5. snapanavidhiḥ

Adhikarana atha snapanavidhirnAma pa~jcamo~adhyAyaH - avataraNikA · Śloka

ગ્રહપ્રતીકારસ્ય પ્રકૃતત્વાત્ સ્નપનવિધેશ્ચ તત્ર પ્રાધાન્યાત્તં પ્રદર્શયિતું પૃથગધ્યાય આરભ્યતે

Adhikarana pratij~jA (1) · Śloka 1

અથાતઃ સ્નપનાધ્યાયં વ્યાખ્યાસ્યામઃ| ઇતિ હ સ્માહુરાત્રે યાદયો મહર્ષયઃ||૧||

Adhikarana snapanasthAnam (2) · Śloka 2

સરિત્સઙ્ગમગોતીર્થગજેન્દ્રસ્કન્ધગોકુલે| ચતુષ્પથે ચ સ્નપયેદ્બાલં સસ્તન્યમાતરમ્| શ્મશાને દીર્ઘરોગાર્ત્તં મૃતાપત્યાં ચ યોષિતમ્||૨||

સરિત્સઙ્ગમાદિકે બાલં સ્નપયેત્| સહ સ્તન્યમાત્રા ધાત્ર્યા યો વર્તતે તમ્| સરિન્નદી| ગોતીર્થં પ્રધાનગોસ્થાનમ્| ગજેન્દ્રસ્કન્ધો ભદ્રવારણસમૂહઃ| ગોકુલો યત્ર ગોસમૂહો વર્તતે| દીર્ઘરોગેણાર્ત્તં બાલં શ્મશાને સ્નાપયેત્| તત્રૈવ ચ મૃતવત્સાં યોષિતમ્|| ૨||

Adhikarana snapanayogyA mahI (3) · Śloka 3

દૂર્વાક્ષીરિદ્રુમવતી પ્રાગુદક્પ્રવણા મહી| સ્નિગ્ધનીરુજપુષ્પાઢ્યપાદપા સ્નપને શુભા||૩||

દૂર્વાવત્વાદિગુણા મહી ભૂમિર્બાલસ્ય સ્નપને શુભા| પ્રાગ્દિશાભિમુખ્યેન નિમ્ના પ્રાક્પ્રવણા સ્નિગ્ધાદિગુણાઃ પાદપા યસ્યાં સા તથોક્તા||૩||

Adhikarana snapanayogyaH kAlaH (4) · Śloka 4

રેવતીશ્રવણસ્વાતીપ્રાજાપત્યોત્તરૈન્દેવે| પુષ્યે મૂલે ચ બાલસ્ય સ્નાનં પર્વદિનેષુ ચ||૪||

રેવત્યાદ્યન્યતમે નક્ષત્રે બાલસ્ય સ્નાનં શુભમ્| પ્રાજાપત્યં રોહિણી| એન્દવં મૃગશીર્ષમ્| પર્વદિનેષુ ચાષ્ટમ્યાદિષુ બાલસ્ય સ્નાનં શુભમ્||૪||

Adhikarana snapanasthale maNDalanirmANam (5) · Śloka 5

ચતુર્હસ્તાષ્ટહસ્તં વા દ્વાત્રિંશદ્ધસ્તમેવ વા| નલ્વમાત્રપ્રમાણં વા ત્રિવર્ણં મણ્ડલં લિખેત્| ગોચર્મચાપેષુમિતસ્ત્રિવિધો નલ્વ ઉચ્યતે| ચતુરસ્રં ચતુર્દ્વારં પતાકાભિરલઙ્કૃતમ્| આકીર્ણં પરિતો દૂર્વાસિદ્ધાર્થકયવાઙ્કુરૈઃ||૫||

