Adhikarana atha guhyarogavij~jAnIyo nAmAShTatriMsho~adhyAyaH, pratij~jA (1) · Śloka 1
అథాతో గుహ్యరోగవిజ్ఞానీయం నామాధ్యాయం వ్యాఖ్యాస్యామః| ఇతి హ స్మాహురాత్రేయాదయో మహర్షయః||1||
अथातो गुह्यरोगविज्ञानीयं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
వ్రణశస్త్రప్రసంగేన క్షతప్రాయత్వాత్ గుహ్యరోగాణాం హేత్వాదికం ప్రదర్శయితుమధ్యాయ ఆరభ్యతే| గుహ్యశబ్దేనోపస్థో భణ్యతే|| 1||
Adhikarana guhyarogahetuH (2) · Śloka 2
స్త్రీవ్యవాయనివృత్తస్య సహసా భజతోఽథవా| దోషాధ్యుషితసంకీర్ణమలినాణురజః పథాం| అన్యయోనిమనిచ్ఛంతీమగమ్యాం నవసూతికాం| దూషితం స్పృశతస్తోయం రతాంతేష్వపి నైవ వా| వివర్ధయిషయా తీక్ష్ణాన్ ప్రలేపాదీన్ ప్రయచ్ఛతః| ముష్టిదంతనఖోత్పీడావిషవచ్ఛూకపాతనైః| వేగనిగ్రహదీర్ఘాతిఖరశష్పవిఘట్టనైః| దోషా దుష్టా గతా గుహ్యం త్రయోవింశతిమామయాన్| జనయంత్యుపదంశాదీన్...........................||2||
स्त्रीव्यवायनिवृत्तस्य सहसा भजतोऽथवा| दोषाध्युषितसङ्कीर्णमलिनाणुरजः पथाम्| अन्ययोनिमनिच्छन्तीमगम्यां नवसूतिकाम्| दूषितं स्पृशतस्तोयं रतान्तेष्वपि नैव वा| विवर्धयिषया तीक्ष्णान् प्रलेपादीन् प्रयच्छतः| मुष्टिदन्तनखोत्पीडाविषवच्छूकपातनैः| वेगनिग्रहदीर्घातिखरशष्पविघट्टनैः| दोषा दुष्टा गता गुह्यं त्रयोविंशतिमामयान्| जनयन्त्युपदंशादीन्...........................||२||
🔊 Audio coming soon
స్త్రీవ్యవాయనివృత్తత్వాదియుక్తస్య పురుషస్య తత ఏవ హేతోర్గుహ్యం గతా వాతాదయో దుష్టాస్త్రయోవింశతిముపదంశాదీనామయాన్ వ్యాధీన్ జనయంతి| స్త్రీవ్యవాయో మైథునం అతః సహసా యో నివృత్తిః సహసా సేవనంచ దోషకోపహేతుః| అథవా దోషాధ్యుతత్వాదిగుణరజః పథామన్యయోనాదికాం వా స్త్రియం భజతః| దోషైర్వాతాదిభిరధ్యుషితమధిష్ఠితం సంకీర్ణంచ మలినం చాణు చ రజః పథం యోనిద్వారం యస్యాస్తాం| సంకీర్ణం కేనచిత్ బీభాత్సేన మిశ్రితం| మలినం శౌచాద్యభావేన మలయుక్తం| అణు సంవ్ ఋతం| అన్యయోనిర్విజాతీయవడవాగవాదిస్తాం| అనిచ్ఛంతీ యా మైథునద్వేషేణాంగసంకోచనపరా| అగమ్యా భగిన్యాదిః| తథా రతాంతేషు దూషితం పంకాద్యావిలం తోయం స్పృశతస్తేన శౌచం కుర్వతః అపి వా నైవ స్పృశతః శౌచాదికం నైవ కుర్వతః| తథా వివర్ధయిషయా శోఫం వర్ధయితుమిచ్ఛయా తత్రైవ తీక్ష్ణాన్ ప్రలేపసేకాదీన్ ప్రయచ్ఛతో దదతః| ముష్ట్యాదీనాముత్పీడనయా| విషవతాం శూకానాం పాతనైః| వేగనిగ్రహః శుక్రాదివేగధారణం| దీర్ఘణాతిఖరేణ చ శష్పేణ తృణేన విఘట్టనం క్షోదనం| 'గుహ్యరోమ శష్పమీతి జేజ్జటః| (స్త్రీం వ్యవాయనివృత్తస్యేతి పాఠః| వేగనిగ్రహదీర్ఘాతిఖరస్పర్శవిఘట్టనైరితి చ| వ్యావాయనివృత్తస్య చిరకాలోపేక్షితమైథునస్య నరస్య పునః సహసా అతర్కితమేవ స్త్రీం నారీం భజతః సేవమానస్య| అథవేతి వికల్పే| సంకీర్ణః ప్రసవవైషమ్యాదినా గుదబస్తిభ్యామేకీభూతః| అథవా రజః-శబ్దోఽపి దోషాధ్యుషితాదివద్ గుణవచనః, తథా సతి తజఃపథాం రజోయుక్తయోనిమార్గాం రజస్వలాసూతికాదిమిత్యర్థః| అస్మిన్ పక్షే దోషాధ్యుషితాదిభిః పథశబ్దోఽభిసంబధ్యః| అగమ్యాం భగిన్యాదికాంతథా సత్యన్యజనజ్ఞానశంకాజుగుప్సాదిజనితవైక్లవ్యదూనే హృది క్రుద్ధా దోషాస్తద్గతేన మనసా సహ గుహ్యం ప్రాప్తాస్తత్ర రోగాన్ జనయంతీత్యర్థః| శ్రుతిస్మృతివిరుద్ధాచారతశ్చ| ముష్ట్యుత్పీడనాదయః కామసూత్రవిహితకరణ భేదజనితాః| ఊషరజలేషు బాహుల్యేన దృశ్యమానో జంతుతుల్యాకృతిః కశ్చిదోషధివిశేషః శూకః| తే చ శూకాః సవిషనిర్విషభేదాత్ ద్విధా తత్ర విషవంతో రోగకారిణః| తదుక్తం- కృష్ణాని చిత్రాణ్యథవా శూకాని సవిషాణి తు| పాతితాని పచంత్యాశు మేఢ్రం నిరవశేషతః|| ఇతి| అథవా విషద్రవ్యకల్పితానాం వచ్ఛూకానాం వశ్యౌషధానాం పాతనాత్| వేగనిగ్రహదీర్ఘాతిఖరస్పర్శవిఘాట్టనాత్ వేగనిగ్రహాచ్ఛుక్రాదివేగధారణాత్| తథా దీర్ఘాణామతిఖరణాంచ స్పర్శానాం విఘట్టనాదాస్ఫాలనాత్| స్పర్శమితి కామాతపత్రసంజ్ఞితస్త్వగ్విశేషః| తస్య చ బహురూపతా విద్యతే తత్కామశాస్త్రాదవగంతవ్యం)|| 2||
Adhikarana apadaMshAnAM sa~gkhyAsamprAptiH (3) · Śloka 3
..................................అపదంశోఽత్ర పంచధా| పృథగ్దోషైః సరుధిరైః సమస్తైశ్చ...................||3||
..................................अपदंशोऽत्र पञ्चधा| पृथग्दोषैः सरुधिरैः समस्तैश्च...................||३||
🔊 Audio coming soon
అత్రైషాం త్రయోవింశతేర్మధ్యే వాతేన పిత్తేన శ్లేష్మణా రక్తేన సన్నిపాతేనేతి పంచధా అపదంశాః|| 3||
Adhikarana vAtajApadaMshaH (4) · Śloka 4
................................అత్ర మారుతాత్| మేఢశోఫో రుజశ్చిత్రాః స్తంభస్త్వక్పరిపోటనం||4||
................................अत्र मारुतात्| मेढशोफो रुजश्चित्राः स्तम्भस्त्वक्परिपोटनम्||४||
🔊 Audio coming soon
త్వక్పరిపోటనాంతం వాతేనోపదంశే లక్షణం| (అత్ర పంచానాం మధ్యే వాతేనాపదంశే లింగే శోఫో నానాప్రకారరుజః స్తబ్ధతా త్వచోభేదనం చ స్యాత్)|| 4||
Adhikarana pittajApadaMshaH (5) · Śloka 5
పక్వోదుంబరసంకాశం పిత్తేన శ్వయథుర్జ్వరః||5||
पक्वोदुम्बरसङ्काशं पित्तेन श्वयथुर्ज्वरः||५||
🔊 Audio coming soon
జ్వరాంతం పిత్తేన| పిత్తజే అపదంశే పక్వోదుంబరసంకాశః శోఫో జ్వరశ్చ స్యాత్|| 5||
Adhikarana shleShmajApadaMshaH (6) · Śloka 7
శ్లేష్మణా కఠినః స్నిగ్ధః కండూమాంఛీతలో గురుః||6|| `|7|
श्लेष्मणा कठिनः स्निग्धः कण्डूमाञ्छीतलो गुरुः||६|| `|७|
🔊 Audio coming soon
