Adhikarana atha karNarogavij~jAnIyo nAmaikaviMsho~adhyAyaH - pratij~jA (1) · Śloka 1
അഥാതഃ കര്ണരോഗവിജ്ഞാനീയം നാമാധ്യായം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ|
ഇതി ഹ സ്മാഹുരാത്രേയാദയോ മഹര്ഷയഃ||൧||
View original
अथातः कर्णरोगविज्ञानीयं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः|
इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
Adhikarana vAtakarNarogaH (2) · Śloka 2
പ്രതിശ്യായജലക്രീഡാകര്ണകണ്ഡൂയനൈര്മരുത്|
മിഥ്യായോഗേന ശബ്ദസ്യ കുപിതോऽന്യൈശ്ച കോപനൈഃ|
പ്രാപ്യ ശ്രോത്രസിരാഃ കുര്യാച്ഛൂലം സ്രോതസി വേഗവത്|
അര്ധാവഭേദകം സ്തമ്ഭം ശിശിരാനാഭിനന്ദനമ്|
ചിരാച്ച പാകഃ പക്വന്തു ലസീകാമല്പശഃ സ്രവേത്|
ശ്രോതം ശൂന്യമകസ്മാച്ച സ്യാത് സഞ്ചാരവിചാരവത്||൨||
View original
प्रतिश्यायजलक्रीडाकर्णकण्डूयनैर्मरुत्|
मिथ्यायोगेन शब्दस्य कुपितोऽन्यैश्च कोपनैः|
प्राप्य श्रोत्रसिराः कुर्याच्छूलं स्रोतसि वेगवत्|
अर्धावभेदकं स्तम्भं शिशिरानाभिनन्दनम्|
चिराच्च पाकः पक्वन्तु लसीकामल्पशः स्रवेत्|
श्रोतं शून्यमकस्माच्च स्यात् सञ्चारविचारवत्||२||
Adhikarana pittakarNarogaH (3) · Śloka 3
ശൂലം പിത്താത്സദാഹോഷാ ശീതേച്ഛാ ശ്വയഥും ജ്വരമ്|
ആശുപാകം പ്രപക്വം ച സപീതലസികാസ്രുതിഃ|
സാ ലസീകാ സ്പൃശേദ്യദ്യത്തത്തത്പാകമുപൈതി ച||൩||
View original
शूलं पित्तात्सदाहोषा शीतेच्छा श्वयथुं ज्वरम्|
आशुपाकं प्रपक्वं च सपीतलसिकास्रुतिः|
सा लसीका स्पृशेद्यद्यत्तत्तत्पाकमुपैति च||३||
Adhikarana kaPakarNarogaH (4) · Śloka 4
കഫാച്ഛിരോഹനുഗ്രീവാഗൌരവം മന്ദതാ രുജഃ|
കണ്ഡൂശ്വയഥുരുഷ്ണോച്ഛാ പാകാച്ഛ്ര്വേതഘനസ്രുതിഃ||൪||
View original
कफाच्छिरोहनुग्रीवागौरवं मन्दता रुजः|
कण्डूश्वयथुरुष्णोच्छा पाकाच्छ्र्वेतघनस्रुतिः||४||
Adhikarana raktakarNarogaH (5) · Śloka 5
കരോതി ശ്രവണേ ശൂലമഭിഘാതാദിദൂഷിതമ്|
രക്തം പിത്തസമാനാര്തി കിഞ്ചിദ്വാധികലക്ഷണമ്||൫||
View original
करोति श्रवणे शूलमभिघातादिदूषितम्|
रक्तं पित्तसमानार्ति किञ्चिद्वाधिकलक्षणम्||५||
Adhikarana sannipAtakarNarogaH (6) · Śloka 6
ശൂലം സമുദിതൈര്ദോഷൈഃ സശോഫജ്വരതീവ്രരുക്|
പര്യായാദുഷ്ണശീതേച്ഛം ജായേതേ ശ്രുതിജാഡ്യവത്|
പക്വം സിതാസിതാരക്തഘനപൂയപ്രവാഹി ച||൬||
View original
शूलं समुदितैर्दोषैः सशोफज्वरतीव्ररुक्|
पर्यायादुष्णशीतेच्छं जायेते श्रुतिजाड्यवत्|
पक्वं सितासितारक्तघनपूयप्रवाहि च||६||
Adhikarana karNanAdaH (7) · Śloka 7
ശബ്ദവാഹിസിരാസംസ്ഥേ ശ്രൃണോതി പവനേ മുഹുഃ|
നാദാനകസ്മാദ്വിധാന് കര്ണനാദം വദന്തി തമ്||൭||
View original
शब्दवाहिसिरासंस्थे श्रृणोति पवने मुहुः|
नादानकस्माद्विधान् कर्णनादं वदन्ति तम्||७||
Adhikarana badhiratvam (8) · Śloka 8
ശ്ലേഷ്മണാനുഗതോ വായുര്നാദോ വാ സമുപേക്ഷിതഃ|