ચતુર્હસ્તાદ્યન્યતમેન માનેન ત્રિવર્ણં સિતરક્તપીતાદિકેન વિભાગેન મણ્ડલં લિખેત્| નલ્વો માનવિશેષઃ| કિંલક્ષણ ઇત્યાહ| ત્રિવિધો નલ્વઃ| એકો ગોચર્મમિતઃ દ્વિતીયશ્ચાષેન ધનુષા મિતઃ તૃતીય ઇષુણા શરેણ મિતઃ| ચતુરસ્રમિત્યાદિ મણ્ડલવિશેષણમ્| પતાકા વૈજયન્ત્યઃ| પરિતઃ સમન્તાદ્ દૂર્વાદિભિરાકીર્ણમ્|| ૫||

Adhikarana maNDale devatA~gkanam (6) · Śloka 6

ક્રમાત્પ્રાચ્યાદિષુ લિખેદ્ગજારૂઢં પુરન્દરમ્| ધર્મરાજં મહિષગં ચક્રાહ્વસ્થમપામ્પતિમ્| ધનદં ચ ગદાપાણિં યમસ્થાનમતીત્ય ચ| માતૃસ્થાનં લિખેત્તસ્મિન્ સવૃષં નન્દિકેશ્વરમ્| સવધ્વનુચરં ચાદૌ મૃન્મયં ચ વિનાયકમ્||૬||

તસ્મિંશ્ચ મણ્ડલે પ્રાચ્યાદિષુ દિક્ષુ ક્રમાત્ પુરન્દરાદીન્ લિખેત્| પ્રાગ્દિશ્યૈરાવતારૂઢં પુરન્દરં સહસ્રાક્ષં લિખેત્| દક્ષિણસ્યાં મહિષગતં ધર્મરાજં યમમ્| પશ્ચિમાયાં ચક્રવાકારૂઢમપાંપતિં વરુણમ્| મકરાસનસ્થમિતિ દારુવાહિઃ| ઉત્તરસ્યાં ગદાપાણિં ધનદં વૈશ્રવણમ્| દારુવાહિઃ સિંહાસનસ્થમિતિ| યમસ્થાનમતીત્યાતિક્રમ્ય દક્ષિણાયાં માતૃસ્થાનં લિખેત્| સહ વધ્વા અનુચરૈશ્ચ વર્તત ઇતિ તથોક્તમ્| તત્ર ચાદાવેવ મૃન્મયં વિનાયકં લિખેત્|| ૬||

Adhikarana maNDale vividhacihnAnAma~gkanam (7) · Śloka 7

અતીત્ય વરુણાવાસં સહસ્રારં નિવેશયેત્| વિષ્ણુપ્રહરણં ચક્રં સર્વવિઘ્નનિવારણમ્| સુરયક્ષેશયોર્મધ્યે પદ્મહસ્તાલયાં શ્રિયમ્| નન્દ્યાવર્તાઙ્કુશાદર્શમત્સ્યસ્વસ્તિકતોરણમ્| શઙ્ખં ચ દક્ષિણાવર્તં શ્રીવત્સં માલ્યદામ ચ| ઇન્દ્રાદીનાં પરીવારમૈશાન્યાદિ વિદિક્ષુ ચ||૭||

તત્ર ચ મણ્ડલે વરુણાવાસમતીત્ય પશ્ચિમાયાં વિષ્ણોઃ પ્રહરણં નિવેશયેત્| સુરયક્ષેશયોરિન્દ્રધનદયોર્મધ્યે પદ્મહસ્તાં પદ્માલયાં ચ્ શ્રિયં વિનિવેશયેત્| તત્ર ચ નન્દ્યાવર્તાદિકં લિખેત્| સ્વસ્તિકનન્દ્યાવર્તૌ સન્નિવેશૌ મણ્ડલાર્થં પ્રસિદ્ધૌ| શ્રીવત્સાખ્યો મણિસ્તિર્યગ્દીર્ઘશ્ચતુષ્કોણઃ| એશાન્યાદિવિદિક્ષુક્રમેણેન્દ્રાદીનાં પરિવારં લિખેત્| એશાન્યામિન્દ્રપરિવારમ્| આગ્નેય્યાં યમપરિવારમ્| નૈઋત્યાં વરુણપરિવારમ્| વાયવ્યાં ધનદપરિવારમિતિ|| ૭||

