਨ ਵਾ| ਵਾਤਹਰਸਿਦ੍ਧੇਨ ਵਾ ਤ੍ਰਿਵਤੇਨ| ਤਤੀਯੇ ਤਤੀਯੇ ਚਾਹਨਿ ਨਾਡੀਂ ਪੀਨਤਰਾਂ ਵਿਦਧ੍ਯਾਤ੍| ਏਵਮਸ੍ਯ ਸ੍ਰੋਤੋਦ੍ਵਾਰਂ ਵਿਵਰ੍ਧਯੇਤ੍ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਚਾਹਾਰਂ ਭੋਜਯੇਤ੍| ਏਵਮਨੁਪਸ਼ਾਨ੍ਤੌ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਸੇਵਨੀਂ ਪਰਿਹਤ੍ਯ ਦਾਰਯਿਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਯਃ ਕ੍ਸਤਵਦੁਪਾਚਰੇਤ੍||੨੦||
निरुद्धमणौ सुवर्णादिकृतां दारुजां वा जतुसृतां नाडी मुभयतोद्वारं स्नेहाभ्यक्तां स्रोतसि प्रणिधाय सूकरशिं शुमारयोर्वसया मज्ज्ञा वा परिषेचयेत्| चक्रतैलेन वा| वातहरसिद्धेन वा त्रिवृतेन| तृतीये तृतीये चाहनि नाडीं पीनतरां विदध्यात्| एवमस्य स्रोतोद्वारं विवर्धयेत् स्निग्धं चाहारं भोजयेत्| एवमनुपशान्तौ शस्त्रेण सेवनीं परिहृत्य दारयित्वा सद्यः क्षतवदुपाचरेत्||२०||
🔊 Audio coming soon
ਨਿਰੁਦ੍ਧਮਣੌ ਨਾਡੀਵਿਧਾਨਮ੍| ਪਰਿਸੇਕਸ਼੍ਚ ਸੁਬੋਧਃ| ਸ਼ਿਂਸ਼ੁਮਾਰੋ ਮਤ੍ਸ੍ਯਵਿਸ਼ੇਸਃ| ਵਾਤਹਰੈਰ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯੈਃ ਸਿਦ੍ਧੇਨ ਤ੍ਰਿਵਤੇਨ ਸ੍ਨੇਹਤ੍ਰਯੇਣ| ਸੁਬੋਧਮ੍| ਸਦ੍ਯਃਕ੍ਸਤਵਤ੍ਸਦ੍ਯੋਵ੍ਰਣਵਿਧਾਨਤਃ|| ੨੦||
Adhikarana grathitAdInAM cikitsA (21) · Śloka 21
ਗ੍ਰਥਿਤਂ ਨਾਡੀਸ੍ਵੇਦੇਨ ਸ੍ਵੇਦਯਿਤ੍ਵਾ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੋਸ੍ਣੈਰੁਪਨਾਹਯੇਤ੍| ਸ਼ਤਪੋਨਕਂ ਲਿਖਿਤ੍ਵਾ ਕਸਾਯਰ੍ਚੂਰ੍ਣੈਃ ਸਕ੍ਸੌਰ੍ਦ੍ਰੈਰ੍ਲੇਪਯੇਤ੍| ਵਿਦਾਰ੍ਯਾਦਿਸਿਦ੍ਧੇਨ ਚ ਤੈਲੇਨ ਰੋਪਯੇਤ੍| ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਰ੍ਬੁਦੇ ਰਕ੍ਤ ਵਿਦ੍ਰਧਿਵਤ੍ ਸਾਧਨਮ੍||੨੧||
ग्रथितं नाडीस्वेदेन स्वेदयित्वा स्निग्धोष्णैरुपनाहयेत्| शतपोनकं लिखित्वा कषायर्चूर्णैः सक्षौर्द्रैर्लेपयेत्| विदार्यादिसिद्धेन च तैलेन रोपयेत्| शर्करार्बुदे रक्त विद्रधिवत् साधनम्||२१||
🔊 Audio coming soon
ਗ੍ਰਥਿਤਂ ਗ੍ਰਥਿਤਾਖ੍ਯਮ੍| ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸਮਂ ਸ਼ਤਪੋਨਕਮਰ੍ਬੁਦਞ੍ਚ|| ੨੧||
Adhikarana sarvaiShvantaHshuddhicikitsA (22) · Śloka 22
ਸਰ੍ਵੇਸੁ ਚ ਯਥਾਸ੍ਵਮਨ੍ਤਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਂ ਕਸਾਯਲੇਪਘਤਤੈਲਰਸਕ੍ਰਿਯਾ ਚੂਰ੍ਣਸ਼ੋਧਨਰੋਪਣਾਨ੍ ਵਿਦਧ੍ਯਾਤ੍||੨੨||
सर्वेषु च यथास्वमन्तः शुद्धिं कषायलेपघृततैलरसक्रिया चूर्णशोधनरोपणान् विदध्यात्||२२||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵੇਸ੍ਵਿਤਿ ਪੁਰੁਸਗੁਹ੍ਯਰੋਗੇਸੁ| ਯਥਾਸ੍ਵਮਿਤਿ ਦੋਸਾਦ੍ਯਪੇਕ੍ਸਯਾ ਅਨ੍ਤਃ-ਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਾਦੀਨ੍ ਵਿਦਧ੍ਯਾਤ੍| ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਮੇਢ੍ਰਵ੍ਯਾਪਦਃ| (ਕਸਾਯਰਸਦ੍ਰਵ੍ਯਕਤੋ ਲੇਪਃ ਕਸਾਯਲੇਪਃ)|| ੨੨||
Adhikarana vAtikIyonivyApaccikitsA (23) · Śloka 23
ਯੋਨਿਵ੍ਯਾਪਦਿ ਤੁ ਵਾਤਿਕ੍ਯਾਂ ਲਵਣਤੈਲਾਕ੍ਤਾਂ ਯੋਨਿਂ ਪਿਣ੍ਡ ਨਾਡੀਕੁਮ੍ਭੀਪ੍ਰਭਤਿਭਿਃ ਸ੍ਵੇਦਯੇਤ੍| ਤਤਃ ਸੁਖੋਸ੍ਣਾਮ੍ਬੁਪਰਿਸਿ ਕ੍ਤਸਰ੍ਵਗਾਤ੍ਰਾਂ ਜਾਙ੍ਗਲਰਸੈਰ੍ਭੋਜਯੇਤ੍| ਬਲਾਦ੍ਰੋਣਦ੍ਵਯਨਿਰ੍ਯੂਹੇ ਪਯਸ੍ਯਾਸਾਲਪਰ੍ਣੀਮਾਗਧਿਕਸ਼ਤਾ ਵਰੀਕਾਕਨਾਸਾਸ਼੍ਰਾਵਣੀਸ਼ਰ੍ਕਰਾਜੀਵਨੀਯਗਰ੍ਭਂ ਕ੍ਸੀਰਚਤੁਰ੍ਗੁਣਂ ਘਤਤੈਲਾਢਕਂ ਸਾਧਯੇਤ੍ ਤਤ੍ਪਾਨਾਤ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਵਿਕਾ ਰਾਨਪੋਹਤਿ ਗਰ੍ਭਜਨਨਂ ਚ| ਸ਼ਤਾਵਰੀਤ੍ਰਿਫਲਾਗੁਡੂਚੀਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਮਦ੍ਵੀਕਾਕਾਸਮਰ੍ਦਕਪਰੂਸ ਕਹਰਿਦ੍ਰਾਦ੍ਵਯਸਹਚਰਸ਼ੁਕਨਾਸਾਪੁਨਰ੍ਨਵੈਃ ਕਾਰ੍ਸਿਕੈਰ੍ਘਤਪ੍ਰਸ੍ਥਃ ਸਿਦ੍ਧਃ ਪੀਤੋ ਵਾਤਜਾਨ੍ ਯੋਨਿਰੋਗਾਨਪੋਹਤਿ ਗਰ੍ਭਜਨਨਸ਼੍ਚ| ਸੈਨ੍ਧਵਵਚੋਪਕੁਞ੍ਚਿਕਾਪਿਪ੍ਪਲੀਵਸਕਯਵਕ੍ਸਾਰਾਜਮੋਦਾਜਾਜੀ ਸਿਤੋਪਲਾਚਿਤ੍ਰਕਚੂਰ੍ਣੋ ਮਦਿਰਾਲੁਲਿਤਃ ਸਰ੍ਪਿਸਾ ਸਂਯਾਵੀਕਤ੍ਯ ਭਕ੍ਸਿਤੋ ਯੋਨਿਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਵਸ੍ਤਿਵੇਦਨਾਰ੍ਸ਼ੋਗੁਲ੍ਮਹਦ੍ਰੋਗਹਰਃ| ਸ਼ੂਲੇ ਵਸਕਰਾਸ੍ਨਾਗੋਕ੍ਸੁਰਕ ਸ਼ਤਂ ਪਯਃ ਪਿਬੇਤ੍| ਵਸਕ ਮਾਤੁਲੁਙ੍ਗਮੂਲਮਦਯਨ੍ਤਿਕਾਸੈਨ੍ਧਵਪਿਪ੍ਪਲੀਕਸ੍ਣਜੀਰਕਕਲ੍ਕਂ ਵਾ ਮਦ੍ਯੇਨ| ਤੇਨੈਵ ਚਾਰ੍ਜਕਮੂਲਂ ਬਿਲ੍ਵਯੁਕ੍ਤਂ ਵਾ ਪਿਪ੍ਪਲੀ ਯੁਕ੍ਤਂ ਵਾ| ਸੌਵਰ੍ਚਲੋਪਕੁਞ੍ਚਿਕਾ ਪਿਪ੍ਪਲੀਰ੍ਵਾ ਮਦ੍ਯੇਨਾਵਨ੍ਤਿ ਸੋਮੇਨ ਵਾ| ਦਨ੍ਤੀਤ੍ਰਿਫਲਾਗੁਡੂਚੀਕ੍ਵਾਥਃ ਸੁਖੋਸ੍ਣੋ ਯੋਨੇਃ ਪਰਿਸੇਕਃ| ਕੁਸ੍ਠਤਗਰਦੇਵਦਾਰੁਵਾਰ੍ਤਾਕਿਨੀਸੈਨ੍ਧਵੈਃ ਸਾਧਿਤਂ ਤੈਲਂ ਪਿਚੁਨਾ ਧਾਰਯੇਤ੍| ਰਾਸ੍ਨਾਮਾਲਤੀਚ੍ਛਿਨ੍ਨਰੁਹਾਮਧੁਕਬਲਾਵ੍ਯਾਘ੍ਰੀਦੇਵਦਾਰੁਚਿਤ੍ਰਕਯੂ ਥਿਕਾਮੂਲੈਃ ਕਰ੍ਸਾਂਸ਼ੈਸ੍ਤੈਲਪ੍ਰਸ੍ਥਃ ਸਮੂਤ੍ਰੋ ਦ੍ਵਿਗੁਣਪਯਸਾ ਵਿਪ ਕ੍ਵਃ ਪਿਚੁਨਾ ਪ੍ਰਣੀਤੋਨਿਲਾਰ੍ਤਿਹਰਃ| ਬਸ੍ਤਿਕਰ੍ਮ ਚਾਭੀਕ੍ਸ੍ਣਂ ਸ੍ਵੇਦਂ ਚ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਦ੍ਵਿਸ਼ੇਸਤੋ ਵਾਤਹਰੈਃ ਸੁਕੁਮਾਰਬਲਾਤੈਲਸ਼ਿਰੀਸਤੈਲੈਃ ਸ਼ਤਪਾਕਸਹਸ੍ਰਪਾਕੈਸ਼੍ਚਾ ਨੁਵਾਸਨਮੁਤ੍ਤਰਵਸ੍ਤਿਞ੍ਚ| ਏਸ ਕ੍ਰਮੋ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਯੋਨਿਰ੍ਵੇਦਨਾ ਕਾਰ੍ਕਸ਼੍ਯਸ੍ਤਮ੍ਭਸ੍ਰਂਸਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਹਾਨਿਘ੍ਨਸ਼੍ਚ||੨੩||
योनिव्यापदि तु वातिक्यां लवणतैलाक्तां योनिं पिण्ड नाडीकुम्भीप्रभृतिभिः स्वेदयेत्| ततः सुखोष्णाम्बुपरिषि क्तसर्वगात्रां जाङ्गलरसैर्भोजयेत्| बलाद्रोणद्वयनिर्यूहे पयस्यासालपर्णीमागधिकशता वरीकाकनासाश्रावणीशर्कराजीवनीयगर्भं क्षीरचतुर्गुणं घृततैलाढकं साधयेत् तत्पानात् सर्वान् वातपित्तविका रानपोहति गर्भजननं च| शतावरीत्रिफलागुडूचीकाश्मर्यमृद्वीकाकासमर्दकपरूष कहरिद्राद्वयसहचरशुकनासापुनर्नवैः कार्षिकैर्घृतप्रस्थः सिद्धः पीतो वातजान् योनिरोगानपोहति गर्भजननश्च| सैन्धववचोपकुञ्चिकापिप्पलीवृषकयवक्षाराजमोदाजाजी सितोपलाचित्रकचूर्णो मदिरालुलितः सर्पिषा संयावीकृत्य भक्षितो योनिपार्श्ववस्तिवेदनार्शोगुल्महृद्रोगहरः| शूले वृषकरास्नागोक्षुरक शृतं पयः पिबेत्| वृषक मातुलुङ्गमूलमदयन्तिकासैन्धवपिप्पलीकृष्णजीरककल्कं वा मद्येन| तेनैव चार्जकमूलं बिल्वयुक्तं वा पिप्पली युक्तं वा| सौवर्चलोपकुञ्चिका पिप्पलीर्वा मद्येनावन्ति सोमेन वा| दन्तीत्रिफलागुडूचीक्वाथः सुखोष्णो योनेः परिषेकः| कुष्ठतगरदेवदारुवार्ताकिनीसैन्धवैः साधितं तैलं पिचुना धारयेत्| रास्नामालतीच्छिन्नरुहामधुकबलाव्याघ्रीदेवदारुचित्रकयू थिकामूलैः कर्षांशैस्तैलप्रस्थः समूत्रो द्विगुणपयसा विप क्वः पिचुना प्रणीतोऽनिलार्तिहरः| बस्तिकर्म चाभीक्ष्णं स्वेदं च प्रयोजयेद्विशेषतो वातहरैः सुकुमारबलातैलशिरीषतैलैः शतपाकसहस्रपाकैश्चा नुवासनमुत्तरवस्तिञ्च| एष क्रमो विशेषेण योनिर्वेदना कार्कश्यस्तम्भस्रंसस्पर्शहानिघ्नश्च||२३||
🔊 Audio coming soon
ਏਵਂ ਪੁਂਗੁਹ੍ਯਰੋਗਾਣਾਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਾਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾਨਨ੍ਤਰਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਗੁਹ੍ਯਰੋਗਚਿਕਿਤ੍ਸਾਮਾਹ-ਵਾਤਿਕਾਭਿਧਾਨਾਯਾਂ ਯੋਨਿਵ੍ਯਾਪਦਿ ਯੋਨਿਂ ਲਵਣਤੈਲੇਨਾਭ੍ਯਜ੍ਯ ਪਿਣ੍ਡਾਦਿਸ੍ਵੇਦੈਃ ਸ੍ਵੇਦਯੇਤ੍| ਸਰ੍ਵਗਾਤ੍ਰਾਮਿਤਿ ਸਮ੍ਭਵਾਤ੍ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਮ੍| ਬਲਾਕਸਾਯੇ ਪਯਸ੍ਯਾਦਿਗਰ੍ਭਂ ਘਤਤੈਲਯੋਰ੍ਮਿਸ਼੍ਰੀਭੂਤਯੋਰਾਢਕਂ ਸਾਧਯੇਤ੍ ਪਚੇਤ੍| ਦ੍ਰੋਣਦ੍ਵਯਨਿਰ੍ਯੂਹੋ ਦ੍ਰੋਣਦ੍ਵਯਕ੍ਵਾਥਃ| ਸੁਬੋਧਮ੍| ਸ਼ਤਾਵਰ੍ਯਾਦਿਭਿਰ੍ਘਤਪ੍ਰਸ੍ਥਃ ਸੁਬੋਧਃ| (ਕਾਰ੍ਸਿਕੈਃ ਕਰ੍ਸਪ੍ਰਮਾਣੈਃ ਸ਼ਤਾਵਰ੍ਯਾਦਿਭਿਃ ਸਿਦ੍ਧਃ ਪਕ੍ਵੋ ਘਤਪ੍ਰਸ੍ਥਃ ਪੀਤੋ ਵਾਤਜਨਿਤਾਨ੍ ਯੋਨਿਰੋਗਾਨਪੋਹਤਿ ਨਾਸ਼ਯਤਿ)| ਸੈਨ੍ਧਵਾਦਿਚੂਰ੍ਣੋ ਮਦਿਰਾਦਿਲੁਲਿਤਃ ਸਰ੍ਪਿਸਾ ਸਂਯਾਵੀਕਤ੍ਯ ਯਵਧਾਨ੍ਯਵਤ੍ ਸਾਧਯਿਤ੍ਵਾ ਭਾਕ੍ਸਿਤੋ ਯੋਨ੍ਯਾਦਿਵੇਦਨਾਦਿਹਰਃ| (ਸਂਯਾਵ ਉਤ੍ਕਾਰਿਕਾ ਇਤਿ ਜੇਜ੍ਜਟਃ)| ਯੋਨਿਸ਼ੂਲੇ ਵਸਕਾਦਿਸਿਦ੍ਧਂ ਪਯਃ ਪਿਬੇਤ੍| ਵਸਕੋ ਵਾਸਕਃ| ਵਸਕਮਾਤੁਲੁਙ੍ਗਾਦਿਕਂ ਵਾ ਮਦ੍ਯੇਨ ਪਿਬੇਤ੍| ਤੇਨੈਵੇਤਿ ਮਦ੍ਯੇਨਾਰ੍ਜਕਸ੍ਯ ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਕੁਠੇਰਸ੍ਯ ਮੂਲਂ ਬਿਲ੍ਵਯੁਕ੍ਤਂ ਵਾ ਪਿਪ੍ਪਲੀਯੁਕ੍ਤਂ ਵਾ ਅਥਵਾ ਸੌਵਰ੍ਚਲਾਦਿਕਂ ਮਦ੍ਯੇਨਾਵਨ੍ਤਿਸੋਮੇਨ ਵਾ| (ਅਵਨ੍ਤਿਸੋਮਂ ਕਾਞ੍ਜਿਕਮ੍)| ਦਨ੍ਤ੍ਯਾਦਿਕ੍ਵਾਥੇਨ ਯੋਨੇਃ ਪਰਿਸੇਕਃ| ਕੁਸ੍ਠਾਦਿਭਿਃ ਸਾਧਿਤਂ ਤੈਲਂ ਪਿਚੁਨਾ ਕਾਰ੍ਪਾਸਚੁਲੁਕੇਨ ਯੋਨੌ ਧਾਰਯੇਤ੍| ਵਾਰ੍ਤਾਕਿਨੀ ਬਹਤੀ| ਰਾਸ੍ਨਾਦਿਵਿਪਕ੍ਵਤੈਲਪਿਚੁਪ੍ਰਯੋਗਃ ਸੁਬੋਧਃ| ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸਮਮ੍| ਸ਼ਤਪਾਕਸਹਸ੍ਰਪਾਕੌ ਵਾਤਵ੍ਯਾਧ੍ਯੁਕ੍ਤੌ| ਏਸ ਇਤ੍ਯਨਨ੍ਤਰੋਕ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਃ ਕ੍ਰਮਃ|| ੨੩||
