22. karṇarōgapratiṣēdhaḥ

Adhikarana atha karNarogapratiShedho nAma dvAviMsho~adhyAyaH - pratij~jA (1) · Śloka 1

ಅಥಾತಃ ಕರ್ಣರೋಗಪ್ರತಿಷೇಧಂ ನಾಮಾಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ||೧||

ಉಕ್ತಕ್ರಮೇಣ ಕರ್ಣರೋಗಾಣಾಂ ಚಿಕಿತ್ಸಾಂ ಪ್ರದರ್ಶಯಿತುಮಧ್ಯಾಯ ಆರಭ್ಯತೇ||೧||

Adhikarana vAtakarNarogacikitsA sarpiHpAnam (2) · Śloka 2

ವಾತಜೇ ಕರ್ಣಶೂಲೇ ರಾತ್ರೌ ರಾತ್ರೌ ರಸಭೋಜನೋತ್ತರಂ ವಾತಹರದ್ರವ್ಯಸಿದ್ಧಂ ಸರ್ಪಿಃ ಪಿಬೇನ್ನಿರನ್ನೋ ವಾ ಪಯೋಽನುಪಾನಮ್||೨||

ರಸಭೋಜನೋತ್ತರಂ ರಸಭೋಜನಸ್ಯ ಪಶ್ಚಾತ್| ಅಥವಾ ನಿರನ್ನ ಏವ ಪಯೋಽನುಪಾನಂ ವಾತಹರದ್ರವ್ಯಸಿದ್ಧಂ ಸರ್ಪಿಃ ಪಿಬೇತ್||೨||

Adhikarana karNasvedanam (3) · Śloka 3

ತತೋ ದಶಮೂಲಸಿದ್ಧೇ ಛಾಗೇ ಪಯಸಿ ಗೋಶ್ರೃಙ್ಗನಿಹಿತೋಽಗ್ನಿವರ್ಣಾನ್ ಪಾಷಾಣಾನ್ ಸನ್ದಶೇನ ಗೃಹೀತ್ವಾಽವಪೇತ್| ತೇನೋಷ್ಮಣಾ ನಾಡೀಸ್ವೇದೇನ ಚ ಸ್ವಭ್ಯಕ್ತಂ ಸ್ವೇದಯೇತ್| ಬಿಲ್ವಯವಕೋಲಕುಲತ್ಥಮಾಷಾರ್ಕಶಿಗ್ರುಪತ್ರೈರ್ವಾ ಸಾನೂಪಮಾಂಸೈಃ ಕ್ವಾಥಿತೈಃ||೩||

ತತ ಇತಿ ಸರ್ಪಿಷ್ಪಾನಾದನನ್ತರಂ ದಶಮೂಲೇತ್ಯಾದಿನಾ ಕರ್ಣಸ್ವೇದಃ| ಅಥವಾ ಬಿಲ್ವಾದಿಪತ್ರೈರಾನೂಪಮಾಂಸಯುಕ್ತೈಃ ಕ್ವಥಿತೈಃ ಸ್ವೇದಯೇತ್||೩||

Adhikarana karNapUraNam (4) · Śloka 4

ಸ್ವಿನ್ನಂ ಚ ಪೂರಯೇತ್ ಕುಷ್ಠಾರಾಸ್ನಾಮಧುಕವಂಶಾವಲೇಖಶುಣ್ಠೀಶಿಖಿಚನ್ದ್ರಕಮಾಷಸರಲಪಯೋವಿಪಕ್ವೇನ ತೈಲೇನ| ಜೀವಕಮಧುಕಕುಷ್ಠಮಣ್ಡೂಕೀದೇವದಾರುಮಹೌಷಧಕಲ್ಕಾಷ್ಟಗುಣಕ್ಷೀರಸಿದ್ಧೇನ ವಾ| ಮಯೂರನಾಲಕುಲತ್ಥಾಗರುಮಾಷದೇವದಾರುಕಲ್ಕಕ್ಷಾರಶುಕ್ತಾಮ್ಲಸಾಧಿತಾಭ್ಯಾಂ ವಾ ತೈಲವಸಾಭ್ಯಾಮ್| ಮಧುಕಕ್ಷೀರಕಾಕೋಲೀಮಾಷಶತಾವರೀಕಲ್ಕಸರ್ವಗನ್ಧೋದಕಕ್ಷೀರವಿಪಕ್ವಯಾ ವಾ ವರಾಹವಸಯಾ| ರಾಸ್ನಾಮಧುಕಕಾಕೋಲೀದೇವದಾರುಕಲ್ಕಪಯೋವಿಪಾಚಿತಯಾ ವಾ ಶಿಂಶುಮಾರವಸಯಾ| ಮಾಂಸೀಕುಷ್ಠಾಮೇದಾಸರಲಸುರಭಿಮಧುಕಕ್ಷೀರವಿಪಕ್ವಯಾ ವಾ ಗೋಧಾವಸಯಾ| ಜೀವಕಶತಾಹ್ವಾಮಧುಕಮಾಂಸೀಕ್ಷೀರಸಿದ್ಧಾಂ ಕುಕ್ಕುಟಮಯೂರ-ವಸಾಂ ಕರ್ಣಪೂರಣನಸ್ಯಾಭ್ಯಙ್ಗೇಷು ವಿದಧ್ಯಾತ್| ಮಧುಕಕ್ಷೀರಕಾಕೋಲೀಕಲ್ಕೇನ ಚತುರ್ಗುಣಶಿಗ್ರುಹ್ರಸ್ವಪಞ್ಚಮೂಲಕೈರಣ್ಡಪತ್ರರಸಮಷ್ಟಗುಣಕ್ಷೀರಸಾಧಿತಂ ತೈಲಂ ವಾ| ಘೃತತೈಲವಸಾಭ್ಯಕ್ತಾನಿ ತರುಣಾನ್ಯಶ್ವತ್ಥಪತ್ರಾಣಿ ಪುಟಪಾಕಸ್ವಿನ್ನಾನಿ ಪ್ರಪೀಡ್ಯ ತದ್ರಸೇನ ಕರ್ಣಂ ಪೂರಯೇತ್| ತದ್ವಚ್ಚ ತೈಲಲವಣಾಭ್ಯಕ್ತಾನ್ಯರ್ಕೋರುಪೂಗಮೂಲಕಾರಲುಕಬಿಲ್ವಮಹಾವೃಕ್ಷಾನ್ಯತಮಪತ್ರಾಣಿ| ಮಹಾಪಞ್ಚಮೂಲಸರಲಾಗರುದೇವದಾರ್ವ್ಯನ್ಯತಮಕಾಷ್ಠಮಷ್ಟಾದಶಾಙ್ಗುಲಂ ತ್ರಿಭಾಗೇ ಕ್ಷೌಮೇಣಾವೇಷ್ಟ್ಯ ತೈಲೇನ ಸಿಕ್ತ್ವಾಗ್ರೇ ಪ್ರದೀಪಯೇತ್| ತತೋ ದಹ್ಯಮಾನಾದ್ಯಃ ಸ್ನೇಹಃ ಪತತಿ ಸದ್ಯಃ ಕರ್ಣರುಜಮಪಹರತಿ||೪||

ಏವಞ್ಚ ಸ್ವಿನ್ನಂ ಕರ್ಣಂ ಕುಷ್ಠಾದಿವಿಪಕ್ವೇನ ತೈಲೇನ ಪೂರಯೇತ್| ಜೀವಕಾದಿಸಿದ್ಧೇನ ತೈಲೇನ ವಾ| ಮಯೂರನಾಲಾದಿಸಾಧಿತಾಭ್ಯಾಂ ತೈಲವಸಾಭ್ಯಾಂ ವಾ ಮಧುಕಾದಿವಿಪಕ್ವಯಾ ವರಾಹವಸಯಾ ವಾ ಕರ್ಣಂ ಪೂರಯೇತ್| ರಾಸ್ನಾದಿವಿಪಾಚಿತಯಾ ಶಿಂಶುಮಾರವಸಯಾ ವಾ| ಶಿಂಶುಮಾರೋ ನಾಮ ಜಲಜಃ ಪ್ರಾಣಿವಿಶೇಷಃ| ಮಾಂಸ್ಯಾದಿವಿಪಕ್ವಯಾ ಗೋಧಾವಸಯಾ ವಾ ಕರ್ಣಂ ಪೂರಯೇದಿತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ| ಸುರಭಿರ್ಮುರಾ| ಜೀವಕಾದಿಸಿದ್ಧಾಂ ಕುಕ್ಕುಟಮಯೂರಯೋರ್ವಸಾಂ ಕರ್ಣಪೂರಣಾದಿಷು ವಿದಧ್ಯಾತ್| ಮಧುಕಾದಿಸಾಧಿತಂ ವಾ ತೈಲಂ ಕರ್ಣಪೂರಣಾದಿಷು| ಶಿಗ್ರ್ವಾದಿಪತ್ರರಸಸ್ತೈಲಾಚ್ಚತುರ್ಗುಣಃ| ಕ್ಷೀರಮಷ್ಟಗುಣಮ್| ಹ್ರಸ್ವಂ ಬೃಹತ್ಯಾದಿಪಞ್ಚಮೂಲಮ್| ತರುಣಾನ್ಯಚಿರಪ್ರರೂಢಾನ್ಯಶ್ವತ್ಥಪತ್ರಾಣಿ ಘೃತಾದ್ಯಭ್ಯಕ್ತಾನಿ ತದ್ವದಿತಿ ಪುಟಪಾಕಸ್ವಿನ್ನಾನಿ ಪ್ರಪೀಡ್ಯ ತದ್ರಸೇನ ಕರ್ಣಂ ಪೂರಯೇತ್| ಅರ್ಕಾದೀನಾಮನ್ಯತಮಸ್ಯ ಪತ್ರಾಣಿ ತೈಲಲವಣಾಭ್ಯಕ್ತಾನಿ ತದ್ವದಿತಿ ಪುಟಪಾಕಸ್ವಿನ್ನಾನಿ ಪ್ರಪೀಡ್ಯ ತದ್ರಸೇನ ಕರ್ಣಂ ಪೂರಯೇತ್| ಮಹಾಪಞ್ಚಮೂಲಾದ್ಯನ್ಯತಮಕಾಷ್ಠಸ್ನೇಹಗ್ರಹಣವಿಧಾನಂ ಸುಬೋಧಮ್| ಸಃ ಸ್ನೇಹಃ ಕರ್ಣಪೂರಣೇನ ಸದ್ಯ ಏವ ಕರ್ಣರುಜಮಪಹರತಿ||೪||

Adhikarana dhUmapAnam (5) · Śloka 5

ಮಧೂಚ್ಛಿಷ್ಟಕೈಡರ್ಯಮಧುಶಿಗ್ರುಫಲವಚಾಯವನಲದೈಲಾಗುಗ್ಗುಲುಭಿಃ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಪಿಷ್ಟೈಃ ಕ್ಷೌಮವಸ್ತ್ರಂ ಧೂಮವರ್ತ್ತಿಪ್ರಮಾಣಪರಿಣಾಹಂ ಲೇಪಯೇತ್ತತಃ ಸೂತ್ರೇಣಾವೇಷ್ಟ್ಯ ಡುಣ್ಡುಕನಾಲೇನ ಧೂಮಂ ಪಾತುಂ ದದ್ಯಾತ್| ಡುಣ್ಡುಕನಾಲಮೇವ ವಾನೇನ ಕಲ್ಕೇನಾಭ್ಯಜ್ಯ ವಿಶೋಷಯಿತ್ವಾ ಧೂಮಂ ವಿದಧ್ಯಾತ್||೫||

ಮಧೂಚ್ಛಿಷ್ಟಾದಿಭಿಃ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಯಿಷ್ಟೈಃ ಸೂತ್ರೋಕ್ತಧೂಮವರ್ತ್ತಿಪ್ರಮಾಣಂ ಪರಿಣಾಹೇ ಕ್ಷೌಮಂ ಲೇಪಯೇತ್| ತತಸ್ತತ್ಕ್ಷೌಮಂ ವರ್ತ್ತ್ಯಾಕೃತ್ಯ ಸೂತ್ರೇಣಾವೇಷ್ಟ್ಯ ಡುಣ್ಡುಕಸ್ಯ ಸ್ಯೋನಾಕಸ್ಯ ನಾಲೇನ ಧೂಮಂ ಪಾತುಮಾತುರಾಯ ದದ್ಯಾತ್| ಅಥವಾ ಕೇವಲಮೇವ ಡುಣ್ಡುಕನಾಲಮನೇನ ಮಧೂಚ್ಛಿಷ್ಟಾದಿಕಲ್ಕೇನಾಭ್ಯಜ್ಯ ಶೋಷಯಿತ್ವಾ ಧೂಮಂ ಪಾತುಂ ವಿದಧ್ಯಾತ್|| ೫||

Adhikarana lepaH pariSiShTA cikitsA ca (6) · Śloka 6

ಶ್ರೇಯಸೀದೇವದಾರುಕಾಕೋಲೀಕುಷ್ಠನಿಚುಲಬೀಜೈಃ ಕ್ಷೀರಪಿಷ್ಟೈಸ್ತಿಲಯುತೈಃ ಕರ್ಣಂ ಬಹಿರ್ಲೇಪಯೇತ್| ಸರ್ವಧಾನ್ಯಸ್ನೇಹಗೋಕ್ಷೀರಸಿದ್ಧಾಮುತ್ಕಾರಿಕಾಮೇರಣ್ಡಪತ್ರಾವಚ್ಛಾದಿತೇ ಕರ್ಣೇ ಸ್ವೇದಾರ್ಥಂ ಪ್ರಣಯೇತ್| ಪುನಃ ಪುನಶ್ಚ ನಾಡೀಸ್ವೇದಾನ್ ಪಿಣ್ಡಸ್ವೇದಶ್ಚ| ವಾತವ್ಯಾಧಿಪ್ರತಿಶ್ಯಾಯಾರ್ದಿತವಿಧಾನಞ್ಚ ಸನಿರೂಹಾನುವಾಸನಂ ಕುರ್ಯಾತ್||೬||

