Adhikarana atha karNarogavij~jAnIyo nAmaikaviMsho~adhyAyaH - pratij~jA (1) · Śloka 1
അഥാതഃ കര്ണരോഗവിജ്ഞാനീയം നാമാധ്യായം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ|
ഇതി ഹ സ്മാഹുരാത്രേയാദയോ മഹര്ഷയഃ||൧||
View original
अथातः कर्णरोगविज्ञानीयं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः|
इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
നേത്രരോഗാണാം നിര്ണയം കൃത്വോര്ദ്വാങ്ഗചികിത്സാപ്രസങ്ഗേന കര്ണരോഗാണാം ഹേത്വാദികം പ്രദര്ശയിതുമധ്യായ ആരഭ്യതേ||൧||
Adhikarana vAtakarNarogaH (2) · Śloka 2
പ്രതിശ്യായജലക്രീഡാകര്ണകണ്ഡൂയനൈര്മരുത്|
മിഥ്യായോഗേന ശബ്ദസ്യ കുപിതോऽന്യൈശ്ച കോപനൈഃ|
പ്രാപ്യ ശ്രോത്രസിരാഃ കുര്യാച്ഛൂലം സ്രോതസി വേഗവത്|
അര്ധാവഭേദകം സ്തമ്ഭം ശിശിരാനാഭിനന്ദനമ്|
ചിരാച്ച പാകഃ പക്വന്തു ലസീകാമല്പശഃ സ്രവേത്|
ശ്രോതം ശൂന്യമകസ്മാച്ച സ്യാത് സഞ്ചാരവിചാരവത്||൨||
View original
प्रतिश्यायजलक्रीडाकर्णकण्डूयनैर्मरुत्|
मिथ्यायोगेन शब्दस्य कुपितोऽन्यैश्च कोपनैः|
प्राप्य श्रोत्रसिराः कुर्याच्छूलं स्रोतसि वेगवत्|
अर्धावभेदकं स्तम्भं शिशिरानाभिनन्दनम्|
चिराच्च पाकः पक्वन्तु लसीकामल्पशः स्रवेत्|
श्रोतं शून्यमकस्माच्च स्यात् सञ्चारविचारवत्||२||
പ്രതിശ്യായാദിഭിര്ഹേതുഭിരന്യൈശ്ച നിദാനോക്തൈര്മരുദ്വായുഃ കുപിതഃ ശ്രോത്രസ്രോതസി വേഗവച്ഛൂലമര്ധാവഭേദകാദികഞ്ച കുരുതേ| പ്രതിശ്യായോ നാസാരോഗേഷു വക്ഷ്യതേ| അര്ധാവഭേദകഃ ശിരോരോഗേഷു| ശിശിരാനാഭിനന്ദനം ശീതദ്വേഷഃ| ചിരാച്ച പാകഃ ശ്രോത്രേ സ്യാത്| പക്വം ച ശ്രോത്രമകസ്മാദ്വിനാകാരണം സഞ്ചാരവിചാരവത് സ്യാത്| ക്ഷണം സംവൃതമാഭാതി ക്ഷണം വിവൃതമിത്യര്ഥഃ| ഇതി വാതകര്ണരോഗഃ||൨||
Adhikarana pittakarNarogaH (3) · Śloka 3
ശൂലം പിത്താത്സദാഹോഷാ ശീതേച്ഛാ ശ്വയഥും ജ്വരമ്|
ആശുപാകം പ്രപക്വം ച സപീതലസികാസ്രുതിഃ|
സാ ലസീകാ സ്പൃശേദ്യദ്യത്തത്തത്പാകമുപൈതി ച||൩||
View original
