Adhikarana atha vAjIkaraNavidhirnAma pa~jcAsho~adhyAyaH adhyAyapratij~jA (1) · Śloka 1
അഥാതോ വാജീകരണവിധിം നാമാധ്യായം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ| ഇതി ഹ സ്മാഹുരാത്രേയാദയോ മഹര്ഷയഃ||൧||
अथातो वाजीकरणविधिं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
ഉഭയലോകഹിതത്വാദേകാന്തസ്വസ്ഥോപയോഗിത്വാന്മങ്ഗലത്വാച്ച തന്ത്രേ വാജീകരണാഖ്യസ്യാഷ്ടമസ്യാങ്ഗസ്യ നിര്ദേശഃ| തത്പ്രയോഗദര്ശനാര്ഥമധ്യായ ആരഭ്യതേ| വാജീകരണമിത്യാദിനാ ഭങ്ഗ്യാ പ്രയോജനമുച്യതേ|| ൧||
Adhikarana vAjIkaraNAdhikArI Pala~jca (2) · Śloka 2
വാജീകരണമന്വിച്ഛേത്സതതം വിഷയീ പുമാന്| തുഷ്ടിഃ പുഷ്ടിരപത്യം ച ഗുണവത്തത്ര സംശ്രിതമ്| അപത്യസന്താനകരം യത്സദ്യഃ സമ്പ്രഹര്ഷണമ്||൨||
वाजीकरणमन्विच्छेत्सततं विषयी पुमान्| तुष्टिः पुष्टिरपत्यं च गुणवत्तत्र संश्रितम्| अपत्यसन्तानकरं यत्सद्यः सम्प्रहर्षणम्||२||
🔊 Audio coming soon
യഃ പുമാന് വിഷയീ വിഷയേശു ശബ്ദാദിഷു ദേഹചിത്തോപയോഗിഷു ഹേതേഷു സക്തഃ സ വാജീകരണലക്ഷണമുപായമന്വിച്ഛേത്| തത്ര ഹി വാജീകരണേ പുഷ്ട്യാദികം സംശ്രിതമ്| (വാജീകരണമിത്യാദി| വാജീവാശ്വസധര്മാ യേന ക്രിയതേ തം അന്വിച്ഛേത് കുതോऽനുരസായനാത്| തസ്യ ഹി സമുപ-ചിതധാതോഃ പ്രധാനധാതുപരിക്ഷയോ മാ ഭൂദിതി| പുരുഷഗ്രഹണം ബാലാ-ത്യന്തവൃദ്ധനിരാസാര്ഥം ന പുനഃ സ്ത്രീഷണ്ഡവ്യുദാസാര്ഥം തേഷാം വാജീകര-ണാപ്രാപ്തേഃ| സതതഗ്രഹണം സദാ സേവനം ജ്ഞാപയതി| യഥാ രസായനം പ്രയുക്തം സര്വധാതൂനാം പുഷ്ടിമാദധാതി നൈവം വാജീകരണം തദ്ധി സതതമുപയുജ്യമാനമാഹാരവച്ഛുക്രധാതുവൃദ്ധിമാദധാതീതി| പ്രവര്ത്തകഞ്ച ധര്മം സ്വര്ഗപ്രാപ്തിലക്ഷണമാശ്രിത്യൈതദുച്യതേ| യന്നിവൃത്തികൃതേ ഹി സ ഉപദേശഃ| കോശകാരോ യഥാ ഹ്യംശൂനുപാദത്തേ വധപ്രദാന്| തഥാऽഗ്നികല്പാനര്ഥാന് ജ്ഞോ ജ്ഞാത്വാ തേഭ്യോ നിവര്ത്തത ഇതി| നൈഃശ്രേയസികം ധര്മമാശ്രിത്യ ബ്രഹ്മചര്യോപദേശഃ| അയഞ്ചാഭ്യുദയികമിതി ന പരസ്പരവിരോധാശങ്കേതി ജേജ്ജടഃ)|| ൨||
Adhikarana vAjIkaraNaniruktiH (3) · Śloka 3
വാജീവാതിബലോ യേന യാത്യപ്രതിഹതോऽങ്ഗനാഃ| ഭവത്യതിപ്രിയഃ സ്ത്രീണാം യേന യേനോപചീയതേ| തദ്വാജീകരണം തദ്ധി ദേഹസ്യൌജസ്കരം പരമ്||൩||
वाजीवातिबलो येन यात्यप्रतिहतोऽङ्गनाः| भवत्यतिप्रियः स्त्रीणां येन येनोपचीयते| तद्वाजीकरणं तद्धि देहस्यौजस्करं परम्||३||
🔊 Audio coming soon
വാജീകരണം കിമുച്യത ഇത്യാഹ-യേന ഹേതുഭൂതേന പുരുഷോ വാജീവാശ്വ ഇവാപ്രതിഹതോऽങ്ഗനാ യാതി| യേന ച സ്ത്രീണാമതിപ്രിയോ ഭവതി യേന ച ധാതുരുപയചം പ്രാപ്നോതി, തദ്വസ്തു വാജീകരണമിത്യുച്യതേ| തദ്ധി പരം ദേഹസ്യൌജസ്കരമ്|| ൩||
Adhikarana guNavatstrIprashaMsA (4) · Śloka 4
സാരോ ഹി ജീവലോകസ്യ സ്ത്രീ സ്ത്രീഗുണസമന്വിതാ| സ്ത്രിയഃ സാധ്വ്യഃ പ്രസുവതേ നരാന് ഗുണമയാനിവ| ഗോത്രവൃദ്ധികരാ ഹ്യേതാ ഗൃഹിണ്യോ ഗൃഹദേവതാഃ| ഗൃഹം ഹി ഹീനമേതാഭിര്ന ശ്രീമദപി ശോഭതേ||൪||
सारो हि जीवलोकस्य स्त्री स्त्रीगुणसमन्विता| स्त्रियः साध्व्यः प्रसुवते नरान् गुणमयानिव| गोत्रवृद्धिकरा ह्येता गृहिण्यो गृहदेवताः| गृहं हि हीनमेताभिर्न श्रीमदपि शोभते||४||
🔊 Audio coming soon
സാരോ ഹീത്യാദിനാ സ്ത്രിയാഃ പ്രിയത്വം പ്രയോജനവതീത്യുച്യതേ തസ്മാദപ്രിയേ ഭര്ത്തരി കുലജാऽപി സ്ത്രീ കദാച്ഛീലം കലങ്കയതി| ജീവ ലോകസ്യൈഷ സാരോ യത് സ്ത്രീ സ്ത്രീഗുണസമന്വിതാ ഭവതീത| സാധ്വ്യഃ സ്ത്രിയോ ഗുണൈരിവ കൃതാന് നരാന് പ്രസുവതേ| ഏതാ ഇതി സാധ്വ്യഃ സ്ത്രിയഃ| ഗൃഹിണ്യോ ഭാര്യാഃ|| ൪||
Adhikarana puMyogaprashaMsA (5) · Śloka 5
ന തു താ അപി ശോഭന്തേ ജരസാऽനുഗതാ ഇവ| പുംയോഗേന വിനാ സ്ത്രീണാം സ ഹി സംവനനം പരമ്||൫||
न तु ता अपि शोभन्ते जरसाऽनुगता इव| पुंयोगेन विना स्त्रीणां स हि संवननं परम्||५||
🔊 Audio coming soon
താ അപി സ്ത്രിയഃ പുംയോഗേന വിനാ തു തഥാ ന ശോഭന്തേ യഥാ ജരസാऽനുഗതാഃ| സ ഹി പുംയോഗഃ സ്ത്രീണാം പരം സംവനനം വശീകരണമ് ( പുരുഷരഹിതാഃ സ്ത്രിയഃ സ്വതന്ത്രത്വാന്ന ഇത്യര്ഥഃ)|| ൫||
Adhikarana vAjIkaraNaprashaMsA (6) · Śloka 6
വാജീകരണനിത്യസ്യ കാമം കാമം സിഷേവിഷോഃ| ന ശരീരമവാപ്നോതി ന വാ രതിരതിഃ ക്ഷയമ്| അച്ഛായഃ പൂതികുസുമഃ ഫലേന രഹിതോ ദ്രുമഃ| യഥൈകശ്ചൈകശാഖശ്ച നിരപത്യസ്തഥാ നരഃ| അദൃഷ്ടപുത്രപൌത്രസ്യ കുലതന്ത്വന്തവര്ത്തിനഃ| സംസാരസുഖബാഹ്യസ്യ കീദൃശം നാമ ജീവിതമ്| അസമ്ബന്ധോ ഹ്യപുത്രസ്യ നിത്യമേവ പരഃ പരഃ| സീദത്യസ്യാവസാനേ ച ഗൃഹം സുസ്ഥേऽപ്യനായകമ്| അതോ വാജീകരാ യോഗാഃ നിഷേവ്യാഃ ശുക്രവര്ദ്ധനാഃ| കല്യസ്യോദഗ്രവയസോ വാജീകരണസേവിനഃ| സര്വേഷ്വൃതുഷ്വഹരഹര്വ്യവായോ ന നിവാര്യതേ||൬||
वाजीकरणनित्यस्य कामं कामं सिषेविषोः| न शरीरमवाप्नोति न वा रतिरतिः क्षयम्| अच्छायः पूतिकुसुमः फलेन रहितो द्रुमः| यथैकश्चैकशाखश्च निरपत्यस्तथा नरः| अदृष्टपुत्रपौत्रस्य कुलतन्त्वन्तवर्त्तिनः| संसारसुखबाह्यस्य कीदृशं नाम जीवितम्| असम्बन्धो ह्यपुत्रस्य नित्यमेव परः परः| सीदत्यस्यावसाने च गृहं सुस्थेऽप्यनायकम्| अतो वाजीकरा योगाः निषेव्याः शुक्रवर्द्धनाः| कल्यस्योदग्रवयसो वाजीकरणसेविनः| सर्वेष्वृतुष्वहरहर्व्यवायो न निवार्यते||६||
🔊 Audio coming soon
യഃ പുരുഷോ വാജീകരണനിത്യസ്തസ്യ കാമമിച്ഛയാ കാമം സ്ത്രീസങ്ഗമം സിഷേവിഷോരപി ശരീരം ക്ഷയം ന പ്രാപ്നോതി| രതിരതിശ്ച ക്ഷയം ന നാവാപ്നോതി| ദ്രുമോ യഥാ അച്ഛായത്വാദിയുക്തഃ പരിഹാര്യോ നിരുപകാരശ്ച ഭവതി തഥൈവ നിരപത്യോ നരഃ| അഥവാ യേന പുത്രപൌത്രമദൃഷ്ടം വഃ കുലതന്തോരന്തേ വര്ത്തതേ അത ഏവ ച സമ്സാരസുഖാദ് ബഹിര്ഭൂതസ്യേദൃശസ്യ കീദൃശം നാമ ജീവിതമ്| തജ്ജീവിതമേവ ന ഭവതീത്യര്ഥഃ| അപുത്രസ്യ ഹി പരോऽന്യോ വിശിഷ്ടേന സമ്ബന്ധേന രഹിതോ നിത്യമേവ പരഃ ന തദ്വിത്തസ്യാശ്രയോऽസാധാരണസമ്ബന്ധാഭാവാദിത്യര്ഥഃ| അസ്യ ചാപുത്രസ്യാവസാനേ വയോऽന്തേ സുസ്ഥേऽപി| ധനാദിസദ്ഭാവേऽപ്യനായകം ഗൃഹമവസീദതി| യത ഏവമതഃ ശുക്രസ്യ വര്ദ്ധനാ വാജീകരാ യോഗാ നിഷേവ്യാഃ| കല്യസ്യ നീരോഗസ്യ പ്രത്യഗ്രവയസോ വാജീകരണസേവിനശ്ച പുംസഃ സര്വേഷു ഋതുഷു ഷട്സ്വപി അഹരഹര്ദിനേ ദിനേ വ്യവായോ മൈഥുനം ന നിവാര്യതേ ന നിഷിധ്യതേ|| ൬||
Adhikarana shukrakShayahetavaH (7) · Śloka 7
ചിന്താജരാഭ്യാം ശുക്രം തു വ്യാധിഭിഃ കര്മകര്ശനാത്| ക്ഷയം ഗച്ഛത്യനശനാത് സ്ത്രീണാം ചാതിനിഷേവണാത്| ശുക്രക്ഷയാത് ഭയാച്ഛോകാദവിസ്രമ്ഭാദസേവനാത്| അതിഹര്ഷാദതിസ്ഥൌല്യാന്മലോപചയതഃ ശ്രമാത്| സ്ത്രീണാമകൌശലാദ്ദോഷദര്ശനാദഭിചാരതഃ| മേഢ്രാമയാത്സുമഹതഃ ക്രോധതോऽര്ധര്മകീര്തനാത്| തൃപ്തസ്യാപി സ്ത്രിയോ ഗന്തും ന ശക്തിരുപജായതേ||൭||
चिन्ताजराभ्यां शुक्रं तु व्याधिभिः कर्मकर्शनात्| क्षयं गच्छत्यनशनात् स्त्रीणां चातिनिषेवणात्| शुक्रक्षयात् भयाच्छोकादविस्रम्भादसेवनात्| अतिहर्षादतिस्थौल्यान्मलोपचयतः श्रमात्| स्त्रीणामकौशलाद्दोषदर्शनादभिचारतः| मेढ्रामयात्सुमहतः क्रोधतोऽर्धर्मकीर्तनात्| तृप्तस्यापि स्त्रियो गन्तुं न शक्तिरुपजायते||७||
🔊 Audio coming soon
ചിന്താദിഭിഃ ശുക്രം ക്ഷയം യാതി സഞ്ചിതമപ്യപചീയതേ| കര്മകര്ശനാദ്വമനാദികര്മകൃതേന കര്ശനേന| ശുക്രക്ഷയാദ്ധാതുസ്ത്രോതസ്ഥിതസ്യ ശുക്രസ്യ ക്ഷയാത് ശുക്രാശയസ്ഥിതം ശുക്രമുപക്ഷീയതേ| അസേവാ സ്ത്രീണാമ്| സ്ത്രീണാമകൌശലം രഹസ്യവ്യുത്പത്തിഃ| ദോഷപ്രദര്ശനം സ്ത്രീണാമേവ| അക്ഷീണേऽപി ശുക്രേ തൃപ്തസ്യാപി പുംസഃ സ്ത്രിയോ ഗന്തും ശക്തിന്നോപജായതേ|| ൭||
Adhikarana strIgamanashaktivaividhyam (8) · Śloka 8
ന ഹി ജാതബലാഃ സര്വേ നരാശ്ചാപത്യഭാഗിനഃ| ബൃഹച്ഛരീരാ ബലിനഃ കേചിന്നാരീഷു ദുര്ബലാഃ| സന്തി ചാല്പാശ്രയാഃ സ്ത്രീഷു ബലവന്തോ ബഹുപ്രജാഃ| നരാശ്ചടകവത്കേചിദ് വ്രജന്തി ബഹുശഃ സ്ത്രിയഃ| ഗജവച്ച പ്രസിഞ്ചന്തി കേചിന്ന ബഹുഗാമിനഃ| കേചിത്പ്രയത്നൈര്വാഹ്യന്തേ വൃഷാഃ കേചിത്സ്വഭാവതഃ||൮||
न हि जातबलाः सर्वे नराश्चापत्यभागिनः| बृहच्छरीरा बलिनः केचिन्नारीषु दुर्बलाः| सन्ति चाल्पाश्रयाः स्त्रीषु बलवन्तो बहुप्रजाः| नराश्चटकवत्केचिद् व्रजन्ति बहुशः स्त्रियः| गजवच्च प्रसिञ्चन्ति केचिन्न बहुगामिनः| केचित्प्रयत्नैर्वाह्यन्ते वृषाः केचित्स्वभावतः||८||
🔊 Audio coming soon
ന ഹീത്യാദിനാ സ്ത്രീഗമനശക്തേരനിയമം ദര്ശയതി| സുബോധമ്| പ്രയത്നേന രതിര്വാജീകരണാദിഭിഃ| (സബലാ ഏവാപത്യഭാഗിനോ ജാതബലാ അപി നാപത്യഭാഗിനഃ, അജാതബലാ അപ്യപത്യഭാഗിന ഇതി പ്രതിപാദയന് സര്വാന് ബലവിശേഷാനാഹ-നഹി ജാതബലാ ഇത്യാദി| ബൃഹച്ഛരീരാ യേ മേദസ്വിനസ്തേऽപ്യല്പവ്യവായാഃ| അല്പാശ്രയാ അപി യേ ശുക്രസാരാ ബലവന്തോ ബഹുപ്രജാഃ| കേചിത്പ്രയത്നൈര്വാഹ്യന്തേ ഔപനിഷദാദികോക്തൈഃ| വൃഷാഃ കേചിത് സ്വഭാവതഃ പ്രകൃത്യൈവേത്യര്ഥഃ ഇതി ജേജ്ജടഃ)|| ൮||
Adhikarana vAjIkaraNaprastAvaH (9) · Śloka 9
തസ്മാത്പയോഗാന് വക്ഷ്യാമി ദുര്ബലാനാം ബലപ്രദാന്| സുഖോപഭോഗാന് ബലിനാം ഭൂയശ്ച ബലവര്ദ്ധനാന്||൯||
तस्मात्पयोगान् वक्ष्यामि दुर्बलानां बलप्रदान्| सुखोपभोगान् बलिनां भूयश्च बलवर्द्धनान्||९||
🔊 Audio coming soon
തസ്മാദ്യേ ദുര്ബലാസ്തേഷാം ബലപ്രദാദിഗുണാന് പ്രയോഗാന് വക്ഷ്യാമി| ബലിനാം ച ഭൂയോ ബലവര്ദ്ധനാന് സുഖോപഭോഗാംശ്ച| (ഇദമത്ര ചിന്ത്യതേ- ശ്ലേഷ്മ-പ്രകൃതേര്ഗുരുസ്നിഗ്ധമധുരശീതാനി സാമാന്യാത് കഫവൃദ്ധിമാദധതി കഥം തേഷാം സുഖോപഭോഗതേതി| അത്ര വിധാസ്യത്യത്രൈവ| സ്രോതസ്സു ശുദ്ധേഷ്വിത്യാദി യാവത് ക്ലിഷ്ടേ യഥാ വാസസി രാഗയോഗാ ഇതി| ഏതദുക്തം ഭവതി-കൃതസംശോധനസ്യാപഹൃതകഫപിത്തസ്യൈധിതാഗ്നേ ദോഷായ വാജീകരണയോഗാ ഇതി| ഉക്തം ച-'ക്ഷീണദോഷസ്യ ചാപഥ്യം നാവശ്യം ദോഷകൃദ്ഭവേദി'തി| അതിമന്ദാഗ്നേസ്ത്വനിര്വാഹിതദോഷസ്യാപരിണതാനി ദോഷം പ്രകൃതി നാന്യഥാ| യോऽപി തത്ര സാമാന്യാത് കഫലവഃ സോऽപി വ്യവായാദപചീയതേ| യഥോക്താദധികം നിസ്സൃതം വ്യാധയേ സമ്പദ്യത ഏവ-ഇതി ജേജ്ജടഃ)|| ൯||
Adhikarana vAjIkarAsevanAtpUrvamanuShTheyam (10) · Śloka 10
അഥ സ്നിഗ്ധവിശുദ്ധാനാം നിരൂഹാന് സാനുവാസനാന്| ഘൃതതൈലരസക്ഷീരശര്കരാക്ഷൌദ്രസംയുതാന്| യോഗവിദ്യോജയേത് പൂര്വം ക്ഷീരമാംസരസാശിനാമ്| തതോ വാജീകരാന് യോഗാന് ശുക്രാപത്യബലപ്രദാന്||൧൦||
अथ स्निग्धविशुद्धानां निरूहान् सानुवासनान्| घृततैलरसक्षीरशर्कराक्षौद्रसंयुतान्| योगविद्योजयेत् पूर्वं क्षीरमांसरसाशिनाम्| ततो वाजीकरान् योगान् शुक्रापत्यबलप्रदान्||१०||
🔊 Audio coming soon
അഥേത്യാദി| പ്രയോഗാത്പൂര്വമേവ സ്നിഗ്ധസ്യാനന്തരം വമനവിരേചനാഭ്യാം ശുദ്ധസ്യ നിരൂഹാനനുവാസനയുക്താന് ഘൃതാദിയുക്താംശ്ച ക്ഷീരമാംസരസാശിനാം യോജയേത് തതോऽനന്തരം ശുക്രാദിപ്രദാന് വാജീകരാന് യോഗാന്| (അഥ സ്നിഗ്ധവിശുദ്ധാനാമിത്യാദിനൈതദുക്തം ഭവതി-ശുദ്ധാനാമേധിതാഗ്നീനാം യഥാബലം പ്രയുക്തം വാജീകരണം യഥാവത് സിദ്ധ്യത്യന്യഥാऽനര്ഥായ| ബസ്തയോ ഘൃതാദിസഹിതാഃ ക്ഷീരമാംസരസാശിനാം വിധേയാഃ-ഇതി ജേജ്ജടഃ)|| ൧൦||
Adhikarana sharekShvAdighRutam (11) · Śloka 11
ശരേക്ഷുകുശകാശാനം വിദാര്യാ വീരണസ്യ ച| മൂലാനി കണ്ടകാര്യാശ്ച ജീവകര്ശഭകൌ ബലാമ്| മേദേ ദ്വേ ദ്വേ ച കാകോല്യൌ സൂപ്യപര്ണീ ശതാവരീമ്| അശ്വഗന്ധാമതിബലാമാത്മഗുപ്താം പുനര്നവാമ്| വീരാം പയസ്യാം ജീവന്തീം ഋദ്ധിം രാസ്നാം ത്രികണ്ടകമ്| മധുകം ശാലിപര്ണീ ച ഭാഗാംസ്ത്രിപലികാന് പൃഥക്| മാഷാണാമാഢകം ചൈതദ് ദ്വിദ്രോണേ സാധയേദാപാമ്| രസേനാഢകശേഷേണ പചേത്തേന ഘൃതാഢകമ്| രസേനാഢകശേഷേണ പചേത്തേന ഘൃതാഢകമ്| ഘൃതാച്ചതുര്ഗുണം ക്ഷീരം പേഷ്യാണീമാനി ചാവപേത്| വീരാം സ്വഗുപ്താങ്കാകോല്യൌ യഷ്ടീം ഫല്ഗും ദ്വിപിപ്പലീമ്| ദ്രാക്ഷാം വിദാരീം ഖര്ജൂരം മധുകാനി ശതാവരീമ്| തത്സിദ്ധപൂതം ചൂര്ണസ്യ പൃഥക്പ്രസ്ഥേന യോജയേത്| ശര്കരായസ്തുഗായാശ്ച പിപ്പല്യാഃ കുഡവേന ച| മരിചസ്യ പ്രകുഞ്ചേന പൃഥഗര്ദ്ധപലോന്മിതൈഃ| ത്വഗേലാകേസരൈഃ ശ്ലക്ഷ്ണൈഃ ക്ഷൌദ്രദ്വികുഡവേന ച| പലമാട്രം തതഃ ഖാദേത് പ്രത്യഹം രസദുഗ്ധഭുക്| തേനാരോഹതി വാജീവ കുലിങ്ഗ ഇവ ഹൃഷ്യതി||൧൧||
शरेक्षुकुशकाशानं विदार्या वीरणस्य च| मूलानि कण्टकार्याश्च जीवकर्शभकौ बलाम्| मेदे द्वे द्वे च काकोल्यौ सूप्यपर्णी शतावरीम्| अश्वगन्धामतिबलामात्मगुप्तां पुनर्नवाम्| वीरां पयस्यां जीवन्तीं ऋद्धिं रास्नां त्रिकण्टकम्| मधुकं शालिपर्णी च भागांस्त्रिपलिकान् पृथक्| माषाणामाढकं चैतद् द्विद्रोणे साधयेदापाम्| रसेनाढकशेषेण पचेत्तेन घृताढकम्| रसेनाढकशेषेण पचेत्तेन घृताढकम्| घृताच्चतुर्गुणं क्षीरं पेष्याणीमानि चावपेत्| वीरां स्वगुप्ताङ्काकोल्यौ यष्टीं फल्गुं द्विपिप्पलीम्| द्राक्षां विदारीं खर्जूरं मधुकानि शतावरीम्| तत्सिद्धपूतं चूर्णस्य पृथक्प्रस्थेन योजयेत्| शर्करायस्तुगायाश्च पिप्पल्याः कुडवेन च| मरिचस्य प्रकुञ्चेन पृथगर्द्धपलोन्मितैः| त्वगेलाकेसरैः श्लक्ष्णैः क्षौद्रद्विकुडवेन च| पलमाट्रं ततः खादेत् प्रत्यहं रसदुग्धभुक्| तेनारोहति वाजीव कुलिङ्ग इव हृष्यति||११||
🔊 Audio coming soon
ശരാദീനാം കണ്ടകാര്യന്താനാം മൂലാനി| വ്യാഖ്യാസമമ്| ശരഃ കാണ്ഡേക്ഷുഃ, വീരണമുശീരമ്| വീരാ ക്ഷീരവിദാരീ| പയസ്യാ ക്ഷീരികാ| ത്രികണ്ടകോ ഗോക്ഷുരകഃ| ഫല്ഗു കാകോദുമ്ബരികാഫലമ്| ക്ഷൌദ്രസ്യ ദ്വികുഡവ ഷോഡശപലാനി| കുലിങ്ഗശ്ചടകഃ|| ൧൧||
Adhikarana mAShAdighRutam (12) · Śloka 12
മാഷാത്മഗുപ്താബീജാനാമാഢകം പ്രസൃതോന്മിതമ്| മേദാശ്വഗന്ധര്ദ്ധിവരീ വീരാ യഷ്ടീ ദ്വിജീവകമ്| ശൂര്പേऽപാം വിപചേത്തേന പാദശേഷേണ പാചയേത്| വിദാരീക്ഷുരസപ്രസ്ഥദ്വയേന സദൃശേന ച| സര്വൈഃ ക്ഷീരേണ ഹവിഷോ നവാത്പ്രസ്ഥം ശൃതേऽത്ര ച| സിതാ ക്ഷൌദ്രസിതാഖ്യാനാം പൃഥഗ്ദദ്യാച്ചതുഷ്പലമ്| പലം കണാത് പുരോ ഭക്തം ലിഹംസ്തത്പലപൂര്വകമ്| തരുണീഷ്വവതൃപ്താസു പ്രസഭം രാസഭായതേ||൧൨||
माषात्मगुप्ताबीजानामाढकं प्रसृतोन्मितम्| मेदाश्वगन्धर्द्धिवरी वीरा यष्टी द्विजीवकम्| शूर्पेऽपां विपचेत्तेन पादशेषेण पाचयेत्| विदारीक्षुरसप्रस्थद्वयेन सदृशेन च| सर्वैः क्षीरेण हविषो नवात्प्रस्थं शृतेऽत्र च| सिता क्षौद्रसिताख्यानां पृथग्दद्याच्चतुष्पलम्| पलं कणात् पुरो भक्तं लिहंस्तत्पलपूर्वकम्| तरुणीष्ववतृप्तासु प्रसभं रासभायते||१२||
🔊 Audio coming soon
മാഷാത്മഗുപ്താബീജാനാം മിശ്രീകൃതാനാമാഢകമ്| മന്ദാദികം പ്രസൃതോന്മിതമിതി| സര്വൈരിതി ക്വാഥവിദാരീക്ഷുരസൈഃ സദൃശേന സമേന ക്ഷീരേണ| സുബോധമ്| അസ്യ യോഗസ്യ ഭക്താത്പൂര്വം പ്രയോഗഃ| പലപൂര്വകം ലിഹംസ്തദ് ഘൃതം പുരുഷോ യാഃ പുരുഷേ അതൃപ്താസ്തരുണ്യസ്താസു രാസഭായതേ രാസഭ ഇവാചരതി|| ൧൨||
Adhikarana medAdibAShkayaNaM payaH (13) · Śloka 13
മേദാദിഭിശ്ച കര്ഷാംശൈഃ ശൃതം ബാഷ്കയണം പയഃ| സശര്കരാക്ഷൌദ്രഘൃതം ശുക്രവൃദ്ധികരം പരമ്||൧൩||
मेदादिभिश्च कर्षांशैः शृतं बाष्कयणं पयः| सशर्कराक्षौद्रघृतं शुक्रवृद्धिकरं परम्||१३||
🔊 Audio coming soon
മേദാദിഭിഃ പൂര്വക്വാഥനിര്ദിഷ്ടൈര്ജീവകാന്തൈഃ കര്ഷാശൈര്വാഷ്കയണം പയഃ ശൃതം ശര്കരാദിയുക്തം പരം ശുക്രവൃദ്ധികരമ്|| ൧൩||
Adhikarana mAShAdipAyasaH (14) · Śloka 14
പയസാ പായസസ്തേന മാഷകണ്ഡൂകരീഫലൈഃ| വൃഷ്യോ വേഗകരഃ സിദ്ധഃ സഘൃതക്ഷൌദ്രശര്കരഃ||൧൪||
पयसा पायसस्तेन माषकण्डूकरीफलैः| वृष्यो वेगकरः सिद्धः सघृतक्षौद्रशर्करः||१४||
🔊 Audio coming soon
തേന ച മേദാദിസിദ്ധേന പയസാ മാഷൈഃ കപികച്ഛൂഫലൈശ്ച പായസഃ സിദ്ധോ ഘൃതാദിയുക്തോ വൃഷ്യോ വേഗകരശ്ച|| ൧൪||
Adhikarana shvadaMShTrAdipAyasaH (15) · Śloka 15
ശ്വദംഷ്ട്രായാ വിദാര്യാശ്ച രസേ ക്ഷീരചതുര്ഗുണേ| ഘൃതാഢ്യഃ സാധിതോ വൃഷ്യോ മാഷഷഷ്ടികപായസഃ||൧൫||
श्वदंष्ट्राया विदार्याश्च रसे क्षीरचतुर्गुणे| घृताढ्यः साधितो वृष्यो माषषष्टिकपायसः||१५||
🔊 Audio coming soon
ക്ഷീരചതുര്ഗുണേ ശ്വദംഷ്ട്രാദിരസേ ഘൃതാഢ്യഃ സാധിതോ മാഷഷഷ്ടികപായസോ വൃഷ്യഃ ശുക്രപുഷ്ടികരഃ|| ൧൫||
Adhikarana madhUlikAdicUrNam (16) · Śloka 16
മധൂലികാ മാഷപര്ണീ സിതാ ശൃങ്ഗാടകം യവാഃ| സ്വഗുപ്താമൂലയഷ്ട്യാഹ്വവിദാരീക്ഷുരകാഃ സമാഃ| സപ്രിയാലാ കൃതം ചൂര്ണം പൃഥങ്മധ്വാജ്യഷഡ്ഗുണമ്| പാദാഭ്യാമസ്പൃശന് ഭൂമിം ലിഹന് കാല്യമതഃ പിചുമ്| ലഭതേ ബലമുത്സാഹം സ്ത്രീംശ്ച യാതി കുലിങ്ഗവത്||൧൬||
मधूलिका माषपर्णी सिता शृङ्गाटकं यवाः| स्वगुप्तामूलयष्ट्याह्वविदारीक्षुरकाः समाः| सप्रियाला कृतं चूर्णं पृथङ्मध्वाज्यषड्गुणम्| पादाभ्यामस्पृशन् भूमिं लिहन् काल्यमतः पिचुम्| लभते बलमुत्साहं स्त्रींश्च याति कुलिङ्गवत्||१६||
🔊 Audio coming soon
മധൂലികാദയഃ പ്രിയാലാന്താഃ സമസ്തൈശ്ചൂര്ണം പൃഥഗിതി മധുനാ ഷഡ്ഗുണേനാജ്യേനാപി ഷഡ്ഗുണേന യുക്തമതഃ പരം പിചും കര്ഷം കാല്യം പ്രഭാതേ ലിഹന് പാദാഭ്യാം ഭൂമിമസ്പൃശന് പുരുഷോ ബലമുത്സാഹം ച ലഭതേ| കുലിങ്ഗശ്ചടകഃ|| ൧൬||
Adhikarana svaguptAdicUrNam (17) · Śloka 17
സ്വഗുപ്താ ക്ഷീരകാകോലീ വിദാരീ ജീവകദ്വയമ്| തിലാഃ സുലുഞ്ചിതാഃ ഭൃഷ്ടാഃ ശര്കരാജ്യമധുപ്ലുതമ്| തച്ചൂര്ണം പ്രസൃതം ലീഢ്വാ ഗച്ഛതി പ്രമദാശതമ്||൧൭||
स्वगुप्ता क्षीरकाकोली विदारी जीवकद्वयम्| तिलाः सुलुञ्चिताः भृष्टाः शर्कराज्यमधुप्लुतम्| तच्चूर्णं प्रसृतं लीढ्वा गच्छति प्रमदाशतम्||१७||
🔊 Audio coming soon
സ്വഗുപ്താദികം സുലുഞ്ചിതാസ്ത്യാജിതത്വചോ ഭൃഷ്ടസ്തിലാശ്ചേത്യന്തമേതച്ഛര്കരാദ്യാപ്ലുതഞ്ചൂര്ണന്തസ്യ പ്രസൃതം പലദ്വയം പ്രമദാശതം ഗച്ഛതി||൧൭||
Adhikarana mAShacUrNalehaH (18) · Śloka 18
പ്രസൃതം മാഷചൂര്ണസ്യ ധാത്രീസ്വരസഭാവിതമ്| വിദാരീരജസോ വാപി ലിഹന് മധുഘൃതദ്ഗുതമ്| ക്ഷീരാനുപശ്ചടകവദ്ദശകൃത്വോ വ്രജേത് സ്ത്രിയഃ||൧൮||
प्रसृतं माषचूर्णस्य धात्रीस्वरसभावितम्| विदारीरजसो वापि लिहन् मधुघृतद्गुतम्| क्षीरानुपश्चटकवद्दशकृत्वो व्रजेत् स्त्रियः||१८||
🔊 Audio coming soon
മാഷചൂര്ണസ്യ വ വിദാരീചൂര്ണസ്യ വാ പ്രസൃതം ധാത്രീരസേന ഭാവിതം മധുഘൃതാഭ്യാം ലിഹന് ക്ഷീരാനുപഃ സന് ദശകൃത്വോ ദശവാരാന് ചടകവത് സ്ത്രിയോ വ്രജേത്|| ൧൮||
Adhikarana vidArIcUrNalehaH (19) · Śloka 19
ചൂര്ണം വിദാര്യാ ബഹുശഃ സ്വരസേനൈവ ഭാവിതമ്| ക്ഷൌദ്രസര്പിര്യുതം ലീഢ്വാ പ്രമദാ ദശ ഗച്ഛതി||൧൯||
चूर्णं विदार्या बहुशः स्वरसेनैव भावितम्| क्षौद्रसर्पिर्युतं लीढ्वा प्रमदा दश गच्छति||१९||
🔊 Audio coming soon
വിദാരീചൂര്ണലേഹഃ സുബോധഃ| ബഹുശോ അനേകശഃ| സ്വരസേന വിദാരീ സ്വരസേന|| ൧൯||
Adhikarana kRuShNAdicUrNalehaH (20) · Śloka 20
കൃഷ്ണാ ധാത്രീഫലരജഃ സ്വരസേനൈവ ഭാവിതമ്| ശര്കരാമധുസര്പിര്ഭിര്ലീഢ്വാ യോऽനു പയഃ പിബേത്| സ നരോऽശീതിവര്ഷോऽപി യുവേവ പരിഹൃഷ്യതി||൨൦||
कृष्णा धात्रीफलरजः स्वरसेनैव भावितम्| शर्करामधुसर्पिर्भिर्लीढ्वा योऽनु पयः पिबेत्| स नरोऽशीतिवर्षोऽपि युवेव परिहृष्यति||२०||
🔊 Audio coming soon
കൃഷ്ണാഫലാനാം ധാത്രീഫലാനാഞ്ച ചൂര്ണം സ്വരസേന കൃഷ്ണാധാത്രീഫലരസേന സുഭാവിതം സത് ശര്കരാദിഭിര്ലീഢ്വാ യഃ പയോऽനുപിബേത് സോऽശീതിവര്ഷോऽപി യുവേവ പരം ഹര്ഷം പ്രാപ്നോതി|| ൨൦||
Adhikarana madhuyaShTIkarShaprayogaH (21) · Śloka 21
കര്ഷം മധുകചൂര്ണയ്സ് ഘൃതക്ഷൌദ്രസമന്വിതമ്| പയോऽനുപാനം യോ ലിഹ്യാന്നിത്യവേഗഃ സ നാ ഭവേത്||൨൧||
कर्षं मधुकचूर्णय्स् घृतक्षौद्रसमन्वितम्| पयोऽनुपानं यो लिह्यान्नित्यवेगः स ना भवेत्||२१||
🔊 Audio coming soon
മധുയഷ്ടീ കര്ഷപ്രയോഗഃ സുബോധഃ| നാ പുരുഷഃ| നിത്യവേഗഃ സദാ വേഗവാന്|| ൨൧||
Adhikarana kulIrashRu~ggIkalkaH (22) · Śloka 22
കുലീരശൃങ്ഗ്യാ യഃ കല്കമാലോഡ്യ പയസാ പിബേത്| സിതാഘൃതപയോऽന്നാശീ സ നാരീഷു വൃഷായതേ||൨൨||
कुलीरशृङ्ग्या यः कल्कमालोड्य पयसा पिबेत्| सिताघृतपयोऽन्नाशी स नारीषु वृषायते||२२||
🔊 Audio coming soon
കര്കടാശൃങ്ഗ്യാഃ കല്കസ്യ പയസാ പ്രയോഗേ യഃ സിതാദിഭിരന്നമശ്നാതി സ നാരീഷു വൃഷ ഇവാചരതി|| ൨൨||
Adhikarana dhAnyamASharasAdiprayogaH (23) · Śloka 23
ധാന്യമാഷരസഃ ക്ഷീരം ക്ഷൌദ്രമിക്ഷുരസോ ഘൃതമ്| ദ്വിമേദാ ജീവകയുഗക്വാഥശ്ചൈകത്ര യോജിതഃ| പീതഃ കരോതി പുരുഷം പ്രമദാശതഗാമിനമ്||൨൩||
धान्यमाषरसः क्षीरं क्षौद्रमिक्षुरसो घृतम्| द्विमेदा जीवकयुगक्वाथश्चैकत्र योजितः| पीतः करोति पुरुषं प्रमदाशतगामिनम्||२३||
🔊 Audio coming soon
ധാന്യമാഷയോരേകോ രസഃ തത്സമാനി പ്രത്യേകം പഞ്ച ക്ഷീരാദീനി| ഏകത്ര യോജിതോ മിശ്രീകൃതഃ പീതഃ പുരുഷം പ്രമദാശതഗാമിനം കരോതി|| ൨൩||
Adhikarana BallAtakashRutakShIram (24) · Śloka 24
ഭലാതകൈശ്ചതുര്ഭിസ്തു ദുഗ്ധസ്യാര്ദ്ധാഢകം പചേത്| പീതം കരോതി വൃഷതാം സുജീര്ണസ്യാപി ദേഹിനഃ||൨൪||
भलातकैश्चतुर्भिस्तु दुग्धस्यार्द्धाढकं पचेत्| पीतं करोति वृषतां सुजीर्णस्यापि देहिनः||२४||
🔊 Audio coming soon
ഭല്ലാതകഷൃതക്ഷീരം സുബോധമ്| ദുഗ്ധസ്യാര്ദ്ധാഢകംചതുഃഷഷ്ടിപലാനി| സുജീര്ണസ്യ സുവൃദ്ധസ്യാപി (ഭല്ലാതകസ്യാരുഷ്കരസ്യ മജ്ജാ)|| ൨൪||
Adhikarana svaya~gguptekShurakAdicUrNayogAH (25) · Śloka 25
സ്വയങ്ഗുപ്തേക്ഷുരകയോര്ബീജചൂര്ണം സശര്കരമ്| ധാരോഷ്ണേന നരഃ പീത്വാ പയസാ രാസഭായതേ| ഉച്ചടാചൂര്ണമപ്യേനം ശതാവര്യാശ്ച യോജയേത്||൨൫||
स्वयङ्गुप्तेक्षुरकयोर्बीजचूर्णं सशर्करम्| धारोष्णेन नरः पीत्वा पयसा रासभायते| उच्चटाचूर्णमप्येनं शतावर्याश्च योजयेत्||२५||
🔊 Audio coming soon
സ്വയങ്ഗുപ്തേക്ഷുരകയോരധ്യണ്ഡകോകിലാക്ഷകയോര്ബീജസ്യ ചൂര്ണം ശര്കരാ സഹിതം ധാരോഷ്ണേന പയസാ പീത്വാ നരോ രാസഭായതേ രാസഭ ഇവാചരതി| സുബോധമ്| ഉച്ചടാ പ്രസിദ്ധാ (മഹാമുസ്താ)|| ൨൫||
Adhikarana sUpyaparNyAdikShIrayogau (26) · Śloka 26
സൂപ്യപര്ണീ ദ്വികാകോലീ ജീവകര്ഷഭകൈഃ ശൃതമ്| ലഘുനാ പഞ്ചമൂലേന ദ്വികാകോലീയുതേന വാ| പയോऽതിവൃഷ്യമഭ്യസ്യ വൃദ്ധോऽപി തരുണായതേ||൨൬||
सूप्यपर्णी द्विकाकोली जीवकर्षभकैः शृतम्| लघुना पञ्चमूलेन द्विकाकोलीयुतेन वा| पयोऽतिवृष्यमभ्यस्य वृद्धोऽपि तरुणायते||२६||
🔊 Audio coming soon
സൂപ്യപര്ണ്യാദിഭിഃ ഋഷഭകാന്തൈഃ ശൃതം പയ ഏകഃ പ്രയോഗഃ| ഹ്രസ്വപഞ്ചമൂലേന കാകോലീദ്വയയുതേന ദ്വിതീയഃ|| ൨൬||
Adhikarana kShIriNyAdipuMsavanayogAH (27) · Śloka 27
ക്ഷീരിണീ ച ശ്വദംഷ്ട്രാ ച ഫാണിതം ശര്കരാ മധു| ഗൃഷ്ടിക്ഷീരം നവം സര്പിരേതത് പുംസവനം പരമ്||൨൭||
क्षीरिणी च श्वदंष्ट्रा च फाणितं शर्करा मधु| गृष्टिक्षीरं नवं सर्पिरेतत् पुंसवनं परम्||२७||
🔊 Audio coming soon
ക്ഷീരിണ്യാദികം പുരുഷേണോപയുക്തം പരം പുംസവനമ്| ക്ഷീരിണീ പയസ്യാ||൨൭||
Adhikarana ashvatyaPalAdivRuShyayogaH (28) · Śloka 28
അശ്വത്ഥഫലമൂലത്വക്ശൃങ്ഗസിദ്ധം പയോ നരഃ| പീത്വാ സശര്കരം ശീതം കുലിങ്ഗ ഇവ ഹൃഷ്യതി||൨൮||
अश्वत्थफलमूलत्वक्शृङ्गसिद्धं पयो नरः| पीत्वा सशर्करं शीतं कुलिङ्ग इव हृष्यति||२८||
🔊 Audio coming soon
അശ്വത്ഥഫലാദിചതുഷ്ടയേന സിദ്ധം പയഃ പീത്വാ കുലിങ്ഗവദ്ധൃഷ്യതി|| ൨൮||
Adhikarana payasyAsiddhaM payaH (29) · Śloka 29
പയഃ പയസ്യയാ സിദ്ധം ശുക്രകൃത്സാജ്യമാക്ഷികമ്||൨൯||
पयः पयस्यया सिद्धं शुक्रकृत्साज्यमाक्षिकम्||२९||
🔊 Audio coming soon
പയസ്യയാ സിദ്ധപയഃ പ്രയോഗോ വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ|| ൨൯||
Adhikarana shatAvarIghRutayogau (30) · Śloka 30
ശതാവരീകല്കരസേ പയോ ദശഗുണം ഘൃതമ്| ശൃതം സപിപ്പലീക്ഷൌദ്രശര്കരം വൃഷ്യമുത്തമമ്| ശതാവരീരസപ്രസ്ഥം ക്ഷീരപ്രസ്ഥചതുഷ്ടയമ്| പ്രസ്ഥം ഘൃതസ്യ ശുക്ത്യംശം ദ്രാക്ഷാമാംസീപരൂഷകമ്| ജീവകര്ഷഭയഷ്ട്യാഹ്വബലാമേദാകശേരുകമ്| പ്രിയാലബീജം കാകോലീയുഗ്മം ചൈകത്ര പാചയേത്| പക്വപൂതേ ക്ഷിപേച്ചാസ്മിന് കുഡവാംശാം സിതോപലാമ്| ഗൃഷ്ടിക്ശീരാനുപഃ പ്രാശ്യ തന്നാരീഷു വൃഷായതേ| വിജയേത ച വാതാസ്രം പിത്താസ്രോരഃ ക്ഷതക്ഷയാന്||൩൦||
शतावरीकल्करसे पयो दशगुणं घृतम्| शृतं सपिप्पलीक्षौद्रशर्करं वृष्यमुत्तमम्| शतावरीरसप्रस्थं क्षीरप्रस्थचतुष्टयम्| प्रस्थं घृतस्य शुक्त्यंशं द्राक्षामांसीपरूषकम्| जीवकर्षभयष्ट्याह्वबलामेदाकशेरुकम्| प्रियालबीजं काकोलीयुग्मं चैकत्र पाचयेत्| पक्वपूते क्षिपेच्चास्मिन् कुडवांशां सितोपलाम्| गृष्टिक्शीरानुपः प्राश्य तन्नारीषु वृषायते| विजयेत च वातास्रं पित्तास्रोरः क्षतक्षयान्||३०||
🔊 Audio coming soon
ശതാവരീഘൃതേ ഘൃതാദ്ദശഗുണം പയഃ പിപ്പല്യാദികം സിദ്ധേ ദേയമ്| ദ്വിതീയേ ശതാവരീരസപ്രസ്ഥാദ്യേ ദ്രാക്ഷാദികം ശുക്ത്യംശമര്ദ്ധപലം ചൈകസ്മിന് ഭാജനേ കൃത്വാ പാചയേദേതച്ച ഘൃതം വാതാസ്രാദികഞ്ച ജയേത്|| ൩൦||
Adhikarana jIvAkAdighRutam (31) · Śloka 31
ജീവകക്ഷീരകാകോലീസ്ഥിരാഹംസപദീഘനൈഃ| ഷടീക്ഷുഗണ്ഡികായഷ്ടീമൃണാലൈഃ കാര്ഷികൈഃ പചേത്| ഘൃതപ്രസ്ഥം ദശഗുണേ ക്ഷീരേ തദ് ബലപുഷ്ടികൃത്| വന്ധ്യാനാം പുത്രജനനം ശുക്രവര്ദ്ധനശോധനമ്||൩൧||
जीवकक्षीरकाकोलीस्थिराहंसपदीघनैः| षटीक्षुगण्डिकायष्टीमृणालैः कार्षिकैः पचेत्| घृतप्रस्थं दशगुणे क्षीरे तद् बलपुष्टिकृत्| वन्ध्यानां पुत्रजननं शुक्रवर्द्धनशोधनम्||३१||
🔊 Audio coming soon
ജീവകാദിഘൃതം സുബോധമ്| ഹംസപദീ ബിസഗ്രന്ഥ്യാഖ്യാ, കാര്ഷികം കര്ഷപ്രമാണമ്, ഘൃതാദ്ദശഗുണം ക്ഷീരമ്, വന്ധ്യാനാമപ്രജാനാമ്| ശുക്രവര്ദ്ധനം ശുക്രശോധനം ച|| ൩൧||
Adhikarana svaya~gguptAdimodakaH (32) · Śloka 32
ജലാഢകേ സ്വയങ്ഗുപ്താമൂലാത് പഞ്ചപലം പചേത്| പാദശേഷേ ച സ്ഞ്ചൂര്ണ്യ കുഡവാംശാഃ പൃഥക്ഷിപേത്| സ്വഗുപ്താമൂലഗോധൂമമാഷേക്ഷുരകപിപ്പലിഃ| സപ്രിയാലഫലക്ഷൌദ്രാഃ പ്രസ്ഥാര്ദ്ധം നവസര്പിഷഃ| സിതോപലാതുലാപാദം കുര്യാത്താന് മോദകാംസ്തതഃ| മോദകം ഭക്ഷയിത്വൈകം ഷഷ്ടിം വ്രജതി യോഷിതാമ്||൩൨||
जलाढके स्वयङ्गुप्तामूलात् पञ्चपलं पचेत्| पादशेषे च स्ञ्चूर्ण्य कुडवांशाः पृथक्षिपेत्| स्वगुप्तामूलगोधूममाषेक्षुरकपिप्पलिः| सप्रियालफलक्षौद्राः प्रस्थार्द्धं नवसर्पिषः| सितोपलातुलापादं कुर्यात्तान् मोदकांस्ततः| मोदकं भक्षयित्वैकं षष्टिं व्रजति योषिताम्||३२||
🔊 Audio coming soon
ആത്മഗുപ്താമൂലാത് പഞ്ചപലം ജലസ്യാഢകേ അഷ്ടാവിംശത്യധികേ പലശതേ പചേത്| തമിന് പാദശേഷേ സ്വഗുപ്താദികം കുഡവാംശം പൃഥവിക്ഷപേത്| സ്വഗുപ്താദീനാം കുഡവശ്ചത്വാരി പലാനി| ക്ഷൌദ്രസ്യ കുഡവോऽഷ്ടൌ പലാനി| നവസര്പിഷഃ പ്രസ്ഥാര്ദ്ധം ഷോഡശപലാനി| സിതോപലായാസ്തുലാപാദഃ പഞ്ചവിംശതിപലാനി| പ്രത്യഹമേകസ്യ മോദകസ്യ ഭക്ഷണമ്||൩൨||
Adhikarana bRuhatyAdistilashaShkulikA (33) · Śloka 33
പലാംശാന് ബൃഹതീവ്യാഘ്രീപൃശ്നിപര്ണീത്രികണ്ടകാന്| ദ്വയാഢകേനാമ്ഭസാ പക്ത്വാ പാദശേഷേ രസേ സ്ഥിതേ| പലാനി ക്ഷീരകാകോല്യാഃ പഞ്ച മാഗധികാപലമ്| സ്വഗുപ്താഫലമൂലാനാം മാഷാണാമിക്ഷുരരസ്യ ച| വിദാര്യാ മധുനശ്ചാത്ര കുഡവം കുഡവം ക്ഷിപേത്| പൃഥഗ്ദ്വൌ മുദ്ഗതിലയോര്ഘൃതേ ശഷ്കുലികാസ്തതഃ| പചേദേകാം തതഃ പ്രാശ്യ ശതം വ്രജതി യോഷിതാമ്||൩൩||
पलांशान् बृहतीव्याघ्रीपृश्निपर्णीत्रिकण्टकान्| द्वयाढकेनाम्भसा पक्त्वा पादशेषे रसे स्थिते| पलानि क्षीरकाकोल्याः पञ्च मागधिकापलम्| स्वगुप्ताफलमूलानां माषाणामिक्षुररस्य च| विदार्या मधुनश्चात्र कुडवं कुडवं क्षिपेत्| पृथग्द्वौ मुद्गतिलयोर्घृते शष्कुलिकास्ततः| पचेदेकां ततः प्राश्य शतं व्रजति योषिताम्||३३||
🔊 Audio coming soon
പലാംശാനിതി| ബൃഹത്യാദിഭിസ്തിലശഷ്കുലികാ സുബോധാ| ക്ഷീരകാകോല്യാഃ പഞ്ച പലാനി| സ്വഗുപ്താമൂലാദീനാം പ്രത്യേകം കുഡവഃ| മധുനഃ കുഡവോ വിദാര്യാദ് ദ്വിഗുണഃ| മുദ്ഗസ്യ ദ്വൌ കുഡവൌ തിലസ്യ ദ്വാവിതി പൃഥഗര്യഃ|| ൩൩||
Adhikarana svaguptAmUlakRutabhakShyAH (34) · Śloka 34
സ്വഗുപ്താമൂലചൂര്ണേന ദ്രുതേന പയസാ കൃതാഃ| ഘൃതേ സശര്കരാക്ഷൌദ്രാ ഭക്ഷ്യാ വേഗശതപ്രദാഃ||൩൪||
स्वगुप्तामूलचूर्णेन द्रुतेन पयसा कृताः| घृते सशर्कराक्षौद्रा भक्ष्या वेगशतप्रदाः||३४||
🔊 Audio coming soon
പയസാ ദ്രുതേന സ്വഗുപ്താമൂലചൂര്ണേന ഘൃതേ സംസ്കൃതാഃ സശര്കരാക്ഷൌദ്രാ ഭക്ഷ്യാ വേഗശതപ്രദാഃ|| ൩൪||
Adhikarana mAShAtmaguptAdipUpalikAH (35) · Śloka 35
മാഷാത്മഗുപ്താ ഗോധൂമശാലിഷഷ്ടികപൈഷ്ടീകാന്| ശര്കരായാ വിദാര്യാശ്ച ചൂര്ണാനീക്ഷുരകസ്യ ച| സംയോജ്യ ക്ഷീരസര്പിര്ഭ്യാം ഘൃതേ പൂപലികാഃ പചേത്| പയോऽനുപാനാസ്താഃ ശീഘ്രം കുര്വന്തി വൃഷതാം പരമ്||൩൫||
माषात्मगुप्ता गोधूमशालिषष्टिकपैष्टीकान्| शर्कराया विदार्याश्च चूर्णानीक्षुरकस्य च| संयोज्य क्षीरसर्पिर्भ्यां घृते पूपलिकाः पचेत्| पयोऽनुपानास्ताः शीघ्रं कुर्वन्ति वृषतां परम्||३५||
🔊 Audio coming soon
മാഷാത്മഗുപ്താ ഗോധൂമാദിപൈഷ്ടികാന് ശര്കരാദിചൂര്ണാനി ച ക്ഷീരഘൃതാഭ്യാമാലോഡ്യ ഘൃതേ വടകവത് പൂപലികാഃ പചേത്| സുബോധമ്|| ൩൫||
Adhikarana mAShatilAdishaShkulikAH (36) · Śloka 36
ചൂര്ണം മാഷാത്തിലാച്ഛാലോര്വിദാര്യാശ്ച സസൈന്ധവമ്| രസേന പുണ്ഡ്രകസ്യേക്ഷോഃ പ്ലുതം വാരാഹമേദസി| പക്ത്വാ ശുഷ്കുലികാഃ ഖാദന്നാരോഹേത് ഷഷ്ടിമങ്ഗനാഃ||൩൬||
चूर्णं माषात्तिलाच्छालोर्विदार्याश्च ससैन्धवम्| रसेन पुण्ड्रकस्येक्षोः प्लुतं वाराहमेदसि| पक्त्वा शुष्कुलिकाः खादन्नारोहेत् षष्टिमङ्गनाः||३६||
🔊 Audio coming soon
മാഷാദീനാം ചൂര്ണം ലവണേന യുക്തം പുണ്ഡ്രേക്ഷുരസേനാലോഡ്യ സൂകരമേദസി ശഷ്കുലികാഃ കാര്യാഃ| സുബോധമ്|| ൩൬||
Adhikarana madhuraphalapUpalikAH (37) · Śloka 37
മുഖപ്രിയാണാം സ്നിഗ്ധാനാം ഫലാനാം മധുരാത്മനാമ്| ഫലാനാമാത്മഗുപ്തായാഃ ശാലേര്മാഷാത്തിലാദ് ഘൃതാത്| മുദ്ഗാദ്ഗോധൂമതശ്ചാപി കുഡവം കുഡവം പൃഥക്| ചൂര്ണിതൈര്ന്നിസ്തുഷൈസ്തൈസ്തു ക്ഷീരേണാലോഡ്യ മര്ദിതൈഃ| പക്വാം പൂപലികാം ഖാദന് സ്ത്രീഷു ഹൃഷ്യതി വാജിവത്||൩൭||
मुखप्रियाणां स्निग्धानां फलानां मधुरात्मनाम्| फलानामात्मगुप्तायाः शालेर्माषात्तिलाद् घृतात्| मुद्गाद्गोधूमतश्चापि कुडवं कुडवं पृथक्| चूर्णितैर्न्निस्तुषैस्तैस्तु क्षीरेणालोड्य मर्दितैः| पक्वां पूपलिकां खादन् स्त्रीषु हृष्यति वाजिवत्||३७||
🔊 Audio coming soon
മുഖപ്രിയാലാദിഗുണാനാം ദ്രാക്ഷാദീനാം ഫലാനാമാത്മഗുപ്താഫലാനാം ശാല്യാദീനാഞ്ച പ്രത്യേകം കുഡവഃ| ഏഭിര്ന്നിസ്തുഷൈശ്ചൂര്ണീകൃതൈഃ ക്ഷീരേണാലോഡ്യ മര്ദ്ദിതൈഃ പൂപലികാഃ കാര്യാ|| ൩൭||
Adhikarana rasAnupAnotkArikAprayogaH (38) · Śloka 38
ശര്കരാമാഷഗോധൂമതുഗാക്ഷീരീപയോഘൃതൈഃ| പക്വാമുത്കാരികാം ഖാദേത്കൃകവാകുരസാനുപഃ| മായൂരം തൈത്തിരം ഹാംസമേവമേവ രസം പിബേത്| അനേനാശ്വ ഇവോദീര്ണേ ബലീ ലിങ്ഗം സമര്പയേത്||൩൮||
शर्करामाषगोधूमतुगाक्षीरीपयोघृतैः| पक्वामुत्कारिकां खादेत्कृकवाकुरसानुपः| मायूरं तैत्तिरं हांसमेवमेव रसं पिबेत्| अनेनाश्व इवोदीर्णे बली लिङ्गं समर्पयेत्||३८||
🔊 Audio coming soon
ശര്കരാദിഭിഃ പക്വാമുത്കാരികാം കൃകവാകുരസാനുപഃ ഖാദേത്| കൃകവാകുരസഃ കുക്കുടരസഃ മയൂരരസാദ്യന്യതമം വാ പിബേത്| ലിങ്ഗം മേഢ്രമ്|| ൩൮||
Adhikarana varAhamAMsAdigulikA (39) · Śloka 39
പിഷ്ട്വാ വരാഹമാംസാനി ദത്ത്വാ മരിചസൈന്ധവേ| കോലവദ്ഗുലികാഃ കൃത്വാ തപ്തേ സര്പിഷി വര്ത്തയേത്| വര്ത്തനസ്തമ്ഭിതാസ്താശ്ച പ്രക്ഷേപ്യാഃ കൌക്കുടേ രസേ| ഘൃതാഢ്യേ ഗന്ധപിശുനേ ദധിദാഡിമസാരികേ| യഥാ ന ഭിന്ദ്യാദ്ഗുലികാസ്തഥാ തം സാധയേദ്രസമ്| തം പിബന്ഭക്ഷയംസ്താശ്ച ബലീ ബാലേയവദ് വ്രജേത്| മാംസാനി ബലയുക്താനി തഥാऽന്യാന്യപി കല്പയേത്||൩൯||
पिष्ट्वा वराहमांसानि दत्त्वा मरिचसैन्धवे| कोलवद्गुलिकाः कृत्वा तप्ते सर्पिषि वर्त्तयेत्| वर्त्तनस्तम्भितास्ताश्च प्रक्षेप्याः कौक्कुटे रसे| घृताढ्ये गन्धपिशुने दधिदाडिमसारिके| यथा न भिन्द्याद्गुलिकास्तथा तं साधयेद्रसम्| तं पिबन्भक्षयंस्ताश्च बली बालेयवद् व्रजेत्| मांसानि बलयुक्तानि तथाऽन्यान्यपि कल्पयेत्||३९||
🔊 Audio coming soon
പിഷ്ട്വേത്യാദി| സൂകരമാംസേന പിഷ്ടേന മരിചസൈന്ധവയുക്തേന കൃതാ ഗുലികാസ്തപ്തേ ഘൃതേ വര്തയേത് മനാഗഗ്നിസന്താപം നയേത്| തസ്തേന വര്ത്തനേന സ്തമ്ഭിതാ ഗൃഹീതകാഠിന്യാഃ കൌക്കുടേ രസേ പ്രക്ഷേപ്യാഃ| തതസ്താ രക്ഷയന് സാധയേത്| ഘൃതാഢ്യ ഇത്യാദി രസവിശേഷണമ്| ബാലേയോ രാസഭഃ| കുക്കുടവച്ചാന്യാന്യപി ബലയുക്താനി മാംസാനി കല്പയേത്| (തപ്തേ സര്പിഷി ഭര്ജയേത്| 'ഭര്ജനസ്തമ്ഭിതാസ്താശ്ച' ഇതി ചരകപാഠഃ| വ്യാഖ്യാ-തപ്തേ സര്പിഷി ഭര്ജ്ജയേത്| ഭര്ജ്ജനസ്തമ്ഭിതാശ്ച പ്രക്ഷേപ്യാഃകൌക്കുടേ രസേ ഇത്യസ്യായമഭിപ്രായഃ| സര്പിഷാ തപ്തേന നവനീതാവസ്ഥാമതിക്രാന്തേന| നവനീതാവസ്ഥായാം ഹി സാവശേഷകാലശേയാവയവത്വാദമ്ലാനുഗതം പ്രയോഗേ നേഷ്യതേ| നനു സര്പിഷീത്യുക്തേ തദേവ ഗമ്യതേ കഥം പുനര്നവനീതാശങ്കേതി| ഉച്യതേ-ആചാര്യാ നവനീതം ഘൃതം ജാതമിത്യസ്തി നവനീതേ ഘൃതവ്യപദേശഃ| തസ്മാത്തദപനയനാര്ഥമിതി വ്യാഖ്യാനയന്തി| തേന ച തപ്തേന താഃ സംഹതിമാസാദയന്തി| തഥാ ന ഭിദ്യന്തേ ദ്രവേ ക്ഷിപ്താഃ| ദധിദാഡിമസാരിക ഇതി സാരികേ സാന്ദ്രീഭൂത ഇത്യര്ഥഃ| ദധി ദാഡിമാമ്ലമിഷ്യതേ നാന്യച്ഛുക്താദി തസ്യ ശുക്രക്ഷയഹേതുത്വേനാമ്നാനാത്| അമ്ലോऽമ്ലം പച്യതേ അമ്ലശ്ച പാകഃ ശുക്രനാശനഃ-ഇതി ജേജ്ജടഃ)|| ൩൯||
Adhikarana mAShA~gkurasiddho mAhiSharasaH (40) · Śloka 40
മാഷാനങ്കുരിതാന് ശുദ്ധാന് നിസ്തുഷാന് സാജഹാഫലാന്| ഘൃതാഢ്യേ മാഹിരസേ ദധിദാഡിമസാരികേ| പ്രക്ഷിപ്യ സാധയേദ്യുക്ത്യാ ധാന്യജീരകനാഗരൈഃ| പീതോ ഭുക്തശ്ച സ രസഃ കുരുതേ ശുക്രമക്ഷയമ്||൪൦||
माषानङ्कुरितान् शुद्धान् निस्तुषान् साजहाफलान्| घृताढ्ये माहिरसे दधिदाडिमसारिके| प्रक्षिप्य साधयेद्युक्त्या धान्यजीरकनागरैः| पीतो भुक्तश्च स रसः कुरुते शुक्रमक्षयम्||४०||
🔊 Audio coming soon
അങ്കുരിതത്വാദിയുക്താന് മാഷാനജഹാഫലസംയുക്താന് മാഹിഷമാംസരസേ ഘൃതഭൂയിഷ്ഠേ ദധിദാഡിമപ്രധാനേ പ്രക്ഷിപ്യ സാധയേത്| സ സിദ്ധോ രസഃ പീതോ ഭുക്തശ്ചാക്ഷയം ശുക്രം കുരുതേ| അജഹാ ആത്മഗുപ്താ| (കുരുതേ, ശുക്രമക്ഷയമിതി സന്താനപ്രവൃത്ത്യാ അക്ഷയമിത്യുപചര്യതേ- ഇതി ജേജ്ജടഃ)|| ൪൦||
Adhikarana haMsAdInAmaNDaprayogaH (41) · Śloka 41
ഹംസബര്ഹിണദക്ഷാണ്ഡാന് ഭൃഷ്ടാംസ്തപ്തേന സര്പിഷാ| സുരാനുപാനാന് യഃ ഖാദേത്സ തൃപ്തസ്തര്പയേത്സ്ത്രിയഃ||൪൧||
हंसबर्हिणदक्षाण्डान् भृष्टांस्तप्तेन सर्पिषा| सुरानुपानान् यः खादेत्स तृप्तस्तर्पयेत्स्त्रियः||४१||
🔊 Audio coming soon
ഹംസാദീനാം പ്രയേകസ്യാണ്ഡാന് തപ്തേന സര്പിഷാ ഭൃഷ്ടാന് സുരാനുപാനാന് ഖാദേത്|| ൪൧||
Adhikarana ArdramatsyamAMsAdiprayogaH (42) · Śloka 42
ആര്ദ്രാണി മത്സ്യമാംസാനി ശഫരീര്വാ സുഭര്ജിതാഃ| തപ്തേ സര്പിഷി യഃ ഖാദേത്സ ഗച്ഛേത്സ്ത്രീഷു ന ക്ഷയമ്||൪൨||
आर्द्राणि मत्स्यमांसानि शफरीर्वा सुभर्जिताः| तप्ते सर्पिषि यः खादेत्स गच्छेत्स्त्रीषु न क्षयम्||४२||
🔊 Audio coming soon
ആര്ദ്രാണാം മത്സ്യമാംസാനാം ശഫരീമാംസാനാം ച ഘൃതഭൃഷ്ടാനാം പ്രയോഗഃ സുബോധഃ| ശഫരീ രോഹിതഃ| (മത്സ്യശബ്ദസ്യ സാമാന്യവാചിത്വേऽപി രോഹിതസ്യ ഗ്രഹണം പ്രധാനകല്പനാശ്രയണാത് രോഹിതോ മത്സ്യാനാമിതി| ഇതി ജേജ്ജടഃ)|| ൪൨||
Adhikarana chAgarasasiddho rohitamatsyaprayogaH (43) · Śloka 43
ഘൃതഭൃഷ്ടാന് രസേ ഛാഗേ രോഹിതാന് ഫലസാരികേ| അനുപീതരസാന് സിദ്ധാനപത്യാര്ഥീ പ്രയോജയേത്||൪൩||
घृतभृष्टान् रसे छागे रोहितान् फलसारिके| अनुपीतरसान् सिद्धानपत्यार्थी प्रयोजयेत्||४३||
🔊 Audio coming soon
രോഹിതാന് ദാഡിമാദിഫലപ്രധാനേ ഛാഗേ രസേ സിദ്ധാന് ഘൃതഭൃഷ്ടാന് രസാനുപാനയുക്താനപത്യാര്ഥീ പ്രയോജയേത്|| ൪൩||
Adhikarana mAShabastANDAdiprayogAH (44) · Śloka 44
ഘൃതം മാഷാന് സബസ്താണ്ഡാന് ഫലാമ്ലേ മാഹിഷേ രസേ| സ്വാദൌ വാ സാധയേത് പൂതം തദ്രസം ഭര്ജയേദ് ഘൃതേ| ഈഷല്ലവണിതം യുക്തം ധാന്യജീരകനാഗരൈഃ| പീതഃ സ വൃഷ്യോ ബല്യശ്ച ബൃംഹണശ്ച പരം രസഃ||൪൪||
घृतं माषान् सबस्ताण्डान् फलाम्ले माहिषे रसे| स्वादौ वा साधयेत् पूतं तद्रसं भर्जयेद् घृते| ईषल्लवणितं युक्तं धान्यजीरकनागरैः| पीतः स वृष्यो बल्यश्च बृंहणश्च परं रसः||४४||
🔊 Audio coming soon
ഘൃതം മാഷാന് ബസ്താനാമണ്ഡാംശ്ച മാഹിഷേ ദാഡിമാദിഫലാമ്ലേ വാ രസേ സ്വാദാവേവ വാ ന ത്വമ്ലേ സാധയേത്| തം തഥാവിധം രസം പൂതമീഷല്ലവണം ധാന്യാമ്ലാദിഭിര്യുക്തം ഘൃതേ ഭര്ജയേത്| പീതഃ സ രസഃ പരം വൃഷ്യാദിഗുണഃ|| ൪൪||
Adhikarana caTakAdirasaprayogAH (45) · Śloka 45
ചടകാംസ്തൈത്തിരേ തദ്വത്തിത്തിരീന് കൌക്കുടേ രസേ| കല്പ്യേച്ഛിഖിനോ ഹംസേ ഹംസാന് വാ ശിഖിജേ രസേ| തൃപ്തിം ചടകമാംസാനാം ഗത്വാ യോऽനു പയഃ പിബേത്| പ്രഭൂതകാലസംരുദ്ധാഃ സന്തര്പയതി യോഷിതഃ||൪൫||
चटकांस्तैत्तिरे तद्वत्तित्तिरीन् कौक्कुटे रसे| कल्प्येच्छिखिनो हंसे हंसान् वा शिखिजे रसे| तृप्तिं चटकमांसानां गत्वा योऽनु पयः पिबेत्| प्रभूतकालसंरुद्धाः सन्तर्पयति योषितः||४५||
🔊 Audio coming soon
തൈത്തിരേ രസേ ചടകാംസ്തദ്വദിതി മാഹിഷരസവിധാനേന കല്പയേത്| തദ്വദേവേതി തിത്തിരീണാം പ്രയോഗഃ കൌക്കുടേ രസേ| വ്യാഖ്യാസമമ്| പ്രഭൂത കാലസംരുദ്ധാഃ ബഹുകാലം പുരുഷസംസര്ഗേണ വിനാഭൂതാഃ|| ൪൫||
Adhikarana shUlyakukkuTaprayogaH (46) · Śloka 46
ഘൃടാഢ്യം കുക്കുടം ശൂല്യം ശീതം ഖാദേത് സമാക്ഷികമ്| പിബേച്ചാനന്തരം ക്ഷീരം യ ഇച്ഛേച്ഛുക്രമക്ഷയമ്||൪൬||
घृटाढ्यं कुक्कुटं शूल्यं शीतं खादेत् समाक्षिकम्| पिबेच्चानन्तरं क्षीरं य इच्छेच्छुक्रमक्षयम्||४६||
🔊 Audio coming soon
ശൂലേ കുക്കുടം ബഹുനാ ഘൃതേന സംസ്കൃത്യ ശീതീകൃത്യ ക്ഷൌദ്രേണ യുക്തം ഖാദേത്| അനന്തരഞ്ച ക്ഷീരം പിബേത്| സ ഏവം കുര്യാദ്യഃ ശുക്രമക്ഷയമിച്ഛേത്|| ൪൬||
Adhikarana pipalyAdinA bastANDaprayogAH (47) · Śloka 47
പിപ്പലീലവണൈര്യുക്തോ ബസ്താണ്ഡൌ ക്ഷീരസര്പിഷാ| സാധിതൌ ഭക്ഷയേദ്യസ്തു സ ഗച്ഛേത് പ്രമദാശതമ്| ബസ്താണ്ഡസിദ്ധേ ഗോദുഗ്ധേ ഭാവിതാനസകൃത്തിലാന്| യഃ ഖാദേത്സസിതാന് ഗച്ഛേത് സ സ്ത്രീശതമപൂര്വവത്||൪൭||
पिप्पलीलवणैर्युक्तो बस्ताण्डौ क्षीरसर्पिषा| साधितौ भक्षयेद्यस्तु स गच्छेत् प्रमदाशतम्| बस्ताण्डसिद्धे गोदुग्धे भावितानसकृत्तिलान्| यः खादेत्ससितान् गच्छेत् स स्त्रीशतमपूर्ववत्||४७||
🔊 Audio coming soon
പിപ്പല്യാദിനാ ഛഗലാണ്ഡവിധാനം സുബോധമ്| തഥൈവ ഛഗലാണ്ഡസിദ്ധഗോക്ഷീരഭാവിതാനാം തിലാനാം പ്രയോഗഃ|| ൪൭||
Adhikarana mAShasUpena ShaShTikaudanaprayogaH (48) · Śloka 48
ഭുക്ത്വാ യോ മാഷസൂപേന ഘൃതാഢ്യം ഷഷ്ടികൌദനമ്| പയഃ പിബതി ജാഗര്ത്തി കൃത്സ്നാം രാത്രിം സ വേഗവാന്||൪൮||
भुक्त्वा यो माषसूपेन घृताढ्यं षष्टिकौदनम्| पयः पिबति जागर्त्ति कृत्स्नां रात्रिं स वेगवान्||४८||
🔊 Audio coming soon
ഭുക്ത്വേത്യാദി| യോ ഘൃതാഢ്യം ഘൃതഭൂയിഷ്ഠം ഷഷ്ടികാന്നം മാഷസൂപേന സഹ ഭുക്ത്വാ പയഃ പിബതി സ വേഗവാന് സകലാം രാത്രിം ജാഗര്ത്തി||൪൮||
Adhikarana AtmaguptAdibhiH kShIrapAkaH (49) · Śloka 49
ആത്മഗുപ്താഫലം മാഷാന് ഖര്ജൂരാണി ശതാവരീമ്| ശൃങ്ഗാടകാനി മൃദ്വീകാം പചേത്തത് പ്രസൃതോന്മിതമ്| ക്ഷീരപ്രസ്ഥം ജലപ്രസ്ഥമേതത് ക്ഷീരാവശേഷിതമ്| ശുചിനാ വാസസാ പൂതം യോജയേത് പ്രസൃതൈസ്ത്രിഭിഃ| ശര്കരായാസ്തുഗാക്ഷീര്യാഃ സര്പിഷോऽഭിനവസ്യ ച| തത്പിബേത്ക്ഷൌദ്രസംയുക്തം ഭുഞ്ജാനഃ ഷഷ്ടികൌദനമ്| തഥാ ജരാപരീതോऽപി പുത്രൈഃ സ പരിവാര്യതേ||൪൯||
आत्मगुप्ताफलं माषान् खर्जूराणि शतावरीम्| शृङ्गाटकानि मृद्वीकां पचेत्तत् प्रसृतोन्मितम्| क्षीरप्रस्थं जलप्रस्थमेतत् क्षीरावशेषितम्| शुचिना वाससा पूतं योजयेत् प्रसृतैस्त्रिभिः| शर्करायास्तुगाक्षीर्याः सर्पिषोऽभिनवस्य च| तत्पिबेत्क्षौद्रसंयुक्तं भुञ्जानः षष्टिकौदनम्| तथा जरापरीतोऽपि पुत्रैः स परिवार्यते||४९||
🔊 Audio coming soon
ആത്മഗുപ്താഫലാദിഭിഃ ക്ഷീരവിധാനം സുബോധമ്| ശര്കരാദാദീനാം പ്രത്യേകം ത്രയഃ പ്രസൃതാഃ|| ൪൯||
Adhikarana drAkShAdikShIrapAkaH (50) · Śloka 50
ദ്രാക്ഷാഖര്ജൂരഖര്ജൂരീമസ്തകാന്യജഹാഫലമ്| പയസ്യാഭീരുമാഷാംശ്ച മധുകാനി ച സാധയേത്| തോയാഢകേ പലാംശാനി പാദശേഷേണ തേന ച| ക്ഷീരപ്രസ്ഥം പചേത്ക്ഷീരശേഷേണാദ്യാദ് ഘൃതാന്വിതമ്| ഷഷ്ടികാന്നം സിതാജ്യേന യോഗോऽയം ശുക്രകൃത്പരമ്||൫൦||
द्राक्षाखर्जूरखर्जूरीमस्तकान्यजहाफलम्| पयस्याभीरुमाषांश्च मधुकानि च साधयेत्| तोयाढके पलांशानि पादशेषेण तेन च| क्षीरप्रस्थं पचेत्क्षीरशेषेणाद्याद् घृतान्वितम्| षष्टिकान्नं सिताज्येन योगोऽयं शुक्रकृत्परम्||५०||
🔊 Audio coming soon
ദ്രാക്ഷാദീനാം ക്വാഥേന ക്ഷീരപ്രസ്ഥം പചേത്| ക്ഷീരശേഷമ്| സിതാജ്യസഹിതേന തേന ക്ഷീരേണ ഷഷ്ടികാന്നമദ്യാത്| അജഹാ ആത്മഗുപ്താ||൫൦||
Adhikarana jIvakAdighRutam (51) · Śloka 51
ജീവകര്ഷഭകൌ മേദാ ജീവന്തീ ശ്രാവണീദ്വയമ്| ഖാര്ജൂരം മധുകം ദ്രാക്ഷാം വിദാരീം വിശ്വഭേഷജമ്| ശൃങ്ഗാടകാനി ചപലാ നവം സര്പിഃ പയോജലമ്| ഘൃതാവശേഷിതം സിദ്ധം ശര്കരാമാക്ഷികാന്വിതമ്| ഷഷ്ടികൌദനസംയുക്തമുപയോജ്യം യഥാബലമ്| തദ്ദൃഷ്യം ബലകൃദ്വര്ണ്യം കണ്ഡ്യം ദേഹസ്യ ബൃംഹണമ്||൫൧||
जीवकर्षभकौ मेदा जीवन्ती श्रावणीद्वयम्| खार्जूरं मधुकं द्राक्षां विदारीं विश्वभेषजम्| शृङ्गाटकानि चपला नवं सर्पिः पयोजलम्| घृतावशेषितं सिद्धं शर्करामाक्षिकान्वितम्| षष्टिकौदनसंयुक्तमुपयोज्यं यथाबलम्| तद्दृष्यं बलकृद्वर्ण्यं कण्ड्यं देहस्य बृंहणम्||५१||
🔊 Audio coming soon
ജീവകാദിസിദ്ധം ഘൃതം ശര്കരാമാക്ഷികസഹിതം യഥാബലം ഷഷ്ടികാന്നമുപയോജ്യം വൃഷ്യാദിഗുണമ്|| ൫൧||
Adhikarana gRuShTyAdikShIram (52) · Śloka 52
ഗൃഷ്ടിര്ബഷ്കയണീ നീരുഗൂര്ധ്വശൃങ്ഗീ ചതുസ്തനീ| സാന്ദ്രസ്വാദുബഹുക്ഷീരാ രൂപശീലസമന്വിതാ| ഇക്ഷുഭിര്മാഷപര്ണേന യാ സുപുഷ്ടാര്ജുനേന വാ| തത്ക്ഷീരം സസിതാക്ഷൌദ്രഘൃതം പുത്ര്യം രതിപ്രദമ്||൫൨||
गृष्टिर्बष्कयणी नीरुगूर्ध्वशृङ्गी चतुस्तनी| सान्द्रस्वादुबहुक्षीरा रूपशीलसमन्विता| इक्षुभिर्माषपर्णेन या सुपुष्टार्जुनेन वा| तत्क्षीरं ससिताक्षौद्रघृतं पुत्र्यं रतिप्रदम्||५२||
🔊 Audio coming soon
ഗുഷ്ടിത്വാദിഗുണയുക്തായാ ഇക്ഷ്വാദിനാ സുപുഷ്ടായാഃ ഗോഃ ക്ഷീരം സിതാദിസഹിതം പീതം പുത്രീയം രതിപ്രദം ച| ഗൃഷ്ടിഃ പ്രഥമപ്രസവാ| ബഷ്കയണ്യനവപ്രസൂതാ| (ഗൃഷ്ടിരേകവാരപ്രസൂതാ തസ്യാ ഉപചിതധാതുത്വാത് പയോऽപി കാരണാനുവിധാനാത് തദ്വദേവ ഭവതി| പുഷ്ടഘ്ണം ചൈതത് ജ്ഞാപയതി| സാത്മ്യേനോപചിതായാഃ ക്ഷീരമപി ജ്യായസ്താമാവഹതി| ചതുസ്തന്യാദിഭിര്വിശേഷണൈഃ ക്ഷീരമപി ത്രിസ്തനത്വവിശാലത്വവിശങ്കടത്വാദയോ ഗവാം ദോഷാ ഇതി| ഏവംവിധാ മങ്ഗല്യാ ചതുസ്തന്യാദിയുക്തേതി| ഏവംവിധായാഃ പയഃപ്രഭാവാദ് വൃഷ്യതാമാസാദയതി| മാഷപര്ണേനേത്യത്ര പര്ണഗ്രഹണേനൈതജ്ജ്ഞാപയതി| ശുഷ്കാഃ സ്തമ്ബവന്തോ ന ഫലാനീതി| താന്യസാത്മ്യാനി പ്രായശോ ഗവാം തൃണപര്ണോചിതത്വാത്| തസ്മാത് മാഷപര്ണേനേത്യുച്യതേ| അന്യതൃണപര്ണപുഷ്ടായാ അപി ക്ഷീരം വൃഷ്യമുച്യതേ| മാഷാപര്ണാദിഭിര്വൃഷ്യൈഃ പുഷ്ടായാ നിതരാം വൃഷത്വമാപാദയതി| അന്യേ ത്വന്യഥാ ക്ഷീരത്രയമിതി വര്ണയന്തി| ഇക്ഷ്വാദായാ മാഷപര്ണാദായാ അര്ജുനാദായാശ്ചേതി-ഇതി ജേജ്ജടഃ)|| ൫൨||
Adhikarana gRuShTyAdikShIraprayogaH prathamaH prayogaH (53) · Śloka 53
ശുക്രലൈര്ജീവനീയാഖ്യൈര്ബൃഹണൈര്ബലവര്ദ്ധനഃ| വയസഃ സ്ഥാപനൈശ്ചൈതത്പയഃസിദ്ധം പൃഥക്പൃഥക്| യുക്തം ഗോധൂമചൂര്ണേന സഘൃതക്ഷൌദ്രശര്കരമ്| പര്യായേണോപയോക്തവ്യമിച്ഛതാ ശുക്രമക്ഷയമ്||൫൩||
शुक्रलैर्जीवनीयाख्यैर्बृहणैर्बलवर्द्धनः| वयसः स्थापनैश्चैतत्पयःसिद्धं पृथक्पृथक्| युक्तं गोधूमचूर्णेन सघृतक्षौद्रशर्करम्| पर्यायेणोपयोक्तव्यमिच्छता शुक्रमक्षयम्||५३||
🔊 Audio coming soon
ഗോര്ഗ്ഗൃഷ്ട്യാദിഗുണയുക്തായാശ്ചൈതത് പയഃ ശുക്രലൈഃ ശുക്രവര്ദ്ധനൈര്മഹാകഷായസംഗ്രഹാധ്യായപഠിതൈര്മേദാകാകോലീദ്വയാദിഭിഃ ജീവനീയാഖ്യൈര്ജീവന്തീകാകോല്യാദിഭിഃ| ബൃംഹണൈര്വാട്യാബലാദിഭിഃ| വയസഃ സ്ഥാപനൈസ്മൃതാപഥ്യാദിഭിശ്ച പൃഥക്പൃഥക്സിദ്ധമനന്തരഞ്ച ഗോധൂമചൂര്ണേന ഘൃതാദിഭിശ്ച യുക്തം പര്യായേണേതി ക്രമേണോപയോക്തവ്യമക്ഷയം ശുക്രമിച്ഛതാ പുംസാ||൫൩||
Adhikarana dvitIyaH prayogaH (54) · Śloka 54
മേദാം പയസ്യാം ജീവന്തീം വിദാരീം കണ്ടകാരികാമ്| മാഷാന് ശ്വദംഷ്ട്രാം ക്ഷീരികാം ഗോധൂമാന് ശാലിഷഷ്ടികാന്| തത്ക്ഷീരേऽര്ദ്ധോദകേ സിദ്ധാന് കാര്ഷികാനാഢകോന്മിതേ| വിസര്ജയേത്പയശ്ശേഷം തത്പൂതം ക്ഷൌദ്രസര്പിഷാ| സിതയാ ച യുതം പീത്വാ വൃദ്ധോऽപി തരുണായതേ||൫൪||
मेदां पयस्यां जीवन्तीं विदारीं कण्टकारिकाम्| माषान् श्वदंष्ट्रां क्षीरिकां गोधूमान् शालिषष्टिकान्| तत्क्षीरेऽर्द्धोदके सिद्धान् कार्षिकानाढकोन्मिते| विसर्जयेत्पयश्शेषं तत्पूतं क्षौद्रसर्पिषा| सितया च युतं पीत्वा वृद्धोऽपि तरुणायते||५४||
🔊 Audio coming soon
തത്ക്ഷീരേ തസ്യാ ഗൃഷ്ട്യാദിഗുണയുക്തായാ ഗോഃ ക്ഷീരേ ആഢകോന്മിതേ അര്ദ്ധോദകേ ഉദകസ്യാര്ദ്ധേന യുക്തേ മേദാദീന് കര്ഷാശാന് ദത്വാ സിദ്ധാന് പയശ്ശേഷം കൃത്വാ താന് വിസര്ജയേത്| തതഃ പൂതം തത്ക്ഷീരം ക്ഷൌദ്രാദിയുക്തം പീത്വാ വൃദ്ധോऽതീതസപ്തതിവര്ഷോऽപി തരുണായതേ തരുണ ഇവാചരതി||൫൪||
Adhikarana tRutIyaH prayogaH (55) · Śloka 55
മണ്ഡലൈര്ജാതരൂപസ്യ സുതപ്തൈസ്തത്പയഃ ശൃതമ്| സിദ്ധം പുംസവനം വൃഷ്യം സസിതാഘൃതമാക്ഷികമ്| രൂപ്യായസ്താമ്രസീസാനാമയമേവ പൃഥഗ്വിധിഃ||൫൫||
मण्डलैर्जातरूपस्य सुतप्तैस्तत्पयः शृतम्| सिद्धं पुंसवनं वृष्यं ससिताघृतमाक्षिकम्| रूप्यायस्ताम्रसीसानामयमेव पृथग्विधिः||५५||
🔊 Audio coming soon
തത്പയസ്തസ്യാ ഗൃഷ്ട്യാദിഗുണയുക്തായാ ഗോഃ പയഃ സുതപ്തൈഃ സുവര്ണസ്യ പത്രൈഃ ശൃതമ്| സിദ്ധമിത്യാദി സുബോധമ്| സുവര്ണവദ്രൂപ്യാനാനാമപി ചതുര്ണാമന്യതമസ്യ വിധിഃ| (ജാതരൂപസ്യ സുവര്ണസ്യ ശുദ്ധസ്യേത്യര്ഥഃ| മണ്ഡലൈഃ പത്രൈഃ ശൃതസ്യ പയസോ വിശിഷ്ടശക്ത്യുത്പാദഃ| തത്പയസ്തസ്യാ ഏവേക്ഷ്വാദിപുഷ്ടായാഃ-ഇതി ജേജ്ജടഃ)|| ൫൫||
Adhikarana pippalIprayogaH (56) · Śloka 56
ചൂര്ണിതാഃ പിപ്പലീസ്ത്രിംശത് പ്രകുഞ്ചേ തൈലസര്പിഷോഃ| ഭൃഷ്ടാഃ സശര്കരാക്ഷൌദ്രാഃ ക്ഷീരേണാലോഡിതാഃ പിബേത്| അശ്നംശ്ച ഷഷ്ടികം ക്ഷീരസര്പിഭ്യാം വാജിവദ്ഭവേത്||൫൬||
चूर्णिताः पिप्पलीस्त्रिंशत् प्रकुञ्चे तैलसर्पिषोः| भृष्टाः सशर्कराक्षौद्राः क्षीरेणालोडिताः पिबेत्| अश्नंश्च षष्टिकं क्षीरसर्पिभ्यां वाजिवद्भवेत्||५६||
🔊 Audio coming soon
തൈലഘൃതയോഃ പ്രകുഞ്ചേ ഭൃഷ്ടാസ്യ ത്രിംശത് പിപ്പലീചൂര്ണസ്യ ശര്കരാക്ഷൌദ്രസഹിതസ്യ ക്ഷീരേണ പാനം ഷഷ്ടികാന്നസ്യ ച ക്ഷീരസര്പിര്ഭ്യാമശനം വാജീകരണമ്|| ൫൬||
Adhikarana payasA ShaShTikaudanaprayogaH (57) · Śloka 57
ചന്ദ്രാംശുശുഭ്രമ് പയസാ ഘൃതാഢ്യം ഷഷ്ടികൌദനമ്| ശര്കരാമധുസംയുക്തം ഭുഞ്ജാനോ നാ വൃഷായതേ||൫൭||
चन्द्रांशुशुभ्रम् पयसा घृताढ्यं षष्टिकौदनम्| शर्करामधुसंयुक्तं भुञ्जानो ना वृषायते||५७||
🔊 Audio coming soon
ചന്ദ്രാംശുവച്ഛുഭ്രം ഷഷ്ടികസ്യൌദനം ഘൃതഭൂയിഷ്ഠം ശര്കരാമധുയുക്തം ക്ഷീരേണ ഭുഞ്ജാനോ വൃഷായതേ| നാ പുരുഷഃ| ('ചന്ദ്രാംശുകലപമി'തി ചരകപാഠഃ) ഷഷ്ടികൌദനസ്യ ചന്ദ്രാംശുകല്പത്വം തസ്യാപ്യപേതകണമലസ്യാഖണ്ഡിതധൌതസ്യ ജ്ഞാപനാര്ഥമ്| അന്യേ തു ഗൌരഷഷ്ടികസ്യ പ്രവരത്വാത്തദ്വിശേഷണാര്ഥം ചന്ദ്രാംശുകലപമിതി സാദൃശ്യാന്ന കല്പനേനേതി-ഇതി ജേജ്ജടഃ)|| ൫൭||
Adhikarana dadhnaH sareNa ShaShTikaudanaprayogaH (58) · Śloka 58
ദധ്നഃ സരേണ സഘൃതോ ഭക്ഷിതഃ ഷഷ്ടികൌദനഃ| സൈലാതുഗോഷണക്ഷൌദ്രഃ ശര്കരാഢ്യേന ശുക്രകൃത്||൫൮||
दध्नः सरेण सघृतो भक्षितः षष्टिकौदनः| सैलातुगोषणक्षौद्रः शर्कराढ्येन शुक्रकृत्||५८||
🔊 Audio coming soon
ശര്കരാഭൂയിഷ്ഠേന ദധ്നഃ സരേണൈലാദിയുക്തഃ ഷഷ്ടികൌദനോ ഭക്ഷിതഃ ശുക്രകൃദ്ഭവതി| ഊഷണം മരിചമ്| ദധ്നഃ സരം ശരച്ചന്ദ്രസന്നിഭം ദോഷവര്ജിതമ്| ശര്കരാക്ഷൌദ്രമരിചൈസ്തുഗാക്ഷീര്യാ ച ബുദ്ധിമാന്|| യുക്ത്യാ യുക്തം സുസൂക്ഷ്മൈലം നാവേ കുമ്ഭേ ശുചൌ പടേ| മാര്ജിതം പ്രക്ഷിപേച്ഛീതേ ഘൃതാഢ്യേ ഷഷ്ടികൌദനം|| പിബേന്മാത്രാം രസാലായാസ്തം ഭുക്ത്വാ ഷഷ്ടികൌദനമ്| വര്ണസ്വരബലോപേതഃ പുമാംസ്തേന വൃഷായതേ|| ഇതി ചരകേ| ദധ്നഃ സരമിത്യാദി| ഷഷ്ടികൌദനം ഭുക്ത്വാ രസാലായാ മാത്രാം പിബേത്| രസാലാനാമ ദധിശര്കരയാ സഹ പടമൃദിതം ച ചതുര്ജാതകകര്പൂരമാത്രയാ യുക്തം ലോകേ രസാലേത്യുച്യതേ-ഇതി ജേജ്ജടഃ|| ൫൮||
Adhikarana vRuShyau pAdalepau (59) · Śloka 59
അധ്യണ്ഡാമാര്ഷഭീം ചൈവ സ്വയങ്ഗുപ്താഫലാനി ച| പാദലേപം നരഃ കൃത്വാ നിശി വേഗൈര്ന ഹീയതേ| വര്ഷാഭൂമൂലമൃദ്വീകാസ്വയങ്ഗുപ്താഫലാനി ച| സിദ്ധശ്ചരണലേപോऽയം ഭുവം പദ്ഭ്യാം തു ന സ്പൃശേത്||൫൯||
अध्यण्डामार्षभीं चैव स्वयङ्गुप्ताफलानि च| पादलेपं नरः कृत्वा निशि वेगैर्न हीयते| वर्षाभूमूलमृद्वीकास्वयङ्गुप्ताफलानि च| सिद्धश्चरणलेपोऽयं भुवं पद्भ्यां तु न स्पृशेत्||५९||
🔊 Audio coming soon
അധ്യണ്ഡാദിഭിഃ പാദലേപോ വാജീകരണഃ| (നി) അധ്യണ്ഡേക്ഷുരകസ്തൈലകണ്ടകഃ കോകിലാക്ഷകഃ| ആര്ഷഭീ ഋഷഭകാഖ്യാ| സ്വയങ്ഗുപ്താ ആത്മഗുപ്താ| സൈവ കപികച്ഛൂഃ| വര്ഷാഭ്വാദിഭിശ്ചരണലേപഃ സിദ്ധോऽപ്രതിഹതഃ| അസ്മിന് കൃതേ പദ്ഭയാം ഭുവം ന സ്പൃശേത്|| ൫൯||
Adhikarana nityavRuShyANi (60) · Śloka 60
ഘൃതക്ഷീരാശനോ നിത്യം നിര്വ്യാധിര്നിത്യഗോ യുവാ| സങ്കല്പപ്രവണോ നിത്യം നരഃ സ്ത്രീഷു വൃഷായതേ||൬൦||
घृतक्षीराशनो नित्यं निर्व्याधिर्नित्यगो युवा| सङ्कल्पप्रवणो नित्यं नरः स्त्रीषु वृषायते||६०||
🔊 Audio coming soon
ഘൃതക്ഷീരാശന ഇതി| നിത്യം ഘൃതക്ഷീരാശനത്വാദിയുക്തോ നരഃ സ്ത്രീഷു നിത്യം വൃഷായതേ| നിത്യഗോ യഃ സദൈവ സ്ത്രിയം യാതി| (സങ്കല്പപ്രവണഃ കാലാനുധ്യാനാഭിമുഖഃ സങ്കല്പപ്രവണസ്തന്നിത്യഃ| നരഗ്രഹണം കിം സ്ത്രീഷു വൃഷായത ഇത്യുക്തേ ഗമ്യത ഏവ| തഥാ സ്ത്രീഗ്രഹണഞ്ച തത്രൈവ വൃഷായതേ നാന്യത്രേതി സ്ത്രീഗ്രഹണമപി വ്യര്ഥമ്| ഉച്യതേ നരഗ്രഹണം നപുംസകമിത്യേതജ്ജ്ഞാപയതി| സ്ത്രീഗ്രഹണഞ്ച സാമാന്യേനൈവ സ്ത്രീതി പ്രവര്തതേ-ഇതി ജേജ്ജടഃ)|| ൬൦||
Adhikarana vRuShyANi BakShyapeyAdIni (61) · Śloka 61
ആത്മഗുപ്താഫലംമാഷാ ഗോധൂമഃ ശാലിഷഷ്ടികമ്| ഇക്ഷുരിക്ഷുരകഃ ക്ഷീരം ക്ഷൌദ്രം ദ്രാക്ഷാ സിതോപലാ| ഉച്ചടാ ശരമൂലാനി വിദാരീ സശതാവരീ| ജീവനീയാനി ഖര്ജൂരം മോചചോചഫലാനി ച| ഏഭിര്ഭക്ഷ്യാണി പേയാനി ലേഹ്യാനി ച ഘൃതാനി ച| നിത്യമാസേവമാനസ്യ സ്ത്രീഷു ഹര്ഷോ വിവര്ദ്ധതേ||൬൧||
आत्मगुप्ताफलंमाषा गोधूमः शालिषष्टिकम्| इक्षुरिक्षुरकः क्षीरं क्षौद्रं द्राक्षा सितोपला| उच्चटा शरमूलानि विदारी सशतावरी| जीवनीयानि खर्जूरं मोचचोचफलानि च| एभिर्भक्ष्याणि पेयानि लेह्यानि च घृतानि च| नित्यमासेवमानस्य स्त्रीषु हर्षो विवर्द्धते||६१||
🔊 Audio coming soon
ആത്മഗുപ്താഫലാദിഭിഃ കൃതാനി ഭക്ഷ്യാദീനി സദാ സേവമാനസ്യ സ്ത്രീഷു വിഷയേ ഹര്ഷോ വിവര്ദ്ധതേ| ഇക്ഷുരകഃ കോകിലാക്ഷകഃ, ഉച്ചടാ പ്രസിദ്ധാ മഹാമുസ്താ, ശ്വേതദുര്വാരികാ സ്വല്പവിടപഃ 'പ്രായശോ നദീതീരേ ദൃഷ്യതേ' ഇതി സുശ്രുതടീകാ| 'ചൂഡാലാ ചക്രലോച്ചടാ' ഇത്യമരഃ||൬൧||
Adhikarana kShipravRuShyAH bastayaH (62) · Śloka 62
ജീവനീയഘൃതക്ഷീരമധുതൈലസിതാരസൈഃ| രസക്ഷീരാശിനഃ ക്ഷിപ്രം വൃഷം കുര്വന്തി ബസ്തയഃ||൬൨||
जीवनीयघृतक्षीरमधुतैलसितारसैः| रसक्षीराशिनः क्षिप्रं वृषं कुर्वन्ति बस्तयः||६२||
🔊 Audio coming soon
ജീവനീയാദിഭിഃ കൃതാ ബസ്തയോ രസക്ഷീരാശിനം നരം ക്ഷിപ്രം വൃഷം കുര്വന്തി|| ൬൨||
Adhikarana putrIyAH bastayaH (63) · Śloka 63
സിദ്ധബസ്തിവികല്പോക്താന് ബലശുക്ലസുതപ്രദാന്| യുഞ്ജീത ബസ്തീന് പുത്രാര്ഥീ പുത്രകാമോദിതം ച യത്||൬൩||
सिद्धबस्तिविकल्पोक्तान् बलशुक्लसुतप्रदान्| युञ्जीत बस्तीन् पुत्रार्थी पुत्रकामोदितं च यत्||६३||
🔊 Audio coming soon
യസ്തു പുത്രാര്ഥീ സ സിദ്ധബസ്തികല്പാധ്യായോക്താന് ബലാദിപ്രദാന് ബസ്തീന് യുഞ്ജീത| തഥാ യദപി കിഞ്ചിത് പുത്രകാമീയേ ശാരീര ഉക്തം തദപി യുഞ്ജീത|| ൬൩||
Adhikarana uktAnuktavAjIkaraNasaMgrahaH (64) · Śloka 64
യത്കിഞ്ചിന്മധുരം സ്നിഗ്ധം ബൃംഹണം ബലവര്ദ്ധനമ്| മനസോ ഹര്ഷണം യച്ച തത്സര്വം വൃഷ്യമുച്യതേ| ദ്രവ്യൈരേവZംവിധൈസ്തസ്മാദ് ഭാവിതഃ പ്രമദാം വ്രജേത്| ആത്മവേഗേന ചോദീര്ണഃ സ്ത്രീഗുണൈശ്ച പ്രഹര്ഷിതഃ||൬൪||
यत्किञ्चिन्मधुरं स्निग्धं बृंहणं बलवर्द्धनम्| मनसो हर्षणं यच्च तत्सर्वं वृष्यमुच्यते| द्रव्यैरेवZंविधैस्तस्माद् भावितः प्रमदां व्रजेत्| आत्मवेगेन चोदीर्णः स्त्रीगुणैश्च प्रहर्षितः||६४||
🔊 Audio coming soon
ഇദാനീമുക്താനുക്തവാജീകരണസംഗ്രഹായാഹ-യദിത്യാദി| യച്ച കിഞ്ചിന്മാധുര്യാദിഗുണം വസ്തു യച്ച മനസോ ഹര്ഷണം തത്സര്വം വൃഷ്യമുച്യതേ| (നനു ദധ്യാദീന്യമ്ലത്വേऽപി ശുക്രജനനാനി മധ്വാദീനി രൂക്ഷാണ്യപി| അതോ യത്കിഞ്ചിന്മധുരാദ്യേതദ്വിരോധീതി| ഉച്യതേ-പ്രഭാവാത്| ദധിമധ്വാദീന്യിമ്ലരൂക്ഷാണ്യപി വാജീകരണാനി| ന കേവലം ഗുണപ്രഭാവാദേവ ദ്രവ്യാണി കാരണാനി, കിന്തു പ്രഭാവാദപി| ദ്രവ്യപ്രഭാവശ്ചാനിത്യഃ ശാസ്ത്രൈകസമധിഗമ്യ ഏവേതി ന കശ്ചിദ്വിരോധ ഇതി-ജേജ്ജടഃ)| തസ്മാദേവംവിധൈര്മധുരാദിഗുണൈര്ദ്രവ്യൈര്ഭാവിത ഉത്പന്നസംസ്കാരഃ സന്നാത്മവേഗേന ച പുരുഷസദ്ഭാവകൃതേനോദീര്ണ ഉത്സിക്തഃ സ്ത്രീഗുണൈശ്ച രൂപചേഷ്ടാദിഭിഃ പ്രഹര്ഷിതഃ പ്രമദാം വ്രജേത്| (ദ്രവ്യൈരിത്യാദി| അത്ര ഭാവിതഗ്രഹണേനൈതത് ജ്ഞാപയതി യാവത് സര്വാത്മനാന്വിതം ദേഹേ ദ്രവ്യം സ്യാത്താവത് ഗന്തവ്യം ന പ്രയോഗാന്തരമേവേതി| നനു ചാത്മവേഗേന ചോദീര്ണ ഇതി വ്യര്ഥഃ| ന ഹി പരവേഗേനോദീര്ണതാ സമ്ഭവതി| ഉച്യതേ| അയമഭിപ്രായഃ യാവദിച്ഛയോദ്ഭൂതവേഗഃ പരാം ഹര്ഷകാഷ്ഠാമാരുഢസ്താവത് പ്രമദാം വ്രജേത്| ഉക്തം ച നാനുദ്ഭൂതവേഗ ഇതി| സ്ത്രീഗുണൈശ്ച പ്രഹര്ഷിതോ ഹാവഭാവസംവാഹനാദിഭിരിത്യര്ഥഃ-ഇതി ജേജ്ജടഃ)|| ൬൪||
Adhikarana striyAH vRuShyatvam (65) · Śloka 65
ഇഷ്ടാ ഹ്യേകൈകശോऽപ്യര്ഥാ ഹര്ഷപ്രീതികരാഃ പരമ്| കിം പുനഃ സ്ത്രീശരീരേ യേ സങ്ഘാതേന പ്രതിഷ്ഠിതാഃ||൬൫||
इष्टा ह्येकैकशोऽप्यर्था हर्षप्रीतिकराः परम्| किं पुनः स्त्रीशरीरे ये सङ्घातेन प्रतिष्ठिताः||६५||
🔊 Audio coming soon
അര്ഥാഃ ശബ്ദാദയോ വിഷയാ യ ഇഷ്ടാസ്തേ നിയതമേകൈകശഃ പൃഥഗ്ഭാവേനാപി സ്ഥിതാഃ പരം ഹര്ഷപ്രീതികരാ ഭവന്തി| കിം പുനര്യേ സ്ത്രീശരീരേ സങ്ഘാതേന യുഗപത്പത്പ്രതിഷ്ഠിതാഃ| (സര്വവാജീകരണേഭ്യോऽപി സ്ത്ര്യൈവ വാജീകരണമുത്കൃഷ്ടാമാനന്ദഹേതുത്വാദിത്യാഹ-ഇഷ്ടാ ഹ്യേകൈകശ ഇത്യാദി| ഏകൈകശോऽപ്യര്ഥാ വിഷയാഃ ശബ്ദാദയ ഇഷ്ടാഃ, പരം ഹര്ഷപ്രീതികരാ ഭവന്തി| ഏവമര്ഥാനാം പ്രത്യേകം ഹര്ഷപ്രീതികരണേ സാമര്ഥ്യം കിം പുനഃ സ്ത്രീശരീരേ യേ സങ്ഘാതേന പ്രതിഷ്ഠിതാഃ| നനു സ്ത്രീഗ്രഹണേന പര്യാപ്തത്വാത് ശരീരഗ്രഹണം കിമ് ? ഉച്യതേ| ഏകദേശാനാമാത്മമനസാഞ്ച വ്യാവര്ത്തനാര്ഥമ്| ആത്മന്യപി കേചിദ്വ്യയവസ്ഥിതാ മനസ്യപി കേചിത്| തസ്മാച്ഛരീരേ യേ പ്രതിഷ്ഠിതാ ഇത്യര്ഥഃ| കിഞ്ച ഗുണഗുണിനോരന്യത്വം ചാനേന പ്രകാശിതം ഭവതി-ഇതി ജേജ്ജടഃ)|| ൬൫||
Adhikarana guNotkarShe hetuBedaH (66) · Śloka 66
രുചിഭേദേന ലോകസ്യ ദൈവയോഗാച്ച യോഷിതാമ്| തം തം പ്രാപ്യ വിവര്ദ്ധന്തേ നരം രൂപാദയോ ഗുണാഃ||൬൬||
रुचिभेदेन लोकस्य दैवयोगाच्च योषिताम्| तं तं प्राप्य विवर्द्धन्ते नरं रूपादयो गुणाः||६६||
🔊 Audio coming soon
രുചിഭേദേനേത്യാദി| തഥാ രൂപാദയോ യോഷിതാം യേ ഗുണാസ്തേ തം തം വിശിഷ്ടം നരം പ്രാപ്യ വിവര്ദ്ധന്തേ| യ ഏവൈകസ്യ ന കിഞ്ചിദപ്യനുരൂപാസ്ത ഏവാപരസ്യാപരിമേയാ ഇതി ഭവന്തി| അസ്യ ച രാഗവിരാഗസ്യ ഹേതുര്ലോകാനാം രുചിഭേദേന ഭിന്നരുചിത്വമ്| തച്ച സ്വഭാവാത്| തഥാ ദൈവയോഗതഃ യസ്യ തഥാവിധമദൃഷ്ടം ഭവത്യേതദാഹിതമനോഭിഃ സുതരാം വിചാര്യമ്| ന കിഞ്ചിത് കല്പിതം തദിതി കിഞ്ചിദപി പ്രതിഭാതി|| ൬൬||
Adhikarana vRuShyatamA strI (67) · Śloka 67
തസ്മാദ്യാ യസ്യ ഹൃദയം വിശതീവ വരാങ്ഗനാ| തുല്യസ്വഭാവാ യാ ഹാരിമൃജാരൂപഗുണാന്വിതാ| പാശഭൂതൈര്വഹന്ത്യങ്ഗൈര്ലാവണ്യമിവ മുര്തിമത്| ആലപന്ത്യമൃതേനേവ യാ ഗാത്രാണി നിഷിഞ്ചതി| പിബന്തീവ ച പശ്യന്തീ സ്പൃശന്തീ ലിമ്പതീവ യാ| നിത്യമുത്സവഭൂതാ യാ യാ സമാനമനഃശയാ| നയത്യുത്സുകതാം ചേതോ നിത്യം സന്നിഹിതാപി യാ| യയാ വിയുക്തോ നിസ്ത്രീകമരതിര്മന്യതേ ജഗത്| പ്രഗല്ഭാ രതിസംഗ്രാമേ സ്വസ്ഥാ ലജ്ജാമയീ ച യാ| ബഹുശോऽപി ച യാം ഗത്വാ തത്പൂര്വമിവ ഗച്ഛതി| ചരിതൈര്നിര്വികാരായാ വികാരൈരിവ നിര്മിതാ| കാന്താനുവൃത്തി പരമാ സാ സ്ത്രീ വൃഷ്യതമാ മതാ||൬൭||
तस्माद्या यस्य हृदयं विशतीव वराङ्गना| तुल्यस्वभावा या हारिमृजारूपगुणान्विता| पाशभूतैर्वहन्त्यङ्गैर्लावण्यमिव मुर्तिमत्| आलपन्त्यमृतेनेव या गात्राणि निषिञ्चति| पिबन्तीव च पश्यन्ती स्पृशन्ती लिम्पतीव या| नित्यमुत्सवभूता या या समानमनःशया| नयत्युत्सुकतां चेतो नित्यं सन्निहितापि या| यया वियुक्तो निस्त्रीकमरतिर्मन्यते जगत्| प्रगल्भा रतिसंग्रामे स्वस्था लज्जामयी च या| बहुशोऽपि च यां गत्वा तत्पूर्वमिव गच्छति| चरितैर्निर्विकाराया विकारैरिव निर्मिता| कान्तानुवृत्ति परमा सा स्त्री वृष्यतमा मता||६७||
🔊 Audio coming soon
യത ഏവം തസ്മാദ്യാ വരാങ്ഗനാ യസ്യ ഹൃദയം സ്വശരീരാന്തഃപ്രിയതയാ വിശതീവ സാ വൃഷ്യതമാ മതേതി സമ്ബന്ധഃ| തുല്യസ്വഭാവേത്യാദേരേഷ ഏവ സമ്ബന്ധഃ| യാ തുല്യസ്വഭാവാ ഹാരിമൃജാദ്യന്വിതാ ച ഹാരിമൃജാ മനോഹരാ സ്നാനാദിഭിഃ| പാശഭൂതൈസ്സര്വാകര്ഷണയോഗ്യൈരങ്ഗൈര്യുക്താ മൂര്തിമദിവലാവണ്യം വഹന്തീ| യാ ചാലപന്തീ ഗാത്രാണ്യമൃതേന നിഷിഞ്ചതീവ| യാ ച പശ്യന്തീ പിബന്തീവ സ്പൃശന്തീ ലിമ്പന്തീവ| യാ ച നിത്യമുത്സവഭൂതാ സദാ ഹൃദയാനന്ദകരീ| യാ സമാനമനഃശയാ തുല്യകാലോദ്ഭവസുരതാവസാനാ (സദൈവ തുല്യകാമാ-ഇതി ജേജ്ജടഃ)| യാ നിത്യം സന്നിഹിതാ സമീപസ്ഥിതാപി ചേത ഉത്സുകതാം നയതി| ഉത്സുകതാ സോത്കണ്ഠത്വമ്| യയാ വിയുക്തോ വിപ്രയുക്തോऽരതിഃ സന് സര്വം ജഗ്ഗന്നിസ്ത്രീകമേവ മന്യതേ| യാ രതിസംഗ്രാമേ പ്രഗല്ഭാ സമര്ഥാ| സ്വസ്ഥാ നിവൃത്തരതിസംഗ്രാമാ ലജ്ജാമയീവ| യാം ച ബഹുശോऽപി ഗത്വാ പുരുഷോऽതൃപ്തഃ സന് പ്രഥമമിവ ഗച്ഛതി| യാ ച ചരിതൈര്വ്യവഹാരചേഷ്ടാദിഭിര്നിര്വികാരാ| ശൃങ്ഗാരചേഷ്സ്ടാസു പുനര്വികാരൈരിവ നിര്മിതാ| കാന്തസ്യചിന്താനുവൃത്തിപ്രധാനാ| സൈവമ്ഭൂതാ വൃഷ്യതമാ മതാഭിപ്രേതാ| (യാ യസ്യ ഹൃദയമിത്യാദൌ ബഹുശോ യായേതി ബഹുത്വമ്| ഉച്യതേ-പൃഥഗപി വൃഷ്യാ, ദ്വിത്രാദിഭിര്വൃഷ്യതരാ, സര്വൈര്വൃഷ്യതമേത്യസ്യാര്ഥസ്യ പ്രാപണാര്ഥം യായേതി ബഹുത്വമ്| സൌരുപ്യമേകമേവ പര്യാപ്തോ ഗുണഃ പ്രഥമം യൌവനമത്ര ദ്വിതീയശ്ച പരിഗൃഹ്യതേ| ലക്ഷണൈര്ബാഹ്യൈരാന്തരൈര്വിദ്യാവിനയാദിഭിശ്ച യാന്വിതാ സാ മതാഭിപ്രേതാ വൃഷ്യതമേതി| ഇതി ജേജ്ജടഃ)|| ൬൭||
Adhikarana apare vRuShyaBAvAH (68) · Śloka 68
അഭ്യഞ്ജനോദ്വര്തനസേകഗന്ധ സ്രക്ചിത്രവസ്ത്രാഭരണപ്രകാരാഃ| സുഗന്ധിപുഷ്പോത്കരരേണുകീര്ണാ മൃദുര്മനോജ്ഞാ വിപുലാ ച ശയ്യാ| പ്രാജ്ഞാ കലാജ്ഞാവശഗാ വിനീതാഃ പ്രിയംവദാഃ പ്രീതികരാ വയസ്യാഃ| വിസ്രമ്ഭസത്ത്വപ്രകൃതിക്രിയൈക്യാ ച്ഛരീരമാത്രേണ പൃഥക്ത്വഭൂതാഃ| കാന്താവനാന്താഃ പരപുഷ്ടഘുഷ്ടാ രമ്യാഃ സ്രവന്ത്യഃ സതതം സ്രവന്ത്യഃ| മദ്യം മദാമോദകരം വിശേഷാ ദ്ധൃദ്യാ പ്രസന്നാ സുരഭിഃ പ്രസന്നാ| ശകാങ്ഗനാഗണ്ഡതലാഭിപാണ്ഡു താമ്ബൂലപത്രം പരിവാരശോഭി| പ്രസാധനം സ്ത്രീമുഖപങ്കജാനാം യദായുധം മൂര്ത്തിമിവാത്മജസ്യ| ഹിമാചലോദ്ധൂനിതദുഗ്ധസിന്ധു സമുദ്ഭവത് ഫേനചയാവദാതമ്| സൌധം സുധാ ശുഭ്രതരാ കരാശ്ച ചന്ദ്രസ്യ കുര്വന്തി പരം വൃഷത്വമ്||൬൮||
अभ्यञ्जनोद्वर्तनसेकगन्ध स्रक्चित्रवस्त्राभरणप्रकाराः| सुगन्धिपुष्पोत्कररेणुकीर्णा मृदुर्मनोज्ञा विपुला च शय्या| प्राज्ञा कलाज्ञावशगा विनीताः प्रियंवदाः प्रीतिकरा वयस्याः| विस्रम्भसत्त्वप्रकृतिक्रियैक्या च्छरीरमात्रेण पृथक्त्वभूताः| कान्तावनान्ताः परपुष्टघुष्टा रम्याः स्रवन्त्यः सततं स्रवन्त्यः| मद्यं मदामोदकरं विशेषा द्धृद्या प्रसन्ना सुरभिः प्रसन्ना| शकाङ्गनागण्डतलाभिपाण्डु ताम्बूलपत्रं परिवारशोभि| प्रसाधनं स्त्रीमुखपङ्कजानां यदायुधं मूर्त्तिमिवात्मजस्य| हिमाचलोद्धूनितदुग्धसिन्धु समुद्भवत् फेनचयावदातम्| सौधं सुधा शुभ्रतरा कराश्च चन्द्रस्य कुर्वन्ति परं वृषत्वम्||६८||
🔊 Audio coming soon
അപരേ അമീ ഭാവാഃ പരം വൃഷത്വം കുര്വന്തീത്യാഹ-അഭ്യഞ്ജനേത്യാദി| അഭ്യഞ്ജനാദയോ നാനാവിധാഃ പ്രകാരാഃ| തഥാ മൃദ്വാദിഗുണാ ശയ്യാ, കിമ്ഭൂതാ ശോഭനസ്യ പുഷ്പപ്രകരസ്യ രേണുഭിഃ കീര്ണാ| തഥാ വയസ്യാഃ| പ്രാജ്ഞത്വാദിഗുണാഃ| കലാശ്ചതുഃഷഷ്ടിഃ കാമതന്ത്രപ്രസിദ്ധാഃ തജ്ജ്ഞാഃ വിസ്രമ്ഭാദീനാമൈക്യാച്ഛാരീരമാത്രേണ പൃഥഗ്ഭൂതാഃ| തഥാ വനാന്താഃ കാന്താ മനോരമാഃ| തഥാ സ്രവന്ത്യോ നദ്യഃ സതതമവിച്ഛേദേന സ്രവന്ത്യോ വഹന്ത്യഃ| തഥാ തന്മദ്യം യന്മദം കരോത്യാമോദഞ്ച| ആമോദഃ സൌരഭമ്| മദ്യേഭ്യശ്ച വിശേഷാത് പ്രസന്നാ സുരാ| കിമ്ഭൂതാ ഹൃദ്യാ ഹൃദയപ്രീതിദായിനീ| സുരഭിഃ സൌരഭ്യയുക്താ പ്രസന്നാ സ്വച്ഛാ ച| തഥാ താമ്ബൂലപത്രമ്| കിംഭൂതമ്| ശകാങ്ഗനാനാം യദ്ഗണ്ഡതലം ഗണ്ഡപ്രദേശം തദ്വദഭിപാണ്ഡു തഥാ യത്താമ്ബൂലപത്രം പരിവാരേണ പൂഗക്ഷാരകര്പൂരാദിനാ ശോഭതേ| അന്യച്ച കിമ്ഭൂതം സ്ത്രീണാം യാനി മുഖപങ്കജാനി തേഷാം പ്രസാധനം മണ്ഡനം യത്പരിവാരശോഭി തദാത്മജസ്യ കാമസ്യ മൂര്ത്തിമദിവായുധം വിജയഹേതുത്വാത്| തഥാ സൌധം ഹര്മ്യപൃഷ്ഠമപി വൃഷത്വം കരോതി| കിമ്ഭൂതമാഹ-ഹിമാചലേന തുഷാരഗിരിണാ ഉദ്ഭൂനിതഃ ശോധിതോ യോ ദുഗ്ധസിന്ധുസ്തത ഉദ്ഭൂതോ യഃ ഫേനാനാം ചയോ നിചയസ്തദ്വദവദാതം ശുക്ലമ്| തഥാ സുധാതഃ ശുഭ്രതരാ അത്യന്തശുക്ലാ യേ ചന്ദ്രസ്യ കരാസ്തേ ച പരം വൃഷത്വം കുര്വന്തി|| ൬൮||
Adhikarana ratAvAsanAntaram (69) · Śloka 69
ബന്ധേന പൂര്വോപഹിതേന പുംസഃ ഖിന്നസ്യ വൃത്തിഃ കരണാന്തരേണ| സംവാഹനം സ്പര്ശസുഖൈഃ കരൈശ്ച കരോത്യപൂര്വാമിവ മന്മഥേച്ഛാമ്||൬൯||
बन्धेन पूर्वोपहितेन पुंसः खिन्नस्य वृत्तिः करणान्तरेण| संवाहनं स्पर्शसुखैः करैश्च करोत्यपूर्वामिव मन्मथेच्छाम्||६९||
🔊 Audio coming soon
തഥാ ബന്ധേന രതൌ സംവേശനപ്രകാരേണൈകേന ഖിന്നസ്യ പുംസോऽന്യേന കരണേന വൃത്തിര്യാ സാऽപൂര്വാമിവ മന്മഥേച്ഛാം കരോതി| തസ്യൈവ ബന്ധഖിന്നസ്യ സ്പര്ശസുഖൈഃ കാന്താകരൈഃ സംവാഹനമപൂര്വാം മന്മഥേച്ഛാം കരോതി|| ൬൯||
Adhikarana raticeShTAj~jAnamahattvam (70) · Śloka 70
പ്രായോഗികാധികരണോദിതചിത്രചേഷ്ടാ സംശീലനോദ്ഭവദനല്പരസാര്ദ്രചിത്തഃ| വൃഷ്യോപയോഗപരിബൃംഹിതദേഹധാതു ര്നാരീമനാംസി വശമാനയതി പ്രസഹ്യ| തസ്മാന്നിത്യം സ്ത്രീഷു വാഞ്ഛന് പ്രിയത്വം വൃഷ്യൈര്യോഗൈര്ജാതകാമോऽപി കാമീ| സത്ത്വം സാത്മ്യം ദേശകാലൌ ച ബുധ്വാ ചാതുഷ്ഷഷ്ടേ ചേഷ്ടിതേ വ്യാപ്രിയേത||൭൦||
प्रायोगिकाधिकरणोदितचित्रचेष्टा संशीलनोद्भवदनल्परसार्द्रचित्तः| वृष्योपयोगपरिबृंहितदेहधातु र्नारीमनांसि वशमानयति प्रसह्य| तस्मान्नित्यं स्त्रीषु वाञ्छन् प्रियत्वं वृष्यैर्योगैर्जातकामोऽपि कामी| सत्त्वं सात्म्यं देशकालौ च बुध्वा चातुष्षष्टे चेष्टिते व्याप्रियेत||७०||
🔊 Audio coming soon
തഥാ ഏവമ്ഭൂതഃ പുരുഷോ നാരീമനാംസി സ്ത്രീചിത്താനി പ്രസഹ്യാऽऽക്രമ്യ വശമാനയതി| കിമ്ഭൂത ആഹ-പ്രായോഗികാഖ്യേऽധികരണേ കാമശാസ്ത്രേ യാ വിചിത്രാശ്ചേഷ്ടാസ്താസാം ശീലനാത് ഭവേദ്യോऽനല്പോ രസഃ സുഖാഖ്യസ്തേനാര്ദ്രം ചിത്തം യസ്യ സ തഥോക്തഃ| തഥാ വൃഷ്യാണാമാഹാരാദീനാമുപയോഗേന പരിബൃംഹിതാ ദേഹധാതവോ യസ്യേതി| തസ്മാദ്യത ഏവം തതഃ കാമീ വൃഷ്യൈര്യോഗൈര്ജാതകാമോऽപി സ്ത്രീഷു പ്രിയത്വം വാഞ്ഛന് സത്ത്വാദികം ബുധ്വാ വാത്സ്യായനോക്തായാഃ സാമ്പ്രയോഗികായാഃ നഖരദനാദിഭേദേന ചാതുഷ്ഷഷ്ടേ ചേഷ്ടിതേ വ്യാപ്രിയേത|| ൭൦||
Adhikarana ratAtishayaprashaMsA (71) · Śloka 71
വലയസ്വനസങ്കുലമുഷ്ടിരവ ദ്വിഗുണീകൃതമേഖലികാനിനദഃ| ചലനൂപുരശബ്ദയുതോऽപി മുഹുഃ ശമമാവഹതേ ന രതാതിശയഃ||൭൧||
वलयस्वनसङ्कुलमुष्टिरव द्विगुणीकृतमेखलिकानिनदः| चलनूपुरशब्दयुतोऽपि मुहुः शममावहते न रतातिशयः||७१||
🔊 Audio coming soon
വലയസ്വനാദിയുക്തോ രതാതിശയോ മുഹുരപി സേവ്യമാനോ ന ശമമാവഹതേ|| ൭൧||
Adhikarana kAmavardhanAni (72) · Śloka 72
സര്വാര്ഥസിദ്ധിഃ പ്രഥമോऽനുരാഗഃ ശൃങ്ഗാരഗാന്ധര്വകഥാവിശേഷാഃ| സീത്കാരഗര്ഭമ് ഹസിതം സഹാവം ഛിന്നാക്ഷരമ് വിഭ്രമവച്ച ഗീതമ്| സവ്യാജസന്ദര്ശിതചാരുഗാത്രം വൃത്തം പ്രിയാണാമവലോകിതഞ്ച| ചൂതാങ്കുരം പുഷ്പഫലം യഥര്തുവിദ്യുത്വദുദ്യോതിതഗര്ജിതാനി| വിഹങ്ഗഭൃങ്ഗസ്തനിതാനുയാതം സ്ത്രീകൂജിതം ഭൂഷണശിഞ്ജിതാനി| കാലേ യഥാസ്വം വപുഷശ്ച ശുദ്ധിഃ സങ്കല്പയോനേര്ധുരമുദ്വഹന്തി||൭൨||
सर्वार्थसिद्धिः प्रथमोऽनुरागः शृङ्गारगान्धर्वकथाविशेषाः| सीत्कारगर्भम् हसितं सहावं छिन्नाक्षरम् विभ्रमवच्च गीतम्| सव्याजसन्दर्शितचारुगात्रं वृत्तं प्रियाणामवलोकितञ्च| चूताङ्कुरं पुष्पफलं यथर्तुविद्युत्वदुद्योतितगर्जितानि| विहङ्गभृङ्गस्तनितानुयातं स्त्रीकूजितं भूषणशिञ्जितानि| काले यथास्वं वपुषश्च शुद्धिः सङ्कल्पयोनेर्धुरमुद्वहन्ति||७२||
🔊 Audio coming soon
സര്വാര്ഥസിദ്ധ്യാദീനി സങ്കല്പയോനേഃ കാമസ്യ ധുരമുദ്വഹന്തി| സര്വേഷാമര്ഥാനാമിഷ്ടാനാം സിദ്ധിഃ സീത്കാരഗര്ഭം ഹസിതമിത്യദേഃ പ്രിയാണാമിതി സമ്ബധ്യതേ| തഥാ സഹാവം ഹാവേന യുക്തം അനുരാഗഭാവസൂചകോ ദൃഷ്ട്യാദിവികാരോ ഹാവഃ| തഥാ ഗീതം ഛിന്നാക്ഷരം ധ്വനിപ്രയോഗബാഹുല്യാത്| തഥാ വിഭ്രമവത് വിഭ്രമോऽത്ര വിലാസ ഏവ തസ്യ ലക്ഷണമ്-സ്ഥാനാസനശയനാനാം ഹസ്തഭ്രൂനേത്രകര്മണാം ചൈവ| ഉത്പദ്യതേ വിശേഷോ യഃ ശ്ലിഷ്ടഃ സ തു വിലാസഃ സ്യാദിതി| തഥാ താസാമേവ വൃത്തമ്| കിമ്ഭൂതമാഹ-സവ്യാജം കൃത്വാ സന്ദര്ശിതം ചാരുഗാത്രം യസ്മിന്| തഥാ താസാമേവാവലോകിതമ്| യഥര്തു ചൂതാങ്കുരാദീന്| വിദ്യുത്വാന് ബലാഹകഃ തദുദ്യോതിതാനി ഗര്ജിതാനി| സ്ത്രീണാം രതിസമയേ കൂജിതം പാരാവതാദിവിഹങ്ഗമസ്തനിതേന ഭ്രമരസ്തനിതേന ചാനുഗതമ്| യഥാസ്വമ് കാല ഇതി ശ്രാവണ ഇത്യാദിനാ സൂത്രോക്തപ്രകാരേണ| വപുഷോ വമനാദിനാ ശുദ്ധിശ്ച|| ൭൨||
Adhikarana shodhanapUrvameva vRuShyayogopayogaH (73) · Śloka 73
സ്രോതസ്സു ശുദ്ധേഷ്വമലേ ശരീരേ വൃഷ്യം യദാദ്യം മിതമത്തി കാലേ| വൃഷായതേ തേന പരം മനുഷ്യ സ്തദ് ബൃംഹണം ദേഹബലപ്രദം ച| തസ്മാത് പുരാ ശോധനമേവ കാര്യം ബലാനുരൂപം ന ച വൃഷ്യയോഗാഃ| സിധ്യന്തി ദേഹേ കലുഷേ പ്രയുക്താഃ ക്ലിഷ്ടേ യഥാ വാസസി രാഗയോഗാഃ||൭൩||
स्रोतस्सु शुद्धेष्वमले शरीरे वृष्यं यदाद्यं मितमत्ति काले| वृषायते तेन परं मनुष्य स्तद् बृंहणं देहबलप्रदं च| तस्मात् पुरा शोधनमेव कार्यं बलानुरूपं न च वृष्ययोगाः| सिध्यन्ति देहे कलुषे प्रयुक्ताः क्लिष्टे यथा वाससि रागयोगाः||७३||
🔊 Audio coming soon
സ്രോതസ്സു വമനാദികര്മണാ ശുദ്ധേഷു സത്സു ശരീരേ ച നിര്മലേ കാലേ ചാഹാരയോഗ്യേ മനുഷ്യോ യദാദ്യം ഭോജ്യം വൃഷ്യം മിതം പരിമിതം ചാത്തി ഭുങ്ക്തേ തേനാദ്യേന സ പരം വൃഷായതേ| തദാദ്യം ബൃംഹണം ദേഹബലപ്രദം ചേതി നിര്വ്യൂഢസ്തന്ത്രകര്തുരഭിമതോऽര്ഥഃ| തസ്മാദിത്യാദി| യസ്മാദേവം തസ്മാത്പുരാ പൂര്വം ബലാനുരൂപം ശോധനമേവ കാര്യമ്| ക്ലിഷ്ടേ വാസസി യഥാ രാഗയോഗാ ന സിധ്യന്തി തഥാ കലുഷേ ദേഹേ വൃഷ്യയോഗാഃ|| ൭൩||
Adhikarana AgamAnusArameva varttitavyam (74) · Śloka 74
ഉപദിഷ്ടേ വിചിത്രേऽസ്മിന് വക്തവ്യാര്ഥാനുരോധതഃ| കര്ത്തവ്യമേവ കര്ത്തവ്യം പ്രാണാബാധേऽപി നേതരത്||൭൪||
उपदिष्टे विचित्रेऽस्मिन् वक्तव्यार्थानुरोधतः| कर्त्तव्यमेव कर्त्तव्यं प्राणाबाधेऽपि नेतरत्||७४||
🔊 Audio coming soon
ഉപദിഷ്ടേ ഇത്യാദിനാ തന്ത്രാര്ഥോ നിരാകാരാകാങ്ക്ഷീ ക്രിയതേ അസ്മിന് വിഷയേ നാനാരൂപേ സ്ത്രീസംയോഗവശീകരണവധോപായാദികേ വക്തവ്യാര്ഥാനുരോധാദുപദിഷ്ടേ സതി യദാഗമാദിഭിഃ കര്ത്തവ്യം കരണീയമിത്യാഭാതി തദേവ കര്ത്തവ്യം കാര്യം|| ൭൪||
Adhikarana shAstropadeshavyavasthA (75) · Śloka 75
ഏതത്സ്വരൂപം ശാസ്ത്രസ്യ യദ്വ്യാപിത്വേന വര്ണ്യതേ| സ്പൃശതി ന്യൂനതാദോഷോ മഹാനവ്യാപിനി ധ്രുവമ്| വീര്യഹീനൈരസമ്പൂര്ണൈഃ പ്രയോഗൈരപി ഭൂഷിതമ്| അര്ഥാനതന്ത്രയത്തന്ത്രം തന്ത്രതാമാപ്നുയാത്കഥമ്| ഹംസബര്ഹിണദക്ഷാണ്ഡാ യദ്യപ്യത്യര്ഥശുക്രലാഃ| മുനയഃ സദയാ ബ്രൂയുസ്താന്യോഗേഷ്വന്യഥാ കഥമ്| കഥം വാ സര്വ ഏവൈതേ യോഗാ രാഗാഗ്നിദീപനാഃ| ക്ലിഷ്ടസങ്കല്പജനനാഃ പ്രോക്താഃ സംസാരവര്ദ്ധനാഃ| ത്രികാലദര്ശിഭിര്ദിര്വ്യൈഃ സത്ത്വദോഷവിവര്ജിതൈഃ| പൂര്വാചാര്യൈഃ കൃതം വര്ത്മ കോ ലങ്ഘയിതുമര്ഹതി| പ്രകാന്തേ സര്വഥാ സര്വമുക്തം ഭവതി സൂദിതമ്| ന ഹി ലേശാഭിധാനേന ലഭ്യഃ സര്വാര്ഥസംഗ്രഹഃ| തഥാ ച ഗര്ദ്ദഭീക്ഷീരം മാംസമശ്വശ്വഹസ്തിനാമ്| മഹാസാഗരതോയം ച പ്രോക്തം നിരുപയോഗ്യപി||൭൫||
एतत्स्वरूपं शास्त्रस्य यद्व्यापित्वेन वर्ण्यते| स्पृशति न्यूनतादोषो महानव्यापिनि ध्रुवम्| वीर्यहीनैरसम्पूर्णैः प्रयोगैरपि भूषितम्| अर्थानतन्त्रयत्तन्त्रं तन्त्रतामाप्नुयात्कथम्| हंसबर्हिणदक्षाण्डा यद्यप्यत्यर्थशुक्रलाः| मुनयः सदया ब्रूयुस्तान्योगेष्वन्यथा कथम्| कथं वा सर्व एवैते योगा रागाग्निदीपनाः| क्लिष्टसङ्कल्पजननाः प्रोक्ताः संसारवर्द्धनाः| त्रिकालदर्शिभिर्दिर्व्यैः सत्त्वदोषविवर्जितैः| पूर्वाचार्यैः कृतं वर्त्म को लङ्घयितुमर्हति| प्रकान्ते सर्वथा सर्वमुक्तं भवति सूदितम्| न हि लेशाभिधानेन लभ्यः सर्वार्थसंग्रहः| तथा च गर्द्दभीक्षीरं मांसमश्वश्वहस्तिनाम्| महासागरतोयं च प्रोक्तं निरुपयोग्यपि||७५||
🔊 Audio coming soon
അകര്ത്തവ്യസ്യോപദേശേ വക്തവ്യാര്ഥാനുരോധോ യോ ഹേതുരുക്തഃ സ ഏവൈതത് സ്വരൂപമിത്യാദിനാ വ്യവസ്ഥാപ്യതേ| ശാസ്ത്രസ്യ ഹ്യേതത് സ്വരൂപം യച്ഛാസ്രം വ്യാപിത്വേന വര്ണ്യതേ| അവ്യാപിനി തു ശാസ്ത്രേ ധൃവമവശ്യം ന്യൂനതാദോഷോ മഹാന് സ്പൃശതി| വീര്യഹീനൈരസമ്പൂര്ണൈശ്ച പ്രയോഗൈരര്ഥാത്തന്ത്രവിഭൂഷണേ ഹേതുഭൂതൈര്വിഭൂഷിതൈരപി തന്ത്രമര്ഥാനയത്തന്ത്രതാമാപ്നുയാത്| ഏഷാ ഹി തന്ത്രസ്യ തന്ത്രതാ യാ തന്ത്രിതാനാമര്ഥാനാമനന്യാപേക്ഷിതാ| അന്യഥേതി യദ്യപി കശ്ചിത്ര്യൂനതാദോഷഃ പരിഹാര്യോ ന സ്യാത്തതഃ സദയാഃ സുദൂരം ത്യക്തപ്രാണിഹിംസാഃ കഥമിവ ഹംസാദ്യണ്ഡാന് പ്രയോഗേഷു ബ്രൂയുഃ| യദി ച ന്യൂനതാദോഷഃ പരിഹാര്യോ ന സ്യാത്തതഃ കഥം വൈതേ യോഗാ രാഗാഗ്നേര്ദീപനാ ഉത്തേജനാനനിര്വാപണഃ സര്വ ഏവ കാമസ്യോദ്ദീപനാഃ പ്രയോജിതാഃ ക്ലിഷ്ടസ്യ ച സങ്കല്പസ്യ ജനനാഃ യത്നജേയസ്യ ച സംസാരസ്യ വര്ദ്ധനാഃ പ്രോക്താഃ| ഏതച്ച വര്ത്മ ത്രികാലദര്ശിഭിഃ പൂര്വാചാര്യൈഃ കൃതം കോऽസ്മാദിര്ലങ്ഘയിതുമതിക്രമിതുമര്ഹതി| ദര്ശനം ദര്ശഃ ത്രികാലേ ഭൂതഭവിഷ്യദ്വര്ത്തമാനാഖ്യേ കാലേ ദര്ശോ യേഷാം തൈഃ| ദിവി ഭവാ ദിവ്യൈസ്തൈഃ| യഥാ സത്ത്വദോഷാ രാഗദ്വേഷാദയഃ തദ്വിര്ജിതൈരാചാര്യൈഃ| സര്വഥാ പ്രക്രാന്തേ സര്വപ്രകാരം വക്തുമാരബ്ധേ സതി സര്വമേവോക്തം സൂദിതം ഭവതി| ന തു ലേശോക്തമ്| ഏതദേവോച്യതേ-ന ഹീത്യാദിനാ| ലേശാഭിധാനേന സ്തോകോക്ത്യാ സര്വേഷാമര്ഥാനാം സംഗ്രഹോ ന ലഭ്യോ ഭവതി| തഥാ ച ഗര്ദ്ദഭീക്ഷീരാദികം നിരുപയോഗ്യപി പ്രയോക്തവ്യമേവ|| ൭൫||
Adhikarana shAstrasya nirdoShatApratipAdanam tatra vyApitvam (76) · Śloka 76
അദ്യത്വേऽപി വിശേഷേണ ഭൂരിതന്ത്രാര്ഥസംഗ്രഹാത്| സംഗ്രഹാദ്യന്ന ബുധ്യേത തജ്ജ്ഞാനമതിദുര്ലഭമ്| യഥാ പ്രതിജ്ഞാതമിതിക്രമേണ വേദോऽയമഷ്ടാങ്ഗനിധേര്ന്നിബദ്ധഃ| അഭ്യസ്യതോ മാര്ഗമിവാര്യസത്യം സഞ്ജായതേ സ്വര്ഥപരാര്ഥസിദ്ധിഃ||൭൬||
अद्यत्वेऽपि विशेषेण भूरितन्त्रार्थसंग्रहात्| संग्रहाद्यन्न बुध्येत तज्ज्ञानमतिदुर्लभम्| यथा प्रतिज्ञातमितिक्रमेण वेदोऽयमष्टाङ्गनिधेर्न्निबद्धः| अभ्यस्यतो मार्गमिवार्यसत्यं सञ्जायते स्वर्थपरार्थसिद्धिः||७६||
🔊 Audio coming soon
തസ്മാത് ന്യൂനതാദോഷം പരിഹൃത്യാസ്യ തന്ത്രസ്യ വ്യാപിത്വമുച്യതേ-അദ്യത്വേ സാമ്പ്രതികത്വേऽപി സംഗ്രഹാദസ്മാത്തന്ത്രാദ്യന്ന ബുധ്യേത തജ്ജ്ഞാനമതിദുര്ലഭമ്| ഏവംവിധസ്യാന്യസ്യോപായസ്യാഭാവാത്| കിമ്ഭൂതാത് സംഗ്രഹാദിത്യാഹ-ഭൂരിതന്ത്രാര്ഥസംഗ്രഹാത്| പ്രഭൂതാനാം തന്ത്രാണാം സമ്ബന്ധിനോऽര്ഥസ്യ സംഗ്രഹാദേകത്രാവസ്ഥാപനാത്| യഥേതി| പൂര്വം യഥാ പ്രതിജ്ഞാതം തഥാ ക്രമേണാഷ്ടാങ്ഗനിധേര്വേദോऽയമിതി നിബദ്ധഃ| യം നിബന്ധമഭ്യസ്യതഃ പുംസസ്തഥാ സ്വാര്ഥപരാര്ഥയോഃ സിദ്ധിഃ സഞ്ജായതേ യഥാ മാര്ഗാഖ്യമാര്യസത്യമഭ്യസ്യതശ്ചത്വാര്യപത്യാനി ദുഃഖം സമുദായോ നിരോധോ മാര്ഗശ്ചേതി സൌഗതപ്രസിദ്ധലക്ഷണാനി| ഏവഞ്ച പൂര്വം പ്രതിജ്ഞാതമ് സര്വതന്ത്രാണ്യതഃ പ്രായഃ സംഹൃത്യാഷ്ടാങ്ഗസംഗ്രഹഃ| അസ്ഥാനവിസ്തരാക്ഷേപ പുനരുക്താദിവര്ജിതഃ|| ഹേതുലിങ്ഗൌഷധസ്കന്ധത്രയമാത്രനിബന്ധനഃ| വിനിഗൂഢാര്ഥതത്ത്വാനാം പ്രദേശാനാം പ്രകാശകഃ|| സ്വാന്യതന്ത്രവിരോധാനാം ഭൂയിഷ്ഠം വിനിവര്ത്തകഃ| യുഗാനുരൂപസന്ദര്ഭോ വിഭാഗേന കരിഷ്യതേ|| ഇതി|| ൭൬||
Adhikarana vividhaguNavattvam (77) · Śloka 77
പിതാമഹമുഖോദ്ഗീര്ണമിത്യായുര്വേദവാങ്മയമ്| ജീവിതാരോഗ്യധര്മാര്ഥസുഖഗൌരവകീര്തികൃത്| അലംകൃതം യുക്തിപദൈഃ സദ്രത്നൈരിവ കാഞ്ചനമ്| ഷട്ത്രിംശതാര്ഥദുര്ഗേഷു ഭിഷജാം സംക്രമൈരിവ||൭൭||
पितामहमुखोद्गीर्णमित्यायुर्वेदवाङ्मयम्| जीवितारोग्यधर्मार्थसुखगौरवकीर्तिकृत्| अलंकृतं युक्तिपदैः सद्रत्नैरिव काञ्चनम्| षट्त्रिंशतार्थदुर्गेषु भिषजां संक्रमैरिव||७७||
🔊 Audio coming soon
പിതാമഹ ഇത്യാദി| ഇത്യനേന പ്രകാരേണായുര്വേദവാങ്മയം പിതാമഹസ്യ ബ്രഹ്മണോ മുഖാദുദ്ഗീര്ണം ജീവിതാദികൃത്സ്വരൂപം ഷട്ത്രിംശതാ യുക്തിപദൈര്യുക്തിസ്ഥാനൈരലംകൃതം തഥാ യഥാ സദ്രത്നൈഃ കാഞ്ചനം സുവര്ണമലംക്രിയതേ| ഷട്ത്രിംശതാ യുക്തിപദൈരിതി സംഖ്യാസംഖ്യേയയോരവ്യതിരേകാപേക്ഷയാ നിര്ദേശഃ| കിമ്ഭൂതൈര്യുക്തിപദൈരിത്യാഹ-ഭിഷജാമര്ഥദുര്ഗേഷു സംക്രമൈരിവ സ്ഥിതൈഃ| യഥാ ഹി ദുര്ഗാ ഗജാദിഗുപ്താഃ പരൈരധിഗന്തുമശക്യാഃ സംക്രമൈഃ സേതുഭിഃ ശക്യാ ഭവന്തി തദ്വദ്യേऽര്ഥാ ഭിഷജാമഗമ്യാസ്തേ യുക്തിപദൈര്ജ്ഞാതൈര്ഗമ്യാ ഭവന്തി|| ൭൭||
Adhikarana tantrayuktayaH (78) · Śloka 78
തത്രാധികരണം യോഗോ ഹേത്വര്ഥോऽര്ഥഃ പദസ്യ ച| പ്രദേശോദ്ദേശനിര്ദേശവാക്യശേഷാഃ പ്രയോജനമ്| ഉപദേശാപദേശാതിദേശാര്ഥാപത്തിനിര്ണയാഃ| പ്രസങ്ഗൈകാന്തനൈകാന്താഃ സാപവര്ഗോ വിപര്യയഃ| പൂര്വപക്ഷവിധാനാനുമതവ്യാഖ്യാനസംശയാഃ| നിദര്ശനം നിര്വചനം നിയോഗോऽഥ വികല്പനമ്| പ്രത്യുത്സാരസ്തഥോദ്ധാരഃ സമ്ഭവസ്തന്ത്രയുക്തയഃ||൭൮||
तत्राधिकरणं योगो हेत्वर्थोऽर्थः पदस्य च| प्रदेशोद्देशनिर्देशवाक्यशेषाः प्रयोजनम्| उपदेशापदेशातिदेशार्थापत्तिनिर्णयाः| प्रसङ्गैकान्तनैकान्ताः सापवर्गो विपर्ययः| पूर्वपक्षविधानानुमतव्याख्यानसंशयाः| निदर्शनं निर्वचनं नियोगोऽथ विकल्पनम्| प्रत्युत्सारस्तथोद्धारः सम्भवस्तन्त्रयुक्तयः||७८||
🔊 Audio coming soon
തത്രേത്യാദിനാ യുക്തയഃ ഉച്യന്തേ| വാക്യാര്ഥാനാം യോജനം യുക്തിഃ യാഭിര്യോജനാഭിര്വിനാ തന്ത്രമസമ്ബദ്ധം ഭവതി| കാ യുക്തയഃ ? തത്ര തേഷ്വധികരണം നാമ അധികരണം പ്രസ്താവഃ സാമാന്യേനോക്തമപ്യര്ഥജാതം യദ്ബലാദ്വിശേഷേऽവാസ്ഥാപ്യതേ തദധികരണമ്| യഥാ സപ്താഹാദൌഷധം കേചിദാഹുരന്യേ ദശാഹത ഇതി വാക്യാര്ഥഃ സാമാന്യേന പ്രവൃത്തോऽധികരണവശാജ്ജ്വരാഖ്യേ വിശേഷേऽവസ്ഥാപ്യതേ|| ൧|| യോഗോ നാമ യോഗഃ സമ്ബന്ധഃ| സ ച പദാര്ഥയോര്വാക്യാര്ഥയോര്വാ| തത്ര പദാര്ഥയോഃ സാധ്യസാധനഭാവേന| യഥാ രാഗാദിരോഗാ ഇത്യാദൌ സമൂലാ ഇത്യസ്യാപാസ്താ ഇത്യനേന| വാക്യാര്ഥയോര്യഥാ 'ജീര്ണാജീര്ണവിശങ്കായാം പുനരുഷ്ണോദകം പിബേദി'ത്യസ്യ 'തേനോദ്ഗാരവിശുദ്ധിഃ സ്യാത്തതശ്ച ലഘുതാ രുചിരി'ത്യനേന|| ൨|| ഹേത്വര്ഥോ നാമ യദേകത്രോച്യമാനമന്യത്രാപി തഥൈവോപയുജ്യതേ| യഥാ തത്രൈകൈകത്ര ശാഖായാമിത്യാദ്യവേധ്യോക്ത്യാശേഷാ വേധ്യാ ഇതി ഗമ്യതേ| പദാര്ഥോ നാമ പദേനാര്ഥോऽവഗമ്യതേ| യഥാ ഗുര്വാദയോ ഗുണശബ്ദാദവഗമ്യന്തേ|| ൪|| പ്രദേശോ നാമ യത്രൈകദേശസ്യോച്യമാനസ്യാര്ഥസ്യ പ്രസാദാദനുച്യമാനോऽപി തച്ഛേഷ ആപദ്യതേ സഃ പ്രദേശഃ| യഥാ കുകൂലാദിപാകക്രമേണ ലാഘവാതിശയോऽപൂപാനാമുച്യമാനാനാം പ്രസാദാനനുച്യമാനാന്യപി കൃതാന്നാനി തഥാവഗമ്യന്തേ|| ൫|| ഉദ്ദേശോ നാമ യത്രാര്ഥനാം ശബ്ദമാത്രേണൈവ കീര്തനമുദ്ദേശഃ| ഹ്രസ്വദീര്ഘാ ഇത്യാദയോऽഷ്ടൌ നേത്രദോഷാ ഇതി ശബ്ദമാത്രേണാഷ്ടൌ കീര്തിതാഃ|| ൬|| നിര്ദേശോ നാമ യച്ഛബ്ദമാത്രേണ നിര്ദിഷ്ടാനാം സ്വരൂപവിശേഷപ്രദര്ശനായ പുനഃ കീര്തനം നിര്ദേശഃ| യഥാ ബസ്തിവ്യാപദി ദ്രുതോത്ക്ഷിപ്ത ഇത്യാദികമുദ്ദിശ്യ തേഷു ദോഷം പ്രദര്ശയിതുമനുച്ഛ്വാസ്യ തു ബദ്ധ ഇത്യുച്യതേ|| ൭|| വാക്യശേഷോ നാമ യസ്മിന് വാക്യേ ഏകദേശഃ ശിഷ്യതേ വ്യാഖ്യാകാലേ ത്വനുച്യമാനോऽപ്യാപതതി സ വാക്യശേഷഃ| യഥാ രോഗസ്തു ദോഷവൈഷമ്യം ദോഷസാമ്യമരോഗതാ ഇത്യത്ര ഉച്യത ഇതി വാക്യശേഷഃ|| ൮|| പ്രയോജനം നാമ യത്സമ്പാദയിതും ക്രിയാ ഹ്യാരഭതേ തത്പ്രയോജനമ്| യഥാ സദോഷേഷു ദോഷശേഷപാചനമഗ്നിസന്ധുക്ഷണം ച സമ്പാദയിതുമൌഷധപാനമാരഭ്യതേ|| ൯|| ഉപദേശോ നാമ ശുദ്ധസ്യാപ്തവചനസ്യ കീര്ത്തനമുപദേശഃ| യഥാ ഗര്ഭസ്തു മാതുഃ പൃഷ്ഠാഭിമുഖോ ലലാടേ കൃതാഞ്ജലിഃ സങ്കുചിതാങ്ഗ ഇത്യേവമാദിഃ|| അപദേശോ നാമ പ്രതിജ്ഞാനസ്യ സാധനഹേതുരപദേശഃ| യഥാ അഹിതായോത്തരോത്തരം ദുഷ്ടാ വാതാദയ ഇത്യസ്യാം പ്രതിജ്ഞായാം ദുഷ്പരിഹരത്വാദിതി ഹേതുഃ|| അതിദേശോ നാമ അന്യസമ്ബന്ധിനാം ധര്മാണാമന്യത്രാവസ്ഥാപനമതിദേശഃ| യഥാ പാലക്യാസമ്ബന്ധിനാം ധര്മാണാം ചുച്ചാവസ്ഥാപനമ്|| ൧൨|| അര്ഥാപത്തിര്നാമ യദേകസ്മിന്നര്ഥം ഉച്യമാനേ അനുക്തസ്യാപ്യര്ഥസ്യ ബലാദാഗമനം സാര്ഥാപത്തിഃ| യഥാ പക്വേ ജലേ ജീര്ണേऽപ്യാമം ന പേയമിത്യുച്യമാനേ ആഭോജനാദിത്യനുച്യമാനസ്യാപി സാമര്ഥ്യാദാഗമനമ്| നിര്ണയോ നാമ ഉദ്ദിഷ്ടാനാമര്ഥാനാമനുദ്ദിഷ്ടേന നിരാകാങ്ക്ഷത്വാപാദനം നിര്ണയഃ| യഥാ വര്ത്മരോഗവിജ്ഞാനീയോക്താനാം രോഗാണാം വര്ത്മരോഗപ്രതിഷേധനിരാകാത്വാപാദനമ്|| ൧൪|| പ്രസങ്ഗോ നാമ യദപ്രാകരിണകസ്യാപി വസ്തുനഃ കിഞ്ചിത് സമ്ബന്ധേന യത്കീര്തനം സ ഹി പ്രസങ്ഗഃ| യഥാ വമനപ്രസ്താവേ ധൂമാന്തൈഃ പ്രായഃ സര്വൈരിത്യാദേരപ്രാകരണികസ്യ കീര്ത്തനമ്|| ൧൫|| ഏകാന്തോ നാമ യത്പക്ഷാന്തരവ്യാവര്ത്തകം തദേകാന്തഃ| യഥാ ദോഷഹേതുജത്വോക്തേര്നിജത്വം ന കദാചിദപി ബാഹ്യഹേതുജം വ്യാപ്നോതി|| ൧൬|| നൈകാന്തോ നാമ യദുച്യമാനമപ്യവശ്യമ്ഭാവിത്വേനാനിയതം സ നൈകാന്തഃ| യഥാ ജ്വരസ്തു ജാതഃ ഷഡ്രാത്രാദശ്വിനീഷു നിവര്ത്തത ഇത്യേതദുക്തമപ്യവശ്യമ്ഭാവിത്വേനാനിയതമ്|| ൧൭|| അപവര്ഗോ നാമ സാമാന്യോക്ത്യനുപ്രവിഷ്ടസ്യ വിശേഷേണാകര്ഷണം സോऽപവര്ഗഃ| യഥാ മധുരം ശ്ലേഷ്മലമിത്യുക്താവനുപ്രവിഷ്ടേഷു ജീര്ണശാല്യാദിഷു ശബ്ദേനാകര്ഷണമ്|| ൧൮|| വിപര്യയോ നാമ ഉക്തസ്യാന്യഥാഭാവോ വിപര്യയഃ| യഥാ നിദാനോക്താനാമനുപശയോ ഭവതി തദ്വിപരീതാനാം ചോപശയഃ|| ൧൯|| പൂര്വപക്ഷോ നാമ പരപ്രതിജ്ഞാതാനുപപത്തിപ്രദര്ശനപരോ വാക്യസമുദായഃ പൂര്വപക്ഷഃ യഥാ ഷഡ്രസവാദിനം പ്രത്യനേകരസപ്രതിപാദകാനി വാക്യാനി|| വിധാനം നാമ തന്ത്രസ്യ കര്ത്രാ വിശിഷ്ടാ യാ പദാദിരചനാ കൃതാ തദ്വിധാനമ്| യഥാ സര്വവിരോധപരിജ്ഞാനാദ്വ്യവഹാരോച്ഛിത്തിര്മാ ഭൂദിത്യഭിപ്രായേണോക്തം ന ച തദ്വിജ്ഞാനമേകാന്തഭദ്രകമിതി|| ൨൧|| അനുമതം നാമ പരപക്ഷസ്യ ഭിന്നസ്യാപ്യങ്ഗീകരണമനുമതമ്| യഥാ ബസ്തിവിധാനേ കല്പനായാ മതേഷു ദോഷൌഷധാദി ബലതഃ സര്വമേതത്പ്രമാണയേദിത്യങ്ഗീകരണമ്|| ൨൨|| വ്യാഖ്യാനം നാമ സങ്ക്ഷേപേണോക്തസ്യാ വിസ്തരേണാഖ്യാനം വ്യാഖ്യാനമ്| യഥാ സര്വരോഗനിദാനേ തസ്യോപലബ്ധിര്നിദാനാദിഭിരിതി സങ്ക്ഷേപേണോക്തസ്യ തസ്യേത്യാദിനാ വിസ്തരേണാഖ്യാനമ്| അഥവാ സ്ഫുടൈഃ ശബ്ദൈരനഭിഹിതം ഗുരുപാരമ്പര്യക്രമാഗതമ്|| ൨൩|| സംശയോ നാമ വിരുദ്ധാനാം പക്ഷാണാമനിശ്ചയഃ സംശയഃ| യഥാ വിഷവേഗസമ്ഭവപക്ഷേഷു|| ൨൪|| അതീതാപേക്ഷാ നാമ യത്രാതീതം പദമപേക്ഷ്യ സമ്ബന്ധാര്ഥതാ ഭവതി സാऽതീതാപേക്ഷാ| യഥാ സ്വേദ്യാദയഃ സ്നേഹ്യാ ഇത്യുക്തേന ത്വതിമന്ദാഗ്നിരിത്യാദേഃ സ്നേഹ്യാ ഇത്യപേക്ഷതേ| യഥാ ച ജ്വരേ ലങ്ഘനം കുര്വീതേതി സൂത്രോക്തം ലങ്ഘനമപേക്ഷതേ|| ൨൫|| അനാഗതാപേക്ഷാ നാമ യത്രാനാഗതേനാऽര്ഥേന സമ്ബന്ധിതാ ഭവതി സാനാഗതാപേക്ഷാ| യഥാ തതോ നാവനഗണ്ഡൂഷേത്യാദിനാ ദിനചര്യായാം നസ്യാദി വിധയോऽപേക്ഷ്യന്തേ|| ൨൬|| സ്വസംജ്ഞാ നാമ യാ സ്വതന്ത്രേ ഏവമന്യസ്മിഞ്ഛാസ്ത്രേ ന ശ്രൂയതേ സാ സ്വസംജ്ഞാ| യഥാ 'ആപാനോ' 'ജേന്താക' ഇത്യേവമാദി|| ൨൭|| ഊഹ്യം നാമ യദ് ഭിഷജാ സ്വപ്രജ്ഞയാ ശബ്ദേനാനുക്തമപി വ്യവഥാപ്യതേ തധ്യമ്| യഥാ ദ്രവ്യം ജഹ്യാദയൌഗികമിതി യന്ന യൌഗികം തച്ഛബ്ദേന നോക്തമപി പ്രജ്ഞയാ വ്യവസ്ഥാപ്യതേ|| ൨൮|| സമുച്ചയോ നാമ ഏകസ്മിന് വിഹിതേ തദവിരോധേന തത്രൈവ ദ്വിതീയസ്യ വിധാനം സമുച്ചയഃ| യഥാ വാതസ്യോപക്രമഃ സ്നേഹഃ സ്വേദ ഇത്യാദി| നിദര്ശനം നാമ സാധ്യസ്യൈകദേശോ ദൃഷ്ടാന്തോ നിദര്ശനമ്| യഥാ ആമദോഷേഷു ത്രിവിധേഷു ലങ്ഘനപാചനശോധനാനി ദ്രുഷ്ടാന്തഃ| (ഏവമന്യാനപി വ്യാധീന് സ്വനിദനവിപര്യയാത് ചികിത്സേദിത്യാദിഃ)|| ൩൦|| നിര്വചനം നാമ സംജ്ഞയോക്തസ്യ തദര്ഥേന യോജനം നിര്വചനമ്| യഥാ സൂചീഭിരിവ ഗാത്രാണി ഭിദ്യതീതി വിസൂചികാ|| ൩൧|| നിയോഗോ നാമ ക്രിയാണാം വ്യാപാരാണാം നിയോഗഃ| യഥാ ഭവതാ സ്വേദമൂര്ച്ഛാപരീതേനാപി നൈഷാ പിണ്ഡികാ വിമോക്തവ്യേതി|| ൩൨|| വികല്പോ നാമ ക്രമേണ യൌഗപദ്യേന വാ സമ്ഭവിനാം പക്ഷാണാം കീര്ത്തനമ്| യഥാ കുര്വീത ലങ്ഘനം പ്രാഗ്രൂപേഷു ജ്വരാദൌ വാ||൩൩|| പ്രത്യുത്സാരോ നാമ യത്രോപപത്തിം ദര്ശയന്തഃ പരസ്പരമതാനി നിവാരയന്തി| യഥാ ഗര്ഭിണീ അഷ്ടമേ മാസി ക്ഷീരയവാഗൂം സര്പിഷ്മതീം പിബേത്| നേതി ഖണ്ഡകാപ്യഃ ഗര്ഭസ്യ പൈങ്ഗല്യാബാധഭയാത്| അസ്തു പൈങ്ഗല്യാബാധസ്തഥാപ്യേവം കുര്വതീ നീരുജം ബലവര്ണായുപേതമപത്യം ജനയതീതി ഭഗവാനാത്രേയഃ||൩൪|| ഉദ്ധാരോ നാമ യച്ഛാസ്ത്രേ ചോദ്യസ്യ സമാധാനമ്| യഥാ ചിത്രകര്മഗുണകൃത് ഗുരുണോക്തോ ബസ്തിരിത്യാദി യാവത് സര്വതഃ കഥമപോഹതി ദോഷാനിതി ചോദ്യസ്യ സ്തിമിതമാരുതവശ്യമേതദിത്യാദി സമാധാനമ്|| ൩൫|| സമ്ഭവോ നാമ കിമപ്യന്യത്രാദര്ശനാദ്യേന നിയമേന സ്ഥാപ്യതേ സ സമ്ഭവഃ| യഥാ സര്വരോഗേഷു ഹേതുലിങ്ഗൌഷധാദീനാം സാമാന്യേനോക്തൌ വാതാദിവിശേഷേണാവസ്ഥാപനം സമ്ഭവപ്രസാദാല്ലഭ്യമ്|| ൩൬|| ഏവം തന്ത്രയുക്തയഃ| യദ്യപി ഭട്ടാരകപ്രസ്ഥാനേന ച പരിപ്രശ്നവ്യാകരണവ്യുക്രാന്താഭിധാനഹേത്വാഖ്യാശ്ചതസ്രോऽവശിഷ്യന്തേ തഥാപി ആചാര്യേണ തന്ത്രേണാനിബദ്ധാ ഇത്യത്ര നോച്യന്തേ| അഥവാ ഉക്താസ്വേവാന്തര്ഭാവ്യാഃ| അഥവാ തന്ത്രയുക്തിതത്വമേവ താസാം നാങ്ഗീക്രിയതേ| തത്ര ചാഗ്ന്യതിയോഗോക്തൌ വാതാദിവിശേഷേണാവസ്ഥാപനം സമ്ഭവപ്രസാദാല്ലഭ്യമേവമാദ്യുക്തമ്|| ൭൮||
Adhikarana tantrayuktimahattvam (79) · Śloka 79
സരസഃ സുപ്തപദ്മസ്യ രവിദീധിതയോ യഥാ| യഥാ ഗൃഹസ്യ ദീപാഭാസ്തഥാ തന്ത്രസ്യ യുക്തയഃ| അധീയാനോऽപി തന്ത്രാണി തന്ത്രയുക്ത്യവിചക്ഷണഃ| നാധിഗച്ഛതി തന്ത്രാര്ഥമര്ഥം ഭാഗ്യക്ഷയേ യഥാ| വാക്യാര്ഥയോജനാദേതാ യുക്തയസ്ത്വിഷ്ടസിദ്ധിദാഃ| അസദ്വാദിപ്രയുക്താനാം വാക്യാനാം പ്രതിഷേധകാഃ| ലീനവ്യത്യാസലേശോക്തിഗദിതാനാം പ്രകാശകാഃ| വാക്യന്യായോദധേഃ സാരം ഗൃഹീത്വൈവം വ്യവസ്ഥിതാഃ||൭൯||
सरसः सुप्तपद्मस्य रविदीधितयो यथा| यथा गृहस्य दीपाभास्तथा तन्त्रस्य युक्तयः| अधीयानोऽपि तन्त्राणि तन्त्रयुक्त्यविचक्षणः| नाधिगच्छति तन्त्रार्थमर्थं भाग्यक्षये यथा| वाक्यार्थयोजनादेता युक्तयस्त्विष्टसिद्धिदाः| असद्वादिप्रयुक्तानां वाक्यानां प्रतिषेधकाः| लीनव्यत्यासलेशोक्तिगदितानां प्रकाशकाः| वाक्यन्यायोदधेः सारं गृहीत्वैवं व्यवस्थिताः||७९||
🔊 Audio coming soon
സരസ ഇത്യാദി സുബോധമ്| തന്ത്രയുക്ത്യവിചക്ഷണഃ ഏതാസു ഷട്ത്രിംശത്തന്ത്രയുക്തിഷ്വസമര്ഥസ്തന്ത്രാര്ഥം നാധിഗച്ഛതി ന പ്രാപ്നോതി യഥാ ഭാഗ്യക്ഷയേ ധനമ്| ഏതാ യുക്തയോ വാക്യാര്ഥയോജനാദ്ധേതോഃ സ്വേഷ്ടസിദ്ധിം ദദതി| യാനി ചാസദ്വാദിനാമര്ഥാസമ്ബന്ധപ്രദര്ശപരാണി വാക്യാനി തേഷാം പ്രതിഷേധകാഃ| ലീനഗദിതാനാം വ്യത്യാസഗദിതാനാം ലേശഗദിതാനാമുക്തിഗദിതാനാഞ്ച പ്രകാശകാഃ| ലീനം തദ്യത്സ്ഫുടം വക്തും ന പാര്യതേ| വ്യത്യാസഃ പരസ്പരവിവര്ത്തനമ്| ലേശോऽശേന സ്പര്ശഃ| ഉക്തിര്വചനഭങ്ഗിഃ| ഏതാശ്ച യുക്തയോ വാക്യന്യായോദധേരസംഖ്യപ്രകാരസമ്ഭവിനോ ഗേയസ്യേവ ജാതയഃ സാരം ഗൃഹീത്വാ ഏവം വ്യവസ്ഥിതാഃ| പദാര്ഥയോജനാസ്തു വ്യുത്പന്നാനാം പ്രസിദ്ധാ ഏവേത്യത ആചാര്യേണ നോക്താഃ| താസു ച തത്ര ഭവതോ ഹരേഃ ശ്ലോകൌ- സംസര്ഗോ വിപ്രയോഗശ്ച സാഹചര്യം വിരോധിതാ| അര്ഥഃ പ്രകരണം ലിങ്ഗം ശബ്ദസ്യാന്യസ്യ സന്നിധിഃ|| സാമര്ഥ്യമൌചിതിഃ ദേശഃ കാലോ വ്യക്തിഃ സ്വരാദയഃ| ശബ്ദാര്ഥസ്യാനവച്ഛേദേ വിശേഷസ്മൃതിഹേതവഃ|| ഇതി| അനയോരര്ഥഃ യേഷാം പക്ഷേ അനേകോ ഗോശബ്ദോ വാഗാദിവിഷയസ്തേഷാം വിശേഷാവച്ഛേദേ സംസര്ഗാദീനി ഹേതവഃ| യേഷാമപ്യേക ഏവ ഗോശബ്ദോ വാഗാദ്യനേകവിഷയാഭിധാനോऽനേകശക്തിയുക്തസ്തേഷാമപി ശക്യനവച്ഛേദേ വിശേഷസ്മൃതിഹേതവഃ| തത്ര സംസര്ഗോ യഥാ-ധേനുരാനീയതാമിത്യത്ര സര്വത്ര പ്രത്യഗ്രപ്രസവാഭിധായിത്വാദ്ധാത്വാര്ഥസന്ദേഹേ സംവത്സതരേത്യാദിനോക്തഃ കിശോരതരാദ്യന്യതമസംസര്ഗഃ സന്ദേഹവിച്ഛേദേ ഹേതുഃ| ക്വചിദ്വിപ്രയോഗഃ, യഥാ കരഭരഹിതാ ധേനുരാനീയതാമിത്യുക്തേ യൈവ നിര്ജാതകരസമ്ബന്ധാ ധേനുഃ സൈവ കരഭരഹിതാऽനീയതേ അന്യസ്യാസ്തു കരഭരഹിതത്വാവ്യഭിചാരാദ്വിശേഷണം നോപപദ്യതേ| ക്വചിത്സാഹചര്യമ്, യഥാ ശിലാ ആനീയതാം ഗന്ധദ്രവ്യാണി ചേത്യത്ര പേഷണശിലൈവാനീയതേ| യഥാ രാമലക്ഷ്മണാവിത്യത്ര രാമോ ദാശരഥിരേവോച്യതേ| ക്വചിദ്വിരോധഃ, യഥാ രാമാര്ജുനാവിത്യത്രാര്ജുനഃ കാര്തവീര്യ ഏവ| ക്വചിദര്ഥമ്, യഥാ ഗോപാലകമാനയേത്യധ്യാപയേത്യത്രാര്ഥാദ്യസ്യാധ്യാപനം സമ്ഭവതി സ നാമ്നാ ഗോപാലക ആനീയതേ ന ഗവാം പാതാ| ക്വചിത്പ്രകരണമ്, യഥാ ഭോജ്യാങ്ഗേഷ്വമ്ലാദിശബ്ദകേഷൂപസംഹ്നിമാണേഷ്വേതാവദുച്യേദ് സൈന്ധവമാനയേതി ഉക്തേ ച പ്രദീയതേ ലവണം ന ചാശ്വാദികമ്| ക്വചില്ലിങ്ഗമ് യഥാ അക്താഃ ശര്കരാ ഉപനയേത്യസ്മിന് വാക്യേ കസ്യാപ്യഞ്ജനദ്രവ്യസ്യ സമ്ഭവേ തേജോ വൈ ഘൃതമിത്യസ്മിന് വാക്യാന്തരേ ദൃഷ്ടാത് ലിങ്ഗാത് ഘൃതസാധിതത്വം ശര്കരാദ്യുടികായാ അജിക്രിയയാ നിര്ദ്ധാര്യതേ| ക്വചിച്ഛബ്ദാന്തരസന്നിധിഃ; യഥാऽര്ജുനഃ കാര്തവീര്യഃ രാമോ ജാമദഗ്ന്യ ഇതി| ക്വചിത് സാമര്ഥ്യമ്, യഥാ അനുദരാ കന്യേത്യുദരവിശേഷപ്രതിഷേധോ ഗമ്യതേ| അഭിരൂപായ കന്യാ ദീയതാമിത്യത്ര ചാഭിരൂപതമായേതി ഗമ്യതേ| ക്വചിദൌചിതീ; തഥാ ച കേഷാഞ്ചിത് പ്രയോക്തൃണാമൌചിത്യാച്ഛബ്ദസ്യ നിന്ദാപ്രശംസാദ്യഭിധായിത്വം ഗമ്യതേ| യഥാ ഭദ്രമുഖേതി ദസ്യുരാക്ഷസാദൌ| യഥാ വണിജോ വാരാണസീജിത്വരാ ഇതി ച വദന്തി| ക്വചിദ്ദേശഃ, യസ്യൈവ ശബ്ദസ്യ ക്വചിദ്ദേശേ നിന്ദിതവാചിത്വം തസ്യൈവാന്യത്ര പ്രശംസാവാചിത്വം പ്രസിദ്ധ്യൈവം രൂപമ്| ക്വചിത് കാലഃ; യഥാ പൂര്വാഹ്ണേ പച്യതാമിത്യുക്തേ വിശിഷ്ടസാധനൈശ്ച വിക്ലിത്തിര്ഗമ്യതേ സാ ച വിശിഷ്ടസാധനാദിവാചമഗൃഹീത്വാ പചനവിശേഷവഗതിഃ| രാത്രൌ തു നിദ്രാക്ഷയോ ഗമ്യതേ| ക്വചിദ്വ്യക്തിഃ; യഥാ പു~ംലിങ്ഗോ ധര്മശബ്ദ ആത്മഗുണം വക്തി നപുംസകസ്തു യജ്ഞമ്| ക്വചിത് സ്വരാദയഃ; യഥാ അസ്ഥണ്ഡിലേഷ്വിത്യത്ര പൂര്വപദപ്രകൃതിസാധാരണതത്പുരുഷാവഗതിരസ്ഥണ്ഡിലേഷ്വിത്യത്ര ചാന്തോദാത്തേന ബഹുവ്രീഹിഃ| ആദിഗ്രഹണാത് ക്വചിദ്വിഭക്തിഃ; യഥാ അര്ദ്ധമര്ദ്ധഃ അര്ദ്ധമിതി ദ്വിതീയയാ കര്മ പ്രതീയതേ| അര്ദ്ധ ഇതി പ്രാതിപദികാര്ഥമാത്രമ്| ക്വചിത്തദ്ധിതഃ;, യഥാ ദാത്തഃ കൂപ ഇത്യത്ര തദ്ധിതേ ന വിപാശാത ഉത്തരകൂലഭവത്വമ്| ദക്ഷിണകൂലഭവത്വം ന കൂപസ്യേതി സ്പഷ്ടമ്| ക്വചിദ്വ്യഞ്ജനമ്, യഥാ സുസിക്തമിത്യത്ര ഷത്വസ്യ ഭാവാഭാവാഭ്യാം സുശബ്ദസ്യോപസര്ഗത്വം കര്മപ്രവചനീയത്വം ച ഗമ്യതേ| ഏവമനേകമപ്യൂഹ്യമിതി ശ്ലോകാര്ഥഃ|| ൭൯||
Adhikarana mantravatprayogaH (80) · Śloka 80
ഏതദാഗമസിദ്ധത്വാത് പ്രത്യക്ഷഫലദര്ശനാത്| പ്രയോജ്യം മന്ത്രവത്തന്ത്രം തന്ത്രജ്ഞാനവിശാരദൈഃ||൮൦||
एतदागमसिद्धत्वात् प्रत्यक्षफलदर्शनात्| प्रयोज्यं मन्त्रवत्तन्त्रं तन्त्रज्ञानविशारदैः||८०||
🔊 Audio coming soon
ഏതദിതി| ഏതച്ച തന്ത്രം തന്ത്രജ്ഞാനവിശാരദൈര്മന്ത്രവത് സമ്പ്രയോക്തവ്യം നാത്ര ഫലാഭാവശങ്കാ കാര്യേത്യര്ഥഃ| കുത ഇത്യാഹ-ആഗമസിദ്ധത്വാത്| ആഗമ ഏവാസ്മിന് പ്രമാണമ്| പ്രത്യക്ഷഫലദര്ശനമധികം പ്രമാണമ്|| ൮൦||
Adhikarana aupamyena shreyaskaratvanirdeshaH (81) · Śloka 81
പിതാമഹേന ലോകസ്യ സ്മൃത്വാ തദിദമവ്യയമ്| അകാലമൃത്യുരക്ഷാര്ഥമലൌഹം വര്മ നിര്മിതമ്| സുജ്ഞാതമേതദമൃതം സ്വസ്ഥാസ്വസ്ഥസുഖാസ്പദമ്| യഥേപ്സിതഫലാശേഷപുരുഷാര്ഥപ്രസാധനമ്| ഇദം ശാസ്ത്രമദൃഷ്ടീനാമേവമാലോകകാര്യപി| മണ്ഡലം ഭാസ്കരസ്യേവ ന പ്രകാശായ ജായതേ||൮൧||
पितामहेन लोकस्य स्मृत्वा तदिदमव्ययम्| अकालमृत्युरक्षार्थमलौहं वर्म निर्मितम्| सुज्ञातमेतदमृतं स्वस्थास्वस्थसुखास्पदम्| यथेप्सितफलाशेषपुरुषार्थप्रसाधनम्| इदं शास्त्रमदृष्टीनामेवमालोककार्यपि| मण्डलं भास्करस्येव न प्रकाशाय जायते||८१||
🔊 Audio coming soon
പിതാമഹേനേത്യാദി| വ്യാഖ്യാസമമ്| പിതാമഹേന ബ്രഹ്മണാ അലൌഹം വര്മ നിര്മിതം ശസ്ത്രേണ വിനാ കാരിതമ്| സുജ്ഞാതം സാകല്യേന ജ്ഞാതമേതത്തന്ത്രമൃതം സ്വസ്ഥാനാമസ്വസ്ഥാനാം ച സുഖസ്യാസ്പദം സ്ഥാനമ്| ഈപ്സിതഫലാവാപ്തിക്രമേണാശേഷസ്യ പുരുഷാര്ഥസ്യ പ്രസാധനമ്| ഇദഞ്ച ശാസ്ത്രമേവമാലോകകാര്യപി അദൃഷ്ടീനാമബുദ്ധിമതാം പ്രകാശായ ന ജായതേ| യഥാ അദൃഷ്ടീനാമചക്ഷുഷാം ഭാസ്കരസ്യാദിത്യമണ്ദലമ്||൮൧||
Adhikarana prAj~jAj~jayoH shastrAdivadubhayathA kAryakaratvam (82) · Śloka 82
ധ്രുവം വൈദ്യേഷു കല്യാണമായുര്വേദാനുസാരിഷു| ഇതരേഷ്വിതരച്ഛാത്രവിഷജ്വലനകര്മസു||൮൨||
ध्रुवं वैद्येषु कल्याणमायुर्वेदानुसारिषु| इतरेष्वितरच्छात्रविषज्वलनकर्मसु||८२||
🔊 Audio coming soon
ആയുര്വേദാനുസാരിഷു വൈദ്യേഷു ധ്രുവമവശ്യം കല്യാണമുഭയലോകശ്രേയഃ| ഇതരേഷ്വിത്യായുര്വേദാനനുസാരിഷു ഇതരദിത്യവശ്യമകല്യാണമ്| കിമ്ഭൂതേഷ്വിത്യാഹ-ശസ്ത്രവിഷജ്വലനകര്മസു ശാസ്ത്രവിഷാഗ്നിരