Adhikarana atha guhyarogavij~jAnIyo nAmAShTatriMsho~adhyAyaH, pratij~jA (1) · Śloka 1
అథాతో గుహ్యరోగవిజ్ఞానీయం నామాధ్యాయం వ్యాఖ్యాస్యామః|
ఇతి హ స్మాహురాత్రేయాదయో మహర్షయః||1||
View original
अथातो गुह्यरोगविज्ञानीयं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः|
इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
Adhikarana guhyarogahetuH (2) · Śloka 2
స్త్రీవ్యవాయనివృత్తస్య సహసా భజతోఽథవా|
దోషాధ్యుషితసంకీర్ణమలినాణురజః పథాం|
అన్యయోనిమనిచ్ఛంతీమగమ్యాం నవసూతికాం|
దూషితం స్పృశతస్తోయం రతాంతేష్వపి నైవ వా|
వివర్ధయిషయా తీక్ష్ణాన్ ప్రలేపాదీన్ ప్రయచ్ఛతః|
ముష్టిదంతనఖోత్పీడావిషవచ్ఛూకపాతనైః|
వేగనిగ్రహదీర్ఘాతిఖరశష్పవిఘట్టనైః|
దోషా దుష్టా గతా గుహ్యం త్రయోవింశతిమామయాన్|
జనయంత్యుపదంశాదీన్...........................||2||
View original
स्त्रीव्यवायनिवृत्तस्य सहसा भजतोऽथवा|
दोषाध्युषितसङ्कीर्णमलिनाणुरजः पथाम्|
अन्ययोनिमनिच्छन्तीमगम्यां नवसूतिकाम्|
दूषितं स्पृशतस्तोयं रतान्तेष्वपि नैव वा|
विवर्धयिषया तीक्ष्णान् प्रलेपादीन् प्रयच्छतः|
मुष्टिदन्तनखोत्पीडाविषवच्छूकपातनैः|
वेगनिग्रहदीर्घातिखरशष्पविघट्टनैः|
दोषा दुष्टा गता गुह्यं त्रयोविंशतिमामयान्|
जनयन्त्युपदंशादीन्...........................||२||
Adhikarana apadaMshAnAM sa~gkhyAsamprAptiH (3) · Śloka 3
..................................అపదంశోఽత్ర పంచధా|
పృథగ్దోషైః సరుధిరైః సమస్తైశ్చ...................||3||
View original
..................................अपदंशोऽत्र पञ्चधा|
पृथग्दोषैः सरुधिरैः समस्तैश्च...................||३||
Adhikarana vAtajApadaMshaH (4) · Śloka 4
................................అత్ర మారుతాత్|
మేఢశోఫో రుజశ్చిత్రాః స్తంభస్త్వక్పరిపోటనం||4||
View original
................................अत्र मारुतात्|
मेढशोफो रुजश्चित्राः स्तम्भस्त्वक्परिपोटनम्||४||
Adhikarana pittajApadaMshaH (5) · Śloka 5
పక్వోదుంబరసంకాశం పిత్తేన శ్వయథుర్జ్వరః||5||
View original
पक्वोदुम्बरसङ्काशं पित्तेन श्वयथुर्ज्वरः||५||
Adhikarana shleShmajApadaMshaH (6) · Śloka 7
శ్లేష్మణా కఠినః స్నిగ్ధః కండూమాంఛీతలో గురుః||6||
`|7|
View original
श्लेष्मणा कठिनः स्निग्धः कण्डूमाञ्छीतलो गुरुः||६||
`|७|
Adhikarana raktajApaMdashaH (7) · Śloka 7
శోణితేనాసితస్ఫోటసంభవోఽస్రశ్రుతిర్జ్వరః||7||
View original
शोणितेनासितस्फोटसम्भवोऽस्रश्रुतिर्ज्वरः||७||
Adhikarana sannipAtajApadaMshaH (8) · Śloka 8
సర్వజే సర్వలింగత్వం శ్వయథుర్ముష్కయోరపి|
తీవ్రా రుగాశు పచనం దరణం కృమిసంభవః||8||
View original
सर्वजे सर्वलिङ्गत्वं श्वयथुर्मुष्कयोरपि|
तीव्रा रुगाशु पचनं दरणं कृमिसम्भवः||८||
