39. guhyarōgapratiṣēdhaḥ

Adhikarana atha guhyarogapratiShedho nAmaikonacatvAriMsho~adhyAyaH, pratij~jA (1) · Śloka 1

ಅಥಾತೋ ಗುಹ್ಯರೋಗಪ್ರತಿಷೇಧಂ ನಾಮಾಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ||೧||

ಉಕ್ತಕ್ರಮೇಣೈವ ಗುಹ್ಯೋರೋಗಾಣಾಂ ಪ್ರತಿಷೇಧಂ ಪ್ರದರ್ಶಯಿತುಮಧ್ಯಾಯ ಆರಭ್ಯತೇ| ಅಥೇತ್ಯಾದಿ ಪೂರ್ವವತ್| ಗುಹ್ಯರೋಗಾಣಾಂ ಪ್ರತಿಷೇಧಂ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಮ್|| ೧||

Adhikarana apadaMshAnAM cikitsAkramaH (2) · Śloka 2

ಅಪದಂಶೇಷೂತ್ಪನ್ನಮಾತ್ರೇಷು ಪಾಕಪರಿಹಾರಾರ್ಥಂ ಮೇಢ್ರಮಧ್ಯೇ ಸಿರಾಂ ವಿಧ್ಯೇತ್| ಉಭಯತಶ್ಚಾಸ್ಯ ವಿಧಿವದ್ದೋಷಾನಪಹರೇದ್ವಿಶೇಷತೋ ವಿರೇಚನೇನ| ತದ ಯೋಗ್ಯಸ್ಯ ತ್ವತ್ಯುಚ್ಛ್ರಿತಾನಾಸ್ಥಾಪನೇನ| ಯಥಾದೋಷಂ ಚಾಲೇಪಸೇಕಾದೀನವಿರತಂ ವಿದಧ್ಯಾತ್| ಏವಂ ಸದ್ಯ ಏವ ರುಕ್ತೋದಶೋಫರಾಗಸಂರಮ್ಭಾ ನಿವರ್ತನ್ತೇ| ಪಕ್ವೇಷು ತು ಶಸ್ತ್ರಮವಚಾರಯೇತ್| ಸಘೃತಕ್ಷೌದ್ರಶರ್ಕರೇಣ ತಿಲ ಕಲ್ಕೇನಾಲೇಪಯೇತ್||೨||

ತತ್ರ ಪೂರ್ವಮಪದಂಶಾನಾಂ ಸಾಮಾನ್ಯಚಿಕಿತ್ಸಾಮಾಹ-ಅಪದಂಶೇಷ್ವಿತಿ| ಬಹುವಚನಂ ವಿಶೇಷಾನಪೇಕ್ಷಯಾ ಸಾಧಾರಣಚಿಕಿತ್ಸಾಪ್ರದರ್ಶನಾರ್ಥಮ್| ಸುಬೋಧಮ್| ಉಭಯತ ಊರ್ಧ್ವಮಧಶ್ಚ| ತದಯೋಗ್ಯಸ್ಯಾಲ್ಪಾಗ್ನ್ಯಾದೇಃ| ಅತ್ಯುಚ್ಛ್ರಿತಾನಿತ್ಯುಪದಂಶವಿಶೇಷಣಮ್| (ಉತ್ಪನ್ನಮಾತ್ರೇಷ್ವಚಿತಕಾಲಜನಿತೇಷ್ಪದಂಶಾಖ್ಯೇಷು ಗುಹ್ಯರೋಗೇಷು ಪಾಕಪರಿಹಾರಾರ್ಥಂ ಮೇಢ್ರಮಧ್ಯೇ ಮೇಢ್ರಸ್ಯ ಮಧ್ಯಭಾಗೇ ನ ತು ಮೂಲೇಽಗ್ರೇ ವಾ ಉಪರ್ಯವೇಧ್ಯಸಿರಾಸಙ್ಕರೇಣ ವೇಧ್ಯಸಿರಾಯಾ ದುರ್ಜ್ಞೇಯತ್ವಾದಧೋಭಾಗೇ ಸೀವನೀಂ ವರ್ಜಯಿತ್ವಾ ತತ್ಪಾರ್ಶ್ವತ ಇತಿ ಚ ಮನ್ತವ್ಯಮ್| ಪೂರ್ವಂ ಸಿರಾವೇಧೇ ನಿವೃತ್ತಾಪದಂಶಶುಕ್ರವ್ಯಾಪತ್ಸು ಮೇಢ್ರ ಇತ್ಯೇತಾವನ್ಮಾತ್ರಕಥನೇನ ಸ್ಥಾನವಿಶೇಷಸ್ಯಾನಿರ್ದೇಶಾದತ್ರ ಮಧ್ಯ ಇತ್ಯುಕ್ತಮ್| ಉತ್ಪನ್ನಮಾತ್ರೇಷ್ವಿತ್ಯುಕ್ತ್ಯಾ ಚಿರೋತ್ಥಿತೇಽಪ್ಯತಿಪ್ರವೃದ್ಧೇನ ಶೋಫೇನ ಸಿರಾನ್ತರ್ಧಾನಾದವೇಧ್ಯತಯಾ ಅನಪಾಯಿಭಿರ್ಜಲೌಕೋಭಿರ್ದುಷ್ಟಾಸ್ರವಿಸ್ರಾವಣಂ ಕಾರ್ಯಮಿತಿ ಚ ದ್ಯೋತ್ಯತೇ| ಸೌಶ್ರುತೇಽಪ್ಯುಕ್ತಮ್ ಉಪದಂಶೇಷು ಸಾಧ್ಯೇಷು ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ವಿನ್ನಸ್ಯ ದೇಹಿನಃ| ಮೇಢ್ರಮಧ್ಯೇ ಸಿರಾಂ ವಿಧ್ಯೇತ್ ಪಾತಯೇದ್ವಾ ಜಲೌಕಸಃ|| ಇತಿ)| ಯಥಾದೋಷಮಿತ್ಯುಚ್ಛ್ರಿತದೋಷಾನತಿಕ್ರಮೇಣ| (ಪ್ರಾಪ್ತಪಾಕಸ್ಯ ಕ್ರಿಯಾಮಾಹ ಶಸ್ತ್ರಮವಚಾರಯೇದ್ಯಥಾಯೋಗ್ಯಂ ಪಾಟನಾದಿಕಂ ಕರ್ತುಮ್| (ಪಕ್ವೇಷು ಪಾಕಂ ಪ್ರಾಪ್ತೇಷು ಸತ್ಸು ತುಶಬ್ದೇನಾಶು ಶಸ್ತ್ರಾವಚಾರ್ಯತಾಽಸ್ಯ ದುಷ್ಕರತ್ವಂ ಚ ದ್ಯೋತ್ಯತೇ| ಉಕ್ತಂ ಚ ಶಾಸ್ತ್ರಾನ್ತರೇ ಶಸ್ತ್ರೇಣೋಪಾಚರೇಚ್ಚಾಪಿ ಪಾಕಮಾಗತಮಾಶು ವೈ|| ಇತಿ)|| ೨||

Adhikarana apadaMsheShu sAmAnyacikitsA (3) · Śloka 3

ಜಮ್ಬ್ವಾಮ್ರಸುಮನೋನೀಪಶ್ವೇತಕಾಮ್ಬೋಜಿಕಾಙ್ಕುರಾನ್| ಸಲ್ಲಕೀಬದೀಬಿಲ್ವಪಲಾಶತಿನಿಶೋದ್ಭವಾಃ| ತ್ವಚಃ ಕ್ಷೀರಿದ್ರುಮಾಣಾಞ್ಚ ತ್ರಿಫಲಾಂ ಚ ಪಚೇಜ್ಜಲೇ| ಸ ಕ್ವಾಥಃ ಕ್ಷಾಲನಂ ತೇನ ಪಕ್ವಂ ತೈಲಞ್ಚ ರೋಪಣಮ್| ಗೋಜೀವಿಡಙ್ಗಮಧುಕಸರ್ವಗನ್ಧೈಶ್ಚ ಪೇಷಿತೈಃ| ತುತ್ಥಗೈರಿಕಲೋಧ್ರೈಲಾಮನೋಹ್ವಾಲರಸಾಞ್ಜನೈಃ| ಹರೇಣುಪುಷ್ಪಕಾಸೀಸಸೌರಾಷ್ಟ್ರೀಲವಣೋತ್ತಮೈಃ| ಲೇಪಃ ಕ್ಷೌದ್ರದ್ರುತೈಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮೈರಪದಂಶವ್ರಣಾಪಹಃ| ದಾರ್ವೀತ್ವಕ್ಶಙ್ಖತಾರ್ಕ್ಷ್ಯೋತ್ಥಲಾಕ್ಷಾಗೋಕ್ಷೀರವಿಡ್ರಸಃ| ಸಕ್ಷೌದ್ರತೈಲಸರ್ಪಿರ್ಭಿರ್ಲೇಪಃ ಶ್ರೇಷ್ಠೋ ವ್ರಣೇಽಥವಾ| ಲಾಕ್ಷಾದ್ರಾಕ್ಷಾತಸೀಕ್ಷೌದ್ರಃ ಕ್ಷೌದ್ರಶೈಲೇಯತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಜೈಃ| ಕಪಾಲೇ ತ್ರಿಫಲಾಽದಗ್ಧಾ ಸಘೃತಾ ರೋಪಣೀ ಪರಮ್| ಸಾಮಾನ್ಯಂ ಸಾಧನಮಿದಂ...........................||೩||

ಕ್ಷಾಲನಾರ್ಥಂ ತೈಲಪಚನಾರ್ಥಂ ಚ ಕ್ವಾಥಮಾಹ-ಜಮ್ಬ್ವಾದ್ಯಙ್ಕುರಾನ್ ಸಲ್ಲಕ್ಯಾದೀನಾಂ ಕ್ಷೀರಿದ್ರುಮಾಣಾಂ ಚ ತ್ವಚಃ ತ್ರಿಫಲಾಂ ಚ ಜಲೇ ಪಚೇತ್| ಸ ಕ್ವಾಥಃ ಕ್ಷಾಲನಂ ತೇನೈವ ಚ ಕ್ವಾಥೇನ ಗೋಜ್ಯಾದಿಭಿಶ್ಚ ಪೇಷಿತೈಃ ಪಕ್ವಂ ತೈಲಂ ರೋಪಣಮ್| ನೀಪೋ ಭೂಮಿಕದಮ್ಬಃ| ಶ್ವೇತಕಾಮ್ಬೋಜಿಕಾಖ್ಯಃ ಶ್ವೇತಪಾಕೀ ಶಿಖಣ್ಡಿಕಾ ಚ| ಸಲ್ಲಕ್ಯಾದ್ಯುದ್ಭವಾಸ್ತ್ವಚಃ ಕ್ಷೀರಿದ್ರುಮಾಣಾಞ್ಚ ವಟಾದೀನಾಂ ತ್ವಚ ಏವ| (ಚತುರ್ಗುಣೇ ಜಲೇ ಪಚೇತ್| ದ್ವಾದಶಾಂಶಾವಶಿಷ್ಟಃ ಸ ಕ್ವಾಥಃ ಕ್ಷಾಲನಂ ವ್ರಣಪ್ರಕ್ಷಾಲನಾಯ ಹಿತಮಿತ್ಯರ್ಥಃ| ತೇನ ಕಷಾಯೇಣ ಪಕ್ವಂ ಪಾಚಿತಂ ತೈಲಂ ವ್ರಣರೋಪಣಂ ಚ) ಗೋಜೀ ಗೋಜಿಹ್ವಾ| ತುತ್ಥಾದಿಭಿಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮಪಿಷ್ಟೈಃ ಕ್ಷೌದ್ರದ್ರುತೈರ್ಲೇಪೋಽಪದಂಶವ್ರಣಾಪಹಃ| (ಕ್ಷೌದ್ರದ್ರುತೈಃ ಕ್ಷೌದ್ರೇಣ ದ್ರವತ್ವಮಾಪಾದಿತೈಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮೈಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮರಜೀಕೃತೈಃ ತುತ್ಥಾದಿಭಿರ್ಹರೇವಣ್ವಾದಿಭಿಶ್ಚ ಪ್ರಲೇಪ ಅಪದಂಶವ್ರಣರೋಪಣಃ| 'ಸೌರಾಷ್ಟ್ರೀ ತುವರಮೃತ್ತಿಕಾ| ಪುಷ್ಪಂ ಪುಷ್ಪಾಞ್ಜನಮ್' ಇತಿ ಪ್ರಬನ್ಧಸಂಗ್ರಹೇ)| ದಾರ್ವೀತ್ವಗಾದಿಭಿರ್ಲೇಪೋ ವ್ರಣೇ ಶ್ರೇಷ್ಠಃ| ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯೋತ್ಥಂ ರಸಾಞ್ಜನಮ್, ಗೋಃ ಕ್ಷೀರಮ್, ವಿಡ್ರಸಂ ಚ ತಸ್ಯಾ ಏವ| ಅಥವಾ ಲಾಕ್ಷಾದಿಭಿಃ ಕ್ಷೌದ್ರಾನ್ತೈರ್ಲೇಪಃ| ಅಥವಾ ಕ್ಷೌದ್ರಾದಿಭಿರ್ದ್ರವ್ಯಜಾತೈಃ| ರೋಪಣದ್ರವ್ಯವಿಶೇಷಮಾಹ-ತ್ರಿಫಲಾಯಾಃ ಕಪಾಲ ಏವ ದಾಹೋ ವಿವಕ್ಷಿತಃ| (ಅದಗ್ಧಾ ಅನ್ತರ್ಧೂಮಂ ವಿಪಾಚಿತಾ ಸಘೃತಾ ಘೃತೋಪೇತಾ ತ್ರಿಫಲಾ ಪರಮತಿಶಯೇನ ರೋಪಣಂ ಪ್ರಲೇಪಾದ್ ವ್ರಣರೋಪಣಮ್| ರೋಪಣಂ ಪರಮಿತಿ ಪಾಠಃ)| ಇದಂ ಸರ್ವಾಪದಂಶಾನಾಮವಿಶೇಷೇಣ ಸಾಧನಂ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಮ್| (ಇದಮನನ್ತರೋಕ್ತಂ ಸರ್ವಂ ಕರ್ಮಸಾಮಾನ್ಯಂ ಸಾಧನಂ ಸರ್ವೇಷಾಮಪದಂಶಾನಾಂ ಸಾಮಾನ್ಯಂ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಮ್)|| ೩||

Adhikarana vAtikApadaMshaicikitsA (4) · Śloka 4

............................ವಾತಿಕಂ ತು ಪ್ರಲೇಪಯೇತ್| ಅಪಕ್ವಂ ಕುಷ್ಠಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಸುರದಾರುಪುನರ್ನವೈಃ| ಸ್ನಿಗ್ಧೋಷ್ಣೈರ್ಲೋಹಸರಲರಾಸ್ನಾಪುಣ್ಡ್ರಾಹ್ವಸಂಯುತೈಃ| ಅಥವಾ ನಿಚುಲೈರಣ್ಡಬೀಜಗೋಧೂಮಚಿಕ್ಕಸೈಃ||೪||

ವಾತಿಕಂ ತ್ವಪದಂಶಮಪಕ್ವಂ ಕುಷ್ಠಾದಿಭಿರ್ಲೋಹಾದಿಯುತೈಃ ಸ್ನಿಗ್ಧೋಷ್ಣೈಃ ಪ್ರಲೇಪಯೇತ್| ಅಥವಾ ನಿಚುಲಾದಿಭಿಃ| (ಲೋಹಮಗರುಃ| ಚಿಕ್ಕಸಂ ಯವಚೂರ್ಣಮ್)|| ೪||

Adhikarana paittikApadaMshacikitsA (5) · Śloka 5

ಗೈರಿಕಾಞ್ಜನಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾಮಧುಕೋಶೀರಪದ್ಮಕೈಃ| ಸಚನ್ದನೋತ್ಪಲೈಃ ಶೀತೈರ್ಘೃತಾಢ್ಯೈಃ ಪಿತ್ತಸಮ್ಭವಮ್| ಪದ್ಮೋತ್ಪಲಮೃಣಾಲೈರ್ವಾ ಸಸರ್ಜಾರ್ಜುನವೇತಸೈಃ| ಸೇಚಯೇಚ್ಚ ಘೃತಕ್ಷೀರಶರ್ಕರೇಕ್ಷುಮಧೂದಕೈಃ||೫||

ಪಿತ್ತಸಮ್ಭವಂ ತ್ವಪದಂಶಮಪಕ್ವಮಿತಿ ಪ್ರಕರಣಾತ್| ಗೈರಿಕಾದಿಭಿರುತ್ಪಲಾನ್ತೈಃ ಶೀತೈರ್ಘೃತಾಢ್ಯೈಃ ಪ್ರಲೇಪಯೇದಿತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ| ಅಥವಾ ಪಿತ್ತಸಮ್ಭವಂ ಪದ್ಮಾದಿಭಿರ್ವೇತಸಾನ್ತೈಃ ಪ್ರಲೇಪಯೇತ್ ಘೃತಾದಿಭಿಶ್ಚ ಸೇಚಯೇತ್| (ಅಞ್ಜನಂ ರಸಾಞ್ಜನಮ್| ಮೃಣಾಲಂ ಪದ್ಮನಾಲಮ್-ಇತಿ ನಿಬನ್ಧಸಂಗ್ರಹೇ)|| ೫||