ಶ್ರೇಯಸ್ಯಾದಿಭಿಸ್ತಿಲಯುಕ್ತೈಃ ಕರ್ಣಲೇಪಃ| ಶ್ರೇಯಸೋ ಹಸ್ತಿಪಿಪ್ಪಲೀ| ಸುಬೋಧಮ್||೬||

Adhikarana pathyApathyam (7) · Śloka 7

ಪರಿಹಾರ್ಯಾಣಿ ಚ ಪರಿಹರೇದ್ವಿಶೇಷತಃ ಪ್ರವಾತಂ ಶಿತಾಮ್ಬುಪಾನಂ ಶಿರಃಸ್ನಾನಂ ಚ||೭||

ಪರಿಹರ್ಯಾಣಿ ವಾತಕೋಪನಾನಿ ಪರಿಹರೇತ್| ಪ್ರವಾತಾದೀನಿ ವಿಶೇಷೇಣ| ಪ್ರಕೃಷ್ಟೋ ವಾತಃ ಪ್ರವಾತಃ| ಇತಿ ವಾತಜೇ ಕರ್ಣರೋಗೇ||೭||

Adhikarana pittakarNarogacikitsA (8) · Śloka 8

ಪಿತ್ತಜೇ ತು ಶೂಲೇ ಪ್ರಾತಃ ಪ್ರಾತಃ ಶರ್ಕರಾಯುತಂ ಸರ್ಪಿಃ ಪಾಯಯೇತ್| ತತಃ ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ವಿರೇಚಯೇತ್| ದ್ರಾಕ್ಷಾಮಧುಕಸಿದ್ಧಂ ಸ್ತನ್ಯಂ ಕರ್ಣಪೂರಣಂ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ| ಮಾಕ್ಷಿಕಂ ವಾ| ಮಧುಕಪದ್ಮಕಕಲ್ಕಸ್ತನ್ಯಸಿದ್ಧಂ ವಾ ಸರ್ಪಿಃ| ಸಿತಾಮಧುಕಖರ್ಜೂರಮೃದ್ವೀಕಾಭಿರ್ವಾ ಸಕ್ಷೀರೇಕ್ಷುರಸಂ ಪ್ರಿಯಾಲಕತೈಲಂ ಪಾಚಿತಮಭ್ಯಙ್ಗನಸ್ಯಕರ್ಣಪೂರಣೈಃ ಶೂಲದಾಹಘ್ನಮ್| ಮಧುಕಕುಡವಂ ಷೋಡಶಗುಣೇನಾಮ್ಭಸಾಽಷ್ಟಾವಶೇಷಂ ಸಾಧಯಿತ್ವಾ ತೇನ ತೈಲಾರ್ದ್ಧಕುಡವಮಷ್ಟಗುಣಕ್ಷೀರಂ ಯಷ್ಟೀಮಧುಕೋಶೀರಸಾರಿವಾಕಾಕೋಲೀಜೀವಕಾನನ್ತಾಮೃಣಾಲಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾ ಲೋಧ್ರಚನ್ದನಬಿಸಗರ್ಭಂ ಪಚೇತ್| ತಚ್ಚ ಪೂರ್ವವತ್ ಪ್ರಣಯೇತ್| ಏಷಾಮೇವ ಚ ಕಲ್ಕೇನ ಸಘೃತೇನ ಕರ್ಣಂ ಪರಿತೋ ಲೇಪಯೇತ್| ಸ್ವೇದಯೇಚ್ಚ| ತಥಾ ಕ್ಷೀರಸರ್ಪಿರ್ನಸ್ಯಂ ಶಿರೋಽಭ್ಯಙ್ಗಶ್ಚ| ಏವಮಪ್ಯನುಪಶಮೇ ತು ಪುನರ್ವಿರೇಕಃ||೮||

ಪಿತ್ತಜೇ ಕರ್ಣಶೂಲೇ ಪ್ರಾತಃ ಪ್ರಾತಃ ಶರ್ಕರಯಾ ಯುತಂ ಸರ್ಪಿರಾಸ್ನಿಗ್ಧತ್ವಲಾಭಾತ್ ಪಾಯಯೇತ್| ಸುಬೋಧಮ್| ಮಾಕ್ಷಿಕಂ ವೇತಿ ಕೇವಲಮ್| ಸಿತಾದಿಭಿಃ ಪ್ರಿಯಾಲಕತೈಲಂ ಪಾಚಿತಮಭ್ಯಙ್ಗಾದಿಭಿಃ ಶುಲದಾಹಘ್ನಮ್| ಮಧುಕಾದಿನಾ ತೈಲಂ ಪೂರ್ವವತ್ ಪ್ರಣಯೇದಿತ್ಯಭ್ಯಙ್ಗಾದಿಷು| ತೇನೇತ್ಯಷ್ಟಭಾಗಶೇಷೇಣ ಯಷ್ಟೀಮಧುಕಾದಿಗರ್ಭೇಣ| ಅನನ್ತಾ ದೂರ್ವಾ| ಏಷಾಮಿತ್ಯನನ್ತರೋಕ್ತಾನಾಂ ಯಷ್ಟೀಮಧುಕಾದೀನಾಮ್| ಕ್ಷೀರಸರ್ಪಿರ್ಯತ್ಕ್ಷೀರಂ ಮಥಿತ್ವಾ ಗೃಹ್ಯತೇ| ಸುಬೋಧಮ್| ಇತಿ ಪಿತ್ತಜೇ ಕರ್ಣರೋಗೇ||೮||

Adhikarana kaPakarNarogacikitsA (9) · Śloka 9

ಕಫಜೇ ಪಿಪ್ಪಲೀವಿಪಕ್ವಂ ಘೃತಮಥವಾ ಸಕ್ಷೌದ್ರಂ ಪಾಯಯಿತ್ವಾ ತಂ ವಾಮಯೇತ್| ತತಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣಂ ಧೂಮಂ ಪಾಯಯೇತ್| ಕರ್ಣಞ್ಚಾಸ್ಯ ಪೂರಯೇತ್ ಸರಲದೇವದಾರುಹಿಂಸ್ರಾಪಟೋಲಪತ್ರಸುರಸಸಿದ್ಧೇನ ತೈಲೇನ| ದೇವದಾರುಪಿಪ್ಪಲೀಮಾಲತೀಪತ್ರಕ್ವಾಥಕಲ್ಕಸಿದ್ಧೇನ ವಾ| ಲೋಧ್ರಖದಿರಸಾರಮನಶ್ಶಿಲಾದ್ವಿಹರಿದ್ರಾಕುಷ್ಠತ್ರಿಫಲೈಲಾಕ್ವಾಥಕಲ್ಕಸಿದ್ಧೇನ ವಾ| ರಸಾಞ್ಜನಮಾರ್ಕವವೈಜಯನ್ತೀಶಿಗ್ರುಲಶುನಾರ್ದ್ರಕಮರುಙ್ಗೀಮೂಲಕದಲೀನಾಂ ವಾ ಪೃಥಕ್ ಸಮಸ್ತಾನಾಂ ವಾ ರಸೇನ ಮಧುನಾ ವಾ ರಕ್ಷೋಘ್ನತೈಲೇನ ವಾ| ತಥಾ ಶೂಲಶೋಫಗೌರವಾಣಿ ಪ್ರಶಾಮ್ಯನ್ತಿ| ಧಾನ್ಯಾಮ್ಲಕ್ವಥಿತದ್ಶಮೂಲಬಾಷ್ಪೇಣ ನಾಡೀಸ್ವೇದಮಾಚರೇತ್| ಸ್ವಿನ್ನಂ ಕುಶಾಮ್ರತ್ರಿವೃನ್ನಲದಶುಣ್ಠೀಮುಸ್ತಸಾಧಿತೇನ ತೈಲೇನ ಪೂರಯೇತ್| ಕಫಘ್ನಾಂಶ್ಚ ಗಣ್ಡೂಷಾನ್ ಧಾರಯೇತ್||೯||

ಕಫಜೇ ಕರ್ಣಶೂಲೇ ಪಿಪ್ಪಲೀವಿಪಕ್ವಮಪಕ್ವಮೇವ ವಾ ಸಕ್ಷೌದ್ರಂ ಸರ್ಪಿಃ ಪಾಯಯಿತ್ವಾ ತಮಾತುರಂ ವಾಮಯೇತ್| ತೀಕ್ಷ್ಣೋ ಧೂಮಃ ಸೂತ್ರೋಕ್ತಃ| ಅಸ್ಯ ಚ ಶ್ಲೇಷ್ಮಕರ್ಣರೋಗಿಣಃ ಸರಲಾದಿಸಿದ್ಧೇನ ವಾ ದೇವದಾರ್ವಾದಿಸಿದ್ಧೇನ ವಾ ಲೋಧ್ರಾದಿಸಿದ್ಧೇನ ವಾ ತೈಲೇನ ಕರ್ಣಂ ಪೂರಯೇತ್|ಅರಲಾದಿಕಲ್ಕಪಾಕಮ್| ಶೇಷಯೋರ್ಯೇಷಾಮೇವ ಕ್ವಾಥಸ್ತೇಷಾಮೇವ ಚ ಕಲ್ಕೇನ| ರಸಾಞ್ಜನಾದೀನಾಂ ಪೃಥಗ್ಭೂತಾನಾಂ ವಾ ಮಿಶ್ರೀಭೂತಾನಾಂ ವಾ ರಸೇನ ಕರ್ಣಂ ಪೂರಯೇತ್| ಮಾರ್ಕವೋ ಭೃಙ್ಗರಾಜಃ| ವೈಜಯನ್ತ್ಯತಿಮುಕ್ತಕಃ| ಮುರುಙ್ಗೀ ಮಧುಸ್ರವಾ| ಅಥವಾ ಕೇವಲೇನೈವ ಮಧುನಾ| ಅಥವಾ ರಕ್ಷೌಘ್ನತೈಲೇನ ಸರ್ಷಪತೈಲೇನ| ತಥೇತಿ ಕರ್ಣಪೂರಣಕ್ರಿಯಯಾ ಶೂಲಾದೀನಿ ಶಾಮ್ಯನ್ತಿ| ನಾಡೀಸ್ವೇದಃ ಸುಬೋಧಃ| ಸ್ವಿನ್ನಂ ಕರ್ಣಂ ಕುಶಾಮ್ರಾದಿಸಿದ್ಧೇನ ತೈಲೇನ ಪೂರಯೇತ್| ಕುಶಾಮ್ರಃ ಕ್ಷುದ್ರಾಮ್ರಃ| ಕಫಾಘ್ನಾನ್ ಕಫಘ್ನದ್ರವ್ಯಕೃತಾನ್ ಗಣ್ಡೂಷಾನ್ ಧಾರಯೇಚ್ಚ| ಇತಿ ಕಫಜೇ ಕರ್ಣರೋಗೇ|| ೯||

Adhikarana raktajakarNarogacikitsA (10) · Śloka 10

ರಕ್ತಜೇ ಪೈತ್ತಿಕವತ್ ಸಿದ್ಧಿಃ ಸಿರಾವ್ಯಶ್ಚ||೧೦||

ರಕ್ತಜೇ ಕರ್ಣರೋಗೇ ಪೈತ್ತಿಕಕರ್ಣರೋಗವತ್ ಸಿಶ್ಚಿಕಿತ್ಸಾ| ಅತ್ರ ತು ಸಿರಾವ್ಯಧಾಽಧಿಕಃ||೧೦||

Adhikarana pakvAvasthAyAScikitsA (11) · Śloka 11

ಪಕ್ವೇಷು ಕರ್ಣಶೂಲೇಷು ಪೂಯಪ್ರವಾಹಿಷು ಯಥಾಸ್ವಂ ಧೂಮನಸ್ಯಗಣ್ಡೂಷವಮನಾನ್ಯಾಚರೇತ್| ಉಪದಿಗ್ಧಞ್ಚ ಸ್ರೋತಃ ಸಾಯಂ ಪ್ರಾತಃ ಪಿಚುವರ್ತ್ತಿಭಿಃ ಪ್ರಮೃಜ್ಯ ಯವಾಗರುಮದನೈಃ ಸಘೃತೈರ್ಗುಗ್ಗುಲುನಾ ವಾ ಧೂಪಯಿತ್ವಾ ಮಧುನಾ ಪೂರಯೇತ್| ಪಲಾಶಧವತಿನಿಶಕಕುಭಸರ್ಜತ್ವಕ್ಕ್ವಾಥರಸಕ್ರಿಯಯಾ ಸ್ವಭ್ಯಕ್ತಾಂ ಪಿಚುವರ್ತ್ತಿಂ ಸ್ರೋತಸಿ ದದ್ಯಾತ್| ಬದರೀಸಲ್ಲಕೀಜಮ್ಬೂಧಾತಕೀವಟಪ್ಲಕ್ಷೋದುಮ್ಬರಕ್ವಾಥೇನೈವಮೇವ ಚ ರಸಕ್ರಿಯಯಾ| ಹರಿದ್ರಾಧಾತಕೀತ್ರಿಫಲಾಜಮ್ಬೂಸಲ್ಲಕೀಕಿಂಶುಕಕ್ವಾಥೇನ ಚ| ತಥಾ ಸೌರಾಷ್ಟ್ರಿಕಾಪದ್ಮಕಧಾತಕೀಸಮಙ್ಗಾಶ್ವತ್ಥಧವಲೋಧ್ರರಸಾಞ್ಜನಕ್ವಾಥೇನ| ಏಭಿರೇವೌಷಧೈಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮಚೂರ್ಣೀಕೃತೈಃ ಸ್ರೋತಸೋಽವಕಿರಣಮೇವಂ ಕ್ಲೇದಶೂಲಗೌರವಾಣಿ ಶಾಮ್ಯನ್ತಿ| ಏಷಾಮೇವ ಚ ಕಷಾಯೇಣ ಸಕ್ಷೌದ್ರೇಣ ಕಪಿತ್ಥಸ್ವರಸೇನ ವಾ ಪ್ರಕ್ಷಾಲನಮ್| ತಥಾ ಸುರಸಾದಿವರ್ಗಃ ಪ್ರಕ್ಷಾಲನಾವಚೂರ್ಣನಯೋಃ ಪ್ರಯೋಜ್ಯಃ||೧೧||