Adhikarana maNDale rAkShasInAma~gkanam (8) · Śloka 8

લમ્બોદરી લમ્બભુજા લમ્બકર્ણી ચ રાક્ષસી| ઇન્દ્રદ્વારે નિવેશ્યાઃ સ્યુર્યમદ્વારે પ્રલમ્બિની| લમ્બકેશ્યપતિદ્વારે કૌબરે લમ્બનાસિકા||૮||

ઇન્દ્રદ્વારે પૂર્વે લમ્બોદરાદિરૂપાસ્તિસ્રો રાક્ષસ્યો નિવેશ્યાઃ સ્યુઃ| ઉદ્દેશ એકવચનેનાપિ કર્તૃબહુત્વાત્ બહુવચનમ્| પ્રલમ્બિનીરૂપાનુગમા રાક્ષસી યમદ્વારે| તદ્વદપામ્પતેર્વરુણસ્ય દ્વારે લમ્બકેશીનામા| કૌબરે ધનદદ્વારે લમ્બનાસિકા|| ૮||

Adhikarana maNDale sha~gkUnAma~gkanam (9) · Śloka 9

ષટ્કીલાનાયસાન્કુર્યાત્સપ્તત્રૈલૌહિકાન્ ભિષક્| દ્વૌ ચાત્ર ખાદિરૌ શઙ્કૂ ચન્દનામ્બુસમુક્ષિતૌ||૯||

અત્ર મણ્ડલે સર્વતોદિક્કં પઞ્ચદશ શઙ્કૂન્ કુર્યાત્| તત્ર કેવલાયોમયાઃ ષણ્મિશ્રીકૃતલોહત્રયમયાઃ સપ્ત| ચન્દનામ્બુસમુક્ષિતૌ ચન્દનામ્બુસિક્તૌ દ્વૌ ખાદિરાવિતિ| ત્રયો લોહાઃ સિતકૃષ્ણપીતાઃ||૯||

Adhikarana maNDale ghaTAnAM niveshanam (10) · Śloka 10

અષ્ટૌ ઘટાઃ ષોડશ વા દ્વાત્રિંશદ્ દ્વિગુણા અપિ| સ્વસ્તિકાઙ્કાઃ પ્રવાલાભા રઙ્ગૈરશ્લેષકૈઃ કૃતાઃ| યથાર્હૌષધસંયુક્તશુચિતોયપ્રપૂરિતાઃ| ક્ષીરિવૃક્ષપલાશાબ્જગન્ધમાલ્યોપશોભિતાઃ| મણ્ડલસ્ય ચતુદ્વરિ કર્તવ્યાઃ સુનિવેશિતાઃ||૧૦||

સ્વસ્તિકાઙ્કા ઇત્યાદિ ઘટવિશેષણમ્| અશ્લેષકા રઙ્ગાઃ પૃથગ્ભૂતા વર્ણાઃ| યથાર્હૈરૌષધૈર્યુક્તં યત્ શુચિ તોયં તેન પ્રપૂરિતાઃ|| દેવતા ઘટવર્ણવિશેષપરભાગલાભયોગ્યો યથાર્હાર્થઃ| ક્ષીરિવૃક્ષપલાશાદિભિઃ શોભિતાઃ| પલાશં છદનમ્| ઇન્દ્રદ્વારે શુક્લરઙ્ગાઃ| યમદ્વારે કૃષ્ણાઃ વરુણદ્વારે પીતાઃ| કુબેરદ્વારે લોહિતાઃ| ઇત્યેવમાદિના સુનિવેશિતાઃ||૧૦||

