Adhikarana atha karNarogapratiShedho nAma dvAviMsho~adhyAyaH - pratij~jA (1) · Śloka 1
ಅಥಾತಃ ಕರ್ಣರೋಗಪ್ರತಿಷೇಧಂ ನಾಮಾಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ||೧||
अथातः कर्णरोगप्रतिषेधं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtakarNarogacikitsA sarpiHpAnam (2) · Śloka 2
ವಾತಜೇ ಕರ್ಣಶೂಲೇ ರಾತ್ರೌ ರಾತ್ರೌ ರಸಭೋಜನೋತ್ತರಂ ವಾತಹರದ್ರವ್ಯಸಿದ್ಧಂ ಸರ್ಪಿಃ ಪಿಬೇನ್ನಿರನ್ನೋ ವಾ ಪಯೋಽನುಪಾನಮ್||೨||
वातजे कर्णशूले रात्रौ रात्रौ रसभोजनोत्तरं वातहरद्रव्यसिद्धं सर्पिः पिबेन्निरन्नो वा पयोऽनुपानम्||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNasvedanam (3) · Śloka 3
ತತೋ ದಶಮೂಲಸಿದ್ಧೇ ಛಾಗೇ ಪಯಸಿ ಗೋಶ್ರೃಙ್ಗನಿಹಿತೋಽಗ್ನಿವರ್ಣಾನ್ ಪಾಷಾಣಾನ್ ಸನ್ದಶೇನ ಗೃಹೀತ್ವಾಽವಪೇತ್| ತೇನೋಷ್ಮಣಾ ನಾಡೀಸ್ವೇದೇನ ಚ ಸ್ವಭ್ಯಕ್ತಂ ಸ್ವೇದಯೇತ್| ಬಿಲ್ವಯವಕೋಲಕುಲತ್ಥಮಾಷಾರ್ಕಶಿಗ್ರುಪತ್ರೈರ್ವಾ ಸಾನೂಪಮಾಂಸೈಃ ಕ್ವಾಥಿತೈಃ||೩||
ततो दशमूलसिद्धे छागे पयसि गोश्रृङ्गनिहितोऽग्निवर्णान् पाषाणान् सन्दशेन गृहीत्वाऽवपेत्| तेनोष्मणा नाडीस्वेदेन च स्वभ्यक्तं स्वेदयेत्| बिल्वयवकोलकुलत्थमाषार्कशिग्रुपत्रैर्वा सानूपमांसैः क्वाथितैः||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNapUraNam (4) · Śloka 4
ಸ್ವಿನ್ನಂ ಚ ಪೂರಯೇತ್ ಕುಷ್ಠಾರಾಸ್ನಾಮಧುಕವಂಶಾವಲೇಖಶುಣ್ಠೀಶಿಖಿಚನ್ದ್ರಕಮಾಷಸರಲಪಯೋವಿಪಕ್ವೇನ ತೈಲೇನ| ಜೀವಕಮಧುಕಕುಷ್ಠಮಣ್ಡೂಕೀದೇವದಾರುಮಹೌಷಧಕಲ್ಕಾಷ್ಟಗುಣಕ್ಷೀರಸಿದ್ಧೇನ ವಾ| ಮಯೂರನಾಲಕುಲತ್ಥಾಗರುಮಾಷದೇವದಾರುಕಲ್ಕಕ್ಷಾರಶುಕ್ತಾಮ್ಲಸಾಧಿತಾಭ್ಯಾಂ ವಾ ತೈಲವಸಾಭ್ಯಾಮ್| ಮಧುಕಕ್ಷೀರಕಾಕೋಲೀಮಾಷಶತಾವರೀಕಲ್ಕಸರ್ವಗನ್ಧೋದಕಕ್ಷೀರವಿಪಕ್ವಯಾ ವಾ ವರಾಹವಸಯಾ| ರಾಸ್ನಾಮಧುಕಕಾಕೋಲೀದೇವದಾರುಕಲ್ಕಪಯೋವಿಪಾಚಿತಯಾ ವಾ ಶಿಂಶುಮಾರವಸಯಾ| ಮಾಂಸೀಕುಷ್ಠಾಮೇದಾಸರಲಸುರಭಿಮಧುಕಕ್ಷೀರವಿಪಕ್ವಯಾ ವಾ ಗೋಧಾವಸಯಾ| ಜೀವಕಶತಾಹ್ವಾಮಧುಕಮಾಂಸೀಕ್ಷೀರಸಿದ್ಧಾಂ ಕುಕ್ಕುಟಮಯೂರ-ವಸಾಂ ಕರ್ಣಪೂರಣನಸ್ಯಾಭ್ಯಙ್ಗೇಷು ವಿದಧ್ಯಾತ್| ಮಧುಕಕ್ಷೀರಕಾಕೋಲೀಕಲ್ಕೇನ ಚತುರ್ಗುಣಶಿಗ್ರುಹ್ರಸ್ವಪಞ್ಚಮೂಲಕೈರಣ್ಡಪತ್ರರಸಮಷ್ಟಗುಣಕ್ಷೀರಸಾಧಿತಂ ತೈಲಂ ವಾ| ಘೃತತೈಲವಸಾಭ್ಯಕ್ತಾನಿ ತರುಣಾನ್ಯಶ್ವತ್ಥಪತ್ರಾಣಿ ಪುಟಪಾಕಸ್ವಿನ್ನಾನಿ ಪ್ರಪೀಡ್ಯ ತದ್ರಸೇನ ಕರ್ಣಂ ಪೂರಯೇತ್| ತದ್ವಚ್ಚ ತೈಲಲವಣಾಭ್ಯಕ್ತಾನ್ಯರ್ಕೋರುಪೂಗಮೂಲಕಾರಲುಕಬಿಲ್ವಮಹಾವೃಕ್ಷಾನ್ಯತಮಪತ್ರಾಣಿ| ಮಹಾಪಞ್ಚಮೂಲಸರಲಾಗರುದೇವದಾರ್ವ್ಯನ್ಯತಮಕಾಷ್ಠಮಷ್ಟಾದಶಾಙ್ಗುಲಂ ತ್ರಿಭಾಗೇ ಕ್ಷೌಮೇಣಾವೇಷ್ಟ್ಯ ತೈಲೇನ ಸಿಕ್ತ್ವಾಗ್ರೇ ಪ್ರದೀಪಯೇತ್| ತತೋ ದಹ್ಯಮಾನಾದ್ಯಃ ಸ್ನೇಹಃ ಪತತಿ ಸದ್ಯಃ ಕರ್ಣರುಜಮಪಹರತಿ||೪||
स्विन्नं च पूरयेत् कुष्ठारास्नामधुकवंशावलेखशुण्ठीशिखिचन्द्रकमाषसरलपयोविपक्वेन तैलेन| जीवकमधुककुष्ठमण्डूकीदेवदारुमहौषधकल्काष्टगुणक्षीरसिद्धेन वा| मयूरनालकुलत्थागरुमाषदेवदारुकल्कक्षारशुक्ताम्लसाधिताभ्यां वा तैलवसाभ्याम्| मधुकक्षीरकाकोलीमाषशतावरीकल्कसर्वगन्धोदकक्षीरविपक्वया वा वराहवसया| रास्नामधुककाकोलीदेवदारुकल्कपयोविपाचितया वा शिंशुमारवसया| मांसीकुष्ठामेदासरलसुरभिमधुकक्षीरविपक्वया वा गोधावसया| जीवकशताह्वामधुकमांसीक्षीरसिद्धां कुक्कुटमयूर-वसां कर्णपूरणनस्याभ्यङ्गेषु विदध्यात्| मधुकक्षीरकाकोलीकल्केन चतुर्गुणशिग्रुह्रस्वपञ्चमूलकैरण्डपत्ररसमष्टगुणक्षीरसाधितं तैलं वा| घृततैलवसाभ्यक्तानि तरुणान्यश्वत्थपत्राणि पुटपाकस्विन्नानि प्रपीड्य तद्रसेन कर्णं पूरयेत्| तद्वच्च तैललवणाभ्यक्तान्यर्कोरुपूगमूलकारलुकबिल्वमहावृक्षान्यतमपत्राणि| महापञ्चमूलसरलागरुदेवदार्व्यन्यतमकाष्ठमष्टादशाङ्गुलं त्रिभागे क्षौमेणावेष्ट्य तैलेन सिक्त्वाग्रे प्रदीपयेत्| ततो दह्यमानाद्यः स्नेहः पतति सद्यः कर्णरुजमपहरति||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dhUmapAnam (5) · Śloka 5
ಮಧೂಚ್ಛಿಷ್ಟಕೈಡರ್ಯಮಧುಶಿಗ್ರುಫಲವಚಾಯವನಲದೈಲಾಗುಗ್ಗುಲುಭಿಃ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಪಿಷ್ಟೈಃ ಕ್ಷೌಮವಸ್ತ್ರಂ ಧೂಮವರ್ತ್ತಿಪ್ರಮಾಣಪರಿಣಾಹಂ ಲೇಪಯೇತ್ತತಃ ಸೂತ್ರೇಣಾವೇಷ್ಟ್ಯ ಡುಣ್ಡುಕನಾಲೇನ ಧೂಮಂ ಪಾತುಂ ದದ್ಯಾತ್| ಡುಣ್ಡುಕನಾಲಮೇವ ವಾನೇನ ಕಲ್ಕೇನಾಭ್ಯಜ್ಯ ವಿಶೋಷಯಿತ್ವಾ ಧೂಮಂ ವಿದಧ್ಯಾತ್||೫||
मधूच्छिष्टकैडर्यमधुशिग्रुफलवचायवनलदैलागुग्गुलुभिः श्लक्ष्णपिष्टैः क्षौमवस्त्रं धूमवर्त्तिप्रमाणपरिणाहं लेपयेत्ततः सूत्रेणावेष्ट्य डुण्डुकनालेन धूमं पातुं दद्यात्| डुण्डुकनालमेव वानेन कल्केनाभ्यज्य विशोषयित्वा धूमं विदध्यात्||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lepaH pariSiShTA cikitsA ca (6) · Śloka 6