ഉച്ചൈഃ കൃച്ഛ്രാച്ഛുതിം കുര്യാദ്ബധിരത്വം ക്രമേണ ച||൮||
View original
श्लेष्मणानुगतो वायुर्नादो वा समुपेक्षितः|
उच्चैः कृच्छ्राच्छुतिं कुर्याद्बधिरत्वं क्रमेण च||८||
Adhikarana pratInAhaH (9) · Śloka 9
വാതേന ശോഷിതഃ ശ്ലേഷ്മാ സ്രോതോ ലിമ്പേത്തതോ ഭവേത്|
രുഗ്ഗൌരവം വിധാനം ച സഃ പ്രതീനാഹസംജ്ഞിതഃ||൯||
View original
वातेन शोषितः श्लेष्मा स्रोतो लिम्पेत्ततो भवेत्|
रुग्गौरवं विधानं च सः प्रतीनाहसंज्ञितः||९||
Adhikarana kaNDUH SoPaSca (10) · Śloka 10
കണ്ഡൂശോഫൌ കഫാച്ഛ്രോത്രേ സ്ഥിരൌ തത്സംജ്ഞയാ സ്മൃതൌ||൧൦||
View original
कण्डूशोफौ कफाच्छ्रोत्रे स्थिरौ तत्संज्ञया स्मृतौ||१०||
Adhikarana pUtikarNakaH (11) · Śloka 11
കഫോ വിദഗ്ധഃ പിത്തേന സരുജം നീരുജം തഥാ|
ധനപൂതിബഹുക്ലേദം കുരുതേ പൂതികര്ണകമ്||൧൧||
View original
कफो विदग्धः पित्तेन सरुजं नीरुजं तथा|
धनपूतिबहुक्लेदं कुरुते पूतिकर्णकम्||११||
Adhikarana krimikarNakaH (12) · Śloka 12
വാതാദിദൂഷിതം ശ്രോതം മാംസാസൃക്ലേദജാ രുജമ്|
ഖാദന്തോ ജന്തവഃ കുര്യസ്തീവ്രാം സ ക്രിമികര്ണകഃ||൧൨||
View original
वातादिदूषितं श्रोतं मांसासृक्लेदजा रुजम्|
खादन्तो जन्तवः कुर्यस्तीव्रां स क्रिमिकर्णकः||१२||
Adhikarana vidradhyarSo~arbudAni (13) · Śloka 13
ശ്രോത്രകണ്ഡൂയനാജ്ജാതേ ക്ഷതേ സ്യാത് പൂര്വലക്ഷണഃ|
വിദ്രധിഃ പൂര്വവച്ചാന്യഃ ശോഫോऽര്ശോര്ബുദമീരിതമ്|
തേഷു രുക് പൂതികര്ണത്വം ബധിരത്വം ക്രമേണ ച||൧൩||
View original
श्रोत्रकण्डूयनाज्जाते क्षते स्यात् पूर्वलक्षणः|
विद्रधिः पूर्ववच्चान्यः शोफोऽर्शोर्बुदमीरितम्|
तेषु रुक् पूतिकर्णत्वं बधिरत्वं क्रमेण च||१३||
Adhikarana kUcikarNakaH (14) · Śloka 14
ഗര്ഭേऽനിലാത് സങ്കുചിതാ ശഷ്കുലീ കൂചികര്ണകഃ||൧൪||
View original
गर्भेऽनिलात् सङ्कुचिता शष्कुली कूचिकर्णकः||१४||
Adhikarana pippalI (15) · Śloka 15
ഏകോ നീരുഗനേകോ വാ ഗര്ഭേ മാംസാങ്കുരഃ സ്ഥിരഃ|
പിപ്പലീ പിപ്പലീമാനഃ.........................||൧൫||
View original
एको नीरुगनेको वा गर्भे मांसाङ्कुरः स्थिरः|
पिप्पली पिप्पलीमानः.........................||१५||
Adhikarana vidArikA (16) · Śloka 16
...............................സന്നിപാതാദ്വിദാരികാ|
സവര്ണഃ സരുജഃ സ്തബ്ധഃ ശ്വയഥുഃ സ ഉപേക്ഷിതഃ|
കടുതൈലനിഭം പക്വഃ സ്രവേത് കൃച്ഛ്രേണ രോഹതി|
സങ്കോചയതി രൂഢാ ച സാ ധ്രുവം കര്ണശഷ്കുലീമ്||൧൬||
View original
...............................सन्निपाताद्विदारिका|
सवर्णः सरुजः स्तब्धः श्वयथुः स उपेक्षितः|
कटुतैलनिभं पक्वः स्रवेत् कृच्छ्रेण रोहति|
सङ्कोचयति रूढा च सा ध्रुवं कर्णशष्कुलीम्||१६||
Adhikarana pAlISoShaH (17) · Śloka 17
സിരാസ്ഥഃ കുരുതേ വായുഃ പാലീശോഷം തദാഹ്വയമ്||൧൭||
View original
सिरास्थः कुरुते वायुः पालीशोषं तदाह्वयम्||१७||
Adhikarana tantrikA (18) · Śloka 18