शूलं पित्तात्सदाहोषा शीतेच्छा श्वयथुं ज्वरम्|
आशुपाकं प्रपक्वं च सपीतलसिकास्रुतिः|
सा लसीका स्पृशेद्यद्यत्तत्तत्पाकमुपैति च||३||
പിത്താത് സ്വഹേതുതഃ കുപിതാച്ഛ്രോത്രസ്രോതസി ദോഹാദിയുക്തം ശൂലം സ്യാദിതി സമ്ബന്ധഃ| ആശുപാകാദികം ചാര്ഥാച്ഛ്രോത്രവിശേഷണം ബോദ്ധവ്യമ്| സുബോധമ്| ഇതി പിത്തകര്ണരോഗലിങ്ഗമ്||൩||
Adhikarana kaPakarNarogaH (4) · Śloka 4
കഫാച്ഛിരോഹനുഗ്രീവാഗൌരവം മന്ദതാ രുജഃ|
കണ്ഡൂശ്വയഥുരുഷ്ണോച്ഛാ പാകാച്ഛ്ര്വേതഘനസ്രുതിഃ||൪||
View original
कफाच्छिरोहनुग्रीवागौरवं मन्दता रुजः|
कण्डूश्वयथुरुष्णोच्छा पाकाच्छ्र्वेतघनस्रुतिः||४||
കഫാദിതി| പ്രകരണാത്കര്ണരോഗേ ശിരോഗൌരവാദികം ലിങ്ഗമ്||൪||
Adhikarana raktakarNarogaH (5) · Śloka 5
കരോതി ശ്രവണേ ശൂലമഭിഘാതാദിദൂഷിതമ്|
രക്തം പിത്തസമാനാര്തി കിഞ്ചിദ്വാധികലക്ഷണമ്||൫||
View original
करोति श्रवणे शूलमभिघातादिदूषितम्|
रक्तं पित्तसमानार्ति किञ्चिद्वाधिकलक्षणम्||५||
അഭിഘാതാദിനാ രക്തസ്യ കോപസ്തേന ദൂഷിതം രക്തം ശ്രവണേ കര്ണേ ശൂലം കരോതി| തച്ച രക്തകര്ണരോഗം പിത്തകര്ണരോഗസമാനലിങ്ഗം ഭവതി| തതോऽപി പിത്താത് കിഞ്ചിദധികലക്ഷണമിതി രക്തകര്ണരോഗഃ||൫||
Adhikarana sannipAtakarNarogaH (6) · Śloka 6
ശൂലം സമുദിതൈര്ദോഷൈഃ സശോഫജ്വരതീവ്രരുക്|
പര്യായാദുഷ്ണശീതേച്ഛം ജായേതേ ശ്രുതിജാഡ്യവത്|
പക്വം സിതാസിതാരക്തഘനപൂയപ്രവാഹി ച||൬||
View original
शूलं समुदितैर्दोषैः सशोफज्वरतीव्ररुक्|
पर्यायादुष्णशीतेच्छं जायेते श्रुतिजाड्यवत्|
पक्वं सितासितारक्तघनपूयप्रवाहि च||६||
സമുദിതൈഃ സന്നിപതിതൈര്ദോഷൈര്വാതാദിഭിഃ ശോഫാദിയുക്തം ശൂലം ശ്രോത്രേ ജായതേ| പര്യായേണ നിരന്തരാവൃത്ത്യാ ഉഷ്ണോച്ഛാ ശീതേച്ഛാ ച യസ്മിന് ശൂലേ തത്പര്യായാദുഷ്ണശീതേച്ഛമ്| പര്യായാദേവ ശ്രുതിജാഡ്യവത്| തച്ച ശ്രോത്രം പക്വം സിതാസിതാദിഗുണപൂയപ്രവാഹി ഭവതീതി സന്നിപാതകര്ണരോഗഃ||൬||
Adhikarana karNanAdaH (7) · Śloka 7
ശബ്ദവാഹിസിരാസംസ്ഥേ ശ്രൃണോതി പവനേ മുഹുഃ|