Adhikarana ghaTAdiShu hemAdinikShepaNam (11) · Śloka 11

પૂર્વેષુ પ્રક્ષિપેદ્ધેમ તતશ્ચ મણિમૌક્તિકમ્| અપરેષ્વૌષધીબીજાનુદક્ષ્વક્ષતસર્ષપાન્||૧૧||

પૂર્વેષુ ઘટેષુ હેમ કાઞ્ચનં પ્રક્ષિપેત્| તત ઇતિ દક્ષિણેષુ મૌક્તિકમ્| સુબોધમ્|| ૧૧||

Adhikarana mRudAdisAmagryAharaNam (12) · Śloka 12

મૃદઃ પવિત્રા રક્ષોઘ્નીરાહરેત સુરાલયાત્| હસ્તિશાલાશ્વશાલાભ્યાં શૃઙ્ગાટકચતુષ્પથાત્| વલ્મીકાગ્રાન્નદીતીરાદ્વેશ્યાકોશનૃપાલયાત્| ગુપ્તિદ્વારાત્સમુદ્રાચ્ચ સમિદ્ધં ચાગ્નિમાહરેત્| સમિધઃ ક્ષીરિવૃક્ષાણાં ગન્ધમાલ્યં ઘૃતં મધુ| અક્ષતાંસ્તણ્ડુલાન્ લાજાન્ પઞ્ચવર્ણોદનં તિલાન્||૧૨||

તત્ર ચ સુરાલયાદિતો રક્ષોઘ્નીર્મૃદ આહરેત્| શૃઙ્ગાટકં ત્રિપથમ્| વલ્મીકઃ પિપીલિકાસ્થાણુઃ| વેશ્યાલયાત્ કોશાલયાન્નૃપાલયાચ્ચ| કોશો ધનનિચયઃ| ગુપ્તિદ્વારાત્ સમુદ્રાચ્ચ| સમિદ્ધં દીપ્તમગ્નિં યાગજમરણિજં વા યથાલાભમાહરેત્| ક્ષીરિવૃક્ષસમિદાદીંશ્ચ|| ૧૨||

Adhikarana tatra pIThe dhAtrIbAlayorupaveshanam (13) · Śloka 13

તતો મધ્યસ્થિતે પદ્મે સહ ધાત્ર્યોપવેશયેત્| બાલમૌદુમ્બરે પીઠે પાલાશે વાપ્યુદઙ્મુગ્ખમ્| આસ્તૃતે હરિતૈર્દર્ભૈર્ન તુ પ્રાચ્યાદિદિઙ્મુખમ્||૧૩||

તતોઽનન્તરં મણ્ડલમધ્યસ્થિતે પદ્મે ધાત્ર્યા સહ બાલમુદઙ્મુખમુદુમ્બરકાષ્ઠકૃતે પાલાશે વા પીઠે હરિતૈર્ભૈરાસ્તૃતે ઉપવેશયેત્| પ્રાચ્યાદિદિગભિમુખન્નૈવોપવેશયેત્|| ૧૩||

Adhikarana tatra samantraM juhuyAt (14) · Śloka 14

ઉદાહરિષ્યતે મન્ત્રો યઃ સ્કન્દબલિકર્મણિ| જુહુયાત્તેન તત્રાગ્નિમુદીચ્યાં સ્થાપિતં દિશિ||૧૪||

તત્ર પદ્મમણ્ડલસ્યોદીચ્યાં દિશિ સ્થાપિતમગ્નિં તેન મન્ત્રેણ જુહુયાદ્યો મન્ત્રઃ સ્કન્દબલિકર્મણ્યુદાહરિષ્યતે સ ચ પ્રત્યેકગ્રહપ્રતિષેધે અગ્નયે કૃત્તિકેત્યાદિના પઠિતઃ|| ૧૪||