Adhikarana aticaraNAdInAM cikitsAkramaH (24) · Śloka 24
ਅਤਿਚਰਣਾਦਿਸੁ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਵਨਿਲਜਾਸ੍ਵਯਮੇਵ ਕ੍ਰਮਃ||੨੪||
अतिचरणादिषु सर्वास्वनिलजास्वयमेव क्रमः||२४||
🔊 Audio coming soon
ਅਤਿਚਰਣਾਦਿਸੁ ਦਸ਼ਸੁ ਮਹਾਯੋਨ੍ਯਨ੍ਤਾਸ੍ਵਯਮੇਵ ਵਾਤਿਕੀਵਿਹਿਤਃ ਕ੍ਰਮਃ|| ੨੪||
Adhikarana aticaraNAyAM visheShaH (25) · Śloka 25
ਧਾਰਯੇਚ੍ਚਾਤਿਚਰਣਾਯਾਂ ਯਵਗੋਧੂਮਕਿਣ੍ਵਕੁਸ੍ਠਸ਼ਤਪੁਸ੍ਪਾ ਸ਼੍ਰਯਾਹ੍ਵਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਬਲਾਖੁਕਰ੍ਣੀਕਲ੍ਕਕਤਾਮੁਤ੍ਕਾਰਿਕਾਮ੍||੨੫||
धारयेच्चातिचरणायां यवगोधूमकिण्वकुष्ठशतपुष्पा श्रयाह्वप्रियङ्गुबलाखुकर्णीकल्ककृतामुत्कारिकाम्||२५||
🔊 Audio coming soon
ਤਤ੍ਰ ਵਿਸ਼ੇਸ ਅਤਿਚਰਣਾਯਾਂ ਯਵਾਦਿਕਤਾਮੁਤ੍ਕਾਰਿਕਾਂ ਯੋਨੌ ਧਾਰਯੇਤ੍|| ੨੫||
Adhikarana prAkcaraNAdiShu punaH kramavisheShaH (26) · Śloka 26
ਪ੍ਰਾਕ੍ਚਰਣਾਸ਼ੁਸ੍ਕਾਵਿਪ੍ਲੁਤਾਕਰ੍ਣਿਨੀਸੁ ਤੈਲਮੁਤ੍ਤਰਬਸ੍ਤਿਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍||੨੬||
प्राक्चरणाशुष्काविप्लुताकर्णिनीषु तैलमुत्तरबस्तिं दद्यात्||२६||
🔊 Audio coming soon
ਪ੍ਰਾਕ੍ਚਰਣਾਦਿਸੁ ਚਤੁਰ੍ਸੁ ਸੁਬੋਧਮ੍|| ੨੬||
Adhikarana viplutAyAM visheShaH (27) · Śloka 27
ਧਾਰਯੇਚ੍ਚ ਵਿਪ੍ਲੁਤਾਯਾਂ ਗੋਮਤ੍ਸ੍ਯਾਨ੍ਯਤਰਪਿਤ੍ਤੇਨੈਕਵਿਂਸ਼ਤਿ ਕਤ੍ਵੋ ਭਾਵਿਤਾਨ੍ ਕ੍ਸੌਮਨਕ੍ਤਕਾਨ੍ ਕਿਣ੍ਵਂ ਵਾ ਮਾਕ੍ਸਿਕ ਯੁਕ੍ਤਮੇਵਮਸ੍ਯਾਃ ਸ੍ਰੋਤਾਂਸਿ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਨ੍ਤਿ ਕਣ੍ਡੂਕ੍ਲੇਦਸ਼ੋ ਫਾਸ਼੍ਚ ਨਿਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ||੨੭||
धारयेच्च विप्लुतायां गोमत्स्यान्यतरपित्तेनैकविंशति कृत्वो भावितान् क्षौमनक्तकान् किण्वं वा माक्षिक युक्तमेवमस्याः स्रोतांसि विशुद्ध्यन्ति कण्डूक्लेदशो फाश्च निवर्तन्ते||२७||
🔊 Audio coming soon
ਗੋਰ੍ਵਾ ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਨਾਂ ਵਾ ਪਿਤ੍ਤੇਨੈਕਵਿਂਸ਼ਤਿਵਾਰਾਨ੍ ਭਾਵਿਤਾਨ੍ ਕ੍ਸੌਮਨਕ੍ਤਕਾਨ੍ ਵਿਪ੍ਲੁਤਾਯਾਂ ਧਾਰਯੇਤ੍| ਸੁਬੋਧਮ੍| ਅਸ੍ਯਾ ਵਿਪ੍ਲੁਤਾਯਾਃ||੨੭||
Adhikarana karNinyAM visheShaH (28) · Śloka 28
ਕਰ੍ਣਿਨ੍ਯਾਂ ਤੁ ਕੁਸ੍ਠਾਰ੍ਕਪਲ੍ਲਵਪਿਪ੍ਪਲੀਸੈਨ੍ਧਵੈਰ੍ਬਸ੍ਤਮੂਤ੍ਰ ਪਿਸ੍ਟੈਰ੍ਵਰ੍ਤ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਧਾਰਯੇਤ੍| ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਹਰਞ੍ਚ ਸਰ੍ਵਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍||੨੮||
कर्णिन्यां तु कुष्ठार्कपल्लवपिप्पलीसैन्धवैर्बस्तमूत्र पिष्टैर्वर्त्ति कृत्वा धारयेत्| श्लेष्महरञ्च सर्वं कुर्यात्||२८||
🔊 Audio coming soon
ਕਰ੍ਣਿਨ੍ਯਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸਃ ਕੁਸ੍ਠਾਦਿਭਿਰ੍ਵਰ੍ਤ੍ਤਿ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਹਰਂ ਵਮਨਾਦਿਕਮ੍||੨੮||
Adhikarana udAvRuttAyAM visheShaH (29) · Śloka 29
ਉਦਾਵਤ੍ਤਾਯਾਮਾਨੂਪਮਾਂਸਰਸਾਃ ਕ੍ਸੀਰਂ ਸ੍ਵੇਦੋ ਦਸ਼ਮੂਲਤ੍ਰਿਵਤਾ ਕ੍ਵਾਥਕਲ੍ਕਸਿਦ੍ਧਸ਼੍ਚ ਸ੍ਨੇਹਃ ਪਾਨਾਨੁਵਾਸਨੋਤ੍ਤਰਬਸ੍ਤਿਸੁ| ਯੋਨਿਸ੍ਰਂਸੇ ਚ ਮਹਾਯੋਨਿਪ੍ਰਭਤਿਸ੍ਵੇਸ ਏਵਂ ਵਿਧਿਃ||੨੯||
उदावृत्तायामानूपमांसरसाः क्षीरं स्वेदो दशमूलत्रिवृता क्वाथकल्कसिद्धश्च स्नेहः पानानुवासनोत्तरबस्तिषु| योनिस्रंसे च महायोनिप्रभृतिष्वेष एवं विधिः||२९||
🔊 Audio coming soon
ਉਦਾਵਤ੍ਤਾਯਾਂ ਸੁਬੋਧਮ੍| ਮਹਾਯੋਨਿਪ੍ਰਭਤਿਸੁ ਯੋਨਿਸ੍ਰਂਸੇ ਚ ਏਸ ਏਵ ਉਦਾਵਤ੍ਤਾਵਿਧਿਃ|| ੨੯||
Adhikarana jAtAghnyAdInAM cikitsA (30) · Śloka 30
ਜਾਤਘ੍ਨੀਰਕ੍ਤਯੋਨਿਰਕ੍ਤਕ੍ਸਯਾਸੁ ਕੁਟਜਕਾੜ੍ਸ਼੍ਮਰ੍ਯਕ੍ਵਾਥ ਸਿਦ੍ਧਂ ਸਰ੍ਪਿਰੁਤ੍ਤਰਬਸ੍ਤੌ ਦਦ੍ਯਾਤ੍| ਅਥਵਾ ਮਗਾਜਾਵਿਵਰਾ ਹਰੁਧਿਰਾਮ੍ਲਦਧਿਮਧੁਘਤਾਨੀਤਿ||੩੦||
जातघ्नीरक्तयोनिरक्तक्षयासु कुटजकाऱ्श्मर्यक्वाथ सिद्धं सर्पिरुत्तरबस्तौ दद्यात्| अथवा मृगाजाविवरा हरुधिराम्लदधिमधुघृतानीति||३०||
🔊 Audio coming soon
ਜਾਤਘ੍ਨ੍ਯਾਦਿਤ੍ਰਯੇ ਕੁਟਜਾਦਿਸਿਦ੍ਧਘਤੋਤ੍ਤਰਬਸ੍ਤਿਰ੍ਯੋਨੌ ਪ੍ਰਣਿਧੇਯਃ| ਅਥ ਵਾ ਮਗਾਦਿਰੁਧਿਰਾਣ੍ਯਮ੍ਲਦਧ੍ਯਾਦੀਨਿ ਚ ਮਿਸ਼੍ਰੀਕਤਾਨ੍ਯੁਤ੍ਤਰਬਸ੍ਤਿਃ ਸ੍ਯਾਤ੍|| ੩੦||
Adhikarana doShAnusAraM kramavisheShaH (31) · Śloka 31
ਭਵਤਿ ਚਾਤ੍ਰ- ਸ੍ਨੇਹੇਨ ਵੇਦਬਸ੍ਤ੍ਯਾਦਿ ਵਾਤਲਾਸ੍ਵਨਿਲਾਪਹਮ੍| ਕਾਰਯੇਦ੍ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਘ੍ਨਂ ਸ਼ੀਤਂ ਪਿਤ੍ਤਕਤਾਸੁ ਚ| ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਲਾਸੁ ਚ ਰੂਕ੍ਸੋਸ੍ਣਂ ਕਰ੍ਮ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਯਥਾਯਥਮ੍| ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇ ਵਿਮਿਸ਼੍ਰਂ ਤੁ ਸਂਸਸ੍ਟਾਸੁ ਚ ਕਾਰਯੇਤ੍||੩੧||
भवति चात्र- स्नेहेन वेदबस्त्यादि वातलास्वनिलापहम्| कारयेद्रक्तपित्तघ्नं शीतं पित्तकृतासु च| श्लेष्मलासु च रूक्षोष्णं कर्म कुर्याद्यथायथम्| सन्निपाते विमिश्रं तु संसृष्टासु च कारयेत्||३१||
🔊 Audio coming soon
ਭਵਤਿ ਚਾਤ੍ਰੇਤਿ ਤਨ੍ਤ੍ਰਰੀਤਿਃ| ਵਾਤਲਾਸੁ ਯੋਨਿਵ੍ਯਾਪਤ੍ਸੁ ਸ੍ਨੇਹਨਾਦਿਕਮਨਿਲਾਪਹਂ ਸਰ੍ਵਂ ਕਰ੍ਮ ਕਾਰਯੇਤ੍| ਪਿਤ੍ਤਕਤਾਸੁ ਸਰ੍ਵਂ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਘ੍ਨਂ ਸ਼ੀਤਞ੍ਚ| ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਲਾਸੁ ਤੁ ਸਰ੍ਵਂ ਕਰ੍ਮ ਰੂਕ੍ਸੋਸ੍ਣਮ੍| ਯਥਾਯਥਮਿਤਿ ਦੋਸਾਦ੍ਯਪੇਕ੍ਸਯਾ ਵਿਮਿਸ਼੍ਰਂ ਕਰ੍ਮ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇ ਸਂਸਸ੍ਟਾਸੁ ਚ ਕਾਰਯੇਤ੍|| ੩੧||
Adhikarana sthApanApavRuttAyAH karma (32) · Śloka 32
ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਵਿਨ੍ਨਾਂ ਤਥਾ ਯੋਨਿਂ ਦੁਃਸ੍ਥਿਤਾਂ ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍ਸਮਾਮ੍| ਪਾਣਿਨਾ ਨਮਯੇਤ੍ ਜਿਹ੍ਯਾਂ ਸਂਵਤਾਂ ਪ੍ਰਥਯੇਤ੍ ਪੁਨਃ| ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਯੇਨ੍ਨਿਸ੍ਸਤਾਂ ਚ ਵਿਵਤਾਂ ਪਰਿਵਰ੍ਤਯੇਤ੍| ਸ੍ਥਾਪਨਾਪਵਤਾ ਯੋਨਿਰ੍ਹਿ ਸ਼ਲ੍ਯਭੂਤਾ ਸ੍ਰਿਯਾਮਤਾ||੩੨||
स्निग्धस्विन्नां तथा योनिं दुःस्थितां स्थापयेत्समाम्| पाणिना नमयेत् जिह्यां संवृतां प्रथयेत् पुनः| प्रवेशयेन्निस्सृतां च विवृतां परिवर्तयेत्| स्थापनापवृता योनिर्हि शल्यभूता स्रियामता||३२||
🔊 Audio coming soon
ਸੁਬੋਧਮ੍| ਸਮਸ੍ਥਾਪਨਾਦੌ ਹੇਤੁਃ ਸ੍ਥਾਪਨਾਵਤ੍ਤੇਤ੍ਯਾਦਿ (ਦੋਸਵੈਪਰੀਤ੍ਯੇਨਾਭਿਧਾਯ ਵ੍ਯਾਧਿਵੈਪਰੀਤ੍ਯੇਨ ਭੇਸਜਨਿਰ੍ਦੇਸ਼ਃ| ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਵਿਨ੍ਨਾਂ ਦੁਃਸ੍ਥਿਤਾਂ ਸ੍ਥਾਪਯੇਦ੍ਯਥਾਪੂਰ੍ਵਮ੍| ਪਾਣਿਨਾ ਨਮਯੇਜ੍ਜਿਹ੍ਯਾਂ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਵਿਨ੍ਨਾਮਿਤ੍ਯਨੁਵਰ੍ਤਨੀਯਮ੍| ਜਿਹ੍ਯਾਂ ਕੁਟਿਲਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਸਂਵਤਾਂ ਵ੍ਯਾਸਯੇਤ੍ ਪੁਨਃ ਕ੍ਰਮੇਣ ਵਿਸ੍ਤਾਰਯੇਤ੍| ਅਨੇਕਾਰ੍ਥਤ੍ਵਾਦ੍ਧਾਤੂਨਾਮ੍| ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਯੇਨ੍ਨਿਸਤਾਂ ਤੁ ਵਿਵਤਾਂ ਪਰਿਵਰ੍ਤਯੇਤ੍,ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਸ੍ਥਾਪਨਾਪਵਤ੍ਯਾ ਯੋਨਿਃ ਸ਼ਲ੍ਯਭੂਤਾ ਸ੍ਰਿਯਾ ਮਤਾ- ਇਤਿ ਜੇਜ੍ਜਟਃ)| ਤਥਾ ਤਦ੍ਵਤ੍ ਦੁਃਸ੍ਥਿਤਾਂ ਸ੍ਥਾਨਭ੍ਰਂਸ਼ਾਦ੍ਵਿਸਮਾਂ ਯੋਨਿਂ ਸਮਾਂ ਯਥਾਸ੍ਥਾਨਂ ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍| ਜਿਹ੍ਯਾਂ ਕੁਟਿਲਾਂ ਯੋਨ੍ਯਨ੍ਤਰ੍ਗਤਤੁਲ੍ਯਾਗ੍ਰੇਣ ਹਸ੍ਤੇਨ ਨਮਯੇਤ੍| ਅਤ੍ਰ ਨਮਨਕਥਨੇਨੋਨ੍ਨਮਨਸ੍ਯਾਸ਼ਕ੍ਯਤ੍ਵਾਦੁਨ੍ਨਤਪ੍ਰਦੇਸ਼ਸ੍ਯ ਨਮਨੇਨੈਵ ਨਿਮ੍ਨਸ੍ਯੌਨ੍ਨਤ੍ਯਜਨਨਂ ਦ੍ਯੋਤ੍ਯਤੇ| ਸਂਵਤਾਂ ਸਂਵਰਣਾਦਣੂਭੂਤਾਂ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਥਯੇਤ੍ ਅਙ੍ਗੁਲ੍ਯਗ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰਸਾਰਯੇਤ੍| ਨਿਸ੍ਸਤਾਂ ਬਹਿਰ੍ਨਿਰ੍ਗਤਾਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਯੇਤ੍ ਹਸ੍ਤਾਗ੍ਰੇਣ ਮਨ੍ਦਂ ਮਨ੍ਦਂ ਪ੍ਰਪੀਡ੍ਯਾਨ੍ਤਰਾਵੇਸ਼ਯੇਤ੍| ਵਿਵਤਾਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰਕਰ੍ਮਣੋਨਿਲਸ੍ਯ ਵੈਗੁਣ੍ਯੇਨ ਵਿਵਣਾਦ੍ਵੇਣੁਨਾਡ੍ਯਾਕਾਰੇਣ ਸ੍ਥਿਤਾਂ ਪਰਿਵਰ੍ਤਯੇਤ੍ ਪਰਿਤਃ ਸ਼ਨੈਰ੍ਗਹੀਤ੍ਵਾ ਸਂਵਣੁਯਾਤ੍| ਚਸ਼ਬ੍ਦਃ ਸਮੁਚ੍ਚਯੇ| ਸ੍ਥਾਨਾਦ੍ ਭ੍ਰਸ੍ਟਾ ਯੋਨਿਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ ਨਾਰ੍ਯਾਃ ਸ਼ਲ੍ਯਭੂਤਾ ਸ਼ਲ੍ਯਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਮਤਾ| ਸ਼ਲ੍ਯਸ਼ਬ੍ਦੇਨੈਕਾਵਯਵਜਤ੍ਵੇਪ੍ਯੇਸਾਮਵਯਵਾਨਾਮਕਰ੍ਮਣ੍ਯਤਾਕਰਤ੍ਵਂ ਦ੍ਯੋਤ੍ਯਤੇ| ਹਿ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧੌ) ||੩੨||