നാദാനകസ്മാദ്വിധാന് കര്ണനാദം വദന്തി തമ്||൭||
View original
शब्दवाहिसिरासंस्थे श्रृणोति पवने मुहुः|
नादानकस्माद्विधान् कर्णनादं वदन्ति तम्||७||
ശബ്ദവഹാസു സിരാസു കാരണവിശേഷവശാത് സ്ഥിതേ പവനേ പുരുഷോ മുഹുഃ പ്രതിക്ഷണമകസ്മാത് കാരണം വിനാ വിവിധാനസതോ നാദാന് ശ്രൃണോതി| തം കര്ണരോഗം കര്ണനാദമിത്യാചാര്യാ വദന്തി||൭||
Adhikarana badhiratvam (8) · Śloka 8
ശ്ലേഷ്മണാനുഗതോ വായുര്നാദോ വാ സമുപേക്ഷിതഃ|
ഉച്ചൈഃ കൃച്ഛ്രാച്ഛുതിം കുര്യാദ്ബധിരത്വം ക്രമേണ ച||൮||
View original
श्लेष्मणानुगतो वायुर्नादो वा समुपेक्षितः|
उच्चैः कृच्छ्राच्छुतिं कुर्याद्बधिरत्वं क्रमेण च||८||
ശ്ലേഷ്മണാ വായുരനുഗത ഉച്ചൈഃ കൃച്ഛ്രാച്ച ശ്രുതിം കുര്യാത്| അഥവാ കര്ണനാദാഖ്യോ രോഗ ഉപേക്ഷിതഃ സന്നേവം കുര്യാത്| ഉഭയത്രാപി ക്രമേണ ബധിരത്വമയം രോഗഃ സപ്തമഃ||൮||
Adhikarana pratInAhaH (9) · Śloka 9
വാതേന ശോഷിതഃ ശ്ലേഷ്മാ സ്രോതോ ലിമ്പേത്തതോ ഭവേത്|
രുഗ്ഗൌരവം വിധാനം ച സഃ പ്രതീനാഹസംജ്ഞിതഃ||൯||
View original
वातेन शोषितः श्लेष्मा स्रोतो लिम्पेत्ततो भवेत्|
रुग्गौरवं विधानं च सः प्रतीनाहसंज्ञितः||९||
കാരണവിശേഷവശാദ്വാതേന ശ്ലേഷ്മാ ശോഷിതഃ സന് കര്ണസ്രോതോ ലിമ്പേത്തതഃ സ്രോതോലേപാത് കര്ണേ രുഗാദികം ഭവേത്| സ ഏവമ്ഭൂതോ രോഗഃ സംജ്ഞയാ പ്രതീനാഹഃ||൯||
Adhikarana kaNDUH SoPaSca (10) · Śloka 10
കണ്ഡൂശോഫൌ കഫാച്ഛ്രോത്രേ സ്ഥിരൌ തത്സംജ്ഞയാ സ്മൃതൌ||൧൦||
View original
कण्डूशोफौ कफाच्छ्रोत्रे स्थिरौ तत्संज्ञया स्मृतौ||१०||
കഫാദ്ധേതോര്യൌ ശ്രോത്രേ സ്ഥിരൌ കണ്ഡൂശോഫൌ തൌ തത്സംജ്ഞയാ കണ്ഡൂശോഫാവിതി നാമ്നാ സ്മൃതാവാചാര്യൈഃ| ഏകഃ കണ്ഡൂഃ ദ്വിതീയഃ ശോഫഃ||൧൦||
Adhikarana pUtikarNakaH (11) · Śloka 11
കഫോ വിദഗ്ധഃ പിത്തേന സരുജം നീരുജം തഥാ|
ധനപൂതിബഹുക്ലേദം കുരുതേ പൂതികര്ണകമ്||൧൧||
View original
कफो विदग्धः पित्तेन सरुजं नीरुजं तथा|
धनपूतिबहुक्लेदं कुरुते पूतिकर्णकम्||११||