Adhikarana vaidyadvArA snapanavidhiH (15) · Śloka 15

ત્રિરાત્રોપોષિતો વૈદ્યઃ શુક્લવાસા જિતેન્દ્રિયઃ| સર્ષપાક્ષતયુક્તાભિર્મૃદ્ધિર્ગાત્રાણિ માર્જયેત્| યથોદિતાભિઃ સ્નપયેદ્ ઘટૈઃ પ્રાચ્યાદિદિક્સ્થિતૈઃ| ક્રમાત્ પ્રદક્ષિણોત્ક્ષિપ્તઃ ....................||૧૫||

તતોઽનન્તરં ત્રિરાત્રોપોષિતત્વાદિગુણો વૈદ્યો બાલસ્ય ગાત્રાણિ સર્ષપાક્ષતયુક્તાભિર્મૃદ્ધિર્માર્જયન્ તં બાલં પ્રાચીદક્ષિણાદિદિભ્યઃ ક્રમેણ મણ્ડલાદુત્ક્ષિપ્તૈર્ઘટૈઃ સ્નાપયેત્|| ૧૫||

Adhikarana atha mantrAH - tatra prathamakalashamantraH (indrakalashamantraH) (17) · Śloka 17

...................................... તત્ર મન્ત્રં પ્રયોજયેત્| અમૃતાત્ પૂર્વમુત્પન્નમિમં તે કલશં શુભમ્| દદાતુ ભગવાનિન્દ્રો વિજયં નામ નામતઃ| રક્તપીતામ્બરધરૈર્ભૂતૈર્બહુભિરન્વિતઃ| રાક્ષસોરગગન્ધર્વપિશાચૈશ્ચાનુસેવિતઃ| વજ્રઘણ્ટાશનિધરૈર્મેઘૈશ્ચ વિવિધસ્વનૈઃ| દેવસઙ્ઘૈઃ પરિવૃતો ગજેન્દ્રસ્કન્ધસંશ્રિતઃ| એભિઃ સાર્ધં મહાનિન્દ્રઃ સ્નપનં તેઽનુમન્યતામ્| પૂર્વદ્વારે સ્થિતં દિવ્યં વજ્રમિન્દ્રાજ્ઞયા શુભમ્| તત્ર સર્વાણિ પાપાનિ નિહન્તા ચાપરાજિતઃ| ઇન્દ્રાય નમઃ સ્વાહા| ઇન્દ્રાણ્યૈ નમઃ સ્વાહા| અપરા- જિતાય સ્વાહા| મેઘાધિપતયે સ્વાહા| દેવાધિપતયે સ્વાહા| શતક્રતવે સ્વાહા| ૧૬(૧)|૧૭|

અમૃતાદિત્યાદિસ્નપને ઇન્દ્રકલશોત્ક્ષેપે ચ મન્ત્રઃ| એવમુત્તરત્રાપિ||

Adhikarana dvitIyakalashamantraH (yamakalashamantraH) (16(2)) · Śloka 17

દ્વિતીયં કલશં પુણ્યમાદિત્યસદૃશપ્રભમ્| યમો દદાતુ ભગવન્ વૈજયન્તં તુ નામતઃ| કૃષ્ણાઞ્જનનિભૈર્ઘોરૈઃ કૃષ્ણામ્બરધરૈસ્તથા| વૃતઃ કરાલૈર્વિકૃતૈ રાક્ષસૈરુગ્રવિક્રમૈઃ| શ્મશાનારણ્યનિલયૈર્મૃતવસ્ત્રાન્ત્રભૂષણૈઃ| ત્વગસ્થિમજ્જમાંસાદૈઃ પ્રેતૈર્બહુભિરાવૃતઃ| ધર્મરાજો યમઃ શ્રીમાન્ સત્યસન્ધો મહાતપાઃ| દિવ્યં મહિષમારુહ્ય સ્નપનં તેઽનુમન્યતામ્| દક્ષિણદ્વારસંસ્થસ્તે યમદણ્ડઃ પ્રતાપવાન્| દુઃસ્વપ્નં દુષ્કૃતં પાપં સર્વમદ્ય હનિષ્યતિ| યમાય નમઃ સ્વાહા| યમદણ્ડાય નમઃ સ્વાહા| મહિષ વાહનાય સ્વાહા| પ્રેતાધિપતયે સ્વાહા| ધર્માધિપતયે સ્વાહા| વૈજયન્તાય સ્વાહા| ૧૬(૨)||૧૭||