ಪಕ್ವೇಷ್ವಿತ್ಯನನ್ತರೋಕ್ತೇಷು ವಾತಾದಿಜೇಷು ಕರ್ಣಶೂಲೇಷು ಯಥಾಸ್ವಮಿತ್ಯಾರಮ್ಭಕದೋಷಾಪೇಕ್ಷಯಾ ಧೂಮಾದೀನ್ಯಾಚರೇತ್| ಉಪದಿಗ್ಧಂ ಕ್ಲೇದೇನ ಲಿಪ್ತಂ ಕರ್ಣಸ್ರೋತಃ| ಪಿಚುವರ್ತ್ತಿಃ ಕಾರ್ಪಸವರ್ತ್ತಿಃ| ಪಲಾಶಾದಿಕ್ವಾಥೇನ ಬದರ್ಯಾದಿಕ್ವಾಥೇನ ಚ ಪಿಚುವರ್ತ್ತ್ಯಭ್ಯಞ್ಜನೇ ರಸಕ್ರಿಯಾ| ಹರಿದ್ರಾದಿಕ್ವಾಥೇನ ಚ ರಸಕ್ರಿಯಾ ಸೌರಾಷ್ಟ್ರಿಕಾದಿಕ್ವಾಥೇನ ಚ| ಏಭಿರೇವ ಚ ಯಥಾಯೋಗಂ ರಸಕ್ರಿಯೌಷಧೈಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮಚೂರ್ಣೀಕೃತೈಃ ಪಕ್ವಕರ್ಣಸ್ರೋತಸೋಽವಕಿರಣಮ್| ಏಷಾಮಿತ್ಯಾದಿ ಸುಬೋಧಮ್|| ೧೧||

Adhikarana karNanAdabAdhiryayoshcikitsA - cikitsAsUtram (12) · Śloka 12

ನಾದಬಾಧಿರ್ಯಯೋರ್ವಾತಶೂಲೋಕ್ತಃ ಸರ್ವೋ ವಿಧಿಃ| ಶ್ಲೇಷ್ಮಾನುಬನ್ಧೇ ತು ಪ್ರಾಕ್ಶ್ಲೇಷ್ಮಾಣಮಪಹರೇದ್ವಮನನಾವನಾಭ್ಯಾಂ ತೀಕ್ಷ್ಣಧೂಮೈಶ್ಚ||೧೨||

ನಾದಾಖ್ಯೇ ಬಾಧಿರ್ಯಾಖ್ಯೇ ಚ ರೋಗೇ ವಾತಕರ್ಣರೋಗೋಕ್ತಃ ಸರ್ವೋ ವಿಧಿಃ| ಶ್ಲೇಷ್ಮಾನುಬನ್ಧೇ ತ್ವಿತಿ ನಾದಬಾಧಿರ್ಯಯೋರೇವ ||೧೨||

Adhikarana asAdhyabAdhiryanirdeSaH (13) · Śloka 13

ಬಾಧಿರ್ಯಂ ಚ ಬಾಲವೃದ್ಧಕ್ಷೀಣಕಾಸಶೋಷಿಣಾಂ ಚಿರೋತ್ಥಿತಂ ಚ ವರ್ಜಯೇತ್||೧೩||

ಬಾಲಾದೀನಾಂ ಬಾಧಿರ್ಯಮಸಾಧ್ಯಮ್| ಸರ್ವಸ್ಯೈವ ಚ ಚಿರೋತ್ಥಿತಂ ಬಹುಕಾಲಪ್ರರೂಢಂ ಬಾಧಿರ್ಯಂ ಯತ್ತದಸಾಧ್ಯಮ್||೧೩||

Adhikarana sAdhyabAdhirye cikitsAkramaH (14) · Śloka 14

ಇತರತ್ತು ಸ್ನೇಹಸ್ವೇದನಸ್ಯಶಿರೋಬಸ್ತಿಬಸ್ತಿಕರ್ಮಪ್ರಭೃತಿಭಿರ್ದೋಷಾನುಬನ್ಧಮವೇಕ್ಷ್ಯ ಸಾಧಯೇತ್||೧೪||

ಇತರತ್ವನನ್ತರೋಕ್ತಲಕ್ಷಣವಿಪರೀತಂ ಬಾಧಿರ್ಯಂ ದೋಷಾನುಬನ್ಧಸ್ವರೂಪಾನತಿಕ್ರಮೇಣ ನಸ್ಯಾದಿಭಿಃ ಸಾಧಯೇತ್||೧೪||

Adhikarana prayujyamAnAH vividhAH yogAH (15) · Śloka 15

ತತ್ರ ಪ್ರಾಗೇವ ಪುರಾಣಸರ್ಪಿಷಾ ವಾ ವಾತಹರತೈಲೇನ ವಾ ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ಸ್ನೇಹೇನೈವ ವಿರೇಚಯೇತ್| ಕೃತಸಂಸರ್ಜನಸ್ಯ ಪುನಃ ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ಯ ಶೋಣಿತಮಪಹರೇತ್| ಕರ್ಣಾಸನ್ನಂ ಜಲೌಕೋಭಿಸ್ತತೋ ಬಸ್ತಿಕರ್ಮಮೂರ್ಧತೈಲನಸ್ಯಧೂಮಾನ್ ಕರ್ಣಪೂರಣಂ ಚ ಶೀಲಯೇತ್| ತರುಣಬಿಲ್ವಫಲಾನಿ ಗೋಮೂತ್ರೇಣ ಕ್ವಾಥಯೇತ್ತೇನ ಕ್ವಾಥೇನ ಸಿತಾಮಧುಕಬೀಜಕಬೀಜಕಲ್ಕೇನ ಚ ಪಯೋಯುಕ್ತಂ ತೈಲಂ ಪಾಚಯೇತ್| ತತ್ತೈಲಮುಷ್ಣಂ ಶೀತೇ ಬಿಲ್ವಕ್ವಾಥೇ ಪ್ರಕ್ಷಿಪ್ಯ ಮನ್ಥಯೇತ್ ಯಾವತ್ ಪಿಣ್ಡೀಭೂತಮುದ್ಧೃತ್ಯಾಽಷ್ಟಗುಣೇ ಪಯಸಿ ಮಧುಕಗನ್ಧಚನ್ದನಗರ್ಭಂ ಸಾಧಿತಮಾಶು ಕರ್ಣಪೂರಣಾತ್ ಬಾಧಿರ್ಯಂ ನಾಶಯತಿ| ತಿಲಾನ್ ನವಪ್ರಲೂನಾನ್ ವಸ್ತ್ರಬದ್ಧಾನ್ ವಹನ್ತೀಷ್ವಪ್ಸು ರಾತ್ರಿಮುಷಿತಾನ್ ದಿವಾ ಶೋಷಯೇತ್ ಪಞ್ಚರಾತ್ರಮ್| ಏವಂ ಗತೇ ಪಞ್ಚರಾತ್ರೇ ಮಧುಯಷ್ಟಿಕಾಕ್ಷೀರಕಾಕೋಲೀಮಹಾಪಞ್ಚಮೂಲದೇವದಾರುಶತಾಹ್ವಾಜೀವಕಕ್ವಥಿತೇ ಪಯಸಿ ಪಞ್ಚಾಹಮೇವಂ ವಾಸಯೇಚ್ಛೋಷಯೇಚ್ಚ| ತತೋಽನೇನೈವ ಕ್ಷೀರೇಣೈಷಾಮೇವ ಚ ದ್ರವ್ಯಾಣಾಂ ಚೂರ್ಣಮಾತ್ರಯಾ ಯುಕ್ತಾನ್ ಪ್ರಪೀಡಯೇತ್| ತತ್ತೈಲಂ ನೀಲೋತ್ಪಲಾನನ್ತಾಚನ್ದನಾಗರುಮಧುಕಜೀವಕಕಾಕೋಲೀಸುನಿಷಣ್ಣಕಮೂಲಕಲ್ಕೈರಷ್ಟಗುಣೇನ ಪಯಸಾ ಪಚೇತ್| ಏತನ್ನಸ್ಯೇ ಕರ್ಣಪೂರಣೇ ಶಿರಸಿ ಚಾಭ್ಯಞ್ಜನೇ ಪ್ರಣೀತಮಾಶು ಶೂಲನಾದಬಾಧಿರ್ಯಾಣಿ ಸರ್ವವಾತವಿಕಾರಾಂಶ್ಚ ಪಿತ್ತಾನುಬನ್ಧಾನಪೋಹತಿ ಭಗ್ನಾಸ್ಥಿಸನ್ಧಾನಜನನಞ್ಚ| ಶುಷ್ಕಮೂಲಕಭಸ್ಮಕ್ಷಾರದ್ವಯಹಿಙ್ಗುಶುಣ್ಠೀಮಿಸಿವಚಾಕುಷ್ಠಾಮರದಾರುಸೌಭಾಞ್ಜನಭೂರ್ಜಗ್ರನ್ಥಿಮುಸ್ತಾಲವಣತ್ರಯೈಃ ಸೋದ್ಭಿದೈಸ್ತೈಲಂ ಶುಕ್ತಕದಲೀಬೀಜಪೂರಕರಸಸಂಯುಕ್ತಂ ಸಿದ್ಧಂ ಶೂಲನಾದಬಾಧಿರ್ಯಕಣ್ಡೂಶೋಫಕ್ಲೇದೋಪದೇಹಕೃಮಿಪೂತಿಕರ್ಣೇಷು| ಅಥ ಕರ್ಣೌ ಸುಪ್ತಾವಿವ ಭವತಸ್ತತ್ಸಮೀಪೇ ಯಥೋಕ್ತಾಂ ಸಿರಾಂ ಮೋಕ್ಷಯೇತ್| ಅಶ್ವಯಥುಪರಿಸ್ರಾವೇ ಮನ್ದಶ್ರುತೇರ್ವಮನಮಾಚರೇತ್||೧೫||

ತತ್ರೇತಿ ಬಾಧಿರ್ಯೇ| ಸಂಸರ್ಜನಂ ಪೇಯಾದಿಕ್ರಮಃ| ಮೂರ್ದ್ಧ್ವತೈಲಮಭ್ಯಙ್ಗಾದಿಭೇದೇನ ಚತುರ್ವಿಧಂ ಸೂತ್ರೇ ಪ್ರದರ್ಶಿತಮ್| ತರುಣಸ್ಯಾಚಿರಕಾಲಪ್ರರೂಢಸ್ಯ ಬಿಲ್ವಸ್ಯ ಫಲಾನಿ ಗೋಮೂತ್ರೇಣ ಕ್ವಾಥಯೇತ್| ತೇನೇತಿ ಕ್ವಥಿತಗೋಮೂತ್ರೇಣತ್ಯಾದಿ| ತೈಲಪಾಕವಿಧಂ ಶೇಷಂ ಸುಬೋಧಮ್| ತಿಲಾನಿತ್ಯಾದಿನಾ ತಿಲಭಾವನಂ ಸುಬೋಧಮ್| ಏವಮಿತಿ ಪ್ರತಿದಿನಂ ಶೋಷಣಂ ಚ ವಹದಮ್ಬುವಾಸನಂ ಚ ಪಞ್ಚರಾತ್ರಮ್| ತತಸ್ತಥೈವ ಮಧುಯಷ್ಟ್ಯಾದಿಕ್ವಥಿತಪಯಸಿ ವಾಸನಂ ಶೋಷಣಂ ಚ ಪಞ್ಚರಾತ್ರಮೇವ| ಅನೇನೈವೇತಿ ಯಷ್ಟ್ಯಾದಿಶೃತೇನ| ಏಷಾಮೇವ ಚೇತಿ ಯಷ್ಟ್ಯಾದೀನಾಂ ಚೂರ್ಣೇನ ಯುಕ್ತಾನ್ ತಿಲಾನ್| ಶುಷ್ಕಮೂಲಕಭಸ್ಮಾದಿಭಿರ್ದ್ರವ್ಯೈಃ ಶುಕ್ಲಾದಿಭಿಶ್ಚ ದ್ರವೈಸ್ತೈಲಂ ಸಿದ್ಧಂ ಶೂಲಾದಿಷು ದೃಷ್ಟಶಕ್ತಿಃ| ಸುಪ್ತಾವಿವೇತಿ ಬಾಧಿರ್ಯ ಏವ| ಯಥೋಕ್ತಾಮಿತಿ ಸೂತ್ರೋಕ್ತಾಮ್| ಸಶ್ವಯಥ್ವಾದಿ ಬಾಧಿರ್ಯ ಏವ| ಇತಿ ಬಾಧಿರ್ಯಮ್|| ೧೫||

Adhikarana pratInAhacikitsA (16) · Śloka 16

ಪ್ರತೀನಾಹೇ ಸ್ನೇಹಸ್ವೇದಕ್ಲಿನ್ನಂ ಕರ್ಣಂ ಕರ್ಣಶೋಧನೇನ ವಿಶೋಧ್ಯ ತೈಲಸ್ಯ ಪೂರಯೇನ್ಮಾತುಲುಙ್ಗರಸಸ್ಯ ವಾ ಸಶುಕ್ತಕ್ಷೌದ್ರಸೈನ್ಧವಸ್ಯ| ಶೋಧ್ಯಮಾನೇ ವೇದನಾ ರಕ್ತಾಗಮೋ ವಾ ಯದಿ ಭವೇತ್ತತೋ ಘೃತಮಣ್ಡೇನ ಪೂರಯೇನ್ನಸ್ಯಂ ಚ ಶೀಲಯೇತ್| ಮಲಪೂರ್ಣೇಽಪ್ಯೇಷ ಏವ ವಿಧಿಃ||೧೬||