గుర్వంతం శ్లేష్మణా| కఠిన ఇత్యాద్యనంతరప్రకృతస్య శ్వయథోర్విశేషణం| (విశేషణసామర్థ్యాచ్ఛ్వయథురేవాత్ర విశేష్యః| శ్లేష్మ కృతే అపదంశే కాఠిన్యయుక్తః స్నేహలేపప్రతీతికరః కండూసహితః శీతస్పర్శశ్చ శోఫో జాయతే)|| 6||
Adhikarana raktajApaMdashaH (7) · Śloka 7
శోణితేనాసితస్ఫోటసంభవోఽస్రశ్రుతిర్జ్వరః||7||
शोणितेनासितस्फोटसम्भवोऽस्रश्रुतिर्ज्वरः||७||
🔊 Audio coming soon
జ్వరాంతం రక్తేన| రక్తకృతే అపదంశే కృష్ణవర్ణానాం స్ఫోటానాముత్పత్తిరస్రస్రావో జ్వరశ్చ స్యాత్|| 7||
Adhikarana sannipAtajApadaMshaH (8) · Śloka 8
సర్వజే సర్వలింగత్వం శ్వయథుర్ముష్కయోరపి| తీవ్రా రుగాశు పచనం దరణం కృమిసంభవః||8||
सर्वजे सर्वलिङ्गत्वं श्वयथुर्मुष्कयोरपि| तीव्रा रुगाशु पचनं दरणं कृमिसम्भवः||८||
🔊 Audio coming soon
కృమిసంభవాంతం సన్నిపాతేన| సరక్తసన్నిపాతజే అపదంశే సర్వలింగత్వం వాతాద్యపదంశానాం ప్రత్యేకోక్తలక్షణనిచయసంభవః| తథా వృషణయోరపి శోఫః| అపిశబ్దేనాన్యత్రాపి| మేఢ్రమాత్రే శోఫోద్భవం సూచితం| రక్తాపదంశేఽపి శోఫ ఉక్తః| తీవ్రా అత్యర్థమసహనీయా రుక్పీడావిశేషః| ఆశుపచనం ద్విత్రిదినైరేవ పాకః| ఆశుశబ్దోక్త్యా పూర్వేషాం క్రమేణ పాకః సూచితః| దరణం భేదనం| కృమిసంభవః అంతః స్వయమేవ జంతూనాముద్భవః)|| 8||
Adhikarana apadaMshAnAM sAdhyAsAdhyatA (9) · Śloka 9
యాప్యో రక్తోద్భవస్తేషాం మృత్యవే సన్నిపాతజః||9||
याप्यो रक्तोद्भवस्तेषां मृत्यवे सन्निपातजः||९||
🔊 Audio coming soon
తేషాం పంచానామపదంశానాం మధ్యే రక్తాపదంశో యాప్యః| సన్నిపాతజస్తు మృత్యవే భవతి|| 9||
Adhikarana arshAMsi (10) · Śloka 10
జాయంతే కుపితైర్దోషైర్గుహ్యాసృక్పిశితాశ్రయైః| అంతర్బహిర్వా మేఢ్రస్య కండూలా మాంసకీలకాః| పిచ్ఛిలాస్రస్రవా యోనౌ తద్వచ్చ ఛత్రసన్నిభాః| తేఽర్శాంస్యుపేక్ష్యా ఘ్నంతి మేఢ్రపుంస్త్వభగార్తవం||10||
जायन्ते कुपितैर्दोषैर्गुह्यासृक्पिशिताश्रयैः| अन्तर्बहिर्वा मेढ्रस्य कण्डूला मांसकीलकाः| पिच्छिलास्रस्रवा योनौ तद्वच्च छत्रसन्निभाः| तेऽर्शांस्युपेक्ष्या घ्नन्ति मेढ्रपुंस्त्वभगार्तवम्||१०||
🔊 Audio coming soon
గుహ్యే యదసృగ్రక్తం పిశితం మాంసంచ తత్రోక్తాత్కారణాత్ కుపితైర్దోషైర్మేఢ్రస్యాంతర్వా బహిర్వా కండూలాః పిచ్ఛిలాస్రస్రవాశ్చ మాంసకీలకా జాయంతే| తే అనేనైవ ప్రకారేణ స్త్రియా అపి యోనౌ ఛత్తాకృతయో మాంసకీలకా జాయంతే నామ్నా అర్శాంసి| తే చ పురుషే జాతా ఉపేక్షితాః సంతో మేఢ్రం పుంస్త్వం చ నాశయంతి| స్త్రియాస్తద్వద్భగమార్తవం చ| లాఘవార్థమత్ర యోనిరోగ ఉక్తః| (కుపితైర్యయోక్తేన కారణజాతేన క్రుద్ధైర్గుహ్యాసృక్పిశితాశ్రయైః గుహ్యగతమసృక్పిశితంచాశ్రయో యేషాం తైః మేఢ్రస్యాంతర్భాగే బహిర్భాగే వా కండూలాః కండూయుక్తాః పిచ్ఛిలాస్రస్రవాః పైచ్ఛిల్యయుక్తం రక్తం స్రవంతః మాంసకీలకా కీలకాకారా మాంసాంకురాః జాయంతే| యోనౌ చ స్త్రీణాం గుహ్యేఽపి తద్వత్ యోనివ్యాపదుక్తకారణదుష్టైర్దోషైరంతర్బహిర్వా కండ్వాదియుక్తా మాంసకీలకా జాయంతే| తత్ర త్వయం విశేషః తే ఛత్రసన్నిభాః ఛత్రతుల్యాకారాః కృశ మూలాః స్థూలాగ్రాశ్చ భవంతి| మేఢ్రజా మాంసకీలకాః యోనిజాశ్చర్శాంసీతి కథ్యంతే| ఉపేక్షయా తు పునః మేఢ్రపుంస్త్వభగార్తవం, మేఢ్రే చేన్మేఢ్రం| పుంస్త్వం స్త్రీగమనసామర్థ్యం శుక్రం వా| తథా భగే చేత్ భగమృతుత్వయోగ్యం ఆర్తవం రక్తం చ ఘ్నంతి| పుంరోగాణాం మధ్యే స్త్రీరోగకథనం కారణాదిసామ్యేన లాఘవాత్)|| 10||
Adhikarana sarShapikAH (11) · Śloka 11
గుహ్యస్య బహిరంతర్వా పిటకాః కఫరక్తజాః| సర్షపామానసంస్థానా ఘనాః సర్షపికాః స్మృతాః||11||
गुह्यस्य बहिरन्तर्वा पिटकाः कफरक्तजाः| सर्षपामानसंस्थाना घनाः सर्षपिकाः स्मृताः||११||
🔊 Audio coming soon
కఫరక్తాభ్యాం గుహ్యస్య బహిరంతర్వా సర్వత్ర వా సర్షపతుల్యప్రమాణసంస్థానా ఘనాః సంహతాః పిటకా భవంతి తా నామ్నా సర్షపికా స్మృతాః| (గుహ్యస్య మేఢ్రస్య గుహ్యశబ్దోక్త్యా యోనేరపి బహిరంతః బహిర్భాగేఽంతర్భాగే వా కఫరక్తజాః శ్లేష్మరక్తసంసర్గనిమిత్తాః సర్షపామానసంస్థానాః మానసస్థానాభ్యాం సర్షపతుల్యాః ఘనా నిరంతరనిచితాః పిటకాః సర్షపికాసంజ్ఞో గుహ్యతోగః)|| 11||
Adhikarana avamanthaH (12) · Śloka 12
పిటకా బహవో దీర్ఘా దీర్యంతే మధ్యతశ్చ యాః| సోఽవమంథః కఫాసృగ్భ్యాం వేదనారోమహర్షవాన్||12||
पिटका बहवो दीर्घा दीर्यन्ते मध्यतश्च याः| सोऽवमन्थः कफासृग्भ्यां वेदनारोमहर्षवान्||१२||
🔊 Audio coming soon
గుహ్యే యాః పిటకా బహవో దీర్ఘా మధ్యతశ్చ దీర్యంతే స రోగో నామ్నాఽవమంథః| స చ కఫవాతాభ్యాం భవతి| వేదనారోమహర్షవాంశ్చ భవతి| (కఫాసృగ్భ్యాం కఫేనాసృజా చ సంసృష్టాభ్యాం జాతాః బహవో బహుసంఖ్యాః దీర్ఘా ఆయామయుక్తాః యా పిటకా మధ్యతో మధ్యప్రదేశే దీర్యంతే విదీర్ణా భవంతి| వేదనారోమహర్షవాన్ వేదనయా రోమహర్షేణ చ యుక్తః స రోగోఽవమంథాఖ్యః)|| 12||
Adhikarana kumbhIkA (13) · Śloka 13
కుంభీకా రక్తపిత్తోత్థా జాంబవాస్థినిభాఽశుజాః||13||
कुम्भीका रक्तपित्तोत्था जाम्बवास्थिनिभाऽशुजाः||१३||
🔊 Audio coming soon
రక్తపిత్తహేతుర్జాంబవాస్థిమసదృశా క్షిప్రజా యా పిటకా సా నామ్నా కుంభీకా| (రక్తపిత్తాభ్యాం జాతా జాంబవబీజాస్థిసదృశా ఆశుజా అతివేగేనోత్థితా పిటకా కుంభీకా తత్సంజ్ఞో గుహ్యరోగః)|| 13||
Adhikarana alajI (14) · Śloka 14
అలజీం మేహవద్విద్యాత్.............................||14||
अलजीं मेहवद्विद्यात्.............................||१४||
🔊 Audio coming soon
అలజ్యాఖ్యాం గుహ్యపిటకాం మేహవచ్ఛారావికాదిపఠితాలజీవల్లక్షణైర్విద్యాత్|| 14||
Adhikarana uttamA (15) · Śloka 15
.....................................ఉత్తమాం రక్తపిత్తజాం| పిటకాం మాషముద్గాభాం.......................................||15||
.....................................उत्तमां रक्तपित्तजाम्| पिटकां माषमुद्गाभाम्.......................................||१५||
🔊 Audio coming soon
పిత్తరక్తజాం మాషముద్గసదృశాం పిటకాం నామ్నోత్తమాం విద్యాత్| (ఉత్తపామితి పాఠః| పిత్తరక్తకారణజనితాం సంస్థానమానాభ్యాం మాషేణ ముద్గేన వా తుల్యాం పిటకాముత్తమాఖ్యం క్షుద్రరోగం విద్యాత్)|| 15||
Adhikarana puShkarikA (16) · Śloka 16
............................పిటకా పిటకాచితా| కర్ణికా పుష్కరస్యేవ జ్ఞేయా పుష్కరికేతి సా||16||
............................पिटका पिटकाचिता| कर्णिका पुष्करस्येव ज्ञेया पुष्करिकेति सा||१६||
🔊 Audio coming soon
పుష్కరస్య పద్మస్య కర్ణికేవ యా పిటకా అన్యాభిర్వహ్నీభిః పిటకాభిరాచితా సా నామ్నా పుష్కరికేతి జ్ఞేయా| (పిత్తరక్తాభ్యామేవ పద్మకర్ణికా తుల్యా తథా పిటకైరాచితా స్వయమప్యణుభిః పిటకాభిర్వ్యాప్తేత్యర్థః)|| 16||
Adhikarana saMvyUDhapiTakA (17) · Śloka 17
పాణిభ్యాం భృశసంవ్యూఢే సంవ్యూఢపిటకా భవేత్||17||
पाणिभ्यां भृशसंव्यूढे संव्यूढपिटका भवेत्||१७||
🔊 Audio coming soon
సంవ్యూఢఖ్యే రాగే మేఢ్రే భృశసంవ్యూఢే విమర్దితే పిటకా భవేత్| (హస్తాభ్యామతిశయేన సంవ్యూఢే సంవాహితే మర్దిత ఇతి యావత్ మేఢ్ర ఇత్యర్థాత్| సంవ్యూఢపిటకా తత్సంజ్ఞో గుహ్యరోగో భవేత్| అత్రాపి పిత్తరక్తాభ్యామిత్యూహ్యం)|| 17||
Adhikarana mRuditam (18) · Śloka 18
మృదితం మృదితం వస్తు సంరబ్ధం వాతకోపతః||18||
मृदितं मृदितं वस्तु संरब्धं वातकोपतः||१८||
🔊 Audio coming soon
వస్తు మేఢ్రాఖ్యం మృదితం సద్వాతకోపాత్ సంరబ్ధం భవతి స నామ్నా మృదితం| (హర్షణార్థం హస్తాభ్యాం మర్దితం యద్వస్తు మేఢ్రాఖ్యం తద్వాతకోపతః మర్దనస్యైవాతియోగాత్ కారణాంతరాద్వా కుపితాద్వాతాత్సంరబ్ధం హృష్టమేవ సదా వర్తతే చేన్మృదితం మృదితాఖ్యో గుహ్యరోగః|| 18||
Adhikarana aShThIlikA (19) · Śloka 19
విషమా కఠినా భుగ్నా వాయునాష్ఠీలికా స్మృతా||19||
विषमा कठिना भुग्ना वायुनाष्ठीलिका स्मृता||१९||
🔊 Audio coming soon
యా విషమత్వాదిగుణా పిటకా వాయునా భవతి సా నామ్నాఽష్ఠీలికా స్మృతా| (కుపితేన వాయునా విషమా క్వచిన్నిమ్నా క్వచిదున్నతా కఠినా ప్రాయేణ కాఠిన్యుక్తా భుగ్నా కుటిలాకారా స్త్రీలింగ సామర్థ్యాత్ పిట-కేత్యూహ్యం ఇయమష్ఠీలికాఖ్యో గుహ్యరోగః|| 19||
Adhikarana nivRuttam (20) · Śloka 20
విమర్దనాదిదుష్టేన వాయునా చర్మ మేఢ్రజం| నివర్త్తతే సరుగ్దాహం క్వచిత్పాకంచ గచ్ఛతి| పిండితం కుథితం చర్మ తత్ప్రలంబమధోమణేః| నివృత్తసంజ్ఞం సకఫం కండూకాఠిన్యవత్తు తత్||20||
विमर्दनादिदुष्टेन वायुना चर्म मेढ्रजम्| निवर्त्तते सरुग्दाहं क्वचित्पाकञ्च गच्छति| पिण्डितं कुथितं चर्म तत्प्रलम्बमधोमणेः| निवृत्तसंज्ञं सकफं कण्डूकाठिन्यवत्तु तत्||२०||
🔊 Audio coming soon
విమర్దనాదినా దుష్టేన వాయునా మేఢ్రజం చర్మ సరుగ్దాహం సన్నివర్తతే పరావృత్య తిష్ఠతి| క్వచిత్తు పాకమపి గచ్ఛతి| తతశ్చర్మపిండితం సంకుచితం కుథితం క్లిన్నం మణేర్మేఢ్రాగ్రభాగస్యాధః ప్రలంబం భవతి తస్య నివృత్తమితి సంజ్ఞా| తచ్చ నివృత్తం కఫసంయోగాత్ కండూకాఠిన్యవచ్చ భవతి న తు సర్వత్ర| (విమర్దనాద్ధి దుష్టేనేతి పాఠః| పిండితం గ్రథితమితి చ| విమర్దనాద్వివిధాన్మర్దనాత్ దుష్టేన వాయునా మేఢ్రజం చర్మ మేఢ్రస్య త్వక్ నివర్తతే పరావృత్య తిష్ఠతి| హి ప్రసిద్ధౌ| క్వచిత్ కేషుచిత్ పురుషేషు దోషభేదవశాత్ సరుగ్దాహం రుజయా ఊష్మాతిశయేన చ యుక్తం సత్పాకం గచ్ఛతి చ| తత్తథాభూతం చర్మపిండితం గ్రథితం పిండాకారతయా గ్రంథిభావమాపన్నం మణేర్మేఢ్రాగ్రభాగస్యాధఃప్రలంబం లంబమానం నివృత్తసంజ్ఞం నివృత్తాఖ్యో రోగః| సకఫం కఫసంబద్ధం తత్తు నివృత్తం కండ్వా కాఠిన్యేన చ యుక్తం భవతి)|| 20||
Adhikarana avapATikA (21) · Śloka 21
దారూఢం స్ఫుటితం చర్మ నిర్దిష్టమవపాటికా||21||
दारूढं स्फुटितं चर्म निर्दिष्टमवपाटिका||२१||
🔊 Audio coming soon
మేఢ్రభవం చర్మ దుష్టం కృత్వోఢం మర్దితం స్ఫుటితం సదవపాటికేతి నామ్నా నిర్దిష్టం| (దురుఢం దుష్టం కృత్వోఢం అయథావత్ గృహీతమర్దితమిత్యర్థః| అత ఏవ స్ఫుటితం భిన్నం యచ్చర్మత్వక్ తదవపాటికా తత్సంజ్ఞో గుహ్యరోగః)|| 21||
Adhikarana niruddhamaNiH (22) · Śloka 22
వాతేన దూషితం చర్మ మణౌ సక్తం రుణద్ధి చేత్| స్రోతో మూత్రం తతోఽభ్యేతి మందధారమవేదనం| మణేర్వికాసరోధశ్చ స నిరుద్ధమణిర్గదః||22||
वातेन दूषितं चर्म मणौ सक्तं रुणद्धि चेत्| स्रोतो मूत्रं ततोऽभ्येति मन्दधारमवेदनम्| मणेर्विकासरोधश्च स निरुद्धमणिर्गदः||२२||
🔊 Audio coming soon
వాతేన దూషితం చర్మ మేఢ్రమణౌ సక్తం శ్లిష్టం యది మేఢ్రస్రోతోరుణాద్ధి తతో మూత్రం మందధారమవేదనం చాభ్యేతి మణేశ్చ హర్షణే వికాసరోధో భవతి స గదో నామ్నా నిరుద్ధమణిః| (వాతేన కృతదూషణం చర్మ మణౌ లింగాగ్రే సక్తం సంశ్లిష్టం స్రోతో మూత్రమార్గం రుణద్ధి యది తతస్తస్మాద్ధేతోః మూత్రః మందధారం స్రోతోరోధాదంతరాంతరా విచ్ఛిన్నం అవేదనం వేదనారహితం| అర్శ్మర్యాదౌ హి నిరోధస్యాభ్యంతరత్వాద్వేదనాసంభవః ఇహ తు బాహ్యత్వాత్తదభావః| అభ్యేతి నిర్గచ్ఛతి| మణేః కర్ణికాయాస్త్వక్పరివర్తనాశక్యతయా వికాసయితుమశక్యత్వంచ స్యాత్| య ఏవం విధః స గదో నిరుద్ధమణిసంజ్ఞో గుహ్యరోగః)|| 22||