ಶ್ರೇಯಸೀದೇವದಾರುಕಾಕೋಲೀಕುಷ್ಠನಿಚುಲಬೀಜೈಃ ಕ್ಷೀರಪಿಷ್ಟೈಸ್ತಿಲಯುತೈಃ ಕರ್ಣಂ ಬಹಿರ್ಲೇಪಯೇತ್| ಸರ್ವಧಾನ್ಯಸ್ನೇಹಗೋಕ್ಷೀರಸಿದ್ಧಾಮುತ್ಕಾರಿಕಾಮೇರಣ್ಡಪತ್ರಾವಚ್ಛಾದಿತೇ ಕರ್ಣೇ ಸ್ವೇದಾರ್ಥಂ ಪ್ರಣಯೇತ್| ಪುನಃ ಪುನಶ್ಚ ನಾಡೀಸ್ವೇದಾನ್ ಪಿಣ್ಡಸ್ವೇದಶ್ಚ| ವಾತವ್ಯಾಧಿಪ್ರತಿಶ್ಯಾಯಾರ್ದಿತವಿಧಾನಞ್ಚ ಸನಿರೂಹಾನುವಾಸನಂ ಕುರ್ಯಾತ್||೬||
श्रेयसीदेवदारुकाकोलीकुष्ठनिचुलबीजैः क्षीरपिष्टैस्तिलयुतैः कर्णं बहिर्लेपयेत्| सर्वधान्यस्नेहगोक्षीरसिद्धामुत्कारिकामेरण्डपत्रावच्छादिते कर्णे स्वेदार्थं प्रणयेत्| पुनः पुनश्च नाडीस्वेदान् पिण्डस्वेदश्च| वातव्याधिप्रतिश्यायार्दितविधानञ्च सनिरूहानुवासनं कुर्यात्||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pathyApathyam (7) · Śloka 7
ಪರಿಹಾರ್ಯಾಣಿ ಚ ಪರಿಹರೇದ್ವಿಶೇಷತಃ ಪ್ರವಾತಂ ಶಿತಾಮ್ಬುಪಾನಂ ಶಿರಃಸ್ನಾನಂ ಚ||೭||
परिहार्याणि च परिहरेद्विशेषतः प्रवातं शिताम्बुपानं शिरःस्नानं च||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pittakarNarogacikitsA (8) · Śloka 8
ಪಿತ್ತಜೇ ತು ಶೂಲೇ ಪ್ರಾತಃ ಪ್ರಾತಃ ಶರ್ಕರಾಯುತಂ ಸರ್ಪಿಃ ಪಾಯಯೇತ್| ತತಃ ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ವಿರೇಚಯೇತ್| ದ್ರಾಕ್ಷಾಮಧುಕಸಿದ್ಧಂ ಸ್ತನ್ಯಂ ಕರ್ಣಪೂರಣಂ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ| ಮಾಕ್ಷಿಕಂ ವಾ| ಮಧುಕಪದ್ಮಕಕಲ್ಕಸ್ತನ್ಯಸಿದ್ಧಂ ವಾ ಸರ್ಪಿಃ| ಸಿತಾಮಧುಕಖರ್ಜೂರಮೃದ್ವೀಕಾಭಿರ್ವಾ ಸಕ್ಷೀರೇಕ್ಷುರಸಂ ಪ್ರಿಯಾಲಕತೈಲಂ ಪಾಚಿತಮಭ್ಯಙ್ಗನಸ್ಯಕರ್ಣಪೂರಣೈಃ ಶೂಲದಾಹಘ್ನಮ್| ಮಧುಕಕುಡವಂ ಷೋಡಶಗುಣೇನಾಮ್ಭಸಾಽಷ್ಟಾವಶೇಷಂ ಸಾಧಯಿತ್ವಾ ತೇನ ತೈಲಾರ್ದ್ಧಕುಡವಮಷ್ಟಗುಣಕ್ಷೀರಂ ಯಷ್ಟೀಮಧುಕೋಶೀರಸಾರಿವಾಕಾಕೋಲೀಜೀವಕಾನನ್ತಾಮೃಣಾಲಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾ ಲೋಧ್ರಚನ್ದನಬಿಸಗರ್ಭಂ ಪಚೇತ್| ತಚ್ಚ ಪೂರ್ವವತ್ ಪ್ರಣಯೇತ್| ಏಷಾಮೇವ ಚ ಕಲ್ಕೇನ ಸಘೃತೇನ ಕರ್ಣಂ ಪರಿತೋ ಲೇಪಯೇತ್| ಸ್ವೇದಯೇಚ್ಚ| ತಥಾ ಕ್ಷೀರಸರ್ಪಿರ್ನಸ್ಯಂ ಶಿರೋಽಭ್ಯಙ್ಗಶ್ಚ| ಏವಮಪ್ಯನುಪಶಮೇ ತು ಪುನರ್ವಿರೇಕಃ||೮||
पित्तजे तु शूले प्रातः प्रातः शर्करायुतं सर्पिः पाययेत्| ततः स्निग्धं विरेचयेत्| द्राक्षामधुकसिद्धं स्तन्यं कर्णपूरणं प्रयुञ्जीत| माक्षिकं वा| मधुकपद्मककल्कस्तन्यसिद्धं वा सर्पिः| सितामधुकखर्जूरमृद्वीकाभिर्वा सक्षीरेक्षुरसं प्रियालकतैलं पाचितमभ्यङ्गनस्यकर्णपूरणैः शूलदाहघ्नम्| मधुककुडवं षोडशगुणेनाम्भसाऽष्टावशेषं साधयित्वा तेन तैलार्द्धकुडवमष्टगुणक्षीरं यष्टीमधुकोशीरसारिवाकाकोलीजीवकानन्तामृणालमञ्जिष्ठा लोध्रचन्दनबिसगर्भं पचेत्| तच्च पूर्ववत् प्रणयेत्| एषामेव च कल्केन सघृतेन कर्णं परितो लेपयेत्| स्वेदयेच्च| तथा क्षीरसर्पिर्नस्यं शिरोऽभ्यङ्गश्च| एवमप्यनुपशमे तु पुनर्विरेकः||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaPakarNarogacikitsA (9) · Śloka 9
ಕಫಜೇ ಪಿಪ್ಪಲೀವಿಪಕ್ವಂ ಘೃತಮಥವಾ ಸಕ್ಷೌದ್ರಂ ಪಾಯಯಿತ್ವಾ ತಂ ವಾಮಯೇತ್| ತತಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣಂ ಧೂಮಂ ಪಾಯಯೇತ್| ಕರ್ಣಞ್ಚಾಸ್ಯ ಪೂರಯೇತ್ ಸರಲದೇವದಾರುಹಿಂಸ್ರಾಪಟೋಲಪತ್ರಸುರಸಸಿದ್ಧೇನ ತೈಲೇನ| ದೇವದಾರುಪಿಪ್ಪಲೀಮಾಲತೀಪತ್ರಕ್ವಾಥಕಲ್ಕಸಿದ್ಧೇನ ವಾ| ಲೋಧ್ರಖದಿರಸಾರಮನಶ್ಶಿಲಾದ್ವಿಹರಿದ್ರಾಕುಷ್ಠತ್ರಿಫಲೈಲಾಕ್ವಾಥಕಲ್ಕಸಿದ್ಧೇನ ವಾ| ರಸಾಞ್ಜನಮಾರ್ಕವವೈಜಯನ್ತೀಶಿಗ್ರುಲಶುನಾರ್ದ್ರಕಮರುಙ್ಗೀಮೂಲಕದಲೀನಾಂ ವಾ ಪೃಥಕ್ ಸಮಸ್ತಾನಾಂ ವಾ ರಸೇನ ಮಧುನಾ ವಾ ರಕ್ಷೋಘ್ನತೈಲೇನ ವಾ| ತಥಾ ಶೂಲಶೋಫಗೌರವಾಣಿ ಪ್ರಶಾಮ್ಯನ್ತಿ| ಧಾನ್ಯಾಮ್ಲಕ್ವಥಿತದ್ಶಮೂಲಬಾಷ್ಪೇಣ ನಾಡೀಸ್ವೇದಮಾಚರೇತ್| ಸ್ವಿನ್ನಂ ಕುಶಾಮ್ರತ್ರಿವೃನ್ನಲದಶುಣ್ಠೀಮುಸ್ತಸಾಧಿತೇನ ತೈಲೇನ ಪೂರಯೇತ್| ಕಫಘ್ನಾಂಶ್ಚ ಗಣ್ಡೂಷಾನ್ ಧಾರಯೇತ್||೯||
कफजे पिप्पलीविपक्वं घृतमथवा सक्षौद्रं पाययित्वा तं वामयेत्| ततस्तीक्ष्णं धूमं पाययेत्| कर्णञ्चास्य पूरयेत् सरलदेवदारुहिंस्रापटोलपत्रसुरससिद्धेन तैलेन| देवदारुपिप्पलीमालतीपत्रक्वाथकल्कसिद्धेन वा| लोध्रखदिरसारमनश्शिलाद्विहरिद्राकुष्ठत्रिफलैलाक्वाथकल्कसिद्धेन वा| रसाञ्जनमार्कववैजयन्तीशिग्रुलशुनार्द्रकमरुङ्गीमूलकदलीनां वा पृथक् समस्तानां वा रसेन मधुना वा रक्षोघ्नतैलेन वा| तथा शूलशोफगौरवाणि प्रशाम्यन्ति| धान्याम्लक्वथितद्शमूलबाष्पेण नाडीस्वेदमाचरेत्| स्विन्नं कुशाम्रत्रिवृन्नलदशुण्ठीमुस्तसाधितेन तैलेन पूरयेत्| कफघ्नांश्च गण्डूषान् धारयेत्||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana raktajakarNarogacikitsA (10) · Śloka 10
ರಕ್ತಜೇ ಪೈತ್ತಿಕವತ್ ಸಿದ್ಧಿಃ ಸಿರಾವ್ಯಶ್ಚ||೧೦||
रक्तजे पैत्तिकवत् सिद्धिः सिराव्यश्च||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pakvAvasthAyAScikitsA (11) · Śloka 11
ಪಕ್ವೇಷು ಕರ್ಣಶೂಲೇಷು ಪೂಯಪ್ರವಾಹಿಷು ಯಥಾಸ್ವಂ ಧೂಮನಸ್ಯಗಣ್ಡೂಷವಮನಾನ್ಯಾಚರೇತ್| ಉಪದಿಗ್ಧಞ್ಚ ಸ್ರೋತಃ ಸಾಯಂ ಪ್ರಾತಃ ಪಿಚುವರ್ತ್ತಿಭಿಃ ಪ್ರಮೃಜ್ಯ ಯವಾಗರುಮದನೈಃ ಸಘೃತೈರ್ಗುಗ್ಗುಲುನಾ ವಾ ಧೂಪಯಿತ್ವಾ ಮಧುನಾ ಪೂರಯೇತ್| ಪಲಾಶಧವತಿನಿಶಕಕುಭಸರ್ಜತ್ವಕ್ಕ್ವಾಥರಸಕ್ರಿಯಯಾ ಸ್ವಭ್ಯಕ್ತಾಂ ಪಿಚುವರ್ತ್ತಿಂ ಸ್ರೋತಸಿ ದದ್ಯಾತ್| ಬದರೀಸಲ್ಲಕೀಜಮ್ಬೂಧಾತಕೀವಟಪ್ಲಕ್ಷೋದುಮ್ಬರಕ್ವಾಥೇನೈವಮೇವ ಚ ರಸಕ್ರಿಯಯಾ| ಹರಿದ್ರಾಧಾತಕೀತ್ರಿಫಲಾಜಮ್ಬೂಸಲ್ಲಕೀಕಿಂಶುಕಕ್ವಾಥೇನ ಚ| ತಥಾ ಸೌರಾಷ್ಟ್ರಿಕಾಪದ್ಮಕಧಾತಕೀಸಮಙ್ಗಾಶ್ವತ್ಥಧವಲೋಧ್ರರಸಾಞ್ಜನಕ್ವಾಥೇನ| ಏಭಿರೇವೌಷಧೈಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮಚೂರ್ಣೀಕೃತೈಃ ಸ್ರೋತಸೋಽವಕಿರಣಮೇವಂ ಕ್ಲೇದಶೂಲಗೌರವಾಣಿ ಶಾಮ್ಯನ್ತಿ| ಏಷಾಮೇವ ಚ ಕಷಾಯೇಣ ಸಕ್ಷೌದ್ರೇಣ ಕಪಿತ್ಥಸ್ವರಸೇನ ವಾ ಪ್ರಕ್ಷಾಲನಮ್| ತಥಾ ಸುರಸಾದಿವರ್ಗಃ ಪ್ರಕ್ಷಾಲನಾವಚೂರ್ಣನಯೋಃ ಪ್ರಯೋಜ್ಯಃ||೧೧||
पक्वेषु कर्णशूलेषु पूयप्रवाहिषु यथास्वं धूमनस्यगण्डूषवमनान्याचरेत्| उपदिग्धञ्च स्रोतः सायं प्रातः पिचुवर्त्तिभिः प्रमृज्य यवागरुमदनैः सघृतैर्गुग्गुलुना वा धूपयित्वा मधुना पूरयेत्| पलाशधवतिनिशककुभसर्जत्वक्क्वाथरसक्रियया स्वभ्यक्तां पिचुवर्त्तिं स्रोतसि दद्यात्| बदरीसल्लकीजम्बूधातकीवटप्लक्षोदुम्बरक्वाथेनैवमेव च रसक्रियया| हरिद्राधातकीत्रिफलाजम्बूसल्लकीकिंशुकक्वाथेन च| तथा सौराष्ट्रिकापद्मकधातकीसमङ्गाश्वत्थधवलोध्ररसाञ्जनक्वाथेन| एभिरेवौषधैः सूक्ष्मचूर्णीकृतैः स्रोतसोऽवकिरणमेवं क्लेदशूलगौरवाणि शाम्यन्ति| एषामेव च कषायेण सक्षौद्रेण कपित्थस्वरसेन वा प्रक्षालनम्| तथा सुरसादिवर्गः प्रक्षालनावचूर्णनयोः प्रयोज्यः||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNanAdabAdhiryayoshcikitsA - cikitsAsUtram (12) · Śloka 12
ನಾದಬಾಧಿರ್ಯಯೋರ್ವಾತಶೂಲೋಕ್ತಃ ಸರ್ವೋ ವಿಧಿಃ| ಶ್ಲೇಷ್ಮಾನುಬನ್ಧೇ ತು ಪ್ರಾಕ್ಶ್ಲೇಷ್ಮಾಣಮಪಹರೇದ್ವಮನನಾವನಾಭ್ಯಾಂ ತೀಕ್ಷ್ಣಧೂಮೈಶ್ಚ||೧೨||
नादबाधिर्ययोर्वातशूलोक्तः सर्वो विधिः| श्लेष्मानुबन्धे तु प्राक्श्लेष्माणमपहरेद्वमननावनाभ्यां तीक्ष्णधूमैश्च||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana asAdhyabAdhiryanirdeSaH (13) · Śloka 13
ಬಾಧಿರ್ಯಂ ಚ ಬಾಲವೃದ್ಧಕ್ಷೀಣಕಾಸಶೋಷಿಣಾಂ ಚಿರೋತ್ಥಿತಂ ಚ ವರ್ಜಯೇತ್||೧೩||
बाधिर्यं च बालवृद्धक्षीणकासशोषिणां चिरोत्थितं च वर्जयेत्||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sAdhyabAdhirye cikitsAkramaH (14) · Śloka 14
ಇತರತ್ತು ಸ್ನೇಹಸ್ವೇದನಸ್ಯಶಿರೋಬಸ್ತಿಬಸ್ತಿಕರ್ಮಪ್ರಭೃತಿಭಿರ್ದೋಷಾನುಬನ್ಧಮವೇಕ್ಷ್ಯ ಸಾಧಯೇತ್||೧೪||
इतरत्तु स्नेहस्वेदनस्यशिरोबस्तिबस्तिकर्मप्रभृतिभिर्दोषानुबन्धमवेक्ष्य साधयेत्||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prayujyamAnAH vividhAH yogAH (15) · Śloka 15
ತತ್ರ ಪ್ರಾಗೇವ ಪುರಾಣಸರ್ಪಿಷಾ ವಾ ವಾತಹರತೈಲೇನ ವಾ ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ಸ್ನೇಹೇನೈವ ವಿರೇಚಯೇತ್| ಕೃತಸಂಸರ್ಜನಸ್ಯ ಪುನಃ ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ಯ ಶೋಣಿತಮಪಹರೇತ್| ಕರ್ಣಾಸನ್ನಂ ಜಲೌಕೋಭಿಸ್ತತೋ ಬಸ್ತಿಕರ್ಮಮೂರ್ಧತೈಲನಸ್ಯಧೂಮಾನ್ ಕರ್ಣಪೂರಣಂ ಚ ಶೀಲಯೇತ್| ತರುಣಬಿಲ್ವಫಲಾನಿ ಗೋಮೂತ್ರೇಣ ಕ್ವಾಥಯೇತ್ತೇನ ಕ್ವಾಥೇನ ಸಿತಾಮಧುಕಬೀಜಕಬೀಜಕಲ್ಕೇನ ಚ ಪಯೋಯುಕ್ತಂ ತೈಲಂ ಪಾಚಯೇತ್| ತತ್ತೈಲಮುಷ್ಣಂ ಶೀತೇ ಬಿಲ್ವಕ್ವಾಥೇ ಪ್ರಕ್ಷಿಪ್ಯ ಮನ್ಥಯೇತ್ ಯಾವತ್ ಪಿಣ್ಡೀಭೂತಮುದ್ಧೃತ್ಯಾಽಷ್ಟಗುಣೇ ಪಯಸಿ ಮಧುಕಗನ್ಧಚನ್ದನಗರ್ಭಂ ಸಾಧಿತಮಾಶು ಕರ್ಣಪೂರಣಾತ್ ಬಾಧಿರ್ಯಂ ನಾಶಯತಿ| ತಿಲಾನ್ ನವಪ್ರಲೂನಾನ್ ವಸ್ತ್ರಬದ್ಧಾನ್ ವಹನ್ತೀಷ್ವಪ್ಸು ರಾತ್ರಿಮುಷಿತಾನ್ ದಿವಾ ಶೋಷಯೇತ್ ಪಞ್ಚರಾತ್ರಮ್| ಏವಂ ಗತೇ ಪಞ್ಚರಾತ್ರೇ ಮಧುಯಷ್ಟಿಕಾಕ್ಷೀರಕಾಕೋಲೀಮಹಾಪಞ್ಚಮೂಲದೇವದಾರುಶತಾಹ್ವಾಜೀವಕಕ್ವಥಿತೇ ಪಯಸಿ ಪಞ್ಚಾಹಮೇವಂ ವಾಸಯೇಚ್ಛೋಷಯೇಚ್ಚ| ತತೋಽನೇನೈವ ಕ್ಷೀರೇಣೈಷಾಮೇವ ಚ ದ್ರವ್ಯಾಣಾಂ ಚೂರ್ಣಮಾತ್ರಯಾ ಯುಕ್ತಾನ್ ಪ್ರಪೀಡಯೇತ್| ತತ್ತೈಲಂ ನೀಲೋತ್ಪಲಾನನ್ತಾಚನ್ದನಾಗರುಮಧುಕಜೀವಕಕಾಕೋಲೀಸುನಿಷಣ್ಣಕಮೂಲಕಲ್ಕೈರಷ್ಟಗುಣೇನ ಪಯಸಾ ಪಚೇತ್| ಏತನ್ನಸ್ಯೇ ಕರ್ಣಪೂರಣೇ ಶಿರಸಿ ಚಾಭ್ಯಞ್ಜನೇ ಪ್ರಣೀತಮಾಶು ಶೂಲನಾದಬಾಧಿರ್ಯಾಣಿ ಸರ್ವವಾತವಿಕಾರಾಂಶ್ಚ ಪಿತ್ತಾನುಬನ್ಧಾನಪೋಹತಿ ಭಗ್ನಾಸ್ಥಿಸನ್ಧಾನಜನನಞ್ಚ| ಶುಷ್ಕಮೂಲಕಭಸ್ಮಕ್ಷಾರದ್ವಯಹಿಙ್ಗುಶುಣ್ಠೀಮಿಸಿವಚಾಕುಷ್ಠಾಮರದಾರುಸೌಭಾಞ್ಜನಭೂರ್ಜಗ್ರನ್ಥಿಮುಸ್ತಾಲವಣತ್ರಯೈಃ ಸೋದ್ಭಿದೈಸ್ತೈಲಂ ಶುಕ್ತಕದಲೀಬೀಜಪೂರಕರಸಸಂಯುಕ್ತಂ ಸಿದ್ಧಂ ಶೂಲನಾದಬಾಧಿರ್ಯಕಣ್ಡೂಶೋಫಕ್ಲೇದೋಪದೇಹಕೃಮಿಪೂತಿಕರ್ಣೇಷು| ಅಥ ಕರ್ಣೌ ಸುಪ್ತಾವಿವ ಭವತಸ್ತತ್ಸಮೀಪೇ ಯಥೋಕ್ತಾಂ ಸಿರಾಂ ಮೋಕ್ಷಯೇತ್| ಅಶ್ವಯಥುಪರಿಸ್ರಾವೇ ಮನ್ದಶ್ರುತೇರ್ವಮನಮಾಚರೇತ್||೧೫||
तत्र प्रागेव पुराणसर्पिषा वा वातहरतैलेन वा स्निग्धं स्नेहेनैव विरेचयेत्| कृतसंसर्जनस्य पुनः स्निग्धस्य शोणितमपहरेत्| कर्णासन्नं जलौकोभिस्ततो बस्तिकर्ममूर्धतैलनस्यधूमान् कर्णपूरणं च शीलयेत्| तरुणबिल्वफलानि गोमूत्रेण क्वाथयेत्तेन क्वाथेन सितामधुकबीजकबीजकल्केन च पयोयुक्तं तैलं पाचयेत्| तत्तैलमुष्णं शीते बिल्वक्वाथे प्रक्षिप्य मन्थयेत् यावत् पिण्डीभूतमुद्धृत्याऽष्टगुणे पयसि मधुकगन्धचन्दनगर्भं साधितमाशु कर्णपूरणात् बाधिर्यं नाशयति| तिलान् नवप्रलूनान् वस्त्रबद्धान् वहन्तीष्वप्सु रात्रिमुषितान् दिवा शोषयेत् पञ्चरात्रम्| एवं गते पञ्चरात्रे मधुयष्टिकाक्षीरकाकोलीमहापञ्चमूलदेवदारुशताह्वाजीवकक्वथिते पयसि पञ्चाहमेवं वासयेच्छोषयेच्च| ततोऽनेनैव क्षीरेणैषामेव च द्रव्याणां चूर्णमात्रया युक्तान् प्रपीडयेत्| तत्तैलं नीलोत्पलानन्ताचन्दनागरुमधुकजीवककाकोलीसुनिषण्णकमूलकल्कैरष्टगुणेन पयसा पचेत्| एतन्नस्ये कर्णपूरणे शिरसि चाभ्यञ्जने प्रणीतमाशु शूलनादबाधिर्याणि सर्ववातविकारांश्च पित्तानुबन्धानपोहति भग्नास्थिसन्धानजननञ्च| शुष्कमूलकभस्मक्षारद्वयहिङ्गुशुण्ठीमिसिवचाकुष्ठामरदारुसौभाञ्जनभूर्जग्रन्थिमुस्तालवणत्रयैः सोद्भिदैस्तैलं शुक्तकदलीबीजपूरकरससंयुक्तं सिद्धं शूलनादबाधिर्यकण्डूशोफक्लेदोपदेहकृमिपूतिकर्णेषु| अथ कर्णौ सुप्ताविव भवतस्तत्समीपे यथोक्तां सिरां मोक्षयेत्| अश्वयथुपरिस्रावे मन्दश्रुतेर्वमनमाचरेत्||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pratInAhacikitsA (16) · Śloka 16
ಪ್ರತೀನಾಹೇ ಸ್ನೇಹಸ್ವೇದಕ್ಲಿನ್ನಂ ಕರ್ಣಂ ಕರ್ಣಶೋಧನೇನ ವಿಶೋಧ್ಯ ತೈಲಸ್ಯ ಪೂರಯೇನ್ಮಾತುಲುಙ್ಗರಸಸ್ಯ ವಾ ಸಶುಕ್ತಕ್ಷೌದ್ರಸೈನ್ಧವಸ್ಯ| ಶೋಧ್ಯಮಾನೇ ವೇದನಾ ರಕ್ತಾಗಮೋ ವಾ ಯದಿ ಭವೇತ್ತತೋ ಘೃತಮಣ್ಡೇನ ಪೂರಯೇನ್ನಸ್ಯಂ ಚ ಶೀಲಯೇತ್| ಮಲಪೂರ್ಣೇಽಪ್ಯೇಷ ಏವ ವಿಧಿಃ||೧೬||
प्रतीनाहे स्नेहस्वेदक्लिन्नं कर्णं कर्णशोधनेन विशोध्य तैलस्य पूरयेन्मातुलुङ्गरसस्य वा सशुक्तक्षौद्रसैन्धवस्य| शोध्यमाने वेदना रक्तागमो वा यदि भवेत्ततो घृतमण्डेन पूरयेन्नस्यं च शीलयेत्| मलपूर्णेऽप्येष एव विधिः||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaNDUSoPayoScikitsA (17) · Śloka 17
ಕಣ್ದ್ವಾಂ ತೀಕ್ಷ್ಣನಸ್ಯಧೂಮಾದೀನ್ ಕಫಘ್ನಾನ್ವಿತರೇತ್| ರೂಕ್ಷತಿಕ್ತಕಟುಶ್ಚಾಹಾರಃ ಶೋಫೇಽಪ್ಯೇವಮೇವ ವಿಧಿಃ| ಕಟುತೀಕ್ಷ್ಣೋಷ್ಣಾಶ್ಚ ಪ್ರದೇಹಪರಿಷೇಕಾಃ||೧೭||
कण्द्वां तीक्ष्णनस्यधूमादीन् कफघ्नान्वितरेत्| रूक्षतिक्तकटुश्चाहारः शोफेऽप्येवमेव विधिः| कटुतीक्ष्णोष्णाश्च प्रदेहपरिषेकाः||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pUtikarNakrimikarNayoScikitsA (18) · Śloka 18
ಪೂತಿಕರ್ಣೇ ಕರ್ಣಸ್ರಾವೋಕ್ತೋ ವಿಧಿಃ ಕೃಮಿಕರ್ಣೇ ಚ| ವಿಶೇಷತಶ್ಚಾತ್ರ ಕೃಮಿಘ್ನಃ| ತಥಾ ಸರ್ಷಪತೈಲೇನ ಪೂರಣಮ್| ಹರಿತಾಲಚೂರ್ಣವತಾ ಗೋಮೂತ್ರೇಣ ವಾ| ವಾರ್ತಾಕಬೀಜೇನ ಧೂಪನಮ್||೧೮||
पूतिकर्णे कर्णस्रावोक्तो विधिः कृमिकर्णे च| विशेषतश्चात्र कृमिघ्नः| तथा सर्षपतैलेन पूरणम्| हरितालचूर्णवता गोमूत्रेण वा| वार्ताकबीजेन धूपनम्||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vidradhyarSo~arbudacikitsA (19) · Śloka 19
ಕರ್ಣವಿದ್ರಧಿಂ ವಮನಪೂರ್ವಂ ವಿದ್ರಧಿವದಾಮಂ ಪಕ್ವಂ ಚ ಚಿಕಿತ್ಸೇತ್| ಕ್ಷತವಿದ್ರಧಿಂ ಪಿತ್ತಕರ್ಣಶೂಲವದರ್ಶಾಂಸಿ ನಾಸಾರ್ಶೋವದರ್ಬುದಾನಿ ಚ||೧೯||
कर्णविद्रधिं वमनपूर्वं विद्रधिवदामं पक्वं च चिकित्सेत्| क्षतविद्रधिं पित्तकर्णशूलवदर्शांसि नासार्शोवदर्बुदानि च||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vidArikAcikitsA (20) · Śloka 20
ವಿದಾರಿಕಾಮಾಮಾಂ ಕರ್ಣವಿದ್ರಧಿವದ್ಯಥಾದೋಷೋದಯಞ್ಚ ಸಾಧಯೇತ್||೨೦||
विदारिकामामां कर्णविद्रधिवद्यथादोषोदयञ्च साधयेत्||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pAlIshoShacikitsA (21) · Śloka 21
ಪಾಲೀಶೋಷೇ ವಾತಶೂಲವನ್ನಸ್ಯಮಾಲೇಪಂ ಸ್ವೇದಞ್ಚ ಕುರ್ಯಾತ್| ಸ್ವಿನ್ನಮುದ್ವರ್ತ್ತಯೇತ್ತಿಲಪ್ರಿಯಾಲಬಲಜಮಧುಕಯವಾಶ್ವಗನ್ಧಾಕಲ್ಕೇನ| ಉದ್ವರ್ತಿತಞ್ಚ ಮಧುಕಪಯಸ್ಯಾಶತಪುಷ್ಪಾಶ್ವಗನ್ಧಾಕಲ್ಕಾಷ್ಟಗುಣವಾಜಿಗನ್ಧಾಬೃಹತ್ಯಭೀರುಕ್ವಾಥಕ್ಷೀರಸಾಧಿತೇನ ತೈಲೇನಾಭ್ಯಜ್ಯಾತ್| ಶತಾವರ್ಯಶ್ವಗನ್ಧೈರಣ್ಡಪಯಸ್ಯಾಜೀವಕಕ್ಷೀರಸಿದ್ಧೇನ ವಾ| ಗೋಧಾಪ್ರತುದವಿಷ್ಕಿರಾನೂಪೌದಕಮಾಂಸವಸಾಮಜ್ಜಾನಂ ಸರ್ಪಿಸ್ಸರ್ಷಪತೈಲಞ್ಚ ಯಥಾಲಾಭಂ ಸಂಗೃಹ್ಯಾರ್ಕಾಲರ್ಕಬಲಾತಿಬಲಾನನ್ತಾವಿದಾರಿಗನ್ಧಾಜಲಶೂಕಮಧುರವರ್ಗಪ್ರತೀವಾಪಂ ವಿಪಚೇದಯಮಭ್ಯಙ್ಗಃ ಪಾಲ್ಯಾಃ ಪರಂ ಮಾಂಸಜನನಃ| ಏವಮಪಿ ತು ಯಾ ಕ್ಷೀಯತೇ ಪಾಲೀ ತಸ್ಯಾ ಯದ್ ದುಷ್ಟಂ ತಚ್ಛಿತ್ವಾ ವಿಧಿವತ್ ಸನ್ಧಾಯ ಯಥೋಕ್ತೇನ ಕ್ರಮೇಣೋಪಚರೇತ್||೨೧||
पालीशोषे वातशूलवन्नस्यमालेपं स्वेदञ्च कुर्यात्| स्विन्नमुद्वर्त्तयेत्तिलप्रियालबलजमधुकयवाश्वगन्धाकल्केन| उद्वर्तितञ्च मधुकपयस्याशतपुष्पाश्वगन्धाकल्काष्टगुणवाजिगन्धाबृहत्यभीरुक्वाथक्षीरसाधितेन तैलेनाभ्यज्यात्| शतावर्यश्वगन्धैरण्डपयस्याजीवकक्षीरसिद्धेन वा| गोधाप्रतुदविष्किरानूपौदकमांसवसामज्जानं सर्पिस्सर्षपतैलञ्च यथालाभं संगृह्यार्कालर्कबलातिबलानन्ताविदारिगन्धाजलशूकमधुरवर्गप्रतीवापं विपचेदयमभ्यङ्गः पाल्याः परं मांसजननः| एवमपि तु या क्षीयते पाली तस्या यद् दुष्टं तच्छित्वा विधिवत् सन्धाय यथोक्तेन क्रमेणोपचरेत्||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tantrikAcikitsA (22) · Śloka 22
ತನ್ತ್ರಿಕಾಮಪಿ ಚೈವಮೇವ ನಸ್ಯಾಭ್ಯಙ್ಗಾದಿಭಿರ್ಯಾಪಯೇತ್||೨೨||
तन्त्रिकामपि चैवमेव नस्याभ्यङ्गादिभिर्यापयेत्||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana paripoTakacikitsA (23) · Śloka 23
ಪರಿಪೋಟಕೇಽಪ್ಯಯಮೇವ ವಿಧಿಃ| ತಥಾ ಮಧುಕಖರಮಞ್ಜರೀಸೈನ್ಧವಾಶ್ವಗನ್ಧಾದೇವದಾರುಮೂಲಕಾವಲ್ಗುಜಫಲಮೂಲಮಧೂಚ್ಛಿಷ್ಟೈಃ ಸಕ್ಷೀರೈರ್ಮಹಾಸ್ನೇಹಃ ಸಿದ್ಧೋಽಭ್ಯಙ್ಗಃ| ತಿಲಮಧುಕಪ್ರಪೌಣ್ಡರೀಕಸಿದ್ಧಾರ್ಥಕಘೃತಕ್ಷೀರಕೃತಯೋತ್ಕಾರಿಕಯೋಪನಾಹಃ||೨೩||
परिपोटकेऽप्ययमेव विधिः| तथा मधुकखरमञ्जरीसैन्धवाश्वगन्धादेवदारुमूलकावल्गुजफलमूलमधूच्छिष्टैः सक्षीरैर्महास्नेहः सिद्धोऽभ्यङ्गः| तिलमधुकप्रपौण्डरीकसिद्धार्थकघृतक्षीरकृतयोत्कारिकयोपनाहः||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana utpAtacikitsA (24) · Śloka 24
ಉತ್ಪಾತೇ ಜಲೌಕೋಭಿರಪನೀತರಕ್ತೇ ಶೀತೈಃ ಪ್ರದೇಹಃ| ತಿಲಮಧುಕಸಾರಿವೋತ್ಪಲಲೋಧ್ರಕದಮ್ಬಬಲಾಭ್ರಜಮ್ಬೂಪಲ್ಲವೈಸ್ಸಧಾನ್ಯಾಮ್ಲಂ ತೈಲಂ ಸಾಧಿತಮಭ್ಯಙ್ಗಃ| ತಥಾ ಕ್ಷೀರಸರ್ಪಿರ್ವಿಸರ್ಪೋಕ್ತಾನಿ ಚ ಘೃತಾನಿ||೨೪||
उत्पाते जलौकोभिरपनीतरक्ते शीतैः प्रदेहः| तिलमधुकसारिवोत्पललोध्रकदम्बबलाभ्रजम्बूपल्लवैस्सधान्याम्लं तैलं साधितमभ्यङ्गः| तथा क्षीरसर्पिर्विसर्पोक्तानि च घृतानि||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana unmanthacikitsA (25) · Śloka 25
ಉನ್ಮನ್ಥೇ ತೀಕ್ಷ್ಣೈಃ ಶಿರೋವಿರೇಕಃ| ತಿಲಸರ್ಷಪಲೋಧ್ರಹರಿದ್ರಾದ್ವಯೈರುದ್ವರ್ತಿತಾಯಾಃ ಕರ್ಣಪಾಲ್ಯಾಸ್ತಾಲೀಸತಮಾಲೈಲಾಕಟ್ಫಲರಸಾಞ್ಜನೈರ್ಲೇಪಃ| ತಾಲಪತ್ರ್ಯಶ್ವಗನ್ಧಾರ್ಕಸ್ಸೈನ್ಧವಾವಲ್ಗುಜಬೀಜಸುರಸಲಾಙ್ಗಲಿಕಾಭಿರ್ಗೋಧಾಕುಲೀರವಸಾಯುಕ್ತಂ ತೈಲಂ ವಿಪಕ್ವಮಭ್ಯಞ್ಜನಮ್| ತೈಲಮೇವ ವಾ ಪಟೋಲಕಟುರೋಹಿಣೀರಸಾಞ್ಜನಶಿರೀಷೈಃ||೨೫||
उन्मन्थे तीक्ष्णैः शिरोविरेकः| तिलसर्षपलोध्रहरिद्राद्वयैरुद्वर्तितायाः कर्णपाल्यास्तालीसतमालैलाकट्फलरसाञ्जनैर्लेपः| तालपत्र्यश्वगन्धार्कस्सैन्धवावल्गुजबीजसुरसलाङ्गलिकाभिर्गोधाकुलीरवसायुक्तं तैलं विपक्वमभ्यञ्जनम्| तैलमेव वा पटोलकटुरोहिणीरसाञ्जनशिरीषैः||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana duHkhavarddhanacikitsA (26) · Śloka 26
ದುಃಖವರ್ದ್ಧನೇ ಜಮ್ಬ್ವಾಮ್ರಾಶ್ಮನ್ತಕಪತ್ರಕ್ವಾಥಪರಿಷಿಕ್ತಾಂ ಕರ್ಣಪಾಲೀಂ ತೈಲೇನಾಭ್ಯಜ್ಯ ಯಷ್ಟೀಮಧುಕಹರಿದ್ರಾಪ್ರಪೌಣ್ಡರೀಕಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾಚೂರ್ಣೇನಾಽವಚೂರ್ಣಯೇತ್| ಲಾಕ್ಷಾವಿಡಙ್ಗಪಕ್ವೇನ ತೈಲೇನಾಭ್ಯಞ್ಜಯೇತ್||೨೬||
दुःखवर्द्धने जम्ब्वाम्राश्मन्तकपत्रक्वाथपरिषिक्तां कर्णपालीं तैलेनाभ्यज्य यष्टीमधुकहरिद्राप्रपौण्डरीकमञ्जिष्ठाचूर्णेनाऽवचूर्णयेत्| लाक्षाविडङ्गपक्वेन तैलेनाभ्यञ्जयेत्||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lihyAkhyapiTikAcikitsA (27) · Śloka 27
ಲೋಹಕಾಪಿಟಕಾಸು ಕರ್ಣಪಾಲೀಂ ಬಹುಶೋ ಗೋಮಯಪಿಣ್ಡಸ್ವಿನ್ನಾಮುರಭ್ರೀಮೂತ್ರಪಿಷ್ಟೈಃ ಕೃಮಿಘ್ನೈರಾಲಿಮ್ಪೇತ್| ಕುಟಜಕರಞ್ಜೇಙ್ಗುದೀಬೀಜಾರಗ್ವಧತ್ವಗ್ಭಿರ್ವಾ| ಏಭಿರೇವ ಚ ಸರ್ವೈಸ್ಸಮರಿಚನಿಮ್ಬಪತ್ರಮಧುಚ್ಛಿಷ್ಟೈಸ್ಸರ್ಷಪತೈಲಂ ಸಿದ್ಧಂ ಲೇಹಿಕಾವ್ರಣಘ್ನೋಽಭ್ಯಙ್ಗಃ| ಪರಿದಹನೇ ಜಲಜಾಭಿರಸೃಕ್ ಸ್ರಾವಯೇತ್| ಶೀತೈಶ್ಚ ಪ್ರದಿಹ್ಯಾತ್||೨೭||
लोहकापिटकासु कर्णपालीं बहुशो गोमयपिण्डस्विन्नामुरभ्रीमूत्रपिष्टैः कृमिघ्नैरालिम्पेत्| कुटजकरञ्जेङ्गुदीबीजारग्वधत्वग्भिर्वा| एभिरेव च सर्वैस्समरिचनिम्बपत्रमधुच्छिष्टैस्सर्षपतैलं सिद्धं लेहिकाव्रणघ्नोऽभ्यङ्गः| परिदहने जलजाभिरसृक् स्रावयेत्| शीतैश्च प्रदिह्यात्||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pAlIroge sAmAnyakramaH (28) · Śloka 28
ಸರ್ವೇಷು ಚ ಪಾಲೀರೋಗೇಷು ಸ್ನೇಹಸ್ವೇದಶೋಧನಾಭ್ಯಙ್ಗಪ್ರದೇಹನಸ್ಯಾಸ್ರವಿಸ್ರಾವಣಾನಿ ಯಥಾರ್ಹಂ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ| ಪ್ರಕೋಪಕಾರಣಾನಿ ಚ ಪರಿಹರೇತ್||೨೮||
सर्वेषु च पालीरोगेषु स्नेहस्वेदशोधनाभ्यङ्गप्रदेहनस्यास्रविस्रावणानि यथार्हं प्रयुञ्जीत| प्रकोपकारणानि च परिहरेत्||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana avasthAviSiShTA pAlIcikitsA (29) · Śloka 29
ಉತ್ಪಚ್ಯಮಾನಾಯಾಂ ತು ಪಾಲ್ಯಾಂ ಸರ್ಜರಸಾಪಾಮಾರ್ಗಪಟೋಲನಿಮ್ಬನಿಚುಲತ್ವಗ್ಭಿರಾಲೇಪಃ| ಉತ್ಪುಟನ್ತ್ಯಾಂ ಶಿಗ್ರುಶಮ್ಯಾಕಪೂತೀಕಗೋವರಾಹಪಿತ್ತಗೋಧಾವಸಾಸರ್ಪಿಭಿಃ| ಶ್ಯಾವಾಯಾಂ ಗೌರೀಸುಗನ್ಧಾಶ್ಯಾಮಾನನ್ತಾತಣ್ಡುಲೀಯಕಮೂಲೈಃ| ಕಣ್ಡೂಮತ್ಯಾಂ ಪಾಠಾನನ್ತಾತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಶೈಲೇಯಮಾಕ್ಷಿಕೈಃ| ದಹ್ಯಮಾನಾಯಾಂ ಕ್ಷೀರಿವೃಕ್ಷಜೀವನೀಯಕಲ್ಕಮಧುಘೃತೈಃ| ವ್ರಣಿತಾಯಾಂ ಕ್ಷೌದ್ರಜೀವನೀಯೈಃ| ಕೃಶಾಯಾಂ ಗೋಧಾವರಾಹವಸಾಭಿಃ| ಗ್ರನ್ಥಿತಾಯಾಂ ಗ್ರನ್ಥಿಂ ಪಾಟಯಿತ್ವಾ ವಿಲಿಖ್ಯ ಚ ಕೃಷ್ಣಾಸೈನ್ಧವಮಧುಭಿಃ ಪ್ರತಿಸಾರಯೇತ್| ಸ್ರಾವವತ್ಯಾಂ ಮಧು-ಮಧುಕಮಧೂಕಮಧುಪರ್ಣೀಭಿರ್ಲೇಪಃ| ಏಭಿರೇವ ಚ ಯಥಾಸ್ವಂ ಸ್ನೇಹಾನಭ್ಯಙ್ಗಾರ್ಥಂ ಪ್ರಕಲ್ಪಯೇತ್||೨೯||
उत्पच्यमानायां तु पाल्यां सर्जरसापामार्गपटोलनिम्बनिचुलत्वग्भिरालेपः| उत्पुटन्त्यां शिग्रुशम्याकपूतीकगोवराहपित्तगोधावसासर्पिभिः| श्यावायां गौरीसुगन्धाश्यामानन्तातण्डुलीयकमूलैः| कण्डूमत्यां पाठानन्तातार्क्ष्यशैलेयमाक्षिकैः| दह्यमानायां क्षीरिवृक्षजीवनीयकल्कमधुघृतैः| व्रणितायां क्षौद्रजीवनीयैः| कृशायां गोधावराहवसाभिः| ग्रन्थितायां ग्रन्थिं पाटयित्वा विलिख्य च कृष्णासैन्धवमधुभिः प्रतिसारयेत्| स्राववत्यां मधु-मधुकमधूकमधुपर्णीभिर्लेपः| एभिरेव च यथास्वं स्नेहानभ्यङ्गार्थं प्रकल्पयेत्||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNasandhAnam (30) · Śloka 30
ಅಥರೋಗತೋ ಬಲಾದ್ವಾ ವಿಚ್ಛಿನ್ನಂ ಕರ್ಣಮನುಸನ್ದಧ್ಯಾತ್||೩೦||
अथरोगतो बलाद्वा विच्छिन्नं कर्णमनुसन्दध्यात्||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pa~jcadasha chinnakarNasandhayaH (31) · Śloka 31
ಸಮಾಸತಸ್ತು ಪಞ್ಚದಶ ಕರ್ಣಸನ್ಧಯಃ ಪ್ರಾಯೋ ನಾಮಾನುಗತಸಂಸ್ಥಾನವಿಶೇಷತಯಾ ಸಮ್ಭವನ್ತಿ| ತದ್ಯಥಾ- ೧. ಪೃಥುಲಾಯತಸಮೋಭಯಪಾಲೀಶ್ಚಕ್ರನೇಮಿಃ| ೨. ವೃತ್ತಾಯತಮೋಭಯಪಾಲಿರುತ್ಪಲಭೇದಕಃ| ೩. ಅಭ್ಯನ್ತರದೀರ್ಘಪಾಲಿಃ ಕವಾಟಃ| ೪. ವಿಪರೀತೋರ್ದ್ಧ್ವಕವಾಟಃ| ೫. ಹ್ರಸ್ವವೃತ್ತಸಮೋಭಯಪಾಲಿರ್ವಲ್ಲೂರಕಃ| ೬. ಅಣುಸ್ಥೂಲಸಮವಿಷಮಪಾಲಿರ್ವ್ಯಾಯೋಜಿಮಃ| ೭. ಬಾಹ್ಯಪಾಲಿರ್ಗಣ್ಡಾಧಾರಃ| ೮. ಅತೋ ವಿಪರೀತಸ್ತ್ವಾಸಙ್ಗಿಮಃ| ೯. ಅಪಾಲಿರಾಹಾರ್ಯಃ; ಸ ಏವ ಮಾಂಸಲಪೀಠೋ ನಿರ್ಬೇಧಿಮಃ| ೧೦. ಶುಷ್ಕಶುಷ್ಕಲಿರುತ್ಸನ್ನಪಾಲಿಃ| ೧೧. ತರಾಲ್ಪಪಾಲಿಃ ಸಙ್ಕ್ಷಿಪ್ತಃ| ೧೨. ಅನಧಿಷ್ಠಾನಪಾಲಿಃ ಪರ್ಯನ್ತಯೋಶ್ಚ ಕ್ಷೀಣಮಾಂಸೋ ಹೀನಃ| ೧೩. ತನುವಿಷಮಪಾಲಿರ್ವಲ್ಲಿಃ| ೧೪. ಗ್ರಥಿತನಿರ್ಮಾಂಸಸ್ತಬ್ಧಸಿರಾವೃತಸೂಕ್ಷ್ಮಪಾಲಿರ್ಯಷ್ಟೀ| ೧೫. ನಿರ್ಮಾಂಸಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಾಗ್ರಾಽಶೋಣಿತಪಾಲಿಃ ಕಾಕೌಷ್ಠ ಇತಿ||೩೧||
समासतस्तु पञ्चदश कर्णसन्धयः प्रायो नामानुगतसंस्थानविशेषतया सम्भवन्ति| तद्यथा- १. पृथुलायतसमोभयपालीश्चक्रनेमिः| २. वृत्तायतमोभयपालिरुत्पलभेदकः| ३. अभ्यन्तरदीर्घपालिः कवाटः| ४. विपरीतोर्द्ध्वकवाटः| ५. ह्रस्ववृत्तसमोभयपालिर्वल्लूरकः| ६. अणुस्थूलसमविषमपालिर्व्यायोजिमः| ७. बाह्यपालिर्गण्डाधारः| ८. अतो विपरीतस्त्वासङ्गिमः| ९. अपालिराहार्यः; स एव मांसलपीठो निर्बेधिमः| १०. शुष्कशुष्कलिरुत्सन्नपालिः| ११. तराल्पपालिः सङ्क्षिप्तः| १२. अनधिष्ठानपालिः पर्यन्तयोश्च क्षीणमांसो हीनः| १३. तनुविषमपालिर्वल्लिः| १४. ग्रथितनिर्मांसस्तब्धसिरावृतसूक्ष्मपालिर्यष्टी| १५. निर्मांससंक्षिप्ताग्राऽशोणितपालिः काकौष्ठ इति||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNasandhInAM sAdhyAsAdhyatA (32) · Śloka 32
ಏಷಾಮಾದ್ಯಾ ದಶ ಸಿಧ್ಯನ್ತಿ; ನ ತ್ವಿತರೇ||೩೨||
एषामाद्या दश सिध्यन्ति; न त्वितरे||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNasandhInAmavAntaraBedAH (33) · Śloka 33
ತತ್ರ ಬಾಹ್ಯಾಯಾಂ ಪಾಲ್ಯಾಂ ದೀರ್ಘಾಯಾಮಾಭ್ಯನ್ತರಃ ಸನ್ಧಿಃ| ತಥೇತರಾಯಾಂ ಬಾಹ್ಯಃ| ಸಮಃ ಸಮಯೋಶ್ಚ| ಅಣ್ವಾದಿವಿಷಮಯೋಸ್ತು ಪರಸ್ಪರವಿಪರ್ಯಯೌ||೩೩||
तत्र बाह्यायां पाल्यां दीर्घायामाभ्यन्तरः सन्धिः| तथेतरायां बाह्यः| समः समयोश्च| अण्वादिविषमयोस्तु परस्परविपर्ययौ||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ekapAlIsandhAnam (34) · Śloka 34
ಯಾ ತ್ವೇಕೈವ ಪಾಲೀ ಸ್ಥೂಲಾ ಪೃಥ್ವೀ ಸ್ಥಿರಾ ಚ ಸ್ಯಾತ್ ತಾಂ ದ್ವಿಧಾ ಪಾಟಯಿತ್ವೋಪರಿ ಛಿತ್ವಾ ಸನ್ದಧ್ಯಾತ್||೩೪||
या त्वेकैव पाली स्थूला पृथ्वी स्थिरा च स्यात् तां द्विधा पाटयित्वोपरि छित्वा सन्दध्यात्||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pAlIkalpane prakArAntaram (35) · Śloka 35
ಗುಣ್ಡೋತ್ಕೃತ್ತೇನ ವಾ ಸಶೋಣಿತೇನ ಸಾನುಬನ್ಧೇನ ಮಾಂಸೇನ ಪಾಲೀಂ ಕಲ್ಪಯೇತ್| ಯಸ್ಯ ಪಾಲೀದ್ವಯಮಪಿ ನಾಸ್ತಿ ತಸ್ಯಾಪ್ಯೇಷ ಏವ ವಿಧಿಃ| ಅಥವಾ ಸಮಾನವಯೋದೋಷಾದೇಃ ಸಞ್ಚಾರ್ಯ ಕರ್ಣಪೀಠಂ ಸಮಂ ಮಧ್ಯೇ ನಿವೇಶ್ಯ ವರ್ದ್ಧಯೇತ್||೩೫||
गुण्डोत्कृत्तेन वा सशोणितेन सानुबन्धेन मांसेन पालीं कल्पयेत्| यस्य पालीद्वयमपि नास्ति तस्याप्येष एव विधिः| अथवा समानवयोदोषादेः सञ्चार्य कर्णपीठं समं मध्ये निवेश्य वर्द्धयेत्||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sandhAnavidhiH (36) · Śloka 36
ಸನ್ಧಾನವಿಧಿಃ ಪುನರಾತುರೇ ಗ್ರಥಿತಕೇಶಾನ್ತೇ ಬನ್ಧನಮುಪಧಾರಿತೇ ಛೇದ್ಯಭೇದ್ಯಲೇಖ್ಯೈರುಪಪನ್ನೈರುಪಪಾದ್ಯ ಕರ್ಣಶೋಣಿತಮವೇಕ್ಷೇತ ದುಷ್ಟಮದುಷ್ಟಂ ವೇತಿ| ತತೋ ವಾತದುಷ್ಟೇ ಧಾನ್ಯಾಮ್ಲೋಷ್ಣೋದಕಾಭ್ಯಾಂ ಪಿತ್ತದುಷ್ಟೇ ಕ್ಷೀರಶೀತೋದಕಾಭ್ಯಾಂ ಶ್ಲೇಷ್ಮದುಷ್ಟೇ ವಾರುಣೀಸಲಿಲಾಭ್ಯಾಂ ಪ್ರಕ್ಷಾಲ್ಯ ಪುನಶ್ಚಾವಲಿಖ್ಯಾನುನ್ನತಮಹೀನವಿಷಮಂ ಸನ್ಧಿಂ ನಿವೇಶ್ಯ ತತೋ ಮಧುಘೃತಾಭ್ಯಾಮಭ್ಯಜ್ಯ ಪಿಚುಪ್ಲೋತಯೋರನ್ಯತರೇಣಾವಗುಣಠ್ಯ ಸೂತ್ರೇಣ ನಾತಿಗಾಢಮಶಿಥಿಲಂ ಚ ಬದ್ಧ್ವಾ ಸಿರಾವ್ಯಧೋಕ್ತೇನ ಕಪಾಲಸ್ಯ ವಾ ಚೂರ್ಣೇನಾವಕೀರ್ಯಾಚಾರಿಕಮುಪದಿಶೇತ್| ಸನ್ಧಿಮಾಶ್ಲಿಷ್ಯನ್ತಂ ಕ್ಷೌಮಸೂತ್ರೇಣ ಸೀವ್ಯೇತ| ಅತಿಕ್ಷೀಣಪಾಲಿಕಂ ವಾ ಶೋಣಿತಾಕ್ತೇನ ಪಿಚುನಾ ವೇಷ್ಟಯೇತ್| ವ್ರಣವಚ್ಚೈನಮುಪಾಚರೇತ್| ತ್ರ್ಯಹಾಚ್ಚತುರಹಾದ್ವಾ ಸಲಿಲೇನ ಪರಿಷಿಚ್ಯ ಪಿಚುಂ ಸೂತ್ರಂ ಚಾಪನಯೇತ್||೩೬||
सन्धानविधिः पुनरातुरे ग्रथितकेशान्ते बन्धनमुपधारिते छेद्यभेद्यलेख्यैरुपपन्नैरुपपाद्य कर्णशोणितमवेक्षेत दुष्टमदुष्टं वेति| ततो वातदुष्टे धान्याम्लोष्णोदकाभ्यां पित्तदुष्टे क्षीरशीतोदकाभ्यां श्लेष्मदुष्टे वारुणीसलिलाभ्यां प्रक्षाल्य पुनश्चावलिख्यानुन्नतमहीनविषमं सन्धिं निवेश्य ततो मधुघृताभ्यामभ्यज्य पिचुप्लोतयोरन्यतरेणावगुणठ्य सूत्रेण नातिगाढमशिथिलं च बद्ध्वा सिराव्यधोक्तेन कपालस्य वा चूर्णेनावकीर्याचारिकमुपदिशेत्| सन्धिमाश्लिष्यन्तं क्षौमसूत्रेण सीव्येत| अतिक्षीणपालिकं वा शोणिताक्तेन पिचुना वेष्टयेत्| व्रणवच्चैनमुपाचरेत्| त्र्यहाच्चतुरहाद्वा सलिलेन परिषिच्य पिचुं सूत्रं चापनयेत्||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNasandhAnasyAviShayaH (37) · Śloka 37
ನ ಚಾಶುದ್ಧರಕ್ತಮತಿಪ್ರವೃತ್ತರಕ್ತಂ ಕ್ಷೀಣರಕ್ತಂ ವಾ ಕರ್ಣಂ ಸನ್ದಧ್ಯಾತ್||೩೭||
न चाशुद्धरक्तमतिप्रवृत्तरक्तं क्षीणरक्तं वा कर्णं सन्दध्यात्||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aviShayasandhAnapariNAmaH (38) · Śloka 38
ತಸ್ಯ ಹಿ ಸ್ವಯಮಪಿ ಸನ್ಧಿರ್ವಿಶ್ಲಿಷ್ಯತೇ ಆಧ್ಮಾಯತೇ ಶ್ಯಾವತಾಮುಪೈತಿ ಪಚ್ಯತೇ ಶುಷ್ಯತಿ ಚಿರಾದ್ರೋಹತಿ ರೂಢೋಽಪ್ಯಾಭರಣಂ ನ ಕ್ಷಮತೇ| ಸಶೋಫಕಣ್ಡೂಸನ್ತಾಪೋ ಗ್ರಥಿಮಾಂಶ್ಚ ಭವತಿ| ತತ್ರ ಚ ಯಥಾಸ್ವಂ ಪ್ರತಿಕುರ್ವೀತ| ದುಷ್ಟರಕ್ತೇ ಚ ರಕ್ತಮವಸೇಚಯೇತ್| ಕ್ಷೀಣರಕ್ತಂ ಸ್ನೇಹಪಾನನಸ್ಯಮಾಂಸರಸಾಶನಾಭ್ಯಙ್ಗೈರ್ಬೃಂಹಯೇತ್||೩೮||
तस्य हि स्वयमपि सन्धिर्विश्लिष्यते आध्मायते श्यावतामुपैति पच्यते शुष्यति चिराद्रोहति रूढोऽप्याभरणं न क्षमते| सशोफकण्डूसन्तापो ग्रथिमांश्च भवति| तत्र च यथास्वं प्रतिकुर्वीत| दुष्टरक्ते च रक्तमवसेचयेत्| क्षीणरक्तं स्नेहपाननस्यमांसरसाशनाभ्यङ्गैर्बृंहयेत्||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana upadravapratIkAraH (39) · Śloka 39
ಸರ್ವತ್ರ ಚೈವಮಪಿ ಸೋಪದ್ರವಸನ್ಧೌ ಸನ್ಧಿಂ ವಿಮುಚ್ಯ ಪೂರ್ವಾಪಚಾರೋಪಸ್ಥಾಪಿತಸ್ಮೃತಿಃ ಸಮ್ಯಕ್ ಸನ್ದಧೀತೇತಿ||೩೯||
सर्वत्र चैवमपि सोपद्रवसन्धौ सन्धिं विमुच्य पूर्वापचारोपस्थापितस्मृतिः सम्यक् सन्दधीतेति||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sAmAnyopadeSaH (40) · Śloka 40
ಭವತಿ ಚಾತ್ರ ನ ಕರ್ಣೇ ಶೋಫರಾಗಾದಿಯುಕ್ತೇ ಸನ್ಧಾನಮಾಚರೇತ್| ನ ಘಸ್ಮರಸ್ಯ ನಾಯುಷ್ಣೇ ನಾವಿಶುದ್ಧತನೋರಪಿ||೪೦||