പിത്തേന കര്ത്രാ കഫോ വിദഗ്ധഃ വിദാഹാവസ്ഥാം നീതഃ പൂതികര്ണാഖ്യം രോഗം കുരുതേ| കിമ്ഭൂതമിത്യാഹ| സരുജം വാ നീരുജം വാ ഉഭയഥാപി ഘനപൂതി ബഹുക്ലേദമ്||൧൧||
Adhikarana krimikarNakaH (12) · Śloka 12
വാതാദിദൂഷിതം ശ്രോതം മാംസാസൃക്ലേദജാ രുജമ്|
ഖാദന്തോ ജന്തവഃ കുര്യസ്തീവ്രാം സ ക്രിമികര്ണകഃ||൧൨||
View original
वातादिदूषितं श्रोतं मांसासृक्लेदजा रुजम्|
खादन्तो जन्तवः कुर्यस्तीव्रां स क्रिमिकर्णकः||१२||
ജന്തവഃ ക്രിമയഃ ഖാദന്തോ ഭക്ഷയന്തഃ പ്രകരണാത് കര്ണം തത്രൈവ സമ്ഭവാത്തീവ്രാം രുജം കുര്യുഃ| സ രോഗോ നാമ്നാ ക്രിമികര്ണകഃ| കിമ്ഭൂതാ ജന്തവ ആഹ-വാതാദിഭിഃ സ്വകാരണകുപിതൈര്ദൂഷിതേ യേ ശ്രോത്രസമ്ബന്ധിനീ മാംസാസൃജീ തയോര്വിക്ലേദസ്തജ്ജാഃ||൧൨||
Adhikarana vidradhyarSo~arbudAni (13) · Śloka 13
ശ്രോത്രകണ്ഡൂയനാജ്ജാതേ ക്ഷതേ സ്യാത് പൂര്വലക്ഷണഃ|
വിദ്രധിഃ പൂര്വവച്ചാന്യഃ ശോഫോऽര്ശോര്ബുദമീരിതമ്|
തേഷു രുക് പൂതികര്ണത്വം ബധിരത്വം ക്രമേണ ച||൧൩||
View original
श्रोत्रकण्डूयनाज्जाते क्षते स्यात् पूर्वलक्षणः|
विद्रधिः पूर्ववच्चान्यः शोफोऽर्शोर्बुदमीरितम्|
तेषु रुक् पूतिकर्णत्वं बधिरत्वं क्रमेण च||१३||
ശ്രോതസ്യ കണ്ഡൂയനേന ക്ഷതേ വ്രണേ ജാതേ സതി പൂര്വലക്ഷണസ്തീവ്രരൂഗ്രുപോ വിദ്രധ്യാഖ്യോ രോഗഃ സ്യാത്| അന്യശ്ച വിദ്രധിഃ പൂര്വവന്നിദാനോക്തവിദ്രധിഹേതുനാ ഭവത്യേഷ ച വിദ്രധേരേവ ഭേദാന്തരം തേന സംഖ്യായാം ന പ്രവിശതി| ശോഫശ്ച യഃ കര്ണേ സ നാമ്നാ ഏകാര്ശ ഈരിതഃ ദ്വിതീയോऽര്ബുദം ഏവമേതൌ ദ്വൌ രോഗാവേകീകൃത്യ പൂര്വൈഃ സഹ പഞ്ചദശ തു ഭവന്തി| തേഷു ചാനാന്തരോക്തേഷു വിദ്രധ്യര്ശോऽര്ബുദേഷു ക്രമേണ യഥാസങ്ഖ്യം രുഗാദിത്രയം ജായതേ| ബധിരത്വം ച ജായതേ ( ഇതി ച പാഠഃ )||൧൩||
Adhikarana kUcikarNakaH (14) · Śloka 14
ഗര്ഭേऽനിലാത് സങ്കുചിതാ ശഷ്കുലീ കൂചികര്ണകഃ||൧൪||
View original
गर्भेऽनिलात् सङ्कुचिता शष्कुली कूचिकर्णकः||१४||
ഗര്ഭാവസ്ഥായാമനിലാദ്ധേതോര്ഗര്ഭാനിലാത് ശഷ്കുലീ സങ്കുചിതാ സ രോഗേ നാമ്നാ കൂചികര്ണകഃ||൧൪||