દ્વિતીયમિત્યાદિ વૈજયન્તાખ્યે યમકલશે મન્ત્રઃ|| ૧૬(૨)||

Adhikarana tRutIyakalashamantraH (varuNakalashamantraH) (16(3)) · Śloka 15

જયન્તં જયવૃદ્ધ્યર્થં તૃતીયં કલશં શુભમ્| દદાતુ મધુરાજસ્તે ભગવાન્ વરુણઃ સ્વયમ્| શ્વેતમાલ્યામ્બરધરૈઃ શ્વેતગન્ધાનુલેપનૈઃ| ગન્ધર્વૈઃ પત્રગેન્દ્રૈશ્ચ ભગવાનનુશોભિતઃ| તીર્થકૂપનદીવૃક્ષનિષ્કુટોદ્યાનવાસિભિઃ| પ્રબલૈઃ કપિલૈઃ મુણ્ડૈર્વિકટૈર્વામનૈસ્તથા| વૃતઃ પરિષદૈર્ભૂતૈઃ પાશમુદ્ગરપાણિભિઃ| એભિઃ સહાદ્ય ભગવાન્ વરુણસ્ત્વાભિષિઞ્ચતુ| વરુણસ્ય મહાપાશોઽપ્યપરદ્વારમાશ્રિતઃ| તવ પાપં વિહન્ત્યાશુ સર્વવિઘ્નનિવારણઃ| વરુણાય નમઃ સ્વાહા| શ્વેતામ્બરધરાય સ્વાહા| મકર વાહનાય સ્વાહા| જયન્તાય સ્વાહા| ૧૬(૩)||૧૫||

જયન્તમિત્યાદિ તૃતીયકલશે જયન્તાખ્યે મન્ત્રઃ| નિષ્કુટો ગૃહારામઃ| વિકુટો વિસ્તીર્ણઃ|| ૧૬(૩)||

Adhikarana caturthakalashamantraH (dhanadakalashamantraH) (16(4)) · Śloka 13

ચતુર્થં કલશં પુણ્યં પ્રધાનમપરાજિતમ્| ધનેશ્વરો મહાબાહુઃ પ્રયચ્છત્વલકાધિપઃ| ચિત્રમાલ્યામ્બરધરૈશ્ચિત્રગન્ધાનુલોપનૈઃ| ચિત્રમદ્યમદોન્મત્તૈર્યક્ષૈઃ સમુપસેવિતઃ| મુદિતોદ્ગીતગન્ધર્વૈઃ સેવિતશ્ચાપ્સરોગણૈઃ| સ તે વૈશ્રવણઃ શ્રીમાન્ સ્નપનત્વનુમન્યતામ્| સર્વવ્યાધિહરા દીપ્તા દ્વારમુત્તરમાશ્રિતા| ગદા તે નાશયત્વદ્ય સર્વપાપં દિશો દશ| ધનાધિપતયે સ્વાહા| ગદાપાણયે સ્વાહા| અપરાજિતાય સ્વાહા| ચિત્રામ્બરધરાય સ્વાહા| ૧૬(૪)||૧૩||