Adhikarana pa~jcakarmabhiH shodhanam (33) · Śloka 33
ਸਰ੍ਵਾਂ ਵ੍ਯਾਪਨ੍ਨਯੋਨਿਂ ਚ ਕਰ੍ਮਭਿਰ੍ਵਮਨਾਦਿਭਿਃ| ਮਦੁਭਿਃ ਪਞ੍ਚਭਿਰ੍ਨਾਰੀਂ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਵਿਨ੍ਨਾਮੁਪਾਚਰੇਤ੍||੩੩||
सर्वां व्यापन्नयोनिं च कर्मभिर्वमनादिभिः| मृदुभिः पञ्चभिर्नारीं स्निग्धस्विन्नामुपाचरेत्||३३||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਂ ਵ੍ਯਾਪਨ੍ਨਯੋਨਿਂ ਯੋਨਿਵ੍ਯਾਪਦ੍ਯੁਕ੍ਤਾਂ ਨਾਰੀਂ ਸਂਸ੍ਨੇਹ੍ਯ ਸ੍ਵੇਦਯਿਤ੍ਵਾ ਵਮਨਾਦਿਭਿਃ ਪਞ੍ਚਭਿਃ ਕਰ੍ਮਭਿਰ੍ਮਦੁਭਿਰੇਵੋਪਚਰੇਤ੍| ਮਦੁਭਿਰਤੀਕ੍ਸ੍ਣੈਰ੍ਵਮਨਾਦਿਭਿਰ੍ਵਮਨਵਿਰੇਚਨਾਸ੍ਥਾਪਨਾਸ੍ਰਸਾਵਨਸ੍ਯੈਃ ਪਞ੍ਚਭਿਃ ਕਰ੍ਮਭਿਃ||੩੩||
Adhikarana sthAnApavRuttAyAH karma (34) · Śloka 34
ਸਰ੍ਵਤਃ ਸੁਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਯਾਃ ਸ਼ੇਸਂ ਕਰ੍ਮ ਵਿਧੀਯਤੇ| ਬਸ੍ਤ੍ਯਭ੍ਯਙ੍ਗਪਰੀਸੇਕਪ੍ਰਲੇਪਪਿਚੁਧਾਰਣਮ੍||੩੪||
सर्वतः सुविशुद्धायाः शेषं कर्म विधीयते| बस्त्यभ्यङ्गपरीषेकप्रलेपपिचुधारणम्||३४||
🔊 Audio coming soon
ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਵਿਨ੍ਨਾਂ ਤਥਾ ਯੋਨਿਂ ਦੁਃਸ੍ਥਿਤਾਂ ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍ਸਮਾਮ੍| ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਯਥੋਲ੍ਬਣਦੋਸਪ੍ਰਸ਼ਮਨਾਯ ਵਿਧੀਯਨ੍ਤੇ ਦ੍ਵਿਤ੍ਰਾਣਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਵਾ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਮ੍| ਸਰ੍ਵਤਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਨਾਂ ਯਦ੍ਯਤ੍ ਕਰ੍ਮ ਵਕ੍ਸ੍ਯਾਮਾਣਂ ਤਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਕਾਰ੍ਮੁਕਂ ਸਮ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ਯਤ ਆਹ ਸਰ੍ਵਤਃ ਸੁਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਯਾਃ ਸਮ੍ਯਗੂਰ੍ਧ੍ਵਮਧਸ਼੍ਚ ਸ਼ੇਸਂ ਕਰ੍ਮ ਵਿਧੀਯਤੇ-ਇਤਿ ਜੇਜ੍ਜਟਃ|| ੩੪||
Adhikarana doShAdyavasthAnusAraM yogavisheShAH (35) · Śloka 35
ਹਿਂਸ੍ਰਾਕਲ੍ਕਂ ਸਮੀਰਾਰ੍ਤ੍ਤੌ ਕੋਸ੍ਣਮਭ੍ਯਜ੍ਯ ਧਾਰਯੇਤ੍| ਪਞ੍ਚਵਲ੍ਕਸ੍ਯ ਪਿਤ੍ਤਾਰ੍ਤ੍ਤ੍ਤੌ ਸ਼੍ਯਾਮਾਦੀਨਾਂ ਕਫਾਤੁਰਾ| ਵਮਿਨ੍ਯਾਪ੍ਲੁਤਯੋਸ਼੍ਚੈਵ ਸ੍ਵੇਦਯਿਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍| ਤਰ੍ਪਣਂ ਸ੍ਨੇਹਪਿਚੁਭਿਰ੍ਭੋਜਨਂ ਚਾਨਿਲਾਪਹਮ੍| ਸਲ੍ਲਕੀਜਿਙ੍ਗਿਣੀਜਮ੍ਬੁਧਵਤ੍ਵਕ੍ਪਞ੍ਚਵਲ੍ਕਲੈਃ| ਕਸਾਯੈਃ ਸਾਧਿਤਾਤ੍ਸ੍ਨੇਹਾਤ੍ਪਰ੍ਯੁਪਪ੍ਲੁਤਯੋਃ ਪਿਚੁਮ੍| ਕੁਲੀਰਸੂਕਰਵਸਾ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਭਿਰ੍ਮਧੁਰੈਃ ਸ਼ਤੈਃ| ਪੂਰਯਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਯੋਨਿਂ ਬਧ੍ਨੀਯਾਤ੍ ਕ੍ਸੌਮਨਕ੍ਤਕਃ| ਪ੍ਰਸ੍ਰਸ੍ਤਾਂ ਸਰ੍ਪਿਸਾਭ੍ਯਜ੍ਯ ਕ੍ਸੀਰਸ੍ਵਿਨ੍ਨਾਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਯੇਤ੍| ਬਧ੍ਨੀਯਾਦ੍ਵੇਸ਼ਵਾਰਸ੍ਯ ਪਿਣ੍ਡੇਨਾਮੂਤ੍ਰਕਾਲਤਃ||੩੫||
हिंस्राकल्कं समीरार्त्तौ कोष्णमभ्यज्य धारयेत्| पञ्चवल्कस्य पित्तार्त्त्तौ श्यामादीनां कफातुरा| वमिन्याप्लुतयोश्चैव स्वेदयित्वा प्रयोजयेत्| तर्पणं स्नेहपिचुभिर्भोजनं चानिलापहम्| सल्लकीजिङ्गिणीजम्बुधवत्वक्पञ्चवल्कलैः| कषायैः साधितात्स्नेहात्पर्युपप्लुतयोः पिचुम्| कुलीरसूकरवसा सर्पिर्भिर्मधुरैः शृतैः| पूरयित्वा महायोनिं बध्नीयात् क्षौमनक्तकः| प्रस्रस्तां सर्पिषाभ्यज्य क्षीरस्विन्नां प्रवेशयेत्| बध्नीयाद्वेशवारस्य पिण्डेनामूत्रकालतः||३५||
🔊 Audio coming soon
ਹਿਂਸ੍ਰੇਤ੍ਯਾਦਿਭਿਸ੍ਰਯਃ ਕਲ੍ਕਾ ਵਾਤਾਰ੍ਤ੍ਯਾਦਿਸੁ ਯੋਨਿਧਾਰਣੇ| ਸੁਬੋਧਮ੍| ਪਞ੍ਚਵਲ੍ਕਲੋ ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧੋਦੁਮ੍ਬਰਾਸ਼੍ਵਤ੍ਥਪ੍ਲਕ੍ਸਵੇਤਸਤ੍ਵਚਃ| ਮਹਾਯੋਨਿਂ ਕੁਲੀਰਾਦਿਵਸਾਸਰ੍ਪਿਰ੍ਭਿਰ੍ਮਧੁਰਦ੍ਰਵ੍ਯਸਿਦ੍ਧੈਃ ਪੂਰਯਿਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸੌਮਨਕ੍ਤਕੈਰ੍ਬਧ੍ਨੀਯਾਤ੍| ਪ੍ਰਸ੍ਰਸ੍ਤੇਤ੍ਯਾਦਿ ਸੁਬੋਧਮ੍| ਆਮੂਤ੍ਰਕਾਲਤ ਇਤਿ ਵੇਗਧਾਰਣ੍ਪ੍ਰਤਿਸੇਧਾਰ੍ਥਮ੍|| ੩੫||
Adhikarana vAtavyAdhyuktaM karma (36) · Śloka 36
ਯਚ੍ਚ ਵਾਤਵਿਕਾਰਾਣਾਂ ਕਰ੍ਮੋਕ੍ਤਂ ਤਚ੍ਚ ਕਾਰਯੇਤ੍| ਸਰ੍ਵਵ੍ਯਾਪਤ੍ਸੁ ਮਤਿਮਾਨ੍ ਮਹਾਯੋਨ੍ਯਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸਤਃ| ਨ ਹਿ ਵਾਤਾਦਤੇ ਯੋਨਿਰ੍ਵਨਿਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਦੁਸ੍ਯਤਿ| ਅਤੋ ਜਿਤ੍ਵਾ ਤਮਨ੍ਯਸ੍ਯ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਦੋਸਸ੍ਯ ਭੇਸਜਮ੍||੩੬||
यच्च वातविकाराणां कर्मोक्तं तच्च कारयेत्| सर्वव्यापत्सु मतिमान् महायोन्यां विशेषतः| न हि वातादृते योनिर्वनितानां प्रदुष्यति| अतो जित्वा तमन्यस्य कुर्याद्दोषस्य भेषजम्||३६||
🔊 Audio coming soon
ਯਚ੍ਚ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤੇ ਵਾਤਵਿਕਾਰਾਣਾਂ ਕਰ੍ਮੋਕ੍ਤਂ ਤਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਾਸੁ ਯੋਨਿਵ੍ਯਾਪਤ੍ਸ੍ਵਪਿ ਕਾਰਯੇਤ੍| ਤਦ੍ਵਾਤਹਰਂ ਕਰ੍ਮ ਮਹਾਯੋਨ੍ਯਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸਤਃ ਕਾਰਯੇਤ੍| ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਵਾਤਾਦਤੇ ਵਨਿਤਾਨਾਂ ਯੋਨਿਰ੍ਨ ਦੁਸ੍ਯਤਿ ਅਤੋ ਹੇਤੋਸ੍ਤਂ ਵਾਤਂ ਜਿਤ੍ਵਾਨ੍ਯਸ੍ਯ ਦੋਸਸ੍ਯ ਭੇਸਜਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍| (ਵਨਿਤਾਨਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਯੋਨਿਃ ਵਾਤਾਦਤੇ ਵਾਤਮਨ੍ਤਰੇਣ ਨ ਪ੍ਰਦੁਸ੍ਯਤਿ ਦੁਸ੍ਟਿਂ ਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ| ਹਿਰ੍ਯਸ੍ਮਾਦਰ੍ਥੇ ਅਤੋਸ੍ਮਾਦ੍ਧੇਤੋਸ੍ਤਂ ਵਾਤਂ ਜਿਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਯਸ੍ਯ ਦੋਸਸ੍ਯ ਪਿਤ੍ਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਦੇਰ੍ਭੇਸਜਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍|| ੩੬||
Adhikarana paittike yogavisheShAH (37) · Śloka 37
ਪਿਤ੍ਤਲਾਨਾਂ ਤੁ ਯੋਨਿਨਾਂ ਸੇਕਾਭ੍ਯਙ੍ਗਪਿਚੁਕ੍ਰਿਯਾਃ| ਸ਼ੀਤਾਃ ਪਿਤ੍ਤਜਿਤਃ ਕਾਰ੍ਯਾਃ ਸ੍ਨੇਹਨਾਰ੍ਥਂ ਘਤਾਨਿ ਚ| ਸ਼ਤਾਵਰੀਮੂਲਤੁਲਾਚਤੁਸ੍ਕਾਤ੍ ਕ੍ਸੁਣ੍ਣਪੀਡਿਤਾਤ੍| ਰਸੇਨ ਕ੍ਸੀਰਤੁਲ੍ਯੇਨ ਪਾਚਯੇਤ ਘਤਾਢਕਮ੍| ਜੀਵਨੀਯੈਃ ਸ਼ਤਾਵਰ੍ਯਾ ਮਦ੍ਵੀਕਾਭਿਃ ਪਰੂਸਕੈਃ| ਪਿਸ੍ਟੈਃ ਪ੍ਰਿਯਾਲੈਸ਼੍ਚਾਕ੍ਸਾਂਸ਼ੈਰ੍ਮਧੁਕਾੜ੍ਦ੍ਧਪਲਾਨ੍ਵਿਤੈਃ| ਸਿਦ੍ਧਸ਼ੀਤੇ ਤੁ ਮਧੁਨਃ ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਪਲਾਸ੍ਟਕਮ੍| ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਯਾ ਦਸ਼ਪਲਂ ਕ੍ਸਿਪੇਲ੍ਲਿਹ੍ਯਾਤ੍ ਪਿਚੁਂ ਤਤਃ| ਯੋਨ੍ਯਸਕ੍ਸ਼ੁਕ੍ਰਦੋਸਘ੍ਨਂ ਵਸ੍ਯਂ ਪੁਂਸਵਨਂ ਪਰਮ੍| ਕ੍ਸਤਂ ਕ੍ਸਯਮਸਕ੍ਪਿਤ੍ਤਂ ਕਾਸਂ ਸ਼੍ਵਾਸਂ ਹਲੀਮਕਮ੍| ਕਾਮਿਲਾਂ ਵਾਤਰੁਧਿਰਂ ਵਿਸਰ੍ਪਂ ਹਚ੍ਛਿਰੋਗ੍ਰਹਮ੍| ਅਪਸ੍ਮਾਰਾਰ੍ਦਿਤਾਯਾਮਮਦੋਨ੍ਮਾਦਾਂਸ਼੍ਚ ਨਾਸ਼ਯੇਤ੍| ਏਵਮੇਵ ਪਯਸ੍ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਜੀਵਨੀਯੋਪਸਾਧਿਤਮ੍| ਗਰ੍ਭਦਂ ਪਿਤ੍ਤਜਾਨਾਞ੍ਚ ਰੋਗਾਣਾਂ ਪਰਮਂ ਹਿਤਮ੍||੩੭||