Adhikarana pippalI (15) · Śloka 15
ഏകോ നീരുഗനേകോ വാ ഗര്ഭേ മാംസാങ്കുരഃ സ്ഥിരഃ|
പിപ്പലീ പിപ്പലീമാനഃ.........................||൧൫||
View original
एको नीरुगनेको वा गर्भे मांसाङ्कुरः स्थिरः|
पिप्पली पिप्पलीमानः.........................||१५||
ഗര്ഭാവസ്ഥായാമേവ കര്ണേ ഏകോ വാऽനേകോ വാ സ്ഥിരഃ പിപ്പലീപ്രമാണോ യോ മാംസാങ്കുരഃ സ നാമ്നാ പിപ്പലീ ||൧൫||
Adhikarana vidArikA (16) · Śloka 16
...............................സന്നിപാതാദ്വിദാരികാ|
സവര്ണഃ സരുജഃ സ്തബ്ധഃ ശ്വയഥുഃ സ ഉപേക്ഷിതഃ|
കടുതൈലനിഭം പക്വഃ സ്രവേത് കൃച്ഛ്രേണ രോഹതി|
സങ്കോചയതി രൂഢാ ച സാ ധ്രുവം കര്ണശഷ്കുലീമ്||൧൬||
View original
...............................सन्निपाताद्विदारिका|
सवर्णः सरुजः स्तब्धः श्वयथुः स उपेक्षितः|
कटुतैलनिभं पक्वः स्रवेत् कृच्छ्रेण रोहति|
सङ्कोचयति रूढा च सा ध्रुवं कर्णशष्कुलीम्||१६||
സന്നിപാതാദ്ധേതോര്യഃ ശ്വയഥുഃ സവര്ണാദിഗുണ ഉപേക്ഷിതശ്ച പക്വഃ സന് കടുതൈലനിഭം തത്സദൃശം സ്രാവം സ്രവേത് കൃച്ഛ്രേണ രോഹതി ബഹുകാലപ്രയുക്തഭൈഷജ്യസംസ്കാരാദ്രൂഢോ ഭവതി| സഃ ശ്വയഥുര്വിദാരികാ നാമ രോഗഃ| സാ ച വിദാരികാ രൂഢാ ലബ്ധാസ്പദാ സതീ ധ്രുവമവശ്യം കര്ണശഷുലീം സങ്കോചയതി||൧൬||
Adhikarana pAlISoShaH (17) · Śloka 17
സിരാസ്ഥഃ കുരുതേ വായുഃ പാലീശോഷം തദാഹ്വയമ്||൧൭||
View original
सिरास्थः कुरुते वायुः पालीशोषं तदाह्वयम्||१७||
കര്ണസിരാസ്ഥോ വായുഃ പാല്യാം ശോഷം നാമ്നാ പാലീശോഷസംജ്ഞം കുരുതേ||൧൭||
Adhikarana tantrikA (18) · Śloka 18
കൃശാ ദൃഢാ ച തന്ത്രീവത്പാലീ വാതേന തന്ത്രികാ||൧൮||
View original
कृशा दृढा च तन्त्रीवत्पाली वातेन तन्त्रिका||१८||
വാതേന പാലീ വീണാതന്ത്രീവത് കൃശാ ദൃഢാ ച ഭവതി; സ തന്ത്രികാ നാമ രോഗഃ||൧൮||
Adhikarana pAripoTaH (19) · Śloka 19
സുകുമാരേ ചിരോത്സര്ഗാത് സഹസൈവ പ്രവര്ധതേ|
കര്ണേ ശോഫഃ സരുക്പാല്യാമരുണഃ പരിപോടവാന്|