ચતુર્થમિત્યાદિ ધનદકલશે અપરાજિતાખ્યો મન્ત્રઃ| અલકા નામ યક્ષનગરી|| ૧૬(૪)||

Adhikarana mantrapAThaH (16(5)) · Śloka 33

આપઃ પવિત્રં લોકેઽસ્મિન્નાપો વૈ પરમં શુચિઃ| આપો વૈ દેવતાઃ સર્વા આપસ્ત્વામભિષિચ્યતામ્| બ્રહ્મા બ્રહ્મર્ષિભિઃ સાર્ધં ભગવાંસ્ત્વાભિષિઞ્ચતુ| સ્વાહા| સાઙ્ગોપાઙ્ગાસ્તથા વેદાઃ કીર્તિર્લક્ષ્મીઃ સરસ્વતી| બાલા દાક્ષાયણી સીતા સાવિત્રી સરમા દ્યુતિઃ| આકાશગઙ્ગા ગઙ્ગાદ્યા મહાનદ્યો મહોદધિઃ| નદીનાં સઙ્ગમાસ્તીર્થા નિર્ઝરાઃ સાગરાસ્તથા| મેરુર્મહેન્દ્રો હિમવાન્ જગચ્ચ સ્થાવરત્ત્રયમ્| સ્કન્દાદયો ગ્રહાશ્ચૈવ તોષિતા બલિકર્મણા| અદ્ય ત્વામિભિષિઞ્ચન્તુ નીરુજો ભવ દારક| નમો ભગવતે પિતામહાય| ઔમ્ - મં ઔમ્ - મં - લ્મિ - લ્મિ - લિમુક્ - લિમુક્ - લિપિભવનેભ્યઃ સ્વાહા| નમો ભગવતે રુદ્રાય હિલિ - હિલિ મેલ્લિ - મેલ્લિ વેલ્લિ - વેલ્લિ મ્મિલિ -મ્મિલિ સ્વાહા| રાક્ષસાશ્ચ પલાયન્તુ ભૂતાશ્ચ ત્રસ્તમાનસાઃ| મૃતાશના મહાજિહ્વાસ્તથા વિઘ્નવિનાયકાઃ| નમો ભગવતે કુમારાય પિલિ-પિલિ ખિલ્લિ-ખિલ્લિ ખિણિ-ખિણિ સ્વાહા| પુષ્કરં પુષ્કરાખ્યં નૈમિશં ચ તથા ગયા| પ્રભાસં પ્રવરં તીર્થં તથા પિણ્ડારકાહ્વયમ્| તીર્થાન્યેતાનિ સર્વાણિ અભિષિઞ્ચન્તુ સ્વસ્તિ તે| નમો ભગવતીભ્યો મહાયોગીશ્વરીભ્યો નિમિ-નિમિ મેનુ- મેનુ તરુ-તુરુ સ્વાહા| યાશ્ચ જાતાપહારિણ્યો રાક્ષસ્યો વિકૃતાનનાઃ| અપિ તા નિહતાઃ સર્વાઃ યાશ્ચાન્યાઃ પાપચિન્તકાઃ| સતીનાં કપિલાનાં ચ સિદ્ધાનં ચૈવ તેજસા| તેજસા ચર્ષિવિપ્રાણાં મયાદ્ય સ્નપિતો ભવાન્| પ્રભુર્મૃત્યુરલક્ષ્મીશ્ચ કાલરાત્રિશ્ચ સારથિઃ (સારતિઃ)| લમ્બા ચ લોહશઙ્કુશ્ચ પૂતના કૂટપૂતના| અશુભં યચ્ચ તે કિઞ્ચિત્સર્વં પ્રતિહતં મયા| આદિત્યા વસવો રુદ્રા અશ્વિનાવૌષધીગણાઃ| ગાવોઽન્તરિક્ષં સન્ધ્યે ચ નક્ષત્રગ્રહવત્સરાઃ| વિશ્વાવસુશ્ચ હાહા ચ નારદસ્તુમ્બુરુસ્તથા| ધન્વન્તરિરગસ્ત્યશ્ચ સુસ્નાતં પ્રદિશન્તુ તે| ૧૬(૫)||૩૩||

આપ ઇત્યાદિકઃ ધન્વન્તરિરગસ્ત્યશ્ચ સુસ્નાતં પ્રદિશન્તુ તે ઇત્યેવ મન્ત્રો મન્ત્રપાઠો વિજ્ઞેયઃ|| ૧૬(૫)||

