Adhikarana atha sandhisitAsitarogapratiShedho nAma caturdasho~adhyAyaH - pratij~jA (1) · Śloka 1
ಅಥಾತಃ ಸನ್ಧಿಸಿತಾಸಿತರೋಪ್ರತಿಷೇಧಂ ನಾಮಾಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ||೧||
अथातः सन्धिसितासितरोप्रतिषेधं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
ಉಕ್ತೇಷು ಸನ್ಧಿಸಿತಾಸಿತರೋಗೇಷು ಕ್ರಮೇಣ ಚಿಕಿತ್ಸಾಂ ಪ್ರದರ್ಶಯಿತುಮಧ್ಯಾಯ ಆರಭ್ಯತೇ| ಸನ್ಧಿರೋಗೇಷ್ವಾಸ್ರಾವಾಂಸ್ತ್ಯಜೇದಿತ್ಯುಕ್ತಮ್| ಉಪನಾಹಾದೀನಾಂ ಚಿಕಿತ್ಸೋಚ್ಯತೇ||೧||
Adhikarana upanAhacikitsA (2) · Śloka 2
ಉಪನಾಹಂ ಭಿಷಕ್ ಸ್ವಿನ್ನಂ ವ್ರೀಹಿಮುಖೇನ ಭಿತ್ವಾ ಮಣ್ಡಲಾಗ್ರೇಣ ಸಮನ್ತಾಲ್ಲೇಖಯೇತ್| ತತಃ ಸೈನ್ಧವಪಿಪ್ಪಲೀಚೂರ್ಣೇನ ಸಕ್ಷೌದ್ರೇಣ ಪ್ರತಿಸಾರಯೇತ್| ಪೂರ್ವವಚ್ಚಬಧ್ನೀಯಾತ್| ಪಟೋಲಪತ್ರಾಮಲಕಕ್ವಾಥೇನಾಶ್ಚಯೋತಯೇತ್||೨||
उपनाहं भिषक् स्विन्नं व्रीहिमुखेन भित्वा मण्डलाग्रेण समन्ताल्लेखयेत्| ततः सैन्धवपिप्पलीचूर्णेन सक्षौद्रेण प्रतिसारयेत्| पूर्ववच्चबध्नीयात्| पटोलपत्रामलकक्वाथेनाश्चयोतयेत्||२||
🔊 Audio coming soon
ಉಪನಾಹಮಿತ್ಯಾದಿ| ಸ್ವಿನ್ನತ್ವಾದಿಗುಣಯುಕ್ತಮುಪನಾಹಂ ಭಿಷಙ್ಮಣ್ಡಲಾಗ್ರಶಸ್ತ್ರೇಣ ಸಮನ್ತಾಲ್ಲೇಖಯೇತ್| ತತೋ ಲೇಖನಾದನನ್ತರಂ ಚ ಸೈನ್ಧವಾದಿಭಿಃ ಪ್ರತಿಸಾರಯೇತ್| ಪೂರ್ವವದಿತ್ಯರ್ಬುದವತ್||೨||
Adhikarana parvaNIcikitsA (3) · Śloka 3
ಪರ್ವಣೀಮುತ್ತರಸನ್ಧಿತ್ರಿಭಾಗೇ ಬಡಿಶೇನಾವಲಮ್ಬ್ಯ ವೃದ್ಧಿಪತ್ರೇ- ಣಾರ್ಧಮಾತ್ರೇ ಛಿನ್ದ್ಯಾತ್| ಅನ್ಯಥಾಽಶ್ರುನಾಡೀ ಸ್ಯಾತ್| ಮಧುಸೈನ್ಧವ- ಪ್ರತಿಸಾರಿತಾಂ ಚಾರ್ಮವಚ್ಚಿಕಿತ್ಸೇತ್||೩||
पर्वणीमुत्तरसन्धित्रिभागे बडिशेनावलम्ब्य वृद्धिपत्रे- णार्धमात्रे छिन्द्यात्| अन्यथाऽश्रुनाडी स्यात्| मधुसैन्धव- प्रतिसारितां चार्मवच्चिकित्सेत्||३||
🔊 Audio coming soon
ಪರ್ವಣೀಮಿತಿ ಉತ್ತರಸನ್ಧಿರ್ಬಾಹ್ಯೋ ವರ್ತ್ಮಸನ್ಧಿಃ ತಸ್ಯ ತ್ರಿಭಾಗೇ ಬಡಿಶೇನಾವಲಮ್ಬನಮ್| ಉತ್ಸೇಧಸ್ಯ ಮೂಲಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾಽರ್ಧಮಾತ್ರೇ ಛೇದನಮ್| ಅನ್ಯಥಾ ಸಮೂಲಛೇದೇ ಅಶ್ರುನಾಡೀ ಸ್ಯಾತ್| ಅರ್ಮಚಿಕಿತ್ಸಾಽತ್ರೈವ ವಕ್ಷ್ಯತೇ||೩||
Adhikarana pUyAlasacikitsA (4) · Śloka 4
ಪೂಯಾಲಸೇ ಸಿರಾಂ ವಿಧ್ಯೇತ್ತತಸ್ತಮುಪನಾಹಯೇದಕ್ಷಿಪಾಕೋಕ್ತಂ ಚೇಕ್ಷೇತ| ಸೈನ್ಧವಾರ್ದ್ರಕಕಾಸೀಸಾಯಸ್ತಾಮ್ರೈಃ ಸುಸೂಕ್ಷ್ಮೈಃ ಸಕ್ಷೌದ್ರೈರಞ್ಜನಮ್||೪||
पूयालसे सिरां विध्येत्ततस्तमुपनाहयेदक्षिपाकोक्तं चेक्षेत| सैन्धवार्द्रककासीसायस्ताम्रैः सुसूक्ष्मैः सक्षौद्रैरञ्जनम्||४||
🔊 Audio coming soon
ಪೂಯಾಲಸೇ ಸಿರಾಂ ಶಿರೋನೇತ್ರವಿಕಾರೇಷು ಲಲಾಟೇತ್ಯುಕ್ತಾಂ ವಿಧ್ಯೇತ್| ಉಪನಾಹಯೇತ್ ಬಧ್ನೀಯಾತ್| ಅಕ್ಷಿಪಾಕೇ ಸರ್ವಗಾಕ್ಷಿರೋಗೇ ಯದುಕ್ತಂ ತದೀಕ್ಷೇತ ಪ್ರಯೋಗಾಯ| ಅಲಜೀ ವರ್ಜಯೇದಿತ್ಯುಕ್ತಮ್||೪||
Adhikarana kRumigranthicikitsA (5) · Śloka 5
ಕೃಮಿಗ್ರನ್ಥಿಂ ಕರೀಷೇಣ ಸ್ವಿನ್ನಂ ಭಿತ್ವಾ ವಿಲಿಖ್ಯ ಚ ಕಾಸೀಸಸೈನ್ಧವತ್ರಿಫಲಾಮಾಕ್ಷಿಕೈಃ ಪ್ರತಿಸಾರಯೇತ್||೫||
कृमिग्रन्थिं करीषेण स्विन्नं भित्वा विलिख्य च कासीससैन्धवत्रिफलामाक्षिकैः प्रतिसारयेत्||५||
🔊 Audio coming soon
ಕೃಮಿಗ್ರನ್ಥ್ಯಾಖ್ಯಂ ಕರೀಷೇಣ ಶುಷ್ಕಗೋಮಯೇನ ಪೋಟ್ಟಲೀಕೃತಗೋಮಯಚೂರ್ಣೇನೇತ್ಯರ್ಥಃ| ಸ್ವಿನ್ನಂ ಸತ್ ಭಿತ್ವಾ ವಿಲಿಖ್ಯ ಕಾಸೀಸಾದಿಭಿಃ ಪ್ರತಿಸಾರಯೇದಿತಿ ಸನ್ಧಿರೋಗೇಷು||೫||
Adhikarana shuktikAcikitsA (6) · Śloka 6
ಶುಕ್ತಿತಕಾಂ ಪಿತ್ತಾಭಿಷ್ಯನ್ದವತ್ ಸಾಧಯೇತ್||೬||
शुक्तितकां पित्ताभिष्यन्दवत् साधयेत्||६||
🔊 Audio coming soon
ಶುಕ್ತಕಾಖ್ಯಂ ಪಿತ್ತಭಿಷ್ಯನ್ದಾಖ್ಯಸರ್ವಗಾಕ್ಷಿರೋಗವತ್ ಸಾಧಯೇತ್ ಚಿಕಿತ್ಸೇತ್| ಅರ್ಮಣಾಂ ಪೃಥಗ್ವಕ್ಷ್ಯತೇ||೬||
Adhikarana balAsagrathitapiShTakayoshcikitsA (7) · Śloka 7
ಬಲಾಸಗ್ರಥಿತಂ ಪಿಷ್ಟಕಂ ಚ ಸಿರಾವ್ಯಧವರ್ಜಂ ಕಫಾಭಿಷ್ಯನ್ದವತ್| ವಿಶೇಷತಸ್ತಿಲನಾಲಾನ್ ಯವನಾಲಾನ್ ವಾ ಹರಿತಶಲಾಕಾನ- ರ್ಧಮಾಸಮಜಾಕ್ಷೀರೇಣ ಭವಯಿತ್ವಾ ಶೋಷಯಿತ್ವಾ ಚ ದಾಹಯೇತ್| ತತಸ್ತದ್ಭಸ್ಮ ಕ್ಷಾರಕಲ್ಪೇನ ಪರಿಸ್ರಾವ್ಯಾದರ್ವೀಲೇಪಾದ್ವಿಪಚೇತ್| ರಸಕ್ರಿಯೇಯಂ ವಲಾಸಗ್ರಥಿತಶೋಫೋಪದೇಹಹರಾ| ಅಯಮೇವ ಚ ಕಲ್ಪಃ ಫಣಿಜ್ಜಾರ್ಜಕಾಸ್ಫೋತಬಿಲ್ವಕಪಿತ್ಥನಿರ್ಗುಣ್ಡ್ಯೇ- ರಣ್ಡಕುಮುದೋತ್ಪಲಜಾತೀಕುಸುಮೇಷು ಪೃಥಕ್ ಕಾರ್ಯಃ| ಸೈನ್ಧವಾಲಮರಿಚಕಟ್ಫಲಶಙ್ಖಸಮುದ್ರಫೇನೈರ್ವರ್ತಿಃ ಪಿಷ್ಟಕೇಽಞ್ಜನಮ್| ಶುಣ್ಠೀಶಿಗ್ರುಫಲಪಿಪ್ಪಲೀಸೈನ್ಧವಚೂರ್ಣೋ ಬೀಜಪೂರಕರ ಸಾಪ್ಲುತೋಽಞ್ಜನಂ ಪಿಷ್ಟಕಮಪಹರತಿ| ತದ್ವತ್ತ್ರಿಕಟುಕಕಟ್ಫಲ- ಚೂರ್ಣೌ ಬಲಾಸಗ್ರಥೈತಂ ಚ| ಬೃಹತೀಫಲಂ ಪಿಪ್ಪಲೀತಣ್ಡುಲಪೂರಿತಂ ಪುಟಪಾಕೇನ ಪಚೇತ್| ತೈಸ್ತಣ್ಡುಲೈಶ್ಚೂರ್ಣಾಞ್ಜನಂ ಬಲಾಸಗ್ರಥೈತಪಿಷ್ಟಕಘ್ನಮ್| ಅತ್ಯರ್ಥಶೋಫೇ ಹರಿತಾಲಸೈನ್ಧವಶುಣ್ಠೀದೇವರಾರುಪುನರ್ನವೈರ್ವಿಡಾಲಕಃ||೭||
बलासग्रथितं पिष्टकं च सिराव्यधवर्जं कफाभिष्यन्दवत्| विशेषतस्तिलनालान् यवनालान् वा हरितशलाकान- र्धमासमजाक्षीरेण भवयित्वा शोषयित्वा च दाहयेत्| ततस्तद्भस्म क्षारकल्पेन परिस्राव्यादर्वीलेपाद्विपचेत्| रसक्रियेयं वलासग्रथितशोफोपदेहहरा| अयमेव च कल्पः फणिज्जार्जकास्फोतबिल्वकपित्थनिर्गुण्ड्ये- रण्डकुमुदोत्पलजातीकुसुमेषु पृथक् कार्यः| सैन्धवालमरिचकट्फलशङ्खसमुद्रफेनैर्वर्तिः पिष्टकेऽञ्जनम्| शुण्ठीशिग्रुफलपिप्पलीसैन्धवचूर्णो बीजपूरकर साप्लुतोऽञ्जनं पिष्टकमपहरति| तद्वत्त्रिकटुककट्फल- चूर्णौ बलासग्रथैतं च| बृहतीफलं पिप्पलीतण्डुलपूरितं पुटपाकेन पचेत्| तैस्तण्डुलैश्चूर्णाञ्जनं बलासग्रथैतपिष्टकघ्नम्| अत्यर्थशोफे हरितालसैन्धवशुण्ठीदेवरारुपुनर्नवैर्विडालकः||७||