ಪ್ರತೀನಾಹಾಖ್ಯೇ ಪೂರ್ವಂ ಸ್ನೇಹಸ್ವೇದಾಭ್ಯಾಂ ಕರ್ಣೇ ಕ್ಲೇದಾನಪಾದನಮ್| ಕರ್ಣಶೋಧನಂ ಸ್ರುವಮುಖಮಶ್ವತ್ಥಪತ್ರಾಗ್ರಮಿತಿ ಯನ್ತ್ರಂ ಸೂತ್ರೇ ಪೂರ್ವಮುಕ್ತಮ್| ತೈಲಸ್ಯೇತಿ ಕರಣೇ ಷಷ್ಠೀ| ಪೂರಣಯೋಗಾತ್| ತದ್ವನ್ಮಾತುಲುಙ್ಗರಸಸ್ಯೇತಿ ಚ| ಯದಿ ಚ ಶೋಧ್ಯಮಾನೇ ಕರ್ಣೇ ವೇದನಾ ಭವೇದಥವಾ ರಕ್ತಾಗಮೋ ಭವೇತ್ತತೋ ಘೃತಮಣ್ಡೇನ ಪೂರಣಂ ಯೋಗ್ಯನಸ್ಯಶೀಲನಂ ಚ| ಮಲಪೂರ್ಣೇಽಪೀತಿ ಪ್ರತೀನಾಹಪ್ರಕಾರತ್ವಾದೇಷ ಏವ ಪ್ರತೀನಾಹೋಕ್ತೋ ವಿಧಿಃ ||೧೬||

Adhikarana kaNDUSoPayoScikitsA (17) · Śloka 17

ಕಣ್ದ್ವಾಂ ತೀಕ್ಷ್ಣನಸ್ಯಧೂಮಾದೀನ್ ಕಫಘ್ನಾನ್ವಿತರೇತ್| ರೂಕ್ಷತಿಕ್ತಕಟುಶ್ಚಾಹಾರಃ ಶೋಫೇಽಪ್ಯೇವಮೇವ ವಿಧಿಃ| ಕಟುತೀಕ್ಷ್ಣೋಷ್ಣಾಶ್ಚ ಪ್ರದೇಹಪರಿಷೇಕಾಃ||೧೭||

ಕಣ್ಡ್ವಾಖ್ಯೇ ತೀಕ್ಷ್ಣಧೂಮಾದಿಕಂ ಕಫಘ್ನಂ ವಿತರೇತ್| ತದೇವ ಚ ಶೋಫಾಖ್ಯೇ| ಅತ್ರ ತು ಕಟ್ವಾದಿಗುಣಪ್ರದೇಹಾದಿಕಮಪಿ||೧೭||

Adhikarana pUtikarNakrimikarNayoScikitsA (18) · Śloka 18

ಪೂತಿಕರ್ಣೇ ಕರ್ಣಸ್ರಾವೋಕ್ತೋ ವಿಧಿಃ ಕೃಮಿಕರ್ಣೇ ಚ| ವಿಶೇಷತಶ್ಚಾತ್ರ ಕೃಮಿಘ್ನಃ| ತಥಾ ಸರ್ಷಪತೈಲೇನ ಪೂರಣಮ್| ಹರಿತಾಲಚೂರ್ಣವತಾ ಗೋಮೂತ್ರೇಣ ವಾ| ವಾರ್ತಾಕಬೀಜೇನ ಧೂಪನಮ್||೧೮||

ಪೂತಿಕರ್ಣೇ ಕರ್ಣಸ್ರಾವೋಕ್ತಃ ಪಕ್ವಕರ್ಣಪೂಯಪ್ರವಾಹೋಕ್ತೋ ಧೂಮಾದಿಃ| ಕೃಮಿಕರ್ಣೇ ಚ ಪೂತಿಕರ್ಣವದೇವ| ಅತ್ರ ತು ಕೃಮಿಕರ್ಣೇ ಕೃಮಿಘ್ನವಿಧಿರ್ವಿಶೇಷತಃ ಕಾರ್ಯೋ ಧೂಪನಾನ್ತಃ||೧೮||

Adhikarana vidradhyarSo~arbudacikitsA (19) · Śloka 19

ಕರ್ಣವಿದ್ರಧಿಂ ವಮನಪೂರ್ವಂ ವಿದ್ರಧಿವದಾಮಂ ಪಕ್ವಂ ಚ ಚಿಕಿತ್ಸೇತ್| ಕ್ಷತವಿದ್ರಧಿಂ ಪಿತ್ತಕರ್ಣಶೂಲವದರ್ಶಾಂಸಿ ನಾಸಾರ್ಶೋವದರ್ಬುದಾನಿ ಚ||೧೯||

ಕರ್ಣವಿದ್ರಧಿರ್ಯೋಽನ್ಯ ಇತ್ಯುಕ್ತಸ್ತಂ ವಮನಪೂರ್ವಂ ವಿದ್ರಧಿವತ್ ವಿದ್ರಧಿಪ್ರಕಾರೇಣಾಮಂ ಪಕ್ವಂ ಚ ಚಿಕಿತ್ಸೇತ್| ತತ್ರ ಚ ವಿದ್ರಧೇಃ ಕ್ಷತವಿದ್ರಧ್ಯಾಖ್ಯೋ ಭೇದೋ ಯಃ ಕಣ್ಡೂಯನಹೇತುಕಸ್ತಮನನ್ತರೋಕ್ತಪಿತ್ತಕರ್ಣರೋಗವಿಚ್ಚಿಕಿತ್ಸೇತ್| ಸುಬೋಧಮ್| ಅರ್ಶಾಂಸ್ಯರ್ಬುದಾನಿ ಚ ಪ್ರಕರಣಾದ್ವಕ್ಷ್ಯಮಾಣನಾಸಾರ್ಶೋರ್ಬುದವತ್||೧೯||

Adhikarana vidArikAcikitsA (20) · Śloka 20

ವಿದಾರಿಕಾಮಾಮಾಂ ಕರ್ಣವಿದ್ರಧಿವದ್ಯಥಾದೋಷೋದಯಞ್ಚ ಸಾಧಯೇತ್||೨೦||

ವಿದಾರಿಕಾಽಸಾಧ್ಯೋಕ್ತಾ| ತತ್ರ ವಿಶೇಷಃ ಆಮಾಯಾಂ ದೋಷಾನತಿಕ್ರಮೇಣ ಚಿಕಿತ್ಸಿತೋಕ್ತಾ ವಿದ್ರಧಿಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕಾರ್ಯಾ ||೨೦||

Adhikarana pAlIshoShacikitsA (21) · Śloka 21

ಪಾಲೀಶೋಷೇ ವಾತಶೂಲವನ್ನಸ್ಯಮಾಲೇಪಂ ಸ್ವೇದಞ್ಚ ಕುರ್ಯಾತ್| ಸ್ವಿನ್ನಮುದ್ವರ್ತ್ತಯೇತ್ತಿಲಪ್ರಿಯಾಲಬಲಜಮಧುಕಯವಾಶ್ವಗನ್ಧಾಕಲ್ಕೇನ| ಉದ್ವರ್ತಿತಞ್ಚ ಮಧುಕಪಯಸ್ಯಾಶತಪುಷ್ಪಾಶ್ವಗನ್ಧಾಕಲ್ಕಾಷ್ಟಗುಣವಾಜಿಗನ್ಧಾಬೃಹತ್ಯಭೀರುಕ್ವಾಥಕ್ಷೀರಸಾಧಿತೇನ ತೈಲೇನಾಭ್ಯಜ್ಯಾತ್| ಶತಾವರ್ಯಶ್ವಗನ್ಧೈರಣ್ಡಪಯಸ್ಯಾಜೀವಕಕ್ಷೀರಸಿದ್ಧೇನ ವಾ| ಗೋಧಾಪ್ರತುದವಿಷ್ಕಿರಾನೂಪೌದಕಮಾಂಸವಸಾಮಜ್ಜಾನಂ ಸರ್ಪಿಸ್ಸರ್ಷಪತೈಲಞ್ಚ ಯಥಾಲಾಭಂ ಸಂಗೃಹ್ಯಾರ್ಕಾಲರ್ಕಬಲಾತಿಬಲಾನನ್ತಾವಿದಾರಿಗನ್ಧಾಜಲಶೂಕಮಧುರವರ್ಗಪ್ರತೀವಾಪಂ ವಿಪಚೇದಯಮಭ್ಯಙ್ಗಃ ಪಾಲ್ಯಾಃ ಪರಂ ಮಾಂಸಜನನಃ| ಏವಮಪಿ ತು ಯಾ ಕ್ಷೀಯತೇ ಪಾಲೀ ತಸ್ಯಾ ಯದ್ ದುಷ್ಟಂ ತಚ್ಛಿತ್ವಾ ವಿಧಿವತ್ ಸನ್ಧಾಯ ಯಥೋಕ್ತೇನ ಕ್ರಮೇಣೋಪಚರೇತ್||೨೧||

ಪಾಲೀಶೋಷೇ ವಾತಶುಲವನ್ನಸ್ಯಾದಿಕಂ ಕುರ್ಯಾತ್| ವಾತಶೂಲಂ ಕರ್ಣರೋಗೇ ಪ್ರಥಮಮುಕ್ತಮ್| ಸ್ವಿನ್ನಂ ಚ ಪಾಲೀಶೋಷಂ ತಿಲಾದಿಕಲ್ಕೇನೋದ್ವ್ರ್ತಯೇತ್| ಉದ್ವರ್ತಿತಞ್ಚ ಪಾಲೀಶೋಷಂ ಮಧುಕಾದಿಸಿದ್ಧೇನ ತೈಲೇನಾಭ್ಯಜ್ಯಾತ್| ಶತಾವರ್ಯಾದಿಸಿದ್ಧೇನ ವಾ| ಗೋಧೇತ್ಯಾದಿನಾಭ್ಯಙ್ಗಾಯ ತೈಲಮ್| ಅಲರ್ಕೋ ಮನ್ದಾರಃ| ಅನನ್ತಾ ದೂರ್ವಾ ಯಾಷಶ್ಚ| ಜಲಶೂಕಃ ಶೈವಾಲಮ್| ಏವಮನನ್ತರೋಕ್ತೇನ ಪ್ರಕಾರೇಣ ಚಿಕಿತ್ಸ್ಯಮಾನಾ ಯಾ ಪಾಲೀ ಕ್ಷೀಯತೇ ತಸ್ಯಾಃ ಪಾಲ್ಯಾಃ ಯದಂಶಂ ದುಷ್ಟಂ ಲಕ್ಷ್ಯತೇ ತಚ್ಛಿತ್ವಾ ಶೇಷಂ ವಿಧಿವತ್ ಸನ್ಧಾಯ ಯಥೋಕ್ತೇನ ಪಾಲೀಶೋಷಕ್ರಮೇಣೋಪಚರೇತ್|| ೨೧||

Adhikarana tantrikAcikitsA (22) · Śloka 22

ತನ್ತ್ರಿಕಾಮಪಿ ಚೈವಮೇವ ನಸ್ಯಾಭ್ಯಙ್ಗಾದಿಭಿರ್ಯಾಪಯೇತ್||೨೨||

ತನ್ತ್ರಿಕಾ ಯಾಪ್ಯೈವೋಕ್ತಾ ತಾಂ ಪಾಲೀಶೋಷಪ್ರಕಾರೇಣೈವ ಪ್ರಥಮಂ ಚಿಕಿತ್ಸೇದ್ಯಾಪ್ಯತ್ವೇ ಚ ನಸ್ಯಾದಿಭಿರ್ಯಾಪಯೇತ್ ||೨೨||

Adhikarana paripoTakacikitsA (23) · Śloka 23

ಪರಿಪೋಟಕೇಽಪ್ಯಯಮೇವ ವಿಧಿಃ| ತಥಾ ಮಧುಕಖರಮಞ್ಜರೀಸೈನ್ಧವಾಶ್ವಗನ್ಧಾದೇವದಾರುಮೂಲಕಾವಲ್ಗುಜಫಲಮೂಲಮಧೂಚ್ಛಿಷ್ಟೈಃ ಸಕ್ಷೀರೈರ್ಮಹಾಸ್ನೇಹಃ ಸಿದ್ಧೋಽಭ್ಯಙ್ಗಃ| ತಿಲಮಧುಕಪ್ರಪೌಣ್ಡರೀಕಸಿದ್ಧಾರ್ಥಕಘೃತಕ್ಷೀರಕೃತಯೋತ್ಕಾರಿಕಯೋಪನಾಹಃ||೨೩||

ಅಯಮೇವೇತಿ ಪಾಲೀಶೋಷೋಕ್ತಃ| ತಥೇತಿ ಪರಿಪೋಟಕೇ||೨೩||

Adhikarana utpAtacikitsA (24) · Śloka 24

ಉತ್ಪಾತೇ ಜಲೌಕೋಭಿರಪನೀತರಕ್ತೇ ಶೀತೈಃ ಪ್ರದೇಹಃ| ತಿಲಮಧುಕಸಾರಿವೋತ್ಪಲಲೋಧ್ರಕದಮ್ಬಬಲಾಭ್ರಜಮ್ಬೂಪಲ್ಲವೈಸ್ಸಧಾನ್ಯಾಮ್ಲಂ ತೈಲಂ ಸಾಧಿತಮಭ್ಯಙ್ಗಃ| ತಥಾ ಕ್ಷೀರಸರ್ಪಿರ್ವಿಸರ್ಪೋಕ್ತಾನಿ ಚ ಘೃತಾನಿ||೨೪||

ವಿಸರ್ಪೋಕ್ತಘೃತಾನಿ ಚೇತ್ಯನ್ತಮುತ್ಪಾತಾಖ್ಯೇ| ರಕ್ತೇ ಹೃತೇ ಶೀತೈಶ್ಚನ್ದನಾದಿಭಿಃ ಪ್ರಲೇಪಃ ಕಾರ್ಯಸ್ತಿಲಾದಿಭಿಃ ಕಲ್ಕಿತೈರ್ದ್ಧಾನ್ಯಾಮ್ಲಸಹಿತಂ ಸಾಧಿತಂ ತೈಲಮಭ್ಯಙ್ಗಶ್ಚ| ತಥಾ ಕ್ಷೀರೋತ್ಥಂ ಘೃತಂ ವಿಸರ್ಪೇ ಯಾನಿ ಘೃತಾನ್ಯುಕ್ತಾನಿ ತಾನಿ ಚ ಹಿತಾನಿ||೨೪||