भवति चात्र न कर्णे शोफरागादियुक्ते सन्धानमाचरेत्| न घस्मरस्य नायुष्णे नाविशुद्धतनोरपि||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNavivardhanam (41) · Śloka 41
ಸುರೂಢಂ ಜಾತರೋಮಾಣಂ ಶ್ಲಿಷ್ಟಸನ್ಧಿಂ ಸಮಂ ಸ್ಥಿರಮ್| ಸುವರ್ಷ್ಮಾಣಮರೋಗಂ ಚ ಶನೈಃ ಕರ್ಣಂ ವಿವರ್ದ್ಧಯೇತ್| ಅನ್ಯಥಾ ದಾಹರುಕ್ತೋದಶೋಫಾಃ ಸ್ಯುಸ್ತತ್ರ ಕಾರಯೇತ್| ಶೀತಾನ್ ಪ್ರದೇಹಸೇಕಾದೀನ್ ಶುದ್ಧಿಞ್ಚ ಕ್ಲೇದನಾಶಿನೀಮ್| ಸ್ನೇಹಾವಾನೂಪಜಂ ತೈಲಂ ಸರ್ಪಿರ್ಲಾಕ್ಷರಸಂ ಸಮಮ್| ಸಾಧಯೇನ್ ಮಧುರಸ್ಕನ್ಧಹಯಗನ್ಧಾಮಯೂರಕೈಃ| ಪಿಷ್ಟೈರ್ದಶಗುಣಕ್ಷೀರೇ ತತ್ಪರಂ ಕರ್ಣವರ್ದ್ಧನಮ್| ಕಠಿನಾಃ ಸರುಜಃ ಕ್ಷಾಮಾಃ ಪಾಲ್ಯಃ ಸ್ವೇದಿತಮರ್ದ್ದಿತಾಃ| ಅಭ್ಯಕ್ತಾಸ್ತೇನ ಜಾಯನ್ತೇ ಮೃದವೋ ನೀರುಜಃ ಸ್ಥಿರಾಃ| ಬೃಹತ್ಯೌ ಕಚ್ಛುರಾಂ ವಾರಿಶುಕಮರ್ಕಜಟಾಂ ಘೃತಮ್| ಮಾಕ್ಷಿಕಂ ಶಙ್ಖಿನೀಂ ತೈಲಂ ಸಪ್ತಾಹಂ ತಾಮ್ರಭಜನೇ| ಸ್ಥಾಪಯೇತ್ತತ್ಪರಂ ಕರ್ಣಮಾಲೇಪಾತ್ಪೋಷಯೇತ್ ಕೃಶಮ್| ಚರ್ಮಚಟಿಕಾಜಲೌಕೋಹಯಗನ್ಧಾಶಬರಕನ್ದಕಂ ತುಲ್ಯಮ್| ಮಾಹಿಷನವನೀತಯುತಂ ಕಪಿತ್ಥಗಂ ಕರ್ಣವರ್ಧನಂ ತುಲ್ಯಮ್| ಮಾಹಿಷನವನೀತಯುತಂ ಕಪಿತ್ಥಗಂ ಕರ್ಣವರ್ಧನಂ ಸಾಕ್ಷಾತ್| ಕುರ್ಯಾಚ್ಚಾಭ್ಯಞ್ಜಾನಾಲೇಪಾನ್ ಪಾಲೀಶೋಷೇ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾನ್||೪೧||
सुरूढं जातरोमाणं श्लिष्टसन्धिं समं स्थिरम्| सुवर्ष्माणमरोगं च शनैः कर्णं विवर्द्धयेत्| अन्यथा दाहरुक्तोदशोफाः स्युस्तत्र कारयेत्| शीतान् प्रदेहसेकादीन् शुद्धिञ्च क्लेदनाशिनीम्| स्नेहावानूपजं तैलं सर्पिर्लाक्षरसं समम्| साधयेन् मधुरस्कन्धहयगन्धामयूरकैः| पिष्टैर्दशगुणक्षीरे तत्परं कर्णवर्द्धनम्| कठिनाः सरुजः क्षामाः पाल्यः स्वेदितमर्द्दिताः| अभ्यक्तास्तेन जायन्ते मृदवो नीरुजः स्थिराः| बृहत्यौ कच्छुरां वारिशुकमर्कजटां घृतम्| माक्षिकं शङ्खिनीं तैलं सप्ताहं ताम्रभजने| स्थापयेत्तत्परं कर्णमालेपात्पोषयेत् कृशम्| चर्मचटिकाजलौकोहयगन्धाशबरकन्दकं तुल्यम्| माहिषनवनीतयुतं कपित्थगं कर्णवर्धनं तुल्यम्| माहिषनवनीतयुतं कपित्थगं कर्णवर्धनं साक्षात्| कुर्याच्चाभ्यञ्जानालेपान् पालीशोषे प्रकीर्तितान्||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nAsAsandhAnavidhiH (42) · Śloka 42
ಅಥ ಕುರ್ಯಾದ್ವಯಸ್ಥಸ್ಯ ಚ್ಛಿನ್ನಾಂ ಶುದ್ಧಸ್ಯ ನಾಸಿಕಾಮ್| ಛಿನ್ದ್ಯಾನ್ನಾಸಾಸಮಂ ಪತ್ರಂ ತತ್ತುಲ್ಯಂ ಚ ಕಪೋಲತಃ| ತ್ವಡ್ಮಾಂಸಂ ನಾಸಿಕಾಸನ್ನೇ ರಕ್ಷಂಸ್ತತ್ತನುತಾಂ ನಯೇತ್| ಸೀವ್ಯೇದ್ಗಣ್ಡಂ ತತಃ ಸೂಚ್ಯಾ ಸೀವನ್ಯಾ ಪಿಚುಯುಕ್ತಯಾ| ನಾಸಾಚ್ಛೇದೇಽಥ ಲಿಖಿತೇ ಪರಿವರ್ತ್ತ್ಯೋಪರಿ ತ್ವಚಮ್| ಕಪೋಲವಧ್ರಂ ಸನ್ದಧ್ಯಾತ್ ಸೀವ್ಯೇನ್ನಾಸಾಂ ಚ ಯತ್ನತಃ| ನಾಡೀಭ್ಯಾಮುತ್ಕ್ಷಿಪೇದನ್ತಃ ಸುಖೋಚ್ಛ್ವಾಸಪ್ರವೃತ್ತಯೇ| ಆಮತೈಲೇನ ಸಿಕ್ತ್ವಾಽನು ಪತಙ್ಗಮಧುಕಾಞ್ಜನೈಃ| ಶೋಣಿತಸ್ಥಾಪನೈಶ್ಚಾನ್ಯೈಃ ಸುಶ್ಲಕ್ಷ್ಣೈರವಚೂರ್ಣಯೇತ್| ತತೋ ಮಧುಧೃತಾಭ್ಯಕ್ತಬದ್ಧ್ವಾಽಚಾರಿಕಮಾದಿಶೇತ್| ಜ್ಞಾತ್ವಾಽವಸ್ಥಾನ್ತರಂ ಕುರ್ಯಾತ್ ಸದ್ಯೋವ್ರಣವಿಧಿಂ ತತಃ| ಛಿನ್ದ್ಯಾದ್ರೂಷೇಽಧಿಕಂ ಮಾಂಸಂ ನಾಸೋಪಾನ್ತಾಚ್ಚ ಚರ್ಮ ತತಃ| ಸೀವ್ಯೇತ್ತತಶ್ಚ ಸುಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಂ ಹೀನಂ ಸಂವರ್ಧಯೇತ್ ಪುನಃ| ನಿವೇಶಿತೇ ಯಥಾನ್ಯಾಸಂ ಸದ್ಯಃಚ್ಛಿನ್ನೇಽಪ್ಯಯಂ ವಿಧಿಃ||೪೨||
अथ कुर्याद्वयस्थस्य च्छिन्नां शुद्धस्य नासिकाम्| छिन्द्यान्नासासमं पत्रं तत्तुल्यं च कपोलतः| त्वड्मांसं नासिकासन्ने रक्षंस्तत्तनुतां नयेत्| सीव्येद्गण्डं ततः सूच्या सीवन्या पिचुयुक्तया| नासाच्छेदेऽथ लिखिते परिवर्त्त्योपरि त्वचम्| कपोलवध्रं सन्दध्यात् सीव्येन्नासां च यत्नतः| नाडीभ्यामुत्क्षिपेदन्तः सुखोच्छ्वासप्रवृत्तये| आमतैलेन सिक्त्वाऽनु पतङ्गमधुकाञ्जनैः| शोणितस्थापनैश्चान्यैः सुश्लक्ष्णैरवचूर्णयेत्| ततो मधुधृताभ्यक्तबद्ध्वाऽचारिकमादिशेत्| ज्ञात्वाऽवस्थान्तरं कुर्यात् सद्योव्रणविधिं ततः| छिन्द्याद्रूषेऽधिकं मांसं नासोपान्ताच्च चर्म ततः| सीव्येत्ततश्च सुश्लक्ष्णं हीनं संवर्धयेत् पुनः| निवेशिते यथान्यासं सद्यःच्छिन्नेऽप्ययं विधिः||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana oShThasandhAnavidhiH (43-22) · Śloka 22
ನಾಡೀಯೋಗಾದ್ವಿನೌಷ್ಠಸ್ಯ ನಾಸಾಸನ್ಧಾನವದ್ವಿಧಿಃ||೪೩|| ಇತಿ ವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸ್ಯ ಸೂನೋರ್ವಾಗ್ಭಟಸ್ಯ ಕೃತಾವಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರೇ ಕರ್ಣರೋಗಪ್ರತಿಷೇಧೋ ನಾಮ ದ್ವಾವಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೨೨||
नाडीयोगाद्विनौष्ठस्य नासासन्धानवद्विधिः||४३|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे कर्णरोगप्रतिषेधो नाम द्वाविंशोऽध्यायः||२२||
🔊 Audio coming soon