🔊 Audio coming soon
ಬಲಾಸಗ್ರಥಿತಪಿಷ್ಟಕಯೋಃ ಸಿರಾವ್ಯಧಂ ವರ್ಜಯಿತ್ವಾ ಕಫಾಭಿಷ್ಯನ್ದಾಖ್ಯಸರ್ವಗಾಕ್ಷಿರೋಗವಚ್ಚಿಕಿತ್ಸಿತಮ್| ವಿಶೇಷತ ಇತಿ ಹರಿತಾ ವರ್ಣೇನ ಪಕ್ವತ್ವಾಚ್ಛಲಾಕಾ ಯೇಷಾಂ ನಾಲಾನಾಮ್| ಕ್ಷಾರಕಲ್ಪಃ ಕ್ಷಾರಪರಿಸ್ರಾವಣಪ್ರಕಾರಃ| ರಸಕ್ರಿಯಾಽಞ್ಜನಾಯ| ಅಯಮೇವ ತಿಲನಾಲಕಲ್ಪಸ್ತತ್ಪ್ರಕಾರಃ ಫಣಿಜ್ಜಕಾದಿಕುಸುಮೇಷ್ವಪಿ ಪೃಥಕ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ಕಾರ್ಯಃ| ಪಿಷ್ಟಕಾಖ್ಯೇ ಸೈನ್ಧವಾದಿಭಿರ್ವರ್ತಿರಞ್ಜನಮ್| ಮಾತುಲುಙ್ಗರಸಾಲೋಡಿತಃ ಶುಣ್ಠ್ಯಾದಿಚೂರ್ಣೋಽಞ್ಜನಂ ಪಿಷ್ಟಕಾಮಪಹನ್ತಿ| ತದ್ವದಿತಿ ಬೀಜಪೂರರಸಾಪ್ಲುತ ಸ್ತ್ರಿಕಟುಕಾದಿಚೂರ್ಣೋ ಬಲಾಸಗ್ರಥಿತಂ ಪಿಷ್ಟಕಮಪೀತಿ ಚ ಶಬ್ದಾರ್ಥಃ| ಬೃಹತೀಫಲಮಿತ್ಯಾದಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸಮಮ್| ಪಿಪ್ಪಲೀತಣ್ಡುಲಾಃ ಪಿಪ್ಪಲೀಫಲಾನೀ| ತೈಸ್ತಣ್ಡುಲೈರಿತಿ ಬೃಹತೀಫಲಪರಿಹಾರಾಯ| ಹರಿತಾಲಾದಿಭಿರತ್ಯರ್ಥಶೋಫೇ ವಿಡಾಲಕಃ ಕಾರ್ಯಃ| ವಿಡಾಲಕೈತ್ಯಕ್ಷ್ಣೋರ್ಬಹಿರ್ಲೇಪಸ್ಯಾಖ್ಯಾ|| ೭||
Adhikarana sirotpAtaharShajAlArjunAnAM cikitsA (8) · Śloka 8
ಸಿರೋತ್ಪಾತಹರ್ಷಜಾಲಾರ್ಜುನೇಷು ರಕ್ತಾಭಿಷ್ಯನ್ದವತ್ಪ್ರತಿಕುರ್ಯಾತ್| ವಿಶೇಷೇಣ ಸಿರಾಹರ್ಷೇ ಸ್ವರ್ಣಗೈರಿಕೋ ಮಧುಯುಕ್ತೋಽಞ್ಜನಮ್| ಸ್ತನ್ಯಾನ್ವಿತಂ ವಾ ಕಾಸೀಸಂ ಕ್ಷೌದ್ರೇ ದ್ರುತಂ ವಾ ಕಾಸೀಸಸೈನ್ಧವಮರ್ಜುನೇ ಮಾತುಲುಙ್ಗರಸೇನ ಸಶರ್ಕರೇಣಾಶ್ಚ್ಯೋತನಂ ಮಸ್ತುನಾ ವಾ| ಶಙ್ಖನಾಭಿರ್ಮಾಕ್ಷಿಕೇಣ ಯುಕ್ತಾ ಸಿತಯಾ ವಾ ಸಮುದ್ರಫೇನಕೋಽಞ್ಜನಮ್| ಸ್ಫಟಿಕಕುಙ್ಕುಮಶಙ್ಖನಾಭಿಮಧುಯಷ್ಟಿಕಾ ವಾ ಕ್ಷೌದ್ರಾರ್ದ್ರಾಸ್ತದ್ವದ್ವಾ ರಸಾಞ್ಜನಂ ಕಾಸೀಸಂ ವಾ||೮||
सिरोत्पातहर्षजालार्जुनेषु रक्ताभिष्यन्दवत्प्रतिकुर्यात्| विशेषेण सिराहर्षे स्वर्णगैरिको मधुयुक्तोऽञ्जनम्| स्तन्यान्वितं वा कासीसं क्षौद्रे द्रुतं वा कासीससैन्धवमर्जुने मातुलुङ्गरसेन सशर्करेणाश्च्योतनं मस्तुना वा| शङ्खनाभिर्माक्षिकेण युक्ता सितया वा समुद्रफेनकोऽञ्जनम्| स्फटिककुङ्कुमशङ्खनाभिमधुयष्टिका वा क्षौद्रार्द्रास्तद्वद्वा रसाञ्जनं कासीसं वा||८||
🔊 Audio coming soon
ಸಿರೋತ್ಪಾತ ಇತ್ಯಾದಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸಮಮ್| ರಕ್ತಾಭಿಷ್ಯನ್ದನಾಮಾ ಸರ್ವಗಾಕ್ಷಿರೋಗಃ| ಕಾಸೀಸಂ ವಾ ಸ್ತನ್ಯಾನ್ವಿತಮರ್ಜುನೇ ವಿಶೇಷೇಣೇತಿ ಸಮ್ಬಧ್ಯತೇ| ಮಸ್ತುನಾ ವಾ ಸಶರ್ಕರೇಣಾಶ್ಚ್ಯೋತನಮಿತಿ ಚ| ಮಧುನಾ ಯುಕ್ತಾ ಶಙ್ಖನಾಭಿರ್ವಾ ಸಮುದ್ರಫೇನಕೋ ವಾ ಸಿತಯಾ ಯುಕ್ತೋಽಞ್ಜನಮರ್ಜುನೇ| ಸ್ಫಟಿಕಾದಿ ವಾ ಕ್ಷೌದ್ರೇಣಾರ್ದ್ರಮಞ್ಜನಮ್| ತದ್ವದಿತಿ ಕ್ಷೌದ್ರಾದ್ರಾಂ ರಸಾಞ್ಜನಂ ಕಾಸೀಸಂ ವಾಽಞ್ಜನಮ್|| ೮||
Adhikarana armaNAmauShadham (9) · Śloka 9
ಅರ್ಮ ತು ಪಞ್ಚವಿಧಮಪಿ ಯತ್ತನುರಕ್ತಂ ಧೂಮಾವಿಲಂ ದಧಿನಿಭಂ ವಾ ತಚ್ಛುಕ್ಲವತ್ ಕಾಯಶಿರೋವಿರೇಕಲೇಖನಾಞ್ಜನೈರುಪಾಚರೇತ್||೯||
अर्म तु पञ्चविधमपि यत्तनुरक्तं धूमाविलं दधिनिभं वा तच्छुक्लवत् कायशिरोविरेकलेखनाञ्जनैरुपाचरेत्||९||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಂ ಚಾರ್ಮಂ ತನುತ್ವಾದಿಗುಣಮತ್ರೈವ ವಕ್ಷ್ಯಮಾಣಶುಕ್ಲವತ್ ಕಾಯವಿರೇಕಾದಿಭಿರುಪಾಚರೇತ್||೯||
Adhikarana armaNAM shastrakarma (10) · Śloka 10
ಅಥೇತರಸ್ಮಿನ್ ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ಯಾತುರಸ್ಯ ಪೇಯಾ ವಿಲೇಪಿಜಾಙ್ಗಲರಸಾ- ನ್ಯತಮಾಶಿತಸ್ಯ ಕೃತಸ್ವಸ್ತ್ಯಯನಸ್ಯ ಸುಖಶಯನಗಲಸ್ಯೋ- ತ್ತಾನದೇಹಸ್ಯ ಕಿಞ್ಚಿದವಾಕ್ಶಿರಸಃ ಸುಖೋಷ್ಣಾಮ್ಬುಪ್ಲುತತಾನ್ತ- ಬಸ್ವಿನ್ನನಯನಸ್ಯ ಸೈನ್ಧವೇನ ಸಬೀಜಪೂರಕರಸೇನಾಞ್ಜಯಿತ್ವಾಙ್ಗಷ್ಠಕೇನ ನಿಮೀಲಿತಮಕ್ಷಿವಿಮೃನ್ದ್ರೀಯಾದಾಬಲಾಸಗ್ರಥಿತರೂಪೋ- ತ್ಪತ್ತೇಃ| ಇತ್ಥಞ್ಚ ಸಂರೋಷಿತಾಕ್ಷಸ್ಯ ಪ್ರಚಲಿತೇಽರ್ಮಾಧಿಮಾಂಸಕೇ ನಿಶ್ಚಲಂ ಪರಿಚಾರಕಃ ಶಿರೋ ಧಾರಯೇತ್| ಅನ್ಯಶ್ಚ ವಾಮದಕ್ಷಿಣಾನ್ಯತರಪಾರ್ಶ್ವೇಽನುಕೂಲಂ ಸ್ಥಿತೋ ದೃಢ- ವಸ್ತ್ರಗರ್ಭಾಭ್ಯಾಮಙ್ಗುಷ್ಠಾಭ್ಯಾಂ ವರ್ತ್ಮನೀ ನಿಕ್ಷಿಪೇತ್| ಅಥ ವೈದ್ಯಃ ಕನೀನಕಾತ್ ಪ್ರವೃದ್ಧೇರ್ಮಣ್ಯಪಾಙ್ಗಮೀಕ್ಷಮಾಣಸ್ಯ ಯತ್ರ ಯತ್ರ ವಲೀ ಜಾಯತೇ ತತ್ರ ತತ್ರಾರ್ಮ ಬಡಿಶೇನ ಮುಚುಟ್ಯಾ ವಾ ನಾಲ್ಯಾಯತಂ ಗೃಹೀ- ತ್ವಾ ಕಿಞ್ಚಿದುನ್ನಮ್ಯ ಕೃಷ್ಣಶುಕ್ಲಮಣ್ಡಲಾಭ್ಯಾಂ ಸರ್ವತಃ ಸೂಚ್ಯಗ್ರೇಣ ಮೋಕ್ಷಯಿತ್ವ ಕಿಞ್ಚಿದಾಞ್ಛೇತ್| ಅಧಃ ತೀಕ್ಷ್ಣೇನ ಮಣ್ಡ- ಲಾಗ್ರೇಣ ವೃದ್ಧಿಪತ್ರೇಣ ವಾ ವಿಲಿಖ್ಯ ಕನೀನಕಂ ಚೋಪಾನೀಯ ಕನೀನಕಸಮಮೇವ ಚತುರ್ಭಾಗಶೇಷಂ ಛಿನ್ದ್ಯಾತ್| ವರ್ಜಯೇಚ್ಚ ಕನೀನಕಂ ಸಿರಾಶ್ಚಾಶ್ರುವಹಾಃ| ತಥಾ ಹಿ ನಾಕ್ಷಿ ವ್ಯಾಪದ್ಯತೇ||೧೦||
अथेतरस्मिन् स्निग्धस्यातुरस्य पेया विलेपिजाङ्गलरसा- न्यतमाशितस्य कृतस्वस्त्ययनस्य सुखशयनगलस्यो- त्तानदेहस्य किञ्चिदवाक्शिरसः सुखोष्णाम्बुप्लुततान्त- बस्विन्ननयनस्य सैन्धवेन सबीजपूरकरसेनाञ्जयित्वाङ्गष्ठकेन निमीलितमक्षिविमृन्द्रीयादाबलासग्रथितरूपो- त्पत्तेः| इत्थञ्च संरोषिताक्षस्य प्रचलितेऽर्माधिमांसके निश्चलं परिचारकः शिरो धारयेत्| अन्यश्च वामदक्षिणान्यतरपार्श्वेऽनुकूलं स्थितो दृढ- वस्त्रगर्भाभ्यामङ्गुष्ठाभ्यां वर्त्मनी निक्षिपेत्| अथ वैद्यः कनीनकात् प्रवृद्धेर्मण्यपाङ्गमीक्षमाणस्य यत्र यत्र वली जायते तत्र तत्रार्म बडिशेन मुचुट्या वा नाल्यायतं गृही- त्वा किञ्चिदुन्नम्य कृष्णशुक्लमण्डलाभ्यां सर्वतः सूच्यग्रेण मोक्षयित्व किञ्चिदाञ्छेत्| अधः तीक्ष्णेन मण्ड- लाग्रेण वृद्धिपत्रेण वा विलिख्य कनीनकं चोपानीय कनीनकसममेव चतुर्भागशेषं छिन्द्यात्| वर्जयेच्च कनीनकं सिराश्चाश्रुवहाः| तथा हि नाक्षि व्यापद्यते||१०||