Adhikarana apadaMshAnAM sAdhyAsAdhyatA (9) · Śloka 9
యాప్యో రక్తోద్భవస్తేషాం మృత్యవే సన్నిపాతజః||9||
View original
याप्यो रक्तोद्भवस्तेषां मृत्यवे सन्निपातजः||९||
Adhikarana arshAMsi (10) · Śloka 10
జాయంతే కుపితైర్దోషైర్గుహ్యాసృక్పిశితాశ్రయైః|
అంతర్బహిర్వా మేఢ్రస్య కండూలా మాంసకీలకాః|
పిచ్ఛిలాస్రస్రవా యోనౌ తద్వచ్చ ఛత్రసన్నిభాః|
తేఽర్శాంస్యుపేక్ష్యా ఘ్నంతి మేఢ్రపుంస్త్వభగార్తవం||10||
View original
जायन्ते कुपितैर्दोषैर्गुह्यासृक्पिशिताश्रयैः|
अन्तर्बहिर्वा मेढ्रस्य कण्डूला मांसकीलकाः|
पिच्छिलास्रस्रवा योनौ तद्वच्च छत्रसन्निभाः|
तेऽर्शांस्युपेक्ष्या घ्नन्ति मेढ्रपुंस्त्वभगार्तवम्||१०||
Adhikarana sarShapikAH (11) · Śloka 11
గుహ్యస్య బహిరంతర్వా పిటకాః కఫరక్తజాః|
సర్షపామానసంస్థానా ఘనాః సర్షపికాః స్మృతాః||11||
View original
गुह्यस्य बहिरन्तर्वा पिटकाः कफरक्तजाः|
सर्षपामानसंस्थाना घनाः सर्षपिकाः स्मृताः||११||
Adhikarana avamanthaH (12) · Śloka 12
పిటకా బహవో దీర్ఘా దీర్యంతే మధ్యతశ్చ యాః|
సోఽవమంథః కఫాసృగ్భ్యాం వేదనారోమహర్షవాన్||12||
View original
पिटका बहवो दीर्घा दीर्यन्ते मध्यतश्च याः|
सोऽवमन्थः कफासृग्भ्यां वेदनारोमहर्षवान्||१२||
Adhikarana kumbhIkA (13) · Śloka 13
కుంభీకా రక్తపిత్తోత్థా జాంబవాస్థినిభాఽశుజాః||13||
View original
कुम्भीका रक्तपित्तोत्था जाम्बवास्थिनिभाऽशुजाः||१३||
Adhikarana alajI (14) · Śloka 14
అలజీం మేహవద్విద్యాత్.............................||14||
View original
अलजीं मेहवद्विद्यात्.............................||१४||
Adhikarana uttamA (15) · Śloka 15
.....................................ఉత్తమాం రక్తపిత్తజాం|
పిటకాం మాషముద్గాభాం.......................................||15||
View original
.....................................उत्तमां रक्तपित्तजाम्|
पिटकां माषमुद्गाभाम्.......................................||१५||
Adhikarana puShkarikA (16) · Śloka 16
............................పిటకా పిటకాచితా|
కర్ణికా పుష్కరస్యేవ జ్ఞేయా పుష్కరికేతి సా||16||
View original
............................पिटका पिटकाचिता|
कर्णिका पुष्करस्येव ज्ञेया पुष्करिकेति सा||१६||
Adhikarana saMvyUDhapiTakA (17) · Śloka 17
పాణిభ్యాం భృశసంవ్యూఢే సంవ్యూఢపిటకా భవేత్||17||
View original
पाणिभ्यां भृशसंव्यूढे संव्यूढपिटका भवेत्||१७||
Adhikarana mRuditam (18) · Śloka 18
మృదితం మృదితం వస్తు సంరబ్ధం వాతకోపతః||18||
View original
मृदितं मृदितं वस्तु संरब्धं वातकोपतः||१८||
Adhikarana aShThIlikA (19) · Śloka 19
విషమా కఠినా భుగ్నా వాయునాష్ఠీలికా స్మృతా||19||
View original
विषमा कठिना भुग्ना वायुनाष्ठीलिका स्मृता||१९||