പരിപോടശ്ച പവനാത്........................||൧൯||
View original
सुकुमारे चिरोत्सर्गात् सहसैव प्रवर्धते|
कर्णे शोफः सरुक्पाल्यामरुणः परिपोटवान्|
परिपोटश्च पवनात्........................||१९||
സുകുമാരേ കര്ണേ ബഹുകാലമുപേക്ഷ്യ ഝടിതി പ്രകര്ഷേണ വര്ധിതേ അരുണഃ പരിപോടവാംശ്ച സരുക്പാല്യാം ശോഫഃ സ്യാത്| പരിപോടശ്ചര്മദരണമ്| സ രോഗഃ പവനാദ്ധേതോര്ഭവതി| നാമ്നാ പരിപോടഃ||൧൯||
Adhikarana utpAtaH (20) · Śloka 20
.......................ഉത്പാതഃ പിത്തശോണിതാത്|
ഗുര്വാഭരണഭാരാദ്യൈഃ ശ്യാവോ രുഗ്ദാഹപാകവാന്|
ശ്വയഥുഃ സ്ഫോടപിടകാരാഗോഷാക്ലേദസംയുതഃ||൨൦||
View original
.......................उत्पातः पित्तशोणितात्|
गुर्वाभरणभाराद्यैः श्यावो रुग्दाहपाकवान्|
श्वयथुः स्फोटपिटकारागोषाक्लेदसंयुतः||२०||
ഗുര്വാഭരണഭാരാദ്യൈഃ പ്രകുപിതാത് പിത്തശോണിതാത് ശ്യാവാദിഗുണഃ സ്ഫോടാദിസംയുക്തശ്ച യഃ ശ്വയഥുഃ സ ഉത്പാതോ നാമ രോഗഃ|| ൨൦||
Adhikarana unmanthaH (21) · Śloka 21
പാല്യാം ശോഫോऽനിലകഫാത്സര്വതോ നിര്വ്യഥഃ സ്ഥിരഃ|
സ്തബ്ധഃ സവര്ണഃ കണ്ഡൂമാനുന്മന്ഥോ ഗല്ലിരശ്ച സഃ||൨൧||
View original
पाल्यां शोफोऽनिलकफात्सर्वतो निर्व्यथः स्थिरः|
स्तब्धः सवर्णः कण्डूमानुन्मन्थो गल्लिरश्च सः||२१||
അനിലകഫാദ്ധേതോഃ പാല്യാം സര്വതോദിക്കം നിര്യഥാദിഗുണഃ ശോഫോ ഭവതി; സ രോഗോ നാമ്നാ ഉന്മന്ഥോ ഗല്ലിരശ്ച്യോച്യതേ||൨൧||
Adhikarana duHkhavardhanaH (22) · Śloka 22
ദുര്വിദ്ധേ വര്ധിതേ കര്ണേ സകണ്ഡൂദാഹപാകരുക്|
ശ്വയഥുഃ സന്നിപാതോത്ഥഃ സ നാമ്നാ ദുഃഖവര്ധനഃ||൨൨||
View original
दुर्विद्धे वर्धिते कर्णे सकण्डूदाहपाकरुक्|
श्वयथुः सन्निपातोत्थः स नाम्ना दुःखवर्धनः||२२||
യശ്ച കര്ണോ ദുര്വിദ്ധഃ സന് വര്ധിതസ്തസ്മിന് യഃ കണ്ഡ്വാദിഗുണഃ സന്നിപാതോത്ഥഃ ശ്വയഥുഃ സ നാമ്നാ ദുഃഖവര്ധനഃ||൨൨||
Adhikarana lihyAkhyAH piTakAH (23) · Śloka 23
കഫാസൃക്കൃമിജാഃ സൂക്ഷ്മാഃ സകണ്ഡൂക്ലേദവേദനാഃ|
ലിഹ്യാഖ്യാഃ പിടകാസ്താ ഹി ലിഹ്യുഃ പാലീമുപേക്ഷിതാഃ||൨൩||