पित्तलानां तु योनिनां सेकाभ्यङ्गपिचुक्रियाः| शीताः पित्तजितः कार्याः स्नेहनार्थं घृतानि च| शतावरीमूलतुलाचतुष्कात् क्षुण्णपीडितात्| रसेन क्षीरतुल्येन पाचयेत घृताढकम्| जीवनीयैः शतावर्या मृद्वीकाभिः परूषकैः| पिष्टैः प्रियालैश्चाक्षांशैर्मधुकाऱ्द्धपलान्वितैः| सिद्धशीते तु मधुनः पिप्पल्याश्च पलाष्टकम्| शर्कराया दशपलं क्षिपेल्लिह्यात् पिचुं ततः| योन्यसृक्शुक्रदोषघ्नं वृष्यं पुंसवनं परम्| क्षतं क्षयमसृक्पित्तं कासं श्वासं हलीमकम्| कामिलां वातरुधिरं विसर्पं हृच्छिरोग्रहम्| अपस्मारार्दितायाममदोन्मादांश्च नाशयेत्| एवमेव पयस्सर्पिर्जीवनीयोपसाधितम्| गर्भदं पित्तजानाञ्च रोगाणां परमं हितम्||३७||
🔊 Audio coming soon
ਪਿਤ੍ਤਲਾਯਾਂ ਯੋਨੀਨਾਂ ਸੇਕਾਦਯਃ ਸ਼ੀਤਾਃ ਪਿਤ੍ਤਜਿਤਸ਼੍ਚ ਕਾਰ੍ਯਾਃ| ਸ੍ਨੇਹਨਾਰ੍ਥਂ ਘਤਾਨ੍ਯੇਵ ਕਾਰ੍ਯਾਣਿ| (ਪਿਤ੍ਤਲਾਨਾਮ੍ ਬਹੁਪਿਤ੍ਤਾਨਾਮ੍| ਪਿਤ੍ਤਜਾਨਾਮਿਤਿ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯੇ ਪਿਤ੍ਤਲਾਨਾਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤਿਰ੍ਨ੍ਨ ਹਿ ਵਾਤਦਤ ਇਤ੍ਯਾਦਿਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਗ੍ਰਨ੍ਥਸ੍ਯ ਵਿਰੋਧਨਿਰਾਸਾਰ੍ਥਮ੍| ਯੋਨੀਨਾਂ ਯੋਨਿਵ੍ਯਾਪਦਾਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਸ਼ੀਤਾਃ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਵੀਰ੍ਯਯੋਃ ਸ਼ੀਤਾਃ ਪਿਤ੍ਤਜਿਤਃ ਪਿਤ੍ਤਘ੍ਨਾਃ ਸ਼ੀਤਸ਼ਬ੍ਦੇਨੈਵ ਪਿਤ੍ਤਹਰਤ੍ਵੇ ਸਿਦ੍ਧੇ ਪੁਨਰਪਿ ਪਿਤ੍ਤਘ੍ਨਕਥਨਂ ਪਿਤ੍ਤਘ੍ਨਾਨਾਂ ਮਨ੍ਦਸ਼ੀਤਗੁਰ੍ਵਾਦੀਨਾਂ ਮਧ੍ਯੇਤ੍ਰ ਸ਼ੀਤਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇਸੋਪਯੋਜ੍ਯਤ੍ਵਦ੍ਯੋਤਨਾਰ੍ਥਮ੍| ਸੇਕਾਭ੍ਯਙ੍ਗਪਿਚੁਕ੍ਰਿਯਾਃ ਸੇਕਃ ਪਰਿਸੇਕਃ| ਅਭ੍ਯਙ੍ਗਃ ਸ੍ਨੇਹਪ੍ਰਲੇਪਃ| ਪਿਚੁਕ੍ਰਿਯਾ ਪਿਚੁਨਕ੍ਤਕਨਿਕ੍ਸੇਪਣਮ੍| ਕ੍ਰਿਯਾਸ਼ਬ੍ਦਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਸਮ੍ਬਧ੍ਯਤੇ| ਕਾਰ੍ਯਾਃ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਾਃ| ਸ੍ਨੇਹਨਾਰ੍ਥਂ ਸ਼ੋਧ੍ਯਵਿਸਯੇ ਸ੍ਨੇਹਯਿਤੁਂ ਘਤਾਨਿ ਪਿਤ੍ਤਘ੍ਨੌਸਧੈਰ੍ਬਹੁਧਾ ਸਿਦ੍ਧਾਨਿ ਚਸ਼ਬ੍ਦਾਤ੍ ਕਾਰ੍ਯਾਣੀਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਸ਼ਤਾਵਰੀਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਤਾਨ੍ਯੇਵ ਘਤਾਨ੍ਯੁਚ੍ਯਨ੍ਤੇ-ਸ਼ਤਾਵਰੀਮੂਲਾਨਿ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਸਾਰਾਣ੍ਯਨੁਪਹਤਾਨਿ ਚ ਗਹ੍ਯਨ੍ਤੇ| ਸੁਬੋਧਮ੍| (ਦ੍ਵਿਯਸ੍ਟਿਮਧੁਕੈਰ੍ਭਿਸਗਿਤਿ ਚਰਕਪਾਠਃ| ਸ਼ਤਾਵਰੀਘਤੇ ਦ੍ਵਿਯਸ੍ਟਿਮਧੁਕੈਰਿਤਿ ਦ੍ਵਿਗ੍ਰਹਣਂ ਭਾਗਾਦ੍ਵਿਗੁਣਪ੍ਰਤਿਪਾਦਨਾਰ੍ਥਮ੍| ਯਸ੍ਟਿਮਧੁਕਦ੍ਵਯਪ੍ਰਤਿਪਾਦਨਾਰ੍ਥਂ ਵਾ| ਸ੍ਥਲਜਂ ਜਲਜਂ ਚੇਤਿ ਮਧੁਕਂ ਦ੍ਵਿਵਿਧਂ ਸ੍ਮਤਮਿਤ੍ਯਾਮ੍ਨਾਯਾਤ੍| ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ ਪ੍ਰਾਸ਼ਯੇਤ੍ਪੂਰ੍ਵਮਿਤਿ ਅਦਸ੍ਟਵਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਮੇਸਾ ਪਰਿਭਾਸਾਨ੍ਯਤ੍ਰਾਪਿ ਦ੍ਰਸ੍ਟਵ੍ਯਾ| ਇਤਿ ਜੇਜ੍ਜਟਃ)| ਦ੍ਵਿਬਲਾਮਧੁਕਾਨ੍ਵਿਤੈਰਿਤਿ ਹਦਯਪਾਠਃ| ਕ੍ਸੁਣ੍ਣਪੀਡਿਤਾਨ੍| ਸ਼ਤਾਵਰੀਮੂਲਸ੍ਯ ਤੁਲਾਚਤੁਸ੍ਕਾਤ੍ ਕ੍ਸੀਰਤੁਲ੍ਯੇਨ ਰਸੇਨ| ਏਤਾਵਨ੍ਮਾਤ੍ਰਸ੍ਯ ਸ਼ਤਾਵਰੀਮੂਲਸ੍ਯ ਯਾਵਾਨ੍ ਰਸੋ ਜਾਯਤੇ ਤਤ੍ਤੁਲ੍ਯੇਨ ਪਯਸੇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਅਕ੍ਸਾਂਸ਼ੈਰਕ੍ਸਪ੍ਰਮਾਣੈਃ ਪਿਸ੍ਟੈਰ੍ਜੀਵਨੀਯਾਦਿਭਿਰ੍ਘਤਾਢਕਂ ਵਿਪਚੇਤ੍| ਸਿਦ੍ਧਸ਼ੀਤੇ ਚਾਸ੍ਮਿਨ੍ ਘਤੇ ਮਧੁਨਃ ਪਿਪ੍ਪਲੀਚੂਰ੍ਣਸ੍ਯ ਚ ਪਲਾਸ੍ਟਕਂ ਸਿਤਾਯਾ ਦਸ਼ਪਲਞ੍ਚ ਕ੍ਸਿਪੇਤ੍ ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਪਿਚੁਂ ਕਰ੍ਸਪ੍ਰਮਾਣਂ ਲਿਹ੍ਯਾਦਾਤੁਰ ਇਤਿ ਸ਼ੇਸਃ| ਤਦ੍ ਘਤਂ ਯੋਨ੍ਯਸਕ੍ਸ਼ੁਕ੍ਰਦੋਸਘ੍ਨਂ ਵਸ੍ਯਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰਵਰ੍ਧਨਮ੍|| ਪਰਮਤਿਸ਼ਯੇਨ ਪੁਂਸਵਨਂ ਗਰ੍ਭਦਮ੍| ਕ੍ਸਤਾਦੀਂਸ਼੍ਚ ਨਾਸ਼ਯੇਤ੍| ਮਦ੍ਵੀਕਾਦੀਨਾਂ ਬਹੁਵਚਨੋਕ੍ਤਿਃ ਛਨ੍ਦੋਨੁਰੋਧਾਤ੍ )| ਏਵਮੇਵੇਤਿ ਸ਼ਤਾਵਰੀਵਿਧਾਨੇਨ ਪਯਸ੍ਸਰ੍ਪਿਃਕ੍ਸੀਰੋਦ੍ਭਵਂ ਘਤਂ ਜੀਵਨੀਯੋਪਸਾਧਿਤਂ ਗਰ੍ਭਦਤ੍ਵਾਦਿਗੁਣਮ੍| ('ਗਰ੍ਭਦਂ ਪਿਤ੍ਤਲਾਨਾਂ ਚ ਯੋਨੀਨਾਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ਭਿਸਗ੍ਜਿਤਮ੍'-ਇਤਿ ਚਰਕਪਾਠਃ| ਏਵਮੇਵੇਤਿ ਕ੍ਸੀਰਸਰ੍ਪਿਃ ਕ੍ਸੀਰਾਦੁਤ੍ਥਿਤਂ ਏਵਮੇਵ ਪੂਰ੍ਵਵਿਧਿਮਤਿਦਿਸ਼ਤਿ ਸਿਦ੍ਧਸ਼ੀਤੇ ਚ ਮਧੁਨ ਇਤ੍ਯਾਦਿ ਯਾਵਤ੍ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ ਪ੍ਰਾਸ਼ਯੇਤ੍ ਪੂਰ੍ਵਮਿਤ੍ਯਾਦਿ-ਇਤਿ ਜੇਜ੍ਜਟਃ)||੩੭||
Adhikarana raktayonicikitsAkramaH (38) · Śloka 38
ਰਕ੍ਤਯੋਨ੍ਯਾਮਸਗ੍ਵਰ੍ਣੈਰਨੁਬਨ੍ਧਮਵੇਕ੍ਸ੍ਯ ਚ| ਯਥਾਦੋਸੋਦਯਂ ਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾਦ੍ਰਕ੍ਤਸ੍ਥਾਪਨਮੌਸਧਮ੍||੩੮||
रक्तयोन्यामसृग्वर्णैरनुबन्धमवेक्ष्य च| यथादोषोदयं युञ्ज्याद्रक्तस्थापनमौषधम्||३८||
🔊 Audio coming soon
ਰਕ੍ਤਯੋਨ੍ਯਾਮਸਜੋ ਵਰ੍ਣੈਃ ਸਿਰਾਵ੍ਯਧੋਕ੍ਤਪ੍ਰਕਾਰੇਣ ਵਾਤਾਦੀਨਾਮਨ੍ਯਤਮਸ੍ਯ ਦੋਸਸ੍ਯਾਨੁਬਨ੍ਧਮਵੇਕ੍ਸ੍ਯ ਦੋਸੋਦਯਾਨਤਿਕ੍ਰਮੇਣ ਰਕ੍ਤਸ੍ਥਾਪਨਂ ਰਕ੍ਤਸ੍ਰਾਵਹਰਮੌਸਧਂ ਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾਤ੍| (ਰਕ੍ਤਯੋਨ੍ਯਾਮਸਗ੍ਵਰ੍ਣੈਰਨੁਬਨ੍ਧਂ ਕਸ੍ਣਾਰੁਣਨੀਲਪੀਤਪਾਣ੍ਡੂਤ੍ਵਾਦਿਭਿਰ੍ਵਾਤਾਦੀਨਾਮਾਧਿਕ੍ਯਮਲ੍ਪਤ੍ਵਂ ਚ ਸਮੀਕ੍ਸ੍ਯ ਤਤੋ ਯਥਾਦੋਸਂ ਯੋ ਯੋ ਦੋਸੋ ਯਥਾਦੋਸਂ ਰਕ੍ਤਸ੍ਥਾਪਨਮੌਸਧਂ ਕਾਰ੍ਯਮਿਤਿ ਜੇਜ੍ਜਟਃ)|| ੩੮||
Adhikarana vAtottarAsRugdaracikitsA (39) · Śloka 39
ਤਿਲਚੂਰ੍ਣਂ ਦਧਿਘਤਂ ਫਾਣਿਤਂ ਸੌਕਰੀ ਵਸਾ| ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਯੁਕ੍ਤਂ ਜਯੇਤ੍ਪੀਤਂ ਵਾਤੋਤ੍ਤਰਮਸਗ੍ਦਰਮ੍| ਵਰਾਹਸ੍ਯ ਰਸੋ ਮੇਧ੍ਯਃ ਸਕੌਲਤ੍ਥਸ਼੍ਚ ਤਦ੍ਗੁਣਃ| ਪਤ੍ਰਕਲ੍ਕੋ ਘਤੇ ਭਸ੍ਟੋ ਰਾਜਾਦਨਕਪਿਤ੍ਥਯੋਃ| ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਕ੍ਸੌਦ੍ਰਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਨਾਗਰੈਸ਼੍ਚ ਯੁਤਂ ਦਧਿ||੩੯||
तिलचूर्णं दधिघृतं फाणितं सौकरी वसा| क्षौद्रयुक्तं जयेत्पीतं वातोत्तरमसृग्दरम्| वराहस्य रसो मेध्यः सकौलत्थश्च तद्गुणः| पत्रकल्को घृते भृष्टो राजादनकपित्थयोः| शर्कराक्षौद्रयष्ट्याह्वनागरैश्च युतं दधि||३९||
🔊 Audio coming soon
ਤਿਲਾਦਿਕਂ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਯੁਕ੍ਤਂ ਪੀਤਂ ਵਾਤਾਦਿਕਂ ਰਕ੍ਤਸ੍ਰਾਵਂ ਜਯੇਤ੍| ਉਤ੍ਤਰੋ ਬਲਵਾਨ੍| ਵਰਾਹਮਾਂਸਰਸਃ ਕੌਲਤ੍ਥੇਨ ਰਸੇਨ ਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤਦ੍ਗੁਣੋ ਵਾਤੋਤ੍ਤਰਮਸਗ੍ਦਰਂ ਜਯੇਦਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਰਾਜਾਦਨਕਪਿਤ੍ਥਯੋਸ੍ਤੁ ਬਾਲਪਤ੍ਰਕਲ੍ਕੋ ਘਤੇ ਭਸ੍ਟਸ੍ਤਦ੍ਗੁਣ ਏਵ| ਤਥਾ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਦਿਭੀਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਦਧਿ|| ੩੯||
Adhikarana pittottarAsRugdaracikitsA (40) · Śloka 40
ਪਯਸ੍ਯੋਤ੍ਪਲਸ਼ਾਲੂਕਬਿਸਕਾਲੀਯਵਾਰਿਜਮ੍| ਸਪਯਸ਼੍ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਰਕ੍ਤੇ ਪਿਤ੍ਤੋਤ੍ਤਰੇ ਪਿਬੇਤ੍| ਤਣ੍ਡੁਲੀਯਕਮੂਲਂ ਵਾ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਤਣ੍ਡੁਲਾਮ੍ਭਸਾ| ਸਤਾਰ੍ਕ੍ਸ੍ਯਸ਼ੈਲਂ ਲਾਕ੍ਸਾਂ ਵਾ ਛਾਗੇਨ ਪਯਸਾ ਪਿਬੇਤ੍| ਵਾਸਾਘਤਂ ਮਹਾਤਿਕ੍ਤਂ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਹਿਤਞ੍ਚ ਯਤ੍||੪੦||
पयस्योत्पलशालूकबिसकालीयवारिजम्| सपयश्शर्कराक्षौद्रं रक्ते पित्तोत्तरे पिबेत्| तण्डुलीयकमूलं वा सक्षौद्रं तण्डुलाम्भसा| सतार्क्ष्यशैलं लाक्षां वा छागेन पयसा पिबेत्| वासाघृतं महातिक्तं रक्तपित्तहितञ्च यत्||४०||
🔊 Audio coming soon
ਪਯਸ੍ਯਾਦਿਕਂ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਪਿਤ੍ਤਾਧਿਕੇ ਰਕ੍ਤੇਸਗ੍ਦਰੇ ਪਿਬੇਤ੍| ਪਯਸ੍ਯਾ ਕ੍ਸੀਰਿਕਾ| ਸ਼ਾਲੂਕਂ ਜਲਜਕਨ੍ਦਮ੍| ਬਿਸਂ ਪਦ੍ਮਾਦਿਜਮ੍| ਕਾਲੀਯਂ ਪੀਤਚਨ੍ਦਨਮ੍| ਅਥਵਾ ਪਿਤ੍ਤੋਤ੍ਤਰੇ ਰਕ੍ਤੇ ਤਣ੍ਡੁਲੀਯਕਮੂਲਂ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਯੁਕ੍ਤਂ ਤਾੜ੍ਕ੍ਸ੍ਯਸ਼ੈਲਯੁਕ੍ਤਞ੍ਚ ਤਣ੍ਡੁਲਾਮ੍ਭਸਾ ਪਿਬੇਤ੍| ਅਥਵਾ ਕੇਵਲਾਮੇਵ ਲਾਕ੍ਸਾਂ ਛਾਗੇਨ ਪਯਸਾ ਪਿਬੇਤ੍| ਵਾਸਾਘਤਞ੍ਚ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤੋਕ੍ਤਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਤਥਾ ਮਹਾਤਿਕ੍ਤ-ਮਨ੍ਯਚ੍ਚ ਯਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਹਿਤਂ ਤਤ੍ ਸਰ੍ਵਮਤ੍ਰੇਸ੍ਯਤੇ| (ਪੈਤ੍ਤਿਕੇਸਗ੍ਦਰੇ ਪਿਬੇਦਿਤਿ ਚਰਕਪਾਠਃ| ਪਯਸ੍ਯਾਦੀਨੇਕਸ਼ ਏਕੈਕਸ਼ਃ ਪਯਃਸ਼ਰ੍ਕਰਾਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸਹਿਤਂ ਪੈਤ੍ਤਿਕੇਸਗ੍ਦਰੇ ਪਿਬੇਦਿਤਿ ਜੇਜ੍ਜਟਃ)|| ੪੦||