🔊 Audio coming soon
ಇತ್ರಸ್ಮಿನ್ನಿತ್ಯುಕ್ತಗುಣವಿಪರೀತಗುಣೋಽರ್ಮಣಿ ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ಯೇತ್ಯಾದಿನಾ ಕರ್ಮವಿಧಾನಂ ಸುಬೋಧಮ್| ಆಶಿತಸ್ಯ ಭೋಜಿತಸ್ಯ| ತಾನ್ತವಂ ವಸ್ತ್ರಮ್| ಬಲಸಗ್ರಥಿರೂಪಂ ಪೂರ್ವಾಧ್ಯಾಯೋಕ್ತಮ್| ಸಂರೋಷಿತಾಕ್ಷಸ್ಯೋತ್ಕೋಪಿತಾಕ್ಷಸ್ಯ| ಅನ್ಯಶ್ಚೇತಿ ಪರಿಚಾರಕೋ ವಾಮೇ ವಾ ದಕ್ಷಿಣೇ ಪಾರ್ಶ್ವೇ ಅನುಕೂಲಂ ಸ್ಥಿತೋ ದೃಢಸ್ಯ ವಸ್ತ್ರಸ್ಯ ಗರ್ಭೇಽನ್ತರ್ಯಾವಙ್ಗುಷ್ಠೌ ತಾಭ್ಯಾಂ ವರ್ತ್ಮನೀ ನಿಕ್ಷಿಪೇತ್ ಸುದೃಢಂ ಗೃಹ್ಣೀಯಾತ್| ನಾತ್ಯಾಯತಂ ಬಡಿಶೇನ ಮುಚುಟ್ಯಾ ವಾ ಗೃಹೀತ್ವಾ| ಮುಚುಟೀ ಶಸ್ತ್ರವಿಧಾವುಕ್ತಾ| ಆಚ್ಛೇದಾಯತಮಾನಯೇತ್| ಉಪನೀಯ ಕಿಞ್ಚಿದಾತ್ಮಾನಮಾನೀಯ| ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸಮಮ್|| ೧೦||
Adhikarana jAlavadarmaNi kriyAvisheShaH (11) · Śloka 11
ಯತ್ತು ಜಾಲವದರ್ಮವ್ಯಾಪಿ ತದೇಷಿಣ್ಯಾ ಯಾವತ್ಕನೀನಕಮನುಸರ- ನ್ನುನ್ಮೋಚ್ಯೋನ್ನಮಯ್ಯ ಪೂರ್ವವತ್ ಛಿನ್ದ್ಯಾತ್| ತದ್ವದಪಾಙ್ಗಾತ್ ಪ್ರವೃದ್ಧೇ ಕನೀನಕಮೀಕ್ಷಮಾಣಸ್ಯ ಯಾವದಪಾಙ್ಗಂ ಚೋಪನೀಯಾಪಾಙ್ಗಸಮಮೇವ ತಥಾ ಯಾವದ್ವರ್ಜಯೇದಪಾಙ್ಗಂ ಸಿರಾಶ್ಚೇತ್ಯಾದಿ| ತತಃ ಪ್ಲೋತೇನ ರಕ್ತಂ ವಿಶೋಧ್ಯ ಸಮ್ಯಕ್ ಛಿನ್ನಮವೇಕ್ಷ್ಯ ಸೈನ್ಧವಚೂರ್ಣೇನ ಪುನಃ ಪುನಃ ಪ್ರತಿಸಾರಯೇದ್ಯವನಾಲಭಸ್ಮನಾ ವಾ ಪ್ಲೋತಶುದ್ಧಂ ಚ ಪುನರ್ಮಧುನಾ| ತತಃ ಶೀತಾಮ್ಬುಪರಿಷ್ಕಿತಂ ಸರ್ಪಿಷಾ ಸುಖೋಷ್ಣೇನ ಪರಿಷಿಚ್ಯ ಮಧು ಘೃತಾಕ್ತಂ ಪೂರ್ವವತ್ ಬಧ್ನೀಯಾತ್| ಮೂರ್ಧ್ನಿ ಪಾದಯೋಶ್ಚಾಸ್ಮೈ ಶತಧೌತ- ಘೃತಂ ಶೀತಾಂಶ್ಚ ಪ್ರದೇಹಾನ್ ದದ್ಯಾತ್||೧೧||
यत्तु जालवदर्मव्यापि तदेषिण्या यावत्कनीनकमनुसर- न्नुन्मोच्योन्नमय्य पूर्ववत् छिन्द्यात्| तद्वदपाङ्गात् प्रवृद्धे कनीनकमीक्षमाणस्य यावदपाङ्गं चोपनीयापाङ्गसममेव तथा यावद्वर्जयेदपाङ्गं सिराश्चेत्यादि| ततः प्लोतेन रक्तं विशोध्य सम्यक् छिन्नमवेक्ष्य सैन्धवचूर्णेन पुनः पुनः प्रतिसारयेद्यवनालभस्मना वा प्लोतशुद्धं च पुनर्मधुना| ततः शीताम्बुपरिष्कितं सर्पिषा सुखोष्णेन परिषिच्य मधु घृताक्तं पूर्ववत् बध्नीयात्| मूर्ध्नि पादयोश्चास्मै शतधौत- घृतं शीतांश्च प्रदेहान् दद्यात्||११||
🔊 Audio coming soon
ಯತ್ತು ಜಾಲವದರ್ಮ ತಚ್ಛಿದ್ರೇಣೈಷಿಣ್ಯಾ ಜಾಲಮುನ್ಮೋಚ್ಯೋನ್ನಮಯ್ಯ ಚ ಪೂರ್ವವಚ್ಛಿನ್ದ್ಯಾತ್| ತದ್ವಿದಿತ್ಯನೇನೈತದುಚ್ಯತೇ ಯಥಾ ಪೂರ್ವತ್ರ ಕನೀನಕಮುಪಾನೀಯ ತಥಾತ್ರಾಪಾಙ್ಗಮುಪಾನೀಯೇತಿ| ಶೇಷಂ ಸರ್ವಂ ಪುರ್ವವತ್| ಪ್ಲೋತಂ ವಸ್ತ್ರಖಣ್ಡಮ್| ಯವನಾಲಭಸ್ಮನಾ ವಾ ಪ್ರತಿಸಾರಯೇದಿತಿ ಸಮ್ಬಧ್ಯತೇ| ಪುನಶ್ಚೇತಿ ಪ್ರತಿಸಾರಣಸ್ಯ ಪಶ್ಚಾತ್| ಅಸ್ಮಾ ಇತ್ಯಾತುರಾಯ| ಶೇಷಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸಮಮ್|| ೧೧||
Adhikarana armaNAM shastrakarmottarakriyA (12) · Śloka 12
ಸ್ನೇಹೋಕ್ತಂ ಚಾಚಾರಮಾದಿಶೇತ್| ದ್ವಿತೀಯೇ ಚಾಹ್ನಿ ಸಾಯಂ ಪ್ರಾತರ್ಮಧು- ಕಸರ್ಪಿಷಾ ಕೋಷ್ಣೇನ ಶಿರಸ್ತಥಾಽವಬದ್ಧಮೇವ ಚಾಕ್ಷಿ ಸಿಞ್ಚೇತ್| ಪಞ್ಚಾಹಂ ಚೋಷ್ಣೋದಕಾನುಪಾನಂ ಸರ್ಪಿಃ ಪೀತ್ವಾ ಜೀರ್ಣೇ ಪಥ್ಯಮಶ್ನೀಯಾತ್| ತೃತೀಯೇ ದಿವಸೇ ವಿಮುಚ್ಯ ಕರಞ್ಜಬೀಜಸಿದ್ಧೇನ ಕ್ಷೀರೇಣಾಕ್ಷಿ ಸ್ವೇದಯೇತ್| ಲೋಧ್ರಮಧುಕಕಿಂಶುಕಪಟೋಲದ್ವಿಹರಿದ್ರಾಕೋರಣ್ಡಮು- ಕುಲಕ್ವಾಥೇನ ಮಧುಮಿಶ್ರೇಣಾಶ್ಚ್ಯೋತಯೇತ್| ಸಪ್ತಮೇಽಹನಿ ಸರ್ವಥಾ ಮುಞ್ಚೇತ್| ಆತಪಾಕಾಶದರ್ಶನಂ ಚ ಪರಿಹರೇತ್||೧೨||
स्नेहोक्तं चाचारमादिशेत्| द्वितीये चाह्नि सायं प्रातर्मधु- कसर्पिषा कोष्णेन शिरस्तथाऽवबद्धमेव चाक्षि सिञ्चेत्| पञ्चाहं चोष्णोदकानुपानं सर्पिः पीत्वा जीर्णे पथ्यमश्नीयात्| तृतीये दिवसे विमुच्य करञ्जबीजसिद्धेन क्षीरेणाक्षि स्वेदयेत्| लोध्रमधुककिंशुकपटोलद्विहरिद्राकोरण्डमु- कुलक्वाथेन मधुमिश्रेणाश्च्योतयेत्| सप्तमेऽहनि सर्वथा मुञ्चेत्| आतपाकाशदर्शनं च परिहरेत्||१२||
🔊 Audio coming soon
ಸ್ನೇಹವಿಧ್ಯುಕ್ತಂ ಚೋಷ್ಣೋದಕಾದಿಕಮಾಚಾರಮಾದಿಶೇತ್| ಶೇಷಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸಮಮ್| ಮಧುಯಷ್ಟ್ಯಾ ಸಿದ್ಧಂ ವಾ ಯುಕ್ತಂ ವಾ ಸರ್ಪಿರ್ಮಧುಕಸರ್ಪಿಃ| ತೃತೀಯೇ ಚ ಪುನರ್ಬಧ್ವಾ ಚತುರ್ಥಂ ಪಞ್ಚಮಂ ಷಷ್ಠಂ ನಯೇದಿತ್ಯರ್ಥಾತ್| ಸಪ್ತಮೇಽಹನಿ ಮುಕ್ತೇ ನೇತ್ರೇ ಆತಪಾದಿಕಂ ಪರಿಹರೇತ್| (ನಿ) ಆಮ್ಲಾನಕಸ್ತು ಕೋರಣ್ಡೋ ರಾಜಸೈರೀಯಸಂಜ್ಞಕಃ|| ೧೨||
Adhikarana upadravapratikAraH (13) · Śloka 13
ಸಶೋಫೇ ತು ನೇತ್ರೇ ಧೂಮಃ ಶಿರೋವಿರೇಚನಞ್ಚ| ಅನುಪಶಾನ್ತರಾಗೇ ಸಿರಾವಿಸ್ರಾವಣಮ್ ಸಾಸ್ರಾವೇ ನಸ್ಯಮ್| ತಿಲಾನ್ ಸುಲಿಖಿತಾನ್ ಮಧುಕಕಾಕೋಲೀಸುನಿಷಣ್ಣಕಪಞ್ಚ- ಮೂಲಶರ್ಕರಾಶೃತಶೀತೇ ಪಯಸಿ ಸಪ್ತಾಹಂ ಭಾವಿತಾಂಸ್ತೇನೈವ ಪಯಸಾಪೀಡಯೇತ್| ಮಧುಕಶತಹ್ವಾಶಾರಿವಾನನ್ತಾಗರುಕಾಕೋಲೀಹರೇಣು- ಕೈಲಾವಾಲುಕಚೂರ್ಣಞ್ಚ ಪೀಡ್ಯಮಾನೇಷು ಷೋಡಶಭಾಗೇನ ಪ್ರಕ್ಷಿಪೇತ್| ತತ್ತೈಲಮೇಭಿರೇವೌಷಧೈಃ ಪಯಸಾ ಚಾಷ್ಟಗುಣೇನ ಸಿದ್ಧಂ ನಾವನಾ- ದಶ್ರುರಾಗಘ್ನಂ ದೃಷ್ಟಿಪ್ರಸಾದನಞ್ಚ| ಕೃಷ್ಣಗತೇ ತು ವ್ರಣೇ ವ್ರಣಶುಕ್ಲವತ್ಕ್ರಿಯಾ| ಅರ್ಮಶೇಷೇ ತು ಲೇಖನಾಞ್ಜನಾನಿ||೧೩||
सशोफे तु नेत्रे धूमः शिरोविरेचनञ्च| अनुपशान्तरागे सिराविस्रावणम् सास्रावे नस्यम्| तिलान् सुलिखितान् मधुककाकोलीसुनिषण्णकपञ्च- मूलशर्कराशृतशीते पयसि सप्ताहं भावितांस्तेनैव पयसापीडयेत्| मधुकशतह्वाशारिवानन्तागरुकाकोलीहरेणु- कैलावालुकचूर्णञ्च पीड्यमानेषु षोडशभागेन प्रक्षिपेत्| तत्तैलमेभिरेवौषधैः पयसा चाष्टगुणेन सिद्धं नावना- दश्रुरागघ्नं दृष्टिप्रसादनञ्च| कृष्णगते तु व्रणे व्रणशुक्लवत्क्रिया| अर्मशेषे तु लेखनाञ्जनानि||१३||
🔊 Audio coming soon