Adhikarana unmanthacikitsA (25) · Śloka 25

ಉನ್ಮನ್ಥೇ ತೀಕ್ಷ್ಣೈಃ ಶಿರೋವಿರೇಕಃ| ತಿಲಸರ್ಷಪಲೋಧ್ರಹರಿದ್ರಾದ್ವಯೈರುದ್ವರ್ತಿತಾಯಾಃ ಕರ್ಣಪಾಲ್ಯಾಸ್ತಾಲೀಸತಮಾಲೈಲಾಕಟ್ಫಲರಸಾಞ್ಜನೈರ್ಲೇಪಃ| ತಾಲಪತ್ರ್ಯಶ್ವಗನ್ಧಾರ್ಕಸ್ಸೈನ್ಧವಾವಲ್ಗುಜಬೀಜಸುರಸಲಾಙ್ಗಲಿಕಾಭಿರ್ಗೋಧಾಕುಲೀರವಸಾಯುಕ್ತಂ ತೈಲಂ ವಿಪಕ್ವಮಭ್ಯಞ್ಜನಮ್| ತೈಲಮೇವ ವಾ ಪಟೋಲಕಟುರೋಹಿಣೀರಸಾಞ್ಜನಶಿರೀಷೈಃ||೨೫||

ಪಟೋಲಾದಿತೈಲಾನ್ತಮುನ್ಮನ್ಥಾಖ್ಯೇ| ತೈಲಮೇವ ವೇತ್ಯೇವಕಾರೇಣ ಪಟೋಲಾದೌ ವಸಾಪ್ರತಿಷೇಧಃ||೨೫||

Adhikarana duHkhavarddhanacikitsA (26) · Śloka 26

ದುಃಖವರ್ದ್ಧನೇ ಜಮ್ಬ್ವಾಮ್ರಾಶ್ಮನ್ತಕಪತ್ರಕ್ವಾಥಪರಿಷಿಕ್ತಾಂ ಕರ್ಣಪಾಲೀಂ ತೈಲೇನಾಭ್ಯಜ್ಯ ಯಷ್ಟೀಮಧುಕಹರಿದ್ರಾಪ್ರಪೌಣ್ಡರೀಕಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾಚೂರ್ಣೇನಾಽವಚೂರ್ಣಯೇತ್| ಲಾಕ್ಷಾವಿಡಙ್ಗಪಕ್ವೇನ ತೈಲೇನಾಭ್ಯಞ್ಜಯೇತ್||೨೬||

ದುಃಖವರ್ದ್ಧನಾಖ್ಯೇ ಪ್ರಥಮಂ ಜಮ್ಬ್ವಾಮ್ರಾದಿಕ್ವಾಥಪರಿಷೇಕಸ್ತತಸ್ತೈಲೇನಾಭ್ಯಞ್ಜನಂ ತತೋ ಯಷ್ಟ್ಯಾದಿಚೂರ್ಣೇನಾಽವಚೂರ್ಣನಂ ಲಾಕ್ಷಾವಿಙ್ಗಾಭ್ಯಾಂ ಪಕ್ವಂ ತೈಲಮಭ್ಯಞ್ಜನಂ ಚ ಹಿತಮ್||೨೬||

Adhikarana lihyAkhyapiTikAcikitsA (27) · Śloka 27

ಲೋಹಕಾಪಿಟಕಾಸು ಕರ್ಣಪಾಲೀಂ ಬಹುಶೋ ಗೋಮಯಪಿಣ್ಡಸ್ವಿನ್ನಾಮುರಭ್ರೀಮೂತ್ರಪಿಷ್ಟೈಃ ಕೃಮಿಘ್ನೈರಾಲಿಮ್ಪೇತ್| ಕುಟಜಕರಞ್ಜೇಙ್ಗುದೀಬೀಜಾರಗ್ವಧತ್ವಗ್ಭಿರ್ವಾ| ಏಭಿರೇವ ಚ ಸರ್ವೈಸ್ಸಮರಿಚನಿಮ್ಬಪತ್ರಮಧುಚ್ಛಿಷ್ಟೈಸ್ಸರ್ಷಪತೈಲಂ ಸಿದ್ಧಂ ಲೇಹಿಕಾವ್ರಣಘ್ನೋಽಭ್ಯಙ್ಗಃ| ಪರಿದಹನೇ ಜಲಜಾಭಿರಸೃಕ್ ಸ್ರಾವಯೇತ್| ಶೀತೈಶ್ಚ ಪ್ರದಿಹ್ಯಾತ್||೨೭||

ಲೇಹಿಕಾಪಿಟಕಾಸು ಲಿಹ್ಯಾಖ್ಯಾಸು| ಸುಬೋಧಮ್| ಕೃಮಿಘ್ನಾನಿ ವಿಡಙ್ಗಫಲಾನಿ| ಕುಟಜಾದಿಭಿರ್ವಾ ಲಿಮ್ಪೇದಿತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ| ಏಭಿರಿತ್ಯನನ್ತರೋಕ್ತೈಃ| ಸರ್ವಶಬ್ದೇನ ವಿಡಙ್ಗಾನಾಂ ಚ ಪರಿಗ್ರಹಃ| ಪರಿದಹನೇ ತು ಲಿಹ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ವಿತಿಪ್ರ್ಕರಣಾತ್| ಜಲಜಾ ಜಲೌಕಸಃ| ಇತ್ಯುಕ್ತಾಃ ಯಥೋದ್ದಿಷ್ಟಾಃ ಕರ್ಣರೋಗಾಃ||೨೭||

Adhikarana pAlIroge sAmAnyakramaH (28) · Śloka 28

ಸರ್ವೇಷು ಚ ಪಾಲೀರೋಗೇಷು ಸ್ನೇಹಸ್ವೇದಶೋಧನಾಭ್ಯಙ್ಗಪ್ರದೇಹನಸ್ಯಾಸ್ರವಿಸ್ರಾವಣಾನಿ ಯಥಾರ್ಹಂ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ| ಪ್ರಕೋಪಕಾರಣಾನಿ ಚ ಪರಿಹರೇತ್||೨೮||

ಸರ್ವೇಷು ಚೋಕ್ತಾನುಕ್ತೇಷು ಪಾಲೀರೋಗೇಷು| ಯಥಾರ್ಹಮಿತಿ ದೋಷಾದ್ಯಪೇಕ್ಷಂ ಸ್ನೇಹಾದಿ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ| ಸುಬೋಧಮ್ ||೨೮||

Adhikarana avasthAviSiShTA pAlIcikitsA (29) · Śloka 29

ಉತ್ಪಚ್ಯಮಾನಾಯಾಂ ತು ಪಾಲ್ಯಾಂ ಸರ್ಜರಸಾಪಾಮಾರ್ಗಪಟೋಲನಿಮ್ಬನಿಚುಲತ್ವಗ್ಭಿರಾಲೇಪಃ| ಉತ್ಪುಟನ್ತ್ಯಾಂ ಶಿಗ್ರುಶಮ್ಯಾಕಪೂತೀಕಗೋವರಾಹಪಿತ್ತಗೋಧಾವಸಾಸರ್ಪಿಭಿಃ| ಶ್ಯಾವಾಯಾಂ ಗೌರೀಸುಗನ್ಧಾಶ್ಯಾಮಾನನ್ತಾತಣ್ಡುಲೀಯಕಮೂಲೈಃ| ಕಣ್ಡೂಮತ್ಯಾಂ ಪಾಠಾನನ್ತಾತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಶೈಲೇಯಮಾಕ್ಷಿಕೈಃ| ದಹ್ಯಮಾನಾಯಾಂ ಕ್ಷೀರಿವೃಕ್ಷಜೀವನೀಯಕಲ್ಕಮಧುಘೃತೈಃ| ವ್ರಣಿತಾಯಾಂ ಕ್ಷೌದ್ರಜೀವನೀಯೈಃ| ಕೃಶಾಯಾಂ ಗೋಧಾವರಾಹವಸಾಭಿಃ| ಗ್ರನ್ಥಿತಾಯಾಂ ಗ್ರನ್ಥಿಂ ಪಾಟಯಿತ್ವಾ ವಿಲಿಖ್ಯ ಚ ಕೃಷ್ಣಾಸೈನ್ಧವಮಧುಭಿಃ ಪ್ರತಿಸಾರಯೇತ್| ಸ್ರಾವವತ್ಯಾಂ ಮಧು-ಮಧುಕಮಧೂಕಮಧುಪರ್ಣೀಭಿರ್ಲೇಪಃ| ಏಭಿರೇವ ಚ ಯಥಾಸ್ವಂ ಸ್ನೇಹಾನಭ್ಯಙ್ಗಾರ್ಥಂ ಪ್ರಕಲ್ಪಯೇತ್||೨೯||

ಉತ್ಪಚ್ಯಮಾನಾಯಾಮಿತ್ಯಾದಿನಾ ಪಾಲ್ಯಾಮವಸ್ಥಾವಿಶೇಷೇಷು ಸಾಧನವಿಶೇಷಃ| ಉತ್ಪುಟನಂ ದರಣಮ್| ಗೌರೀ ಹರಿದ್ರಾ| ಸುಗನ್ಧಾ ಗನ್ಧನಾಕುಲೀ| ದಹ್ಯಾಮಾನಾ ದಾಹಯುಕ್ತಾ| ವ್ರಣಿತಾ ಸವ್ರಣಾ| ಗ್ರಥಿತಾ ಗ್ರನ್ಥಿಮತೀ| ಏಭಿರೇವ ಚಾನನ್ತರೋಕ್ತೈರವಸ್ಥಾವಿಶೇಷೇ ಯಥಾಸ್ವಮಭ್ಯಙ್ಗಾರ್ಥಂ ಸ್ನೇಹಾನ್ ಪ್ರಕಲ್ಪಯೇತ್| ಉತ್ಪಚ್ಯಮಾನಾಯಾಂ ಸರ್ಜರಸಾದಿಭಿರೇವ| ಉತ್ಪುಟನ್ತ್ಯಾಂ ಶಿಗ್ರ್ವಾದಿಭಿರೇವೇತ್ಯೇವಮಾದಿ ಯಥಾಸ್ವಶಬ್ದಾರ್ಥಃ ||೨೯||

Adhikarana karNasandhAnam (30) · Śloka 30

ಅಥರೋಗತೋ ಬಲಾದ್ವಾ ವಿಚ್ಛಿನ್ನಂ ಕರ್ಣಮನುಸನ್ದಧ್ಯಾತ್||೩೦||

ಅಥೇತ್ಯಾದಿನಾ ಛಿನ್ನಪಾಲೀಸನ್ಧಾನವಿಧಾನಮ್| ಅಥೇತಿ ಮಙ್ಗಲೇ| ರೋಗತಃ ಕರ್ಣಂ ಛಿನ್ನಂ ಸ್ವಸ್ಥಮೇವ ವಾ ಸಂಗ್ರಾಮಾದೌ ಬಲಾತ್ ಛಿನ್ನಮುಭಯಮಪ್ಯನುಸನ್ದಧ್ಯಾತ್| ತಸ್ಮಿನ್ ವಿಚ್ಛೇದೇ ದೋಷಸಂಸ್ಥಾನವಿಶೇಷವಶಾತ್ ಪ್ರಹಾರಾದಿಗತಿವಿಶೇಷವಶಾಚ್ಚಾನೇಕಪ್ರಕಾರೋ ಘಟನೀಯಃ ಸನ್ಧಿಃ ಸಮ್ಭವತಿ| ಸರ್ವಃ ಸರ್ವೈಃ ಪ್ರಕಾರೈರ್ದರ್ಶಯಿತುಮಶಕ್ಯಃ||೩೦||

Adhikarana pa~jcadasha chinnakarNasandhayaH (31) · Śloka 31

ಸಮಾಸತಸ್ತು ಪಞ್ಚದಶ ಕರ್ಣಸನ್ಧಯಃ ಪ್ರಾಯೋ ನಾಮಾನುಗತಸಂಸ್ಥಾನವಿಶೇಷತಯಾ ಸಮ್ಭವನ್ತಿ| ತದ್ಯಥಾ- ೧. ಪೃಥುಲಾಯತಸಮೋಭಯಪಾಲೀಶ್ಚಕ್ರನೇಮಿಃ| ೨. ವೃತ್ತಾಯತಮೋಭಯಪಾಲಿರುತ್ಪಲಭೇದಕಃ| ೩. ಅಭ್ಯನ್ತರದೀರ್ಘಪಾಲಿಃ ಕವಾಟಃ| ೪. ವಿಪರೀತೋರ್ದ್ಧ್ವಕವಾಟಃ| ೫. ಹ್ರಸ್ವವೃತ್ತಸಮೋಭಯಪಾಲಿರ್ವಲ್ಲೂರಕಃ| ೬. ಅಣುಸ್ಥೂಲಸಮವಿಷಮಪಾಲಿರ್ವ್ಯಾಯೋಜಿಮಃ| ೭. ಬಾಹ್ಯಪಾಲಿರ್ಗಣ್ಡಾಧಾರಃ| ೮. ಅತೋ ವಿಪರೀತಸ್ತ್ವಾಸಙ್ಗಿಮಃ| ೯. ಅಪಾಲಿರಾಹಾರ್ಯಃ; ಸ ಏವ ಮಾಂಸಲಪೀಠೋ ನಿರ್ಬೇಧಿಮಃ| ೧೦. ಶುಷ್ಕಶುಷ್ಕಲಿರುತ್ಸನ್ನಪಾಲಿಃ| ೧೧. ತರಾಲ್ಪಪಾಲಿಃ ಸಙ್ಕ್ಷಿಪ್ತಃ| ೧೨. ಅನಧಿಷ್ಠಾನಪಾಲಿಃ ಪರ್ಯನ್ತಯೋಶ್ಚ ಕ್ಷೀಣಮಾಂಸೋ ಹೀನಃ| ೧೩. ತನುವಿಷಮಪಾಲಿರ್ವಲ್ಲಿಃ| ೧೪. ಗ್ರಥಿತನಿರ್ಮಾಂಸಸ್ತಬ್ಧಸಿರಾವೃತಸೂಕ್ಷ್ಮಪಾಲಿರ್ಯಷ್ಟೀ| ೧೫. ನಿರ್ಮಾಂಸಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಾಗ್ರಾಽಶೋಣಿತಪಾಲಿಃ ಕಾಕೌಷ್ಠ ಇತಿ||೩೧||