Adhikarana kaphottarAsRugdaracikitsA (41) · Śloka 41
ਮਧੁਕਂ ਤ੍ਰਿਫਲਾਂ ਲੋਧ੍ਰਂ ਮੁਸ੍ਤਂ ਸੌਰਾਸ੍ਟ੍ਰਿਕਾਂ ਮਧੁ| ਮਦ੍ਯੈਰ੍ਨਿਮ੍ਬਗੁਡੂਚ੍ਯੌ ਚ ਕਫਜੇਸਗ੍ਦਰੇ ਪਿਬੇਤ੍||੪੧||
मधुकं त्रिफलां लोध्रं मुस्तं सौराष्ट्रिकां मधु| मद्यैर्निम्बगुडूच्यौ च कफजेऽसृग्दरे पिबेत्||४१||
🔊 Audio coming soon
ਕਫਾਸਗ੍ਦਰੇ ਮਧੁਕਾਦਿਕਂ ਗੁਡੂਚ੍ਯਨ੍ਤਂ ਮਦ੍ਯੈਃ ਪਿਬੇਤ੍|| ੪੧||
Adhikarana puShyAnugaM cUrNam (42) · Śloka 42
ਪਾਠਾਂ ਜਮ੍ਬ੍ਵਾਮ੍ਰਯੋਰਸ੍ਥਿਸ਼ਿਲੋਦ੍ਭੇਦਂ ਰਸਾਞ੍ਜਨਮ੍| ਅਮ੍ਬਸ੍ਠਾਂ ਸ਼ਾਲ੍ਮਲੀਪਿਚ੍ਛਾਂ ਸਮਙ੍ਗਾਂ ਵਤ੍ਸਕਤ੍ਵਚਮ੍| ਵਾਹ੍ਨੀਕਬਿਲ੍ਵਾਤਿਵਿਸਾਲੋਧ੍ਰਤੋਯਦਗੈਰਿਕਮ੍| ਸ਼ੁਣ੍ਠੀਮਧੁਕਮਾਚੀਕਰਕ੍ਤਚਨ੍ਦਨਕਟ੍ਫਲਮ੍| ਕਟ੍ਵਙ੍ਗਵਤ੍ਸਕਾਨਨ੍ਤਾ ਧਾਤਕੀਮਧੁਕਾਰ੍ਜੁਨਮ੍| ਪੁਸ੍ਯੇ ਗਹੀਤ੍ਵਾ ਸਞ੍ਚ੍ਚੂਰ੍ਣ੍ਯ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਤਣ੍ਡੁਲਾਮ੍ਬੁਨਾ| ਪਿਬੇਦਰ੍ਸ਼ਸ੍ਵਤੀਸਾਰੇ ਰਕ੍ਤਂ ਯਚ੍ਚੋਪਵੇਸ਼੍ਯਤੇ| ਦੋਸਾ ਜਨ੍ਤੁਕਤਾ ਯੇ ਚ ਬਾਲਾਨਾਂ ਤਾਂਸ਼੍ਚ ਨਾਸ਼ਯੇਤ੍| ਯੋਨਿਦੋਸਂ ਰਜੋਦੋਸਂ ਸ਼੍ਯਾਵਸ਼੍ਵੇਤਾਰੁਣਾਸਿਤਮ੍| ਚੂਰ੍ਣਂ ਪੁਸ੍ਯਾਨੁਗਂ ਨਾਮ ਹਿਤਮਾਤ੍ਰੇਯਪੂਜਿਤਮ੍||੪੨||
पाठां जम्ब्वाम्रयोरस्थिशिलोद्भेदं रसाञ्जनम्| अम्बष्ठां शाल्मलीपिच्छां समङ्गां वत्सकत्वचम्| वाह्नीकबिल्वातिविषालोध्रतोयदगैरिकम्| शुण्ठीमधुकमाचीकरक्तचन्दनकट्फलम्| कट्वङ्गवत्सकानन्ता धातकीमधुकार्जुनम्| पुष्ये गृहीत्वा सञ्च्चूर्ण्य सक्षौद्रं तण्डुलाम्बुना| पिबेदर्शस्वतीसारे रक्तं यच्चोपवेश्यते| दोषा जन्तुकृता ये च बालानां तांश्च नाशयेत्| योनिदोषं रजोदोषं श्यावश्वेतारुणासितम्| चूर्णं पुष्यानुगं नाम हितमात्रेयपूजितम्||४२||
🔊 Audio coming soon
ਪਾਠਾਦਿਕਮਰ੍ਜੁਨਾਨ੍ਤਂ ਪੁਸ੍ਯੇ ਗਹੀਤ੍ਵਾ ਸਂਯੋਜ੍ਯ ਪਸ਼੍ਚਾਚ੍ਚ ਸਞ੍ਚੂਰ੍ਣ੍ਯ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰੇਣ ਯੁਕ੍ਤਂ ਤਣ੍ਡੁਲੋਦਕੇਨਾਰ੍ਸ਼ਃਪ੍ਰਭਤਿਸੁ ਪਿਬੇਤ੍| ਏਤਚ੍ਚ ਬਾਲਾਨਾਂ ਯੇਕਮਿਕਤਾ ਦੋਸਾਸ੍ਤਾਨ੍ ਯੋਨਿਦੋਸਂ ਚ ਸ਼੍ਯਾਵਾਦ੍ਯਨ੍ਯਤਮਵਰ੍ਣਂ ਰਜੋਦੋਸਂ ਚ ਨਾਸ਼ਯੇਤ੍| ਏਤਚ੍ਚੂਰ੍ਣਂ ਨਾਮ੍ਨਾ ਪੁਸ੍ਯਾਨੁਗਮ੍| ਹਿਤਂ ਪਥ੍ਯਮਾਤ੍ਰੇਯੇਣ ਪੁਨਰ੍ਵਸੂਨਾਂ ਪੂਜਿਤਮ੍| ਜਮ੍ਬੂਫਲਸ੍ਯਾਮ੍ਰਫਲਸ੍ਯ ਚਾਸ੍ਥਿ| ਸ਼ਿਲੋਦ੍ਭੇਦਂ ਸ਼ਿਲਾਜਤੁ| ਅਮ੍ਬਸ੍ਠਾ ਸਾਹਸ੍ਰੀ, ਸੈਵ ਬਹੁਮੂਲਿਕਾ| ਸ਼ਾਲ੍ਮਲ੍ਯਾਃ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਨੀ ਪਿਚ੍ਛਾ| ਸਮਙ੍ਗਾ ਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾ| ਵਾਹ੍ਨੀਕਂ ਕੁਙ੍ਕੁਮਮ੍| ਤੋਯਦੋ ਮੁਸ੍ਤਃ| ਮਾਚੀਕਂ ਕੁਟਜਫਲਮ੍| ਕਟ੍ਵਙ੍ਗਃ ਸ੍ਯੋਨਾਕਃ| ਅਨਨ੍ਤਾ ਯਵਾਸਕਃ| (ਪਾਠਾਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਸ਼ਿਲੋਦ੍ਭੇਦਃ ਪਾਸਾਣਭੇਦਕਃ| ਅਮ੍ਬਸ੍ਠਾ ਦਕ੍ਸਿਣਾਪਥੇ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧੈਵ| ਦ੍ਵਿਤੀਯਾਂ ਪਾਠਾਮਪਰੇ ਸ਼ਾਲ੍ਮਲੀਵੇਸ੍ਟਂਖਪੁਰਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਮਾਚੀਕਮੁਤ੍ਤਰਾਪਥੇ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਮੇਵ| ਕਟ੍ਵਙ੍ਗੋਰਲੁਃ| ਵਤ੍ਸਕ ਇਨ੍ਦ੍ਰਯਵੋਭਿਪ੍ਰੇਤਃ ਫਲਸ਼ਬ੍ਦਲੋਪਾਤ੍| ਅਨਨ੍ਤਾ ਉਤ੍ਪਲਸਾਰਿਵਾ| ਮਧੁਕਂ ਦ੍ਵਿਯਸ੍ਟਿਮਧੁਕਂ ਸ੍ਥਲਜਲਜਭੇਦੇਨ ਦ੍ਵਿਧੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਮ੍| ਪੁਸ੍ਯੇ ਗਹੀਤ੍ਵੇਤ੍ਯਾਦਸ੍ਟਾਨੁਗ੍ਰਹਾਰ੍ਥਮ੍| ਯੋਨਿਦੋਸਂ ਰਜੋਦੋਸਂ ਰਜੋਦੋਸਾ ਰਜੋਵਿਸ਼ੇਸਾਃ ਸ਼੍ਵੇਤਾਦਯਃ ਪ੍ਰਦਰਭੇਦਾਃ ਯੋਨਿਵ੍ਯਾਪਲ੍ਲਿਙ੍ਗਾ ਏਵ| ਇਤਿ ਜੇਜ੍ਜਟਃ)|| ੪੨||
Adhikarana garbhasrAvoktA cikitsA (43) · Śloka 43
ਸਰ੍ਵੇਸੁ ਗਰ੍ਭਸ੍ਰਾਵੋਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਦਰੇਸੁ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ||੪੩||
सर्वेषु गर्भस्रावोक्तं प्रदरेषु प्रशस्यते||४३||
🔊 Audio coming soon
ਸ਼ਾਰੀਰੇ ਯਦ੍ਗਰ੍ਭਸ੍ਰਾਵ ਉਕ੍ਤਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਦਰੇਪਿ ਸ਼ਸ੍ਯਤੇ| ਪ੍ਰਦਰਮਸਗ੍ਦਰਮਤਿਰਜ ਇਤਿ ਪਰ੍ਯਾਯਾਃ|| ੪੩||
Adhikarana raktakShaye cikitsA (44) · Śloka 44
ਰਕ੍ਤਕ੍ਸਯਾਯਾਂ ਕ੍ਸੀਰਞ੍ਚ ਜੀਵਨੀਯ ਸ਼ਤਂ ਪਿਬੇਤ੍||੪੪||
रक्तक्षयायां क्षीरञ्च जीवनीय शृतं पिबेत्||४४||
🔊 Audio coming soon
ਰਕ੍ਤਕ੍ਸਯਾਯਾਂ ਵ੍ਯਾਪਦਿ ਜੀਵਨੀਯਾਖ੍ਯਮਹਾਕਸਾਯਸ਼ਤਂ ਕ੍ਸੀਰਂ ਪਿਬੇਤ੍|| ੪੪||
Adhikarana shlaiShmike yonidoShe varttayaH (45) · Śloka 45
ਯੋਨ੍ਯਾਂ ਬਲਾਸਦੁਸ੍ਟਾਯਾਂ ਵਰ੍ਤ੍ਤਿਃ ਸਂਸ਼ੋਧਨੇ ਹਿਤਾ| ਵਾਰਾਹੇ ਬਹੁਸ਼ਃ ਪਿਤ੍ਤੇ ਭਾਵਿਤੈਰ੍ਨਕ੍ਤਕੈਃ ਕਤਾਃ| ਭਾਵਿਤਂ ਪਯਸਾਰ੍ਕਸ੍ਯ ਮਾਸਚੂਰ੍ਣਂ ਸਸੈਨ੍ਧਵਮ੍| ਵਰ੍ਤ੍ਤਿਃ ਕਤਾ ਕ੍ਸਣਂ ਧਾਰ੍ਯਾ ਸੇਕ੍ਤਵ੍ਯਾਨੁਸੁਖਾਮ੍ਬੁਨਾ| ਪਿਪ੍ਪਲੀਮਾਸਮਰਿਚਸ਼ਤਾਹ੍ਵਾਕੁਸ੍ਠਸੈਨ੍ਧਵੈਃ| ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਿਨ੍ਯਙ੍ਗੁਲੀਤੁਲ੍ਯਾ ਵਰ੍ਤ੍ਤਿਰ੍ਯੋਨਿਵਿਸ਼ੋਧਨੀ||੪੫||
योन्यां बलासदुष्टायां वर्त्तिः संशोधने हिता| वाराहे बहुशः पित्ते भावितैर्नक्तकैः कृताः| भावितं पयसाऽर्कस्य माषचूर्णं ससैन्धवम्| वर्त्तिः कृता क्षणं धार्या सेक्तव्यानुसुखाम्बुना| पिप्पलीमाषमरिचशताह्वाकुष्ठसैन्धवैः| प्रदेशिन्यङ्गुलीतुल्या वर्त्तिर्योनिविशोधनी||४५||
🔊 Audio coming soon
ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਯੋਨ੍ਯਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਵਰਾਹਪਿਤ੍ਤੇਨ ਬਹੁਸ਼ੋ ਭਾਵਿਤੈਰ੍ਨੈਕ੍ਤਕੈਰ੍ਵਸ੍ਰਖਣ੍ਡੈਃ ਕਤਾ ਵਰ੍ਤ੍ਤਿਰ੍ਯੋਨੌ ਧਾਰ੍ਯਾ ਸ਼ੋਧਨੀ ਪਰਂ ਹਿਤਾ ਚ| (ਯੋਨ੍ਯਾਃ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਪ੍ਰਦੁਸ੍ਟਾਯਾ ਵਰ੍ਤ੍ਤਿਃ ਸਂਸ਼ੋਧਨੀ ਹਿਤਾ ਵ੍ਰਣਪ੍ਰਤਿਸੇਧੋਕ੍ਤਾ| ਅਥਵਾ ਵਾਰਾਹੇ ਬਹੁਸ਼ਃ ਪਿਤ੍ਤ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਤਤੋਨਨ੍ਤਰਂ ਸ੍ਵੇਦ੍ਯਾ ਸੁਖਾਮ੍ਬੁਨਾ| ਇਤਿ ਜੇਜ੍ਜਟਃ)| ਅਰ੍ਕਕ੍ਸੀਭਾਵਿਤਂ ਮਾਸਚੂਰ੍ਣਂ ਪਸ਼੍ਚਾਚ੍ਚ ਸੈਨ੍ਧਵਯੋਜਿਤਂ ਤੇਨ ਕਤਾ ਵਰ੍ਤ੍ਤਿਃ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਯੋਨ੍ਯਾਂ ਕ੍ਸਣਂ ਧਾਰ੍ਯਾ| ਤਤਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਯੋਨਿਃ ਸੁਖਾਮ੍ਬੁਨਾ ਸੇਕ੍ਤਵ੍ਯਾ| ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਾਦਿਭਿਰਙ੍ਗੁਸ੍ਠਨਿਕਟਾਙ੍ਗੁਲੀਤੁਲ੍ਯਾ ਵਰ੍ਤਿਰ੍ਯੋਨ੍ਯਾ ਵਿਸ਼ੋਧਨੀ||੪੫||
Adhikarana udumbarashalATusiddhaM tailam (46) · Śloka 46
ਉਦੁਮ੍ਬਰਸ਼ਲਾਟੂਨਾਂ ਦ੍ਰੋਣਂ ਦ੍ਰੋਣੇਮ੍ਭਸਃ ਪਚੇਤ੍| ਸਪਞ੍ਚਵਲ੍ਕਤਿਲਕਮਾਲਤੀਨਿਮ੍ਬਪਲ੍ਲਵੇ| ਨਿਸ਼ਾਸ੍ਥਿਤੇ ਜਲੇ ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੈਲਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਵਿਪਾਚਯੇਤ੍| ਪਲਾਸ਼ਸ਼ਾਲ੍ਮਲੀਲਾਕ੍ਸਾਧਵਨਿਰ੍ਯਾਸਵਲ੍ਕਲੈਃ| ਪਿਸ੍ਟੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਤਤਃ ਸ੍ਨੇਹਪਿਚੁਂ ਯੋਨੌ ਨਿਧਾਪਯੇਤ੍| ਸਸ਼ਰ੍ਕਰੈਃ ਕਸਾਯੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ੀਤੈਃ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਸੇਚਨਮ੍| ਪਿਚ੍ਛਿਲਾ ਵਿਵਤਾ ਯੋਨਿਸ਼੍ਚਿਰਦੁਸ੍ਟਾ ਤੁ ਦਾਰੁਣਾ| ਸਪ੍ਤਾਹਾਚ੍ਛੁਧ੍ਯਤਿ ਕ੍ਸਿਪ੍ਰਮਪਤ੍ਯਂ ਚ ਸਮਸ਼੍ਨੁਤੇ||੪੬||
उदुम्बरशलाटूनां द्रोणं द्रोणेऽम्भसः पचेत्| सपञ्चवल्कतिलकमालतीनिम्बपल्लवे| निशास्थिते जले तस्मिंस्तैलप्रस्थं विपाचयेत्| पलाशशाल्मलीलाक्षाधवनिर्यासवल्कलैः| पिष्टैर्युक्तं ततः स्नेहपिचुं योनौ निधापयेत्| सशर्करैः कषायैश्च शीतैः कुर्वीत सेचनम्| पिच्छिला विवृता योनिश्चिरदुष्टा तु दारुणा| सप्ताहाच्छुध्यति क्षिप्रमपत्यं च समश्नुते||४६||
🔊 Audio coming soon
ਉਦੁਮ੍ਬਰਸ਼ਲਾਟੂਨਾਂ ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਾਣਾਂ ਫਲਾਨਾਂ ਦ੍ਰੋਣਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਧਿਕਾਨਿ ਪਞ੍ਚਸ਼ਤਨਿ ਫਲਾਨਿ| ਦ੍ਰੋਣਂ ਜਲਸ੍ਯ ਚ ਤਾਨ੍ਯੇਵ| ਸ਼ਲਾਟੂਨਾਂ ਚਾਰ੍ਦ੍ਰਾਣਾਮੇਵ ਪ੍ਰਯੋਗਃ ਨ੍ਯਾਯ੍ਯਃ| ਕਿਮ੍ਭੂਤੇ ਅਮ੍ਭਸਃ ਦ੍ਰੋਣੇ, ਆਹ-ਸਪਞ੍ਚਵਲ੍ਕਲਾਦਿਕੇ| ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧੋਦੁਮ੍ਬਰਾਸ਼੍ਵਤ੍ਥਪ੍ਲਕ੍ਸਵੇਤਸਵਲ੍ਕਲੈਃ| ਸਰ੍ਵੈਰੇਕਤ੍ਰ ਸਮ੍ਯੁਕ੍ਤੈਃ ਪਞ੍ਚ ਵਲਕ੍ਲਮੁਚ੍ਯਤੇ| ਪਲ੍ਲਵਸ਼ਬ੍ਦਸ੍ਯ ਤਿਲਕਾਦਿਭਿਃ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਃ| ਤਿਲਕੋ ਮੁਚੁਲਿਨ੍ਦਃ (ਮਯਿਵੇਲੁਂ)| ਰਾਤ੍ਰਾਵੁਦੁਮ੍ਬਰਾਸ੍ਥਿਤੇ ਪ੍ਰਾਤਃ ਸ੍ਰੁਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਜਲੇ ਤੈਲਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਪਲਾਸ਼ਾਦੀਨਾਂ ਨਿਰ੍ਯਾਸੈਰ੍ਵਲ੍ਕਲੈਸ਼੍ਚ ਪਿਸ੍ਟੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਪਚੇਤ੍| ਤਤਸ੍ਤੈਲਾਤ੍ ਸ੍ਨੇਹਪਿਚੁਂ ਯੋਨੌ ਨਿਧਾਪਯੇਤ੍| ਕਸਾਯਦ੍ਰਵ੍ਯੈਃ ਸੇਚਨੋਪਯੋਗਿਭਿਃ ਸਸ਼ਰ੍ਕਰੈਃ ਸੇਚਨਂ ਕੁਰ੍ਵੀਤ| ਅਨੇਨ ਸ੍ਨੇਹਪਿਚੁਨਾ ਸੇਚਨਾਨ੍ਤੇ ਸਪ੍ਤਾਹਂ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤੇਨ ਪਿਚ੍ਛਿਲਾਦਿਗੁਣਾ ਯੋਨਿਃ ਕ੍ਸਿਪ੍ਰਂ ਸ਼ੁਸ੍ਯਤਿ ਅਪਤ੍ਯਂ ਚ ਲਭਤੇ| ਚਿਰਦੁਸ੍ਟਾ ਚਿਰਕਾਲਦੁਸ੍ਟਾ| ਪਿਚ੍ਛਿਲਾਦਿਤ੍ਵਂ ਕਫਾਦਿ-ਕਤਮ੍| ਇਤਿ ਜੇਜ੍ਜਟਃ)|| ੪੬||
Adhikarana udumbarasiddhatailam (47) · Śloka 47
ਉਦੁਮ੍ਬਰਸ੍ਯ ਦੁਗ੍ਧੇਨ ਸਟ੍ਕਤ੍ਵੋ ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਤਿਲਾਤ੍| ਤੈਲਂ ਕ੍ਵਾਥੇਨ ਤਸ੍ਯੈਵ ਕਾਰ੍ਯਂ ਧਾਰ੍ਯਂ ਚ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍||੪੭||
उदुम्बरस्य दुग्धेन षट्कृत्वो भावितात्तिलात्| तैलं क्वाथेन तस्यैव कार्यं धार्यं च पूर्ववत्||४७||
🔊 Audio coming soon
ਉਦੁਮ੍ਬਰਸ੍ਰੁਤੇਸੁ ਕ੍ਸੀਰੇਸੁ ਸਡ੍ਵਾਰਾਨ੍ ਭਵਿਤਾਤ੍ਤਿਲਾਤ੍ ਪੀਡਿਤਾਤ੍ਤੈਲਂ ਤਸ੍ਯੈਵੋਦੁਮ੍ਬਰਸ੍ਯੈਵ ਕ੍ਵਾਥੇਨ ਕਾਰ੍ਯਮਿਤਿ ਸਾਧ੍ਯਮ੍| ਧਾਰ੍ਯਂ ਚ ਪੂਰ੍ਵਵਦਿਤਿ ਸ੍ਨੇਹਪਿਚੁਂ ਯੋਨੌ ਨਿਧਾਪਯੇਤ੍ ਕਸਾਯਦ੍ਰਵ੍ਯੈਃ ਸੇਚਨੋਪਯੋਗਿਭਿਃ ਸਸ਼ਰ੍ਕਰੈਃ ਸੇਚਨਾਨ੍ਤੇ ਚ ਸ੍ਨੇਹਂ ਪਿਚੁਨਾ ਯੋਨੌ ਧਾਰ੍ਯਮ੍| (ਧਾਰ੍ਯਞ੍ਚ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍ਪਿਚੁਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਇਤਿ ਜੇਜ੍ਜਟਃ)|| ੪੭||
Adhikarana dhAtakyAditailam (48) · Śloka 48
ਧਾਤਕ੍ਯਾਮਲਕੀਪਤ੍ਰਸ੍ਰੋਤੋਜਮਧੁਕੋਤ੍ਪਲੈਃ| ਜਮ੍ਬ੍ਵਾਮ੍ਰਸਾਰਕਾਸੀਸਲੋਧ੍ਰਕਟ੍ਫਲਤਿਨ੍ਦੁਕੈਃ| ਸੌਰਾਸ੍ਟ੍ਰਿਕਾਦਾਡਿਮਤ੍ਵਗੁਦੁਮ੍ਬਰਸ਼ਲਾਟੁਭਿਃ| ਅਕ੍ਸਮਾਤ੍ਰੈਰਜਾਮੂਤ੍ਰੇ ਕ੍ਸੀਰੇ ਚ ਦ੍ਵਿਗੁਣੇ ਪਚੇਤ੍| ਤੈਲਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਤਦਭ੍ਯਙ੍ਗਪਿਚੁਬਸ੍ਤਿਸੁ ਯੋਜਯੇਤ੍| ਸ਼ੂਨੋਤ੍ਤਾਨੋਨ੍ਨਤਾ ਸ੍ਤਬ੍ਧਾ ਪਿਚ੍ਛਿਲਾ ਸ੍ਰਾਵਿਣੀ ਤਥਾ| ਵਿਪ੍ਲੁਤੋਪਪ੍ਲੁਤਾ ਯੋਨਿਃ ਸਿਧ੍ਯੇਤ੍ਸਸ੍ਫੋਟਸ਼ੂਲਿਨੀ||੪੮||
धातक्यामलकीपत्रस्रोतोजमधुकोत्पलैः| जम्ब्वाम्रसारकासीसलोध्रकट्फलतिन्दुकैः| सौराष्ट्रिकादाडिमत्वगुदुम्बरशलाटुभिः| अक्षमात्रैरजामूत्रे क्षीरे च द्विगुणे पचेत्| तैलप्रस्थं तदभ्यङ्गपिचुबस्तिषु योजयेत्| शूनोत्तानोन्नता स्तब्धा पिच्छिला स्राविणी तथा| विप्लुतोपप्लुता योनिः सिध्येत्सस्फोटशूलिनी||४८||
🔊 Audio coming soon
ਧਾਤਕੀਪਤ੍ਰਾਦਿਭਿਸ੍ਤੈਲਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਪਚੇਤ੍| ਤਚ੍ਚ ਤੈਲਮਭ੍ਯਙ੍ਗਾਦਿਸੁ ਯੋਜਯੇਤ੍ ਤੇਨ ਚ ਸ਼ੂਨਤ੍ਵਾਦਿਗੁਣਾ ਯੋਨਿਃ ਸਿਧ੍ਯੇਤ੍| (ਸੌਰਾਸ੍ਟ੍ਰਿਕਾ ਤੁਵਰਮਤ੍ਤਿਕਾ| ਸ਼ੂਨਾ ਉਨ੍ਨਤਾ ਇਤਿ ਅਨ੍ਤਰ੍ਮੁਖੀ ਸੂਚੀਮੁਖੀ ਚੋਚ੍ਯਤੇ| ਅਥਵਾ ਦੋਸਾਰਬ੍ਧਂ ਸ਼ੂਨੋਨ੍ਨਤਤ੍ਵਮ੍| ਇਤਿ ਜੇਜ੍ਜਟਃ| ਅਕ੍ਸਮਾਤ੍ਰੈਰਕ੍ਸਪ੍ਰਮਾਣੈਰ੍ਧਾਤਕ੍ਯਾਦਿਭਿਰਜਾਮੂਤ੍ਰਪ੍ਰਸ੍ਥੇਨ ਕ੍ਸੀਰਦ੍ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਥੇਨ ਚ ਸਹ ਤੈਲਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਪਚੇਤ੍| ਤਤ੍ਤੈਲਮਭ੍ਯਙ੍ਗੇ ਪਿਚੁਨਿਕ੍ਸੇਪਣੇ ਬਸ੍ਤਿਕਰ੍ਮਣਿ ਚ ਯੋਜਯੇਤ੍| ਤਥਾ ਪ੍ਰਯੋਜਿਤੇ ਸਤਿ ਸ਼ੂਨਤ੍ਵਾਦਿਯੁਕ੍ਤਾ ਯੋਨਿਃ ਸਿਧ੍ਯੇਤ੍ ਸ਼ਮਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ)||੪੮||
Adhikarana dhAvanam (49) · Śloka 49
ਅਰ੍ਕਨਿਮ੍ਬਾਮ੍ਰਕੋਸ਼ਾਮ੍ਰਬਿਲ੍ਵਬੂਕਧਵੋਦ੍ਭਵੈਃ| ਕਰੀਰਜਿਙ੍ਗਿਣੀਜਮ੍ਬੂਕਰਞ੍ਜਾਰ੍ਜੁਨਸ਼ਿਗ੍ਰੁਜੈਃ| ਪਲਾਸ਼ਸਿਧ੍ਰਕੋਤ੍ਥੈਸ਼੍ਚ ਕਸਾਯੈਰ੍ਦ੍ਧਾਵਨਂ ਪਰਮ੍| ਸ਼ੁਕ੍ਤਸੀਧੁਮਧੂਨ੍ਮਿਸ਼੍ਰੈਰ੍ਯੋਨੇਃ ਸ੍ਰਾਵਨਿਵਾਰਣਮ੍| ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਸਤਕ੍ਰਗੋ ਮੂਤ੍ਰਸ਼ੁਕ੍ਤੈਰ੍ਵਾ ਤ੍ਰਿਫਲਾਰਸੈਃ||੪੯||
अर्कनिम्बाम्रकोशाम्रबिल्वबूकधवोद्भवैः| करीरजिङ्गिणीजम्बूकरञ्जार्जुनशिग्रुजैः| पलाशसिध्रकोत्थैश्च कषायैर्द्धावनं परम्| शुक्तसीधुमधून्मिश्रैर्योनेः स्रावनिवारणम्| कुर्यात् सतक्रगो मूत्रशुक्तैर्वा त्रिफलारसैः||४९||
🔊 Audio coming soon
ਅਰ੍ਕਾਦ੍ਯੁਦ੍ਭਵੈਰ੍ਯਥਾਲਾਭਂ ਕਸਾਯੈਸ੍ਤਥਾ ਕਰੀਰਾਦਿਜੈਸ੍ਤਥਾ ਪਲਾਸ਼ਸਿਧ੍ਰਕੋਤ੍ਥੈਸ਼੍ਚ ਕਸਾਯੈਃ ਸਰ੍ਵੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ੁਕ੍ਤਾਦਿਮਿਸ਼੍ਰੈਰ੍ਯੋਨੇਰ੍ਦ੍ਧਾਵਨਂ ਕ੍ਸਾਲਨਂ ਪਰਂ ਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠਂ ਸ੍ਰਾਵਨਿਵਾਰਣਮ੍| ਕੋਸ਼ਾਮ੍ਰਃ ਕ੍ਸੁਦ੍ਰਾਮ੍ਰਨਾਮਕਃ| ਜਿਙ੍ਗਿਣੀ ਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾ| ਸਿਧ੍ਰਕਃ ਸਿਨ੍ਦੁਵਾਰਕਃ| ਬੂਕ ਊਰੁਬੂਕਃ| ਅਦਿਲੋਪਾਤ੍ ਏਰਣ੍ਡਃ| ਪੁਲ੍ਲਾਸ ਉਤ੍ਤਰਾਪਥੇ| ਸ਼ੁਕ੍ਤਂ ਚੁਕ੍ਰਂ| ਇਤਿ ਜੇਜ੍ਜਟਃ)| ਅਥਵਾ ਤ੍ਰਿਫਲਾਰਸੈਸ੍ਤਕ੍ਰਾਦਿਯੁਕ੍ਤੈਰ੍ਧਾਵਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍|| ੪੯||
Adhikarana yavAntAdishIlanam (50) · Śloka 50
ਯਵਾਨ੍ਨਮਭਯਾਰਿਸ੍ਟਂ ਸ਼ੀਧੁ ਤੈਲਂ ਚ ਸ਼ੀਲਯੇਤ੍| ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਯੋਰਜਃ ਪਥ੍ਯਾਪ੍ਰਯੋਗਾਂਸ਼੍ਚ ਸਮਾਕ੍ਸਿਕਾਨ੍||੫੦||
यवान्नमभयारिष्टं शीधु तैलं च शीलयेत्| पिप्पल्ययोरजः पथ्याप्रयोगांश्च समाक्षिकान्||५०||
🔊 Audio coming soon
ਯੋਨਿਵ੍ਯਾਪਤ੍ਸ੍ਵਨਵਰਤਸ਼ੀਲਨੀਯਾਨ੍ਯਾਹ-ਯੋਨਿਵ੍ਯਾਪਤ੍ਸੁ ਯਵਾਨ੍ਨਾਦਿਕਂ ਸ਼ੀਲਯੇਤ੍| ਅਭਯਾਰਿਸ੍ਟਮਰ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤੋਕ੍ਤਮ੍| ਰਸਾਯਨਾਦ੍ਯੁਕ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚ ਪਿਪਲ੍ਯਾਦਿਪ੍ਰਯੋਗਾਨ੍ ਸਮਾਕ੍ਸਿਕਾਨ੍ ਸ਼ੀਲਯੇਤ੍| ਮਾਕ੍ਸਿਕੋਪੇਤਾਨ੍ ਪਿਪ੍ਪਲੀਪ੍ਰਯੋਗਾਨਯੋਰਜਃਪ੍ਰਯੋਗਾਨ੍ ਪਥ੍ਯਾਪਥ੍ਯਪ੍ਰਯੋਗਾਂਸ਼੍ਚ ਸ਼ੀਲਯੇਤ੍ ਸਰ੍ਵਕਾਲਂ ਭਜੇਤ੍|| ੫੦||
Adhikarana pANDurAsRugdaracikitsA (51) · Śloka 51
ਰੋਹੀਤਕਜਟਾਕਲ੍ਕਂ ਪਾਣ੍ਡੁਰੇਸਗ੍ਦਰੇ ਪਿਬੇਤ੍| ਧਾਤ੍ਰੀਮਜ੍ਜ੍ਞੋਥਵਾ ਕਲ੍ਕਂ ਸਿਤਾਮਾਕ੍ਸਿਕਸਂਯੁਤਮ੍| ਮਧੁਨਾਮਲਕੀਚੂਰ੍ਣਂ ਰਸਂ ਵਾ ਪ੍ਰਾਸ਼ਯੇਤ੍ ਸਿਤੇ| ਸਲੋਧ੍ਰਵਲ੍ਕੇਨ ਵਟਤ੍ਵਕ੍ਕਸਾਯੇਣ ਧਾਵਯੇਤ੍| ਆਸ੍ਰਾਵੇ ਕ੍ਸੌਮਪਟ੍ਟਾਨ੍ ਵਾ ਭਾਵਿਤਾਂਸ੍ਤੇਨ ਧਾਰਯੇਤ੍| ਪ੍ਲਕ੍ਸਤ੍ਵਕ੍ਚੂਰ੍ਣਪਿਣ੍ਡਂ ਵਾ ਧਾਰਯੇਨ੍ਮਧੁਨਾ ਕਤਮ੍| ਯੋਨ੍ਯਾ ਸ੍ਨੇਹਾਕ੍ਤਯਾ ਲੋਧ੍ਰਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਮਧੁਕਸ੍ਯ ਵਾ| ਧਾਰ੍ਯਾ ਮਧੁਕਤਾ ਵਰ੍ਤ੍ਤਿਃ ਕਸਾਯਾਣਾਮ੍ ਚ ਭੂਰਿਸ਼ਃ| ਸ੍ਰਾਵਚ੍ਛੇਦਾਰ੍ਥਮਭ੍ਯਕ੍ਤਾਂ ਧੂਪਯੇਦ੍ਵਾ ਘਤਾਪ੍ਲੁਤੈਃ| ਸਰਲਾਗੁਗ੍ਗੁਲੁਯਵੈਃ ਸਤੈਲੈਃ ਕਟੁਮਤ੍ਸ੍ਯਕੈਃ||੫੧||
रोहीतकजटाकल्कं पाण्डुरेऽसृग्दरे पिबेत्| धात्रीमज्ज्ञोऽथवा कल्कं सितामाक्षिकसंयुतम्| मधुनामलकीचूर्णं रसं वा प्राशयेत् सिते| सलोध्रवल्केन वटत्वक्कषायेण धावयेत्| आस्रावे क्षौमपट्टान् वा भावितांस्तेन धारयेत्| प्लक्षत्वक्चूर्णपिण्डं वा धारयेन्मधुना कृतम्| योन्या स्नेहाक्तया लोध्रप्रियङ्गुमधुकस्य वा| धार्या मधुकृता वर्त्तिः कषायाणाम् च भूरिशः| स्रावच्छेदार्थमभ्यक्तां धूपयेद्वा घृताप्लुतैः| सरलागुग्गुलुयवैः सतैलैः कटुमत्स्यकैः||५१||
🔊 Audio coming soon
ਸੁਬੋਧਮ੍| ਰੋਹੀਤਕਜਟਾ ਕੁਸ਼ਾਲ੍ਮਲੀਮੂਲਮ੍| ਸਿਤੇ ਸ਼ੁਕ੍ਲੇਸਗ੍ਦਰੇ ਆਮਲਕਾਚ੍ਚੂਰ੍ਣਂ ਵਾ ਰਸਂ ਵਾ ਮਧੁਨਾ ਸਹ ਪ੍ਰਾਸ਼ਯੇਤ੍| ਆਮਲਕ ਏਵਾਮਲਕੀ| ਤਤ੍ਰੈਵਾਸ੍ਰਾਵੇ ਵਟਤ੍ਵਚਃ ਕਸਾਯੇਣ ਸਲੋਧ੍ਰਵਲ੍ਕੇਨ ਪ੍ਰਕ੍ਸਾਲਨਮ੍| ਅਥਵਾ ਤੇਨੈਵ ਪ੍ਰਕ੍ਸਾਲਨਕਸਾਯੇਣ ਭਾਵਿਤਾਨ੍ ਕ੍ਸੌਮਨਕ੍ਤਕਾਨ੍ ਯੋਨੌ ਧਾਰਯੇਤ੍| ਅਥਵਾ ਸ੍ਨੇਹੋਨਾਭ੍ਯਕ੍ਤਯਾ ਯੋਨ੍ਯਾ ਪ੍ਲਕ੍ਸਤ੍ਵਕ੍ਚੂਰ੍ਣੇਨ ਮਧੁਨਾ ਕਤਂ ਪਿਣ੍ਡਂ ਲੋਧ੍ਰਾਦਿਕਸ੍ਯ ਚੂਰ੍ਣੇਨ ਮਧੁਨਾ ਕਤਂ ਪਿਣ੍ਡਂ ਵਾ ਧਾਰਯੇਤ੍| ਸੁਬੋਧਮ੍| ਅਥਵਾ ਕਟੁਮਤ੍ਸ੍ਯਕੈਃ ਸਤੈਲੈਰ੍ਧੂਪਯੇਤ੍|| ੫੧||
Adhikarana paicchilye cUrNam (52) · Śloka 52
ਕਾਸੀਸਂ ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਕਾਙ੍ਕ੍ਸੀ ਸਾਮ੍ਰਜਮ੍ਬ੍ਵਸ੍ਥਿ ਧਾਤਕੀ| ਪੈਚ੍ਛਿਲ੍ਯੇ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸਂਯੁਕ੍ਤਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣੋ ਵੈਸ਼ਦ੍ਯਕਾਰਕਃ||੫੨||
कासीसं त्रिफला काङ्क्षी साम्रजम्ब्वस्थि धातकी| पैच्छिल्ये क्षौद्रसंयुक्तश्चूर्णो वैशद्यकारकः||५२||
🔊 Audio coming soon
ਯੋਨਿਵ੍ਯਾਪਤ੍ਪ੍ਰਸਙ੍ਗਾਨ੍ ਬੈਭਤ੍ਸ੍ਯਜਨਕਤ੍ਵੇਨ ਤਦ੍ਵਤ੍ ਪੀਡਾਕਰਾਣਾਂ ਪੈਚ੍ਛਿਲ੍ਯਦੌਰ੍ਗਨ੍ਧ੍ਯਾਦੀਨਾਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਾਮਾਹ-ਕਾਸੀਸਾਦਿਭਿਰ੍ਧਾਤਕ੍ਯਨ੍ਤੈਃ ਕਤਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਃ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰੇਣ ਯੁਕ੍ਤੋ ਯੋਨੌ ਪੈਚ੍ਛਿਲ੍ਯੇ ਯੁਕ੍ਤੋ ਵੈਸ਼ਦ੍ਯਕਾਰਕਃ| ਕਾਙ੍ਕ੍ਸੀ ਸੌਰਾਸ੍ਟ੍ਰੀ| ਆਮ੍ਰਜਮ੍ਬੁਨੋਃ ਫਲਾਸ੍ਥਿ|| ੫੨||
Adhikarana daurgandhye cikitsA (53) · Śloka 53
ਪਲਾਸ਼ਧਾਤਕੀਜਮ੍ਬੂਸਮਙ੍ਗਾਮੋਚਸਰ੍ਜਜਃ| ਦੁਰ੍ਗਨ੍ਧੇ ਪਿਚ੍ਛਿਲੇ ਕ੍ਲੇਦੇ ਸ੍ਤਮ੍ਭਨਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣ ਇਸ੍ਯਤੇ| ਆਰਗ੍ਵਧਾਦਿਵਰ੍ਗਸ੍ਯ ਕਸਾਯਃ ਪਰਿਸੇਚਨਮ੍||੫੩||
पलाशधातकीजम्बूसमङ्गामोचसर्जजः| दुर्गन्धे पिच्छिले क्लेदे स्तम्भनश्चूर्ण इष्यते| आरग्वधादिवर्गस्य कषायः परिषेचनम्||५३||
🔊 Audio coming soon
ਦੁਰ੍ਗਨ੍ਧਾਦਿਯੁਕ੍ਤੇ ਕ੍ਲੇਦੇ ਸ੍ਰਵਤਿ ਪਲਾਸ਼ਾਦਿਜਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਃ ਸ੍ਤਮ੍ਭਨ ਇਸ੍ਯਤੇ| ਤਤ੍ਰੈਵਾਰਗ੍ਵਧਾਦਿਵਰ੍ਗਸ੍ਯ ਕਸਾਯਃ ਪਰਿਸੇਚਨਮ੍|| ੫੩||
Adhikarana stabdhakArkashyayoshcikitsA (54) · Śloka 54
ਸ੍ਤਬ੍ਧਾਨਾਂ ਕਰ੍ਕਸ਼ਾਨਾਞ੍ਚ ਕਾਰ੍ਯਂ ਮਾਰ੍ਦਵਕਾਰਕਮ੍| ਧਾਰਣਂ ਵੇਸ਼ਵਾਰਸ੍ਯ ਕਸਰਾ ਪਾਯਸਸ੍ਯ ਵਾ||੫੪||
स्तब्धानां कर्कशानाञ्च कार्यं मार्दवकारकम्| धारणं वेशवारस्य कृसरा पायसस्य वा||५४||
🔊 Audio coming soon
ਸ੍ਤਬ੍ਧਾਨਾਂ ਯੋਨੀਨਾਂ ਕਰ੍ਕਸ਼ਾਨਾਞ੍ਚ ਮਾਰ੍ਦ੍ਦਵਕਾਰਕਂ ਕਰ੍ਮ ਕਾਰ੍ਯਮ੍| ਕਿਂ ਤਦਿਤ੍ਯਾਹ ਵੇਸ਼ਵਾਰਸ੍ਯ ਕਸਰਾਯਾਃ ਪਾਯਸਸ੍ਯ ਵਾ ਧਾਰਣਮ੍| (ਸ੍ਤਬ੍ਧਾਨਾਂ ਪੁਂਸਙ੍ਗਮਾਦ੍ਯਸਮਰ੍ਥਾਨਾਂ ਕਰ੍ਕਸ਼ਾਨਾਂ ਕਠਿਨਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਨਾਞ੍ਚ ਯੋਨੀਨਾਂ ਵੇਸ਼ਵਾਰਸ੍ਯ ਕਸਰਾਯਾਃ| 'ਕਸਰਾ ਸਾ ਤੁ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਯਾ ਕਤਾ ਤਿਲਤਣ੍ਡੁਲੈ'ਰਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤਲਕ੍ਸਣਾਯਾਃ| ਪਾਯਸਸ੍ਯ ਪਯਸ੍ਸਂਸ੍ਕਤਾਨ੍ਨਸ੍ਯ ਚ ਧਾਰਣਂ ਕਾਰ੍ਯਮ੍|| ੫੪||
Adhikarana pUtigandhe cikitsA (55) · Śloka 55
ਦੁਰ੍ਗਨ੍ਧਾਨਾਂ ਕਸਾਯਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤੈਲਂ ਵਾ ਕਲ੍ਕ ਏਵ ਵਾ| ਚੂਰ੍ਣੋ ਵਾ ਸਰ੍ਵਗਨ੍ਧਾਨਾਂ ਪੂਤਿਗਨ੍ਧਾਪਕਰ੍ਸਣਃ||੫੫||
दुर्गन्धानां कषायः स्यात्तैलं वा कल्क एव वा| चूर्णो वा सर्वगन्धानां पूतिगन्धापकर्षणः||५५||
🔊 Audio coming soon
ਦੁਰ੍ਗਨ੍ਧਾਨਾਂ ਯੋਨੀਨਾਂ ਸਰ੍ਵਗਨ੍ਧਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਾਂ ਕਸਾਯਃ ਪੂਤਿਗਨ੍ਧਾਪਕਰ੍ਸਣਃ ਸ੍ਯਾਤ੍| ਏਤਸਾਮੇਵ ਵਾ ਤੈਲਮੇਤੇਸਾਮੇਵ ਵਾ ਕਲ੍ਕ ਏਤੇਸਾਮੇਵ ਵਾ ਚੂਰ੍ਣਃ| (ਦੁਰ੍ਗਨ੍ਧਯੁਕ੍ਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਕਰਣਵਸ਼ਾਦ੍ਯੋਨੀਨਾਂ ਸਰ੍ਵਗਨ੍ਧਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵੇਸਾਂ ਕੁਸ੍ਠਚਨ੍ਦਨੋਸ਼ੀਰਾਦਿਗਨ੍ਧਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਾਂ ਕਸਾਯਃ ਤੇਨ ਪਰਿਸੇਕਪ੍ਰਕ੍ਸਾਲਨਾਦਿਕਮ੍| ਤੈਲਂ ਸਰ੍ਵਗਨ੍ਧਾਨਾਂ ਕਲ੍ਕਕਸਾਯਵਿਪਕ੍ਵਂ ਤੇਨ ਸੇਕਲੇਪਾਦਿਕਮ੍| ਵਾਸ਼ਬ੍ਦੋ ਵਿਕਲ੍ਪਾਰ੍ਥਃ| ਕਲ੍ਕਸ੍ਤੇਸਾਂ ਕਲ੍ਕੇਨੈਵ ਪ੍ਰਲੇਪੋ ਵਾ| ਚੂਰ੍ਣਸ੍ਤੇਸਾਮੇਵ ਚੂਰ੍ਣੇਨਾਵਕਿਰਣਂ ਪੂਤਿਗਨ੍ਧਸ੍ਯ ਦੁਰ੍ਗਨ੍ਧਸ੍ਯਾਪਕਰ੍ਸਣੋ ਨਾਸ਼ਨਃ ਸ੍ਯਾਤ੍)|| ੫੫||
Adhikarana bastidravyANi (56) · Śloka 56
ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਲਾਨਾਂ ਕਟੁਪ੍ਰਾਯਾਃ ਸਮੂਤ੍ਰਾ ਬਸ੍ਤਯੋ ਹਿਤਾਃ| ਪਿਤ੍ਤੇ ਸਮਧੁਕਕ੍ਸੀਰਾ ਵਾਤੇ ਤੈਲਾਮ੍ਲਸਂਯੁਤਾਃ| ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਸਮੁਤ੍ਥਾਯਾਃ ਕਰ੍ਮ ਸਾਧਰਣਂ ਹਿਤਮ੍||੫੬||
श्लेष्मलानां कटुप्रायाः समूत्रा बस्तयो हिताः| पित्ते समधुकक्षीरा वाते तैलाम्लसंयुताः| सन्निपातसमुत्थायाः कर्म साधरणं हितम्||५६||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵੇਸਾਂ ਸਾਮਾਨ੍ਯੇਨ ਬਸ੍ਤਿਸਾਧ੍ਯਤ੍ਵਾਤ੍ਤਦ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣ੍ਯਾਹ-ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਲਾਨਾਂ ਯੋਨੀਨਾਂ ਕਟੁਕਦ੍ਰਵ੍ਯਪ੍ਰਾਯਾਃ ਸਮੂਤ੍ਰਾ ਬਸ੍ਤਯੋ ਹਿਤਾਃ| ਪਿਤ੍ਤੇ ਮਧੁਕਕ੍ਸੀਰਯੁਕ੍ਤਾ ਬਸ੍ਤਯਃ| ਵਾਤੇ ਤੈਲੇਨਾਮ੍ਲੈਸ਼੍ਚ ਮਦ੍ਯਾਦਿਭਿਃ| ਸਾਨ੍ਨਿਪਾਤਿਕੀ ਨਾਮ ਯਾ ਵ੍ਯਾਪਤ੍ ਤਸ੍ਯਾਃ ਸਕਲਸਾਧਾਰਣਂ ਕਰ੍ਮ ਹਿਤਮ੍| (ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਸਮੁਤ੍ਥਾਯਾਃ ਕਰ੍ਮ ਸਾਧਰਣਂ ਯਦ੍ਵਾਤਕਫਪਿਤ੍ਤਜਾਸੁ ਯੋਨਿਵ੍ਯਾਪਤ੍ਸੁਤਤ੍ਸਮਸ੍ਯ੍ ਸਰ੍ਵਮ੍-ਇਤਿ ਜੇਜ੍ਜਟਃ| ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਲਾਨਾਮਿਤਿ| ਬਸ੍ਤਯਃ ਉਤ੍ਤਰਬਸ੍ਤਯਃ ਹਿਤਾਃ| ਏਕਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਦਿਨੇ ਦ੍ਵਿਤ੍ਰਿਵਾਰਪ੍ਰਯੋਕ੍ਤ੍ਵ੍ਯਤ੍ਵਾਤ੍ ਬਹੁਵਚਨੋਕ੍ਤਿਃ| ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਦੁਸ੍ਟਾਯਾਂ ਯੋਨੌ ਸਾਧਾਰਣਂ ਸਮਮਲਘ੍ਨਂ ਕਰ੍ਮ ਹਿਤਮ੍| 'ਨ ਹਿ ਵਾਤਾਦਤੇ ਯੋਨਿਰ੍ਵਨਿਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਦੁਸ੍ਯਤੀ' ਤ੍ਯਾਦਿਵਚਨਾਚ੍ਚਾਨਿਲਸ੍ਯ ਯੋਨਿਵ੍ਯਾਪਦਿ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਪ੍ਰਾਬਲ੍ਯੇ ਸਿਦ੍ਧੇਪ੍ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਤਮ੍ਭਕਾਰ੍ਕਸ਼੍ਯਕ੍ਲੇਦਪੈਚ੍ਛਿਲ੍ਯਦੌਰ੍ਗਨ੍ਧ੍ਯਪ੍ਰਸ੍ਤਾਵਾਨਨ੍ਤਰਮੁਤ੍ਤਰਬਸ੍ਤਿਦ੍ਰਵ੍ਯਸ੍ਯ ਕਫਾਦਿਕ੍ਰਮਕਥਨੇਨੈਤੇਸੁ ਕਾਠਿਨ੍ਯਵਿਸ੍ਰਾਦਿਗੁਣਯੁਕ੍ਤਯੋਃ ਕਫਪਿਤ੍ਤਯੋਰ੍ਵਿਸ਼ੇਸਕਾਰਣਤ੍ਵਂ ਦ੍ਯੋਤ੍ਯਤੇ ਬਸ੍ਤਿਕਰ੍ਮਸਾਧ੍ਯਤ੍ਵਞ੍ਚ)|| ੫੬||
Adhikarana yonibIjayoH shuddhermahattvam (57) · Śloka 57
ਏਵਂ ਯੋਨਿਸੁ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਸੁ ਗਰ੍ਭਂ ਵਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਯੋਸਿਤਃ| ਅਦੁਸ੍ਟੇ ਪ੍ਰਾਕਤੇ ਬੀਜੇ ਬੀਜੋਪਕ੍ਰਮਣੇ ਸਤਿ||੫੭||
एवं योनिषु शुद्धासु गर्भं विन्दन्ति योषितः| अदुष्टे प्राकृते बीजे बीजोपक्रमणे सति||५७||
🔊 Audio coming soon
ਏਵਮਨਨ੍ਤਰੋਕ੍ਤੇਨ ਪ੍ਰਕਾਰੇਣ ਯੋਨਿਸੁ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਸੁ ਯੋਸਿਤੋ ਗਰ੍ਭਂ ਵਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ| ਕਦੇਤ੍ਯਾਹ-ਅਦੁਸ੍ਟ ਇਤਿ ਪ੍ਰਾਕਤੇ ਬੀਜੇ ਅਦੁਸ੍ਟੇ ਬੀਜਸ੍ਯ ਅਦੁਸ੍ਟਸ੍ਵਭਾਵੇ ਸਤਿ ਚਾਤ੍ਮਨਿ ਉਪਕ੍ਰਮ ਆਚਰਤਿ ਸਤਿ| (ਏਵਮਨਨ੍ਤਰੋਕ੍ਤੇਨੋਪਚਰਣੇਨ ਯੋਨਿਸੁ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਸੁ ਰੋਗਸ਼ਾਨ੍ਤ੍ਯਾ ਨੀਰੋਗਾਸੁ ਪ੍ਰਾਕਤੇ ਨੈਸਰ੍ਗਿਕੇ ਬੀਜੇ ਆਰ੍ਤਵਾਖ੍ਯੇ ਅਦੁਸ੍ਟੇ ਵਾਤਾਦ੍ਯਦੂਸਿਤੇ ਬੀਜੋਪਕ੍ਰਮਣੇ ਆਰ੍ਤ੍ਤਵਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯਕਰੈਃ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤੈਸ੍ਤੈਲੇਨ ਨਾਰੀਂ ਪਿਤ੍ਤਲੈਸ਼੍ਚ ਮਾਂਸੈਰਿਤ੍ਯਾਦ੍ਯੁਪਕ੍ਰਮੈਰੁਪਕ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਸਤਿ ਯੋਸਿਤੋ ਨਾਰ੍ਯਃ ਗਰ੍ਭਂ ਵਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਲਭਨ੍ਤੇ| ਅਦੁਸ੍ਟ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰਕਤ੍ਯਾ ਦੁਸ੍ਟਸ੍ਯ ਤੁ ਕ੍ਰਿਯਾਭਿਰਸਾਧ੍ਯਤ੍ਵਂ ਦ੍ਯੋਤ੍ਯਤੇ| 'ਅਦੁਸ੍ਟੇ ਪ੍ਰਾਕਤੇ ਬੀਜੇ ਜੀਵੋਪਕ੍ਰਮਣੇ ਸਤਿ' ਇਤਿ ਚਰਕਪਾਠਃ| ਅਦੁਸ੍ਟੇ ਬੀਜੇ ਪ੍ਰਕਤਿਮਾਪਨ੍ਨੇ ਕਿਮਵਸ਼੍ਯਂ ਗਰ੍ਭਸਮ੍ਭਵ ਇਤ੍ਯੁਚ੍ਯਤੇ ਜੀਵੋਪਕ੍ਰਮੇਣੇ ਸਤਿ| ਬੀਜਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਦ੍ਵਯਮਙ੍ਗੀਕਤਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਸ਼ੋਣਿਤਞ੍ਚ| ਜੀਵਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਕਰ੍ਮਪੁਰੁਸ ਉਕ੍ਤਃ ਸ਼ਾਰੀਰੇਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਚ ਸਤ੍ਤ੍ਵਮੌ-ਪਪਾਦਿਕਂ ਯਜ੍ਜੀਵਂ ਸ੍ਪਕ੍ਸ਼ਰੀਰੇਣਾਭਿਸਮ੍ਬਧ੍ਨਾਤੀਤ੍ਯਾਦਿ| ਤਤਸ਼੍ਚ ਸਾਮਗ੍ਰੀ ਜਨਕਮ੍| ਨ ਹ੍ਯੇਕੋ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ਭਾਵੋ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ਨਾਪ੍ਯਹੇਤੁਕ ਇਤ੍ਯਾਮ੍ਨਾਯਾਤ੍| ਇਤਿ ਜੇਜ੍ਜਟਃ)|| ੫੭||
Adhikarana puruShendriyaparIkShaNam (58) · Śloka 58
ਪਞ੍ਚਕਰ੍ਮਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਪੁਰੁਸਸ੍ਯਾਪਿ ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮ੍| ਪਰੀਕ੍ਸ੍ਯ ਵਰ੍ਣੈਰ੍ਦੋਸਾਣਾਂ ਦੁਸ੍ਟਂ ਤਦ੍ਘ੍ਨੈਰੁਪਾਚਰੇਤ੍||੫੮||
पञ्चकर्मविशुद्धस्य पुरुषस्यापि चेन्द्रियम्| परीक्ष्य वर्णैर्दोषाणां दुष्टं तद्घ्नैरुपाचरेत्||५८||
🔊 Audio coming soon
ਪ੍ਰਸਙ੍ਗੇਨੋਚ੍ਯਤੇ| ਰਜਃਸ਼ੁਦ੍ਧਿਰ੍ਯੋਨਿਗਰ੍ਭਾਸ਼ਯਸ਼ੋਧਨਾਦਿਨਾ ਉਕ੍ਤਾ| ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ਼ੋਧਨਾਯਾਹ ਇਤਿ ਜੇਜ੍ਜਟਃ| ਪੁਂਬੀਜਸ੍ਯਾਪ੍ਯਵਸ਼੍ਯਮੁਪਕ੍ਰਮਣੀਯਤ੍ਵਮਾਹ ਪਞ੍ਚਕਰ੍ਮਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਪੁਰੁਸਸ੍ਯਾਪੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਦੁਸ੍ਟਂ ਦੋਸਾਣਾਂ ਵਰ੍ਣੈਃ ਸੂਤ੍ਰੋਕ੍ਤੈਃ ਪਰੀਕ੍ਸ੍ਯ ਤਦ੍ਘ੍ਨੈਃ ਪੁਰੁਸਬੀਜਦੋਸਘ੍ਨੈਰੁਪਾਚਰੇਤ੍| (ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ਼ਬ੍ਦੋਤ੍ਰ ਸ਼ੁਕ੍ਰੇ ਵਰ੍ਤਤੇ| ਸ਼ੁਕ੍ਰਮਪਿ ਦੋਸਵਰ੍ਣੈਃ ਸੂਤ੍ਰੋਕ੍ਤੈਃ ਪਰੀਕ੍ਸ੍ਯ ਦੁਸ੍ਟਂ ਤਦ੍ਵਾਤਾਦਿਘ੍ਨੈਰੁਪਾਚਰੇਤ੍| ਨਨੁ ਸ਼ੁਕ੍ਰਦੋਸਭੇਸਜਂ ਪ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਾਰੀਰੇਭਿਹਿਤਂ ਯੇਨ ਪੁਨਸ੍ਤਦ੍ਘ੍ਨੈਰੁਪਾਚਰੇਦਿਤਿ ਨਾਪ੍ਯਨੁਕ੍ਤਮਵਧਾਰਯਿਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤੁਂ ਵਾ ਪ੍ਰਾਧਾਨਞ੍ਚੇਦਂ ਕਾਰ੍ਯਮਪਤ੍ਯਨਿਬਨ੍ਧਨਤ੍ਵਾਦ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ| ਉਕ੍ਤਮੇਵ| ਪਰੀਕ੍ਸ੍ਯ ਵਰ੍ਣੈਰ੍ਦੋਸਾਣਾਮਿਤ੍ਯਨੇਨੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਯ ਵੇਦਨਾਸਂਸ੍ਥਾਨਾਨ੍ਯੁਕ੍ਤਾਨ੍ਯੇਵ ਪਞ੍ਚਕਰ੍ਮੋਪਦੇਸ਼ੇਨ ਚ ਸਕਲਸ਼ਰੀਰਸ਼ੁਦ੍ਧਿਰ੍ਵਾਜੀਕਰਣਾਨਿ ਚ ਕ੍ਸੀਣਦੁਸ੍ਟਵਿਸ਼ੁਸ੍ਕਸ੍ਯਾਪ੍ਯਾਯਨਪ੍ਰਸਾਦਨਵਰ੍ਦ੍ਧਨਾਨ੍ਯੁਕ੍ਤਾਨ੍ਯੇਵ| ਸ਼ਾਰੀਰੇਸੁ ਚ ਸੂਤ੍ਰਮਾਤ੍ਰੇਣ ਦਰ੍ਸ਼ਿਤ ਏਵ ਪਨ੍ਥਾਃ-ਇਤਿ ਜੇਜ੍ਜਟਃ| ਪਞ੍ਚਕਰ੍ਮਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਪਞ੍ਚਭਿਰ੍ਵਮਨਵਿਰੇਚਨਬਸ੍ਤਿਨਸ੍ਯਾਸਙ੍ਮੋਕ੍ਸੈਃ ਕਰ੍ਮਭਿਰ੍ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਕਤਵਿਸ਼ੋਧਨਸ੍ਯ ਪੁਰੁਸਸ੍ਯਾਪਿ ਨ ਕੇਵਲਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ ਏਵ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਖ੍ਯਂ ਬੀਜਂ ਦੋਸਾਣਾਂ ਵਰ੍ਣੈਰਸਿਤਪੀਤਪਾਣ੍ਡੁਤ੍ਵਾਦਿਭਿਃ ਪਰੀਕ੍ਸ੍ਯ ਯਥਾਵਦਵਬੁਧ੍ਯ ਤਤ੍ਰ ਦੁਸ੍ਟਂ ਵਾਤਾਦਿਦੂਸ਼ਿਤਂ ਤਦ੍ਘ੍ਨੈਰ੍ਬੀਜਦੂਸਕਦੋਸਘ੍ਨੈਰੁਪਾਚਰੇਤ੍ ਚਿਕਿਤ੍ਸੇਤ੍|| ੫੮||
Adhikarana phalasarpiH (59-39) · Śloka 39
ਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾਕੁਸ੍ਠਤਗਰਤ੍ਰਿਫਲਾਸ਼ਰ੍ਕਰਾਵਚਾਃ| ਦ੍ਵੇ ਨਿਸ਼ੇ ਮਧੁਕਂ ਮੇਦਾ ਦੀਪ੍ਯਕਃ ਕਟੁਰੋਹਿਣੀ| ਪਯਸ੍ਯਾ ਹਿਙ੍ਗੁ ਕਾਕੋਲੀ ਵਾਜਿਗਨ੍ਧਾ ਸ਼ਤਾਵਰੀ| ਪਿਸ੍ਟ੍ਵਾਕ੍ਸਾਂਸ਼ਂ ਘਤਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਪਚੇਤ੍ ਕ੍ਸੀਰਚਤੁਰ੍ਗੁਣਮ੍| ਯੋਨਿਸ਼ੁਕ੍ਰਪ੍ਰਦੋਸੇਸੁ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵੇਸੁ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ| ਆਯੁਸ੍ਯਂ ਪੌਸ੍ਟਿਕਂ ਮੇਧ੍ਯਂ ਧਨ੍ਯਂ ਪੁਂਸਵਨਂ ਪਰਮ੍| ਫਲਸਰ੍ਪਿਰਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਪੁਸ੍ਪੇ ਪੀਤਂ ਫਲਾਯ ਯਤ੍| ਮ੍ਰਿਯਮਾਣਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਚ ਗਰ੍ਭਿਣੀਨਾਂ ਚ ਪੂਜਿਤਮ੍| ਏਤਤ੍ਪਰਂ ਚ ਬਾਲਾਨਾਂ ਗ੍ਰਹਘ੍ਨਂ ਦੇਹਵਰ੍ਦ੍ਧਨਮ੍||੫੯|| ਇਤਿ ਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸ੍ਯ ਸੂਨੋਰ੍ਵਾਗ੍ਭਟਸ੍ਯ ਕਤਾ ਵਸ੍ਟਾਙ੍ਗਸਂਗ੍ਰਹਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਗੁਹ੍ਯਰੋਗ ਪ੍ਰਤਿਸੇਧੋ ਨਾਮੌਕੋਨਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ||੩੯||
मञ्जिष्ठाकुष्ठतगरत्रिफलाशर्करावचाः| द्वे निशे मधुकं मेदा दीप्यकः कटुरोहिणी| पयस्या हिङ्गु काकोली वाजिगन्धा शतावरी| पिष्ट्वाक्षांशं घृतप्रस्थं पचेत् क्षीरचतुर्गुणम्| योनिशुक्रप्रदोषेषु तत्सर्वेषु प्रशस्यते| आयुष्यं पौष्टिकं मेध्यं धन्यं पुंसवनं परम्| फलसर्पिरिति ख्यातं पुष्पे पीतं फलाय यत्| म्रियमाणप्रजानां च गर्भिणीनां च पूजितम्| एतत्परं च बालानां ग्रहघ्नं देहवर्द्धनम्||५९|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृता वष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे गुह्यरोग प्रतिषेधो नामौकोनचत्वारिंशोऽध्यायः||३९||
🔊 Audio coming soon
ਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠੇਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਫਲਸਰ੍ਪਿਃ ਸੁਬੋਧਮ੍| ਤਤ੍ਸਰ੍ਵੇਸੁ ਯੋਨਿਸ਼ੁਕ੍ਰਪ੍ਰਦੋਸੇਸੁ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ| ਅਯੁਸ੍ਯਾਦਿਗੁਣਂ ਚ| ਫਲਸਰ੍ਪਿਰਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤਮ੍| ਫਲਸਰ੍ਪਿਰਿਤ੍ਯਸ੍ਯ ਨਾਮ੍ਨੋ ਭਙ੍ਗਯਾਰ੍ਥ ਉਚ੍ਯਤੇ| ਪੁਸ੍ਪੇ ਪੀਤਂ ਯਤ੍ਫਲਾਯ ਪ੍ਰਜਾਖ੍ਯਾਯ ਭਵਤੀਤਿ| (ਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾਦੀਨ੍ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਮਕ੍ਸਾਂਸ਼ਮਕ੍ਸਪ੍ਰਮਾਣਂ ਪਿਸ੍ਟ੍ਵਾ ਕਲ੍ਕੀਕਤ੍ਯ ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਕ੍ਸੀਰੋਪੇਤਂ ਘਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਪਚੇਤ੍| ਤਤ੍ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਮਾਤ੍ਰਯੋਪਯੁਕ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵੇਸੁ ਯੋਨਿਸ਼ੁਕ੍ਰਪ੍ਰਦੋਸੇਸੁ ਵਿਂਸ਼ਤਿਵੇਧੇਸੁ ਯੋਨਿਵ੍ਯਾਪਤ੍ਸੁ ਵਾਤਾਦਿਕੁਣਪਗ੍ਰਨ੍ਥਿਪੂਯਕ੍ਸੀਣਮਲਾਹ੍ਵਯੇਸੁ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਰ੍ਤਵਦੋਸੇਸੁ ਚ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ| ਆਯੁਸ੍ਯਮਾਯੁਸ੍ਕਰਮ੍| ਪੌਸ੍ਟਿਕਂ ਦੇਹਪੁਸ੍ਟਿਕਰਮ੍| ਮੇਧ੍ਯਂ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯੁਨ੍ਮੇਸਕਰਮ੍| ਧਨ੍ਯਂ ਭਾਗ੍ਯਕਰਮ੍| ਪੁਂਸਵਨਂ ਪੁਰੁਸਪ੍ਰਜਾਕਰਣਸਮਰ੍ਥਮ੍| ਫਲਸਰ੍ਪਿਰਿਤਿ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਂ ਪੁਸ੍ਪੇ ਆਰ੍ਤ੍ਤਵਕਾਲੇ ਪੀਤਂ ਫਲਾਯ ਸਤ੍ਪੁਤ੍ਰਜਨਨਾਯ ਭਵਤਿ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਫਲਸਰ੍ਪਿਰਿਤਿ ਸਂਜ੍ਞੇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਮ੍ਰਿਯਮਾਣਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਪੁਨਃ ਪੁਨਰ੍ਮਤਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਗਰ੍ਭਿਣੀਨਾਂ ਸਞ੍ਜਾਤਗਰ੍ਭਾਣਾਂ ਚ ਪੂਜਿਤਂ ਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠਮ੍| ਏਤਤ੍ਫਲਸਰ੍ਪਿਃ ਬਾਲਾਨਾਂ ਗ੍ਰਹਘ੍ਨਂ ਗ੍ਰਹਪੀਡਾਹਰਂ ਪਰਮਤਿਸ਼ਯੇਨ ਦੇਹਪੁਸ੍ਟਿਜਨਕਞ੍ਚ)| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਨ੍ਮਹਾਮਹੋਪਾਧ੍ਯਾਯੇਨ੍ਦੁਵਿਰਚਿਤਾਯਾ ਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਸਂਗ੍ਰਹਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਸ਼ਸ਼ਿਲੇਖਾਯਾ ਮੁਤ੍ਤਰਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਏਕੋਨਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