Adhikarana snapanottarA caryA (17) · Śloka 17

સ્નાતો દ્વિજભિષગ્ભૃત્યાન્યથાવિભવમર્ચયેત્| માંસવ્યવાયાહઃ સ્વપ્નાન્ પઞ્ચરાત્રં વિવર્જયેત્||૧૭||

એતેન ચ વિધિના સ્નાતઃ સન્ બાલો યથાવિભવં દ્વિજાદીનર્ચયેત્| પઞ્ચરાત્રઞ્ચ માંસાદીન્ વર્જયેત્ || ૧૭||

Adhikarana vidhivatsnapanastavanam (18) · Śloka 18

સ્નપનં પાપ્મજિત્પુણ્યં નીરુજામપિ પુષ્ટિકૃત્| રોગિણાં સર્વરોગઘ્નં વન્ધ્યાનામપિ પુત્રદમ્| વિધિના વિધિહીનન્તુ સવૈદ્યં હન્તિ બાલકમ્| નૈતદશ્રદ્દધાનાય યોજ્યં નાનુપસીદતે||૧૮||

એતચ્ચ સ્નપનં પાપ્મજિત્ પુણ્યં નીરુજાનામપિ બાલાનાં પુષ્ટિકૃદ્ભવતિ| રોગિણાં પુનર્બાલાનાં સર્વરોગઘ્નમ્| વન્ધ્યાનામપિ યોષિતાં પુત્રદં ભવતિ| એવઙ્ગુણં ચ વિધિના શસ્ત્રોક્તેન યુક્તં ભવતિ| વિધિહીનં પુનઃ સવૈદ્યં બાલકં હન્તિ| તચ્ચ સ્નાનમશ્રદ્દધાનાય યો ન શ્રદ્દધાતિ તસ્મૈ ન યોજ્યમ્| અનુપસીદત ઇત્યુપસદનમકુર્વતે ન યોજ્યમ્||૧૮||

Adhikarana snapanajalasAdhanArthamauShadhinirdeshaH (19-20) · Śloka 20

પૂતીકરઞ્જત્વક્પત્રં ક્ષીરિભ્યો વર્બરાદપિ| તુમ્બીવિશાલારલુકશમીબિલ્વકપિત્થતઃ| સ્થાલ્યામુત્ક્વાથ્ય તત્તોયં બાલાનાં સ્નપનં શિવમ્| રાત્રૌ પ્રસુપ્તલોકાયાં પુષ્ટિદં સર્વરોગજિત્||૧૯|| ઇતિ વૈદ્યપતિસિંહગુપ્તસ્ય સૂનોર્વાગ્ભટસ્ય કૃતાવષ્ટાઙ્ગસંગ્રહસંહિતાયામુત્તરતન્ત્રે સ્નપનવિધિર્નામ પઞ્ચમોઽધ્યાયઃ||૨૦||

પૂતીકરઞ્જાદીનાં ત્વક્પત્રં સ્થાલ્યામુત્ક્વથિતં તત્તોયં બાલાનાં સુપ્તલોકાયામિતિ રાત્રાવર્ધમાત્રગતાયાં સ્નપનં શિવં શ્રેયસ્કરં પુષ્ટિદં સર્વરોગઘ્નં ચ ભવતિ| ક્ષીરિણો વટાદયઃ| વર્બરવૃક્ષશ્ચન્દનાકારઃ પ્રસિદ્ધઃ| તુમ્બી કટુકાલાબુની| વિશાલા ગવાક્ષી| અરલુકો મયુરજઙ્ઘ ઇતિ|| ૧૯|| ઇતિ શ્રીમન્મહામહોપાદ્યાયેન્દુવિરચિતાયામષ્ટાઙ્ગસંગ્રહ વ્યાખ્યાયાં શશિલેખાયામુત્તરતન્ત્રે પઞ્ચમોઽધ્યાયઃ||