ಸಮಾಸತಸ್ತು ಛಿನ್ನಕರ್ಣಸನ್ಧಯಃ ಪಞ್ಚದಶ ವೈದ್ಯಘಟನೀಯಾಃ ಸಮ್ಭವನ್ತಿ| ಕತಮಿತ್ಯಾಹ-ಪ್ರಾಯೋ ಬಾಹುಲ್ಯೇನ ಸ್ವನಾಮಾರ್ಥಾನುಗತಸಂಸ್ಥಾನವಿಶೇಷತಯಾ (ಸ್ವನಾಮಾನುಗತಸ್ಥಾನವಿಶೇಷತಯಾ) ಸಂಸ್ಥಾನಮಾಕೃತಿಃ ಸ್ಥಾನಂ ಪ್ರದೇಶಃ| ಪ್ರಾಯೋಗ್ರಹಣಂ ವ್ಯಾಭಿಚಾರಸೂಚನಾರ್ಥಮ್| ತಥೇತ್ಯಾದಿನಾ ತ ಏವ ಸನ್ಧಯಃ ಪಞ್ಚದಶೋಚ್ಯನ್ತೇ| ಕರ್ಣೇ ತಾವದೇಕಾ ಪಾಲೀ ಭವತಿ| ಸಾ ಛಿನ್ನಾ ಸತೀ ದ್ವೇ ಸಮ್ಪದ್ಯತೇ| ಏಕಾ ಗಣ್ಡಲಗ್ನಾ| ದ್ವಿತೀಯಾ ಶುಷ್ಕಲ್ಯವಬದ್ಧಾ| ಏವಂ ಸ್ಥಿತೇ ಏಕಃ ಸನ್ಧಿಶ್ಚಕ್ರನೋಮಿನಾಮಾ ಭವತಿ| ತಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಂ ಪೃಥುಲೇ ಚಾಯತೇ ಸಮೇ ನಿಮ್ನೋನ್ನತರಹಿತೇ ಪಾಲೀ ಯಸ್ಯ ಸನ್ಧೇಃ ಸ ತಥೋಕ್ತಃ| ರಥಚಕ್ರೇ ಹಿ ನೇಮ್ಯಾಖ್ಯಂ ಬಾಹ್ಯವೃದ್ಧಿಕಾಷ್ಠಮೇವಂರೂಪಮೇವ ಭವತಿ| ದ್ವಿತೀಯೋ ಹ್ಯುತ್ಪಲಭೇದಾಖ್ಯಃ ತಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಂ ವೃತ್ತೇ ಪರಿವರ್ತುಲೇ ಆಯತೇ ದೀರ್ಘೇ ಸಮೇ ನಿಮ್ನೋನ್ನತರಹಿತೇ ಪಾಲೀ ಯಸ್ಯ| ವೃತ್ತೇ ಹಿ ಭಗ್ನಮುತ್ಪಲಮಾಕೃತ್ಯೈವಂ ಭವತಿ| ತೃತೀಯಃ ಸನ್ಧಿಃ ಕವಾಟಾಖ್ಯಃ| ತಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಮಭ್ಯನ್ತರಾ ಗಣ್ಡನಿಬದ್ಧಾ ಪಾಲೀ ಶಷ್ಕುಲೀ ಬಾಹ್ಯಾಪಾಲ್ಯಪೇಕ್ಷಯಾ ದೀರ್ಘಾ ಯಸ್ಯ ಸ ತಥೋಕ್ತಃ| ಅತ್ರ ನಾಮಾನುಗತತ್ವೇ ಪ್ರಾಯೋಗ್ರಹಣಮ್| ಚತುರ್ಥೋರ್ದ್ಧ್ವಕವಾಟಾಖ್ಯಃ| ತಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಂ ಕವಾಟಲಿಙ್ಗವೈಪರೀತ್ಯಮ್| ಅತ್ರ ಹಿ ಬಾಹ್ಯಾ ಶುಷ್ಕಲ್ಯವಬದ್ಧಾ ಪಾಲೀ ದೀರ್ಘಾ ಭವತಿ| ಕವಾಟೇ ದ್ವಾರಪಕ್ಷೌ| ಪಞ್ಚಮೋ ವಲ್ಲೂರಾಖ್ಯಃ; ತಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಮುಭೇ ಅಪಿ ಪಾಲೀ ಹ್ರಸ್ವೇ ಸ್ತೋಕಲಮ್ಬೇ ವೃತ್ತೇ ವರ್ತುಲೇ ಪರಸ್ಪರಂ ಚ ಸಮೇ| ವಲ್ಲೂರಾಖ್ಯಾಂ ಹಿ ಶುಷ್ಯನ್ಮಾಂಸಪೇಶ್ಯಾಃ| ವ್ಯಾಧಾಙ್ಗನಾಸ್ವೇವಂವಿಧಾ ಏವ ದೃಶ್ಯತೇ| ಷಷ್ಠೋ ವ್ಯಾಯೋಜಿಮಾಖ್ಯಃ| ತಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಂ ಏಕಾಪಾಲ್ಯಣುರ್ನಾತಿಘನಾ| ದ್ವಿತೀಯಾ ಸ್ಥೂಲಾತೀವಘನಾ ಚ| ಏಕಾ ಸಮಾ ನಿಮ್ನೋನ್ನತರಹಿತಾ| ದ್ವಿತೀಯಾ ತದ್ವಿಪರೀತಾ ಯಸ್ಯ ಸ ತಥೋಕ್ತಃ| ಅಸ್ಯಾರ್ಥೇ ಪ್ರಾಯೋಗ್ರಹಣಮ್| ಸಪ್ತಮೋ ಗಣ್ಡಾಧಾರಾಖ್ಯಃ| ತಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಂ ಬಾಹ್ಯಶುಷ್ಕಲ್ಯಾಶ್ರಯಾ ಏಕೈವ ಪಾಲಿರ್ಗಣ್ಡಮೂಲಛಿನ್ನತ್ವಾದ್ಯನ್ಯತರಸ್ಯ ಹಿ ಬನ್ಧೇ ಗಣ್ಡ ಏವಾಧಾರೋ ದ್ವಿತೀಯಪಾಲ್ಯಭಾವಾತ್| ಅಷ್ಟಮ ಆಸಙ್ಗಿಮಾಖ್ಯಃ| ತಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಂ ಗಣ್ಡಾಧಾರವೈಪರೀತ್ಯಮ್| ಅತ್ರ ಹಿ ಶುಷ್ಕುಲೀಮೂಲೇ ಛಿನ್ನತ್ವಾದೇವ ಗಣ್ಡಲಗ್ನಾ ಪಾಲೀ ಭವತಿ| ಅತ್ರಾಪಿ ಪ್ರಾಯೋಗ್ರಹಣಮ್| ನವಮ ಆಹಾರ್ಯಾಖ್ಯಃ| ತಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಂ ನ ವಿದ್ಯತೇ ಕದಾಚಿದಪಿ ಪಾಲಿರ್ಯಸ್ಯ ಸೋಽಪಾಲಿರ್ಭವತಿ| ಆಹಾರ್ಯ ಅಪೂರ್ವಪಾಲ್ಯುಪಾಯತ್ವಾತ್| ಸ ಏವಾಹಾರ್ಯೋ ಮಾಂಸಲೇನ ಕರ್ಣಪೀಠೇನ ನಿರ್ವೇಧಿಮ ಉಚ್ಯತೇ| ಅತಏವಾಸೌ ಸನ್ಧ್ಯುತ್ತರಃ ಯೋ ಹಿ ವೇಧಮರ್ಹತಿ| ದಶಮಃ ಶುಷ್ಕಶಷ್ಕುಲ್ಯಾಖ್ಯಃ| ತಲ್ಲಕ್ಷಣಂ ಸರ್ವಸರ್ವಿಕಯಾ ಪಾಲ್ಯುಚ್ಛೇದಃ| ಶಷ್ಕುಲೀ ಶುಷ್ಕೈವಂರೂಪೈವ ಭವತಿ| ಏಕಾದಶಃ ಸಙ್ಕ್ಷಿಪ್ತಪಾಲಿಃ| ತಲ್ಲಕ್ಷಣಮಿತರೇತಿ| ನೋತ್ಸನ್ನಪಾಲಿರಪಿ ತ್ವಲ್ಪಪಾಲಿಃ| ದ್ವಾದಶೋ ಹೀನಾಖ್ಯಃ| ತಲ್ಲಕ್ಷಣಂ ಪಾಲೀಸ್ಥಾನಯೋಃ ಕ್ಷೀಣಮಾಂಸೋಽತಏವ ಚಾನಧಿಷ್ಠಾನಪಾಲಿರನ್ಯಪಾಲ್ಯಾ ಅಪಿ ತತ್ರ ಸಂಶ್ರಯೋ ನ ವಿದ್ಯತೇ ಸ ಭವತಿ ಹೀನಃ| ತ್ರಯೋದಶೋ ವಲ್ಲಾಖ್ಯಃ| ತಲ್ಲಕ್ಷಣಂ ತು ತನುವಿಷಮೇ ಕ್ವಚಿನ್ನಿಮ್ನೇ ಕ್ವಚಿದುನ್ನತೇ ಪಾಲ್ಯೌ ಯಸ್ಯ| ವಲ್ಲಿರಪ್ಯೇವಂರೂಪೈವ ಭವತಿ| ಚತುರ್ದಶೋ ಯಷ್ಟಾಖ್ಯಃ| ತಲ್ಲಕ್ಷಣಂ ಗ್ರಥಿತಾ ಗ್ರನ್ಥಿಮತೀ ನಿರ್ಮಾಂಸಾ ಸ್ತಬ್ಧಾ ನಿಶ್ಚಲಾ ಸಿರಾಭಿರಾವೃತಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಽತಿತನ್ವೀ ಪಾಲೀ ಯಸ್ಯ ಸ ತಥೋಕ್ತಃ| ಯಷ್ಟಿರಪ್ಯೇವಂರೂಪಾ ಭವತಿ| ಪಞ್ಚದಶಃ ಕಾಕೌಷ್ಠಾಕ್ಷ್ಯಃ| ತಲ್ಲಕ್ಷಣಂ ನಿರ್ಮಾಂಸೇಽಲ್ಪಪ್ರಾನ್ತೇ ಶೋಣಿತರಹಿತೇ ಪಾಲೀ ಯಸ್ಯ ಸ ತಥೋಕ್ತಃ| ಕಾಕಸ್ಯ ಚಞ್ಚುಪುಟಾವಪ್ಯೇವಂರೂಪಾವೇವ ಭವತಃ| ಇತ್ಯುಕ್ತಾಃ ಪಞ್ಚದಶ ಸನ್ಧಯಃ|| ೩೧||

Adhikarana karNasandhInAM sAdhyAsAdhyatA (32) · Śloka 32

ಏಷಾಮಾದ್ಯಾ ದಶ ಸಿಧ್ಯನ್ತಿ; ನ ತ್ವಿತರೇ||೩೨||

ಏಷಾಂ ಶುಷ್ಕಶಷ್ಕುಲ್ಯನ್ತಾ ದಶ ಸಾಧ್ಯಾ| ಇತರೇ ಪಞ್ಚ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಾದಯೋಽಸಾಧ್ಯಾಃ||೩೨||

Adhikarana karNasandhInAmavAntaraBedAH (33) · Śloka 33

ತತ್ರ ಬಾಹ್ಯಾಯಾಂ ಪಾಲ್ಯಾಂ ದೀರ್ಘಾಯಾಮಾಭ್ಯನ್ತರಃ ಸನ್ಧಿಃ| ತಥೇತರಾಯಾಂ ಬಾಹ್ಯಃ| ಸಮಃ ಸಮಯೋಶ್ಚ| ಅಣ್ವಾದಿವಿಷಮಯೋಸ್ತು ಪರಸ್ಪರವಿಪರ್ಯಯೌ||೩೩||

ತತ್ರೈತೇಷು ಮಧ್ಯೇ ಬಾಹ್ಯಾ ಶಷ್ಕುಲ್ಯಾಶ್ರಯಾ ಪಾಲೀ ದೀರ್ಘಾ ಭವತಿ ತದಾಽಸ್ಯಾ ಆಭ್ಯನ್ತರಃ ಸನ್ಧಿಃ| ದ್ವಿತೀಯಯಾ ಸಂಯೋಗೇ ತಚ್ಛಿದ್ರಮಾರ್ಗೇಣ ಕರ್ತವ್ಯಮ್| ಯದಾ ತು ಗಣ್ಡಾಶ್ರಯಾ ದೀರ್ಘಾ ತದಾಽಸ್ಯಾ ಬಾಹ್ಯಃ ಸನ್ಧಾನಮಭಿಮುಖಸನ್ಧಿಃ| ಸಮಯೋಶ್ಚ ಪಾಲ್ಯೋರ್ಬಾಹ್ಯಾ ಏವ| ಯೇ ತು ಪಾಲೀ ಅಣ್ವಾದಿವಿಶೇಷೇಣ ವಿಷಮೇ ಭಿನ್ನಸ್ವರೂಪೇ ತಯೋಃ ಪಾಲ್ಯೋಃ ಪರಸ್ಪರವಿಪರ್ಯಯೇಣ ಸನ್ಧಿಃ| ಯತ್ರೈಕಾ ಅಣುರಪರಾ ಸ್ಥೂಲಾ ಏಕಾ ಸಮಾಽಪರಾ ನಿಮ್ನಾ ತತ್ರಾಣೋಃ ಸನ್ಧಿಃ ತಥಾ ನಿಮ್ನಾ ಕರ್ತವ್ಯಾ ಯಥಾ ಸ್ಥೂಲಾ ಚಾಣುರ್ಭವತ್ಯಣುಶ್ಚ ಸ್ಥೂಲೇತ್ಯೇಕೀಭೂತಾ ಸಮಾ ಭವತ್ಯೇವಂ ಸಮವಿಷಯಯೋರಪಿ ವಿಪರ್ಯಯೋ ವಾಚ್ಯಃ|| ೩೩||

Adhikarana ekapAlIsandhAnam (34) · Śloka 34

ಯಾ ತ್ವೇಕೈವ ಪಾಲೀ ಸ್ಥೂಲಾ ಪೃಥ್ವೀ ಸ್ಥಿರಾ ಚ ಸ್ಯಾತ್ ತಾಂ ದ್ವಿಧಾ ಪಾಟಯಿತ್ವೋಪರಿ ಛಿತ್ವಾ ಸನ್ದಧ್ಯಾತ್||೩೪||

ದ್ವಿಧಾ ಪಾಟಿತಾಯಾಃ ಪಾಲ್ಯಾಃ ಏಕೈಕೋ ಭಾಗೋ ಮೂಲೇ ಛಿತ್ವಾ ಶೂನ್ಯೇ ಪಾಲೀಮೂಲೇ ಯೋಜ್ಯಃ| ತತೋ ದ್ವಿಪಾಲಿ ಸನ್ದಧ್ಯಾತ್||೩೪||

Adhikarana pAlIkalpane prakArAntaram (35) · Śloka 35

ಗುಣ್ಡೋತ್ಕೃತ್ತೇನ ವಾ ಸಶೋಣಿತೇನ ಸಾನುಬನ್ಧೇನ ಮಾಂಸೇನ ಪಾಲೀಂ ಕಲ್ಪಯೇತ್| ಯಸ್ಯ ಪಾಲೀದ್ವಯಮಪಿ ನಾಸ್ತಿ ತಸ್ಯಾಪ್ಯೇಷ ಏವ ವಿಧಿಃ| ಅಥವಾ ಸಮಾನವಯೋದೋಷಾದೇಃ ಸಞ್ಚಾರ್ಯ ಕರ್ಣಪೀಠಂ ಸಮಂ ಮಧ್ಯೇ ನಿವೇಶ್ಯ ವರ್ದ್ಧಯೇತ್||೩೫||

ಸಹಾನುಬನ್ಧೇನ ಜೀವತ್ಸಂಸ್ಕಾರೇಣ ವರ್ತತ ಇತಿ ತಥೋಕ್ತಃ| ಸುಬೋಧಮ್||೩೫||

Adhikarana sandhAnavidhiH (36) · Śloka 36

ಸನ್ಧಾನವಿಧಿಃ ಪುನರಾತುರೇ ಗ್ರಥಿತಕೇಶಾನ್ತೇ ಬನ್ಧನಮುಪಧಾರಿತೇ ಛೇದ್ಯಭೇದ್ಯಲೇಖ್ಯೈರುಪಪನ್ನೈರುಪಪಾದ್ಯ ಕರ್ಣಶೋಣಿತಮವೇಕ್ಷೇತ ದುಷ್ಟಮದುಷ್ಟಂ ವೇತಿ| ತತೋ ವಾತದುಷ್ಟೇ ಧಾನ್ಯಾಮ್ಲೋಷ್ಣೋದಕಾಭ್ಯಾಂ ಪಿತ್ತದುಷ್ಟೇ ಕ್ಷೀರಶೀತೋದಕಾಭ್ಯಾಂ ಶ್ಲೇಷ್ಮದುಷ್ಟೇ ವಾರುಣೀಸಲಿಲಾಭ್ಯಾಂ ಪ್ರಕ್ಷಾಲ್ಯ ಪುನಶ್ಚಾವಲಿಖ್ಯಾನುನ್ನತಮಹೀನವಿಷಮಂ ಸನ್ಧಿಂ ನಿವೇಶ್ಯ ತತೋ ಮಧುಘೃತಾಭ್ಯಾಮಭ್ಯಜ್ಯ ಪಿಚುಪ್ಲೋತಯೋರನ್ಯತರೇಣಾವಗುಣಠ್ಯ ಸೂತ್ರೇಣ ನಾತಿಗಾಢಮಶಿಥಿಲಂ ಚ ಬದ್ಧ್ವಾ ಸಿರಾವ್ಯಧೋಕ್ತೇನ ಕಪಾಲಸ್ಯ ವಾ ಚೂರ್ಣೇನಾವಕೀರ್ಯಾಚಾರಿಕಮುಪದಿಶೇತ್| ಸನ್ಧಿಮಾಶ್ಲಿಷ್ಯನ್ತಂ ಕ್ಷೌಮಸೂತ್ರೇಣ ಸೀವ್ಯೇತ| ಅತಿಕ್ಷೀಣಪಾಲಿಕಂ ವಾ ಶೋಣಿತಾಕ್ತೇನ ಪಿಚುನಾ ವೇಷ್ಟಯೇತ್| ವ್ರಣವಚ್ಚೈನಮುಪಾಚರೇತ್| ತ್ರ್ಯಹಾಚ್ಚತುರಹಾದ್ವಾ ಸಲಿಲೇನ ಪರಿಷಿಚ್ಯ ಪಿಚುಂ ಸೂತ್ರಂ ಚಾಪನಯೇತ್||೩೬||

ಆತುರ ಇತ್ಯಾದಿನಾ ಕರ್ಣಸನ್ಧಾನವಿಧಿರ್ಭವತಿ| ಉಪಧಾರಿತೇ ನಿಶ್ಚಿತಯೋಗ್ಯೇ ಬನ್ಧೇ ಕರ್ಣಸ್ಯ ಛೇದ್ಯಾದ್ಯುಪಪಾದನಮಸ್ಥಾನೇ ವಿಷಯೇ ಕರ್ತ್ತುಂ ನ ಯಾತಿ| ದುಷ್ಟಾದುಷ್ಟಶೋಣಿತಲಕ್ಷಣಂ ಸಿರಾವ್ಯಧ ಉಕ್ತಮ್| ತತ ಇತ್ಯಾದಿ ಸುಬೋಧಮ್| ಪಿಚುಃ ಕಾರ್ಪಾಸಚುಲುಕಮ್| ಪ್ಲೋತಂ ವಸ್ತ್ರಮ್| ಸಿರಾವ್ಯಧೋಕ್ತೇನೇತಿ ಚೂರ್ಣೇನ ಸಮ್ಬಧ್ಯತೇ| ಆಚಾರಿಕಂ ವ್ರಣಿನಮನುಷ್ಠೇಯಮ್| ಯದಿ ಚ ಕರ್ಣಸನ್ಧಿಃ ಶ್ಲೇಷಂ ನ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ತತಃ ಕ್ಷೌಮಸೂತ್ರೇಣ ಸೀವ್ಯೇತ್||೩೬||

Adhikarana karNasandhAnasyAviShayaH (37) · Śloka 37

ನ ಚಾಶುದ್ಧರಕ್ತಮತಿಪ್ರವೃತ್ತರಕ್ತಂ ಕ್ಷೀಣರಕ್ತಂ ವಾ ಕರ್ಣಂ ಸನ್ದಧ್ಯಾತ್||೩೭||

ತಸ್ಯೇತ್ಯಶುದ್ಧರಕ್ತಾಸ್ಯ ವಾತಿಪ್ರವೃತ್ತಸ್ಯ ವಾ ಕ್ಷೀಣರಕ್ತಸ್ಯ ವಾ ನ ಸನ್ದಧ್ಯಾತ್||೩೭||

Adhikarana aviShayasandhAnapariNAmaH (38) · Śloka 38

ತಸ್ಯ ಹಿ ಸ್ವಯಮಪಿ ಸನ್ಧಿರ್ವಿಶ್ಲಿಷ್ಯತೇ ಆಧ್ಮಾಯತೇ ಶ್ಯಾವತಾಮುಪೈತಿ ಪಚ್ಯತೇ ಶುಷ್ಯತಿ ಚಿರಾದ್ರೋಹತಿ ರೂಢೋಽಪ್ಯಾಭರಣಂ ನ ಕ್ಷಮತೇ| ಸಶೋಫಕಣ್ಡೂಸನ್ತಾಪೋ ಗ್ರಥಿಮಾಂಶ್ಚ ಭವತಿ| ತತ್ರ ಚ ಯಥಾಸ್ವಂ ಪ್ರತಿಕುರ್ವೀತ| ದುಷ್ಟರಕ್ತೇ ಚ ರಕ್ತಮವಸೇಚಯೇತ್| ಕ್ಷೀಣರಕ್ತಂ ಸ್ನೇಹಪಾನನಸ್ಯಮಾಂಸರಸಾಶನಾಭ್ಯಙ್ಗೈರ್ಬೃಂಹಯೇತ್||೩೮||

ತಸ್ಯ ಹೀತ್ಯಾದಿ ಸುಬೋಧಮ್| ತತ್ರೇತ್ಯಾಧ್ಮಾನಪಾಕಾದೌ ಯಥಾಸ್ವಮಿತಿ ಸ್ವಚಿಕಿತ್ಸಿತಾನತಿಕ್ರಮೇಣ||೩೮||

Adhikarana upadravapratIkAraH (39) · Śloka 39

ಸರ್ವತ್ರ ಚೈವಮಪಿ ಸೋಪದ್ರವಸನ್ಧೌ ಸನ್ಧಿಂ ವಿಮುಚ್ಯ ಪೂರ್ವಾಪಚಾರೋಪಸ್ಥಾಪಿತಸ್ಮೃತಿಃ ಸಮ್ಯಕ್ ಸನ್ದಧೀತೇತಿ||೩೯||

ಏವಚ್ಚ ವಿಧೀಯಮಾನೇಽಪಿ ಯದಿ ಸೋಪದ್ರವ ಏವ ಸನ್ಧಿರ್ಭವತಿ ತತಸ್ತಂ ವಿಮುಚ್ಯ ಪೂರ್ವೋಪದ್ರವಹೇತೂನಾಂ ಸ್ಮರಣಂ ಪುನಸ್ತಥಾಭಾವಪ್ರತಿಷೇಧಾಯ ಕೃತ್ವಾ ಸಮ್ಯಕ್ ಸನ್ದಧೀತ||೩೯||

Adhikarana sAmAnyopadeSaH (40) · Śloka 40

ಭವತಿ ಚಾತ್ರ ನ ಕರ್ಣೇ ಶೋಫರಾಗಾದಿಯುಕ್ತೇ ಸನ್ಧಾನಮಾಚರೇತ್| ನ ಘಸ್ಮರಸ್ಯ ನಾಯುಷ್ಣೇ ನಾವಿಶುದ್ಧತನೋರಪಿ||೪೦||

ಗತಾನುಗತಿಕಾ| ಶೋಫಾದಿಯುಕ್ತೇ ಕರ್ಣೇ ಸನ್ಧಾನಂ ನಾಚರೇತ್| ಘಸ್ಮರಸ್ಯಾತ್ಯಾದನಶೀಲಸ್ಯ| ಅತ್ಯುಷ್ಣ ಇತಿ ದೇಶೇ ಕಾಲೇ ಚ| ಅಶುದ್ಧತನೋರಕೃತವಮನಾದಿಕಸ್ಯ||೪೦||

Adhikarana karNavivardhanam (41) · Śloka 41

ಸುರೂಢಂ ಜಾತರೋಮಾಣಂ ಶ್ಲಿಷ್ಟಸನ್ಧಿಂ ಸಮಂ ಸ್ಥಿರಮ್| ಸುವರ್ಷ್ಮಾಣಮರೋಗಂ ಚ ಶನೈಃ ಕರ್ಣಂ ವಿವರ್ದ್ಧಯೇತ್| ಅನ್ಯಥಾ ದಾಹರುಕ್ತೋದಶೋಫಾಃ ಸ್ಯುಸ್ತತ್ರ ಕಾರಯೇತ್| ಶೀತಾನ್ ಪ್ರದೇಹಸೇಕಾದೀನ್ ಶುದ್ಧಿಞ್ಚ ಕ್ಲೇದನಾಶಿನೀಮ್| ಸ್ನೇಹಾವಾನೂಪಜಂ ತೈಲಂ ಸರ್ಪಿರ್ಲಾಕ್ಷರಸಂ ಸಮಮ್| ಸಾಧಯೇನ್ ಮಧುರಸ್ಕನ್ಧಹಯಗನ್ಧಾಮಯೂರಕೈಃ| ಪಿಷ್ಟೈರ್ದಶಗುಣಕ್ಷೀರೇ ತತ್ಪರಂ ಕರ್ಣವರ್ದ್ಧನಮ್| ಕಠಿನಾಃ ಸರುಜಃ ಕ್ಷಾಮಾಃ ಪಾಲ್ಯಃ ಸ್ವೇದಿತಮರ್ದ್ದಿತಾಃ| ಅಭ್ಯಕ್ತಾಸ್ತೇನ ಜಾಯನ್ತೇ ಮೃದವೋ ನೀರುಜಃ ಸ್ಥಿರಾಃ| ಬೃಹತ್ಯೌ ಕಚ್ಛುರಾಂ ವಾರಿಶುಕಮರ್ಕಜಟಾಂ ಘೃತಮ್| ಮಾಕ್ಷಿಕಂ ಶಙ್ಖಿನೀಂ ತೈಲಂ ಸಪ್ತಾಹಂ ತಾಮ್ರಭಜನೇ| ಸ್ಥಾಪಯೇತ್ತತ್ಪರಂ ಕರ್ಣಮಾಲೇಪಾತ್ಪೋಷಯೇತ್ ಕೃಶಮ್| ಚರ್ಮಚಟಿಕಾಜಲೌಕೋಹಯಗನ್ಧಾಶಬರಕನ್ದಕಂ ತುಲ್ಯಮ್| ಮಾಹಿಷನವನೀತಯುತಂ ಕಪಿತ್ಥಗಂ ಕರ್ಣವರ್ಧನಂ ತುಲ್ಯಮ್| ಮಾಹಿಷನವನೀತಯುತಂ ಕಪಿತ್ಥಗಂ ಕರ್ಣವರ್ಧನಂ ಸಾಕ್ಷಾತ್| ಕುರ್ಯಾಚ್ಚಾಭ್ಯಞ್ಜಾನಾಲೇಪಾನ್ ಪಾಲೀಶೋಷೇ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾನ್||೪೧||

ಸುರೂಢತ್ವಾದಿಗುಣಂ ಕರ್ಣಂ ಶನೈರ್ವರ್ಧಯೇತ್| ಸುವರ್ಷ್ಮಾ ಸುಸಾರಃ| ಅನ್ಯಥೇತಿ ಸುರೂಷತ್ವಾದಿವಿಪರೀತೇ ವರ್ಧನಾದ್ದಾಹಾದಯಃ ಸ್ಯುಃ| ತತ್ರೇತಿ ದಾಹಾದಿಷು ಶೀತಾನ್ ಪ್ರದೇಹಾದೀನ್| ಕ್ಲೇದನಾಶಕಕಲಾಂ ಚ ವಮನಾದಿಕಾಂ ಶುದ್ಧಿಂ ಕಾರಯೇತ್| ಆನೂಪಪ್ರಾಣಿಜೌ ಸ್ನೇಹೌ ಸಮ್ಭವಾದ್ವಸಾಮಜ್ಜಾನೌ| ಘೃತಞ್ಚ ತೈಲಞ್ಚ ಲಾಕ್ಷಾರಸಂ ಚೇತಿ ಪಞ್ಚಕಂ ಪರಸ್ಪರಸಮಮ್| ಮಧುರಸ್ಕನ್ಧಃ ಸೂತ್ರೋಕ್ತಃ| ಹಯಗನ್ಧಾ ಅಶ್ವಗನ್ಧಾ| ಮಯೂರಕ ಅಪಾಮಾರ್ಗಃ| ಕ್ಷೀರಂ ದ್ರವಪಞ್ಚಕಾತ್ ದಶಗುಣಮ್| ಕಠಿನಾದಿಗುಣಾಃ ಪಾಲ್ಯಃ ಸ್ವೇದಿತಮರ್ದಿತಾಃ ಸತ್ಯಃ| ತೇನೇತಿ ಮಧುರಸ್ಕನ್ಧಾದಿಪಕ್ವೇನ ಸ್ನೇಹೇನಾಭ್ಯಕ್ತಾ ಮೃದವೋ ನೀರುಜೋ ರುಗ್ರಹಿತಾಃ ಸ್ಥಿರಾಶ್ಚ ಜಾಯನ್ತೇ| ಬೃಹತ್ಯಾದಿಕಮಾಲೇಪಯೋಗ್ಯಂ ಸಪ್ತಾಹಂ ತಾಮ್ರಭಾಜನಸ್ಥಿತಮಾಲೇಪಾತ್ ಕೃಶಂ ಕರ್ಣಂ ಪರಂ ಪೋಷಯೇತ್| ಕಚ್ಛುರಾ ಫಣಿಕಾರೀ| ವಾರಿಶೂಕಂ ಜಲಶೂಕಮ್| ಶಙ್ಖಿನ್ಯಾ ಯವತಿಕ್ತಾಯಾಃ ಸ್ನೇಹಃ ಶಙ್ಖಿನೀತೈಲಮ್| ಚರ್ಮಚಟಿಕೇತ್ಯಾದಿ ಸುಬೋಧಮ್| ಚರ್ಮಚಟಿಕಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧಾ ಚರ್ಮಪಕ್ಷಃ| ಏತತ್ ಪಕ್ವಂ ಕಪಿತ್ಥೇ ಸ್ಥಿತಂ ಕರ್ಣವರ್ಧನಮ್| ಅತ್ರ ಚ ಕರ್ಣವರ್ಧನಪ್ರಸಙ್ಗೇ ಪಾಲೀಶೋಷೋಕ್ತಾನಭ್ಯಞ್ಜನಾದೀನ್ ಕುರ್ಯಾತ್|| ೪೧||

Adhikarana nAsAsandhAnavidhiH (42) · Śloka 42

ಅಥ ಕುರ್ಯಾದ್ವಯಸ್ಥಸ್ಯ ಚ್ಛಿನ್ನಾಂ ಶುದ್ಧಸ್ಯ ನಾಸಿಕಾಮ್| ಛಿನ್ದ್ಯಾನ್ನಾಸಾಸಮಂ ಪತ್ರಂ ತತ್ತುಲ್ಯಂ ಚ ಕಪೋಲತಃ| ತ್ವಡ್ಮಾಂಸಂ ನಾಸಿಕಾಸನ್ನೇ ರಕ್ಷಂಸ್ತತ್ತನುತಾಂ ನಯೇತ್| ಸೀವ್ಯೇದ್ಗಣ್ಡಂ ತತಃ ಸೂಚ್ಯಾ ಸೀವನ್ಯಾ ಪಿಚುಯುಕ್ತಯಾ| ನಾಸಾಚ್ಛೇದೇಽಥ ಲಿಖಿತೇ ಪರಿವರ್ತ್ತ್ಯೋಪರಿ ತ್ವಚಮ್| ಕಪೋಲವಧ್ರಂ ಸನ್ದಧ್ಯಾತ್ ಸೀವ್ಯೇನ್ನಾಸಾಂ ಚ ಯತ್ನತಃ| ನಾಡೀಭ್ಯಾಮುತ್ಕ್ಷಿಪೇದನ್ತಃ ಸುಖೋಚ್ಛ್ವಾಸಪ್ರವೃತ್ತಯೇ| ಆಮತೈಲೇನ ಸಿಕ್ತ್ವಾಽನು ಪತಙ್ಗಮಧುಕಾಞ್ಜನೈಃ| ಶೋಣಿತಸ್ಥಾಪನೈಶ್ಚಾನ್ಯೈಃ ಸುಶ್ಲಕ್ಷ್ಣೈರವಚೂರ್ಣಯೇತ್| ತತೋ ಮಧುಧೃತಾಭ್ಯಕ್ತಬದ್ಧ್ವಾಽಚಾರಿಕಮಾದಿಶೇತ್| ಜ್ಞಾತ್ವಾಽವಸ್ಥಾನ್ತರಂ ಕುರ್ಯಾತ್ ಸದ್ಯೋವ್ರಣವಿಧಿಂ ತತಃ| ಛಿನ್ದ್ಯಾದ್ರೂಷೇಽಧಿಕಂ ಮಾಂಸಂ ನಾಸೋಪಾನ್ತಾಚ್ಚ ಚರ್ಮ ತತಃ| ಸೀವ್ಯೇತ್ತತಶ್ಚ ಸುಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಂ ಹೀನಂ ಸಂವರ್ಧಯೇತ್ ಪುನಃ| ನಿವೇಶಿತೇ ಯಥಾನ್ಯಾಸಂ ಸದ್ಯಃಚ್ಛಿನ್ನೇಽಪ್ಯಯಂ ವಿಧಿಃ||೪೨||

ಅನೇನ ಚ ಕರ್ಣಸನ್ಧಾನಪ್ರಸಙ್ಗೇನಾಥೇತ್ಯಾದಿನಾ ನಾಸಾಸನ್ಧಾನ ಕರ್ಮಾಪ್ಯುಚ್ಯತೇ| ಅಥೇತ್ಯಾನನ್ತರ್ಯೇ| ಛಿನ್ನಾಂ ನಾಸಾಂ ನಾಸಿಕಾಂ ವಯಸ್ಥಸ್ಯ ಪ್ರತ್ಯಗ್ರವಯಸಃ ಶುದ್ಧಸ್ಯ ಚ ವಮನಾದಿನಾ ಪುನರನ್ಯಾಂ ಕುರ್ಯಾತ್| ಕಥಮಿತ್ಯಾಹ-ಛಿನ್ದ್ಯಾದಿತ್ಯಾದಿ| ಕಪೋಲತಃ ಚ್ಛಿನ್ನಂ ನಾಸಿಕಾಸಮಪ್ರಮಾಣಂ ಮಾಂಸಪತ್ರಂ ತತ್ತುಲ್ಯಮಿತಿ ನಾಸಾಕಾರಂ ಛಿನ್ದ್ಯಾತ್| ನಾಸಿಕಾಪ್ರತ್ಯಾಸನ್ನೇ ಪ್ರದೇಶೇ ತ್ವಡ್ಮಾಂಸಂ ರಕ್ಷನ್ ಸೀವನೋಪಯೋಗಾಯ| ತಚ್ಚ ಮಾಂಸಪತ್ರಂ ತನುತಾಂ ತತ್ಕ್ಷಣೇನ ನಯೇತ್| ತತೋಽನನ್ತರಮುದ್ಧೃತಪತ್ರಂ ಗಣ್ಡಂ ವ್ರಣೌಷ್ಠಯೋಃ ಪಿಚಯುಕ್ತಯಾ ಸೀವನ್ಯಾ ಸೀವ್ಯೇತ್| ವ್ರಣೌಷ್ಠವತ್ ಪಿಚುರಪಿ ಸೂಚ್ಯಾ ಗ್ರಾಹೋತ್ಯರ್ಥಃ| ಅಥಾನನ್ತರಂ ನಾಸಾಚ್ಛೇದೇ ಯತಃ ಛಿನ್ನಾ ನಾಸಾ ತಸ್ಮಿನ್ ಲಿಖಿತೇ ಕಪೋಲವಧ್ರಮುಪರಿ ತ್ವಚಂ ಕೃತ್ವಾ ಸನ್ದಧ್ಯಾತ್| ಸನ್ಧಾಯ ಚ ನಾಸಾಂ ಯತ್ನತಸ್ತೇನ ವಧ್ರೇಣ ಸಹ ಸೀವ್ಯೇತ್| ತಾಞ್ಚ ನಾಸಾಮನ್ತಃಸ್ರೋತಸಿ ಸುಖೇನೋಚ್ಛ್ವಾಸಪ್ರವೃತ್ತ್ಯರ್ಥಂ ನಾಡೀಭ್ಯಾಮುತ್ಕ್ಷಿಪೇತ್| ಅನು ಚಾಮತೈಲೇನಾಪಕ್ವತೈಲೇನ ಸಿಕ್ತ್ವಾ ಪತ್ತಙ್ಗಾದಿಭಿರನ್ಯೈಶ್ಚ ಸೂತ್ರಸ್ಥಾನೋಕ್ತೈರ್ಮಧುಕಾದಿಭಿಃ ಶೋಣಿತಸ್ಥಾಪನೈಃ ಶುಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಪಿಷ್ಟೈರವಚೂರ್ಣಯೇತ್| ಆಚಾರಿಕಂ ವ್ರಣೋಕ್ತ ಆಚಾರಃ| ತತೋಽನನ್ತರಮವಸ್ಥಾವಿಶೇಷಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಸದ್ಯೋವ್ರಣೋಕ್ತಮಪಿ ವಿಧಿಂ ಕುರ್ಯಾತ್| ತತೋಽತ್ರ ಯದಧಿಕಂ ಮಾಂಸಂ ತಚ್ಛಿನ್ದ್ಯಾತ್| ನಾಸಾನಿಕಟಾದುಚ್ಛ್ರಾಯಿ ಯಚ್ಛೇಷಿತಂ ಚರ್ಮ ತದಾಕೃತಿಲಾಭಾಯ ಚ| ತತೋಽನನ್ತರಂ ಸುಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಂ ಕೃತ್ವಾ ಸೀವ್ಯೇತ್| ಯಶ್ಚ ಪ್ರದೇಶೋ ಹೀನಃ ಸ್ಯಾತ್ತಂ ಪುನರನ್ಯೇನ ವಧ್ರಲೇಶೇನ ಸನ್ದಧ್ಯಾತ್| ಯಚ್ಚ ಸದ್ಯ ಏವ ಪ್ರಹಾರಾದಿನಾ ನಾಸಿಕಾಚ್ಛಿನ್ನಂ ತಸ್ಮಿನ್ ಯಥಾನ್ಯಾಸಂ ಪೂರ್ವಸನ್ನಿವೇಶಾನತಿಕ್ರಮೇಣ ನಿವೇಶಿತೇ ಅಯಮೇವ ಸೀವನಾದಿಕೋ ವಿಧಿಃ ಪ್ರಸಙ್ಗೇನೋಚ್ಯತೇ|| ೪೨||

Adhikarana oShThasandhAnavidhiH (43-22) · Śloka 22

ನಾಡೀಯೋಗಾದ್ವಿನೌಷ್ಠಸ್ಯ ನಾಸಾಸನ್ಧಾನವದ್ವಿಧಿಃ||೪೩|| ಇತಿ ವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸ್ಯ ಸೂನೋರ್ವಾಗ್ಭಟಸ್ಯ ಕೃತಾವಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರೇ ಕರ್ಣರೋಗಪ್ರತಿಷೇಧೋ ನಾಮ ದ್ವಾವಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೨೨||

ಓಷ್ಠಸ್ಯ ವಿಚ್ಛಿನ್ನಸ್ಯ ಸನ್ಧಾನೇ ನಾಸಾಸನ್ಧಾನವತ್ಸರ್ವೋ ವಿಧಿಃ| ಶ್ವಾಸೋಚ್ಛ್ವಾಸಸುಖಪ್ರವೃತ್ತ್ಯರ್ಥಂ ನಾಡೀಯೋಗವರ್ಜ್ಯಮಿತಿ||೪೩|| ಇತಿ ಶ್ರೀಮನ್ಮಹಾಮಹೋಪಾಧ್ಯಾಯೇನ್ದುವಿರಚಿತಾಯಾಮಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹವ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಶಶಿಲೇಖಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರೇ ದ್ವಾವಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||