Adhikarana atha guhyarogapratiShedho nAmaikonacatvAriMsho~adhyAyaH, pratij~jA (1) · Śloka 1
ਅਥਾਤੋ ਗੁਹ੍ਯਰੋਗਪ੍ਰਤਿਸੇਧਂ ਨਾਮਾਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ||੧||
अथातो गुह्यरोगप्रतिषेधं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana apadaMshAnAM cikitsAkramaH (2) · Śloka 2
ਅਪਦਂਸ਼ੇਸੂਤ੍ਪਨ੍ਨਮਾਤ੍ਰੇਸੁ ਪਾਕਪਰਿਹਾਰਾਰ੍ਥਂ ਮੇਢ੍ਰਮਧ੍ਯੇ ਸਿਰਾਂ ਵਿਧ੍ਯੇਤ੍| ਉਭਯਤਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਵਿਧਿਵਦ੍ਦੋਸਾਨਪਹਰੇਦ੍ਵਿਸ਼ੇਸਤੋ ਵਿਰੇਚਨੇਨ| ਤਦ ਯੋਗ੍ਯਸ੍ਯ ਤ੍ਵਤ੍ਯੁਚ੍ਛ੍ਰਿਤਾਨਾਸ੍ਥਾਪਨੇਨ| ਯਥਾਦੋਸਂ ਚਾਲੇਪਸੇਕਾਦੀਨਵਿਰਤਂ ਵਿਦਧ੍ਯਾਤ੍| ਏਵਂ ਸਦ੍ਯ ਏਵ ਰੁਕ੍ਤੋਦਸ਼ੋਫਰਾਗਸਂਰਮ੍ਭਾ ਨਿਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ| ਪਕ੍ਵੇਸੁ ਤੁ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਮਵਚਾਰਯੇਤ੍| ਸਘਤਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸ਼ਰ੍ਕਰੇਣ ਤਿਲ ਕਲ੍ਕੇਨਾਲੇਪਯੇਤ੍||੨||
अपदंशेषूत्पन्नमात्रेषु पाकपरिहारार्थं मेढ्रमध्ये सिरां विध्येत्| उभयतश्चास्य विधिवद्दोषानपहरेद्विशेषतो विरेचनेन| तद योग्यस्य त्वत्युच्छ्रितानास्थापनेन| यथादोषं चालेपसेकादीनविरतं विदध्यात्| एवं सद्य एव रुक्तोदशोफरागसंरम्भा निवर्तन्ते| पक्वेषु तु शस्त्रमवचारयेत्| सघृतक्षौद्रशर्करेण तिल कल्केनालेपयेत्||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana apadaMsheShu sAmAnyacikitsA (3) · Śloka 3
ਜਮ੍ਬ੍ਵਾਮ੍ਰਸੁਮਨੋਨੀਪਸ਼੍ਵੇਤਕਾਮ੍ਬੋਜਿਕਾਙ੍ਕੁਰਾਨ੍| ਸਲ੍ਲਕੀਬਦੀਬਿਲ੍ਵਪਲਾਸ਼ਤਿਨਿਸ਼ੋਦ੍ਭਵਾਃ| ਤ੍ਵਚਃ ਕ੍ਸੀਰਿਦ੍ਰੁਮਾਣਾਞ੍ਚ ਤ੍ਰਿਫਲਾਂ ਚ ਪਚੇਜ੍ਜਲੇ| ਸ ਕ੍ਵਾਥਃ ਕ੍ਸਾਲਨਂ ਤੇਨ ਪਕ੍ਵਂ ਤੈਲਞ੍ਚ ਰੋਪਣਮ੍| ਗੋਜੀਵਿਡਙ੍ਗਮਧੁਕਸਰ੍ਵਗਨ੍ਧੈਸ਼੍ਚ ਪੇਸਿਤੈਃ| ਤੁਤ੍ਥਗੈਰਿਕਲੋਧ੍ਰੈਲਾਮਨੋਹ੍ਵਾਲਰਸਾਞ੍ਜਨੈਃ| ਹਰੇਣੁਪੁਸ੍ਪਕਾਸੀਸਸੌਰਾਸ੍ਟ੍ਰੀਲਵਣੋਤ੍ਤਮੈਃ| ਲੇਪਃ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਦ੍ਰੁਤੈਃ ਸੂਕ੍ਸ੍ਮੈਰਪਦਂਸ਼ਵ੍ਰਣਾਪਹਃ| ਦਾਰ੍ਵੀਤ੍ਵਕ੍ਸ਼ਙ੍ਖਤਾਰ੍ਕ੍ਸ੍ਯੋਤ੍ਥਲਾਕ੍ਸਾਗੋਕ੍ਸੀਰਵਿਡ੍ਰਸਃ| ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਤੈਲਸਰ੍ਪਿਰ੍ਭਿਰ੍ਲੇਪਃ ਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠੋ ਵ੍ਰਣੇਥਵਾ| ਲਾਕ੍ਸਾਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਤਸੀਕ੍ਸੌਦ੍ਰਃ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸ਼ੈਲੇਯਤਾਰ੍ਕ੍ਸ੍ਯਜੈਃ| ਕਪਾਲੇ ਤ੍ਰਿਫਲਾਦਗ੍ਧਾ ਸਘਤਾ ਰੋਪਣੀ ਪਰਮ੍| ਸਾਮਾਨ੍ਯਂ ਸਾਧਨਮਿਦਂ...........................||੩||
जम्ब्वाम्रसुमनोनीपश्वेतकाम्बोजिकाङ्कुरान्| सल्लकीबदीबिल्वपलाशतिनिशोद्भवाः| त्वचः क्षीरिद्रुमाणाञ्च त्रिफलां च पचेज्जले| स क्वाथः क्षालनं तेन पक्वं तैलञ्च रोपणम्| गोजीविडङ्गमधुकसर्वगन्धैश्च पेषितैः| तुत्थगैरिकलोध्रैलामनोह्वालरसाञ्जनैः| हरेणुपुष्पकासीससौराष्ट्रीलवणोत्तमैः| लेपः क्षौद्रद्रुतैः सूक्ष्मैरपदंशव्रणापहः| दार्वीत्वक्शङ्खतार्क्ष्योत्थलाक्षागोक्षीरविड्रसः| सक्षौद्रतैलसर्पिर्भिर्लेपः श्रेष्ठो व्रणेऽथवा| लाक्षाद्राक्षातसीक्षौद्रः क्षौद्रशैलेयतार्क्ष्यजैः| कपाले त्रिफलाऽदग्धा सघृता रोपणी परम्| सामान्यं साधनमिदं...........................||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtikApadaMshaicikitsA (4) · Śloka 4
............................ਵਾਤਿਕਂ ਤੁ ਪ੍ਰਲੇਪਯੇਤ੍| ਅਪਕ੍ਵਂ ਕੁਸ੍ਠਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਸੁਰਦਾਰੁਪੁਨਰ੍ਨਵੈਃ| ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੋਸ੍ਣੈਰ੍ਲੋਹਸਰਲਰਾਸ੍ਨਾਪੁਣ੍ਡ੍ਰਾਹ੍ਵਸਂਯੁਤੈਃ| ਅਥਵਾ ਨਿਚੁਲੈਰਣ੍ਡਬੀਜਗੋਧੂਮਚਿਕ੍ਕਸੈਃ||੪||
............................वातिकं तु प्रलेपयेत्| अपक्वं कुष्ठयष्ट्याह्वसुरदारुपुनर्नवैः| स्निग्धोष्णैर्लोहसरलरास्नापुण्ड्राह्वसंयुतैः| अथवा निचुलैरण्डबीजगोधूमचिक्कसैः||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana paittikApadaMshacikitsA (5) · Śloka 5
ਗੈਰਿਕਾਞ੍ਜਨਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾਮਧੁਕੋਸ਼ੀਰਪਦ੍ਮਕੈਃ| ਸਚਨ੍ਦਨੋਤ੍ਪਲੈਃ ਸ਼ੀਤੈਰ੍ਘਤਾਢ੍ਯੈਃ ਪਿਤ੍ਤਸਮ੍ਭਵਮ੍| ਪਦ੍ਮੋਤ੍ਪਲਮਣਾਲੈਰ੍ਵਾ ਸਸਰ੍ਜਾਰ੍ਜੁਨਵੇਤਸੈਃ| ਸੇਚਯੇਚ੍ਚ ਘਤਕ੍ਸੀਰਸ਼ਰ੍ਕਰੇਕ੍ਸੁਮਧੂਦਕੈਃ||੫||
गैरिकाञ्जनमञ्जिष्ठामधुकोशीरपद्मकैः| सचन्दनोत्पलैः शीतैर्घृताढ्यैः पित्तसम्भवम्| पद्मोत्पलमृणालैर्वा ससर्जार्जुनवेतसैः| सेचयेच्च घृतक्षीरशर्करेक्षुमधूदकैः||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shlaiShmikApadaMshacikitsA (6) · Śloka 6
ਧਵਸਾਲਾਸ਼੍ਵਕਰ੍ਣਾਜਕਰ੍ਣਤ੍ਵਗ੍ਭਿਃ ਕਫੋਤ੍ਥਿਤਮ੍| ਸੁਰਾਪਿਸ੍ਟਾਭਿਰੁਸ੍ਣਾਭਿਃ ਸਤੈਲਾਭਿਃ ਪ੍ਰਲੇਪਯੇਤ੍| ਰਜਨ੍ਯਤਿਵਿਸਾਮੁਸ੍ਤਸਰਲਾਮਰਦਾਰੁਭਿਃ| ਸਪਤ੍ਰਪਾਠਾਪਤ੍ਤੂਰੈਰਥਵਾ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਸਮ੍ਭਵਮ੍||੬||
धवसालाश्वकर्णाजकर्णत्वग्भिः कफोत्थितम्| सुरापिष्टाभिरुष्णाभिः सतैलाभिः प्रलेपयेत्| रजन्यतिविषामुस्तसरलामरदारुभिः| सपत्रपाठापत्तूरैरथवा श्लेष्मसम्भवम्||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pAkaprAptipariharaNam (7) · Śloka 7
ਨ ਚ ਯਾਤਿ ਯਥਾ ਪਾਕਂ ਪ੍ਰਯਤੇਤ ਤਥਾ ਭਸ਼ਮ੍| ਪਕ੍ਵੈਃ ਸ੍ਨਾਯੁਸਿਰਾਮਾਂਸੈਃ ਪ੍ਰਾਯੋ ਨਸ਼੍ਯਤਿ ਹਿ ਧ੍ਵਜਃ||੭||
न च याति यथा पाकं प्रयतेत तथा भृशम्| पक्वैः स्नायुसिरामांसैः प्रायो नश्यति हि ध्वजः||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana avashiShTApadaMshayoshcikitsA (8) · Śloka 8
ਅਪਦਂਸ਼ਦ੍ਵਯੇ ਸ਼ਿਸ੍ਟੇ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਖ੍ਯਾਯਾਚਰੇਤ੍ ਕ੍ਰਿਯਾਮ੍||੮||
अपदंशद्वये शिष्टे प्रत्याख्यायाचरेत् क्रियाम्||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana arshasAM cikitsA (9) · Śloka 9
ਅਰ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਯਥਾਯੋਗਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਦੇਹਸ੍ਯ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਕ੍ਸਾਰਾਗ੍ਨਿਭਿਃ ਸਾਧ ਯੇਤ੍| ਉਪਦਂਸ਼ੋਕ੍ਤਾ ਚਾਤ੍ਰ ਰਸਕ੍ਰਿਯਾ ਲੇਪਃ||੯||
अर्शांसि यथायोगं शुद्धदेहस्य शस्त्रक्षाराग्निभिः साध येत्| उपदंशोक्ता चात्र रसक्रिया लेपः||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarShapikAcikitsA (10) · Śloka 10
ਸਰ੍ਸਪਿਕਾਂ ਵਿਲਿਖ੍ਯ ਕਸਾਯੈਰਵਚੂਰ੍ਣਯੇਤ੍| ਤੈਰੇਵ ਚ ਤੈਲਂ ਵ੍ਰਣਰੋਪਣਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍||੧੦||
सर्षपिकां विलिख्य कषायैरवचूर्णयेत्| तैरेव च तैलं व्रणरोपणं कुर्यात्||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana avamanthacikitsA (11) · Śloka 11
ਅਵਮਨ੍ਥੇ ਜਲੌਕਸੋ ਯੋਜਯੇਤ੍| ਪਕ੍ਵਭਿਨ੍ਨਂ ਧਵਤਿਨ੍ਦੁਕ ਸਲ੍ਲਕੀਪਤ੍ਤਙ੍ਗਸਰ੍ਜਕਤੇਨ ਤੈਲੇਨ ਰੋਪਯੇਤ੍||੧੧||
अवमन्थे जलौकसो योजयेत्| पक्वभिन्नं धवतिन्दुक सल्लकीपत्तङ्गसर्जकृतेन तैलेन रोपयेत्||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kumbhIkAcikitsA (12) · Śloka 12
ਤਦ੍ਵਤ੍ ਕੁਮ੍ਭੀਕਾਮੁਪਚਰੇਤ੍| ਲੋਧ੍ਰਤਿਨ੍ਦੁਕਤ੍ਰਿਫਲਾਕਤਸ੍ਤੁ ਲੇਪਸ੍ਤੈਲਂ ਚ ਰੋਪਣਮ੍||੧੨||
तद्वत् कुम्भीकामुपचरेत्| लोध्रतिन्दुकत्रिफलाकृतस्तु लेपस्तैलं च रोपणम्||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana alajIcikitsA (13) · Śloka 13
ਅਲਜੀਂ ਸ੍ਰੁਤਰਕ੍ਤਾਂ ਕਸਾਯੈਰਵਚੂਰ੍ਣਯੇਤ੍| ਤੇਸ੍ਵੇਵ ਚ ਤੈਲਂ ਵ੍ਰਣਰੋਪਣਾਰ੍ਥਂ ਕੁਰ੍ਵੀਤ||੧੩||
अलजीं स्रुतरक्तां कषायैरवचूर्णयेत्| तेष्वेव च तैलं व्रणरोपणार्थं कुर्वीत||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana uttamAcikitsA (14) · Śloka 14
ਉਤ੍ਤਮਾਂ ਪਿਟਕਾਂ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਕਸਾਯਚੂਰ੍ਣਪ੍ਰਦੇਹੈਰ੍ਮਧੁ ਮਦ੍ਭਿਰੁਪਾਚਰੇਤ੍||੧੪||
उत्तमां पिटकां शस्त्रेण च्छित्वा कषायचूर्णप्रदेहैर्मधु मद्भिरुपाचरेत्||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShkarikAdInAM cikitsA (15) · Śloka 15
ਪੁਸ੍ਕਰਿਕਾਸਂਵ੍ਯੂਢਾਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਹਾਨਿਤ੍ਵਕ੍ਪਾਕੇਸੁ ਪਿਤ੍ਤਵਿਸਰ੍ਪੋਕ੍ਤੋ ਵਿਧਿਃ||੧੫||
पुष्करिकासंव्यूढास्पर्शहानित्वक्पाकेषु पित्तविसर्पोक्तो विधिः||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mRuditacikitsA (16) · Śloka 16
ਮਦਿਤਂ ਕੋਸ੍ਣੇਨ ਬਲਾਤੈਲੇਨ ਪਰਿਸੇਚਯੇਤ੍| ਮਧੁਰਦ੍ਰਵ੍ਯਕਲ੍ਕੈ ਸ਼੍ਚ ਸੁਖੋਸ੍ਣੈਰ੍ਘਤਸ੍ਨਿਗ੍ਧੈਰੁਪਨਾਹਯੇਤ੍||੧੬||
मृदितं कोष्णेन बलातैलेन परिषेचयेत्| मधुरद्रव्यकल्कै श्च सुखोष्णैर्घृतस्निग्धैरुपनाहयेत्||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aShThIlikAcikitsA (17) · Śloka 17
ਅਸ੍ਠੀਲਿਕਾਂ ਜਲੌਕੋਭਿਰ੍ਗ੍ਰਹਯੇਤ੍| ਤਥਾਨੁਪਸ਼ਮੇ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮ ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਮਿਵ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣੋਦ੍ਧਰੇਤ੍||੧੭||
अष्ठीलिकां जलौकोभिर्ग्रहयेत्| तथाऽनुपशमे श्लेष्म ग्रन्थिमिव शस्त्रेणोद्धरेत्||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nivRuttacikitsA (18) · Śloka 18
ਨਿਵਤ੍ਤਂ ਸਰ੍ਪਿਸਾਭ੍ਯਜ੍ਯ ਸ੍ਵੇਦਯੇਤ੍| ਸ੍ਵਿਨ੍ਨਮੁਪਨਾਹਯੇਤ੍ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਂ ਪਞ੍ਚਰਾਤ੍ਰਂ ਵਾ ਸਾਲ੍ਵਲੇਨ| ਤਤੋ ਭੂਯਃ ਸ੍ਵੇਦਯਿਤ੍ਵਾ ਘਤੇਨਾ ਭ੍ਯਜ੍ਯ ਸ਼ਨੈਃ ਸ਼ਨੈਸ਼੍ਚਰ੍ਮ ਸਮਾਨਯਨ੍ ਮਣਿਮਵਪੀਡਯੇਤ੍| ਪੀਡ ਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਪੁਨਰੁਪਨਾਹਯੇਤ੍| ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੋਸ੍ਣਂ ਚਾਨ੍ਨਪਾਨਮ੍||੧੮||
निवृत्तं सर्पिषाभ्यज्य स्वेदयेत्| स्विन्नमुपनाहयेत्त्रिरात्रं पञ्चरात्रं वा साल्वलेन| ततो भूयः स्वेदयित्वा घृतेना भ्यज्य शनैः शनैश्चर्म समानयन् मणिमवपीडयेत्| पीड यित्वा च पुनरुपनाहयेत्| स्निग्धोष्णं चान्नपानम्||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana avapATikAcikitsA (19) · Śloka 19
ਅਵਪਾਟਿਕਾਯਾਮਪ੍ਯਯਂ ਵਿਧਿਃ||੧੯||
अवपाटिकायामप्ययं विधिः||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana niruddhamaNicikitsA (20) · Śloka 20
ਨਿਰੁਦ੍ਧਮਣੌ ਸੁਵਰ੍ਣਾਦਿਕਤਾਂ ਦਾਰੁਜਾਂ ਵਾ ਜਤੁਸਤਾਂ ਨਾਡੀ ਮੁਭਯਤੋਦ੍ਵਾਰਂ ਸ੍ਨੇਹਾਭ੍ਯਕ੍ਤਾਂ ਸ੍ਰੋਤਸਿ ਪ੍ਰਣਿਧਾਯ ਸੂਕਰਸ਼ਿਂ ਸ਼ੁਮਾਰਯੋਰ੍ਵਸਯਾ ਮਜ੍ਜ੍ਞਾ ਵਾ ਪਰਿਸੇਚਯੇਤ੍| ਚਕ੍ਰਤੈਲੇਨ ਵਾ| ਵਾਤਹਰਸਿਦ੍ਧੇਨ ਵਾ ਤ੍ਰਿਵਤੇਨ| ਤਤੀਯੇ ਤਤੀਯੇ ਚਾਹਨਿ ਨਾਡੀਂ ਪੀਨਤਰਾਂ ਵਿਦਧ੍ਯਾਤ੍| ਏਵਮਸ੍ਯ ਸ੍ਰੋਤੋਦ੍ਵਾਰਂ ਵਿਵਰ੍ਧਯੇਤ੍ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਚਾਹਾਰਂ ਭੋਜਯੇਤ੍| ਏਵਮਨੁਪਸ਼ਾਨ੍ਤੌ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਸੇਵਨੀਂ ਪਰਿਹਤ੍ਯ ਦਾਰਯਿਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਯਃ ਕ੍ਸਤਵਦੁਪਾਚਰੇਤ੍||੨੦||
निरुद्धमणौ सुवर्णादिकृतां दारुजां वा जतुसृतां नाडी मुभयतोद्वारं स्नेहाभ्यक्तां स्रोतसि प्रणिधाय सूकरशिं शुमारयोर्वसया मज्ज्ञा वा परिषेचयेत्| चक्रतैलेन वा| वातहरसिद्धेन वा त्रिवृतेन| तृतीये तृतीये चाहनि नाडीं पीनतरां विदध्यात्| एवमस्य स्रोतोद्वारं विवर्धयेत् स्निग्धं चाहारं भोजयेत्| एवमनुपशान्तौ शस्त्रेण सेवनीं परिहृत्य दारयित्वा सद्यः क्षतवदुपाचरेत्||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana grathitAdInAM cikitsA (21) · Śloka 21
ਗ੍ਰਥਿਤਂ ਨਾਡੀਸ੍ਵੇਦੇਨ ਸ੍ਵੇਦਯਿਤ੍ਵਾ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੋਸ੍ਣੈਰੁਪਨਾਹਯੇਤ੍| ਸ਼ਤਪੋਨਕਂ ਲਿਖਿਤ੍ਵਾ ਕਸਾਯਰ੍ਚੂਰ੍ਣੈਃ ਸਕ੍ਸੌਰ੍ਦ੍ਰੈਰ੍ਲੇਪਯੇਤ੍| ਵਿਦਾਰ੍ਯਾਦਿਸਿਦ੍ਧੇਨ ਚ ਤੈਲੇਨ ਰੋਪਯੇਤ੍| ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਰ੍ਬੁਦੇ ਰਕ੍ਤ ਵਿਦ੍ਰਧਿਵਤ੍ ਸਾਧਨਮ੍||੨੧||
ग्रथितं नाडीस्वेदेन स्वेदयित्वा स्निग्धोष्णैरुपनाहयेत्| शतपोनकं लिखित्वा कषायर्चूर्णैः सक्षौर्द्रैर्लेपयेत्| विदार्यादिसिद्धेन च तैलेन रोपयेत्| शर्करार्बुदे रक्त विद्रधिवत् साधनम्||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarvaiShvantaHshuddhicikitsA (22) · Śloka 22
ਸਰ੍ਵੇਸੁ ਚ ਯਥਾਸ੍ਵਮਨ੍ਤਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਂ ਕਸਾਯਲੇਪਘਤਤੈਲਰਸਕ੍ਰਿਯਾ ਚੂਰ੍ਣਸ਼ੋਧਨਰੋਪਣਾਨ੍ ਵਿਦਧ੍ਯਾਤ੍||੨੨||
सर्वेषु च यथास्वमन्तः शुद्धिं कषायलेपघृततैलरसक्रिया चूर्णशोधनरोपणान् विदध्यात्||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtikIyonivyApaccikitsA (23) · Śloka 23
ਯੋਨਿਵ੍ਯਾਪਦਿ ਤੁ ਵਾਤਿਕ੍ਯਾਂ ਲਵਣਤੈਲਾਕ੍ਤਾਂ ਯੋਨਿਂ ਪਿਣ੍ਡ ਨਾਡੀਕੁਮ੍ਭੀਪ੍ਰਭਤਿਭਿਃ ਸ੍ਵੇਦਯੇਤ੍| ਤਤਃ ਸੁਖੋਸ੍ਣਾਮ੍ਬੁਪਰਿਸਿ ਕ੍ਤਸਰ੍ਵਗਾਤ੍ਰਾਂ ਜਾਙ੍ਗਲਰਸੈਰ੍ਭੋਜਯੇਤ੍| ਬਲਾਦ੍ਰੋਣਦ੍ਵਯਨਿਰ੍ਯੂਹੇ ਪਯਸ੍ਯਾਸਾਲਪਰ੍ਣੀਮਾਗਧਿਕਸ਼ਤਾ ਵਰੀਕਾਕਨਾਸਾਸ਼੍ਰਾਵਣੀਸ਼ਰ੍ਕਰਾਜੀਵਨੀਯਗਰ੍ਭਂ ਕ੍ਸੀਰਚਤੁਰ੍ਗੁਣਂ ਘਤਤੈਲਾਢਕਂ ਸਾਧਯੇਤ੍ ਤਤ੍ਪਾਨਾਤ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਵਿਕਾ ਰਾਨਪੋਹਤਿ ਗਰ੍ਭਜਨਨਂ ਚ| ਸ਼ਤਾਵਰੀਤ੍ਰਿਫਲਾਗੁਡੂਚੀਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਮਦ੍ਵੀਕਾਕਾਸਮਰ੍ਦਕਪਰੂਸ ਕਹਰਿਦ੍ਰਾਦ੍ਵਯਸਹਚਰਸ਼ੁਕਨਾਸਾਪੁਨਰ੍ਨਵੈਃ ਕਾਰ੍ਸਿਕੈਰ੍ਘਤਪ੍ਰਸ੍ਥਃ ਸਿਦ੍ਧਃ ਪੀਤੋ ਵਾਤਜਾਨ੍ ਯੋਨਿਰੋਗਾਨਪੋਹਤਿ ਗਰ੍ਭਜਨਨਸ਼੍ਚ| ਸੈਨ੍ਧਵਵਚੋਪਕੁਞ੍ਚਿਕਾਪਿਪ੍ਪਲੀਵਸਕਯਵਕ੍ਸਾਰਾਜਮੋਦਾਜਾਜੀ ਸਿਤੋਪਲਾਚਿਤ੍ਰਕਚੂਰ੍ਣੋ ਮਦਿਰਾਲੁਲਿਤਃ ਸਰ੍ਪਿਸਾ ਸਂਯਾਵੀਕਤ੍ਯ ਭਕ੍ਸਿਤੋ ਯੋਨਿਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਵਸ੍ਤਿਵੇਦਨਾਰ੍ਸ਼ੋਗੁਲ੍ਮਹਦ੍ਰੋਗਹਰਃ| ਸ਼ੂਲੇ ਵਸਕਰਾਸ੍ਨਾਗੋਕ੍ਸੁਰਕ ਸ਼ਤਂ ਪਯਃ ਪਿਬੇਤ੍| ਵਸਕ ਮਾਤੁਲੁਙ੍ਗਮੂਲਮਦਯਨ੍ਤਿਕਾਸੈਨ੍ਧਵਪਿਪ੍ਪਲੀਕਸ੍ਣਜੀਰਕਕਲ੍ਕਂ ਵਾ ਮਦ੍ਯੇਨ| ਤੇਨੈਵ ਚਾਰ੍ਜਕਮੂਲਂ ਬਿਲ੍ਵਯੁਕ੍ਤਂ ਵਾ ਪਿਪ੍ਪਲੀ ਯੁਕ੍ਤਂ ਵਾ| ਸੌਵਰ੍ਚਲੋਪਕੁਞ੍ਚਿਕਾ ਪਿਪ੍ਪਲੀਰ੍ਵਾ ਮਦ੍ਯੇਨਾਵਨ੍ਤਿ ਸੋਮੇਨ ਵਾ| ਦਨ੍ਤੀਤ੍ਰਿਫਲਾਗੁਡੂਚੀਕ੍ਵਾਥਃ ਸੁਖੋਸ੍ਣੋ ਯੋਨੇਃ ਪਰਿਸੇਕਃ| ਕੁਸ੍ਠਤਗਰਦੇਵਦਾਰੁਵਾਰ੍ਤਾਕਿਨੀਸੈਨ੍ਧਵੈਃ ਸਾਧਿਤਂ ਤੈਲਂ ਪਿਚੁਨਾ ਧਾਰਯੇਤ੍| ਰਾਸ੍ਨਾਮਾਲਤੀਚ੍ਛਿਨ੍ਨਰੁਹਾਮਧੁਕਬਲਾਵ੍ਯਾਘ੍ਰੀਦੇਵਦਾਰੁਚਿਤ੍ਰਕਯੂ ਥਿਕਾਮੂਲੈਃ ਕਰ੍ਸਾਂਸ਼ੈਸ੍ਤੈਲਪ੍ਰਸ੍ਥਃ ਸਮੂਤ੍ਰੋ ਦ੍ਵਿਗੁਣਪਯਸਾ ਵਿਪ ਕ੍ਵਃ ਪਿਚੁਨਾ ਪ੍ਰਣੀਤੋਨਿਲਾਰ੍ਤਿਹਰਃ| ਬਸ੍ਤਿਕਰ੍ਮ ਚਾਭੀਕ੍ਸ੍ਣਂ ਸ੍ਵੇਦਂ ਚ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਦ੍ਵਿਸ਼ੇਸਤੋ ਵਾਤਹਰੈਃ ਸੁਕੁਮਾਰਬਲਾਤੈਲਸ਼ਿਰੀਸਤੈਲੈਃ ਸ਼ਤਪਾਕਸਹਸ੍ਰਪਾਕੈਸ਼੍ਚਾ ਨੁਵਾਸਨਮੁਤ੍ਤਰਵਸ੍ਤਿਞ੍ਚ| ਏਸ ਕ੍ਰਮੋ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਯੋਨਿਰ੍ਵੇਦਨਾ ਕਾਰ੍ਕਸ਼੍ਯਸ੍ਤਮ੍ਭਸ੍ਰਂਸਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਹਾਨਿਘ੍ਨਸ਼੍ਚ||੨੩||
योनिव्यापदि तु वातिक्यां लवणतैलाक्तां योनिं पिण्ड नाडीकुम्भीप्रभृतिभिः स्वेदयेत्| ततः सुखोष्णाम्बुपरिषि क्तसर्वगात्रां जाङ्गलरसैर्भोजयेत्| बलाद्रोणद्वयनिर्यूहे पयस्यासालपर्णीमागधिकशता वरीकाकनासाश्रावणीशर्कराजीवनीयगर्भं क्षीरचतुर्गुणं घृततैलाढकं साधयेत् तत्पानात् सर्वान् वातपित्तविका रानपोहति गर्भजननं च| शतावरीत्रिफलागुडूचीकाश्मर्यमृद्वीकाकासमर्दकपरूष कहरिद्राद्वयसहचरशुकनासापुनर्नवैः कार्षिकैर्घृतप्रस्थः सिद्धः पीतो वातजान् योनिरोगानपोहति गर्भजननश्च| सैन्धववचोपकुञ्चिकापिप्पलीवृषकयवक्षाराजमोदाजाजी सितोपलाचित्रकचूर्णो मदिरालुलितः सर्पिषा संयावीकृत्य भक्षितो योनिपार्श्ववस्तिवेदनार्शोगुल्महृद्रोगहरः| शूले वृषकरास्नागोक्षुरक शृतं पयः पिबेत्| वृषक मातुलुङ्गमूलमदयन्तिकासैन्धवपिप्पलीकृष्णजीरककल्कं वा मद्येन| तेनैव चार्जकमूलं बिल्वयुक्तं वा पिप्पली युक्तं वा| सौवर्चलोपकुञ्चिका पिप्पलीर्वा मद्येनावन्ति सोमेन वा| दन्तीत्रिफलागुडूचीक्वाथः सुखोष्णो योनेः परिषेकः| कुष्ठतगरदेवदारुवार्ताकिनीसैन्धवैः साधितं तैलं पिचुना धारयेत्| रास्नामालतीच्छिन्नरुहामधुकबलाव्याघ्रीदेवदारुचित्रकयू थिकामूलैः कर्षांशैस्तैलप्रस्थः समूत्रो द्विगुणपयसा विप क्वः पिचुना प्रणीतोऽनिलार्तिहरः| बस्तिकर्म चाभीक्ष्णं स्वेदं च प्रयोजयेद्विशेषतो वातहरैः सुकुमारबलातैलशिरीषतैलैः शतपाकसहस्रपाकैश्चा नुवासनमुत्तरवस्तिञ्च| एष क्रमो विशेषेण योनिर्वेदना कार्कश्यस्तम्भस्रंसस्पर्शहानिघ्नश्च||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aticaraNAdInAM cikitsAkramaH (24) · Śloka 24
ਅਤਿਚਰਣਾਦਿਸੁ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਵਨਿਲਜਾਸ੍ਵਯਮੇਵ ਕ੍ਰਮਃ||੨੪||
अतिचरणादिषु सर्वास्वनिलजास्वयमेव क्रमः||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aticaraNAyAM visheShaH (25) · Śloka 25
ਧਾਰਯੇਚ੍ਚਾਤਿਚਰਣਾਯਾਂ ਯਵਗੋਧੂਮਕਿਣ੍ਵਕੁਸ੍ਠਸ਼ਤਪੁਸ੍ਪਾ ਸ਼੍ਰਯਾਹ੍ਵਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਬਲਾਖੁਕਰ੍ਣੀਕਲ੍ਕਕਤਾਮੁਤ੍ਕਾਰਿਕਾਮ੍||੨੫||
धारयेच्चातिचरणायां यवगोधूमकिण्वकुष्ठशतपुष्पा श्रयाह्वप्रियङ्गुबलाखुकर्णीकल्ककृतामुत्कारिकाम्||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prAkcaraNAdiShu punaH kramavisheShaH (26) · Śloka 26
ਪ੍ਰਾਕ੍ਚਰਣਾਸ਼ੁਸ੍ਕਾਵਿਪ੍ਲੁਤਾਕਰ੍ਣਿਨੀਸੁ ਤੈਲਮੁਤ੍ਤਰਬਸ੍ਤਿਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍||੨੬||
प्राक्चरणाशुष्काविप्लुताकर्णिनीषु तैलमुत्तरबस्तिं दद्यात्||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viplutAyAM visheShaH (27) · Śloka 27
ਧਾਰਯੇਚ੍ਚ ਵਿਪ੍ਲੁਤਾਯਾਂ ਗੋਮਤ੍ਸ੍ਯਾਨ੍ਯਤਰਪਿਤ੍ਤੇਨੈਕਵਿਂਸ਼ਤਿ ਕਤ੍ਵੋ ਭਾਵਿਤਾਨ੍ ਕ੍ਸੌਮਨਕ੍ਤਕਾਨ੍ ਕਿਣ੍ਵਂ ਵਾ ਮਾਕ੍ਸਿਕ ਯੁਕ੍ਤਮੇਵਮਸ੍ਯਾਃ ਸ੍ਰੋਤਾਂਸਿ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਨ੍ਤਿ ਕਣ੍ਡੂਕ੍ਲੇਦਸ਼ੋ ਫਾਸ਼੍ਚ ਨਿਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ||੨੭||
धारयेच्च विप्लुतायां गोमत्स्यान्यतरपित्तेनैकविंशति कृत्वो भावितान् क्षौमनक्तकान् किण्वं वा माक्षिक युक्तमेवमस्याः स्रोतांसि विशुद्ध्यन्ति कण्डूक्लेदशो फाश्च निवर्तन्ते||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNinyAM visheShaH (28) · Śloka 28
ਕਰ੍ਣਿਨ੍ਯਾਂ ਤੁ ਕੁਸ੍ਠਾਰ੍ਕਪਲ੍ਲਵਪਿਪ੍ਪਲੀਸੈਨ੍ਧਵੈਰ੍ਬਸ੍ਤਮੂਤ੍ਰ ਪਿਸ੍ਟੈਰ੍ਵਰ੍ਤ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਧਾਰਯੇਤ੍| ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਹਰਞ੍ਚ ਸਰ੍ਵਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍||੨੮||
कर्णिन्यां तु कुष्ठार्कपल्लवपिप्पलीसैन्धवैर्बस्तमूत्र पिष्टैर्वर्त्ति कृत्वा धारयेत्| श्लेष्महरञ्च सर्वं कुर्यात्||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana udAvRuttAyAM visheShaH (29) · Śloka 29
ਉਦਾਵਤ੍ਤਾਯਾਮਾਨੂਪਮਾਂਸਰਸਾਃ ਕ੍ਸੀਰਂ ਸ੍ਵੇਦੋ ਦਸ਼ਮੂਲਤ੍ਰਿਵਤਾ ਕ੍ਵਾਥਕਲ੍ਕਸਿਦ੍ਧਸ਼੍ਚ ਸ੍ਨੇਹਃ ਪਾਨਾਨੁਵਾਸਨੋਤ੍ਤਰਬਸ੍ਤਿਸੁ| ਯੋਨਿਸ੍ਰਂਸੇ ਚ ਮਹਾਯੋਨਿਪ੍ਰਭਤਿਸ੍ਵੇਸ ਏਵਂ ਵਿਧਿਃ||੨੯||
उदावृत्तायामानूपमांसरसाः क्षीरं स्वेदो दशमूलत्रिवृता क्वाथकल्कसिद्धश्च स्नेहः पानानुवासनोत्तरबस्तिषु| योनिस्रंसे च महायोनिप्रभृतिष्वेष एवं विधिः||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jAtAghnyAdInAM cikitsA (30) · Śloka 30
ਜਾਤਘ੍ਨੀਰਕ੍ਤਯੋਨਿਰਕ੍ਤਕ੍ਸਯਾਸੁ ਕੁਟਜਕਾੜ੍ਸ਼੍ਮਰ੍ਯਕ੍ਵਾਥ ਸਿਦ੍ਧਂ ਸਰ੍ਪਿਰੁਤ੍ਤਰਬਸ੍ਤੌ ਦਦ੍ਯਾਤ੍| ਅਥਵਾ ਮਗਾਜਾਵਿਵਰਾ ਹਰੁਧਿਰਾਮ੍ਲਦਧਿਮਧੁਘਤਾਨੀਤਿ||੩੦||
जातघ्नीरक्तयोनिरक्तक्षयासु कुटजकाऱ्श्मर्यक्वाथ सिद्धं सर्पिरुत्तरबस्तौ दद्यात्| अथवा मृगाजाविवरा हरुधिराम्लदधिमधुघृतानीति||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana doShAnusAraM kramavisheShaH (31) · Śloka 31
ਭਵਤਿ ਚਾਤ੍ਰ- ਸ੍ਨੇਹੇਨ ਵੇਦਬਸ੍ਤ੍ਯਾਦਿ ਵਾਤਲਾਸ੍ਵਨਿਲਾਪਹਮ੍| ਕਾਰਯੇਦ੍ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਘ੍ਨਂ ਸ਼ੀਤਂ ਪਿਤ੍ਤਕਤਾਸੁ ਚ| ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਲਾਸੁ ਚ ਰੂਕ੍ਸੋਸ੍ਣਂ ਕਰ੍ਮ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਯਥਾਯਥਮ੍| ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇ ਵਿਮਿਸ਼੍ਰਂ ਤੁ ਸਂਸਸ੍ਟਾਸੁ ਚ ਕਾਰਯੇਤ੍||੩੧||
भवति चात्र- स्नेहेन वेदबस्त्यादि वातलास्वनिलापहम्| कारयेद्रक्तपित्तघ्नं शीतं पित्तकृतासु च| श्लेष्मलासु च रूक्षोष्णं कर्म कुर्याद्यथायथम्| सन्निपाते विमिश्रं तु संसृष्टासु च कारयेत्||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sthApanApavRuttAyAH karma (32) · Śloka 32
ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਵਿਨ੍ਨਾਂ ਤਥਾ ਯੋਨਿਂ ਦੁਃਸ੍ਥਿਤਾਂ ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍ਸਮਾਮ੍| ਪਾਣਿਨਾ ਨਮਯੇਤ੍ ਜਿਹ੍ਯਾਂ ਸਂਵਤਾਂ ਪ੍ਰਥਯੇਤ੍ ਪੁਨਃ| ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਯੇਨ੍ਨਿਸ੍ਸਤਾਂ ਚ ਵਿਵਤਾਂ ਪਰਿਵਰ੍ਤਯੇਤ੍| ਸ੍ਥਾਪਨਾਪਵਤਾ ਯੋਨਿਰ੍ਹਿ ਸ਼ਲ੍ਯਭੂਤਾ ਸ੍ਰਿਯਾਮਤਾ||੩੨||
स्निग्धस्विन्नां तथा योनिं दुःस्थितां स्थापयेत्समाम्| पाणिना नमयेत् जिह्यां संवृतां प्रथयेत् पुनः| प्रवेशयेन्निस्सृतां च विवृतां परिवर्तयेत्| स्थापनापवृता योनिर्हि शल्यभूता स्रियामता||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pa~jcakarmabhiH shodhanam (33) · Śloka 33
ਸਰ੍ਵਾਂ ਵ੍ਯਾਪਨ੍ਨਯੋਨਿਂ ਚ ਕਰ੍ਮਭਿਰ੍ਵਮਨਾਦਿਭਿਃ| ਮਦੁਭਿਃ ਪਞ੍ਚਭਿਰ੍ਨਾਰੀਂ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਵਿਨ੍ਨਾਮੁਪਾਚਰੇਤ੍||੩੩||
सर्वां व्यापन्नयोनिं च कर्मभिर्वमनादिभिः| मृदुभिः पञ्चभिर्नारीं स्निग्धस्विन्नामुपाचरेत्||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sthAnApavRuttAyAH karma (34) · Śloka 34
ਸਰ੍ਵਤਃ ਸੁਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਯਾਃ ਸ਼ੇਸਂ ਕਰ੍ਮ ਵਿਧੀਯਤੇ| ਬਸ੍ਤ੍ਯਭ੍ਯਙ੍ਗਪਰੀਸੇਕਪ੍ਰਲੇਪਪਿਚੁਧਾਰਣਮ੍||੩੪||
सर्वतः सुविशुद्धायाः शेषं कर्म विधीयते| बस्त्यभ्यङ्गपरीषेकप्रलेपपिचुधारणम्||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana doShAdyavasthAnusAraM yogavisheShAH (35) · Śloka 35
ਹਿਂਸ੍ਰਾਕਲ੍ਕਂ ਸਮੀਰਾਰ੍ਤ੍ਤੌ ਕੋਸ੍ਣਮਭ੍ਯਜ੍ਯ ਧਾਰਯੇਤ੍| ਪਞ੍ਚਵਲ੍ਕਸ੍ਯ ਪਿਤ੍ਤਾਰ੍ਤ੍ਤ੍ਤੌ ਸ਼੍ਯਾਮਾਦੀਨਾਂ ਕਫਾਤੁਰਾ| ਵਮਿਨ੍ਯਾਪ੍ਲੁਤਯੋਸ਼੍ਚੈਵ ਸ੍ਵੇਦਯਿਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍| ਤਰ੍ਪਣਂ ਸ੍ਨੇਹਪਿਚੁਭਿਰ੍ਭੋਜਨਂ ਚਾਨਿਲਾਪਹਮ੍| ਸਲ੍ਲਕੀਜਿਙ੍ਗਿਣੀਜਮ੍ਬੁਧਵਤ੍ਵਕ੍ਪਞ੍ਚਵਲ੍ਕਲੈਃ| ਕਸਾਯੈਃ ਸਾਧਿਤਾਤ੍ਸ੍ਨੇਹਾਤ੍ਪਰ੍ਯੁਪਪ੍ਲੁਤਯੋਃ ਪਿਚੁਮ੍| ਕੁਲੀਰਸੂਕਰਵਸਾ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਭਿਰ੍ਮਧੁਰੈਃ ਸ਼ਤੈਃ| ਪੂਰਯਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਯੋਨਿਂ ਬਧ੍ਨੀਯਾਤ੍ ਕ੍ਸੌਮਨਕ੍ਤਕਃ| ਪ੍ਰਸ੍ਰਸ੍ਤਾਂ ਸਰ੍ਪਿਸਾਭ੍ਯਜ੍ਯ ਕ੍ਸੀਰਸ੍ਵਿਨ੍ਨਾਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਯੇਤ੍| ਬਧ੍ਨੀਯਾਦ੍ਵੇਸ਼ਵਾਰਸ੍ਯ ਪਿਣ੍ਡੇਨਾਮੂਤ੍ਰਕਾਲਤਃ||੩੫||
हिंस्राकल्कं समीरार्त्तौ कोष्णमभ्यज्य धारयेत्| पञ्चवल्कस्य पित्तार्त्त्तौ श्यामादीनां कफातुरा| वमिन्याप्लुतयोश्चैव स्वेदयित्वा प्रयोजयेत्| तर्पणं स्नेहपिचुभिर्भोजनं चानिलापहम्| सल्लकीजिङ्गिणीजम्बुधवत्वक्पञ्चवल्कलैः| कषायैः साधितात्स्नेहात्पर्युपप्लुतयोः पिचुम्| कुलीरसूकरवसा सर्पिर्भिर्मधुरैः शृतैः| पूरयित्वा महायोनिं बध्नीयात् क्षौमनक्तकः| प्रस्रस्तां सर्पिषाभ्यज्य क्षीरस्विन्नां प्रवेशयेत्| बध्नीयाद्वेशवारस्य पिण्डेनामूत्रकालतः||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtavyAdhyuktaM karma (36) · Śloka 36
ਯਚ੍ਚ ਵਾਤਵਿਕਾਰਾਣਾਂ ਕਰ੍ਮੋਕ੍ਤਂ ਤਚ੍ਚ ਕਾਰਯੇਤ੍| ਸਰ੍ਵਵ੍ਯਾਪਤ੍ਸੁ ਮਤਿਮਾਨ੍ ਮਹਾਯੋਨ੍ਯਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸਤਃ| ਨ ਹਿ ਵਾਤਾਦਤੇ ਯੋਨਿਰ੍ਵਨਿਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਦੁਸ੍ਯਤਿ| ਅਤੋ ਜਿਤ੍ਵਾ ਤਮਨ੍ਯਸ੍ਯ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਦੋਸਸ੍ਯ ਭੇਸਜਮ੍||੩੬||
यच्च वातविकाराणां कर्मोक्तं तच्च कारयेत्| सर्वव्यापत्सु मतिमान् महायोन्यां विशेषतः| न हि वातादृते योनिर्वनितानां प्रदुष्यति| अतो जित्वा तमन्यस्य कुर्याद्दोषस्य भेषजम्||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana paittike yogavisheShAH (37) · Śloka 37
ਪਿਤ੍ਤਲਾਨਾਂ ਤੁ ਯੋਨਿਨਾਂ ਸੇਕਾਭ੍ਯਙ੍ਗਪਿਚੁਕ੍ਰਿਯਾਃ| ਸ਼ੀਤਾਃ ਪਿਤ੍ਤਜਿਤਃ ਕਾਰ੍ਯਾਃ ਸ੍ਨੇਹਨਾਰ੍ਥਂ ਘਤਾਨਿ ਚ| ਸ਼ਤਾਵਰੀਮੂਲਤੁਲਾਚਤੁਸ੍ਕਾਤ੍ ਕ੍ਸੁਣ੍ਣਪੀਡਿਤਾਤ੍| ਰਸੇਨ ਕ੍ਸੀਰਤੁਲ੍ਯੇਨ ਪਾਚਯੇਤ ਘਤਾਢਕਮ੍| ਜੀਵਨੀਯੈਃ ਸ਼ਤਾਵਰ੍ਯਾ ਮਦ੍ਵੀਕਾਭਿਃ ਪਰੂਸਕੈਃ| ਪਿਸ੍ਟੈਃ ਪ੍ਰਿਯਾਲੈਸ਼੍ਚਾਕ੍ਸਾਂਸ਼ੈਰ੍ਮਧੁਕਾੜ੍ਦ੍ਧਪਲਾਨ੍ਵਿਤੈਃ| ਸਿਦ੍ਧਸ਼ੀਤੇ ਤੁ ਮਧੁਨਃ ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਪਲਾਸ੍ਟਕਮ੍| ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਯਾ ਦਸ਼ਪਲਂ ਕ੍ਸਿਪੇਲ੍ਲਿਹ੍ਯਾਤ੍ ਪਿਚੁਂ ਤਤਃ| ਯੋਨ੍ਯਸਕ੍ਸ਼ੁਕ੍ਰਦੋਸਘ੍ਨਂ ਵਸ੍ਯਂ ਪੁਂਸਵਨਂ ਪਰਮ੍| ਕ੍ਸਤਂ ਕ੍ਸਯਮਸਕ੍ਪਿਤ੍ਤਂ ਕਾਸਂ ਸ਼੍ਵਾਸਂ ਹਲੀਮਕਮ੍| ਕਾਮਿਲਾਂ ਵਾਤਰੁਧਿਰਂ ਵਿਸਰ੍ਪਂ ਹਚ੍ਛਿਰੋਗ੍ਰਹਮ੍| ਅਪਸ੍ਮਾਰਾਰ੍ਦਿਤਾਯਾਮਮਦੋਨ੍ਮਾਦਾਂਸ਼੍ਚ ਨਾਸ਼ਯੇਤ੍| ਏਵਮੇਵ ਪਯਸ੍ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਜੀਵਨੀਯੋਪਸਾਧਿਤਮ੍| ਗਰ੍ਭਦਂ ਪਿਤ੍ਤਜਾਨਾਞ੍ਚ ਰੋਗਾਣਾਂ ਪਰਮਂ ਹਿਤਮ੍||੩੭||
पित्तलानां तु योनिनां सेकाभ्यङ्गपिचुक्रियाः| शीताः पित्तजितः कार्याः स्नेहनार्थं घृतानि च| शतावरीमूलतुलाचतुष्कात् क्षुण्णपीडितात्| रसेन क्षीरतुल्येन पाचयेत घृताढकम्| जीवनीयैः शतावर्या मृद्वीकाभिः परूषकैः| पिष्टैः प्रियालैश्चाक्षांशैर्मधुकाऱ्द्धपलान्वितैः| सिद्धशीते तु मधुनः पिप्पल्याश्च पलाष्टकम्| शर्कराया दशपलं क्षिपेल्लिह्यात् पिचुं ततः| योन्यसृक्शुक्रदोषघ्नं वृष्यं पुंसवनं परम्| क्षतं क्षयमसृक्पित्तं कासं श्वासं हलीमकम्| कामिलां वातरुधिरं विसर्पं हृच्छिरोग्रहम्| अपस्मारार्दितायाममदोन्मादांश्च नाशयेत्| एवमेव पयस्सर्पिर्जीवनीयोपसाधितम्| गर्भदं पित्तजानाञ्च रोगाणां परमं हितम्||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana raktayonicikitsAkramaH (38) · Śloka 38
ਰਕ੍ਤਯੋਨ੍ਯਾਮਸਗ੍ਵਰ੍ਣੈਰਨੁਬਨ੍ਧਮਵੇਕ੍ਸ੍ਯ ਚ| ਯਥਾਦੋਸੋਦਯਂ ਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾਦ੍ਰਕ੍ਤਸ੍ਥਾਪਨਮੌਸਧਮ੍||੩੮||
रक्तयोन्यामसृग्वर्णैरनुबन्धमवेक्ष्य च| यथादोषोदयं युञ्ज्याद्रक्तस्थापनमौषधम्||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtottarAsRugdaracikitsA (39) · Śloka 39
ਤਿਲਚੂਰ੍ਣਂ ਦਧਿਘਤਂ ਫਾਣਿਤਂ ਸੌਕਰੀ ਵਸਾ| ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਯੁਕ੍ਤਂ ਜਯੇਤ੍ਪੀਤਂ ਵਾਤੋਤ੍ਤਰਮਸਗ੍ਦਰਮ੍| ਵਰਾਹਸ੍ਯ ਰਸੋ ਮੇਧ੍ਯਃ ਸਕੌਲਤ੍ਥਸ਼੍ਚ ਤਦ੍ਗੁਣਃ| ਪਤ੍ਰਕਲ੍ਕੋ ਘਤੇ ਭਸ੍ਟੋ ਰਾਜਾਦਨਕਪਿਤ੍ਥਯੋਃ| ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਕ੍ਸੌਦ੍ਰਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਨਾਗਰੈਸ਼੍ਚ ਯੁਤਂ ਦਧਿ||੩੯||
तिलचूर्णं दधिघृतं फाणितं सौकरी वसा| क्षौद्रयुक्तं जयेत्पीतं वातोत्तरमसृग्दरम्| वराहस्य रसो मेध्यः सकौलत्थश्च तद्गुणः| पत्रकल्को घृते भृष्टो राजादनकपित्थयोः| शर्कराक्षौद्रयष्ट्याह्वनागरैश्च युतं दधि||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pittottarAsRugdaracikitsA (40) · Śloka 40
ਪਯਸ੍ਯੋਤ੍ਪਲਸ਼ਾਲੂਕਬਿਸਕਾਲੀਯਵਾਰਿਜਮ੍| ਸਪਯਸ਼੍ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਰਕ੍ਤੇ ਪਿਤ੍ਤੋਤ੍ਤਰੇ ਪਿਬੇਤ੍| ਤਣ੍ਡੁਲੀਯਕਮੂਲਂ ਵਾ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਤਣ੍ਡੁਲਾਮ੍ਭਸਾ| ਸਤਾਰ੍ਕ੍ਸ੍ਯਸ਼ੈਲਂ ਲਾਕ੍ਸਾਂ ਵਾ ਛਾਗੇਨ ਪਯਸਾ ਪਿਬੇਤ੍| ਵਾਸਾਘਤਂ ਮਹਾਤਿਕ੍ਤਂ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਹਿਤਞ੍ਚ ਯਤ੍||੪੦||
पयस्योत्पलशालूकबिसकालीयवारिजम्| सपयश्शर्कराक्षौद्रं रक्ते पित्तोत्तरे पिबेत्| तण्डुलीयकमूलं वा सक्षौद्रं तण्डुलाम्भसा| सतार्क्ष्यशैलं लाक्षां वा छागेन पयसा पिबेत्| वासाघृतं महातिक्तं रक्तपित्तहितञ्च यत्||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaphottarAsRugdaracikitsA (41) · Śloka 41
ਮਧੁਕਂ ਤ੍ਰਿਫਲਾਂ ਲੋਧ੍ਰਂ ਮੁਸ੍ਤਂ ਸੌਰਾਸ੍ਟ੍ਰਿਕਾਂ ਮਧੁ| ਮਦ੍ਯੈਰ੍ਨਿਮ੍ਬਗੁਡੂਚ੍ਯੌ ਚ ਕਫਜੇਸਗ੍ਦਰੇ ਪਿਬੇਤ੍||੪੧||
मधुकं त्रिफलां लोध्रं मुस्तं सौराष्ट्रिकां मधु| मद्यैर्निम्बगुडूच्यौ च कफजेऽसृग्दरे पिबेत्||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShyAnugaM cUrNam (42) · Śloka 42
ਪਾਠਾਂ ਜਮ੍ਬ੍ਵਾਮ੍ਰਯੋਰਸ੍ਥਿਸ਼ਿਲੋਦ੍ਭੇਦਂ ਰਸਾਞ੍ਜਨਮ੍| ਅਮ੍ਬਸ੍ਠਾਂ ਸ਼ਾਲ੍ਮਲੀਪਿਚ੍ਛਾਂ ਸਮਙ੍ਗਾਂ ਵਤ੍ਸਕਤ੍ਵਚਮ੍| ਵਾਹ੍ਨੀਕਬਿਲ੍ਵਾਤਿਵਿਸਾਲੋਧ੍ਰਤੋਯਦਗੈਰਿਕਮ੍| ਸ਼ੁਣ੍ਠੀਮਧੁਕਮਾਚੀਕਰਕ੍ਤਚਨ੍ਦਨਕਟ੍ਫਲਮ੍| ਕਟ੍ਵਙ੍ਗਵਤ੍ਸਕਾਨਨ੍ਤਾ ਧਾਤਕੀਮਧੁਕਾਰ੍ਜੁਨਮ੍| ਪੁਸ੍ਯੇ ਗਹੀਤ੍ਵਾ ਸਞ੍ਚ੍ਚੂਰ੍ਣ੍ਯ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਤਣ੍ਡੁਲਾਮ੍ਬੁਨਾ| ਪਿਬੇਦਰ੍ਸ਼ਸ੍ਵਤੀਸਾਰੇ ਰਕ੍ਤਂ ਯਚ੍ਚੋਪਵੇਸ਼੍ਯਤੇ| ਦੋਸਾ ਜਨ੍ਤੁਕਤਾ ਯੇ ਚ ਬਾਲਾਨਾਂ ਤਾਂਸ਼੍ਚ ਨਾਸ਼ਯੇਤ੍| ਯੋਨਿਦੋਸਂ ਰਜੋਦੋਸਂ ਸ਼੍ਯਾਵਸ਼੍ਵੇਤਾਰੁਣਾਸਿਤਮ੍| ਚੂਰ੍ਣਂ ਪੁਸ੍ਯਾਨੁਗਂ ਨਾਮ ਹਿਤਮਾਤ੍ਰੇਯਪੂਜਿਤਮ੍||੪੨||
पाठां जम्ब्वाम्रयोरस्थिशिलोद्भेदं रसाञ्जनम्| अम्बष्ठां शाल्मलीपिच्छां समङ्गां वत्सकत्वचम्| वाह्नीकबिल्वातिविषालोध्रतोयदगैरिकम्| शुण्ठीमधुकमाचीकरक्तचन्दनकट्फलम्| कट्वङ्गवत्सकानन्ता धातकीमधुकार्जुनम्| पुष्ये गृहीत्वा सञ्च्चूर्ण्य सक्षौद्रं तण्डुलाम्बुना| पिबेदर्शस्वतीसारे रक्तं यच्चोपवेश्यते| दोषा जन्तुकृता ये च बालानां तांश्च नाशयेत्| योनिदोषं रजोदोषं श्यावश्वेतारुणासितम्| चूर्णं पुष्यानुगं नाम हितमात्रेयपूजितम्||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhasrAvoktA cikitsA (43) · Śloka 43
ਸਰ੍ਵੇਸੁ ਗਰ੍ਭਸ੍ਰਾਵੋਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਦਰੇਸੁ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ||੪੩||
सर्वेषु गर्भस्रावोक्तं प्रदरेषु प्रशस्यते||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana raktakShaye cikitsA (44) · Śloka 44
ਰਕ੍ਤਕ੍ਸਯਾਯਾਂ ਕ੍ਸੀਰਞ੍ਚ ਜੀਵਨੀਯ ਸ਼ਤਂ ਪਿਬੇਤ੍||੪੪||
रक्तक्षयायां क्षीरञ्च जीवनीय शृतं पिबेत्||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shlaiShmike yonidoShe varttayaH (45) · Śloka 45
ਯੋਨ੍ਯਾਂ ਬਲਾਸਦੁਸ੍ਟਾਯਾਂ ਵਰ੍ਤ੍ਤਿਃ ਸਂਸ਼ੋਧਨੇ ਹਿਤਾ| ਵਾਰਾਹੇ ਬਹੁਸ਼ਃ ਪਿਤ੍ਤੇ ਭਾਵਿਤੈਰ੍ਨਕ੍ਤਕੈਃ ਕਤਾਃ| ਭਾਵਿਤਂ ਪਯਸਾਰ੍ਕਸ੍ਯ ਮਾਸਚੂਰ੍ਣਂ ਸਸੈਨ੍ਧਵਮ੍| ਵਰ੍ਤ੍ਤਿਃ ਕਤਾ ਕ੍ਸਣਂ ਧਾਰ੍ਯਾ ਸੇਕ੍ਤਵ੍ਯਾਨੁਸੁਖਾਮ੍ਬੁਨਾ| ਪਿਪ੍ਪਲੀਮਾਸਮਰਿਚਸ਼ਤਾਹ੍ਵਾਕੁਸ੍ਠਸੈਨ੍ਧਵੈਃ| ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਿਨ੍ਯਙ੍ਗੁਲੀਤੁਲ੍ਯਾ ਵਰ੍ਤ੍ਤਿਰ੍ਯੋਨਿਵਿਸ਼ੋਧਨੀ||੪੫||
योन्यां बलासदुष्टायां वर्त्तिः संशोधने हिता| वाराहे बहुशः पित्ते भावितैर्नक्तकैः कृताः| भावितं पयसाऽर्कस्य माषचूर्णं ससैन्धवम्| वर्त्तिः कृता क्षणं धार्या सेक्तव्यानुसुखाम्बुना| पिप्पलीमाषमरिचशताह्वाकुष्ठसैन्धवैः| प्रदेशिन्यङ्गुलीतुल्या वर्त्तिर्योनिविशोधनी||४५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana udumbarashalATusiddhaM tailam (46) · Śloka 46
ਉਦੁਮ੍ਬਰਸ਼ਲਾਟੂਨਾਂ ਦ੍ਰੋਣਂ ਦ੍ਰੋਣੇਮ੍ਭਸਃ ਪਚੇਤ੍| ਸਪਞ੍ਚਵਲ੍ਕਤਿਲਕਮਾਲਤੀਨਿਮ੍ਬਪਲ੍ਲਵੇ| ਨਿਸ਼ਾਸ੍ਥਿਤੇ ਜਲੇ ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੈਲਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਵਿਪਾਚਯੇਤ੍| ਪਲਾਸ਼ਸ਼ਾਲ੍ਮਲੀਲਾਕ੍ਸਾਧਵਨਿਰ੍ਯਾਸਵਲ੍ਕਲੈਃ| ਪਿਸ੍ਟੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਤਤਃ ਸ੍ਨੇਹਪਿਚੁਂ ਯੋਨੌ ਨਿਧਾਪਯੇਤ੍| ਸਸ਼ਰ੍ਕਰੈਃ ਕਸਾਯੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ੀਤੈਃ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਸੇਚਨਮ੍| ਪਿਚ੍ਛਿਲਾ ਵਿਵਤਾ ਯੋਨਿਸ਼੍ਚਿਰਦੁਸ੍ਟਾ ਤੁ ਦਾਰੁਣਾ| ਸਪ੍ਤਾਹਾਚ੍ਛੁਧ੍ਯਤਿ ਕ੍ਸਿਪ੍ਰਮਪਤ੍ਯਂ ਚ ਸਮਸ਼੍ਨੁਤੇ||੪੬||
उदुम्बरशलाटूनां द्रोणं द्रोणेऽम्भसः पचेत्| सपञ्चवल्कतिलकमालतीनिम्बपल्लवे| निशास्थिते जले तस्मिंस्तैलप्रस्थं विपाचयेत्| पलाशशाल्मलीलाक्षाधवनिर्यासवल्कलैः| पिष्टैर्युक्तं ततः स्नेहपिचुं योनौ निधापयेत्| सशर्करैः कषायैश्च शीतैः कुर्वीत सेचनम्| पिच्छिला विवृता योनिश्चिरदुष्टा तु दारुणा| सप्ताहाच्छुध्यति क्षिप्रमपत्यं च समश्नुते||४६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana udumbarasiddhatailam (47) · Śloka 47
ਉਦੁਮ੍ਬਰਸ੍ਯ ਦੁਗ੍ਧੇਨ ਸਟ੍ਕਤ੍ਵੋ ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਤਿਲਾਤ੍| ਤੈਲਂ ਕ੍ਵਾਥੇਨ ਤਸ੍ਯੈਵ ਕਾਰ੍ਯਂ ਧਾਰ੍ਯਂ ਚ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍||੪੭||
उदुम्बरस्य दुग्धेन षट्कृत्वो भावितात्तिलात्| तैलं क्वाथेन तस्यैव कार्यं धार्यं च पूर्ववत्||४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dhAtakyAditailam (48) · Śloka 48
ਧਾਤਕ੍ਯਾਮਲਕੀਪਤ੍ਰਸ੍ਰੋਤੋਜਮਧੁਕੋਤ੍ਪਲੈਃ| ਜਮ੍ਬ੍ਵਾਮ੍ਰਸਾਰਕਾਸੀਸਲੋਧ੍ਰਕਟ੍ਫਲਤਿਨ੍ਦੁਕੈਃ| ਸੌਰਾਸ੍ਟ੍ਰਿਕਾਦਾਡਿਮਤ੍ਵਗੁਦੁਮ੍ਬਰਸ਼ਲਾਟੁਭਿਃ| ਅਕ੍ਸਮਾਤ੍ਰੈਰਜਾਮੂਤ੍ਰੇ ਕ੍ਸੀਰੇ ਚ ਦ੍ਵਿਗੁਣੇ ਪਚੇਤ੍| ਤੈਲਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਤਦਭ੍ਯਙ੍ਗਪਿਚੁਬਸ੍ਤਿਸੁ ਯੋਜਯੇਤ੍| ਸ਼ੂਨੋਤ੍ਤਾਨੋਨ੍ਨਤਾ ਸ੍ਤਬ੍ਧਾ ਪਿਚ੍ਛਿਲਾ ਸ੍ਰਾਵਿਣੀ ਤਥਾ| ਵਿਪ੍ਲੁਤੋਪਪ੍ਲੁਤਾ ਯੋਨਿਃ ਸਿਧ੍ਯੇਤ੍ਸਸ੍ਫੋਟਸ਼ੂਲਿਨੀ||੪੮||
धातक्यामलकीपत्रस्रोतोजमधुकोत्पलैः| जम्ब्वाम्रसारकासीसलोध्रकट्फलतिन्दुकैः| सौराष्ट्रिकादाडिमत्वगुदुम्बरशलाटुभिः| अक्षमात्रैरजामूत्रे क्षीरे च द्विगुणे पचेत्| तैलप्रस्थं तदभ्यङ्गपिचुबस्तिषु योजयेत्| शूनोत्तानोन्नता स्तब्धा पिच्छिला स्राविणी तथा| विप्लुतोपप्लुता योनिः सिध्येत्सस्फोटशूलिनी||४८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dhAvanam (49) · Śloka 49
ਅਰ੍ਕਨਿਮ੍ਬਾਮ੍ਰਕੋਸ਼ਾਮ੍ਰਬਿਲ੍ਵਬੂਕਧਵੋਦ੍ਭਵੈਃ| ਕਰੀਰਜਿਙ੍ਗਿਣੀਜਮ੍ਬੂਕਰਞ੍ਜਾਰ੍ਜੁਨਸ਼ਿਗ੍ਰੁਜੈਃ| ਪਲਾਸ਼ਸਿਧ੍ਰਕੋਤ੍ਥੈਸ਼੍ਚ ਕਸਾਯੈਰ੍ਦ੍ਧਾਵਨਂ ਪਰਮ੍| ਸ਼ੁਕ੍ਤਸੀਧੁਮਧੂਨ੍ਮਿਸ਼੍ਰੈਰ੍ਯੋਨੇਃ ਸ੍ਰਾਵਨਿਵਾਰਣਮ੍| ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਸਤਕ੍ਰਗੋ ਮੂਤ੍ਰਸ਼ੁਕ੍ਤੈਰ੍ਵਾ ਤ੍ਰਿਫਲਾਰਸੈਃ||੪੯||
अर्कनिम्बाम्रकोशाम्रबिल्वबूकधवोद्भवैः| करीरजिङ्गिणीजम्बूकरञ्जार्जुनशिग्रुजैः| पलाशसिध्रकोत्थैश्च कषायैर्द्धावनं परम्| शुक्तसीधुमधून्मिश्रैर्योनेः स्रावनिवारणम्| कुर्यात् सतक्रगो मूत्रशुक्तैर्वा त्रिफलारसैः||४९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana yavAntAdishIlanam (50) · Śloka 50
ਯਵਾਨ੍ਨਮਭਯਾਰਿਸ੍ਟਂ ਸ਼ੀਧੁ ਤੈਲਂ ਚ ਸ਼ੀਲਯੇਤ੍| ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਯੋਰਜਃ ਪਥ੍ਯਾਪ੍ਰਯੋਗਾਂਸ਼੍ਚ ਸਮਾਕ੍ਸਿਕਾਨ੍||੫੦||
यवान्नमभयारिष्टं शीधु तैलं च शीलयेत्| पिप्पल्ययोरजः पथ्याप्रयोगांश्च समाक्षिकान्||५०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pANDurAsRugdaracikitsA (51) · Śloka 51
ਰੋਹੀਤਕਜਟਾਕਲ੍ਕਂ ਪਾਣ੍ਡੁਰੇਸਗ੍ਦਰੇ ਪਿਬੇਤ੍| ਧਾਤ੍ਰੀਮਜ੍ਜ੍ਞੋਥਵਾ ਕਲ੍ਕਂ ਸਿਤਾਮਾਕ੍ਸਿਕਸਂਯੁਤਮ੍| ਮਧੁਨਾਮਲਕੀਚੂਰ੍ਣਂ ਰਸਂ ਵਾ ਪ੍ਰਾਸ਼ਯੇਤ੍ ਸਿਤੇ| ਸਲੋਧ੍ਰਵਲ੍ਕੇਨ ਵਟਤ੍ਵਕ੍ਕਸਾਯੇਣ ਧਾਵਯੇਤ੍| ਆਸ੍ਰਾਵੇ ਕ੍ਸੌਮਪਟ੍ਟਾਨ੍ ਵਾ ਭਾਵਿਤਾਂਸ੍ਤੇਨ ਧਾਰਯੇਤ੍| ਪ੍ਲਕ੍ਸਤ੍ਵਕ੍ਚੂਰ੍ਣਪਿਣ੍ਡਂ ਵਾ ਧਾਰਯੇਨ੍ਮਧੁਨਾ ਕਤਮ੍| ਯੋਨ੍ਯਾ ਸ੍ਨੇਹਾਕ੍ਤਯਾ ਲੋਧ੍ਰਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਮਧੁਕਸ੍ਯ ਵਾ| ਧਾਰ੍ਯਾ ਮਧੁਕਤਾ ਵਰ੍ਤ੍ਤਿਃ ਕਸਾਯਾਣਾਮ੍ ਚ ਭੂਰਿਸ਼ਃ| ਸ੍ਰਾਵਚ੍ਛੇਦਾਰ੍ਥਮਭ੍ਯਕ੍ਤਾਂ ਧੂਪਯੇਦ੍ਵਾ ਘਤਾਪ੍ਲੁਤੈਃ| ਸਰਲਾਗੁਗ੍ਗੁਲੁਯਵੈਃ ਸਤੈਲੈਃ ਕਟੁਮਤ੍ਸ੍ਯਕੈਃ||੫੧||
रोहीतकजटाकल्कं पाण्डुरेऽसृग्दरे पिबेत्| धात्रीमज्ज्ञोऽथवा कल्कं सितामाक्षिकसंयुतम्| मधुनामलकीचूर्णं रसं वा प्राशयेत् सिते| सलोध्रवल्केन वटत्वक्कषायेण धावयेत्| आस्रावे क्षौमपट्टान् वा भावितांस्तेन धारयेत्| प्लक्षत्वक्चूर्णपिण्डं वा धारयेन्मधुना कृतम्| योन्या स्नेहाक्तया लोध्रप्रियङ्गुमधुकस्य वा| धार्या मधुकृता वर्त्तिः कषायाणाम् च भूरिशः| स्रावच्छेदार्थमभ्यक्तां धूपयेद्वा घृताप्लुतैः| सरलागुग्गुलुयवैः सतैलैः कटुमत्स्यकैः||५१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana paicchilye cUrNam (52) · Śloka 52
ਕਾਸੀਸਂ ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਕਾਙ੍ਕ੍ਸੀ ਸਾਮ੍ਰਜਮ੍ਬ੍ਵਸ੍ਥਿ ਧਾਤਕੀ| ਪੈਚ੍ਛਿਲ੍ਯੇ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸਂਯੁਕ੍ਤਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣੋ ਵੈਸ਼ਦ੍ਯਕਾਰਕਃ||੫੨||
कासीसं त्रिफला काङ्क्षी साम्रजम्ब्वस्थि धातकी| पैच्छिल्ये क्षौद्रसंयुक्तश्चूर्णो वैशद्यकारकः||५२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana daurgandhye cikitsA (53) · Śloka 53
ਪਲਾਸ਼ਧਾਤਕੀਜਮ੍ਬੂਸਮਙ੍ਗਾਮੋਚਸਰ੍ਜਜਃ| ਦੁਰ੍ਗਨ੍ਧੇ ਪਿਚ੍ਛਿਲੇ ਕ੍ਲੇਦੇ ਸ੍ਤਮ੍ਭਨਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣ ਇਸ੍ਯਤੇ| ਆਰਗ੍ਵਧਾਦਿਵਰ੍ਗਸ੍ਯ ਕਸਾਯਃ ਪਰਿਸੇਚਨਮ੍||੫੩||
पलाशधातकीजम्बूसमङ्गामोचसर्जजः| दुर्गन्धे पिच्छिले क्लेदे स्तम्भनश्चूर्ण इष्यते| आरग्वधादिवर्गस्य कषायः परिषेचनम्||५३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana stabdhakArkashyayoshcikitsA (54) · Śloka 54
ਸ੍ਤਬ੍ਧਾਨਾਂ ਕਰ੍ਕਸ਼ਾਨਾਞ੍ਚ ਕਾਰ੍ਯਂ ਮਾਰ੍ਦਵਕਾਰਕਮ੍| ਧਾਰਣਂ ਵੇਸ਼ਵਾਰਸ੍ਯ ਕਸਰਾ ਪਾਯਸਸ੍ਯ ਵਾ||੫੪||
स्तब्धानां कर्कशानाञ्च कार्यं मार्दवकारकम्| धारणं वेशवारस्य कृसरा पायसस्य वा||५४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pUtigandhe cikitsA (55) · Śloka 55
ਦੁਰ੍ਗਨ੍ਧਾਨਾਂ ਕਸਾਯਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤੈਲਂ ਵਾ ਕਲ੍ਕ ਏਵ ਵਾ| ਚੂਰ੍ਣੋ ਵਾ ਸਰ੍ਵਗਨ੍ਧਾਨਾਂ ਪੂਤਿਗਨ੍ਧਾਪਕਰ੍ਸਣਃ||੫੫||
दुर्गन्धानां कषायः स्यात्तैलं वा कल्क एव वा| चूर्णो वा सर्वगन्धानां पूतिगन्धापकर्षणः||५५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bastidravyANi (56) · Śloka 56
ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਲਾਨਾਂ ਕਟੁਪ੍ਰਾਯਾਃ ਸਮੂਤ੍ਰਾ ਬਸ੍ਤਯੋ ਹਿਤਾਃ| ਪਿਤ੍ਤੇ ਸਮਧੁਕਕ੍ਸੀਰਾ ਵਾਤੇ ਤੈਲਾਮ੍ਲਸਂਯੁਤਾਃ| ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਸਮੁਤ੍ਥਾਯਾਃ ਕਰ੍ਮ ਸਾਧਰਣਂ ਹਿਤਮ੍||੫੬||
श्लेष्मलानां कटुप्रायाः समूत्रा बस्तयो हिताः| पित्ते समधुकक्षीरा वाते तैलाम्लसंयुताः| सन्निपातसमुत्थायाः कर्म साधरणं हितम्||५६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana yonibIjayoH shuddhermahattvam (57) · Śloka 57
ਏਵਂ ਯੋਨਿਸੁ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਸੁ ਗਰ੍ਭਂ ਵਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਯੋਸਿਤਃ| ਅਦੁਸ੍ਟੇ ਪ੍ਰਾਕਤੇ ਬੀਜੇ ਬੀਜੋਪਕ੍ਰਮਣੇ ਸਤਿ||੫੭||
एवं योनिषु शुद्धासु गर्भं विन्दन्ति योषितः| अदुष्टे प्राकृते बीजे बीजोपक्रमणे सति||५७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puruShendriyaparIkShaNam (58) · Śloka 58
ਪਞ੍ਚਕਰ੍ਮਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਪੁਰੁਸਸ੍ਯਾਪਿ ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮ੍| ਪਰੀਕ੍ਸ੍ਯ ਵਰ੍ਣੈਰ੍ਦੋਸਾਣਾਂ ਦੁਸ੍ਟਂ ਤਦ੍ਘ੍ਨੈਰੁਪਾਚਰੇਤ੍||੫੮||
पञ्चकर्मविशुद्धस्य पुरुषस्यापि चेन्द्रियम्| परीक्ष्य वर्णैर्दोषाणां दुष्टं तद्घ्नैरुपाचरेत्||५८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana phalasarpiH (59-39) · Śloka 39
ਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾਕੁਸ੍ਠਤਗਰਤ੍ਰਿਫਲਾਸ਼ਰ੍ਕਰਾਵਚਾਃ| ਦ੍ਵੇ ਨਿਸ਼ੇ ਮਧੁਕਂ ਮੇਦਾ ਦੀਪ੍ਯਕਃ ਕਟੁਰੋਹਿਣੀ| ਪਯਸ੍ਯਾ ਹਿਙ੍ਗੁ ਕਾਕੋਲੀ ਵਾਜਿਗਨ੍ਧਾ ਸ਼ਤਾਵਰੀ| ਪਿਸ੍ਟ੍ਵਾਕ੍ਸਾਂਸ਼ਂ ਘਤਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਪਚੇਤ੍ ਕ੍ਸੀਰਚਤੁਰ੍ਗੁਣਮ੍| ਯੋਨਿਸ਼ੁਕ੍ਰਪ੍ਰਦੋਸੇਸੁ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵੇਸੁ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ| ਆਯੁਸ੍ਯਂ ਪੌਸ੍ਟਿਕਂ ਮੇਧ੍ਯਂ ਧਨ੍ਯਂ ਪੁਂਸਵਨਂ ਪਰਮ੍| ਫਲਸਰ੍ਪਿਰਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਪੁਸ੍ਪੇ ਪੀਤਂ ਫਲਾਯ ਯਤ੍| ਮ੍ਰਿਯਮਾਣਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਚ ਗਰ੍ਭਿਣੀਨਾਂ ਚ ਪੂਜਿਤਮ੍| ਏਤਤ੍ਪਰਂ ਚ ਬਾਲਾਨਾਂ ਗ੍ਰਹਘ੍ਨਂ ਦੇਹਵਰ੍ਦ੍ਧਨਮ੍||੫੯|| ਇਤਿ ਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸ੍ਯ ਸੂਨੋਰ੍ਵਾਗ੍ਭਟਸ੍ਯ ਕਤਾ ਵਸ੍ਟਾਙ੍ਗਸਂਗ੍ਰਹਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਗੁਹ੍ਯਰੋਗ ਪ੍ਰਤਿਸੇਧੋ ਨਾਮੌਕੋਨਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ||੩੯||
मञ्जिष्ठाकुष्ठतगरत्रिफलाशर्करावचाः| द्वे निशे मधुकं मेदा दीप्यकः कटुरोहिणी| पयस्या हिङ्गु काकोली वाजिगन्धा शतावरी| पिष्ट्वाक्षांशं घृतप्रस्थं पचेत् क्षीरचतुर्गुणम्| योनिशुक्रप्रदोषेषु तत्सर्वेषु प्रशस्यते| आयुष्यं पौष्टिकं मेध्यं धन्यं पुंसवनं परम्| फलसर्पिरिति ख्यातं पुष्पे पीतं फलाय यत्| म्रियमाणप्रजानां च गर्भिणीनां च पूजितम्| एतत्परं च बालानां ग्रहघ्नं देहवर्द्धनम्||५९|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृता वष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे गुह्यरोग प्रतिषेधो नामौकोनचत्वारिंशोऽध्यायः||३९||
🔊 Audio coming soon