കൃശാ ദൃഢാ ച തന്ത്രീവത്പാലീ വാതേന തന്ത്രികാ||൧൮||
View original
कृशा दृढा च तन्त्रीवत्पाली वातेन तन्त्रिका||१८||
Adhikarana pAripoTaH (19) · Śloka 19
സുകുമാരേ ചിരോത്സര്ഗാത് സഹസൈവ പ്രവര്ധതേ|
കര്ണേ ശോഫഃ സരുക്പാല്യാമരുണഃ പരിപോടവാന്|
പരിപോടശ്ച പവനാത്........................||൧൯||
View original
सुकुमारे चिरोत्सर्गात् सहसैव प्रवर्धते|
कर्णे शोफः सरुक्पाल्यामरुणः परिपोटवान्|
परिपोटश्च पवनात्........................||१९||
Adhikarana utpAtaH (20) · Śloka 20
.......................ഉത്പാതഃ പിത്തശോണിതാത്|
ഗുര്വാഭരണഭാരാദ്യൈഃ ശ്യാവോ രുഗ്ദാഹപാകവാന്|
ശ്വയഥുഃ സ്ഫോടപിടകാരാഗോഷാക്ലേദസംയുതഃ||൨൦||
View original
.......................उत्पातः पित्तशोणितात्|
गुर्वाभरणभाराद्यैः श्यावो रुग्दाहपाकवान्|
श्वयथुः स्फोटपिटकारागोषाक्लेदसंयुतः||२०||
Adhikarana unmanthaH (21) · Śloka 21
പാല്യാം ശോഫോऽനിലകഫാത്സര്വതോ നിര്വ്യഥഃ സ്ഥിരഃ|
സ്തബ്ധഃ സവര്ണഃ കണ്ഡൂമാനുന്മന്ഥോ ഗല്ലിരശ്ച സഃ||൨൧||
View original
पाल्यां शोफोऽनिलकफात्सर्वतो निर्व्यथः स्थिरः|
स्तब्धः सवर्णः कण्डूमानुन्मन्थो गल्लिरश्च सः||२१||
Adhikarana duHkhavardhanaH (22) · Śloka 22
ദുര്വിദ്ധേ വര്ധിതേ കര്ണേ സകണ്ഡൂദാഹപാകരുക്|
ശ്വയഥുഃ സന്നിപാതോത്ഥഃ സ നാമ്നാ ദുഃഖവര്ധനഃ||൨൨||
View original
दुर्विद्धे वर्धिते कर्णे सकण्डूदाहपाकरुक्|
श्वयथुः सन्निपातोत्थः स नाम्ना दुःखवर्धनः||२२||
Adhikarana lihyAkhyAH piTakAH (23) · Śloka 23
കഫാസൃക്കൃമിജാഃ സൂക്ഷ്മാഃ സകണ്ഡൂക്ലേദവേദനാഃ|
ലിഹ്യാഖ്യാഃ പിടകാസ്താ ഹി ലിഹ്യുഃ പാലീമുപേക്ഷിതാഃ||൨൩||
View original
कफासृक्कृमिजाः सूक्ष्माः सकण्डूक्लेदवेदनाः|
लिह्याख्याः पिटकास्ता हि लिह्युः पालीमुपेक्षिताः||२३||
Adhikarana sAdhyAsAdhyatA (24) · Śloka 24
പിപ്പലീ സര്വജം ശൂലം വിദാരീ കൂചികര്ണകഃ|
ഏഷാമസാധ്യാ യാപ്യൈകാ തന്ത്രികാന്യാംസ്തു സാധയേത്||൨൪||
View original
पिप्पली सर्वजं शूलं विदारी कूचिकर्णकः|
एषामसाध्या याप्यैका तन्त्रिकान्यांस्तु साधयेत्||२४||
Adhikarana karNarogAsa~gkhyAnam (25-20) · Śloka 20
പഞ്ചവിംശതിരിത്യുക്താഃ കര്ണരോഗാ വിഭാഗതഃ||൨൫||
ഇതി വൈദ്യപതിസിംഹഗുപ്തസ്യ സൂനോര്വാഗ്ഭടസ്യ കൃതാവഷ്ടാങ്ഗസംഗ്രഹസംഹിതായാമുത്തരതന്ത്രേ കര്ണരോഗവിജ്ഞാനീയോ നാമൈകവിംശോऽധ്യായഃ||൨൧||
ഇതി വൈദ്യപതിസിംഹഗുപ്തസ്യ സൂനോര്വാഗ്ഭടസ്യ കൃതാവഷ്ടാങ്ഗസംഗ്രഹസംഹിതായാമുത്തരതന്ത്രേ കര്ണരോഗവിജ്ഞാനീയോ നാമൈകവിംശോऽധ്യായഃ||൨൦||
View original
पञ्चविंशतिरित्युक्ताः कर्णरोगा विभागतः||२५||
इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे कर्णरोगविज्ञानीयो नामैकविंशोऽध्यायः||२१||
इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे कर्णरोगविज्ञानीयो नामैकविंशोऽध्यायः||२०||