Adhikarana shlaiShmikApadaMshacikitsA (6) · Śloka 6

ಧವಸಾಲಾಶ್ವಕರ್ಣಾಜಕರ್ಣತ್ವಗ್ಭಿಃ ಕಫೋತ್ಥಿತಮ್| ಸುರಾಪಿಷ್ಟಾಭಿರುಷ್ಣಾಭಿಃ ಸತೈಲಾಭಿಃ ಪ್ರಲೇಪಯೇತ್| ರಜನ್ಯತಿವಿಷಾಮುಸ್ತಸರಲಾಮರದಾರುಭಿಃ| ಸಪತ್ರಪಾಠಾಪತ್ತೂರೈರಥವಾ ಶ್ಲೇಷ್ಮಸಮ್ಭವಮ್||೬||

ಕಫೋತ್ಥಿತಮಪದಂಶಂ ಧವಾದಿತ್ವಗ್ಭಿಃ ಸುರಯಾ ಪಿಷ್ಟಾಭಿರುಷ್ಣಾಭಿಸ್ತೈಲಯುಕ್ತಾಭಿಃ ಪ್ರಲೇಪಯೇತ್| ಅಥವಾ ರಜನ್ಯಾದಿಭಿಃ ಪತ್ತೂರಾನ್ತೈಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮಸಮ್ಭವಂ ಪ್ರಲೇಪಯೇತ್| (ಸುಶ್ರುತೇ ತು ವಾತಜೇಽಪದಂಶೇ ಕುಷ್ಠಯಷ್ಟ್ಯಾದಿಕಷಾಯೇಣ ಕಫಜೇ ಸುರಸಾರಗ್ವಧಾದಿಕಷಾಯಾಭ್ಯಾಞ್ಚ ಸೇಚನಮುಕ್ತಮ್)|| ೬||

Adhikarana pAkaprAptipariharaNam (7) · Śloka 7

ನ ಚ ಯಾತಿ ಯಥಾ ಪಾಕಂ ಪ್ರಯತೇತ ತಥಾ ಭೃಶಮ್| ಪಕ್ವೈಃ ಸ್ನಾಯುಸಿರಾಮಾಂಸೈಃ ಪ್ರಾಯೋ ನಶ್ಯತಿ ಹಿ ಧ್ವಜಃ||೭||

ಸರ್ವಶ್ಚಪದಂಶೋ ಯಥಾ ಪಾಕಂ ನ ಯಾತಿ ತಥಾ ಭೃಶಂ ಪ್ರಯತೇತ| ಯತಃ ಪಕ್ವೈಃ ಸ್ನಾಯ್ವಾದಿಭಿಃ ಧ್ವಜೋ ಮೇಢ್ರಃ ಪ್ರಾಯೋ ನಶ್ಯತಿ| (ಯಥಾ ಯೇನ ಪ್ರಕಾರೇಣ ಪಾಕಂ ನ ಪ್ರಾಪ್ನೋತಿ ತಥಾ ತಥಾ ತೇನ ಪ್ರಕಾರೇಣ ಭೃಶಂ ಪ್ರಯತೇತ ಅತಿಶಯೇನ ಯತ್ನಮಾಚರೇತ್| ವಮನವಿರೇಚನಾಸೃಙ್ಹ್ಮೋಕ್ಷಪ್ರಲೇಪಪರಿಷೇಕಾದಿಭಿರನವರತಮುಪಾಚರೇದಿತ್ಯರ್ಥಃ| ಪಕ್ವೈಃ ಪ್ರಾಪ್ತಪಾಕೈಃ ಸ್ನಾಯ್ವಾದಿಭಿಃ ಧ್ವಜೋ ಲಿಙ್ಗಂ ಪ್ರಾಯೋ ನಶ್ಯತಿ ನಾಶಂ ಪ್ರಾಪ್ನೋತಿ| ಪ್ರಾಯಃಶಬ್ದೇನ ಕೇಷಾಞ್ಚಿಚ್ಚಿಕಿತ್ಸಾಸಾಧ್ಯತ್ವಮಪಿ ಸೂಚಿತಮ್)|| ೭||

Adhikarana avashiShTApadaMshayoshcikitsA (8) · Śloka 8

ಅಪದಂಶದ್ವಯೇ ಶಿಷ್ಟೇ ಪ್ರತ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಚರೇತ್ ಕ್ರಿಯಾಮ್||೮||

ಶಿಷ್ಟದ್ವಯಂ ರಕ್ತಜಂ ಸನ್ನಿಪಾತಜಞ್ಚ ತತ್ರ ಪ್ರತ್ಯಾಖ್ಯಾನಂ ಕೃತ್ವಾ ನ ಸಿಧ್ಯತೀತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಕ್ರಿಯಾಮಾಚರೇತ್| ಇತ್ಯಪದಂಶಃ|| ೮||

Adhikarana arshasAM cikitsA (9) · Śloka 9

ಅರ್ಶಾಂಸಿ ಯಥಾಯೋಗಂ ಶುದ್ಧದೇಹಸ್ಯ ಶಸ್ತ್ರಕ್ಷಾರಾಗ್ನಿಭಿಃ ಸಾಧ ಯೇತ್| ಉಪದಂಶೋಕ್ತಾ ಚಾತ್ರ ರಸಕ್ರಿಯಾ ಲೇಪಃ||೯||

ಅರ್ಶಸಾಂ ಸುಬೋಧಮ್| ಅಪದಂಶೋಕ್ತಾ ರಸಕ್ರಿಯಾ ತುತ್ಥಾದಿಕಾ|| ೯||

Adhikarana sarShapikAcikitsA (10) · Śloka 10

ಸರ್ಷಪಿಕಾಂ ವಿಲಿಖ್ಯ ಕಷಾಯೈರವಚೂರ್ಣಯೇತ್| ತೈರೇವ ಚ ತೈಲಂ ವ್ರಣರೋಪಣಂ ಕುರ್ಯಾತ್||೧೦||

ಸರ್ಷಪಿಕಾಯಾಂ ಪ್ರಥಮಂ ಶಸ್ತ್ರೇಣ ವಿಲೇಖನಂ ತತಃ ಕಾಯೈರ್ಲೋಧ್ರಾದಿಭಿರವಚೂರ್ಣನಂ ತೈರೇವ ಚ ಕಷಾಯೈಸ್ತೈಲಂ ವ್ರಣರೋಪಣಂ ಕುರ್ಯಾತ್ಸಾಧಯೇತ್|| ೧೦||

Adhikarana avamanthacikitsA (11) · Śloka 11

ಅವಮನ್ಥೇ ಜಲೌಕಸೋ ಯೋಜಯೇತ್| ಪಕ್ವಭಿನ್ನಂ ಧವತಿನ್ದುಕ ಸಲ್ಲಕೀಪತ್ತಙ್ಗಸರ್ಜಕೃತೇನ ತೈಲೇನ ರೋಪಯೇತ್||೧೧||

ಅವಮನ್ಥೇ ಸುಬೋಧಮ್-ಸ್ವಯಂ ಪಕ್ವಂ ತತಶ್ಚ ಭಿನ್ನಂ ಧವಾದಿಭಿಃ ಕೃತೇನ ತೈಲೇನ ರೋಪಯೇತ್|| ೧೧||

Adhikarana kumbhIkAcikitsA (12) · Śloka 12

ತದ್ವತ್ ಕುಮ್ಭೀಕಾಮುಪಚರೇತ್| ಲೋಧ್ರತಿನ್ದುಕತ್ರಿಫಲಾಕೃತಸ್ತು ಲೇಪಸ್ತೈಲಂ ಚ ರೋಪಣಮ್||೧೨||

ಕುಮ್ಭೀಕಾಂ ತದ್ವದವಮನ್ಥವದುಪಾಚರೇತ್| ಲೋಧ್ರಾದಿಕೋ ಲೇಪಃ ತೈರೇವ ಚ ಕೃತಂ ತೈಲಂ ರೋಪಣಮ್|| ೧೨||

Adhikarana alajIcikitsA (13) · Śloka 13

ಅಲಜೀಂ ಸ್ರುತರಕ್ತಾಂ ಕಷಾಯೈರವಚೂರ್ಣಯೇತ್| ತೇಷ್ವೇವ ಚ ತೈಲಂ ವ್ರಣರೋಪಣಾರ್ಥಂ ಕುರ್ವೀತ||೧೩||

ಅಲಜ್ಯಾಂ ಸುಬೋಧಮ್| ತೇಷ್ವೇವ ಚೇತಿ ಕಷಾಯದ್ರವ್ಯೇಷು|| ೧೩||

Adhikarana uttamAcikitsA (14) · Śloka 14

ಉತ್ತಮಾಂ ಪಿಟಕಾಂ ಶಸ್ತ್ರೇಣ ಚ್ಛಿತ್ವಾ ಕಷಾಯಚೂರ್ಣಪ್ರದೇಹೈರ್ಮಧು ಮದ್ಭಿರುಪಾಚರೇತ್||೧೪||

ಉತ್ತಮಾಯಾಂ ಸುಬೋಧಮ್| ಮಧುಮದ್ಭಿರ್ಮಧುಯುಕ್ತೈಃ ಕಷಾಯರಸದ್ರವ್ಯಾಣಾಂ ಚೂರ್ಣೈಃ ಪ್ರದೇಹೈಶ್ಚೋಪಾಚರೇತ್|| ೧೪||

Adhikarana puShkarikAdInAM cikitsA (15) · Śloka 15

ಪುಷ್ಕರಿಕಾಸಂವ್ಯೂಢಾಸ್ಪರ್ಶಹಾನಿತ್ವಕ್ಪಾಕೇಷು ಪಿತ್ತವಿಸರ್ಪೋಕ್ತೋ ವಿಧಿಃ||೧೫||

ಪುಷ್ಕರಿಕಾದಿಷು ಚಿಕಿತ್ಸಿತೋಕ್ತಪಿತ್ತವಿಸರ್ಪವಿಧಿಃ|| ೧೫||

Adhikarana mRuditacikitsA (16) · Śloka 16

ಮೃದಿತಂ ಕೋಷ್ಣೇನ ಬಲಾತೈಲೇನ ಪರಿಷೇಚಯೇತ್| ಮಧುರದ್ರವ್ಯಕಲ್ಕೈ ಶ್ಚ ಸುಖೋಷ್ಣೈರ್ಘೃತಸ್ನಿಗ್ಧೈರುಪನಾಹಯೇತ್||೧೬||

ಮೃದಿತಮಿತಿ ಮೃದಿತಾಖ್ಯಮ್| ಬಲಾತೈಲಂ ಶಾರೀರೋಕ್ತಮ್| ಮಧುರದ್ರವ್ಯಾಣಿ ಸೂತ್ರೋಕ್ತಾನಿ, ತೈಃ ಸುಖೋಷ್ಣಾದಿಗುಣೈರುಪನಾಹಯೇತ್|| ೧೬||

Adhikarana aShThIlikAcikitsA (17) · Śloka 17

ಅಷ್ಠೀಲಿಕಾಂ ಜಲೌಕೋಭಿರ್ಗ್ರಹಯೇತ್| ತಥಾಽನುಪಶಮೇ ಶ್ಲೇಷ್ಮ ಗ್ರನ್ಥಿಮಿವ ಶಸ್ತ್ರೇಣೋದ್ಧರೇತ್||೧೭||

ಅಷ್ಠೀಲಿಕಾಯಾಂ ಸುಬೋಧಮ್| ಶ್ಲೇಷ್ಮಗ್ರನ್ಥಿರ್ಗ್ರನ್ಥ್ಯಾದಾವುಕ್ತಾ|| ೧೭||

Adhikarana nivRuttacikitsA (18) · Śloka 18

ನಿವೃತ್ತಂ ಸರ್ಪಿಷಾಭ್ಯಜ್ಯ ಸ್ವೇದಯೇತ್| ಸ್ವಿನ್ನಮುಪನಾಹಯೇತ್ತ್ರಿರಾತ್ರಂ ಪಞ್ಚರಾತ್ರಂ ವಾ ಸಾಲ್ವಲೇನ| ತತೋ ಭೂಯಃ ಸ್ವೇದಯಿತ್ವಾ ಘೃತೇನಾ ಭ್ಯಜ್ಯ ಶನೈಃ ಶನೈಶ್ಚರ್ಮ ಸಮಾನಯನ್ ಮಣಿಮವಪೀಡಯೇತ್| ಪೀಡ ಯಿತ್ವಾ ಚ ಪುನರುಪನಾಹಯೇತ್| ಸ್ನಿಗ್ಧೋಷ್ಣಂ ಚಾನ್ನಪಾನಮ್||೧೮||

ನಿವೃತ್ತಾಖ್ಯೇ ಸರ್ಪಿಷಾಭ್ಯಕ್ತೇ ಪಶ್ಚಾತ್ ಸ್ವಿನ್ನೇ ಸೂತ್ರೋಕ್ತೈಃ ಸಾಲ್ವಲಾದಿಭಿಸ್ತ್ರಿರಾತ್ರಂ ದೋಷಾದ್ಯಪೇಕ್ಷಯಾ ಪಞ್ಚರಾತ್ರಂ ವೋಪನಾಹಯೇತ್| ಉಪನಾಹೋ ಬನ್ಧಃ| ಸಾಲ್ವಲಃ ಸುಬೋಧಃ| ಸಮಾನಯೇದ್ಯಥಾಪ್ರಾಪ್ತಂ ಸಮ್ಯಗಾನಯೇತ್|| ೧೮||

Adhikarana avapATikAcikitsA (19) · Śloka 19

ಅವಪಾಟಿಕಾಯಾಮಪ್ಯಯಂ ವಿಧಿಃ||೧೯||

ಅವಪಾಟಿಕಾಯಾಮಪಿ ಅಯಮೇವ ನಿವೃತ್ತೋಕ್ತೋ ವಿಧಿಃ|| ೧೯||

Adhikarana niruddhamaNicikitsA (20) · Śloka 20

ನಿರುದ್ಧಮಣೌ ಸುವರ್ಣಾದಿಕೃತಾಂ ದಾರುಜಾಂ ವಾ ಜತುಸೃತಾಂ ನಾಡೀ ಮುಭಯತೋದ್ವಾರಂ ಸ್ನೇಹಾಭ್ಯಕ್ತಾಂ ಸ್ರೋತಸಿ ಪ್ರಣಿಧಾಯ ಸೂಕರಶಿಂ ಶುಮಾರಯೋರ್ವಸಯಾ ಮಜ್ಜ್ಞಾ ವಾ ಪರಿಷೇಚಯೇತ್| ಚಕ್ರತೈಲೇನ ವಾ| ವಾತಹರಸಿದ್ಧೇನ ವಾ ತ್ರಿವೃತೇನ| ತೃತೀಯೇ ತೃತೀಯೇ ಚಾಹನಿ ನಾಡೀಂ ಪೀನತರಾಂ ವಿದಧ್ಯಾತ್| ಏವಮಸ್ಯ ಸ್ರೋತೋದ್ವಾರಂ ವಿವರ್ಧಯೇತ್ ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ಚಾಹಾರಂ ಭೋಜಯೇತ್| ಏವಮನುಪಶಾನ್ತೌ ಶಸ್ತ್ರೇಣ ಸೇವನೀಂ ಪರಿಹೃತ್ಯ ದಾರಯಿತ್ವಾ ಸದ್ಯಃ ಕ್ಷತವದುಪಾಚರೇತ್||೨೦||

ನಿರುದ್ಧಮಣೌ ನಾಡೀವಿಧಾನಮ್| ಪರಿಷೇಕಶ್ಚ ಸುಬೋಧಃ| ಶಿಂಶುಮಾರೋ ಮತ್ಸ್ಯವಿಶೇಷಃ| ವಾತಹರೈರ್ದ್ರವ್ಯೈಃ ಸಿದ್ಧೇನ ತ್ರಿವೃತೇನ ಸ್ನೇಹತ್ರಯೇಣ| ಸುಬೋಧಮ್| ಸದ್ಯಃಕ್ಷತವತ್ಸದ್ಯೋವ್ರಣವಿಧಾನತಃ|| ೨೦||

Adhikarana grathitAdInAM cikitsA (21) · Śloka 21

ಗ್ರಥಿತಂ ನಾಡೀಸ್ವೇದೇನ ಸ್ವೇದಯಿತ್ವಾ ಸ್ನಿಗ್ಧೋಷ್ಣೈರುಪನಾಹಯೇತ್| ಶತಪೋನಕಂ ಲಿಖಿತ್ವಾ ಕಷಾಯರ್ಚೂರ್ಣೈಃ ಸಕ್ಷೌರ್ದ್ರೈರ್ಲೇಪಯೇತ್| ವಿದಾರ್ಯಾದಿಸಿದ್ಧೇನ ಚ ತೈಲೇನ ರೋಪಯೇತ್| ಶರ್ಕರಾರ್ಬುದೇ ರಕ್ತ ವಿದ್ರಧಿವತ್ ಸಾಧನಮ್||೨೧||

ಗ್ರಥಿತಂ ಗ್ರಥಿತಾಖ್ಯಮ್| ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸಮಂ ಶತಪೋನಕಮರ್ಬುದಞ್ಚ|| ೨೧||

Adhikarana sarvaiShvantaHshuddhicikitsA (22) · Śloka 22

ಸರ್ವೇಷು ಚ ಯಥಾಸ್ವಮನ್ತಃ ಶುದ್ಧಿಂ ಕಷಾಯಲೇಪಘೃತತೈಲರಸಕ್ರಿಯಾ ಚೂರ್ಣಶೋಧನರೋಪಣಾನ್ ವಿದಧ್ಯಾತ್||೨೨||

ಸರ್ವೇಷ್ವಿತಿ ಪುರುಷಗುಹ್ಯರೋಗೇಷು| ಯಥಾಸ್ವಮಿತಿ ದೋಷಾದ್ಯಪೇಕ್ಷಯಾ ಅನ್ತಃ-ಶುದ್ಧ್ಯಾದೀನ್ ವಿದಧ್ಯಾತ್| ಇತ್ಯುಕ್ತಾ ಮೇಢ್ರವ್ಯಾಪದಃ| (ಕಷಾಯರಸದ್ರವ್ಯಕೃತೋ ಲೇಪಃ ಕಷಾಯಲೇಪಃ)|| ೨೨||

Adhikarana vAtikIyonivyApaccikitsA (23) · Śloka 23

ಯೋನಿವ್ಯಾಪದಿ ತು ವಾತಿಕ್ಯಾಂ ಲವಣತೈಲಾಕ್ತಾಂ ಯೋನಿಂ ಪಿಣ್ಡ ನಾಡೀಕುಮ್ಭೀಪ್ರಭೃತಿಭಿಃ ಸ್ವೇದಯೇತ್| ತತಃ ಸುಖೋಷ್ಣಾಮ್ಬುಪರಿಷಿ ಕ್ತಸರ್ವಗಾತ್ರಾಂ ಜಾಙ್ಗಲರಸೈರ್ಭೋಜಯೇತ್| ಬಲಾದ್ರೋಣದ್ವಯನಿರ್ಯೂಹೇ ಪಯಸ್ಯಾಸಾಲಪರ್ಣೀಮಾಗಧಿಕಶತಾ ವರೀಕಾಕನಾಸಾಶ್ರಾವಣೀಶರ್ಕರಾಜೀವನೀಯಗರ್ಭಂ ಕ್ಷೀರಚತುರ್ಗುಣಂ ಘೃತತೈಲಾಢಕಂ ಸಾಧಯೇತ್ ತತ್ಪಾನಾತ್ ಸರ್ವಾನ್ ವಾತಪಿತ್ತವಿಕಾ ರಾನಪೋಹತಿ ಗರ್ಭಜನನಂ ಚ| ಶತಾವರೀತ್ರಿಫಲಾಗುಡೂಚೀಕಾಶ್ಮರ್ಯಮೃದ್ವೀಕಾಕಾಸಮರ್ದಕಪರೂಷ ಕಹರಿದ್ರಾದ್ವಯಸಹಚರಶುಕನಾಸಾಪುನರ್ನವೈಃ ಕಾರ್ಷಿಕೈರ್ಘೃತಪ್ರಸ್ಥಃ ಸಿದ್ಧಃ ಪೀತೋ ವಾತಜಾನ್ ಯೋನಿರೋಗಾನಪೋಹತಿ ಗರ್ಭಜನನಶ್ಚ| ಸೈನ್ಧವವಚೋಪಕುಞ್ಚಿಕಾಪಿಪ್ಪಲೀವೃಷಕಯವಕ್ಷಾರಾಜಮೋದಾಜಾಜೀ ಸಿತೋಪಲಾಚಿತ್ರಕಚೂರ್ಣೋ ಮದಿರಾಲುಲಿತಃ ಸರ್ಪಿಷಾ ಸಂಯಾವೀಕೃತ್ಯ ಭಕ್ಷಿತೋ ಯೋನಿಪಾರ್ಶ್ವವಸ್ತಿವೇದನಾರ್ಶೋಗುಲ್ಮಹೃದ್ರೋಗಹರಃ| ಶೂಲೇ ವೃಷಕರಾಸ್ನಾಗೋಕ್ಷುರಕ ಶೃತಂ ಪಯಃ ಪಿಬೇತ್| ವೃಷಕ ಮಾತುಲುಙ್ಗಮೂಲಮದಯನ್ತಿಕಾಸೈನ್ಧವಪಿಪ್ಪಲೀಕೃಷ್ಣಜೀರಕಕಲ್ಕಂ ವಾ ಮದ್ಯೇನ| ತೇನೈವ ಚಾರ್ಜಕಮೂಲಂ ಬಿಲ್ವಯುಕ್ತಂ ವಾ ಪಿಪ್ಪಲೀ ಯುಕ್ತಂ ವಾ| ಸೌವರ್ಚಲೋಪಕುಞ್ಚಿಕಾ ಪಿಪ್ಪಲೀರ್ವಾ ಮದ್ಯೇನಾವನ್ತಿ ಸೋಮೇನ ವಾ| ದನ್ತೀತ್ರಿಫಲಾಗುಡೂಚೀಕ್ವಾಥಃ ಸುಖೋಷ್ಣೋ ಯೋನೇಃ ಪರಿಷೇಕಃ| ಕುಷ್ಠತಗರದೇವದಾರುವಾರ್ತಾಕಿನೀಸೈನ್ಧವೈಃ ಸಾಧಿತಂ ತೈಲಂ ಪಿಚುನಾ ಧಾರಯೇತ್| ರಾಸ್ನಾಮಾಲತೀಚ್ಛಿನ್ನರುಹಾಮಧುಕಬಲಾವ್ಯಾಘ್ರೀದೇವದಾರುಚಿತ್ರಕಯೂ ಥಿಕಾಮೂಲೈಃ ಕರ್ಷಾಂಶೈಸ್ತೈಲಪ್ರಸ್ಥಃ ಸಮೂತ್ರೋ ದ್ವಿಗುಣಪಯಸಾ ವಿಪ ಕ್ವಃ ಪಿಚುನಾ ಪ್ರಣೀತೋಽನಿಲಾರ್ತಿಹರಃ| ಬಸ್ತಿಕರ್ಮ ಚಾಭೀಕ್ಷ್ಣಂ ಸ್ವೇದಂ ಚ ಪ್ರಯೋಜಯೇದ್ವಿಶೇಷತೋ ವಾತಹರೈಃ ಸುಕುಮಾರಬಲಾತೈಲಶಿರೀಷತೈಲೈಃ ಶತಪಾಕಸಹಸ್ರಪಾಕೈಶ್ಚಾ ನುವಾಸನಮುತ್ತರವಸ್ತಿಞ್ಚ| ಏಷ ಕ್ರಮೋ ವಿಶೇಷೇಣ ಯೋನಿರ್ವೇದನಾ ಕಾರ್ಕಶ್ಯಸ್ತಮ್ಭಸ್ರಂಸಸ್ಪರ್ಶಹಾನಿಘ್ನಶ್ಚ||೨೩||

ಏವಂ ಪುಂಗುಹ್ಯರೋಗಾಣಾಂ ಚಿಕಿತ್ಸಾಮುಕ್ತ್ವಾಽನನ್ತರಂ ಸ್ತ್ರೀಗುಹ್ಯರೋಗಚಿಕಿತ್ಸಾಮಾಹ-ವಾತಿಕಾಭಿಧಾನಾಯಾಂ ಯೋನಿವ್ಯಾಪದಿ ಯೋನಿಂ ಲವಣತೈಲೇನಾಭ್ಯಜ್ಯ ಪಿಣ್ಡಾದಿಸ್ವೇದೈಃ ಸ್ವೇದಯೇತ್| ಸರ್ವಗಾತ್ರಾಮಿತಿ ಸಮ್ಭವಾತ್ಸ್ತ್ರಿಯಮ್| ಬಲಾಕಷಾಯೇ ಪಯಸ್ಯಾದಿಗರ್ಭಂ ಘೃತತೈಲಯೋರ್ಮಿಶ್ರೀಭೂತಯೋರಾಢಕಂ ಸಾಧಯೇತ್ ಪಚೇತ್| ದ್ರೋಣದ್ವಯನಿರ್ಯೂಹೋ ದ್ರೋಣದ್ವಯಕ್ವಾಥಃ| ಸುಬೋಧಮ್| ಶತಾವರ್ಯಾದಿಭಿರ್ಘೃತಪ್ರಸ್ಥಃ ಸುಬೋಧಃ| (ಕಾರ್ಷಿಕೈಃ ಕರ್ಷಪ್ರಮಾಣೈಃ ಶತಾವರ್ಯಾದಿಭಿಃ ಸಿದ್ಧಃ ಪಕ್ವೋ ಘೃತಪ್ರಸ್ಥಃ ಪೀತೋ ವಾತಜನಿತಾನ್ ಯೋನಿರೋಗಾನಪೋಹತಿ ನಾಶಯತಿ)| ಸೈನ್ಧವಾದಿಚೂರ್ಣೋ ಮದಿರಾದಿಲುಲಿತಃ ಸರ್ಪಿಷಾ ಸಂಯಾವೀಕೃತ್ಯ ಯವಧಾನ್ಯವತ್ ಸಾಧಯಿತ್ವಾ ಭಾಕ್ಷಿತೋ ಯೋನ್ಯಾದಿವೇದನಾದಿಹರಃ| (ಸಂಯಾವ ಉತ್ಕಾರಿಕಾ ಇತಿ ಜೇಜ್ಜಟಃ)| ಯೋನಿಶೂಲೇ ವೃಷಕಾದಿಸಿದ್ಧಂ ಪಯಃ ಪಿಬೇತ್| ವೃಷಕೋ ವಾಸಕಃ| ವೃಷಕಮಾತುಲುಙ್ಗಾದಿಕಂ ವಾ ಮದ್ಯೇನ ಪಿಬೇತ್| ತೇನೈವೇತಿ ಮದ್ಯೇನಾರ್ಜಕಸ್ಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮಕುಠೇರಸ್ಯ ಮೂಲಂ ಬಿಲ್ವಯುಕ್ತಂ ವಾ ಪಿಪ್ಪಲೀಯುಕ್ತಂ ವಾ ಅಥವಾ ಸೌವರ್ಚಲಾದಿಕಂ ಮದ್ಯೇನಾವನ್ತಿಸೋಮೇನ ವಾ| (ಅವನ್ತಿಸೋಮಂ ಕಾಞ್ಜಿಕಮ್)| ದನ್ತ್ಯಾದಿಕ್ವಾಥೇನ ಯೋನೇಃ ಪರಿಷೇಕಃ| ಕುಷ್ಠಾದಿಭಿಃ ಸಾಧಿತಂ ತೈಲಂ ಪಿಚುನಾ ಕಾರ್ಪಾಸಚುಲುಕೇನ ಯೋನೌ ಧಾರಯೇತ್| ವಾರ್ತಾಕಿನೀ ಬೃಹತೀ| ರಾಸ್ನಾದಿವಿಪಕ್ವತೈಲಪಿಚುಪ್ರಯೋಗಃ ಸುಬೋಧಃ| ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸಮಮ್| ಶತಪಾಕಸಹಸ್ರಪಾಕೌ ವಾತವ್ಯಾಧ್ಯುಕ್ತೌ| ಏಷ ಇತ್ಯನನ್ತರೋಕ್ತಃ ಸರ್ವಃ ಕ್ರಮಃ|| ೨೩||

Adhikarana aticaraNAdInAM cikitsAkramaH (24) · Śloka 24

ಅತಿಚರಣಾದಿಷು ಸರ್ವಾಸ್ವನಿಲಜಾಸ್ವಯಮೇವ ಕ್ರಮಃ||೨೪||

ಅತಿಚರಣಾದಿಷು ದಶಸು ಮಹಾಯೋನ್ಯನ್ತಾಸ್ವಯಮೇವ ವಾತಿಕೀವಿಹಿತಃ ಕ್ರಮಃ|| ೨೪||

Adhikarana aticaraNAyAM visheShaH (25) · Śloka 25

ಧಾರಯೇಚ್ಚಾತಿಚರಣಾಯಾಂ ಯವಗೋಧೂಮಕಿಣ್ವಕುಷ್ಠಶತಪುಷ್ಪಾ ಶ್ರಯಾಹ್ವಪ್ರಿಯಙ್ಗುಬಲಾಖುಕರ್ಣೀಕಲ್ಕಕೃತಾಮುತ್ಕಾರಿಕಾಮ್||೨೫||

ತತ್ರ ವಿಶೇಷ ಅತಿಚರಣಾಯಾಂ ಯವಾದಿಕೃತಾಮುತ್ಕಾರಿಕಾಂ ಯೋನೌ ಧಾರಯೇತ್|| ೨೫||

Adhikarana prAkcaraNAdiShu punaH kramavisheShaH (26) · Śloka 26

ಪ್ರಾಕ್ಚರಣಾಶುಷ್ಕಾವಿಪ್ಲುತಾಕರ್ಣಿನೀಷು ತೈಲಮುತ್ತರಬಸ್ತಿಂ ದದ್ಯಾತ್||೨೬||

ಪ್ರಾಕ್ಚರಣಾದಿಷು ಚತುರ್ಷು ಸುಬೋಧಮ್|| ೨೬||

Adhikarana viplutAyAM visheShaH (27) · Śloka 27

ಧಾರಯೇಚ್ಚ ವಿಪ್ಲುತಾಯಾಂ ಗೋಮತ್ಸ್ಯಾನ್ಯತರಪಿತ್ತೇನೈಕವಿಂಶತಿ ಕೃತ್ವೋ ಭಾವಿತಾನ್ ಕ್ಷೌಮನಕ್ತಕಾನ್ ಕಿಣ್ವಂ ವಾ ಮಾಕ್ಷಿಕ ಯುಕ್ತಮೇವಮಸ್ಯಾಃ ಸ್ರೋತಾಂಸಿ ವಿಶುದ್ಧ್ಯನ್ತಿ ಕಣ್ಡೂಕ್ಲೇದಶೋ ಫಾಶ್ಚ ನಿವರ್ತನ್ತೇ||೨೭||

ಗೋರ್ವಾ ಮತ್ಸ್ಯಾನಾಂ ವಾ ಪಿತ್ತೇನೈಕವಿಂಶತಿವಾರಾನ್ ಭಾವಿತಾನ್ ಕ್ಷೌಮನಕ್ತಕಾನ್ ವಿಪ್ಲುತಾಯಾಂ ಧಾರಯೇತ್| ಸುಬೋಧಮ್| ಅಸ್ಯಾ ವಿಪ್ಲುತಾಯಾಃ||೨೭||

Adhikarana karNinyAM visheShaH (28) · Śloka 28

ಕರ್ಣಿನ್ಯಾಂ ತು ಕುಷ್ಠಾರ್ಕಪಲ್ಲವಪಿಪ್ಪಲೀಸೈನ್ಧವೈರ್ಬಸ್ತಮೂತ್ರ ಪಿಷ್ಟೈರ್ವರ್ತ್ತಿ ಕೃತ್ವಾ ಧಾರಯೇತ್| ಶ್ಲೇಷ್ಮಹರಞ್ಚ ಸರ್ವಂ ಕುರ್ಯಾತ್||೨೮||

ಕರ್ಣಿನ್ಯಾಂ ವಿಶೇಷಃ ಕುಷ್ಠಾದಿಭಿರ್ವರ್ತ್ತಿ ಶ್ಲೇಷ್ಮಹರಂ ವಮನಾದಿಕಮ್||೨೮||

Adhikarana udAvRuttAyAM visheShaH (29) · Śloka 29

ಉದಾವೃತ್ತಾಯಾಮಾನೂಪಮಾಂಸರಸಾಃ ಕ್ಷೀರಂ ಸ್ವೇದೋ ದಶಮೂಲತ್ರಿವೃತಾ ಕ್ವಾಥಕಲ್ಕಸಿದ್ಧಶ್ಚ ಸ್ನೇಹಃ ಪಾನಾನುವಾಸನೋತ್ತರಬಸ್ತಿಷು| ಯೋನಿಸ್ರಂಸೇ ಚ ಮಹಾಯೋನಿಪ್ರಭೃತಿಷ್ವೇಷ ಏವಂ ವಿಧಿಃ||೨೯||

ಉದಾವೃತ್ತಾಯಾಂ ಸುಬೋಧಮ್| ಮಹಾಯೋನಿಪ್ರಭೃತಿಷು ಯೋನಿಸ್ರಂಸೇ ಚ ಏಷ ಏವ ಉದಾವೃತ್ತಾವಿಧಿಃ|| ೨೯||

Adhikarana jAtAghnyAdInAM cikitsA (30) · Śloka 30

ಜಾತಘ್ನೀರಕ್ತಯೋನಿರಕ್ತಕ್ಷಯಾಸು ಕುಟಜಕಾಱ್ಶ್ಮರ್ಯಕ್ವಾಥ ಸಿದ್ಧಂ ಸರ್ಪಿರುತ್ತರಬಸ್ತೌ ದದ್ಯಾತ್| ಅಥವಾ ಮೃಗಾಜಾವಿವರಾ ಹರುಧಿರಾಮ್ಲದಧಿಮಧುಘೃತಾನೀತಿ||೩೦||

ಜಾತಘ್ನ್ಯಾದಿತ್ರಯೇ ಕುಟಜಾದಿಸಿದ್ಧಘೃತೋತ್ತರಬಸ್ತಿರ್ಯೋನೌ ಪ್ರಣಿಧೇಯಃ| ಅಥ ವಾ ಮೃಗಾದಿರುಧಿರಾಣ್ಯಮ್ಲದಧ್ಯಾದೀನಿ ಚ ಮಿಶ್ರೀಕೃತಾನ್ಯುತ್ತರಬಸ್ತಿಃ ಸ್ಯಾತ್|| ೩೦||

Adhikarana doShAnusAraM kramavisheShaH (31) · Śloka 31

ಭವತಿ ಚಾತ್ರ- ಸ್ನೇಹೇನ ವೇದಬಸ್ತ್ಯಾದಿ ವಾತಲಾಸ್ವನಿಲಾಪಹಮ್| ಕಾರಯೇದ್ರಕ್ತಪಿತ್ತಘ್ನಂ ಶೀತಂ ಪಿತ್ತಕೃತಾಸು ಚ| ಶ್ಲೇಷ್ಮಲಾಸು ಚ ರೂಕ್ಷೋಷ್ಣಂ ಕರ್ಮ ಕುರ್ಯಾದ್ಯಥಾಯಥಮ್| ಸನ್ನಿಪಾತೇ ವಿಮಿಶ್ರಂ ತು ಸಂಸೃಷ್ಟಾಸು ಚ ಕಾರಯೇತ್||೩೧||

ಭವತಿ ಚಾತ್ರೇತಿ ತನ್ತ್ರರೀತಿಃ| ವಾತಲಾಸು ಯೋನಿವ್ಯಾಪತ್ಸು ಸ್ನೇಹನಾದಿಕಮನಿಲಾಪಹಂ ಸರ್ವಂ ಕರ್ಮ ಕಾರಯೇತ್| ಪಿತ್ತಕೃತಾಸು ಸರ್ವಂ ರಕ್ತಪಿತ್ತಘ್ನಂ ಶೀತಞ್ಚ| ಶ್ಲೇಷ್ಮಲಾಸು ತು ಸರ್ವಂ ಕರ್ಮ ರೂಕ್ಷೋಷ್ಣಮ್| ಯಥಾಯಥಮಿತಿ ದೋಷಾದ್ಯಪೇಕ್ಷಯಾ ವಿಮಿಶ್ರಂ ಕರ್ಮ ಸನ್ನಿಪಾತೇ ಸಂಸೃಷ್ಟಾಸು ಚ ಕಾರಯೇತ್|| ೩೧||

Adhikarana sthApanApavRuttAyAH karma (32) · Śloka 32

ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ವಿನ್ನಾಂ ತಥಾ ಯೋನಿಂ ದುಃಸ್ಥಿತಾಂ ಸ್ಥಾಪಯೇತ್ಸಮಾಮ್| ಪಾಣಿನಾ ನಮಯೇತ್ ಜಿಹ್ಯಾಂ ಸಂವೃತಾಂ ಪ್ರಥಯೇತ್ ಪುನಃ| ಪ್ರವೇಶಯೇನ್ನಿಸ್ಸೃತಾಂ ಚ ವಿವೃತಾಂ ಪರಿವರ್ತಯೇತ್| ಸ್ಥಾಪನಾಪವೃತಾ ಯೋನಿರ್ಹಿ ಶಲ್ಯಭೂತಾ ಸ್ರಿಯಾಮತಾ||೩೨||

ಸುಬೋಧಮ್| ಸಮಸ್ಥಾಪನಾದೌ ಹೇತುಃ ಸ್ಥಾಪನಾವೃತ್ತೇತ್ಯಾದಿ (ದೋಷವೈಪರೀತ್ಯೇನಾಭಿಧಾಯ ವ್ಯಾಧಿವೈಪರೀತ್ಯೇನ ಭೇಷಜನಿರ್ದೇಶಃ| ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ವಿನ್ನಾಂ ದುಃಸ್ಥಿತಾಂ ಸ್ಥಾಪಯೇದ್ಯಥಾಪೂರ್ವಮ್| ಪಾಣಿನಾ ನಮಯೇಜ್ಜಿಹ್ಯಾಂ ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ವಿನ್ನಾಮಿತ್ಯನುವರ್ತನೀಯಮ್| ಜಿಹ್ಯಾಂ ಕುಟಿಲಮಿತ್ಯರ್ಥಃ| ಸಂವೃತಾಂ ವ್ಯಾಸಯೇತ್ ಪುನಃ ಕ್ರಮೇಣ ವಿಸ್ತಾರಯೇತ್| ಅನೇಕಾರ್ಥತ್ವಾದ್ಧಾತೂನಾಮ್| ಪ್ರವೇಶಯೇನ್ನಿಸೃತಾಂ ತು ವಿವೃತಾಂ ಪರಿವರ್ತಯೇತ್,ತಿರ್ಯಗ್ವ್ಯವಸ್ಥಿತಾಮಿತ್ಯರ್ಥಃ| ಯಸ್ಮಾತ್ ಸ್ಥಾಪನಾಪವೃತ್ಯಾ ಯೋನಿಃ ಶಲ್ಯಭೂತಾ ಸ್ರಿಯಾ ಮತಾ- ಇತಿ ಜೇಜ್ಜಟಃ)| ತಥಾ ತದ್ವತ್ ದುಃಸ್ಥಿತಾಂ ಸ್ಥಾನಭ್ರಂಶಾದ್ವಿಷಮಾಂ ಯೋನಿಂ ಸಮಾಂ ಯಥಾಸ್ಥಾನಂ ಸ್ಥಾಪಯೇತ್| ಜಿಹ್ಯಾಂ ಕುಟಿಲಾಂ ಯೋನ್ಯನ್ತರ್ಗತತುಲ್ಯಾಗ್ರೇಣ ಹಸ್ತೇನ ನಮಯೇತ್| ಅತ್ರ ನಮನಕಥನೇನೋನ್ನಮನಸ್ಯಾಽಶಕ್ಯತ್ವಾದುನ್ನತಪ್ರದೇಶಸ್ಯ ನಮನೇನೈವ ನಿಮ್ನಸ್ಯೌನ್ನತ್ಯಜನನಂ ದ್ಯೋತ್ಯತೇ| ಸಂವೃತಾಂ ಸಂವರಣಾದಣೂಭೂತಾಂ ಪುನಃ ಪ್ರಥಯೇತ್ ಅಙ್ಗುಲ್ಯಗ್ರೇಣ ಪ್ರಸಾರಯೇತ್| ನಿಸ್ಸೃತಾಂ ಬಹಿರ್ನಿರ್ಗತಾಂ ಪ್ರವೇಶಯೇತ್ ಹಸ್ತಾಗ್ರೇಣ ಮನ್ದಂ ಮನ್ದಂ ಪ್ರಪೀಡ್ಯಾನ್ತರಾವೇಶಯೇತ್| ವಿವೃತಾಂ ವಿಚಿತ್ರಕರ್ಮಣೋಽನಿಲಸ್ಯ ವೈಗುಣ್ಯೇನ ವಿವಣಾದ್ವೇಣುನಾಡ್ಯಾಕಾರೇಣ ಸ್ಥಿತಾಂ ಪರಿವರ್ತಯೇತ್ ಪರಿತಃ ಶನೈರ್ಗೃಹೀತ್ವಾ ಸಂವೃಣುಯಾತ್| ಚಶಬ್ದಃ ಸಮುಚ್ಚಯೇ| ಸ್ಥಾನಾದ್ ಭ್ರಷ್ಟಾ ಯೋನಿಃ ಸ್ತ್ರಿಯಾ ನಾರ್ಯಾಃ ಶಲ್ಯಭೂತಾ ಶಲ್ಯತ್ವಂ ಪ್ರಾಪ್ತಾ ಮತಾ| ಶಲ್ಯಶಬ್ದೇನೈಕಾವಯವಜತ್ವೇಽಪ್ಯೇಷಾಮವಯವಾನಾಮಕರ್ಮಣ್ಯತಾಕರತ್ವಂ ದ್ಯೋತ್ಯತೇ| ಹಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧೌ) ||೩೨||

Adhikarana pa~jcakarmabhiH shodhanam (33) · Śloka 33

ಸರ್ವಾಂ ವ್ಯಾಪನ್ನಯೋನಿಂ ಚ ಕರ್ಮಭಿರ್ವಮನಾದಿಭಿಃ| ಮೃದುಭಿಃ ಪಞ್ಚಭಿರ್ನಾರೀಂ ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ವಿನ್ನಾಮುಪಾಚರೇತ್||೩೩||

ಸರ್ವಾಂ ವ್ಯಾಪನ್ನಯೋನಿಂ ಯೋನಿವ್ಯಾಪದ್ಯುಕ್ತಾಂ ನಾರೀಂ ಸಂಸ್ನೇಹ್ಯ ಸ್ವೇದಯಿತ್ವಾ ವಮನಾದಿಭಿಃ ಪಞ್ಚಭಿಃ ಕರ್ಮಭಿರ್ಮೃದುಭಿರೇವೋಪಚರೇತ್| ಮೃದುಭಿರತೀಕ್ಷ್ಣೈರ್ವಮನಾದಿಭಿರ್ವಮನವಿರೇಚನಾಸ್ಥಾಪನಾಸ್ರಸಾವನಸ್ಯೈಃ ಪಞ್ಚಭಿಃ ಕರ್ಮಭಿಃ||೩೩||

Adhikarana sthAnApavRuttAyAH karma (34) · Śloka 34

ಸರ್ವತಃ ಸುವಿಶುದ್ಧಾಯಾಃ ಶೇಷಂ ಕರ್ಮ ವಿಧೀಯತೇ| ಬಸ್ತ್ಯಭ್ಯಙ್ಗಪರೀಷೇಕಪ್ರಲೇಪಪಿಚುಧಾರಣಮ್||೩೪||

ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ವಿನ್ನಾಂ ತಥಾ ಯೋನಿಂ ದುಃಸ್ಥಿತಾಂ ಸ್ಥಾಪಯೇತ್ಸಮಾಮ್| ಕರ್ಮಾಣಿ ಯಥೋಲ್ಬಣದೋಷಪ್ರಶಮನಾಯ ವಿಧೀಯನ್ತೇ ದ್ವಿತ್ರಾಣಿ ಸರ್ವಾಣಿ ವಾ ಯಥಾಸಮ್ಭವಮ್| ಸರ್ವತಃ ಶುದ್ಧಾನಾಂ ಯದ್ಯತ್ ಕರ್ಮ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಾಣಂ ತತ್ ಸರ್ವಂ ಕಾರ್ಮುಕಂ ಸಮ್ಪದ್ಯತೇ ಯತ ಆಹ ಸರ್ವತಃ ಸುವಿಶುದ್ಧಾಯಾಃ ಸಮ್ಯಗೂರ್ಧ್ವಮಧಶ್ಚ ಶೇಷಂ ಕರ್ಮ ವಿಧೀಯತೇ-ಇತಿ ಜೇಜ್ಜಟಃ|| ೩೪||

Adhikarana doShAdyavasthAnusAraM yogavisheShAH (35) · Śloka 35

ಹಿಂಸ್ರಾಕಲ್ಕಂ ಸಮೀರಾರ್ತ್ತೌ ಕೋಷ್ಣಮಭ್ಯಜ್ಯ ಧಾರಯೇತ್| ಪಞ್ಚವಲ್ಕಸ್ಯ ಪಿತ್ತಾರ್ತ್ತ್ತೌ ಶ್ಯಾಮಾದೀನಾಂ ಕಫಾತುರಾ| ವಮಿನ್ಯಾಪ್ಲುತಯೋಶ್ಚೈವ ಸ್ವೇದಯಿತ್ವಾ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್| ತರ್ಪಣಂ ಸ್ನೇಹಪಿಚುಭಿರ್ಭೋಜನಂ ಚಾನಿಲಾಪಹಮ್| ಸಲ್ಲಕೀಜಿಙ್ಗಿಣೀಜಮ್ಬುಧವತ್ವಕ್ಪಞ್ಚವಲ್ಕಲೈಃ| ಕಷಾಯೈಃ ಸಾಧಿತಾತ್ಸ್ನೇಹಾತ್ಪರ್ಯುಪಪ್ಲುತಯೋಃ ಪಿಚುಮ್| ಕುಲೀರಸೂಕರವಸಾ ಸರ್ಪಿರ್ಭಿರ್ಮಧುರೈಃ ಶೃತೈಃ| ಪೂರಯಿತ್ವಾ ಮಹಾಯೋನಿಂ ಬಧ್ನೀಯಾತ್ ಕ್ಷೌಮನಕ್ತಕಃ| ಪ್ರಸ್ರಸ್ತಾಂ ಸರ್ಪಿಷಾಭ್ಯಜ್ಯ ಕ್ಷೀರಸ್ವಿನ್ನಾಂ ಪ್ರವೇಶಯೇತ್| ಬಧ್ನೀಯಾದ್ವೇಶವಾರಸ್ಯ ಪಿಣ್ಡೇನಾಮೂತ್ರಕಾಲತಃ||೩೫||

ಹಿಂಸ್ರೇತ್ಯಾದಿಭಿಸ್ರಯಃ ಕಲ್ಕಾ ವಾತಾರ್ತ್ಯಾದಿಷು ಯೋನಿಧಾರಣೇ| ಸುಬೋಧಮ್| ಪಞ್ಚವಲ್ಕಲೋ ನ್ಯಗ್ರೋಧೋದುಮ್ಬರಾಶ್ವತ್ಥಪ್ಲಕ್ಷವೇತಸತ್ವಚಃ| ಮಹಾಯೋನಿಂ ಕುಲೀರಾದಿವಸಾಸರ್ಪಿರ್ಭಿರ್ಮಧುರದ್ರವ್ಯಸಿದ್ಧೈಃ ಪೂರಯಿತ್ವಾ ಕ್ಷೌಮನಕ್ತಕೈರ್ಬಧ್ನೀಯಾತ್| ಪ್ರಸ್ರಸ್ತೇತ್ಯಾದಿ ಸುಬೋಧಮ್| ಆಮೂತ್ರಕಾಲತ ಇತಿ ವೇಗಧಾರಣ್ಪ್ರತಿಷೇಧಾರ್ಥಮ್|| ೩೫||

Adhikarana vAtavyAdhyuktaM karma (36) · Śloka 36

ಯಚ್ಚ ವಾತವಿಕಾರಾಣಾಂ ಕರ್ಮೋಕ್ತಂ ತಚ್ಚ ಕಾರಯೇತ್| ಸರ್ವವ್ಯಾಪತ್ಸು ಮತಿಮಾನ್ ಮಹಾಯೋನ್ಯಾಂ ವಿಶೇಷತಃ| ನ ಹಿ ವಾತಾದೃತೇ ಯೋನಿರ್ವನಿತಾನಾಂ ಪ್ರದುಷ್ಯತಿ| ಅತೋ ಜಿತ್ವಾ ತಮನ್ಯಸ್ಯ ಕುರ್ಯಾದ್ದೋಷಸ್ಯ ಭೇಷಜಮ್||೩೬||

ಯಚ್ಚ ಚಿಕಿತ್ಸಿತೇ ವಾತವಿಕಾರಾಣಾಂ ಕರ್ಮೋಕ್ತಂ ತತ್ ಸರ್ವಂ ಸರ್ವಾಸು ಯೋನಿವ್ಯಾಪತ್ಸ್ವಪಿ ಕಾರಯೇತ್| ತದ್ವಾತಹರಂ ಕರ್ಮ ಮಹಾಯೋನ್ಯಾಂ ವಿಶೇಷತಃ ಕಾರಯೇತ್| ಯಸ್ಮಾದ್ವಾತಾದೃತೇ ವನಿತಾನಾಂ ಯೋನಿರ್ನ ದುಷ್ಯತಿ ಅತೋ ಹೇತೋಸ್ತಂ ವಾತಂ ಜಿತ್ವಾಽನ್ಯಸ್ಯ ದೋಷಸ್ಯ ಭೇಷಜಂ ಕುರ್ಯಾತ್| (ವನಿತಾನಾಂ ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಯೋನಿಃ ವಾತಾದೃತೇ ವಾತಮನ್ತರೇಣ ನ ಪ್ರದುಷ್ಯತಿ ದುಷ್ಟಿಂ ನ ಪ್ರಾಪ್ನೋತಿ| ಹಿರ್ಯಸ್ಮಾದರ್ಥೇ ಅತೋಽಸ್ಮಾದ್ಧೇತೋಸ್ತಂ ವಾತಂ ಜಿತ್ವಾ ಅನ್ಯಸ್ಯ ದೋಷಸ್ಯ ಪಿತ್ತಶ್ಲೇಷ್ಮಾದೇರ್ಭೇಷಜಂ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ಕುರ್ಯಾತ್|| ೩೬||

Adhikarana paittike yogavisheShAH (37) · Śloka 37

ಪಿತ್ತಲಾನಾಂ ತು ಯೋನಿನಾಂ ಸೇಕಾಭ್ಯಙ್ಗಪಿಚುಕ್ರಿಯಾಃ| ಶೀತಾಃ ಪಿತ್ತಜಿತಃ ಕಾರ್ಯಾಃ ಸ್ನೇಹನಾರ್ಥಂ ಘೃತಾನಿ ಚ| ಶತಾವರೀಮೂಲತುಲಾಚತುಷ್ಕಾತ್ ಕ್ಷುಣ್ಣಪೀಡಿತಾತ್| ರಸೇನ ಕ್ಷೀರತುಲ್ಯೇನ ಪಾಚಯೇತ ಘೃತಾಢಕಮ್| ಜೀವನೀಯೈಃ ಶತಾವರ್ಯಾ ಮೃದ್ವೀಕಾಭಿಃ ಪರೂಷಕೈಃ| ಪಿಷ್ಟೈಃ ಪ್ರಿಯಾಲೈಶ್ಚಾಕ್ಷಾಂಶೈರ್ಮಧುಕಾಱ್ದ್ಧಪಲಾನ್ವಿತೈಃ| ಸಿದ್ಧಶೀತೇ ತು ಮಧುನಃ ಪಿಪ್ಪಲ್ಯಾಶ್ಚ ಪಲಾಷ್ಟಕಮ್| ಶರ್ಕರಾಯಾ ದಶಪಲಂ ಕ್ಷಿಪೇಲ್ಲಿಹ್ಯಾತ್ ಪಿಚುಂ ತತಃ| ಯೋನ್ಯಸೃಕ್ಶುಕ್ರದೋಷಘ್ನಂ ವೃಷ್ಯಂ ಪುಂಸವನಂ ಪರಮ್| ಕ್ಷತಂ ಕ್ಷಯಮಸೃಕ್ಪಿತ್ತಂ ಕಾಸಂ ಶ್ವಾಸಂ ಹಲೀಮಕಮ್| ಕಾಮಿಲಾಂ ವಾತರುಧಿರಂ ವಿಸರ್ಪಂ ಹೃಚ್ಛಿರೋಗ್ರಹಮ್| ಅಪಸ್ಮಾರಾರ್ದಿತಾಯಾಮಮದೋನ್ಮಾದಾಂಶ್ಚ ನಾಶಯೇತ್| ಏವಮೇವ ಪಯಸ್ಸರ್ಪಿರ್ಜೀವನೀಯೋಪಸಾಧಿತಮ್| ಗರ್ಭದಂ ಪಿತ್ತಜಾನಾಞ್ಚ ರೋಗಾಣಾಂ ಪರಮಂ ಹಿತಮ್||೩೭||

ಪಿತ್ತಲಾಯಾಂ ಯೋನೀನಾಂ ಸೇಕಾದಯಃ ಶೀತಾಃ ಪಿತ್ತಜಿತಶ್ಚ ಕಾರ್ಯಾಃ| ಸ್ನೇಹನಾರ್ಥಂ ಘೃತಾನ್ಯೇವ ಕಾರ್ಯಾಣಿ| (ಪಿತ್ತಲಾನಾಮ್ ಬಹುಪಿತ್ತಾನಾಮ್| ಪಿತ್ತಜಾನಾಮಿತಿ ವಕ್ತವ್ಯೇ ಪಿತ್ತಲಾನಾಮಿತ್ಯುಕ್ತಿರ್ನ್ನ ಹಿ ವಾತದೃತ ಇತ್ಯಾದಿಪೂರ್ವೋಕ್ತಗ್ರನ್ಥಸ್ಯ ವಿರೋಧನಿರಾಸಾರ್ಥಮ್| ಯೋನೀನಾಂ ಯೋನಿವ್ಯಾಪದಾಮಿತ್ಯರ್ಥಃ| ಶೀತಾಃ ಸ್ಪರ್ಶವೀರ್ಯಯೋಃ ಶೀತಾಃ ಪಿತ್ತಜಿತಃ ಪಿತ್ತಘ್ನಾಃ ಶೀತಶಬ್ದೇನೈವ ಪಿತ್ತಹರತ್ವೇ ಸಿದ್ಧೇ ಪುನರಪಿ ಪಿತ್ತಘ್ನಕಥನಂ ಪಿತ್ತಘ್ನಾನಾಂ ಮನ್ದಶೀತಗುರ್ವಾದೀನಾಂ ಮಧ್ಯೇಽತ್ರ ಶೀತಸ್ಯ ವಿಶೇಷೋಪಯೋಜ್ಯತ್ವದ್ಯೋತನಾರ್ಥಮ್| ಸೇಕಾಭ್ಯಙ್ಗಪಿಚುಕ್ರಿಯಾಃ ಸೇಕಃ ಪರಿಷೇಕಃ| ಅಭ್ಯಙ್ಗಃ ಸ್ನೇಹಪ್ರಲೇಪಃ| ಪಿಚುಕ್ರಿಯಾ ಪಿಚುನಕ್ತಕನಿಕ್ಷೇಪಣಮ್| ಕ್ರಿಯಾಶಬ್ದಃ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ಸಮ್ಬಧ್ಯತೇ| ಕಾರ್ಯಾಃ ಕರ್ತ್ತವ್ಯಾಃ| ಸ್ನೇಹನಾರ್ಥಂ ಶೋಧ್ಯವಿಷಯೇ ಸ್ನೇಹಯಿತುಂ ಘೃತಾನಿ ಪಿತ್ತಘ್ನೌಷಧೈರ್ಬಹುಧಾ ಸಿದ್ಧಾನಿ ಚಶಬ್ದಾತ್ ಕಾರ್ಯಾಣೀತ್ಯರ್ಥಃ| ಶತಾವರೀತ್ಯಾದಿನಾ ತಾನ್ಯೇವ ಘೃತಾನ್ಯುಚ್ಯನ್ತೇ-ಶತಾವರೀಮೂಲಾನಿ ಪರಿಪೂರ್ಣಸಾರಾಣ್ಯನುಪಹತಾನಿ ಚ ಗೃಹ್ಯನ್ತೇ| ಸುಬೋಧಮ್| (ದ್ವಿಯಷ್ಟಿಮಧುಕೈರ್ಭಿಷಗಿತಿ ಚರಕಪಾಠಃ| ಶತಾವರೀಘೃತೇ ದ್ವಿಯಷ್ಟಿಮಧುಕೈರಿತಿ ದ್ವಿಗ್ರಹಣಂ ಭಾಗಾದ್ವಿಗುಣಪ್ರತಿಪಾದನಾರ್ಥಮ್| ಯಷ್ಟಿಮಧುಕದ್ವಯಪ್ರತಿಪಾದನಾರ್ಥಂ ವಾ| ಸ್ಥಲಜಂ ಜಲಜಂ ಚೇತಿ ಮಧುಕಂ ದ್ವಿವಿಧಂ ಸ್ಮೃತಮಿತ್ಯಾಮ್ನಾಯಾತ್| ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನ್ ಪ್ರಾಶಯೇತ್ಪೂರ್ವಮಿತಿ ಅದೃಷ್ಟವೃದ್ಧ್ಯರ್ಥಮೇಷಾ ಪರಿಭಾಷಾಽನ್ಯತ್ರಾಪಿ ದ್ರಷ್ಟವ್ಯಾ| ಇತಿ ಜೇಜ್ಜಟಃ)| ದ್ವಿಬಲಾಮಧುಕಾನ್ವಿತೈರಿತಿ ಹೃದಯಪಾಠಃ| ಕ್ಷುಣ್ಣಪೀಡಿತಾನ್| ಶತಾವರೀಮೂಲಸ್ಯ ತುಲಾಚತುಷ್ಕಾತ್ ಕ್ಷೀರತುಲ್ಯೇನ ರಸೇನ| ಏತಾವನ್ಮಾತ್ರಸ್ಯ ಶತಾವರೀಮೂಲಸ್ಯ ಯಾವಾನ್ ರಸೋ ಜಾಯತೇ ತತ್ತುಲ್ಯೇನ ಪಯಸೇತ್ಯರ್ಥಃ| ಅಕ್ಷಾಂಶೈರಕ್ಷಪ್ರಮಾಣೈಃ ಪಿಷ್ಟೈರ್ಜೀವನೀಯಾದಿಭಿರ್ಘೃತಾಢಕಂ ವಿಪಚೇತ್| ಸಿದ್ಧಶೀತೇ ಚಾಸ್ಮಿನ್ ಘೃತೇ ಮಧುನಃ ಪಿಪ್ಪಲೀಚೂರ್ಣಸ್ಯ ಚ ಪಲಾಷ್ಟಕಂ ಸಿತಾಯಾ ದಶಪಲಞ್ಚ ಕ್ಷಿಪೇತ್ ತತಸ್ತಸ್ಮಾತ್ ಪಿಚುಂ ಕರ್ಷಪ್ರಮಾಣಂ ಲಿಹ್ಯಾದಾತುರ ಇತಿ ಶೇಷಃ| ತದ್ ಘೃತಂ ಯೋನ್ಯಸೃಕ್ಶುಕ್ರದೋಷಘ್ನಂ ವೃಷ್ಯಂ ಶುಕ್ರವರ್ಧನಮ್|| ಪರಮತಿಶಯೇನ ಪುಂಸವನಂ ಗರ್ಭದಮ್| ಕ್ಷತಾದೀಂಶ್ಚ ನಾಶಯೇತ್| ಮೃದ್ವೀಕಾದೀನಾಂ ಬಹುವಚನೋಕ್ತಿಃ ಛನ್ದೋಽನುರೋಧಾತ್ )| ಏವಮೇವೇತಿ ಶತಾವರೀವಿಧಾನೇನ ಪಯಸ್ಸರ್ಪಿಃಕ್ಷೀರೋದ್ಭವಂ ಘೃತಂ ಜೀವನೀಯೋಪಸಾಧಿತಂ ಗರ್ಭದತ್ವಾದಿಗುಣಮ್| ('ಗರ್ಭದಂ ಪಿತ್ತಲಾನಾಂ ಚ ಯೋನೀನಾಂ ಸ್ಯಾದ್ಭಿಷಗ್ಜಿತಮ್'-ಇತಿ ಚರಕಪಾಠಃ| ಏವಮೇವೇತಿ ಕ್ಷೀರಸರ್ಪಿಃ ಕ್ಷೀರಾದುತ್ಥಿತಂ ಏವಮೇವ ಪೂರ್ವವಿಧಿಮತಿದಿಶತಿ ಸಿದ್ಧಶೀತೇ ಚ ಮಧುನ ಇತ್ಯಾದಿ ಯಾವತ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನ್ ಪ್ರಾಶಯೇತ್ ಪೂರ್ವಮಿತ್ಯಾದಿ-ಇತಿ ಜೇಜ್ಜಟಃ)||೩೭||

Adhikarana raktayonicikitsAkramaH (38) · Śloka 38

ರಕ್ತಯೋನ್ಯಾಮಸೃಗ್ವರ್ಣೈರನುಬನ್ಧಮವೇಕ್ಷ್ಯ ಚ| ಯಥಾದೋಷೋದಯಂ ಯುಞ್ಜ್ಯಾದ್ರಕ್ತಸ್ಥಾಪನಮೌಷಧಮ್||೩೮||

ರಕ್ತಯೋನ್ಯಾಮಸೃಜೋ ವರ್ಣೈಃ ಸಿರಾವ್ಯಧೋಕ್ತಪ್ರಕಾರೇಣ ವಾತಾದೀನಾಮನ್ಯತಮಸ್ಯ ದೋಷಸ್ಯಾನುಬನ್ಧಮವೇಕ್ಷ್ಯ ದೋಷೋದಯಾನತಿಕ್ರಮೇಣ ರಕ್ತಸ್ಥಾಪನಂ ರಕ್ತಸ್ರಾವಹರಮೌಷಧಂ ಯುಞ್ಜ್ಯಾತ್| (ರಕ್ತಯೋನ್ಯಾಮಸೃಗ್ವರ್ಣೈರನುಬನ್ಧಂ ಕೃಷ್ಣಾರುಣನೀಲಪೀತಪಾಣ್ಡೂತ್ವಾದಿಭಿರ್ವಾತಾದೀನಾಮಾಧಿಕ್ಯಮಲ್ಪತ್ವಂ ಚ ಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ತತೋ ಯಥಾದೋಷಂ ಯೋ ಯೋ ದೋಷೋ ಯಥಾದೋಷಂ ರಕ್ತಸ್ಥಾಪನಮೌಷಧಂ ಕಾರ್ಯಮಿತಿ ಜೇಜ್ಜಟಃ)|| ೩೮||

Adhikarana vAtottarAsRugdaracikitsA (39) · Śloka 39

ತಿಲಚೂರ್ಣಂ ದಧಿಘೃತಂ ಫಾಣಿತಂ ಸೌಕರೀ ವಸಾ| ಕ್ಷೌದ್ರಯುಕ್ತಂ ಜಯೇತ್ಪೀತಂ ವಾತೋತ್ತರಮಸೃಗ್ದರಮ್| ವರಾಹಸ್ಯ ರಸೋ ಮೇಧ್ಯಃ ಸಕೌಲತ್ಥಶ್ಚ ತದ್ಗುಣಃ| ಪತ್ರಕಲ್ಕೋ ಘೃತೇ ಭೃಷ್ಟೋ ರಾಜಾದನಕಪಿತ್ಥಯೋಃ| ಶರ್ಕರಾಕ್ಷೌದ್ರಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವನಾಗರೈಶ್ಚ ಯುತಂ ದಧಿ||೩೯||

ತಿಲಾದಿಕಂ ಕ್ಷೌದ್ರಯುಕ್ತಂ ಪೀತಂ ವಾತಾದಿಕಂ ರಕ್ತಸ್ರಾವಂ ಜಯೇತ್| ಉತ್ತರೋ ಬಲವಾನ್| ವರಾಹಮಾಂಸರಸಃ ಕೌಲತ್ಥೇನ ರಸೇನ ಯುಕ್ತಸ್ತದ್ಗುಣೋ ವಾತೋತ್ತರಮಸೃಗ್ದರಂ ಜಯೇದಿತ್ಯರ್ಥಃ| ರಾಜಾದನಕಪಿತ್ಥಯೋಸ್ತು ಬಾಲಪತ್ರಕಲ್ಕೋ ಘೃತೇ ಭೃಷ್ಟಸ್ತದ್ಗುಣ ಏವ| ತಥಾ ಶರ್ಕರಾದಿಭೀರ್ಯುಕ್ತಂ ದಧಿ|| ೩೯||

Adhikarana pittottarAsRugdaracikitsA (40) · Śloka 40

ಪಯಸ್ಯೋತ್ಪಲಶಾಲೂಕಬಿಸಕಾಲೀಯವಾರಿಜಮ್| ಸಪಯಶ್ಶರ್ಕರಾಕ್ಷೌದ್ರಂ ರಕ್ತೇ ಪಿತ್ತೋತ್ತರೇ ಪಿಬೇತ್| ತಣ್ಡುಲೀಯಕಮೂಲಂ ವಾ ಸಕ್ಷೌದ್ರಂ ತಣ್ಡುಲಾಮ್ಭಸಾ| ಸತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಶೈಲಂ ಲಾಕ್ಷಾಂ ವಾ ಛಾಗೇನ ಪಯಸಾ ಪಿಬೇತ್| ವಾಸಾಘೃತಂ ಮಹಾತಿಕ್ತಂ ರಕ್ತಪಿತ್ತಹಿತಞ್ಚ ಯತ್||೪೦||

ಪಯಸ್ಯಾದಿಕಂ ಕ್ಷೌದ್ರಾನ್ತಂ ಪಿತ್ತಾಧಿಕೇ ರಕ್ತೇಽಸೃಗ್ದರೇ ಪಿಬೇತ್| ಪಯಸ್ಯಾ ಕ್ಷೀರಿಕಾ| ಶಾಲೂಕಂ ಜಲಜಕನ್ದಮ್| ಬಿಸಂ ಪದ್ಮಾದಿಜಮ್| ಕಾಲೀಯಂ ಪೀತಚನ್ದನಮ್| ಅಥವಾ ಪಿತ್ತೋತ್ತರೇ ರಕ್ತೇ ತಣ್ಡುಲೀಯಕಮೂಲಂ ಕ್ಷೌದ್ರಯುಕ್ತಂ ತಾಱ್ಕ್ಷ್ಯಶೈಲಯುಕ್ತಞ್ಚ ತಣ್ಡುಲಾಮ್ಭಸಾ ಪಿಬೇತ್| ಅಥವಾ ಕೇವಲಾಮೇವ ಲಾಕ್ಷಾಂ ಛಾಗೇನ ಪಯಸಾ ಪಿಬೇತ್| ವಾಸಾಘೃತಞ್ಚ ರಕ್ತಪಿತ್ತೋಕ್ತಂ ಪಿಬೇತ್| ತಥಾ ಮಹಾತಿಕ್ತ-ಮನ್ಯಚ್ಚ ಯತ್ ಕಿಞ್ಚಿದ್ರಕ್ತಪಿತ್ತಹಿತಂ ತತ್ ಸರ್ವಮತ್ರೇಷ್ಯತೇ| (ಪೈತ್ತಿಕೇಽಸೃಗ್ದರೇ ಪಿಬೇದಿತಿ ಚರಕಪಾಠಃ| ಪಯಸ್ಯಾದೀನೇಕಶ ಏಕೈಕಶಃ ಪಯಃಶರ್ಕರಾಕ್ಷೌದ್ರಸಹಿತಂ ಪೈತ್ತಿಕೇಽಸೃಗ್ದರೇ ಪಿಬೇದಿತಿ ಜೇಜ್ಜಟಃ)|| ೪೦||

Adhikarana kaphottarAsRugdaracikitsA (41) · Śloka 41

ಮಧುಕಂ ತ್ರಿಫಲಾಂ ಲೋಧ್ರಂ ಮುಸ್ತಂ ಸೌರಾಷ್ಟ್ರಿಕಾಂ ಮಧು| ಮದ್ಯೈರ್ನಿಮ್ಬಗುಡೂಚ್ಯೌ ಚ ಕಫಜೇಽಸೃಗ್ದರೇ ಪಿಬೇತ್||೪೧||

ಕಫಾಸೃಗ್ದರೇ ಮಧುಕಾದಿಕಂ ಗುಡೂಚ್ಯನ್ತಂ ಮದ್ಯೈಃ ಪಿಬೇತ್|| ೪೧||

Adhikarana puShyAnugaM cUrNam (42) · Śloka 42

ಪಾಠಾಂ ಜಮ್ಬ್ವಾಮ್ರಯೋರಸ್ಥಿಶಿಲೋದ್ಭೇದಂ ರಸಾಞ್ಜನಮ್| ಅಮ್ಬಷ್ಠಾಂ ಶಾಲ್ಮಲೀಪಿಚ್ಛಾಂ ಸಮಙ್ಗಾಂ ವತ್ಸಕತ್ವಚಮ್| ವಾಹ್ನೀಕಬಿಲ್ವಾತಿವಿಷಾಲೋಧ್ರತೋಯದಗೈರಿಕಮ್| ಶುಣ್ಠೀಮಧುಕಮಾಚೀಕರಕ್ತಚನ್ದನಕಟ್ಫಲಮ್| ಕಟ್ವಙ್ಗವತ್ಸಕಾನನ್ತಾ ಧಾತಕೀಮಧುಕಾರ್ಜುನಮ್| ಪುಷ್ಯೇ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಸಞ್ಚ್ಚೂರ್ಣ್ಯ ಸಕ್ಷೌದ್ರಂ ತಣ್ಡುಲಾಮ್ಬುನಾ| ಪಿಬೇದರ್ಶಸ್ವತೀಸಾರೇ ರಕ್ತಂ ಯಚ್ಚೋಪವೇಶ್ಯತೇ| ದೋಷಾ ಜನ್ತುಕೃತಾ ಯೇ ಚ ಬಾಲಾನಾಂ ತಾಂಶ್ಚ ನಾಶಯೇತ್| ಯೋನಿದೋಷಂ ರಜೋದೋಷಂ ಶ್ಯಾವಶ್ವೇತಾರುಣಾಸಿತಮ್| ಚೂರ್ಣಂ ಪುಷ್ಯಾನುಗಂ ನಾಮ ಹಿತಮಾತ್ರೇಯಪೂಜಿತಮ್||೪೨||

ಪಾಠಾದಿಕಮರ್ಜುನಾನ್ತಂ ಪುಷ್ಯೇ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಸಂಯೋಜ್ಯ ಪಶ್ಚಾಚ್ಚ ಸಞ್ಚೂರ್ಣ್ಯ ಕ್ಷೌದ್ರೇಣ ಯುಕ್ತಂ ತಣ್ಡುಲೋದಕೇನಾರ್ಶಃಪ್ರಭೃತಿಷು ಪಿಬೇತ್| ಏತಚ್ಚ ಬಾಲಾನಾಂ ಯೇಕೃಮಿಕೃತಾ ದೋಷಾಸ್ತಾನ್ ಯೋನಿದೋಷಂ ಚ ಶ್ಯಾವಾದ್ಯನ್ಯತಮವರ್ಣಂ ರಜೋದೋಷಂ ಚ ನಾಶಯೇತ್| ಏತಚ್ಚೂರ್ಣಂ ನಾಮ್ನಾ ಪುಷ್ಯಾನುಗಮ್| ಹಿತಂ ಪಥ್ಯಮಾತ್ರೇಯೇಣ ಪುನರ್ವಸೂನಾಂ ಪೂಜಿತಮ್| ಜಮ್ಬೂಫಲಸ್ಯಾಮ್ರಫಲಸ್ಯ ಚಾಸ್ಥಿ| ಶಿಲೋದ್ಭೇದಂ ಶಿಲಾಜತು| ಅಮ್ಬಷ್ಠಾ ಸಾಹಸ್ರೀ, ಸೈವ ಬಹುಮೂಲಿಕಾ| ಶಾಲ್ಮಲ್ಯಾಃ ಸಮ್ಬನ್ಧಿನೀ ಪಿಚ್ಛಾ| ಸಮಙ್ಗಾ ಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾ| ವಾಹ್ನೀಕಂ ಕುಙ್ಕುಮಮ್| ತೋಯದೋ ಮುಸ್ತಃ| ಮಾಚೀಕಂ ಕುಟಜಫಲಮ್| ಕಟ್ವಙ್ಗಃ ಸ್ಯೋನಾಕಃ| ಅನನ್ತಾ ಯವಾಸಕಃ| (ಪಾಠಾಮಿತ್ಯಾದಿ| ಶಿಲೋದ್ಭೇದಃ ಪಾಷಾಣಭೇದಕಃ| ಅಮ್ಬಷ್ಠಾ ದಕ್ಷಿಣಾಪಥೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧೈವ| ದ್ವಿತೀಯಾಂ ಪಾಠಾಮಪರೇ ಶಾಲ್ಮಲೀವೇಷ್ಟಂಖಪುರಮಿತ್ಯರ್ಥಃ| ಮಾಚೀಕಮುತ್ತರಾಪಥೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧಮೇವ| ಕಟ್ವಙ್ಗೋರಲುಃ| ವತ್ಸಕ ಇನ್ದ್ರಯವೋಽಭಿಪ್ರೇತಃ ಫಲಶಬ್ದಲೋಪಾತ್| ಅನನ್ತಾ ಉತ್ಪಲಸಾರಿವಾ| ಮಧುಕಂ ದ್ವಿಯಷ್ಟಿಮಧುಕಂ ಸ್ಥಲಜಲಜಭೇದೇನ ದ್ವಿಧೇತ್ಯುಕ್ತಮ್| ಪುಷ್ಯೇ ಗೃಹೀತ್ವೇತ್ಯಾದೃಷ್ಟಾನುಗ್ರಹಾರ್ಥಮ್| ಯೋನಿದೋಷಂ ರಜೋದೋಷಂ ರಜೋದೋಷಾ ರಜೋವಿಶೇಷಾಃ ಶ್ವೇತಾದಯಃ ಪ್ರದರಭೇದಾಃ ಯೋನಿವ್ಯಾಪಲ್ಲಿಙ್ಗಾ ಏವ| ಇತಿ ಜೇಜ್ಜಟಃ)|| ೪೨||

Adhikarana garbhasrAvoktA cikitsA (43) · Śloka 43

ಸರ್ವೇಷು ಗರ್ಭಸ್ರಾವೋಕ್ತಂ ಪ್ರದರೇಷು ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ||೪೩||

ಶಾರೀರೇ ಯದ್ಗರ್ಭಸ್ರಾವ ಉಕ್ತಂ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ತತ್ಸರ್ವಂ ಪ್ರದರೇಽಪಿ ಶಸ್ಯತೇ| ಪ್ರದರಮಸೃಗ್ದರಮತಿರಜ ಇತಿ ಪರ್ಯಾಯಾಃ|| ೪೩||

Adhikarana raktakShaye cikitsA (44) · Śloka 44

ರಕ್ತಕ್ಷಯಾಯಾಂ ಕ್ಷೀರಞ್ಚ ಜೀವನೀಯ ಶೃತಂ ಪಿಬೇತ್||೪೪||

ರಕ್ತಕ್ಷಯಾಯಾಂ ವ್ಯಾಪದಿ ಜೀವನೀಯಾಖ್ಯಮಹಾಕಷಾಯಶೃತಂ ಕ್ಷೀರಂ ಪಿಬೇತ್|| ೪೪||

Adhikarana shlaiShmike yonidoShe varttayaH (45) · Śloka 45

ಯೋನ್ಯಾಂ ಬಲಾಸದುಷ್ಟಾಯಾಂ ವರ್ತ್ತಿಃ ಸಂಶೋಧನೇ ಹಿತಾ| ವಾರಾಹೇ ಬಹುಶಃ ಪಿತ್ತೇ ಭಾವಿತೈರ್ನಕ್ತಕೈಃ ಕೃತಾಃ| ಭಾವಿತಂ ಪಯಸಾಽರ್ಕಸ್ಯ ಮಾಷಚೂರ್ಣಂ ಸಸೈನ್ಧವಮ್| ವರ್ತ್ತಿಃ ಕೃತಾ ಕ್ಷಣಂ ಧಾರ್ಯಾ ಸೇಕ್ತವ್ಯಾನುಸುಖಾಮ್ಬುನಾ| ಪಿಪ್ಪಲೀಮಾಷಮರಿಚಶತಾಹ್ವಾಕುಷ್ಠಸೈನ್ಧವೈಃ| ಪ್ರದೇಶಿನ್ಯಙ್ಗುಲೀತುಲ್ಯಾ ವರ್ತ್ತಿರ್ಯೋನಿವಿಶೋಧನೀ||೪೫||

ಶ್ಲೇಷ್ಮಯೋನ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಂ ವರಾಹಪಿತ್ತೇನ ಬಹುಶೋ ಭಾವಿತೈರ್ನೈಕ್ತಕೈರ್ವಸ್ರಖಣ್ಡೈಃ ಕೃತಾ ವರ್ತ್ತಿರ್ಯೋನೌ ಧಾರ್ಯಾ ಶೋಧನೀ ಪರಂ ಹಿತಾ ಚ| (ಯೋನ್ಯಾಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮಪ್ರದುಷ್ಟಾಯಾ ವರ್ತ್ತಿಃ ಸಂಶೋಧನೀ ಹಿತಾ ವ್ರಣಪ್ರತಿಷೇಧೋಕ್ತಾ| ಅಥವಾ ವಾರಾಹೇ ಬಹುಶಃ ಪಿತ್ತ ಇತ್ಯಾದಿ| ತತೋಽನನ್ತರಂ ಸ್ವೇದ್ಯಾ ಸುಖಾಮ್ಬುನಾ| ಇತಿ ಜೇಜ್ಜಟಃ)| ಅರ್ಕಕ್ಷೀಭಾವಿತಂ ಮಾಷಚೂರ್ಣಂ ಪಶ್ಚಾಚ್ಚ ಸೈನ್ಧವಯೋಜಿತಂ ತೇನ ಕೃತಾ ವರ್ತ್ತಿಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮಯೋನ್ಯಾಂ ಕ್ಷಣಂ ಧಾರ್ಯಾ| ತತಶ್ಚ ಶ್ಲೇಷ್ಮಯೋನಿಃ ಸುಖಾಮ್ಬುನಾ ಸೇಕ್ತವ್ಯಾ| ಪಿಪ್ಪಲ್ಯಾದಿಭಿರಙ್ಗುಷ್ಠನಿಕಟಾಙ್ಗುಲೀತುಲ್ಯಾ ವರ್ತಿರ್ಯೋನ್ಯಾ ವಿಶೋಧನೀ||೪೫||

Adhikarana udumbarashalATusiddhaM tailam (46) · Śloka 46

ಉದುಮ್ಬರಶಲಾಟೂನಾಂ ದ್ರೋಣಂ ದ್ರೋಣೇಽಮ್ಭಸಃ ಪಚೇತ್| ಸಪಞ್ಚವಲ್ಕತಿಲಕಮಾಲತೀನಿಮ್ಬಪಲ್ಲವೇ| ನಿಶಾಸ್ಥಿತೇ ಜಲೇ ತಸ್ಮಿಂಸ್ತೈಲಪ್ರಸ್ಥಂ ವಿಪಾಚಯೇತ್| ಪಲಾಶಶಾಲ್ಮಲೀಲಾಕ್ಷಾಧವನಿರ್ಯಾಸವಲ್ಕಲೈಃ| ಪಿಷ್ಟೈರ್ಯುಕ್ತಂ ತತಃ ಸ್ನೇಹಪಿಚುಂ ಯೋನೌ ನಿಧಾಪಯೇತ್| ಸಶರ್ಕರೈಃ ಕಷಾಯೈಶ್ಚ ಶೀತೈಃ ಕುರ್ವೀತ ಸೇಚನಮ್| ಪಿಚ್ಛಿಲಾ ವಿವೃತಾ ಯೋನಿಶ್ಚಿರದುಷ್ಟಾ ತು ದಾರುಣಾ| ಸಪ್ತಾಹಾಚ್ಛುಧ್ಯತಿ ಕ್ಷಿಪ್ರಮಪತ್ಯಂ ಚ ಸಮಶ್ನುತೇ||೪೬||

ಉದುಮ್ಬರಶಲಾಟೂನಾಂ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣಾಂ ಫಲಾನಾಂ ದ್ರೋಣಂ ದ್ವಾದಶಧಿಕಾನಿ ಪಞ್ಚಶತನಿ ಫಲಾನಿ| ದ್ರೋಣಂ ಜಲಸ್ಯ ಚ ತಾನ್ಯೇವ| ಶಲಾಟೂನಾಂ ಚಾರ್ದ್ರಾಣಾಮೇವ ಪ್ರಯೋಗಃ ನ್ಯಾಯ್ಯಃ| ಕಿಮ್ಭೂತೇ ಅಮ್ಭಸಃ ದ್ರೋಣೇ, ಆಹ-ಸಪಞ್ಚವಲ್ಕಲಾದಿಕೇ| ನ್ಯಗ್ರೋಧೋದುಮ್ಬರಾಶ್ವತ್ಥಪ್ಲಕ್ಷವೇತಸವಲ್ಕಲೈಃ| ಸರ್ವೈರೇಕತ್ರ ಸಮ್ಯುಕ್ತೈಃ ಪಞ್ಚ ವಲಕ್ಲಮುಚ್ಯತೇ| ಪಲ್ಲವಶಬ್ದಸ್ಯ ತಿಲಕಾದಿಭಿಃ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ| ತಿಲಕೋ ಮುಚುಲಿನ್ದಃ (ಮಯಿವೇಲುಂ)| ರಾತ್ರಾವುದುಮ್ಬರಾಸ್ಥಿತೇ ಪ್ರಾತಃ ಸ್ರುತೇ ತಸ್ಮಿನ್ ಜಲೇ ತೈಲಪ್ರಸ್ಥಂ ಪಲಾಶಾದೀನಾಂ ನಿರ್ಯಾಸೈರ್ವಲ್ಕಲೈಶ್ಚ ಪಿಷ್ಟೈರ್ಯುಕ್ತಂ ಪಚೇತ್| ತತಸ್ತೈಲಾತ್ ಸ್ನೇಹಪಿಚುಂ ಯೋನೌ ನಿಧಾಪಯೇತ್| ಕಷಾಯದ್ರವ್ಯೈಃ ಸೇಚನೋಪಯೋಗಿಭಿಃ ಸಶರ್ಕರೈಃ ಸೇಚನಂ ಕುರ್ವೀತ| ಅನೇನ ಸ್ನೇಹಪಿಚುನಾ ಸೇಚನಾನ್ತೇ ಸಪ್ತಾಹಂ ಪ್ರಯುಕ್ತೇನ ಪಿಚ್ಛಿಲಾದಿಗುಣಾ ಯೋನಿಃ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಶುಷ್ಯತಿ ಅಪತ್ಯಂ ಚ ಲಭತೇ| ಚಿರದುಷ್ಟಾ ಚಿರಕಾಲದುಷ್ಟಾ| ಪಿಚ್ಛಿಲಾದಿತ್ವಂ ಕಫಾದಿ-ಕೃತಮ್| ಇತಿ ಜೇಜ್ಜಟಃ)|| ೪೬||

Adhikarana udumbarasiddhatailam (47) · Śloka 47

ಉದುಮ್ಬರಸ್ಯ ದುಗ್ಧೇನ ಷಟ್ಕೃತ್ವೋ ಭಾವಿತಾತ್ತಿಲಾತ್| ತೈಲಂ ಕ್ವಾಥೇನ ತಸ್ಯೈವ ಕಾರ್ಯಂ ಧಾರ್ಯಂ ಚ ಪೂರ್ವವತ್||೪೭||

ಉದುಮ್ಬರಸ್ರುತೇಷು ಕ್ಷೀರೇಷು ಷಡ್ವಾರಾನ್ ಭವಿತಾತ್ತಿಲಾತ್ ಪೀಡಿತಾತ್ತೈಲಂ ತಸ್ಯೈವೋದುಮ್ಬರಸ್ಯೈವ ಕ್ವಾಥೇನ ಕಾರ್ಯಮಿತಿ ಸಾಧ್ಯಮ್| ಧಾರ್ಯಂ ಚ ಪೂರ್ವವದಿತಿ ಸ್ನೇಹಪಿಚುಂ ಯೋನೌ ನಿಧಾಪಯೇತ್ ಕಷಾಯದ್ರವ್ಯೈಃ ಸೇಚನೋಪಯೋಗಿಭಿಃ ಸಶರ್ಕರೈಃ ಸೇಚನಾನ್ತೇ ಚ ಸ್ನೇಹಂ ಪಿಚುನಾ ಯೋನೌ ಧಾರ್ಯಮ್| (ಧಾರ್ಯಞ್ಚ ಪೂರ್ವವತ್ಪಿಚುಮಿತ್ಯರ್ಥಃ| ಇತಿ ಜೇಜ್ಜಟಃ)|| ೪೭||

Adhikarana dhAtakyAditailam (48) · Śloka 48

ಧಾತಕ್ಯಾಮಲಕೀಪತ್ರಸ್ರೋತೋಜಮಧುಕೋತ್ಪಲೈಃ| ಜಮ್ಬ್ವಾಮ್ರಸಾರಕಾಸೀಸಲೋಧ್ರಕಟ್ಫಲತಿನ್ದುಕೈಃ| ಸೌರಾಷ್ಟ್ರಿಕಾದಾಡಿಮತ್ವಗುದುಮ್ಬರಶಲಾಟುಭಿಃ| ಅಕ್ಷಮಾತ್ರೈರಜಾಮೂತ್ರೇ ಕ್ಷೀರೇ ಚ ದ್ವಿಗುಣೇ ಪಚೇತ್| ತೈಲಪ್ರಸ್ಥಂ ತದಭ್ಯಙ್ಗಪಿಚುಬಸ್ತಿಷು ಯೋಜಯೇತ್| ಶೂನೋತ್ತಾನೋನ್ನತಾ ಸ್ತಬ್ಧಾ ಪಿಚ್ಛಿಲಾ ಸ್ರಾವಿಣೀ ತಥಾ| ವಿಪ್ಲುತೋಪಪ್ಲುತಾ ಯೋನಿಃ ಸಿಧ್ಯೇತ್ಸಸ್ಫೋಟಶೂಲಿನೀ||೪೮||

ಧಾತಕೀಪತ್ರಾದಿಭಿಸ್ತೈಲಪ್ರಸ್ಥಂ ಪಚೇತ್| ತಚ್ಚ ತೈಲಮಭ್ಯಙ್ಗಾದಿಷು ಯೋಜಯೇತ್ ತೇನ ಚ ಶೂನತ್ವಾದಿಗುಣಾ ಯೋನಿಃ ಸಿಧ್ಯೇತ್| (ಸೌರಾಷ್ಟ್ರಿಕಾ ತುವರಮೃತ್ತಿಕಾ| ಶೂನಾ ಉನ್ನತಾ ಇತಿ ಅನ್ತರ್ಮುಖೀ ಸೂಚೀಮುಖೀ ಚೋಚ್ಯತೇ| ಅಥವಾ ದೋಷಾರಬ್ಧಂ ಶೂನೋನ್ನತತ್ವಮ್| ಇತಿ ಜೇಜ್ಜಟಃ| ಅಕ್ಷಮಾತ್ರೈರಕ್ಷಪ್ರಮಾಣೈರ್ಧಾತಕ್ಯಾದಿಭಿರಜಾಮೂತ್ರಪ್ರಸ್ಥೇನ ಕ್ಷೀರದ್ವಿಪ್ರಸ್ಥೇನ ಚ ಸಹ ತೈಲಪ್ರಸ್ಥಂ ಪಚೇತ್| ತತ್ತೈಲಮಭ್ಯಙ್ಗೇ ಪಿಚುನಿಕ್ಷೇಪಣೇ ಬಸ್ತಿಕರ್ಮಣಿ ಚ ಯೋಜಯೇತ್| ತಥಾ ಪ್ರಯೋಜಿತೇ ಸತಿ ಶೂನತ್ವಾದಿಯುಕ್ತಾ ಯೋನಿಃ ಸಿಧ್ಯೇತ್ ಶಮಂ ಪ್ರಾಪ್ನೋತಿ)||೪೮||

Adhikarana dhAvanam (49) · Śloka 49

ಅರ್ಕನಿಮ್ಬಾಮ್ರಕೋಶಾಮ್ರಬಿಲ್ವಬೂಕಧವೋದ್ಭವೈಃ| ಕರೀರಜಿಙ್ಗಿಣೀಜಮ್ಬೂಕರಞ್ಜಾರ್ಜುನಶಿಗ್ರುಜೈಃ| ಪಲಾಶಸಿಧ್ರಕೋತ್ಥೈಶ್ಚ ಕಷಾಯೈರ್ದ್ಧಾವನಂ ಪರಮ್| ಶುಕ್ತಸೀಧುಮಧೂನ್ಮಿಶ್ರೈರ್ಯೋನೇಃ ಸ್ರಾವನಿವಾರಣಮ್| ಕುರ್ಯಾತ್ ಸತಕ್ರಗೋ ಮೂತ್ರಶುಕ್ತೈರ್ವಾ ತ್ರಿಫಲಾರಸೈಃ||೪೯||

ಅರ್ಕಾದ್ಯುದ್ಭವೈರ್ಯಥಾಲಾಭಂ ಕಷಾಯೈಸ್ತಥಾ ಕರೀರಾದಿಜೈಸ್ತಥಾ ಪಲಾಶಸಿಧ್ರಕೋತ್ಥೈಶ್ಚ ಕಷಾಯೈಃ ಸರ್ವೈಶ್ಚ ಶುಕ್ತಾದಿಮಿಶ್ರೈರ್ಯೋನೇರ್ದ್ಧಾವನಂ ಕ್ಷಾಲನಂ ಪರಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಸ್ರಾವನಿವಾರಣಮ್| ಕೋಶಾಮ್ರಃ ಕ್ಷುದ್ರಾಮ್ರನಾಮಕಃ| ಜಿಙ್ಗಿಣೀ ಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾ| ಸಿಧ್ರಕಃ ಸಿನ್ದುವಾರಕಃ| ಬೂಕ ಊರುಬೂಕಃ| ಅದಿಲೋಪಾತ್ ಏರಣ್ಡಃ| ಪುಲ್ಲಾಸ ಉತ್ತರಾಪಥೇ| ಶುಕ್ತಂ ಚುಕ್ರಂ| ಇತಿ ಜೇಜ್ಜಟಃ)| ಅಥವಾ ತ್ರಿಫಲಾರಸೈಸ್ತಕ್ರಾದಿಯುಕ್ತೈರ್ಧಾವನಂ ಕುರ್ಯಾತ್|| ೪೯||

Adhikarana yavAntAdishIlanam (50) · Śloka 50

ಯವಾನ್ನಮಭಯಾರಿಷ್ಟಂ ಶೀಧು ತೈಲಂ ಚ ಶೀಲಯೇತ್| ಪಿಪ್ಪಲ್ಯಯೋರಜಃ ಪಥ್ಯಾಪ್ರಯೋಗಾಂಶ್ಚ ಸಮಾಕ್ಷಿಕಾನ್||೫೦||

ಯೋನಿವ್ಯಾಪತ್ಸ್ವನವರತಶೀಲನೀಯಾನ್ಯಾಹ-ಯೋನಿವ್ಯಾಪತ್ಸು ಯವಾನ್ನಾದಿಕಂ ಶೀಲಯೇತ್| ಅಭಯಾರಿಷ್ಟಮರ್ಶಶ್ಚಿಕಿತ್ಸಿತೋಕ್ತಮ್| ರಸಾಯನಾದ್ಯುಕ್ತಾಂಶ್ಚ ಪಿಪಲ್ಯಾದಿಪ್ರಯೋಗಾನ್ ಸಮಾಕ್ಷಿಕಾನ್ ಶೀಲಯೇತ್| ಮಾಕ್ಷಿಕೋಪೇತಾನ್ ಪಿಪ್ಪಲೀಪ್ರಯೋಗಾನಯೋರಜಃಪ್ರಯೋಗಾನ್ ಪಥ್ಯಾಪಥ್ಯಪ್ರಯೋಗಾಂಶ್ಚ ಶೀಲಯೇತ್ ಸರ್ವಕಾಲಂ ಭಜೇತ್|| ೫೦||

Adhikarana pANDurAsRugdaracikitsA (51) · Śloka 51

ರೋಹೀತಕಜಟಾಕಲ್ಕಂ ಪಾಣ್ಡುರೇಽಸೃಗ್ದರೇ ಪಿಬೇತ್| ಧಾತ್ರೀಮಜ್ಜ್ಞೋಽಥವಾ ಕಲ್ಕಂ ಸಿತಾಮಾಕ್ಷಿಕಸಂಯುತಮ್| ಮಧುನಾಮಲಕೀಚೂರ್ಣಂ ರಸಂ ವಾ ಪ್ರಾಶಯೇತ್ ಸಿತೇ| ಸಲೋಧ್ರವಲ್ಕೇನ ವಟತ್ವಕ್ಕಷಾಯೇಣ ಧಾವಯೇತ್| ಆಸ್ರಾವೇ ಕ್ಷೌಮಪಟ್ಟಾನ್ ವಾ ಭಾವಿತಾಂಸ್ತೇನ ಧಾರಯೇತ್| ಪ್ಲಕ್ಷತ್ವಕ್ಚೂರ್ಣಪಿಣ್ಡಂ ವಾ ಧಾರಯೇನ್ಮಧುನಾ ಕೃತಮ್| ಯೋನ್ಯಾ ಸ್ನೇಹಾಕ್ತಯಾ ಲೋಧ್ರಪ್ರಿಯಙ್ಗುಮಧುಕಸ್ಯ ವಾ| ಧಾರ್ಯಾ ಮಧುಕೃತಾ ವರ್ತ್ತಿಃ ಕಷಾಯಾಣಾಮ್ ಚ ಭೂರಿಶಃ| ಸ್ರಾವಚ್ಛೇದಾರ್ಥಮಭ್ಯಕ್ತಾಂ ಧೂಪಯೇದ್ವಾ ಘೃತಾಪ್ಲುತೈಃ| ಸರಲಾಗುಗ್ಗುಲುಯವೈಃ ಸತೈಲೈಃ ಕಟುಮತ್ಸ್ಯಕೈಃ||೫೧||

ಸುಬೋಧಮ್| ರೋಹೀತಕಜಟಾ ಕುಶಾಲ್ಮಲೀಮೂಲಮ್| ಸಿತೇ ಶುಕ್ಲೇಽಸೃಗ್ದರೇ ಆಮಲಕಾಚ್ಚೂರ್ಣಂ ವಾ ರಸಂ ವಾ ಮಧುನಾ ಸಹ ಪ್ರಾಶಯೇತ್| ಆಮಲಕ ಏವಾಮಲಕೀ| ತತ್ರೈವಾಸ್ರಾವೇ ವಟತ್ವಚಃ ಕಷಾಯೇಣ ಸಲೋಧ್ರವಲ್ಕೇನ ಪ್ರಕ್ಷಾಲನಮ್| ಅಥವಾ ತೇನೈವ ಪ್ರಕ್ಷಾಲನಕಷಾಯೇಣ ಭಾವಿತಾನ್ ಕ್ಷೌಮನಕ್ತಕಾನ್ ಯೋನೌ ಧಾರಯೇತ್| ಅಥವಾ ಸ್ನೇಹೋನಾಭ್ಯಕ್ತಯಾ ಯೋನ್ಯಾ ಪ್ಲಕ್ಷತ್ವಕ್ಚೂರ್ಣೇನ ಮಧುನಾ ಕೃತಂ ಪಿಣ್ಡಂ ಲೋಧ್ರಾದಿಕಸ್ಯ ಚೂರ್ಣೇನ ಮಧುನಾ ಕೃತಂ ಪಿಣ್ಡಂ ವಾ ಧಾರಯೇತ್| ಸುಬೋಧಮ್| ಅಥವಾ ಕಟುಮತ್ಸ್ಯಕೈಃ ಸತೈಲೈರ್ಧೂಪಯೇತ್|| ೫೧||

Adhikarana paicchilye cUrNam (52) · Śloka 52

ಕಾಸೀಸಂ ತ್ರಿಫಲಾ ಕಾಙ್ಕ್ಷೀ ಸಾಮ್ರಜಮ್ಬ್ವಸ್ಥಿ ಧಾತಕೀ| ಪೈಚ್ಛಿಲ್ಯೇ ಕ್ಷೌದ್ರಸಂಯುಕ್ತಶ್ಚೂರ್ಣೋ ವೈಶದ್ಯಕಾರಕಃ||೫೨||

ಯೋನಿವ್ಯಾಪತ್ಪ್ರಸಙ್ಗಾನ್ ಬೈಭತ್ಸ್ಯಜನಕತ್ವೇನ ತದ್ವತ್ ಪೀಡಾಕರಾಣಾಂ ಪೈಚ್ಛಿಲ್ಯದೌರ್ಗನ್ಧ್ಯಾದೀನಾಂ ಚಿಕಿತ್ಸಾಮಾಹ-ಕಾಸೀಸಾದಿಭಿರ್ಧಾತಕ್ಯನ್ತೈಃ ಕೃತಶ್ಚೂರ್ಣಃ ಕ್ಷೌದ್ರೇಣ ಯುಕ್ತೋ ಯೋನೌ ಪೈಚ್ಛಿಲ್ಯೇ ಯುಕ್ತೋ ವೈಶದ್ಯಕಾರಕಃ| ಕಾಙ್ಕ್ಷೀ ಸೌರಾಷ್ಟ್ರೀ| ಆಮ್ರಜಮ್ಬುನೋಃ ಫಲಾಸ್ಥಿ|| ೫೨||

Adhikarana daurgandhye cikitsA (53) · Śloka 53

ಪಲಾಶಧಾತಕೀಜಮ್ಬೂಸಮಙ್ಗಾಮೋಚಸರ್ಜಜಃ| ದುರ್ಗನ್ಧೇ ಪಿಚ್ಛಿಲೇ ಕ್ಲೇದೇ ಸ್ತಮ್ಭನಶ್ಚೂರ್ಣ ಇಷ್ಯತೇ| ಆರಗ್ವಧಾದಿವರ್ಗಸ್ಯ ಕಷಾಯಃ ಪರಿಷೇಚನಮ್||೫೩||

ದುರ್ಗನ್ಧಾದಿಯುಕ್ತೇ ಕ್ಲೇದೇ ಸ್ರವತಿ ಪಲಾಶಾದಿಜಶ್ಚೂರ್ಣಃ ಸ್ತಮ್ಭನ ಇಷ್ಯತೇ| ತತ್ರೈವಾಽಽರಗ್ವಧಾದಿವರ್ಗಸ್ಯ ಕಷಾಯಃ ಪರಿಷೇಚನಮ್|| ೫೩||

Adhikarana stabdhakArkashyayoshcikitsA (54) · Śloka 54

ಸ್ತಬ್ಧಾನಾಂ ಕರ್ಕಶಾನಾಞ್ಚ ಕಾರ್ಯಂ ಮಾರ್ದವಕಾರಕಮ್| ಧಾರಣಂ ವೇಶವಾರಸ್ಯ ಕೃಸರಾ ಪಾಯಸಸ್ಯ ವಾ||೫೪||

ಸ್ತಬ್ಧಾನಾಂ ಯೋನೀನಾಂ ಕರ್ಕಶಾನಾಞ್ಚ ಮಾರ್ದ್ದವಕಾರಕಂ ಕರ್ಮ ಕಾರ್ಯಮ್| ಕಿಂ ತದಿತ್ಯಾಹ ವೇಶವಾರಸ್ಯ ಕೃಸರಾಯಾಃ ಪಾಯಸಸ್ಯ ವಾ ಧಾರಣಮ್| (ಸ್ತಬ್ಧಾನಾಂ ಪುಂಸಙ್ಗಮಾದ್ಯಸಮರ್ಥಾನಾಂ ಕರ್ಕಶಾನಾಂ ಕಠಿನಸ್ಪರ್ಶಾನಾಞ್ಚ ಯೋನೀನಾಂ ವೇಶವಾರಸ್ಯ ಕೃಸರಾಯಾಃ| 'ಕೃಸರಾ ಸಾ ತು ವಿಜ್ಞೇಯಾ ಯಾ ಕೃತಾ ತಿಲತಣ್ಡುಲೈ'ರಿತ್ಯುಕ್ತಲಕ್ಷಣಾಯಾಃ| ಪಾಯಸಸ್ಯ ಪಯಸ್ಸಂಸ್ಕೃತಾನ್ನಸ್ಯ ಚ ಧಾರಣಂ ಕಾರ್ಯಮ್|| ೫೪||

Adhikarana pUtigandhe cikitsA (55) · Śloka 55

ದುರ್ಗನ್ಧಾನಾಂ ಕಷಾಯಃ ಸ್ಯಾತ್ತೈಲಂ ವಾ ಕಲ್ಕ ಏವ ವಾ| ಚೂರ್ಣೋ ವಾ ಸರ್ವಗನ್ಧಾನಾಂ ಪೂತಿಗನ್ಧಾಪಕರ್ಷಣಃ||೫೫||

ದುರ್ಗನ್ಧಾನಾಂ ಯೋನೀನಾಂ ಸರ್ವಗನ್ಧದ್ರವ್ಯಾಣಾಂ ಕಷಾಯಃ ಪೂತಿಗನ್ಧಾಪಕರ್ಷಣಃ ಸ್ಯಾತ್| ಏತಷಾಮೇವ ವಾ ತೈಲಮೇತೇಷಾಮೇವ ವಾ ಕಲ್ಕ ಏತೇಷಾಮೇವ ವಾ ಚೂರ್ಣಃ| (ದುರ್ಗನ್ಧಯುಕ್ತಾನಾಂ ಪ್ರಕರಣವಶಾದ್ಯೋನೀನಾಂ ಸರ್ವಗನ್ಧಾನಾಂ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಕುಷ್ಠಚನ್ದನೋಶೀರಾದಿಗನ್ಧದ್ರವ್ಯಾಣಾಂ ಕಷಾಯಃ ತೇನ ಪರಿಷೇಕಪ್ರಕ್ಷಾಲನಾದಿಕಮ್| ತೈಲಂ ಸರ್ವಗನ್ಧಾನಾಂ ಕಲ್ಕಕಷಾಯವಿಪಕ್ವಂ ತೇನ ಸೇಕಲೇಪಾದಿಕಮ್| ವಾಶಬ್ದೋ ವಿಕಲ್ಪಾರ್ಥಃ| ಕಲ್ಕಸ್ತೇಷಾಂ ಕಲ್ಕೇನೈವ ಪ್ರಲೇಪೋ ವಾ| ಚೂರ್ಣಸ್ತೇಷಾಮೇವ ಚೂರ್ಣೇನಾವಕಿರಣಂ ಪೂತಿಗನ್ಧಸ್ಯ ದುರ್ಗನ್ಧಸ್ಯಾಪಕರ್ಷಣೋ ನಾಶನಃ ಸ್ಯಾತ್)|| ೫೫||

Adhikarana bastidravyANi (56) · Śloka 56

ಶ್ಲೇಷ್ಮಲಾನಾಂ ಕಟುಪ್ರಾಯಾಃ ಸಮೂತ್ರಾ ಬಸ್ತಯೋ ಹಿತಾಃ| ಪಿತ್ತೇ ಸಮಧುಕಕ್ಷೀರಾ ವಾತೇ ತೈಲಾಮ್ಲಸಂಯುತಾಃ| ಸನ್ನಿಪಾತಸಮುತ್ಥಾಯಾಃ ಕರ್ಮ ಸಾಧರಣಂ ಹಿತಮ್||೫೬||