Adhikarana nivRuttam (20) · Śloka 20
విమర్దనాదిదుష్టేన వాయునా చర్మ మేఢ్రజం|
నివర్త్తతే సరుగ్దాహం క్వచిత్పాకంచ గచ్ఛతి|
పిండితం కుథితం చర్మ తత్ప్రలంబమధోమణేః|
నివృత్తసంజ్ఞం సకఫం కండూకాఠిన్యవత్తు తత్||20||
View original
विमर्दनादिदुष्टेन वायुना चर्म मेढ्रजम्|
निवर्त्तते सरुग्दाहं क्वचित्पाकञ्च गच्छति|
पिण्डितं कुथितं चर्म तत्प्रलम्बमधोमणेः|
निवृत्तसंज्ञं सकफं कण्डूकाठिन्यवत्तु तत्||२०||
Adhikarana avapATikA (21) · Śloka 21
దారూఢం స్ఫుటితం చర్మ నిర్దిష్టమవపాటికా||21||
View original
दारूढं स्फुटितं चर्म निर्दिष्टमवपाटिका||२१||
Adhikarana niruddhamaNiH (22) · Śloka 22
వాతేన దూషితం చర్మ మణౌ సక్తం రుణద్ధి చేత్|
స్రోతో మూత్రం తతోఽభ్యేతి మందధారమవేదనం|
మణేర్వికాసరోధశ్చ స నిరుద్ధమణిర్గదః||22||
View original
वातेन दूषितं चर्म मणौ सक्तं रुणद्धि चेत्|
स्रोतो मूत्रं ततोऽभ्येति मन्दधारमवेदनम्|
मणेर्विकासरोधश्च स निरुद्धमणिर्गदः||२२||
Adhikarana grathitam (23) · Śloka 23
లింగం శూకైరివాకీర్ణం గ్రథితాఖ్యం కఫోద్భవం||23||
View original
लिङ्गं शूकैरिवाकीर्णं ग्रथिताख्यं कफोद्भवम्||२३||
Adhikarana sparshahAniH (24) · Śloka 24
శూకదూషితరక్తోత్థా స్పర్శహానిస్తదాహ్వయా||24||
View original
शूकदूषितरक्तोत्था स्पर्शहानिस्तदाह्वया||२४||
Adhikarana shataponakam (25) · Śloka 25
ఛిద్రైరణుముఖైర్యత్తు మేహనం సర్వతశ్చితం|
వాతశోణితకోపేన తే విద్యాచ్ఛతపోనకం||25||
View original
छिद्रैरणुमुखैर्यत्तु मेहनं सर्वतश्चितम्|
वातशोणितकोपेन ते विद्याच्छतपोनकम्||२५||
Adhikarana tvakpAkaH (26) · Śloka 26
పిత్తాసృగ్భ్యాం త్వచః పాకస్త్వక్పాకో జ్వరదాహవాన్||26||
View original
पित्तासृग्भ्यां त्वचः पाकस्त्वक्पाको ज्वरदाहवान्||२६||
Adhikarana mAMsapAkaH (27) · Śloka 27
మాంసపాకః సర్వజః సర్వవేదనో మాంసశాతనః||27||
View original
मांसपाकः सर्वजः सर्ववेदनो मांसशातनः||२७||
Adhikarana asRugarbudam (28) · Śloka 28
సరాగైరసితైః స్ఫోటైర్వేదనాభిశ్చ పీడితం|
మేహనం వేదనా చోగ్రా తం విద్యాదసృగర్బుదం||28||
View original
सरागैरसितैः स्फोटैर्वेदनाभिश्च पीडितम्|
मेहनं वेदना चोग्रा तं विद्यादसृगर्बुदम्||२८||
Adhikarana mAMsArbudaM vidradhishca (29) · Śloka 29
మాంసార్బుదం ప్రాగుదితం విద్రధిశ్చ త్రిదోషజః||29||
View original
मांसार्बुदं प्रागुदितं विद्रधिश्च त्रिदोषजः||२९||
Adhikarana tilakAlakAH (30) · Śloka 30
కృష్ణాని భూత్వా మాంసాని విశీర్యంతే సమంతతః|
పక్వాని సన్నిపాతేన తాన్ విద్యాత్తిలకాలకాన్||30||
View original
कृष्णानि भूत्वा मांसानि विशीर्यन्ते समन्ततः|
पक्वानि सन्निपातेन तान् विद्यात्तिलकालकान्||३०||
Adhikarana sAdhyAsAdhyatA (31) · Śloka 31
మాంసోత్థమర్బుదం పాకం విద్రధిం తిలకాలకాన్|
చతురో వర్జయేదేషాం శేషాన్ శీఘ్రముపాచరేత్||31||
View original
मांसोत्थमर्बुदं पाकं विद्रधिं तिलकालकान्|
चतुरो वर्जयेदेषां शेषान् शीघ्रमुपाचरेत्||३१||
Adhikarana strIguhyarogANAM hetuH (yonivyApadaH) (32) · Śloka 32
వింశతిర్వ్యాపదో యోనేర్జాయంతే దుష్టభోజనాత్|
విషమస్థాంగశయనభృశమైథునసేవనైః|
దుష్టార్తవాదపద్రవ్యైర్బీజదోషేణ దైవతః||32||
View original
विंशतिर्व्यापदो योनेर्जायन्ते दुष्टभोजनात्|
विषमस्थाङ्गशयनभृशमैथुनसेवनैः|
दुष्टार्तवादपद्रव्यैर्बीजदोषेण दैवतः||३२||
Adhikarana vAtikI yonivyApad (33) · Śloka 33
యోనౌ క్రుద్ధోఽనిలః కుర్యాద్రుక్తోదాయామసుప్తతాః|
పిపీలికాసృప్తిమివ స్తంభం కర్కశతాం స్వనం|
ఫేనిలారుణకృష్ణాల్పతనురూక్షార్త్తవస్రుతిం|
భ్రంశం వంక్షణపార్శ్వాదౌ వ్యథాం గుల్మం క్రమేణ చ|
తాంస్తాంశ్చ స్వాన్ గదాన్ వ్యాపద్వాతికీ నామ సా స్మృతా||33||
View original
योनौ क्रुद्धोऽनिलः कुर्याद्रुक्तोदायामसुप्तताः|
पिपीलिकासृप्तिमिव स्तम्भं कर्कशतां स्वनम्|
फेनिलारुणकृष्णाल्पतनुरूक्षार्त्तवस्रुतिम्|
भ्रंशं वङ्क्षणपार्श्वादौ व्यथां गुल्मं क्रमेण च|
तांस्तांश्च स्वान् गदान् व्यापद्वातिकी नाम सा स्मृता||३३||
Adhikarana aticaraNA (34) · Śloka 34
సైవాతిచరణా శోఫసంయుక్తాతివ్యవాయతః||34||
View original
सैवातिचरणा शोफसंयुक्तातिव्यवायतः||३४||
Adhikarana prAkcaraNA (35) · Śloka 35
మైథునాదతిబాలాయాః పృష్ఠజంఘోరువంక్షణం|
రుజన్ సందూషయేద్యోనిం వాయుః ప్రాక్చరణేతి సా||35||
View original
मैथुनादतिबालायाः पृष्ठजङ्घोरुवङ्क्षणम्|
रुजन् सन्दूषयेद्योनिं वायुः प्राक्चरणेति सा||३५||
Adhikarana udAvRuttA (36) · Śloka 36
వేగోదార్వత్తనాద్యోనిం ప్రపీడయతి మారుతః|
సా ఫేనిలం రజఃకృచ్ఛ్రాదుదావృత్తం విముంచతి|
ఇయం వ్యాపదుదావృత్తా..........................||36||
View original
वेगोदार्वत्तनाद्योनिं प्रपीडयति मारुतः|
सा फेनिलं रजःकृच्छ्रादुदावृत्तं विमुञ्चति|
इयं व्यापदुदावृत्ता..........................||३६||
Adhikarana jAtaghnI (37) · Śloka 37
.............................జాతఘ్నీ తు యదానిలః|
జాతం జాతం సుతం హంతి రౌక్ష్యాద్దుష్టార్త్తవోద్భవం||37||
View original
.............................जातघ्नी तु यदानिलः|
जातं जातं सुतं हन्ति रौक्ष्याद्दुष्टार्त्तवोद्भवम्||३७||
Adhikarana antarmukhI (38) · Śloka 38
అత్యాశితాయా విషమం స్థితాయాః సురతే మరుత్|
అన్నేనోత్పీడితో యోనేః స్థితః స్రోతసి వక్రయేత్|
సస్థిమాంసం ముఖం తీవ్రరుజమంతర్ముఖీతి సా||38||
View original
अत्याशिताया विषमं स्थितायाः सुरते मरुत्|
अन्नेनोत्पीडितो योनेः स्थितः स्रोतसि वक्रयेत्|
सस्थिमांसं मुखं तीव्ररुजमन्तर्मुखीति सा||३८||
Adhikarana sUcImukhI (39) · Śloka 39
వాతలాహారసేవిన్యా జనన్యాం కుపితోఽనిలః|
స్త్రియా యోనిమణుద్వారాం కుర్యాత్ సూచీముఖీతి సా||39||
View original
वातलाहारसेविन्या जनन्यां कुपितोऽनिलः|
स्त्रिया योनिमणुद्वारां कुर्यात् सूचीमुखीति सा||३९||
Adhikarana yonishoShaH (40) · Śloka 40
వేగరోధాదృతౌ వాయుర్దుష్టో విణ్మూత్రసంగ్రహం|
కరోతి యోనిశోషంచ శుష్కాఖ్యా సాతివేదనా||40||
View original
वेगरोधादृतौ वायुर्दुष्टो विण्मूत्रसंग्रहम्|
करोति योनिशोषञ्च शुष्काख्या सातिवेदना||४०||
Adhikarana vAminI (41) · Śloka 41
షడహాత్ సప్తరాత్రాద్వా శుక్రం గర్భాశయాన్మరుత్|
వమేత్సరుఙ్నీరుజో వా యస్యాం సా వామినీ మతా||41||
View original
षडहात् सप्तरात्राद्वा शुक्रं गर्भाशयान्मरुत्|
वमेत्सरुङ्नीरुजो वा यस्यां सा वामिनी मता||४१||
Adhikarana ShaNDA (42) · Śloka 42
యోనౌ వాతోపతప్తాయాం స్త్రీగర్భే బీజదోషతః|
నృద్వేషిణ్యస్తనీ చ స్యాత్ షండసంజ్ఞానుపక్రమా||42||
View original
योनौ वातोपतप्तायां स्त्रीगर्भे बीजदोषतः|
नृद्वेषिण्यस्तनी च स्यात् षण्डसंज्ञानुपक्रमा||४२||
Adhikarana mahAyoniH (43) · Śloka 43
దుష్టో విష్టభ్య యోన్యాస్యం గర్భకోష్ఠం చ మారుతః|
కురుతే వివృతాం స్రస్తాం వాతికీమివ దుఃఖితాం|
ఉత్సన్నమాంసాం తామాహుర్మహాయోనిం మహారుజం||43||
View original
दुष्टो विष्टभ्य योन्यास्यं गर्भकोष्ठं च मारुतः|
कुरुते विवृतां स्रस्तां वातिकीमिव दुःखिताम्|
उत्सन्नमांसां तामाहुर्महायोनिं महारुजम्||४३||
Adhikarana paittikI yonivyApat (44) · Śloka 44
యథాస్వైర్దూషణైర్దుష్టం పిత్తం యోనిసమాశ్రితం|
కరోతి దాహపాకోషా పూతిగంధజ్వరాన్వితాం|
భృశోష్ణభూరికుణపనీలపీతాసితార్త్తవాం|
సా వ్యాపత్ పైత్తికీ...............................||44||
View original
यथास्वैर्दूषणैर्दुष्टं पित्तं योनिसमाश्रितम्|
करोति दाहपाकोषा पूतिगन्धज्वरान्विताम्|
भृशोष्णभूरिकुणपनीलपीतासितार्त्तवाम्|
सा व्यापत् पैत्तिकी...............................||४४||
Adhikarana raktayoniH (45) · Śloka 45
...........................రక్తయోన్యాఖ్యాసృగతిస్రుతేః||45||
View original
...........................रक्तयोन्याख्यासृगतिस्रुतेः||४५||
Adhikarana shlaiShmikI yonivyApat (46) · Śloka 46
కఫోఽభిష్యందిభిః క్రుద్ధః కుర్యాద్యోనిమవేదనాం|
శీతలాం కండులాం పాండుం పిచ్ఛిలాం తద్విధస్రుతిం|
సా వ్యాపచ్ఛ్లైష్మికీ..............................||46||
View original
कफोऽभिष्यन्दिभिः क्रुद्धः कुर्याद्योनिमवेदनाम्|
शीतलां कण्डुलां पाण्डुं पिच्छिलां तद्विधस्रुतिम्|
सा व्यापच्छ्लैष्मिकी..............................||४६||
Adhikarana lohitakShayAkhyA (47) · Śloka 47
..................వాతపిత్తాభ్యాం క్షీయతే రజః|
సదాహకాRశ్యవైవర్ణ్య యస్యాం సా లోహితక్షయా||47||
View original
..................वातपित्ताभ्यां क्षीयते रजः|
सदाहकाऱ्श्यवैवर्ण्य यस्यां सा लोहितक्षया||४७||
Adhikarana pariplutA (48) · Śloka 48
పిత్తలాయా నృసంవాసే క్షవథూద్గారధారణాత్|
పిత్తయుక్తేన మరుతా యోనిర్భవతి దూషితా|
శూనా స్పర్శాసహా సార్త్తిర్నీలపీతాస్రవాహినీ|
బస్తికుక్షిగురుత్వాతిసారారోచకకారిణీ|
శ్రోణివంక్షణరుక్తోదజ్వరకృత్సా పరిప్లుతా||48||
View original
पित्तलाया नृसंवासे क्षवथूद्गारधारणात्|
पित्तयुक्तेन मरुता योनिर्भवति दूषिता|
शूना स्पर्शासहा सार्त्तिर्नीलपीतास्रवाहिनी|
बस्तिकुक्षिगुरुत्वातिसारारोचककारिणी|
श्रोणिवङ्क्षणरुक्तोदज्वरकृत्सा परिप्लुता||४८||
Adhikarana upaplutA (49) · Śloka 49
వాతశ్లేష్మామయవ్యాప్తా శ్వేతపిచ్ఛిలవాహినీ|
ఉపప్లుతా స్మృతా యోనిః.......................||49||
View original
वातश्लेष्मामयव्याप्ता श्वेतपिच्छिलवाहिनी|
उपप्लुता स्मृता योनिः.......................||४९||
Adhikarana viplutA (50) · Śloka 50
............................విప్లుతాఖ్యా త్వధావనాత్|
సంజాతజంతుః కండూలా కండ్వా చాతిరతిప్రియా||50||
View original
............................विप्लुताख्या त्वधावनात्|
सञ्जातजन्तुः कण्डूला कण्ड्वा चातिरतिप्रिया||५०||
Adhikarana karNinI (51) · Śloka 51
అకాలవాహనాద్వాయుః శ్లేష్మరక్తవిమూర్చ్ఛితః|
కర్ణికాం జనయేద్యోనౌ రజోమార్గనిరోధినీం|
సా కర్ణినీ...............................||51||
View original
अकालवाहनाद्वायुः श्लेष्मरक्तविमूर्च्छितः|
कर्णिकां जनयेद्योनौ रजोमार्गनिरोधिनीम्|
सा कर्णिनी...............................||५१||
Adhikarana sAnnipAtikI yonivyApat (52) · Śloka 52
...........................త్రిభిర్దోషైర్యోనిగర్భాశయాశ్రితైః|
యథాస్వోపద్రవకరైర్వ్యాపత్ సా సాన్నిపాతికీ||52||
View original
...........................त्रिभिर्दोषैर्योनिगर्भाशयाश्रितैः|
यथास्वोपद्रवकरैर्व्यापत् सा सान्निपातिकी||५२||
Adhikarana yonivyApadupadravAH (53-38) · Śloka 38
ఇతి యోనిగదా నారీ యైః శుక్రం న ప్రతీచ్ఛతి|
తతో గర్భం న గృహ్ణాతి రోగాంశ్చాప్నోతి దారుణాన్|
అసృగ్దరార్శోగుల్మాదీనాబాధాంశ్చానిలాదిభిః||53||
ఇతి వైద్యపతిసింహగుప్తస్య సూనోర్వాగ్భటస్య కృతా- వష్టాంగసంగ్రహసంహితాయాముత్తరతంత్రే గుహ్యరోగ- విజ్ఞానీయో నామాష్టత్రింశోఽధ్యాయః||38||
View original
इति योनिगदा नारी यैः शुक्रं न प्रतीच्छति|
ततो गर्भं न गृह्णाति रोगांश्चाप्नोति दारुणान्|
असृग्दरार्शोगुल्मादीनाबाधांश्चानिलादिभिः||५३||
इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृता- वष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे गुह्यरोग- विज्ञानीयो नामाष्टत्रिंशोऽध्यायः||३८||