Adhikarana grathitam (23) · Śloka 23
లింగం శూకైరివాకీర్ణం గ్రథితాఖ్యం కఫోద్భవం||23||
लिङ्गं शूकैरिवाकीर्णं ग्रथिताख्यं कफोद्भवम्||२३||
🔊 Audio coming soon
కఫేన హేతునా లింగం మేఢ్రమంతః శూకైః కింశారుభిరివావృతం భవతి తస్య గ్రథిత ఇత్యాఖ్యా| (శూకాచితప్రతీతియుక్తం మేఢ్రం గ్రథితాఖ్యం తచ్చ కఫోద్భవం కఫేన జాయత ఇత్యర్థః| (కింశారుర్ధాన్యశూకం)|| 23||
Adhikarana sparshahAniH (24) · Śloka 24
శూకదూషితరక్తోత్థా స్పర్శహానిస్తదాహ్వయా||24||
शूकदूषितरक्तोत्था स्पर्शहानिस्तदाह्वया||२४||
🔊 Audio coming soon
శూకేన దూషితం యన్మేఢ్రే రక్తం తదుత్థా మేఢ్రే స్పర్శస్య హానిరచేతనత్వం భవతి| తత్తదాహ్వయం నామ్నా స్పర్శహానిః| (లింగవృద్ధ్యర్థం ప్రలిప్త శూకదూషితాద్రక్తాదుత్పన్నా స్పర్శహానిః స్వాపప్రయుక్తం స్పర్శాజ్ఞానం తదాహ్వయో స్పర్శహాన్యాఖ్యో రోగః|| 24||
Adhikarana shataponakam (25) · Śloka 25
ఛిద్రైరణుముఖైర్యత్తు మేహనం సర్వతశ్చితం| వాతశోణితకోపేన తే విద్యాచ్ఛతపోనకం||25||
छिद्रैरणुमुखैर्यत्तु मेहनं सर्वतश्चितम्| वातशोणितकोपेन ते विद्याच्छतपोनकम्||२५||
🔊 Audio coming soon
యత్తు మేహనం మేఢ్రం సర్వత్ర అణుముఖైః సూక్ష్మాస్యైశ్ఛిద్రైశ్చితం వాతశోణితకోపేన హేతునా భవతి తం నామ్నా శతపోనకం విద్యాత్| (యత్తు లింగం వాతరక్తయోః కోపాదణుముఖైః సూక్ష్మాస్యైర్ముఖస్యాణుత్వోక్త్యా మూలస్య స్థూలత్వమపి వ్యక్తితం| అత్ర ఏవ హి తేభ్యో మూత్రాదిపరిస్రుతిః| ఛిద్రైః సూషిరైః సర్వతశ్చితం వ్యాప్తం తం శతపోనకాఖ్యం విద్యాత్| భగందరోక్తశతపోనకవత్ బహుచ్ఛిద్రత్వాత్)|| 25||
Adhikarana tvakpAkaH (26) · Śloka 26
పిత్తాసృగ్భ్యాం త్వచః పాకస్త్వక్పాకో జ్వరదాహవాన్||26||
पित्तासृग्भ्यां त्वचः पाकस्त्वक्पाको ज्वरदाहवान्||२६||
🔊 Audio coming soon
పిత్తాసృగ్భ్యాం హేతుభ్యాం జ్వరదాహవాన్ యస్త్వచః పాకః స నామ్నా త్వక్పాకః| (పిత్తేనాసృజా చ హేతునా జ్వరదాహవాన్ జ్వరేణ దాహేన చ యుక్తో మేఢ్రా త్వచః పాకో త్వక్పాకాఖ్యో గుహ్యరోగః)|| 26||
Adhikarana mAMsapAkaH (27) · Śloka 27
మాంసపాకః సర్వజః సర్వవేదనో మాంసశాతనః||27||
मांसपाकः सर्वजः सर्ववेदनो मांसशातनः||२७||
🔊 Audio coming soon
సర్వజః సన్నిపాతజో మాంసపాకః సర్వాభిర్వేదనాభిర్యుక్తో మాంసశాతనో భవతి| (సర్వజః సన్నిపాతజః సర్వవేదనః ఛేదభేదతోదస్ఫురణవ్యాసవ్యధస్రంసస్వాపాద్యఖిలవేదనాన్వితః మాంసశాతనః మాంసం పక్త్వా మేఢ్రాదణుశః పాతయన్ మాంసపాకః మాంసపాకాఖ్యో రోగః)||27||
Adhikarana asRugarbudam (28) · Śloka 28
సరాగైరసితైః స్ఫోటైర్వేదనాభిశ్చ పీడితం| మేహనం వేదనా చోగ్రా తం విద్యాదసృగర్బుదం||28||
सरागैरसितैः स्फोटैर्वेदनाभिश्च पीडितम्| मेहनं वेदना चोग्रा तं विद्यादसृगर्बुदम्||२८||
🔊 Audio coming soon
సరాగత్వాదియుక్తైః స్ఫోటైస్తద్విధాభిశ్చ సూక్ష్మాభిః పిటకాభిర్యత్ర మేహనం పీడితం భవత్యుగ్రా చ వేదనా తస్య రోగస్యాసృగర్బుదమితి నామ విద్యాత్| (మేఢ్రం సరాగైరీషద్రక్తవర్ణైరసితైః కృష్ణవర్ణైర్వా స్ఫోటైరథాత్తాదృశీభిరేవ పిటకాభిశ్చ పీడితం వ్యాప్తం తథా ఉగ్రా అత్యర్థమసహనీయా వేదనా చ స్యాద్య ఏవంవిధో రోగస్తమసృగర్బుదం విద్యాత్)||28||
Adhikarana mAMsArbudaM vidradhishca (29) · Śloka 29
మాంసార్బుదం ప్రాగుదితం విద్రధిశ్చ త్రిదోషజః||29||
मांसार्बुदं प्रागुदितं विद्रधिश्च त्रिदोषजः||२९||
🔊 Audio coming soon
గుహ్యే తు యన్మాంసార్బుదం తత్ లక్షణైః ప్రాక్ గ్రంథ్యాద్యధ్యాయ ఉదితం| గుహ్యే చ త్రిభిర్దోషైర్విద్రధిర్భవతి| (అర్బుదానాం మధ్యే మాంసార్బుదం విద్రధీనాం మధ్యే సన్నిపాతజో విద్రధిశ్చాత్రాపి భవతః| తౌ చ స్వస్వ నిదానేన బోద్ధవ్యావిత్యర్థః)|| 29||
Adhikarana tilakAlakAH (30) · Śloka 30
కృష్ణాని భూత్వా మాంసాని విశీర్యంతే సమంతతః| పక్వాని సన్నిపాతేన తాన్ విద్యాత్తిలకాలకాన్||30||
कृष्णानि भूत्वा मांसानि विशीर्यन्ते समन्ततः| पक्वानि सन्निपातेन तान् विद्यात्तिलकालकान्||३०||
🔊 Audio coming soon
సన్నిపాతేన హేతునా గుహ్యే పక్వాని మాంసాని కృష్ణాని భుత్వా సమంతాద్విశీర్యంతే తాంస్తిలకాలకాన్ విద్యాత్| (సన్నిపాతకోపేన పక్వాని మేఢ్రమాంసాని కృష్ణాని కృష్ణవర్ణాని భూత్వా సమంతతః ఆబస్తిపర్యంతం విశీర్యంతే శకలీభూయ నిపతంతి బహువచనం శకలాపేక్షయా| య ఏవంవిధాస్తాన్ తిలకాలకసంజ్ఞాన్ జానీయాత్)| ఇత్యపదంశార్శఃసర్షపికాఽవమంథకుంభీకాలజ్యుత్తమాపుష్కరికాసంవ్యూఢామృదితాఽష్ఠీలికా- నివృత్తాఽవపాటికానిరుద్ధమణిగ్రథితస్పర్శహానిశతపోనకత్వక్పాకమాంసపాకాఽసృగర్బుద- మాంసార్బుదవిద్రధితిలకాలకాఖ్యాస్రయోవింశతిః పుంగుహ్యరోగాః ఉక్తాః|| 30||
Adhikarana sAdhyAsAdhyatA (31) · Śloka 31
మాంసోత్థమర్బుదం పాకం విద్రధిం తిలకాలకాన్| చతురో వర్జయేదేషాం శేషాన్ శీఘ్రముపాచరేత్||31||
मांसोत्थमर्बुदं पाकं विद्रधिं तिलकालकान्| चतुरो वर्जयेदेषां शेषान् शीघ्रमुपाचरेत्||३१||
🔊 Audio coming soon
ఏషాం చ మధ్యాన్మాంసోత్థమర్బుదం మాంసోత్థమేవ చ పాకం విద్రధిం తిలకాలకాంశ్చేతి చతురో వర్జయేత్ న చికిత్సేత్| శేషాంస్తు శీఘ్రమేవోపచరేత్| (అపదంశానాం సాధ్యాసాధ్యవిభాగస్యోక్తత్వాదేషామనంతరోక్తానామర్శఃప్రభృతీనాం మధ్యే మాంసోత్థమర్బుదం మాంసార్బుదం పాకం మాంసపాకం విద్రధిం తిలకాలకానితి చతురః వర్జయేత్| ఉద్దేశత ఏవైషాం చతుష్ట్వే సిద్ధేఽపి చతురైతి చతుర ఇతి పునరుక్తిః సుఖనిశ్చయార్థా బహువచనోక్తానాం తిలకాలకానాం బహుత్వశంకానిరాసార్థం చ| శేషానర్శః సర్షపికాదీన్ శీఘ్రమాశ్వేవోపాచరేత్ తేషామపి కాలాతిపాతే మహాన ప్రత్యవాయః స్యాదితి భావః)|| 31||
Adhikarana strIguhyarogANAM hetuH (yonivyApadaH) (32) · Śloka 32
వింశతిర్వ్యాపదో యోనేర్జాయంతే దుష్టభోజనాత్| విషమస్థాంగశయనభృశమైథునసేవనైః| దుష్టార్తవాదపద్రవ్యైర్బీజదోషేణ దైవతః||32||
विंशतिर्व्यापदो योनेर्जायन्ते दुष्टभोजनात्| विषमस्थाङ्गशयनभृशमैथुनसेवनैः| दुष्टार्तवादपद्रव्यैर्बीजदोषेण दैवतः||३२||
🔊 Audio coming soon
ఏవం పుంగుహ్యరోగానుక్త్వా స్త్రీగుహ్యరోగానాహ-యోనేః స్త్రీగుహ్యస్య దుష్టభోజనాదిహేతోర్వింశతిర్వ్యాపదో జాయంతే| విషమస్థైరంగైః శయనం తథోక్తం| దుష్టార్తవేన స్రవతా| అపద్రవ్యాణి లోహాదిమయాని దాక్షిణాత్యాసు ప్రసిద్ధాని| బీజదోషః స్త్రియో జన్మకాలే యోన్యారంభకస్య బీజస్యోపహతత్వం| దైవమన్యజన్మకృతం కర్మ| ఇతి యోనివ్యాపదా మవిశేషేణ హేతురుక్తః| (దుష్టభోజనాత్ పర్యుషితాద్యన్యభోజనాత్| ఉక్తం చ- భవేత్ పర్యుషితం పూతిక్లిన్నముష్ణీకృతం పునః| దుష్టం కృమ్యాదిజుష్టం చ శోషితం చాన్నమాతపే|| ఇతి| విషమస్థాంగశయనభృశమైథునసేవనైః అయథావద్విన్యస్తైరంగైః శయనస్య భృశమైథునస్య చ శీలనైః| దుష్టార్తవాద్వాతాదిదూషితాదృతుజరక్తాత్| ఉపద్రవ్యైరితి పాఠః| ఉపద్రవ్యైర్లోహాదికృతైరుపలింగైః| ఉపలింగసురతం దేశాంతరేషు ప్రసిద్ధం| ఉక్తంచ రతిరహస్యే- విమృద్యమానాః కృతకధ్వజేన ద్రవంతి హృష్యంతి దృఢప్రహారైః| స్త్రీరాజ్యజాః కోసలజాశ్చ నార్యః ప్రచండకండూతిభగా భవంతి|| ఇతి|| బీజదోషేణ యోన్యారంభకస్యాకాశాదికస్య బీజస్యోపహతత్వేన దైవతో జన్మాంతరకృతపాపఫలపరిణామాచ్చ హేతోః యోనేర్వింశతిర్వ్యాపదో భవంతి| ఇయతా గ్రంథజాలేన యోనివ్యాపదాం సామాన్యకారణముక్తం)||32||
Adhikarana vAtikI yonivyApad (33) · Śloka 33
యోనౌ క్రుద్ధోఽనిలః కుర్యాద్రుక్తోదాయామసుప్తతాః| పిపీలికాసృప్తిమివ స్తంభం కర్కశతాం స్వనం| ఫేనిలారుణకృష్ణాల్పతనురూక్షార్త్తవస్రుతిం| భ్రంశం వంక్షణపార్శ్వాదౌ వ్యథాం గుల్మం క్రమేణ చ| తాంస్తాంశ్చ స్వాన్ గదాన్ వ్యాపద్వాతికీ నామ సా స్మృతా||33||
योनौ क्रुद्धोऽनिलः कुर्याद्रुक्तोदायामसुप्तताः| पिपीलिकासृप्तिमिव स्तम्भं कर्कशतां स्वनम्| फेनिलारुणकृष्णाल्पतनुरूक्षार्त्तवस्रुतिम्| भ्रंशं वङ्क्षणपार्श्वादौ व्यथां गुल्मं क्रमेण च| तांस्तांश्च स्वान् गदान् व्यापद्वातिकी नाम सा स्मृता||३३||
🔊 Audio coming soon
యోనావిత్యాదినా లింగాన్యుచ్యంతే| యోనౌ క్రుద్ధో వాయుః రుగాదీన్ కుర్యాత్| ఫేనిలేత్యాద్యార్త్తవవిశేషణం తస్య స్రుత్యా సంబంధః| భ్రంశో యోనిభ్రంశః| వంక్షణాదౌ వ్యథాం క్రమేణ గుల్మమపి కుర్యాత్| తాంస్తాంశ్చ స్వాన్ వాతజాన్ స్తంభాదీన్ గదాన్| ఇయం వాతికీ నామ యోనివ్యాపత్ స్మృతా| (దుష్టభోజనాదినా కుపితో వాయుర్యోనౌ రుగాదీన్ కుర్యాత్| పిపీ-లికాసృప్తిమివ తాసాం సంచరణప్రతీతిమిత్యర్థః| కర్కశతా కాఠిన్యం| ఫేనిలం ఫేనయుక్తమరుణవర్ణం కృష్ణం కృష్ణవర్ణం వా అల్పమబహు తను స్వచ్ఛం రూక్షమస్నిగ్ధం ఏవంభూతస్యార్త్తవస్య స్రుతిః స్రవణం| స్రంసమితి పాఠః| స్రంసో వేదనావిశేషః (కలత్తునోక్క)| వంక్షణపార్శ్వాదౌ వ్యథాం వంక్షణ్యోః పాRశ్వయోశ్చ కటీపృష్ఠపరిగ్రహః| క్రమేణ ఉపేక్షయా కాలాతిపాతాత్ గుల్మం గుల్మాఖ్యం రోగం తాంస్తానాయామాక్షేపకస్తంభాదీన్ స్వాన్ వాతవ్యాధిసంబంధినో గదాంశ్చ కరోతి| యైవంవిధా సా వాతికీ నామ యోనివ్యాపత్ స్మృతా)|| 33||
Adhikarana aticaraNA (34) · Śloka 34
సైవాతిచరణా శోఫసంయుక్తాతివ్యవాయతః||34||
सैवातिचरणा शोफसंयुक्तातिव्यवायतः||३४||
🔊 Audio coming soon
సైవ వాతికీ అతివ్యవాయాచ్ఛోఫసంయుక్తా సత్యతిచరణేత్యుచ్యతే| (సా వాతిక్యేవ అతివ్యవాయతః భృషమైథునాద్ధేతోః శోఫ సంయుక్తా యోనిప్రదేశే శ్వయథుమతీ సంజాతా చేదతిచరణా అతిచరణేతి సంజ్ఞాంతరం లభతే)|| 34||
Adhikarana prAkcaraNA (35) · Śloka 35
మైథునాదతిబాలాయాః పృష్ఠజంఘోరువంక్షణం| రుజన్ సందూషయేద్యోనిం వాయుః ప్రాక్చరణేతి సా||35||
मैथुनादतिबालायाः पृष्ठजङ्घोरुवङ्क्षणम्| रुजन् सन्दूषयेद्योनिं वायुः प्राक्चरणेति सा||३५||
🔊 Audio coming soon
అతిబాలాయా స్త్రియా మైథునాద్వాయుః పృష్ఠాదికం రుజన్ యోనిం సందూషయేత్| సా వ్యాపన్నామ్నా ప్రాక్చరణా| (బాలాయా అసంపూర్ణషోడశవయస్కాయా అతిమైథునాదనల్పవ్యవాయాత్ పృష్ఠజంఘోరువంక్షణం పృష్ఠం జంఘే ఊరు వంక్షణౌ చ రుజన్ యోనిం సందూషయేత్| రుక్తోదాదియుక్తాం కరోతి సా ప్రాక్చరణేతి యోనివ్యాపత్)||35||
Adhikarana udAvRuttA (36) · Śloka 36
వేగోదార్వత్తనాద్యోనిం ప్రపీడయతి మారుతః| సా ఫేనిలం రజఃకృచ్ఛ్రాదుదావృత్తం విముంచతి| ఇయం వ్యాపదుదావృత్తా..........................||36||
वेगोदार्वत्तनाद्योनिं प्रपीडयति मारुतः| सा फेनिलं रजःकृच्छ्रादुदावृत्तं विमुञ्चति| इयं व्यापदुदावृत्ता..........................||३६||
🔊 Audio coming soon
వేగోదావర్త్తనాదధోవాతాదివేగధారణనిమిత్తాదూర్ధ్వముద్గమాద్వాయుర్యోనిం ప్రపీడయతి సా పీడతా సత్యుదావృత్తం బద్ధం ఫేనిలం ఫేనయుక్తం రజో రక్తం కృచ్ఛ్రాద్విముంచతి| ఇయం వ్యాపన్నమ్నాఽప్యుదావృత్తా| (ప్రపీడయత్యతివ్యథాం కరోతి| సా అనిలపీడితా యోనిః ఋతుకాలే ప్రాప్తే రజో రక్తం ఫేనిలం ఫేనయుక్తం కృచ్ఛ్రాదల్పాల్పముదావృత్తం మధ్యే మధ్యే ఊర్ధ్వమావర్తమానం విసృజతి)|| 36||
Adhikarana jAtaghnI (37) · Śloka 37
.............................జాతఘ్నీ తు యదానిలః| జాతం జాతం సుతం హంతి రౌక్ష్యాద్దుష్టార్త్తవోద్భవం||37||
.............................जातघ्नी तु यदानिलः| जातं जातं सुतं हन्ति रौक्ष्याद्दुष्टार्त्तवोद्भवम्||३७||
🔊 Audio coming soon
యదా తు దుష్టార్త్తవోద్భవం సుతం జాతం తత్కాల ఏవ వాయూ రౌక్ష్యాద్ధంతి తదా జాతఘ్నీ నామ వ్యాపద్భవతి| (యదా యస్మిన్ కాలే వాయూ రౌక్ష్యాత్ స్నేహక్షయోద్భూతరూక్షగుణాధిక్యాత్ క్రుద్ధో దుష్టావర్త్తవోద్భవం దుష్టశోణితసంభూతం జాతం జాతం సంజాతాన్ సర్వానిత్యర్థః| జాతశబ్దశక్త్యా జన్మానంతరత ఏవేతి చ ద్యోత్యతే| హంతి మారయతి తదా తు జాతఘ్నీ| జాతఘ్నీ నామ యోనివ్యాపత్| దుష్టశోణితస్యాపి గర్భాధానసామర్థ్యమస్తీత్యుక్తం శారీరే)|| 37||
Adhikarana antarmukhI (38) · Śloka 38
అత్యాశితాయా విషమం స్థితాయాః సురతే మరుత్| అన్నేనోత్పీడితో యోనేః స్థితః స్రోతసి వక్రయేత్| సస్థిమాంసం ముఖం తీవ్రరుజమంతర్ముఖీతి సా||38||
अत्याशिताया विषमं स्थितायाः सुरते मरुत्| अन्नेनोत्पीडितो योनेः स्थितः स्रोतसि वक्रयेत्| सस्थिमांसं मुखं तीव्ररुजमन्तर्मुखीति सा||३८||
🔊 Audio coming soon
యా తు స్త్రీ అత్యాశితా సతీ సురతే పుంయోగే విషమం కృత్వా తిష్ఠతి తదా తస్యా మరుద్వాయురన్నేనోత్పీడితో యోనేః స్రోతసి స్థితః సన్ తస్యా ముఖం తీవ్రరుజం సాస్థిమాంసం వక్రయేత్ సా వ్యాపన్నామ్నాఽంతర్ముఖీ| (అత్యాశితాయా అతిభుక్తాయాః సురతే కరణవైచిత్ర్యాదంగం విషమం కృత్వా స్థితాయా నార్యాః వాయూరన్నేన నిరవకాశం నిష్పీడితో విషమస్థిత్యా సావకాశే యోనిస్రోతస్యేవ స్థితస్తస్యా ముఖమస్థ్నా మాంసేన చ సహ తీవ్రరుజమత్యర్థం వేదనం వక్రేయేత్| సా అంతర్ముఖీతి నామ యోనివ్యాపత్)|| 38||
Adhikarana sUcImukhI (39) · Śloka 39
వాతలాహారసేవిన్యా జనన్యాం కుపితోఽనిలః| స్త్రియా యోనిమణుద్వారాం కుర్యాత్ సూచీముఖీతి సా||39||
वातलाहारसेविन्या जनन्यां कुपितोऽनिलः| स्त्रिया योनिमणुद्वारां कुर्यात् सूचीमुखीति सा||३९||
🔊 Audio coming soon
జనన్యాం మాతరి వాతలాహారసేవిన్యామనిలః కుపితో యోషాయా యోనిం సంవృతముఖీం కుర్యాత్ సా వ్యాపన్నామ్నా సూచీముఖీ|| 39||
Adhikarana yonishoShaH (40) · Śloka 40
వేగరోధాదృతౌ వాయుర్దుష్టో విణ్మూత్రసంగ్రహం| కరోతి యోనిశోషంచ శుష్కాఖ్యా సాతివేదనా||40||
वेगरोधादृतौ वायुर्दुष्टो विण्मूत्रसंग्रहम्| करोति योनिशोषञ्च शुष्काख्या सातिवेदना||४०||
🔊 Audio coming soon
ఋతుకాలే వేగరోధాద్దృష్టో వాయుర్విణ్మూత్రసంగ్రహం యోనిశోషం చ కరోతి| సా వ్యాపచ్ఛుష్కాఖ్యా| సా చాతివేదనా భవతి| (ఋతుకాలే వేగరోధాత్ అధోవాతాదివేగధారణాత్ దుష్టః క్రుద్ధో వాయుర్విణ్మూత్రసంగ్రహం మలమూత్రయోర్నిరోధం యోనిశోషం యోనిద్వారే ద్రవాభావం చ కరోతి| అతివేదనా అధికవేదనాయుక్తా యా ఏవంవిధా సా శుష్కాఖ్యా శుష్కా సంజ్ఞా యోనివ్యాపత్)|| 40||
Adhikarana vAminI (41) · Śloka 41
షడహాత్ సప్తరాత్రాద్వా శుక్రం గర్భాశయాన్మరుత్| వమేత్సరుఙ్నీరుజో వా యస్యాం సా వామినీ మతా||41||
षडहात् सप्तरात्राद्वा शुक्रं गर्भाशयान्मरुत्| वमेत्सरुङ्नीरुजो वा यस्यां सा वामिनी मता||४१||
🔊 Audio coming soon
యస్యాం వ్యాపది నిషిక్తం శుక్రం గర్భాశయాన్మరుత్ సరుజో వా నీరుజో వా షడహాత్ సప్తరాత్రాద్వా బహిః క్షిపేత్ సా వ్యాపద్వామినీ మతా| (యస్యాం వ్యాపది వాయుః షడహాత్ షణ్ణామహ్నాం సమాహారాత్ హేత్వర్థం పంచామ్యాః కరణార్థే పరిణామాత్ షడ్భిరహోభిరిత్యర్థః| సప్తాహాత్ సప్తభిరహోభిర్వా| అత్ర సప్తాహశబ్దస్య మర్యాదాత్వేనాభివిధిత్వేన చేష్టత్వాదత్ర షదహాత్ సప్తరాత్రాద్వేతి పక్షద్వయం పరిగృహీతం| సరుక్ రుజా సహితః నీరుజో రుజా రహితః వాశబ్దో వికల్పే క్వచిత్ సరుజః క్వచిన్నీరుజశ్చేత్యర్థః| శుక్రం పుంసా నిషిక్తం గర్భాశయాత్ గర్భకోష్ఠం ప్రవిష్టమపీతి భావః| వమేత బహిర్నిరస్యేత్| నుదేదితి వక్తవ్యే వమేదిత్యుక్తిర్వామినీశబ్దస్య నిరుక్తిద్యోతనాయ| ఏవంవిధా సా వ్యాపద్వామినీసంజ్ఞా)|| 41||
Adhikarana ShaNDA (42) · Śloka 42
యోనౌ వాతోపతప్తాయాం స్త్రీగర్భే బీజదోషతః| నృద్వేషిణ్యస్తనీ చ స్యాత్ షండసంజ్ఞానుపక్రమా||42||
योनौ वातोपतप्तायां स्त्रीगर्भे बीजदोषतः| नृद्वेषिण्यस्तनी च स्यात् षण्डसंज्ञानुपक्रमा||४२||
🔊 Audio coming soon
స్త్ర్యాఖ్యగర్భే బీజదోషాద్వాతోపతప్తాయాం యోనౌ పురుషద్వేషిణీ స్తనరహితా చ స్త్రీ స్యాత్ సా వ్యాపత్ షండసంజ్ఞానుపక్రమా త్యాజ్యా| (యోనౌ కుతశ్చిత్ కారణాత్ క్రుద్ధేన వాయునా పీడితాయాం సత్యాం మాతురిత్యర్థాత్| గర్భే గర్భాధానసమయే బీజదోషతః ఆర్త్తవదుష్ట్యా స్త్రీ జాయమానా పుత్రీ నృద్వేషిణీ పుంసంభోగవిరక్తా అస్తనీ యౌవనేఽత్యల్పస్తనీ చ స్యాత్ సా వ్యాపత్షండాఖ్యా అనుపక్రమా అసాధ్యత్వాచ్చికిత్సారహితా చ )|| 42||
Adhikarana mahAyoniH (43) · Śloka 43
దుష్టో విష్టభ్య యోన్యాస్యం గర్భకోష్ఠం చ మారుతః| కురుతే వివృతాం స్రస్తాం వాతికీమివ దుఃఖితాం| ఉత్సన్నమాంసాం తామాహుర్మహాయోనిం మహారుజం||43||
दुष्टो विष्टभ्य योन्यास्यं गर्भकोष्ठं च मारुतः| कुरुते विवृतां स्रस्तां वातिकीमिव दुःखिताम्| उत्सन्नमांसां तामाहुर्महायोनिं महारुजम्||४३||
🔊 Audio coming soon
దుష్టో వాయుర్యోన్యాస్యం గర్భకోష్ఠంచా విష్టభ్య యోనిం వివృతాం స్థానాచ్చ స్రస్తాం వాతిక్యాఖ్యవ్యాపదమివ చ దుఃఖితాం వ్యథితాముత్సన్నమాంసాం మహారుజంచ కురుతే తాం నామ్నా మహాయోనిమాహుః| (యథాస్వైః గుహ్యరోగకారణాభూతైర్దూషణైర్దుష్టో వాయుర్యోనిముఖం గర్భాశయంచ విష్టభ్య స్తంభయిత్వా వివృతాం న కదాచిదపి సంవరణయుక్తాం స్రస్తాం స్థానాచ్చలితాం బహిర్నిస్సృతామిత్యర్థః| వాతికీమివ వాతిక్యాఖ్యాం వ్యాపదమివ దుఃఖితాం రుక్తోదాయామాదివివిధోపద్రవయుక్తామిత్యర్థః| ఉత్సన్నమాంసాం ఉద్వాంతముఖత్వాదుత్సన్నమాంసాం మహారుజాం అత్యర్థవేదనాయుక్తాం కురుతే యోనిరితి మహాయోనిశబ్దసాన్నిధ్యాహార్యం తాం వ్యాపదం మహయోనిం మహాయోన్యాఖ్యామాహుః)|| 43||
Adhikarana paittikI yonivyApat (44) · Śloka 44
యథాస్వైర్దూషణైర్దుష్టం పిత్తం యోనిసమాశ్రితం| కరోతి దాహపాకోషా పూతిగంధజ్వరాన్వితాం| భృశోష్ణభూరికుణపనీలపీతాసితార్త్తవాం| సా వ్యాపత్ పైత్తికీ...............................||44||
यथास्वैर्दूषणैर्दुष्टं पित्तं योनिसमाश्रितम्| करोति दाहपाकोषा पूतिगन्धज्वरान्विताम्| भृशोष्णभूरिकुणपनीलपीतासितार्त्तवाम्| सा व्यापत् पैत्तिकी...............................||४४||
🔊 Audio coming soon
యథాస్వైర్దూషణైర్నిదానకథితైర్దుష్టం పిత్తం యోనిమాశ్రిత్య తామేవ దాహాద్యన్వితాం భృశోష్ణాదిగుణాం చ కరోతి సా వ్యాపన్నామ్నా పైత్తికీ| (యథాస్వైః సర్వరోగనిదానోక్తైః కట్వమ్లాదిభిర్దుష్టం ప్రాప్తదూషణం యోనిం ప్రాప్తం పిత్తం తాం యోనిం దాహాద్యన్వితాం భృశోష్ణాదిగుణయుక్తార్త్తవాం చ కరోతి| దాహః సర్వాంగీణః దాహః| ఊషా ప్రాదేశికా దాహః| పూతిగంధో దుర్గంధః| కుణపాRత్తవం రక్తదోషజం ప్రాక్ పుత్రకామీయాధ్యాయ ఉక్తం| ఏవంవిధా వ్యాపత్సా పైత్తికీ నామ భవతి)|| 44||
Adhikarana raktayoniH (45) · Śloka 45
...........................రక్తయోన్యాఖ్యాసృగతిస్రుతేః||45||
...........................रक्तयोन्याख्यासृगतिस्रुतेः||४५||
🔊 Audio coming soon
ఏషైవాతిరక్తస్రుతేః రక్తయోన్యాఖ్యా భవతి| (సా పైత్తికీ వ్యాపదేవాత్యసృక్స్రావాద్ధేతోః రక్తయోనిసంజ్ఞా స్యాత్)|| 45||
Adhikarana shlaiShmikI yonivyApat (46) · Śloka 46
కఫోఽభిష్యందిభిః క్రుద్ధః కుర్యాద్యోనిమవేదనాం| శీతలాం కండులాం పాండుం పిచ్ఛిలాం తద్విధస్రుతిం| సా వ్యాపచ్ఛ్లైష్మికీ..............................||46||
कफोऽभिष्यन्दिभिः क्रुद्धः कुर्याद्योनिमवेदनाम्| शीतलां कण्डुलां पाण्डुं पिच्छिलां तद्विधस्रुतिम्| सा व्यापच्छ्लैष्मिकी..............................||४६||
🔊 Audio coming soon
అభిష్యందిభిః స్రోతోమాలిన్యకరైరాహారైః కఫః క్రుద్ధో వేదనారహితాం శీతలాదిగుణాం చ యోనిం కుర్యాత్| తద్విధస్రుతిం శీతలాది గుణస్రుతిం సా వ్యాపన్నామ్నా శ్లైష్మికీ| (యోనిం అవేదనామీషద్వేదనాయుక్తాం శీతలాం శీతస్పర్శాం కండూలాం కండుయుక్తాం పాండు పిచ్ఛిలాం పాండురవర్ణాం పైచ్ఛిల్యయుక్తాం చ తద్విధస్రుతిం పాండుపిచ్ఛిలాంబు స్రవణయుక్తాం చ కరోతి)|| 46||
Adhikarana lohitakShayAkhyA (47) · Śloka 47
..................వాతపిత్తాభ్యాం క్షీయతే రజః| సదాహకాRశ్యవైవర్ణ్య యస్యాం సా లోహితక్షయా||47||
..................वातपित्ताभ्यां क्षीयते रजः| सदाहकाऱ्श्यवैवर्ण्य यस्यां सा लोहितक्षया||४७||
🔊 Audio coming soon
యస్యాం వ్యాపది వాతపిత్తాభ్యాం రజః క్షీయతే దాహాదికృచ్చ భవతి సా వ్యాపన్నామ్నా లోహితక్షయా| (యస్యాం యోనివ్యాపద్యనిలపిత్తాభ్యాం కారణాభ్యాం రజో రక్తం దాహాద్యన్వితం క్షీయతే క్షయం యాతి సా లోహితక్ష్యాఖ్యా వ్యాపత్)|| 47||
Adhikarana pariplutA (48) · Śloka 48
పిత్తలాయా నృసంవాసే క్షవథూద్గారధారణాత్| పిత్తయుక్తేన మరుతా యోనిర్భవతి దూషితా| శూనా స్పర్శాసహా సార్త్తిర్నీలపీతాస్రవాహినీ| బస్తికుక్షిగురుత్వాతిసారారోచకకారిణీ| శ్రోణివంక్షణరుక్తోదజ్వరకృత్సా పరిప్లుతా||48||
पित्तलाया नृसंवासे क्षवथूद्गारधारणात्| पित्तयुक्तेन मरुता योनिर्भवति दूषिता| शूना स्पर्शासहा सार्त्तिर्नीलपीतास्रवाहिनी| बस्तिकुक्षिगुरुत्वातिसारारोचककारिणी| श्रोणिवङ्क्षणरुक्तोदज्वरकृत्सा परिप्लुता||४८||
🔊 Audio coming soon
పిత్తలాయాః పిత్తప్రకృతేః స్త్రియా నృసంవాసే క్షవథోరుద్గారస్య చ ధారణాత్ పిత్తయుక్తేన వాయునా దూషితా యోనిః శూనాదిగుణా భవతి సా వ్యాపన్నామ్నా పరిప్లుతా| (పిత్తలాయాః ప్రభూతపిత్తాయాః పిత్తప్రకృతేరిత్యర్థః| నృసంవాసే పుంసంగతౌ క్షవథూద్గారయోర్ధారణాత్ పిత్తయుక్తేన మరుతా దూషితా యోనిః శూనా శోఫయుక్తా స్పర్శాసహా స్పర్శం కించిదప్యసహమానా సార్త్తిః రుజా యుక్తా నీలపీతాస్రవాహినీ నీలవర్ణం పీతవర్ణం వా అస్రం రక్తం వహమానా తథా బస్తైః కుక్షేశ్చ గురుత్వమతిసారమరోచకం చ కుర్వాణా శ్రోణ్యాం వంక్షణ్యోః రుక్తోదౌ చ జ్వరం చ కుర్వతీ భవతి సా వ్యాపత్ పరిప్లుతాఖ్యా)|| 48||
Adhikarana upaplutA (49) · Śloka 49
వాతశ్లేష్మామయవ్యాప్తా శ్వేతపిచ్ఛిలవాహినీ| ఉపప్లుతా స్మృతా యోనిః.......................||49||
वातश्लेष्मामयव्याप्ता श्वेतपिच्छिलवाहिनी| उपप्लुता स्मृता योनिः.......................||४९||
🔊 Audio coming soon
వాతశ్లేష్మలైరామయైర్వ్యాప్తా యోనిః శ్వేతం పిచ్ఛిలం చ వహతి సా నామ్నోఽపప్లుతా స్మృతా| (వాతనిమిత్తైః శ్లేష్మనిమిత్తైశ్చామయైర్వ్యాప్తా పరివృతా శ్వేతపిచ్ఛిలవాహినీ శ్వేతవర్ణం పైచ్ఛిల్యయుక్తం చాస్రం వహమానా యోనిః యోనివ్యాపత్ ఉపప్లుతాఖ్యా స్మృతా)|| 49||
Adhikarana viplutA (50) · Śloka 50
............................విప్లుతాఖ్యా త్వధావనాత్| సంజాతజంతుః కండూలా కండ్వా చాతిరతిప్రియా||50||
............................विप्लुताख्या त्वधावनात्| सञ्जातजन्तुः कण्डूला कण्ड्वा चातिरतिप्रिया||५०||
🔊 Audio coming soon
యా తు యోనిరధావనాదప్రక్షాలనాద్ధేతోః సంజాతజంతుః కండూలా చ భవతి కండ్వా చాతిరతిప్రియా అతివ్యవాయప్రియా చ భవతి సా నామ్నా విప్లుతా| (విప్లుతాఖ్యా తు యోనిః తుశబ్దః పరిప్లుతాతో విశేషద్యోతకః| అధావనాదంతర్మలాపరిశోధనాత్ సంజాతజంతుః యోన్యంతర్గతరక్తజక్రిమియుతత్వాదాగంతు క్రిమిసంభవే త్వతిరతి ప్రియేత్యస్యానుపపత్తేశ్చాంతఃప్రవృద్ధనైసర్గికక్రిమిరిత్యర్థః| రతిరహస్యే చైతత్స్పష్టముక్తం- రక్తజాః క్రిమయః సూక్ష్మా మృదుమధ్యోగ్రశక్తయః| స్మరసద్మని కండూతిం జనయంతి యథాబలం|| ధ్వజదండాభిఘాతేన కండూత్యపనయాదతః| రక్షణాచ్చ సుఖం........................|| ఇతి| కండూలా అమర్షణీకండూయుక్తా| కండ్వా కండూతిహేతోః| చశబ్దః సంజాతజంతుత్వాత్ కండూః కండుత్యా రత్యభినివేశశ్చేతిహేతుపారంపర్యద్యోతనార్థః| అతిరతిప్రియా అతీవ సురతేచ్ఛుః)|| 50||
Adhikarana karNinI (51) · Śloka 51
అకాలవాహనాద్వాయుః శ్లేష్మరక్తవిమూర్చ్ఛితః| కర్ణికాం జనయేద్యోనౌ రజోమార్గనిరోధినీం| సా కర్ణినీ...............................||51||
अकालवाहनाद्वायुः श्लेष्मरक्तविमूर्च्छितः| कर्णिकां जनयेद्योनौ रजोमार्गनिरोधिनीम्| सा कर्णिनी...............................||५१||
🔊 Audio coming soon
అకాలవాహనాదప్రాప్తాంబ్వీరణాద్వాయుః శ్లేష్మరక్తాభ్యాం మిశ్రితో యోనౌ రజోమార్గనిరోధినీం కర్ణికాం జనయేత్| సా వ్యాపన్నామ్నా కర్ణినీ| (వాయురకాలవాహనాద్వేగోదీరణాత్| కాశ్చిద్రతాంతే కామాంబు ఛలాద్వంచయితుం ప్రియాన్| మూత్రం సృజంత్యకాలే యా మదనాంబవేవ తత్ ద్వయం| అకాలవాహనస్యార్థ ఇతి వ్యాచష్టసారకృత్| ద్వేధాఽప్యనిచ్ఛాసురతే ద్రుతిభావః ప్రతీయతే| శ్లేష్మరక్తవిమూర్చ్ఛితః శ్లేష్మ రక్తాభ్యాం విమూర్చ్ఛితో వర్ద్ధితః శ్లేష్మసంబంధాత్ ఘనీభూయ దుర్మాంస ప్రాయతాం ప్రాప్తస్య రక్తస్య వాయునోదీరణే కర్ణిన్యాః సంప్రాప్తిరితి భావః| యోనౌ గర్భాశయద్వారముఖే రజోమార్గనిరోధినీం గర్భాశయద్వార సంవృతికరీం| అత ఏవ నిషిక్తస్య శుక్రస్యాప్రతిగ్రహాద్గర్భో న జాయత ఇతి భావః| కర్ణికాం పద్మకర్ణికాతుల్యం మాంసాంకురమిత్యర్థః| జనయేదావిష్కుర్యాత్| సా కర్ణినీసంజ్ఞా వ్యాపత్)|| 51||
Adhikarana sAnnipAtikI yonivyApat (52) · Śloka 52
...........................త్రిభిర్దోషైర్యోనిగర్భాశయాశ్రితైః| యథాస్వోపద్రవకరైర్వ్యాపత్ సా సాన్నిపాతికీ||52||
...........................त्रिभिर्दोषैर्योनिगर्भाशयाश्रितैः| यथास्वोपद्रवकरैर्व्यापत् सा सान्निपातिकी||५२||
🔊 Audio coming soon
త్రిభిర్దోషైర్యోనౌ గర్భాశయే వాశ్రితైర్యథాస్వోపద్రవకరైః సూత్రోక్తవాతాద్యుపద్రవ్యకరైర్యా వ్యాపత్ సా నామ్నా సాన్నిపాతికీ| (యోనిం గర్భాశయం చాశ్రిత్య రుక్తోదదాహపాకశైత్యకండ్వాదిస్వస్వోపద్రవం కుర్వద్భిర్వాతాదిభిర్యా వ్యాపత్ సా సాన్నిపాతికీ సంజ్ఞా)|| 52||
Adhikarana yonivyApadupadravAH (53-38) · Śloka 38
ఇతి యోనిగదా నారీ యైః శుక్రం న ప్రతీచ్ఛతి| తతో గర్భం న గృహ్ణాతి రోగాంశ్చాప్నోతి దారుణాన్| అసృగ్దరార్శోగుల్మాదీనాబాధాంశ్చానిలాదిభిః||53|| ఇతి వైద్యపతిసింహగుప్తస్య సూనోర్వాగ్భటస్య కృతా- వష్టాంగసంగ్రహసంహితాయాముత్తరతంత్రే గుహ్యరోగ- విజ్ఞానీయో నామాష్టత్రింశోఽధ్యాయః||38||
इति योनिगदा नारी यैः शुक्रं न प्रतीच्छति| ततो गर्भं न गृह्णाति रोगांश्चाप्नोति दारुणान्| असृग्दरार्शोगुल्मादीनाबाधांश्चानिलादिभिः||५३|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृता- वष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे गुह्यरोग- विज्ञानीयो नामाष्टत्रिंशोऽध्यायः||३८||
🔊 Audio coming soon
ఇతి వింశతిర్వాతిక్యతిచరణాప్రాక్వరణోదావృతాజాతఘ్న్యంతర్ముఖీసూచీ -శుష్కాఖ్యా-వామినీ-షండా-మహాయోని-పిత్తయోని-రక్తయోని-శ్లైష్మికీ-లోహతక్షయోఽపప్లుతా-పరిప్లుతా-విప్లుతా-కర్ణినీ-సాన్నిపాతిక్యాఖ్యాః యోనిగదా ఉక్తాః యైర్గదైర్నారీ నిషిక్తం శుక్రం న ప్రతీచ్ఛతి గర్భాశయేన న గృహ్ణాతి శుక్రస్యాగ్రహణాద్గర్భం న గృహ్ణాతి అసృగ్దరాదీంశ్చ రోగాన్ దారుణానతి- కృచ్ఛ్రానాప్నోతియనిలదిభిశ్చ దోషైర్దారుణానాబాధాన్ వ్యాధీన్ స్తంభశూలాదీనాప్నోతీతి| (యోనిగదా యోనివ్యాపదః ఇత్యనేన ప్రకారేణోక్తాః యైర్యోనిగతైర్నారీ వ్యాపద్యమానాస్త్రీ శుక్రం పుంసా నిషిక్తం న ప్రతీచ్ఛతి న ప్రతిగృహ్ణాతి| తతస్తసమాద్ధేతోః గర్భం న గృహ్ణాతి, గర్భో న జాయతే| అపత్యార్థమేవ యస్యాః పరిగ్రహో విధీయతే తదభావే తయా కిం ఫలమితి భావః| కించ దారుణానతికృచ్ఛ్రానసృగ్దరార్శోగుల్మాదీన్ ఆదిశబ్దేన మూత్రకృచ్ఛ్రాస్థిస్రావాదయో గృహ్యంతే రోగానాప్నోతి| తథా అనిలాదిభిర్వాతపిత్తకఫైః కృతానాబాధాన్ అసంభావనీయాన్ వ్యాపదంతరంశ్చ ప్రాప్నోతి)|| 53|| ఇతి శ్రీమన్మహామహోపాధ్యాయేందువిరచితాయా మష్టాంగసంగ్రహవ్యాఖ్యాయాం శశిలేఖాయా ముత్తరతంత్రే అష్టత్రింశోఽధ్యాయః