ತತ್ರೈವ ಸಶೋಫಾದಿಕೇ ನೇತ್ರೇ ಧೂಮಾದಿಕಂ ಯೋಜ್ಯಮ್| ತಿಲಾನಿತ್ಯಾದಿನಾ ತೈಲಪೀಡನಪಾಕವಿಧಾನಮ್| ಷೋಡಶಭಾಗಂ ಪೀಡ್ಯಮಾನಾತ್| ತದಿತ್ಯೌಷಧೈಃ ಸಹ ಪೀಡಿತಃ||೧೩||
Adhikarana samyakchinnAyuktacchinnalakShaNAni ayukte pratikArashca (14) · Śloka 14
ತತ್ರ ಸಮ್ಯಕ್ ಛಿನ್ನೇ ವರ್ಣವಿಶುದ್ಧಿಃ ಸ್ವಸ್ಥತಾ ಚ| ಹೀನಚ್ಛೇದಾತ್ಪುನರ್ವೃದ್ಧೀ ರಾಗಾಶ್ರುಪಾತಪ್ರಕಾಶದರ್ಶನಾಕ್ಷಮತ್ವಾದಿ ಚ| ಅತಿ- ಚ್ಛೇದಾದಕ್ಷಿಪಾಕಸ್ತಮ್ಭಸ್ಫುರಣಾಸ್ರಸ್ರುತಿತಿಮಿರಸಂರಮ್ಭವಿಬದ್ಧ- ವರ್ತ್ಮನಿ| ತೇಷು ಯಥಾಸ್ವಂ ದೋಷೋದ್ರೇಕಾತ್ ಪ್ರತಿಕುರ್ಯಾತ್| ನಾಗ- ರಮನಶ್ಶಿಲಾಲೈಲಾಸೈನ್ಧವಶರ್ಕರಾಭಿರರ್ಧಕರ್ಷಾಂಶಾಭಿರ್ಯುಕ್ತಂ ರಸಾಞ್ಜನಾರ್ಧಪಲಂ ಕ್ಷೌದ್ರದ್ರುತಮಞ್ಜನಾದರ್ಮಶೇಷಶ್ಲೇಷ್ಮತಿಮಿರಪಿಲ್ಲಾ- ಮಯಘ್ನಮ್||೧೪||
तत्र सम्यक् छिन्ने वर्णविशुद्धिः स्वस्थता च| हीनच्छेदात्पुनर्वृद्धी रागाश्रुपातप्रकाशदर्शनाक्षमत्वादि च| अति- च्छेदादक्षिपाकस्तम्भस्फुरणास्रस्रुतितिमिरसंरम्भविबद्ध- वर्त्मनि| तेषु यथास्वं दोषोद्रेकात् प्रतिकुर्यात्| नाग- रमनश्शिलालैलासैन्धवशर्कराभिरर्धकर्षांशाभिर्युक्तं रसाञ्जनार्धपलं क्षौद्रद्रुतमञ्जनादर्मशेषश्लेष्मतिमिरपिल्ला- मयघ्नम्||१४||
🔊 Audio coming soon
ಸಮ್ಯಕ್ ಛಿನ್ನೇಽರ್ಮಣಿ ವರ್ಣವಿಶುದ್ಧಿಃ ಸ್ವಸ್ಥತಾ ಚ| ಅಸಮ್ಯಕ್ಛೇದಸ್ತು ಹೀನತಾಧಿಕ್ಯಂ ವಾ| ತತ್ರ ಹೀನಚ್ಛೇದಾತ್ ಪುನರ್ವೃದ್ಧೀ ರಾಗಾದಿಕಂ ಚ| ಅತಿಚ್ಛೇದಾದಕ್ಷಿಪಾಕಾದೀನಿ| ವಿಬದ್ಧ್ವರ್ತ್ಮ ಜೀರ್ಣತ್ವಕತ್ವಮ್| ತೇಷು ಹೀನಚ್ಛೇದಾತಿಚ್ಛೇದಜೇಷು ಯಥಾಸ್ವಮಾತ್ಮೀಯಂ ದೋಷಾದ್ಯಪೇಕ್ಷಂ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ಯೋಜ್ಯಮ್| ನಾಗರಾದೀನಾಂ ಪ್ರತ್ಯೇಕಮರ್ಧಕರ್ಷಾಶಯುಕ್ತಂ ರಸಾಞ್ಜನಸ್ಯಾರ್ಧಪಲಂ ಕ್ಷೌದ್ರೇಣ ದ್ರುತಮಞ್ಜನಾದರ್ಮಶೇಷಾದಿಘ್ನಮ್| ರಸಾಞ್ಜನಂ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಮ್|| ೧೪||
Adhikarana sirAjAle karmavisheShaH (15) · Śloka 15
ಸಿರಾಜಾಲೇ ಸಿರಾ ಯಾಸ್ತು ಸ್ಥೂಲಾಃ ಕಠಿನಾಶ್ಚ ತಾ ಬಡಿಶೇನ ಗೄಹೀತ್ವಾ ಮಣ್ಡಲಾಗ್ರೇಣೋಲ್ಲಿಖೇತ್||೧೫||
सिराजाले सिरा यास्तु स्थूलाः कठिनाश्च ता बडिशेन गॄहीत्वा मण्डलाग्रेणोल्लिखेत्||१५||
🔊 Audio coming soon
ಸಿರಾಜಾಲೇ ಯಾಃ ಸಿರಾಃ ಸ್ಥೂಲಾಃ ಕಠಿನಾಶ್ಚ ತಾಸ್ತು ಬಡಿಶೇನ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಮಣ್ಡಲಾಗ್ರಶಸ್ತ್ರೇಣ ಲಿಖೇತ್||೧೫||
Adhikarana sirApiTakAyAM karmavisheShaH (16) · Śloka 16
ಸಿರಾಪಿಟಕಾಃ ಸೂಚ್ಯಗ್ರೇಣಾವಲಮ್ಬಿತಾಃ ಕೃಷ್ಣಮನುಪಘ್ನನ್ ಛಿನ್ದ್ಯಾತ್| ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಸ್ತ್ವವಲಿಖೇತ್| ಅರ್ಮವಚ್ಯೈತಯೋಃ ಶೇಷಮಾಚರೇತ್||೧೬||
सिरापिटकाः सूच्यग्रेणावलम्बिताः कृष्णमनुपघ्नन् छिन्द्यात्| सूक्ष्मास्त्ववलिखेत्| अर्मवच्यैतयोः शेषमाचरेत्||१६||
🔊 Audio coming soon
ಸಿರಾಸಂಜ್ಞಾಃ ಪಿಟಕಾಃ ಸೂಚ್ಯಗ್ರೇಣ ಗೃಹೀತಾಃ ಕೃಷ್ಣಭಾಗಂ ರಕ್ಷನ್ ಛಿನ್ದ್ಯಾತ್| ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಸ್ತು ತಾಭ್ಯೋ ಲಿಖೇನ ತು ಛಿನ್ದ್ಯಾತ್| ಏತಯೋಃ ಸಿರಾಜಾಲಸಿರಾಪಿಟಕಯೋಃ ಶೇಷಂ ಕರ್ಮಾರ್ಮವದಾಚರೇಚ್ಚ||೧೬||
Adhikarana shuklakeShu cikitsAkramaH (17) · Śloka 17
ಶುಕ್ಲಕೇಷು ಯಥಾಸ್ವದೋಷಾನುಸಾರೇಣ ತ್ರಿಫಲಾಘೃತಪಾನರಕ್ತ- ಮೋಕ್ಷವಿರೇಚನಾಶ್ಚ್ಯೋತನಮುಖಾಲೇಪನಸ್ಯತರ್ಪಣಪುಟಪಾಕಾನ್ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ||೧೭||
शुक्लकेषु यथास्वदोषानुसारेण त्रिफलाघृतपानरक्त- मोक्षविरेचनाश्च्योतनमुखालेपनस्यतर्पणपुटपाकान् प्रयुञ्जीत||१७||
🔊 Audio coming soon
ಶುಕ್ಲಕೇಷು ಕ್ಷತಶುಕ್ಲಶುದ್ಧಶುಕ್ಲಾದಿಷು ಯಥಾಸ್ವದೋಷಾನತಿಕ್ರಮೇಣ ತ್ರಿಫಲಾಘೃತಪಾನಾದೀನ್ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ|| ೧೭||
Adhikarana vraNashukle cikitsA (18) · Śloka 18
ತತ್ರ ವ್ರಣಶುಕ್ಲೇ ತ್ರಿಬೃನ್ನಿರ್ಯೂಹೇಣ ತ್ರಿರ್ವಿಪಕ್ವಂ ಸರ್ಪಿಃ ಪಾಯಯೇತ್| ಸಿರಾಂ ಚ ವಿಧ್ಯೇತ್| ದುಷ್ಟಶೇಷಂ ಚ ಪಿಣ್ಡಿತಮಕ್ಷಿಗಮಸೃಕ್ ಜಲೌಕೋಭಿರಪಹರೇತ್| ಮಧುಕಕಾಕೋಲೀಮೃದ್ವೀಕೋತ್ಪಲವಿದಾರೀಕ್ವಾಥೇನ ಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾಕ್ಷೀರಕಾಕೋಲೀಮಧುಕಕ್ವಥಿ- ತಾಜಕ್ಷೀರೇಣ ವಾ ಸಶರ್ಕರೇಣಾಶ್ಚ್ಯೋತಯೇತ್| ಶೀತೈಶ್ಚಾಸ್ಯ ಶಿರೋವಕ್ತ್ರಂ ದಿಹ್ಯಾತ್ ಸಿಞ್ಚೇಚ್ಚ| ಏವಮಪ್ಯನುಬದ್ಧವೇದನಂ ಶತಾಹ್ವಾ- ಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವವತಾ ಘೃತಮಣ್ಡೇನಾನುವಾಸಯೇತ್| ಅಪಿ ಚ ಅಶ್ರು ರಾಗರುಜಾಶಾನ್ತಿಂ ಯದಾ ಯಸ್ಯೋಪಲಕ್ಷಯೇತ್| ತದಾ ತದಾಞ್ಜನೈಃ ಶುಕ್ಲಂ ಲೇಖಣಿಯೈರುಪಾಚರೇತ್||೧೮||
तत्र व्रणशुक्ले त्रिबृन्निर्यूहेण त्रिर्विपक्वं सर्पिः पाययेत्| सिरां च विध्येत्| दुष्टशेषं च पिण्डितमक्षिगमसृक् जलौकोभिरपहरेत्| मधुककाकोलीमृद्वीकोत्पलविदारीक्वाथेन मञ्जिष्ठाक्षीरकाकोलीमधुकक्वथि- ताजक्षीरेण वा सशर्करेणाश्च्योतयेत्| शीतैश्चास्य शिरोवक्त्रं दिह्यात् सिञ्चेच्च| एवमप्यनुबद्धवेदनं शताह्वा- यष्ट्याह्ववता घृतमण्डेनानुवासयेत्| अपि च अश्रु रागरुजाशान्तिं यदा यस्योपलक्षयेत्| तदा तदाञ्जनैः शुक्लं लेखणियैरुपाचरेत्||१८||
🔊 Audio coming soon
ತತ್ರೇತ್ಯಾದಿನಾ ವಿಶೇಷೇಣ| ತತ್ರ ತೇಷು ಶುಕ್ಲೇಷು ಮಧ್ಯೇ ವ್ರಣಶುಕ್ಲೇ ಕ್ಷತಶುಕ್ಲಾತ್ರಖ್ಯೇ ತ್ರಿವೃನ್ನಿರ್ಯೂಹೇಣ ತ್ರಿಸ್ವಿವಾರಂ ಸಿದ್ಧಂ ಸರ್ಪಿಸ್ತ್ರಿವೃತ್ಕಷಾಯೇಣ ಪಾಯಯೇತ್| ದುಷ್ಟಶೇಷಮಿತ್ಯಾದ್ಯಸೃಜೋ ವಿಶೇಷಣಮ್| ಸುಬೋಧಮ್| ಶೀತೈರಿತಿ ಚನ್ದನೋಶೀರಾದಿಭಿಃ| ಅಪಿ ಚೇತಿ ಸಮುಚ್ಚಯೇ| ಅಶ್ರವಾದ್ಯುಪಶಾನ್ತ್ಯಾಂ ಲೇಖನಾನ್ಯಞ್ಜನಾನಿ|| ೧೮||
Adhikarana vaiDUryAdivartiH (19) · Śloka 19
ವೈದೂರ್ಯಸ್ಫಟಿಕಶಙ್ಖಮುಕ್ತಾವಿದ್ರುಮರುಪ್ಯಾಯಸ್ರಪುತಾಮ್ರಸೀಸಾಲಮನಃ- ಶಿಲಾಕುಕ್ಕುಟಾಣ್ಡತ್ವಕ್ಸಮುದ್ರಫೇನರಸಾಞ್ಜನಸೈನ್ಧವೈರಜಾಪಯಃ- ಪಿಷ್ಟೈರ್ವರ್ತಯಶ್ಛಾಯಾಶುಷ್ಕಾಃ ಕ್ಷೌದ್ರಘೃಷ್ಟಾಃ ಪ್ರಾತಃ ಸಾಯಂ ಚ ಪ್ರಯು ಕ್ತಾ ವ್ರಣಶುಕ್ಲನುದಃ| ಕರವರಾಹಗೋಗರ್ದಭಾಶ್ವಾಜೋಷ್ಟ್ರದಶನಾಃ ಶಙ್ಖಮುಕ್ತಾಸಮುದ್ರಫೇನಾಶ್ಚ ಮರಿಚಚತುರ್ಥಾಶಯುತಾ ಜಲಪಿಷ್ಟಾ ವರ್ತಯಃ ಕ್ಷತಶುಕ್ಲಹರಾಃ| ಲಾಕ್ಷಾಸುವರ್ಣಗೈರಿಕಚನ್ದನಜಾತೀಮುಕುಲೈರ್ವತಿರಸೃಕ್ಪಿತ್ತಪ್ರಸಾ- ದನೀ ವ್ರಣಶುಕ್ಲಹರಾ ಚ||೧೯||
वैदूर्यस्फटिकशङ्खमुक्ताविद्रुमरुप्यायस्रपुताम्रसीसालमनः- शिलाकुक्कुटाण्डत्वक्समुद्रफेनरसाञ्जनसैन्धवैरजापयः- पिष्टैर्वर्तयश्छायाशुष्काः क्षौद्रघृष्टाः प्रातः सायं च प्रयु क्ता व्रणशुक्लनुदः| करवराहगोगर्दभाश्वाजोष्ट्रदशनाः शङ्खमुक्तासमुद्रफेनाश्च मरिचचतुर्थाशयुता जलपिष्टा वर्तयः क्षतशुक्लहराः| लाक्षासुवर्णगैरिकचन्दनजातीमुकुलैर्वतिरसृक्पित्तप्रसा- दनी व्रणशुक्लहरा च||१९||
🔊 Audio coming soon
ವೈಡೂರ್ಯಾದಿಕಾ ವರ್ತಿರ್ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸಮಾ| ಕರಿದನ್ತಾದೀನಾಂ ಸಮುದ್ರಫೇನಾನ್ತಾನಾಂ ಚತುರ್ಥೇನ ಭಾಗೇನ ಮರಿಚಮ್| ಲಾಕ್ಷಾದಿಕಾ ವರ್ತಿಃ ಸುಬೋಧಾ|| ೧೯||
Adhikarana nimnashuklacikitsA (20) · Śloka 20
ನಿಮ್ನಂ ಚ ಶುಕ್ಲಂ ಸರುಜಮುನ್ನಮಯೇತ್ ಸ್ನೇಹಪಾನನಸ್ಯಜಾಙ್ಗಲರಸೈಃ| ನೀರುಜಂ ತರ್ಪಣಪುಟಪಾಕಾಭ್ಯಾಮ್||೨೦||
निम्नं च शुक्लं सरुजमुन्नमयेत् स्नेहपाननस्यजाङ्गलरसैः| नीरुजं तर्पणपुटपाकाभ्याम्||२०||
🔊 Audio coming soon
ನಿಮ್ನಂ ಸರುಜಞ್ಚ ಶುಕ್ಲಂ ಸ್ನೇಹಪಾನಾದಿಭಿರುನ್ನಮಯೇತ್| ನೀರುಜಂ ರುಜಾರಹಿತಂ ನಿಮ್ನಂ ಶುಕ್ಲಂ ತರ್ಪಣಪುಟಪಾಕಾಭ್ಯಾಮುನ್ನಮಯೇತ್ ||೨೦||
Adhikarana tarpaNam (21) · Śloka 21
ತತ್ರ ತರ್ಪಣಂ ಮೃಗವಿಷ್ಕಿರಪಿಶಿತಂ ಕಾಶ್ಮರ್ಯಸುನಿಷಣ್ಣೋತ್ಪಲ ಮೃಣಾಲಶೃಙ್ಗಾಟಕಕಶೇರುದ್ರಾಕ್ಷಾಕ್ಷೀರವಿದಾರೀಜೀವನೀಯಾಂಶ್ಚ ಕ್ಷೀರೇಣ ಪಾಚಯೇತ್ ತಸ್ಮಾನ್ನವನೀತಮುದ್ಧತ್ಯ ಚನ್ದನಮಧುಶರ್ಕರಾನ ನ್ತಾನೀಲೋತ್ಪಲಕಲ್ಕೈರಷ್ಟಗುಣೇನ ಚ ಪಯಸಾ ವಿಪಕ್ವಂ ಪೂರ್ವವದ್ಯೋಜಯೇತ್||೨೧||
तत्र तर्पणं मृगविष्किरपिशितं काश्मर्यसुनिषण्णोत्पल मृणालशृङ्गाटककशेरुद्राक्षाक्षीरविदारीजीवनीयांश्च क्षीरेण पाचयेत् तस्मान्नवनीतमुद्धत्य चन्दनमधुशर्करान न्तानीलोत्पलकल्कैरष्टगुणेन च पयसा विपक्वं पूर्ववद्योजयेत्||२१||
🔊 Audio coming soon
ತತ್ರ ನೀರುಜೇ ಮೃಗವಿಷ್ಕಿರಪಿಶಿತಾದಿಶೃತಾತ್ ಕ್ಷೀರಾನ್ನವನೀತಂ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಚನ್ದನಾದೀನಾಂ ಕಲ್ಕೈರಷ್ಟಗುಣೇನ ಕ್ಷೀರೇಣ ಚ ವಿಪಕ್ವಂ ತರ್ಪಣಂ ಯೋಜ್ಯಮ್| ಪೂರ್ವವದಿತಿ ಸೂತ್ರೋಕ್ತವಿಧಾನೇನ ತರ್ಪಣಮುಕ್ತಮ್||೨೧||
Adhikarana puTapAkaH (22) · Śloka 22
ಪುಟಪಾಕಞ್ಚ ಕುಕ್ಕುಟಮುದ್ಧೃತಾನ್ತ್ರಂ ವೇಶವಾರೀಕೃತ್ಯ ಚನ್ದನ ಸಾರಿವಾಮಧುಕಶರ್ಕರಾನನ್ತಾನೀಲೋತ್ಪಲಪ್ರಪೌಣ್ಡರೀಕಜೀವನೀ ಯಕಲ್ಕೈಃ ಸಮಧುಘೃತೈಃ ಸಂಸೃಜ್ಯ ಪ್ರಾಗಿವ ಕಲ್ಪಯೇತ್| ದ್ವಿತ್ವಚ್ಛಿನ್ನಮೇವಂ ಯಾಪಯೇತ್||೨೨||
पुटपाकञ्च कुक्कुटमुद्धृतान्त्रं वेशवारीकृत्य चन्दन सारिवामधुकशर्करानन्तानीलोत्पलप्रपौण्डरीकजीवनी यकल्कैः समधुघृतैः संसृज्य प्रागिव कल्पयेत्| द्वित्वच्छिन्नमेवं यापयेत्||२२||
🔊 Audio coming soon
ಕುಕ್ಕುಟಮಾಂಸಾದಿನಾ ಪುಟಪಾಕ ಉಚ್ಯತೇ| ವೇಶವಾರಂ ಸೂಕ್ಷ್ಮಚ್ಛಿನ್ನಮ್| ಪ್ರಾಗಿವಸೂತ್ರೋಕ್ತಪುಟಪಾಕವಿಧಾನೇನ| ದ್ವಿತ್ವಚ್ಛಿನ್ನಂ ಶುಕ್ಲಕಮೇವಮುಕ್ತಪ್ರಕಾರೇಣೈವ ಯಾಪಯೇತ್|| ೨೨||
Adhikarana shuddhashuklacikitsA (23) · Śloka 23
ಶುದ್ಧಶುಕ್ಲೇ ಹರಿದ್ರಾಮಧುಕಶಾರಿವಾಲೋಧ್ರನಿರ್ಯೂಹೇಣಾಶ್ಚ್ಯೋತನಮ್| ಲೋಧ್ರಚೂರ್ಣೇನ ವಾ ತಾನ್ತವಬದ್ಧೇನೋಷ್ಣಾಮ್ಬುಮೃದಿತೇನ| ಶುದ್ಧಕೋಷ್ಠಸ್ಯ ಚ ದನ್ತೀಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತೀಕಲ್ಕೋಽವಪೀಡಕಃ| ಶಿರೋವಿರೇಚನದ್ರವ್ಯವಿಪಕ್ವಂ ವಾ ತೈಲಂ ಮರ್ಶಃ ಪ್ರತಿಮರ್ಶೋ ವಾ||೨೩||
शुद्धशुक्ले हरिद्रामधुकशारिवालोध्रनिर्यूहेणाश्च्योतनम्| लोध्रचूर्णेन वा तान्तवबद्धेनोष्णाम्बुमृदितेन| शुद्धकोष्ठस्य च दन्तीज्योतिष्मतीकल्कोऽवपीडकः| शिरोविरेचनद्रव्यविपक्वं वा तैलं मर्शः प्रतिमर्शो वा||२३||
🔊 Audio coming soon
ಶುದ್ಧಶುಕ್ಲೇ ಹರಿದ್ರಾದಿಕಷಾಯೇಣಾಶ್ಚ್ಯೋತನಂ ಹಿತಮ್| ಲೋಧ್ರಚೂರ್ಣೇನ ವೇತ್ಯಾದಾವಾಶ್ಚ್ಯೋತನಮಿತಿ ಸಮ್ಬಧ್ಯತೇ| ತಾನ್ತವಂ ವಸ್ತ್ರಮ್| ಶಿರೋವಿರೇಚನಾನಿ ದ್ರವ್ಯಾಣಿ ಶೋಧನಾದಿಗಣಪಠಿತಾನ್ಯಪಾಮಾರ್ಗವಿಡಙ್ಗಾನಿ||೨೩||
Adhikarana vartyAdiyogAH (24) · Śloka 24
ಶುಣ್ಠೀಸೈನ್ಧವಮಧುಯಷ್ಟಿಕಾಬೃಹತೀಮೂಲತಾಮ್ರರಜೋಭಿರಾಮಲಕರ- ಸಪಿಷ್ಟೈಸ್ತಾಮ್ರಪಾತ್ರಂ ಪ್ರಲೇಪಯೇತ್| ತಚ್ಚ ಸಘೃತೈರ್ಯವೈರಾಮಲಕ ಪತ್ರೈಶ್ಚ ಬಹುಶೋ ಧೂಪಯೇತ್| ವರ್ತಿರೇಷಾ ಮಹಾನೀಲಾ ಮಧುತೋಯಘೃಷ್ಟಾ ಶುದ್ಧಶುಕ್ಲಂ ನಾಶಯತಿ| ಪೂರ್ವೋಕ್ತಾ ಚ ದನ್ತವರ್ತಿಃ| ಅಶಾಮ್ಯತಿ ತು ಶುಕ್ಲೇ ಸರ್ವತ್ರ ಪುನಃ ಪುನರ್ಯಥೋಕ್ತಮೇವ ಪರ್ಯಾಯೇಣ ಯೋಜಯೇತ್| ಅನ್ತರಾನ್ತರಾ ಚ ರಕ್ತಂ ವಿಸ್ರಾವಯೇತ್| ಅಭಿಷ್ಯನ್ದಪ್ರತಿಷೇಧಂ ಚೇಕ್ಷೇತ||೨೪||
शुण्ठीसैन्धवमधुयष्टिकाबृहतीमूलताम्ररजोभिरामलकर- सपिष्टैस्ताम्रपात्रं प्रलेपयेत्| तच्च सघृतैर्यवैरामलक पत्रैश्च बहुशो धूपयेत्| वर्तिरेषा महानीला मधुतोयघृष्टा शुद्धशुक्लं नाशयति| पूर्वोक्ता च दन्तवर्तिः| अशाम्यति तु शुक्ले सर्वत्र पुनः पुनर्यथोक्तमेव पर्यायेण योजयेत्| अन्तरान्तरा च रक्तं विस्रावयेत्| अभिष्यन्दप्रतिषेधं चेक्षेत||२४||
🔊 Audio coming soon
ಶುಣ್ಠ್ಯಾದಿನಾ ತಾಮ್ರಲೇಪಾದಿಸಂಸ್ಕೃತಾ ಮಹಾನೀಲಾಖ್ಯಾ ವರ್ತಿಃ ಶುದ್ಧಶುಕ್ಲಂ ನಾಶಯತಿ| ಕರಿವರಾಹಾದಿದನ್ತಕೃತಾ ದನ್ತವರ್ತಿಃ| ಪರ್ಯಾಯೇಣ ಪರಿವೃತ್ಯಾ ಕರಣೇನ ಚ| ಅಭಿಷ್ಯನ್ದಪ್ರತಿಷೇಧಮಧ್ಯಾಯಮೀಕ್ಷೇತ ತದುಕ್ತಾಞ್ಜನಪ್ರಯೋಗಾಯ||೨೪||
Adhikarana utsAdanAnya~jjanAni (25) · Śloka 25
ಅಥೋತ್ಸಾದನಾರ್ಥಂ ಶುದ್ಧಶುಕ್ಲೇ ಸಮ್ಪ್ರಹರ್ಷಣಾನಿ ದದ್ಯಾತ್| ತ್ರಿಫಲಾರಸೇನ ತ್ರ್ಯಹಂ ಭಾವಿತೇನ ಸೈನ್ಧವೇನಾಞ್ಜಯೇತ್| ತದ್ವತ್ ಪಿಪ್ಪಲೀಭಿರ್ವಾ| ಮರಿಚಪಿಪ್ಪಲೀಶಿರೀಷಬೀಜಸೈನ್ಧವೈರ್ವಾ| ಕೋಲಾಸ್ಥಿಕತಕಫಲಶಙ್ಖದ್ರಾಕ್ಷಾಮಧುಕರಿವಾ| ಬಲಾಸಗ್ರಥಿತೋಕ್ತಕ್ಷಾರಾಞ್ಜನೈರ್ವಾ||೨೫||
अथोत्सादनार्थं शुद्धशुक्ले सम्प्रहर्षणानि दद्यात्| त्रिफलारसेन त्र्यहं भावितेन सैन्धवेनाञ्जयेत्| तद्वत् पिप्पलीभिर्वा| मरिचपिप्पलीशिरीषबीजसैन्धवैर्वा| कोलास्थिकतकफलशङ्खद्राक्षामधुकरिवा| बलासग्रथितोक्तक्षाराञ्जनैर्वा||२५||
🔊 Audio coming soon
ಶುದ್ಧಶುಕ್ಲ ಉತ್ಸಾದನಾರ್ಥಂ ನಿಮ್ನತ್ವತ್ಯಾಗಾಯ ಸಮ್ಪ್ರಹರ್ಷಣಾನಿ ಸಾರ್ಥನಾಮಾನ್ಯಞ್ಜನಾನಿ ದದ್ಯಾತ್| ತಾನ್ಯುಚ್ಯನ್ತೇ| ತ್ರಿಫಲಾರಸೇನ ತ್ರ್ಯಹಂ ಭಾವಿತಂ ಸೈನ್ಧವಮಞ್ಜಯೇತ್| ತದ್ವದಿತಿ ತ್ರಿಫಲಾರಸಭಾವಿತಾಭಿಃ ಪಿಪ್ಪಲೀಭಿರಞ್ಜಯೇದಿತಿ ಸರ್ವತ್ರ ಸಮ್ಬಧ್ಯತೇ| ಮರಿಚಾದಿಭಿರ್ವಾ| ಕೋಲಾಸ್ಥ್ಯಾದಿಭಿರ್ವಾ| ಬಲಾಸಗ್ರಥಿತಾಖ್ಯೇ ಯಾನಿ ಕ್ಷಾರಾಞ್ಜನಾನ್ಯುಕ್ತಾನಿ ತೈರ್ವಾ|| ೨೫||
Adhikarana utsAdanAdupadrave~a~jjanAni - sandhAva~jjanAni (26) · Śloka 26
ಸಮ್ಪ್ರಹರ್ಷಣಾದ್ರಾಗಾಶ್ರುವೇದನಾಸು ಸನ್ಧಾವಾಞ್ಜನಾನಿ ಯುಞ್ಜ್ಯಾತ್| ಶಙ್ಖಂ ತಾಮ್ರೇ ಸ್ತನ್ಯೇನ ಘೃಷ್ಟಂ ಸಘೃತೈರ್ಯವೈಃ ಶಮೀಪತ್ರೈಶ್ಚ ಧೂಪಯೇತ್ ಅನೇನ ಸನ್ಧಾವಾಞ್ಜನೇನಾಞ್ಜಯೇತ್| ತದ್ವತ್ ಸುವರ್ಣ ರೂಪ್ಯಮಯೋ ವಾ ಘೃಷ್ಟಂ ಸಘೃತೈರ್ಬದರೀಪತ್ರೈರ್ಧೂಪಿತಮಞ್ಜನಮ್| ಶಙ್ಖೋ ನಿಸ್ತುಷಾಶ್ಚ ಹರಿತ ಮುದ್ಗಾಃ ಪಿಷ್ಟಾ ವರ್ತಿಶ್ಚೂರ್ಣೋ ವಾ ಮಧುಯುಕ್ತೋಽಞ್ಜನಂ ಶುಕ್ಲಹರ್ಷಣಮ್| ಮಧುಕಸಾರಶ್ಚ ಮಧುನಾ ಬಿಭಿತಕಾಸ್ಥಿಮಞ್ಜಾ ವಾ||೨೬||
सम्प्रहर्षणाद्रागाश्रुवेदनासु सन्धावाञ्जनानि युञ्ज्यात्| शङ्खं ताम्रे स्तन्येन घृष्टं सघृतैर्यवैः शमीपत्रैश्च धूपयेत् अनेन सन्धावाञ्जनेनाञ्जयेत्| तद्वत् सुवर्ण रूप्यमयो वा घृष्टं सघृतैर्बदरीपत्रैर्धूपितमञ्जनम्| शङ्खो निस्तुषाश्च हरित मुद्गाः पिष्टा वर्तिश्चूर्णो वा मधुयुक्तोऽञ्जनं शुक्लहर्षणम्| मधुकसारश्च मधुना बिभितकास्थिमञ्जा वा||२६||
🔊 Audio coming soon
ಏಭಿಃ ಸಮ್ಪ್ರಹರ್ಷೇಣೈಃ ರಾಗಾದ್ಯುದ್ಭವೇ ಸನ್ಧಾವಾಖ್ಯಾನಿ ಯುಞ್ಜೀತ| ತಾನಿ ಉಚ್ಯನ್ತೇ| ತಾಮ್ರೇ ಶಙ್ಖಂ ನಾರೀಕ್ಷೀರಘೃಷ್ಟಂ ಘೃತಸಹಿತೈರ್ಯವೈಃ ಶಮೀಪತ್ರೈಶ್ಚ ಧೂಪಿತಂ ಸನ್ಧಾವಃ| ಸುವರ್ಣಾದಿಕಂ ಪೃಥಕ್ ತದ್ವದಿತಿ ತಾಮ್ರೇ ಸ್ತನ್ಯೇನ ಘೃಷ್ಟಂ ಘೃತಯುಕ್ತೈರ್ವದರೀಪತ್ರೈಧೂಪಿತಂ ಸದಞ್ಜನಮ್| ಶಙ್ಖ್ವಾದಿಕಾ ವರ್ತಿರ್ಮಧುಯುಕ್ತೋಽಥವಾ ಚೂರ್ಣೋ ಮಾಕ್ಷಿಕಯುಕ್ತೋಽಞ್ಜನಂ ಬಿಭೀತಕಫಲಾಸ್ಥಿಮಜ್ಜಾ ವಾ ಮಧುನಾಞ್ಜನಂ ಶುಕ್ಲಘರ್ಷಣಮ್||೨೬||
Adhikarana pratya~jjanopanAhau (27) · Śloka 27
ಮಸೂರಾ ನಿಸ್ತುಷಾಃ ಸ್ತನ್ಯಪಿಷ್ಟಾಸ್ತರುಣದರ್ಭಾಙ್ಕುರಾ ಘೃತಮಾಜಂ ಗೋಕ್ಷೀರಂ ಶರಶ್ಚಾಯಸೇ ತಾಮ್ರೇಣ ಘೃಷ್ಟಂ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಜನಂ ವೇದನಾಘ್ನಮ್| ಯವಗೋಧೂಮಜೀವನೀಯಮಾಂಸೀಚೂರ್ಣೇನ ಸಘ್ರುತಶರ್ಕರೋತ್ಕಾರಿಕಾ ಸ್ವೇದೋಪನಾಹೇ ಪ್ರಣೀತಾ ವೇದನಾಮಪನಯತಿ ಶುಕ್ಲಂ ಚೋತ್ಸಾದಯತಿ| ತದ್ವದಾನೂಪಮಾಂಸವೇಶವಾರೋ ವಸಾಪಯಃ ಸರ್ಪಿರ್ವಿಮಿಶ್ರಃ ಸಿದ್ಧಃ||೨೭||
मसूरा निस्तुषाः स्तन्यपिष्टास्तरुणदर्भाङ्कुरा घृतमाजं गोक्षीरं शरश्चायसे ताम्रेण घृष्टं प्रत्यञ्जनं वेदनाघ्नम्| यवगोधूमजीवनीयमांसीचूर्णेन सघ्रुतशर्करोत्कारिका स्वेदोपनाहे प्रणीता वेदनामपनयति शुक्लं चोत्सादयति| तद्वदानूपमांसवेशवारो वसापयः सर्पिर्विमिश्रः सिद्धः||२७||
🔊 Audio coming soon
ನಿಸ್ತುಷಮಸುರಾದೀನ್ಯಾಯಸೇ ಭಾಣ್ಡೇ ತಾಮ್ರೇಣ ಘೃಷ್ಟಾನಿ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಜನಂ ವೇದನಾಘ್ನಂ ಭವತಿ| ಯವಾದೀನಾಂ ಚೂರ್ಣೇನ ಘೃತಶರ್ಕರಾಭ್ಯಾಂ ಸಹ ಕೃತೋತ್ಕಾರಿಕಾ ಸ್ವೇದಾರ್ಥಮುಪನಾಹೇ ಬನ್ಧೇ ಪ್ರಣೀತಾ ವೇದನಾಮಪನಯತಿ ಶುಕ್ಲಂ ಚೋತ್ಸಾದಯತಿ| ಆನೂಪವೇಶವಾರೋ ವಸಾದಿಭಿರ್ಮಿಶ್ರಃ ಸಿದ್ಧಸ್ತದ್ವದಿತಿ ಸ್ವೇದೋಪನಾಹೋತ್ಕಾರಿಕಾಯಂ ಪ್ರಣೀತ ಇತ್ಯಾದಿ ಪೂರ್ವವತ್|| ೨೭||
Adhikarana upanAhapracalitadoShasyA~jjanam - lekhanA~jjanam (28) · Śloka 28
ಅಥೈವಮುಪನಾಹಪ್ರಚಲಿತಸ್ಯ ಅಞ್ಜನಮ್| ಗೋಖರಾಶ್ವೋಷ್ಟ್ರದನ್ತಾಃ ಸಮುದ್ರಫೇನಃ ಶಙ್ಖಶ್ಚಾರ್ಜುನಕಷಾಯಪಿಷ್ಟಾ ವರ್ತಿರ್ಲೇಖನೀ| ಸಮುದ್ರಫೇನಶಙ್ಖಖರಪರಶುಕಾಸ್ಥಿಖರನಾಗಾಶ್ವಗೋಬಾಲಾಸ್ತಿನ್ದುಕ- ಕಷಾಯಪಿಷ್ಟಾ ವಾ||೨೮||
अथैवमुपनाहप्रचलितस्य अञ्जनम्| गोखराश्वोष्ट्रदन्ताः समुद्रफेनः शङ्खश्चार्जुनकषायपिष्टा वर्तिर्लेखनी| समुद्रफेनशङ्खखरपरशुकास्थिखरनागाश्वगोबालास्तिन्दुक- कषायपिष्टा वा||२८||
🔊 Audio coming soon
ಅಥಾನನ್ತರಮೇವಮಿತ್ಯುಕ್ತೇನ ಪ್ರಕಾರೇಣೋಪನಾಹೇನ ಪ್ರಚಲಿತಸ್ಯ ದೋಷಸ್ಯಾಞ್ಜನಂ ಯೋಜ್ಯಮ್| ಕಿಮಿತ್ಯಾಹ-ಗೋದನ್ತಾದಿಕಮರ್ಜುನಕಷಾಯಪಿಷ್ಟಾ ಲೇಖನೀ ವರ್ತಿಃ ಸಮುದ್ರಫೇನಾದಿಕಂ ವಾ ತಿನ್ದುಕಕಷಾಯಪಿಷ್ಟಾ ವರ್ತಿಃ||೨೮||
Adhikarana punaH pratya~jjanaM leKana~jca (29) · Śloka 29
ಪ್ರತ್ಯಞ್ಜನಞ್ಚ ತರುಣಬದರಖದಿರತಿನ್ದುಕಾಸ್ಥ್ನಾಮನ್ತರ್ಧೂಮದಗ್ಧಾನಾಂ ಚೂರ್ಣಮ್| ಉತ್ಸನ್ನಂ ವಾ ಸಶಲ್ಯಂ ವಾ ಶುಕ್ಲಂ ಬಾಲಾದಿಭಿರ್ಲಿಖೇತ್ ಪುಟಪಾಕೇನ ವಾ| ಬಲಾಸಗ್ರಥಿತೋಕ್ತಕ್ಷಾರರಸಕ್ರಿಯಯಾ ವಾ||೨೯||
प्रत्यञ्जनञ्च तरुणबदरखदिरतिन्दुकास्थ्नामन्तर्धूमदग्धानां चूर्णम्| उत्सन्नं वा सशल्यं वा शुक्लं बालादिभिर्लिखेत् पुटपाकेन वा| बलासग्रथितोक्तक्षाररसक्रियया वा||२९||
🔊 Audio coming soon
ಲೇಖನಾಞ್ಜನೇ ದತ್ತೇ ಯನ್ಮೃದ್ವಞ್ಜನಮುಕ್ತಂ ತತ್ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಜನಮ್| ತದತ್ರ ತರುಣ ಬದರಾದ್ಯಸ್ಥ್ನಾಮನ್ತರ್ಧೂಮದಗ್ಧಾನಾಂ ಚೂರ್ಣಮ್| ಉತ್ಸನ್ನಂ ಸಶಲ್ಯಂ ವಾ ಶುಕ್ಲಂ ಬಾಲೇನ ಶಸ್ತ್ರೇಣ ವಾ ತೀಕ್ಷ್ಣಾಗ್ರೇಣ ಲಿಖೇತ್| ಸುಬೋಧಮ್| ಪುಟಪಾಕೋ ಲೇಖನಃ ಸೂತ್ರೋಕ್ತಃ||೨೯||
Adhikarana sirAshuklacikitsA (30) · Śloka 30
ಸಿರಾಶುಕ್ಲೇ ತ್ವದೃಷ್ಟಿಘ್ನೇ ತರುಣೇ ವ್ರಣಶುಕ್ಲವತ್ ಕುರ್ಯಾತ್| ಅಞ್ಜನಂ ಚಾಸ್ಯ ಪ್ರಪೌಣ್ಡರೀಕಮಧುಕಹದ್ರಾಲೋಹರಜೋಽಞ್ಜ- ನಬೃಹತೀಕ್ಷೀರಕಾಕೋಲೀರಜಾಪಯಃ ಪಿಷ್ಟ ಯವೈರ್ಘೃತಯುಕ್ತೈರಾ- ಮಲಕೀಪತ್ರೈಶ್ಚ ಪರ್ಯಾಯೇಣ ಧೂಪಿತಾ ವರ್ತಿಃ| ಅಪ್ರಶಾನ್ತಮೇವ ಮರ್ಮವತ್ಸಾಧಯೇತ್| ಸಮಾಕ್ಷಿಕಂ ತು ರಸಾಞ್ಜನಂ ಪ್ರತಿಸಾರಣಮ್| ಸಕ್ಷಮೇ ದಿವಸೇ ಕುಕ್ಕುಟಾಣ್ಡಕಪಾಲಸ್ಫ ಟಿಕಚನ್ದನಮನಶ್ಶಿಲಾಲೌರಶ್ವವರಾಹದಶನೈಶ್ಚ ವರ್ತಿಂ ಕೃತ್ವಾಽಞ್ಜಯೇತ್| ಉದಧಿಕಫಶಙ್ಖಚನ್ದನೈರಜಾಪಯಃ ಪಿಷ್ಟೈರ್ವರ್ತಿರ್ಮಧುಘೃಷ್ಟಾ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಜನಂ ಸಿರಾಶುಕ್ಲಜಿತ್| ಅನುಪಶಮೇ ಪಶ್ಯತಿ ಚಾತುರೇ ಕಿಞ್ಚಿದಿದಮೇವಾಸಕೃತ್ ಕುರ್ವೀತ||೩೦||
सिराशुक्ले त्वदृष्टिघ्ने तरुणे व्रणशुक्लवत् कुर्यात्| अञ्जनं चास्य प्रपौण्डरीकमधुकहद्रालोहरजोऽञ्ज- नबृहतीक्षीरकाकोलीरजापयः पिष्ट यवैर्घृतयुक्तैरा- मलकीपत्रैश्च पर्यायेण धूपिता वर्तिः| अप्रशान्तमेव मर्मवत्साधयेत्| समाक्षिकं तु रसाञ्जनं प्रतिसारणम्| सक्षमे दिवसे कुक्कुटाण्डकपालस्फ टिकचन्दनमनश्शिलालौरश्ववराहदशनैश्च वर्तिं कृत्वाऽञ्जयेत्| उदधिकफशङ्खचन्दनैरजापयः पिष्टैर्वर्तिर्मधुघृष्टा प्रत्यञ्जनं सिराशुक्लजित्| अनुपशमे पश्यति चातुरे किञ्चिदिदमेवासकृत् कुर्वीत||३०||
🔊 Audio coming soon
ಅದೃಷ್ಟಿಘ್ನೇ ಸಿರಾಶುಕ್ಲೇ ಯೇನ ದೃಷ್ಟಿರ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಾ| ವ್ರಣಶುಕ್ಲಃ ಕ್ಷತಶುಕ್ಲಃ| (ಅತ್ರಾಸಾಧ್ಯೇಷ್ವಜಕಾಸಿರಾಶುಕ್ಲಪಾಕಾತ್ಯಯಶುಕ್ಲೇಷು ಮಧ್ಯಗತಸ್ಯ ಸಿರಾಶುಕ್ಲಸ್ಯಾದೃಷ್ಟಿಘ್ನಾವಸ್ಥಾಯಾಂ ಚಿಕಿತ್ಸತೋಕ್ತ್ಯಾ ಅದೃಷ್ಟಿಘ್ನಯೋರಜಕಾಪಾಕಾತ್ಯಯಶುಕ್ಲಯೋರಪ್ಯೇಷೈವ ಕ್ರಿಯಾಂ ಕರ್ತವ್ಯೇತಿ ಸೂಚಿತಮ್)| ಅಸ್ಯ ಚ ಸಿರಾಶುಕ್ಲವತಃ ಪ್ರಪೌಣ್ಡರೀಕಾದೀರಜಾಕ್ಷೀರಪಿಷ್ಟ ಘ್ರುತಯುಕ್ತೈರ್ಯವೈರಾಮಲಕೀಪತ್ರೈಶ್ಚ ಪರ್ಯಾಯೇಣ ಪರಿವೃತ್ಯಾ ಧೂಪಿತಾ ವರ್ತಿರಞ್ಜನಂ ಭವತಿ| ಏವಮುಕ್ತೇನಾಪ್ರಶಾನ್ತಂ ಸಿರಾಶುಕ್ಲಮರ್ಮೋಕ್ತಪ್ರಕಾರೇಣ ಶಸ್ತ್ರೇಣ ಸಾಧಯೇತ್| ಪ್ರತಿಸಾರಣಂ ಶಸ್ತ್ರಕರ್ಮಣಃ ಪಶ್ಚಾತ್| ಸಪ್ತಮೇ ದಿವಸೇ ಶಸ್ತ್ರಕರ್ಮಣಾಃ| ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸಮಮ್| ಉದಧಿಕಫಃ ಸಮುದ್ರಫೇನಃ| ಯದಾ ತ್ವೇವಮನುಪಶಮಃ ಪಶ್ಯತಿ ಚ ಕಿಞ್ಚಿದ್ರೂಪಮಾತುರೇ ತದೇದಮೇವಾನನ್ತರೋಕ್ತಂ ವಿಧಾನಮಸಕೃತ್ ಪುನಃ ಪುನಃ ಕುರ್ವೀತ|| ೩೦||
Adhikarana ajakAcikitsA (31) · Śloka 31
ಅಜಕಾಮದೃಷ್ಟಯುಪಘಾತಿನೀ ಕೃಷ್ಣಾನ್ತಜಾಮವಿಸ್ರಾವಣೈರ್ಮಧುರ- ವಿರೇಚನೈಃ ಕ್ಷೀರಬಸ್ತಿಭಿಶ್ಚ ಸಾಧಯೇತ್| ಸಿರಾಶುಕ್ಲವಚ್ಚಶಸ್ತ್ರಕರ್ಮಾದಿವಿಧಿನೇತಿ| ಭವತಿ ಚಾತ್ರ ಅಜಕಾಯಾಮಸಾಧ್ಯಾಯಂ ಶುಕ್ಲೇಽನ್ಯತ್ರ ಚ ತದ್ವಿಧೇ| ವೇದನೋಪಶಮಂ ಸ್ನೇಹಪಾನಾಸೃಕ್ಸ್ರಾವಣಾದಿಭಿಃ| ಕುರ್ಯಾದ್ವೀಭತ್ಸತಾಂ ಜೇತುಂ ಶುಕ್ಲತ್ವೋತ್ಸೇಧಸಾಧನಮ್| ನಾಲಿಕೇರಾಸ್ಥಿಭಲ್ಲಾತತಾಲವಂಶಕರೀರಜಮ್| ಭಸ್ಮಾದ್ಧಿಃ ಸ್ರಾವಯೇತ್ತಾಭಿರ್ಭಾವಯೇತ್ಕರಭಾಸ್ಥಿಜಮ್| ಚೂರ್ಣಂ ಶುಕ್ಲೇಷ್ವಸಾಧ್ಯೇಷು ತದ್ವೈವರ್ಣ್ಯಘ್ನಮ್| ಸಾಧ್ಯೇಷು ಸಾಧನಾಯಾಲಮಿದಮೇವ ಚ ಶೀಲಿತಮ್||೩೧||
अजकामदृष्टयुपघातिनी कृष्णान्तजामविस्रावणैर्मधुर- विरेचनैः क्षीरबस्तिभिश्च साधयेत्| सिराशुक्लवच्चशस्त्रकर्मादिविधिनेति| भवति चात्र अजकायामसाध्यायं शुक्लेऽन्यत्र च तद्विधे| वेदनोपशमं स्नेहपानासृक्स्रावणादिभिः| कुर्याद्वीभत्सतां जेतुं शुक्लत्वोत्सेधसाधनम्| नालिकेरास्थिभल्लाततालवंशकरीरजम्| भस्माद्धिः स्रावयेत्ताभिर्भावयेत्करभास्थिजम्| चूर्णं शुक्लेष्वसाध्येषु तद्वैवर्ण्यघ्नम्| साध्येषु साधनायालमिदमेव च शीलितम्||३१||
🔊 Audio coming soon
ಅಜಕಾಖ್ಯಾ ಯಾ ದೃಷ್ಟೇರನುಪಘಾತಿನೀ ಕೃಷ್ಣಭಗಸ್ಯಾನ್ತೇ ಜಾತಾ ತಾಮವಿಸ್ರಾವಣಾದಿಭಿಃ ಸಾಧಯೇತ್| ಗತಾನುಗತಿಕಾ| (ಏತಚ್ಚ ಕ್ಷತಶುಕ್ಲಾದ್ಯುಪದ್ರವಭೂತಾಯಾ ಏವ ತತ್ಕರ್ಮಸಾಧ್ಯಾಯಾ ಅಜಕಾಯಾಃ| ನ ತು ಪೂರ್ವೋಕ್ತಾಯಾ ರಕ್ತನಿಮಿತ್ತಾಯಾ ಅಜಕಾಯಾಃ| ಶಾಸ್ತ್ರಾನ್ತರೇಷೂಕ್ತಂ ಚ| ವ್ರಣಶುಕ್ಲಾಕ್ಷಿಪಾಕಾಭ್ಯಾಂ ಕೃಷ್ಣಂ ಭಿತ್ವಾ ತು ಯಾಜಕಾ| ಜಾಯತೇ ದ್ರುಷ್ಟಿದೂರಸ್ಥಾ ತಸ್ಯಾಸ್ತ್ವೇತಾ ಕ್ರಿಯಾ ಹಿತಾ ಇತಿ)| ಉಕ್ತಲಕ್ಷಣವಿಪರೀತಾಯಾಮಸಾಧ್ಯಾಯಾಮಜಕಾಯಾಂ ಶುಕ್ಲೇ ಚಾಸಾಧ್ಯೇಽನ್ಯತ್ರ ಚೈವಮ್ಪ್ರಕಾರೇ ರೋಗೇ ಸ್ನೇಹಪಾನಾದಿಭಿರ್ವೇದನೋಪಶಮಂ ಕುರ್ಯಾತ್| ಬೀಭತ್ಸತಾಂ ಜುಗುಪ್ಸಿತತ್ವಂ ನೇತ್ರಸ್ಯ ಜೇತುಂ ಶುಕ್ಲತ್ವಸಾಧನಮುತ್ಸೇಧಸಾಧನಂ ಚ ಯಥಾಯೋಗ್ಯಂ ಕುರ್ಯಾತ್| ನಾಲಿಕೇರಾಸ್ಥ್ಯಾದಿಜಂ ಭಸ್ಮ ಅದ್ಭಿರ್ಜಲೈಃ ಸ್ರಾವಯೇತ್| ಕ್ಷಾರಕರ್ಮವಿಧಿನಾ ಗಾಲಯೇತ್| ತಾಭಿರ್ಭಸ್ಮಾದ್ಭಿಃ ಕರಭಸ್ಥಿಜಂ ಚೂರ್ಣಂ ಭಾವಯೇತ್| ತದಞ್ಜನಮಸಾಧ್ಯೇಷು ಶುಕ್ಲೇಷು ಬೀಭತ್ಸವೈವರ್ಣ್ಯೇ ನಿಹನ್ತಿ| ಸಾಧ್ಯೇಷು ತು ಶುಕ್ಲೇಷು ಸಾಧನಾಯಾಲಂ ಪರ್ಯಾಪ್ತಮಿದಮೇವ ಶೀಲಿತಂ ಸದಾಭ್ಯಾಸೇನ| ಕರಭಾಸ್ಥಿಜಂ ಚೂರ್ಣಂ ಕರಭಾಸ್ಥಿಕೃತಂ ರಜಃ ಭಾವಯೇತ್| ಪೇಷಣಶೋಷಣಾದಿಸಂಸ್ಕಾರವಿಶೇಷೈಸ್ತದ್ವೀರ್ಯಮಸ್ಮಿನ್ನಾಪಾದಯೇತ್| ತತ್ಪಿಣ್ಡಾದ್ಯನ್ಯತಮಮಞ್ಜನಮಸಾಧ್ಯೇಷು ಸಾಧಯಿತುಮಶಕ್ಯೇಷು ಶುಕ್ಲೇಷು ವೈವರ್ಣ್ಯಘ್ನಂ ವಿವರ್ಣತಾವಿನಾಶಕರಮ್| ಇದಮಞ್ಜನಮೇವ ಶೀಲಿತಂ ಚಿರಕಾಲಪರಿಚಿತಂ ಸಾಧ್ಯೇಷು ಅನುತ್ಪನ್ನಾಸಾಧ್ಯಲಕ್ಷಣೋಷ್ವೇಷ್ವೇವ ಸಾಧನಾಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾರ್ಥಮಲಂ ಪರ್ಯಾಪ್ತಮ್| ತಾಲಸ್ಯಾಪಿ ಸಾಹಚರ್ಯಾದಸ್ಥ್ಯೇವ ಗ್ರಾಹ್ಯಮ್|| ೩೧||
Adhikarana ajakAyAH vedhanam (32) · Śloka 32
ಅಜಕಾಂ ಪಾರ್ಶ್ವತೋ ವಿದ್ಧ್ವಾ ಸುಚ್ಯಾ ವಿಸ್ರಾವ್ಯ ಚೋದಕಮ್| ಸಮಂ ಪ್ರಪೀಡ್ಯಾಙ್ಗುಷ್ಠೇನ ವಸಾರ್ದ್ರೇಣಾನು ಪೂರಯೇತ್| ವ್ರಣಂ ಗೋಮಾಂಸಚೂರ್ಣೇನ ಬದ್ಧಂ ಬದ್ಧಂ ವಿಮುಚ್ಯ ಚ| ಸಪ್ತರಾತ್ರಾದ್ ವ್ರಣೇ ರೂಢೇ ಕೃಷ್ಣಭಾಗೇ ಸಮೇ ಸ್ಥಿತೇ| ಸ್ನೇಹಾಞ್ಜನಂ ಚ ಕರ್ತವ್ಯಂ ನಸ್ಯಂ ಚ ಕ್ಷೀರಸರ್ಪಿಷಾ| ತಥಾಪಿ ಪುನರಾಧ್ಮಾತೇ ಭೇದಚ್ಛೇದಾದಿಕಾಂ ಕ್ರಿಯಾಮ್| ಯುಕ್ತ್ಯಾ ಕುರ್ಯಾದ್ಯಥಾ ನಾತಿಚ್ಛೇದೇನ ಸ್ಯಾನ್ನಿಮಜ್ಜನಮ್||೩೨||
अजकां पार्श्वतो विद्ध्वा सुच्या विस्राव्य चोदकम्| समं प्रपीड्याङ्गुष्ठेन वसार्द्रेणानु पूरयेत्| व्रणं गोमांसचूर्णेन बद्धं बद्धं विमुच्य च| सप्तरात्राद् व्रणे रूढे कृष्णभागे समे स्थिते| स्नेहाञ्जनं च कर्तव्यं नस्यं च क्षीरसर्पिषा| तथापि पुनराध्माते भेदच्छेदादिकां क्रियाम्| युक्त्या कुर्याद्यथा नातिच्छेदेन स्यान्निमज्जनम्||३२||
🔊 Audio coming soon
ಅಜಕಾಯಾವೇಧನವಿಧಾನಮಾಹ-ಅಜಕಾಮಿತ್ಯಾದಿ| ವಸಾರ್ದ್ರೋಣೇತಿ ಗೋಮಾಂಸಚೂರ್ಣಾವಿಶೇಷಣಮ್| ಬದ್ಧಂ ಬದ್ಧಂ ಚ ಪ್ರತಿದಿನಂ ವಿಮುಚ್ಯ ಗೋಮಾಂಸಚೂರ್ಣೇನ ಪೂರಯೇದಿತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ| ಸಪ್ತರಾತ್ರಾದಿತಿ ಸಪ್ತರಾತ್ರಾದ್ವಿಮುಚ್ಯ ಬನ್ಧನಮಪೀನಯ ಪರಂ ನ ಬಧ್ನೀಯಾತ್| ಯುಕ್ತಿರ್ದೃಷ್ಟ್ಯುಪಘಾತರಕ್ಷಿಣೀ| ಅತಿಚ್ಛೇದೋ ಹ್ಯಕ್ಷ್ಣೋರ್ನಿಮಜ್ಜನಹೇತುಃ| (ಅಜಕಾಂ ಸೂಚ್ಯಾ ಸೂಚೀಶಸ್ತ್ರೇಣ ಪಾರ್ಶ್ವತಃ ಪಾರ್ಶ್ವಭಾಗೇ ವಿದ್ಧ್ವಾ ವೇಧನಂ ಕೃತ್ವಾ ಅಙ್ಗುಷ್ಠೇನ ಸಮಂ ಯಥಾ ನ ವಿಷಮಂ ಭವತಿ ತಥಾ ಪ್ರಪೀಡ್ಯ ಉದಕಮಜಕಾನ್ತರ್ಗತಜಲಂ ಚ ಶಬ್ದಾದಸ್ರಾದಿಕಂ ಚ ವಿಸ್ರಾವ್ಯ ಸ್ರಾವಯಿತ್ವಾನು ತದನನ್ತರಂ ವ್ರಣಂ ಸೂಚೀವೇಧವ್ರಣಂ ವಸಾದ್ರೇಣ ವಸಯಾ ಸ್ನೇಹವಿಶೇಷೇಣಾರ್ದ್ರೇಣ ಸಿಕ್ತೇನ ಗೋಮಾಂಸಸ್ಯ ಚೂರ್ಣೇನ ರಜಸಾ ಪೂರಯೇತ್| ಬದ್ಧಂ ಬದ್ಧಂ ದಿನಾದ್ ದಿನಾದ್ವಿಮುಚ್ಯ ಪುನಃ ಪುನರ್ಬದ್ಧಂ ಸಪ್ತರಾತ್ರಾದ್ವಿಮುಚ್ಯ ಬನ್ಧನಮಪನೀಯ ಸಪ್ತರಾತ್ರಾತ್ ಪರಂ ನ ಬನ್ಧನೀಯಮಿತ್ಯರ್ಥಃ| ವ್ರಣೇ ರೂಢೇ ಕೃಷ್ಣಭಾಗೇ ಕೃಷ್ಣಮಣ್ಡಲೇ ಸಮೇ ನಿಮ್ನೋನ್ನತತ್ವರಹಿತೇ ಸ್ಥಿತೇ ಚ ಸತಿ ಸ್ನೇಹಾಞ್ಜನಂ ಕ್ಷೀರಸರ್ಪಿಷಾ ಕ್ಷೀರೋದ್ಭೂತೇನ ಸರ್ಪಿಷಾ ನಸ್ಯಂ ನಸ್ಯಕರ್ಮ ಚ ಕರ್ತವ್ಯಂ ವೈದ್ಯೇನೇತಿ ಶೇಷಃ| ತಥೇತಿ| ತಥಾ ಏವಮುಪಕ್ರಾನ್ತೇಽಪಿ ಪುನರಪ್ಯಾಧ್ಮಾತೇ ಸತಿಭೇದಚ್ಛೇದಾದಿಕಾಂ ಕ್ರಿಯಾಂ ಆದಿಶಬ್ದೇನ ಲೇಖನಾಞ್ಜನಾದಿಪರಿಗ್ರಹಃ ಯುಕ್ತ್ಯಾ ಹೀನಾತಿಯೋಗಾದ್ವಿನಾ ಯಥಾತಿಚ್ಛೇದೇನಾಮೂಲಚ್ಛೇದೇನ ನಿಮಜ್ಜನಮವನತಿರ್ನ ಸ್ಯಾತ್ತಥಾಚ್ಛಿನ್ದ್ಯಾತ್| ಯುಕ್ತ್ಯಾ ಕುರ್ಯಾದಿತ್ಯುಕ್ತ್ಯೈವ ಹೀನಾತಿಚ್ಛೇದನಿರೋಧೇ ಸತಿ ಪುನರಪ್ಯತಿಚ್ಛೇದದೋಷಕಥನಂ ಹೀನಚ್ಛೇದಾದತಿಚ್ಛೇದಸ್ಯಾಪಾಯಾಧಿಕ್ಯಪ್ರದರ್ಶನಾರ್ಥಮ್) ||೩೨||
Adhikarana shuklacikitsopasaMhAraH (33-15) · Śloka 15
ನಿತ್ಯಂ ಚ ಶುಕ್ಲೇಷು ಶೃತಂ ಯಥಾಸ್ವಂ ಪಾನೇ ಚ ಮರ್ಶೇ ಚ ಘೃತಂ ವಿದಧ್ಯಾತ್| ನ ಹೀಯತೇ ಲಬ್ಧಬಲಾ ತಥಾನ್ತ- ಸ್ತೀಕ್ಷಣಾಞ್ಜನೈರ್ದೃಕ್ ಪ್ರತತಂ ಪ್ರಯುಕ್ತೈಃ||೩೩|| ಇತಿ ವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸ್ಯ ಸೂನೋರ್ವಾಗ್ಭಾಟಸ್ಯ ಕೃತಾವಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರೇ ಸನ್ಧಿಸಿತಾಸಿತರೋಗಪ್ರತಿಷೇಧೋ ನಾಮ ಚತುರ್ದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೧೫||
नित्यं च शुक्लेषु शृतं यथास्वं पाने च मर्शे च घृतं विदध्यात्| न हीयते लब्धबला तथान्त- स्तीक्षणाञ्जनैर्दृक् प्रततं प्रयुक्तैः||३३|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भाटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे सन्धिसितासितरोगप्रतिषेधो नाम चतुर्दशोऽध्यायः||१५||
🔊 Audio coming soon
ಉಪಸಂಹರನ್ನಾಹ-ಸರ್ವೇಷು ಚ ಶುಕ್ಲೇಷು ಯಥಾಸ್ವಂ ದೋಷಾನತಿಕ್ರಮೇಣೌಷಧೈಃ ಶೃತಂ ಪಾನೇ ಚ ಮರ್ಶೇ ನಸ್ಯೇ ಚ ನಿತ್ಯಂ ವಿದಧ್ಯಾತ್| ತಥೇತಿ ಘೃತಪಾನನಸ್ಯಾಭ್ಯಾಮನ್ತರ್ಲಬ್ಧಬಲಾ ಸತೀ ದೃಕ್ ಶುಕ್ಲವಿಘಾತಾಯ ಪ್ರತತಂ ಸನ್ತತಂ ಪ್ರಯುಕ್ತೈರಪಿ ತೀಕ್ಷ್ಣಾಞ್ಜನೈರ್ನ ಹೀಯತ ಇತಿ| (ಸರ್ವೇಷ್ವಪಿ ಶುಕ್ಲೇಷು ಯಥಾಸ್ವಂ ಸ್ವದೋಷಾನತಿಕ್ರಮೇಣ ಶೃತಂ ಪಕ್ವಂ ಘೃತಂ ಪಾನೇ ಪಾನ ಇತ್ಯುಕ್ತತ್ವಾತ್ ಶುಕ್ಲೇಷು ವಿಚಾರಣಯಾ ನ ಘೃತಂ ಯೋಜ್ಯಮಿತಿ ಸೂಚಿತಮ್| ಚಶಬ್ದಾದಭ್ಯಙ್ಗಸೇಕತರ್ಪಣಾದಿಪರಿಗ್ರಹಃ| ಮರ್ಶೇ ಮರ್ಶಾಖ್ಯೇ ನಸ್ಯೇ| ಅತ್ರ ಚಶಬ್ದೇನ ಪ್ರತಿಮರ್ಶಾದಿಪರಿಗ್ರಹಃ| ನಿತ್ಯಮನ್ವಹಂ ವಿದಧ್ಯಾತ್ ಕುರ್ಯಾತ್| ತಥಾ ಘೃತಪಾನನಸ್ಯಾದಿಭಿರನ್ತರನ್ತರ್ಭಾಗೇ ಲಬ್ಧಬಲಾ ಸತೀ ದೃಕ್ ಶುಕ್ಲವಿಘಾತಾಯ ಸತತಮನವರತಂ ಪ್ರಯುಕ್ತೈಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣಾಞ್ಜನೈರಪಿ ನ ಹೀಯತೇ ನ ನಶ್ಯತಿ| ಸತತಂ ಪ್ರಯುಕ್ತೈರಿತ್ಯುಕ್ತತ್ವಾಲ್ಲೇಖನವಿಷಯೇ ಪ್ರಯೋಜ್ಯಸ್ಯ ತೀಕ್ಷ್ಣಾಞ್ಜನಸ್ಯ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಜನಾಭಾವೋಽಪಿ ಸೂಚಿತಃ|| ೩೨|| ಇತಿ ಶ್ರೀಮನ್ಮಹಾಮಹೋಪಾಧ್ಯಾಯೇನ್ದುವಿರಚಿತಾಯಾ- ಮಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹವ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಶಶಿಲೇಖಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರೇ ಚತುರ್ದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||