View original
कफासृक्कृमिजाः सूक्ष्माः सकण्डूक्लेदवेदनाः|
लिह्याख्याः पिटकास्ता हि लिह्युः पालीमुपेक्षिताः||२३||
കഫാദിജാഃ കണ്ഡ്വാദിയുക്താഃ പിടകാ നാമ്നാ ലിഹ്യാഖ്യാസ്താ ഹ്യുപേക്ഷിതാഃ പാലീം ലിഹ്യുഃ ശോഷയേയുരിത്യര്ഥഃ||൨൩||
Adhikarana sAdhyAsAdhyatA (24) · Śloka 24
പിപ്പലീ സര്വജം ശൂലം വിദാരീ കൂചികര്ണകഃ|
ഏഷാമസാധ്യാ യാപ്യൈകാ തന്ത്രികാന്യാംസ്തു സാധയേത്||൨൪||
View original
पिप्पली सर्वजं शूलं विदारी कूचिकर्णकः|
एषामसाध्या याप्यैका तन्त्रिकान्यांस्तु साधयेत्||२४||
ഏഷാം കര്ണരോഗാണാം മധ്യേ പിപ്പല്യാദിചതുഷ്ടയമസാധ്യമ്| ഏകാ തന്ത്രികൈവ യാപ്യാ| ശേഷാന് ധാരയേത്||൨൪||
Adhikarana karNarogAsa~gkhyAnam (25-20) · Śloka 20
പഞ്ചവിംശതിരിത്യുക്താഃ കര്ണരോഗാ വിഭാഗതഃ||൨൫||
ഇതി വൈദ്യപതിസിംഹഗുപ്തസ്യ സൂനോര്വാഗ്ഭടസ്യ കൃതാവഷ്ടാങ്ഗസംഗ്രഹസംഹിതായാമുത്തരതന്ത്രേ കര്ണരോഗവിജ്ഞാനീയോ നാമൈകവിംശോऽധ്യായഃ||൨൧||
ഇതി വൈദ്യപതിസിംഹഗുപ്തസ്യ സൂനോര്വാഗ്ഭടസ്യ കൃതാവഷ്ടാങ്ഗസംഗ്രഹസംഹിതായാമുത്തരതന്ത്രേ കര്ണരോഗവിജ്ഞാനീയോ നാമൈകവിംശോऽധ്യായഃ||൨൦||
View original
पञ्चविंशतिरित्युक्ताः कर्णरोगा विभागतः||२५||
इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे कर्णरोगविज्ञानीयो नामैकविंशोऽध्यायः||२१||
इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे कर्णरोगविज्ञानीयो नामैकविंशोऽध्यायः||२०||
ഇത്യനന്തരോക്തേന പ്രകാരേണ വാതകര്ണരോഗ, പിത്തകര്ണരോഗ, കഫകര്ണരോഗ, രക്തകര്ണരോഗ, സന്നിപാതകര്ണരോഗ, കര്ണനാദ, ബധിരത്വ, പ്രതീനാഹ, കണ്ഡൂ, ശോഫ, പൂതികര്ണക, ക്രിമികര്ണക, ഉഭയരൂപവിദ്രധ്യര്ശോര്ബുദ, കൂചികര്ണക, പിപ്പലീ, വിദാരികാ, പാലീശോഷ, തന്ത്രികാ, പരിപോടോത്പാതോന്മന്ഥ, ദുഃഖവര്ധന, ലിഹ്യാഖ്യാഃ പഞ്ചവിംശതികര്ണരോഗാ ഉക്താഃ||൨൫|| ഇതി ശ്രീമന്മഹാമഹോപാധ്യായേന്ദുവിരചിതായാമഷ്ടാങ്ഗസംഗ്രഹവ്യാഖ്യായാം ശശിലേഖായാമുത്തരതന്ത്രേ ഏകവിംശോऽധ്യായഃ