ಸರ್ವೇಷಾಂ ಸಾಮಾನ್ಯೇನ ಬಸ್ತಿಸಾಧ್ಯತ್ವಾತ್ತದ್ದ್ರವ್ಯಾಣ್ಯಾಹ-ಶ್ಲೇಷ್ಮಲಾನಾಂ ಯೋನೀನಾಂ ಕಟುಕದ್ರವ್ಯಪ್ರಾಯಾಃ ಸಮೂತ್ರಾ ಬಸ್ತಯೋ ಹಿತಾಃ| ಪಿತ್ತೇ ಮಧುಕಕ್ಷೀರಯುಕ್ತಾ ಬಸ್ತಯಃ| ವಾತೇ ತೈಲೇನಾಮ್ಲೈಶ್ಚ ಮದ್ಯಾದಿಭಿಃ| ಸಾನ್ನಿಪಾತಿಕೀ ನಾಮ ಯಾ ವ್ಯಾಪತ್ ತಸ್ಯಾಃ ಸಕಲಸಾಧಾರಣಂ ಕರ್ಮ ಹಿತಮ್| (ಸನ್ನಿಪಾತಸಮುತ್ಥಾಯಾಃ ಕರ್ಮ ಸಾಧರಣಂ ಯದ್ವಾತಕಫಪಿತ್ತಜಾಸು ಯೋನಿವ್ಯಾಪತ್ಸುತತ್ಸಮಸ್ಯ್ ಸರ್ವಮ್-ಇತಿ ಜೇಜ್ಜಟಃ| ಶ್ಲೇಷ್ಮಲಾನಾಮಿತಿ| ಬಸ್ತಯಃ ಉತ್ತರಬಸ್ತಯಃ ಹಿತಾಃ| ಏಕಸ್ಮಿನ್ನೇವ ದಿನೇ ದ್ವಿತ್ರಿವಾರಪ್ರಯೋಕ್ತ್ವ್ಯತ್ವಾತ್ ಬಹುವಚನೋಕ್ತಿಃ| ಸನ್ನಿಪಾತದುಷ್ಟಾಯಾಂ ಯೋನೌ ಸಾಧಾರಣಂ ಸಮಮಲಘ್ನಂ ಕರ್ಮ ಹಿತಮ್| 'ನ ಹಿ ವಾತಾದೃತೇ ಯೋನಿರ್ವನಿತಾನಾಂ ಪ್ರದುಷ್ಯತೀ' ತ್ಯಾದಿವಚನಾಚ್ಚಾನಿಲಸ್ಯ ಯೋನಿವ್ಯಾಪದಿ ವಿಶೇಷೇಣ ಪ್ರಾಬಲ್ಯೇ ಸಿದ್ಧೇಽಪ್ಯತ್ರ ಸ್ತಮ್ಭಕಾರ್ಕಶ್ಯಕ್ಲೇದಪೈಚ್ಛಿಲ್ಯದೌರ್ಗನ್ಧ್ಯಪ್ರಸ್ತಾವಾನನ್ತರಮುತ್ತರಬಸ್ತಿದ್ರವ್ಯಸ್ಯ ಕಫಾದಿಕ್ರಮಕಥನೇನೈತೇಷು ಕಾಠಿನ್ಯವಿಸ್ರಾದಿಗುಣಯುಕ್ತಯೋಃ ಕಫಪಿತ್ತಯೋರ್ವಿಶೇಷಕಾರಣತ್ವಂ ದ್ಯೋತ್ಯತೇ ಬಸ್ತಿಕರ್ಮಸಾಧ್ಯತ್ವಞ್ಚ)|| ೫೬||

Adhikarana yonibIjayoH shuddhermahattvam (57) · Śloka 57

ಏವಂ ಯೋನಿಷು ಶುದ್ಧಾಸು ಗರ್ಭಂ ವಿನ್ದನ್ತಿ ಯೋಷಿತಃ| ಅದುಷ್ಟೇ ಪ್ರಾಕೃತೇ ಬೀಜೇ ಬೀಜೋಪಕ್ರಮಣೇ ಸತಿ||೫೭||

ಏವಮನನ್ತರೋಕ್ತೇನ ಪ್ರಕಾರೇಣ ಯೋನಿಷು ಶುದ್ಧಾಸು ಯೋಷಿತೋ ಗರ್ಭಂ ವಿನ್ದನ್ತಿ| ಕದೇತ್ಯಾಹ-ಅದುಷ್ಟ ಇತಿ ಪ್ರಾಕೃತೇ ಬೀಜೇ ಅದುಷ್ಟೇ ಬೀಜಸ್ಯ ಅದುಷ್ಟಸ್ವಭಾವೇ ಸತಿ ಚಾತ್ಮನಿ ಉಪಕ್ರಮ ಆಚರತಿ ಸತಿ| (ಏವಮನನ್ತರೋಕ್ತೇನೋಪಚರಣೇನ ಯೋನಿಷು ಶುದ್ಧಾಸು ರೋಗಶಾನ್ತ್ಯಾ ನೀರೋಗಾಸು ಪ್ರಾಕೃತೇ ನೈಸರ್ಗಿಕೇ ಬೀಜೇ ಆರ್ತವಾಖ್ಯೇ ಅದುಷ್ಟೇ ವಾತಾದ್ಯದೂಷಿತೇ ಬೀಜೋಪಕ್ರಮಣೇ ಆರ್ತ್ತವಸಾಮರ್ಥ್ಯಕರೈಃ ಪೂರ್ವೋಕ್ತೈಸ್ತೈಲೇನ ನಾರೀಂ ಪಿತ್ತಲೈಶ್ಚ ಮಾಂಸೈರಿತ್ಯಾದ್ಯುಪಕ್ರಮೈರುಪಕ್ರಾನ್ತೇ ಸತಿ ಯೋಷಿತೋ ನಾರ್ಯಃ ಗರ್ಭಂ ವಿನ್ದನ್ತಿ ಲಭನ್ತೇ| ಅದುಷ್ಟ ಇತ್ಯುಕ್ತ್ಯಾ ಪ್ರಕೃತ್ಯಾ ದುಷ್ಟಸ್ಯ ತು ಕ್ರಿಯಾಭಿರಸಾಧ್ಯತ್ವಂ ದ್ಯೋತ್ಯತೇ| 'ಅದುಷ್ಟೇ ಪ್ರಾಕೃತೇ ಬೀಜೇ ಜೀವೋಪಕ್ರಮಣೇ ಸತಿ' ಇತಿ ಚರಕಪಾಠಃ| ಅದುಷ್ಟೇ ಬೀಜೇ ಪ್ರಕೃತಿಮಾಪನ್ನೇ ಕಿಮವಶ್ಯಂ ಗರ್ಭಸಮ್ಭವ ಇತ್ಯುಚ್ಯತೇ ಜೀವೋಪಕ್ರಮೇಣೇ ಸತಿ| ಬೀಜಶಬ್ದೇನ ದ್ವಯಮಙ್ಗೀಕೃತಂ ಶುಕ್ರಂ ಶೋಣಿತಞ್ಚ| ಜೀವಶ್ಚಾತ್ರ ಕರ್ಮಪುರುಷ ಉಕ್ತಃ ಶಾರೀರೇಷ್ವಸ್ತಿ ಚ ಸತ್ತ್ವಮೌ-ಪಪಾದಿಕಂ ಯಜ್ಜೀವಂ ಸ್ಪೃಕ್ಶರೀರೇಣಾಭಿಸಮ್ಬಧ್ನಾತೀತ್ಯಾದಿ| ತತಶ್ಚ ಸಾಮಗ್ರೀ ಜನಕಮ್| ನ ಹ್ಯೇಕೋ ವರ್ತ್ತತೇ ಭಾವೋ ವರ್ತ್ತತೇ ನಾಪ್ಯಹೇತುಕ ಇತ್ಯಾಮ್ನಾಯಾತ್| ಇತಿ ಜೇಜ್ಜಟಃ)|| ೫೭||

Adhikarana puruShendriyaparIkShaNam (58) · Śloka 58

ಪಞ್ಚಕರ್ಮವಿಶುದ್ಧಸ್ಯ ಪುರುಷಸ್ಯಾಪಿ ಚೇನ್ದ್ರಿಯಮ್| ಪರೀಕ್ಷ್ಯ ವರ್ಣೈರ್ದೋಷಾಣಾಂ ದುಷ್ಟಂ ತದ್ಘ್ನೈರುಪಾಚರೇತ್||೫೮||

ಪ್ರಸಙ್ಗೇನೋಚ್ಯತೇ| ರಜಃಶುದ್ಧಿರ್ಯೋನಿಗರ್ಭಾಶಯಶೋಧನಾದಿನಾ ಉಕ್ತಾ| ಶುಕ್ರಶೋಧನಾಯಾಹ ಇತಿ ಜೇಜ್ಜಟಃ| ಪುಂಬೀಜಸ್ಯಾಪ್ಯವಶ್ಯಮುಪಕ್ರಮಣೀಯತ್ವಮಾಹ ಪಞ್ಚಕರ್ಮವಿಶುದ್ಧಸ್ಯ ಪುರುಷಸ್ಯಾಪೀನ್ದ್ರಿಯಂ ಶುಕ್ರಂ ದುಷ್ಟಂ ದೋಷಾಣಾಂ ವರ್ಣೈಃ ಸೂತ್ರೋಕ್ತೈಃ ಪರೀಕ್ಷ್ಯ ತದ್ಘ್ನೈಃ ಪುರುಷಬೀಜದೋಷಘ್ನೈರುಪಾಚರೇತ್| (ಇನ್ದ್ರಿಯಶಬ್ದೋಽತ್ರ ಶುಕ್ರೇ ವರ್ತತೇ| ಶುಕ್ರಮಪಿ ದೋಷವರ್ಣೈಃ ಸೂತ್ರೋಕ್ತೈಃ ಪರೀಕ್ಷ್ಯ ದುಷ್ಟಂ ತದ್ವಾತಾದಿಘ್ನೈರುಪಾಚರೇತ್| ನನು ಶುಕ್ರದೋಷಭೇಷಜಂ ಪ್ರಾಕ್ಶಾರೀರೇಽಭಿಹಿತಂ ಯೇನ ಪುನಸ್ತದ್ಘ್ನೈರುಪಾಚರೇದಿತಿ ನಾಽಪ್ಯನುಕ್ತಮವಧಾರಯಿತುಂ ಶಕ್ಯಂ ಚಿಕಿತ್ಸಿತುಂ ವಾ ಪ್ರಾಧಾನಞ್ಚೇದಂ ಕಾರ್ಯಮಪತ್ಯನಿಬನ್ಧನತ್ವಾದ್ ಉಚ್ಯತೇ| ಉಕ್ತಮೇವ| ಪರೀಕ್ಷ್ಯ ವರ್ಣೈರ್ದೋಷಾಣಾಮಿತ್ಯನೇನೇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಯ ವೇದನಾಸಂಸ್ಥಾನಾನ್ಯುಕ್ತಾನ್ಯೇವ ಪಞ್ಚಕರ್ಮೋಪದೇಶೇನ ಚ ಸಕಲಶರೀರಶುದ್ಧಿರ್ವಾಜೀಕರಣಾನಿ ಚ ಕ್ಷೀಣದುಷ್ಟವಿಶುಷ್ಕಸ್ಯಾಪ್ಯಾಯನಪ್ರಸಾದನವರ್ದ್ಧನಾನ್ಯುಕ್ತಾನ್ಯೇವ| ಶಾರೀರೇಷು ಚ ಸೂತ್ರಮಾತ್ರೇಣ ದರ್ಶಿತ ಏವ ಪನ್ಥಾಃ-ಇತಿ ಜೇಜ್ಜಟಃ| ಪಞ್ಚಕರ್ಮವಿಶುದ್ಧಸ್ಯ ಪಞ್ಚಭಿರ್ವಮನವಿರೇಚನಬಸ್ತಿನಸ್ಯಾಸೃಙ್ಮೋಕ್ಷೈಃ ಕರ್ಮಭಿರ್ವಿಶುದ್ಧಸ್ಯ ಕೃತವಿಶೋಧನಸ್ಯ ಪುರುಷಸ್ಯಾಽಪಿ ನ ಕೇವಲಂ ಸ್ತ್ರಿಯಾ ಏವ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ಶುಕ್ರಾಖ್ಯಂ ಬೀಜಂ ದೋಷಾಣಾಂ ವರ್ಣೈರಸಿತಪೀತಪಾಣ್ಡುತ್ವಾದಿಭಿಃ ಪರೀಕ್ಷ್ಯ ಯಥಾವದವಬುಧ್ಯ ತತ್ರ ದುಷ್ಟಂ ವಾತಾದಿದೂಶಿತಂ ತದ್ಘ್ನೈರ್ಬೀಜದೂಷಕದೋಷಘ್ನೈರುಪಾಚರೇತ್ ಚಿಕಿತ್ಸೇತ್|| ೫೮||

Adhikarana phalasarpiH (59-39) · Śloka 39

ಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾಕುಷ್ಠತಗರತ್ರಿಫಲಾಶರ್ಕರಾವಚಾಃ| ದ್ವೇ ನಿಶೇ ಮಧುಕಂ ಮೇದಾ ದೀಪ್ಯಕಃ ಕಟುರೋಹಿಣೀ| ಪಯಸ್ಯಾ ಹಿಙ್ಗು ಕಾಕೋಲೀ ವಾಜಿಗನ್ಧಾ ಶತಾವರೀ| ಪಿಷ್ಟ್ವಾಕ್ಷಾಂಶಂ ಘೃತಪ್ರಸ್ಥಂ ಪಚೇತ್ ಕ್ಷೀರಚತುರ್ಗುಣಮ್| ಯೋನಿಶುಕ್ರಪ್ರದೋಷೇಷು ತತ್ಸರ್ವೇಷು ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ| ಆಯುಷ್ಯಂ ಪೌಷ್ಟಿಕಂ ಮೇಧ್ಯಂ ಧನ್ಯಂ ಪುಂಸವನಂ ಪರಮ್| ಫಲಸರ್ಪಿರಿತಿ ಖ್ಯಾತಂ ಪುಷ್ಪೇ ಪೀತಂ ಫಲಾಯ ಯತ್| ಮ್ರಿಯಮಾಣಪ್ರಜಾನಾಂ ಚ ಗರ್ಭಿಣೀನಾಂ ಚ ಪೂಜಿತಮ್| ಏತತ್ಪರಂ ಚ ಬಾಲಾನಾಂ ಗ್ರಹಘ್ನಂ ದೇಹವರ್ದ್ಧನಮ್||೫೯|| ಇತಿ ವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸ್ಯ ಸೂನೋರ್ವಾಗ್ಭಟಸ್ಯ ಕೃತಾ ವಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರೇ ಗುಹ್ಯರೋಗ ಪ್ರತಿಷೇಧೋ ನಾಮೌಕೋನಚತ್ವಾರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೩೯||

ಮಞ್ಜಿಷ್ಠೇತ್ಯಾದಿನಾ ಫಲಸರ್ಪಿಃ ಸುಬೋಧಮ್| ತತ್ಸರ್ವೇಷು ಯೋನಿಶುಕ್ರಪ್ರದೋಷೇಷು ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ| ಅಯುಷ್ಯಾದಿಗುಣಂ ಚ| ಫಲಸರ್ಪಿರಿತಿ ಖ್ಯಾತಮ್| ಫಲಸರ್ಪಿರಿತ್ಯಸ್ಯ ನಾಮ್ನೋ ಭಙ್ಗಯಾರ್ಥ ಉಚ್ಯತೇ| ಪುಷ್ಪೇ ಪೀತಂ ಯತ್ಫಲಾಯ ಪ್ರಜಾಖ್ಯಾಯ ಭವತೀತಿ| (ಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾದೀನ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕಮಕ್ಷಾಂಶಮಕ್ಷಪ್ರಮಾಣಂ ಪಿಷ್ಟ್ವಾ ಕಲ್ಕೀಕೃತ್ಯ ಚತುರ್ಗುಣಕ್ಷೀರೋಪೇತಂ ಘೃತಸ್ಯ ಪ್ರಸ್ಥಂ ಪಚೇತ್| ತತ್ಸರ್ಪಿರ್ಮಾತ್ರಯೋಪಯುಕ್ತಂ ಸರ್ವೇಷು ಯೋನಿಶುಕ್ರಪ್ರದೋಷೇಷು ವಿಂಶತಿವೇಧೇಷು ಯೋನಿವ್ಯಾಪತ್ಸು ವಾತಾದಿಕುಣಪಗ್ರನ್ಥಿಪೂಯಕ್ಷೀಣಮಲಾಹ್ವಯೇಷು ಶುಕ್ರಾರ್ತವದೋಷೇಷು ಚ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ| ಆಯುಷ್ಯಮಾಯುಷ್ಕರಮ್| ಪೌಷ್ಟಿಕಂ ದೇಹಪುಷ್ಟಿಕರಮ್| ಮೇಧ್ಯಂ ಬುದ್ಧ್ಯುನ್ಮೇಷಕರಮ್| ಧನ್ಯಂ ಭಾಗ್ಯಕರಮ್| ಪುಂಸವನಂ ಪುರುಷಪ್ರಜಾಕರಣಸಮರ್ಥಮ್| ಫಲಸರ್ಪಿರಿತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಂ ಪುಷ್ಪೇ ಆರ್ತ್ತವಕಾಲೇ ಪೀತಂ ಫಲಾಯ ಸತ್ಪುತ್ರಜನನಾಯ ಭವತಿ ಯಸ್ಮಾತ್ ಫಲಸರ್ಪಿರಿತಿ ಸಂಜ್ಞೇತ್ಯರ್ಥಃ| ಮ್ರಿಯಮಾಣಪ್ರಜಾನಾಂ ಪುನಃ ಪುನರ್ಮೃತಪ್ರಜಾನಾಂ ಗರ್ಭಿಣೀನಾಂ ಸಞ್ಜಾತಗರ್ಭಾಣಾಂ ಚ ಪೂಜಿತಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಮ್| ಏತತ್ಫಲಸರ್ಪಿಃ ಬಾಲಾನಾಂ ಗ್ರಹಘ್ನಂ ಗ್ರಹಪೀಡಾಹರಂ ಪರಮತಿಶಯೇನ ದೇಹಪುಷ್ಟಿಜನಕಞ್ಚ)| ಇತಿ ಶ್ರೀಮನ್ಮಹಾಮಹೋಪಾಧ್ಯಾಯೇನ್ದುವಿರಚಿತಾಯಾ ಮಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹವ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಶಶಿಲೇಖಾಯಾ ಮುತ್ತರತನ್ತ್ರೇ ಏಕೋನಚತ್ವಾರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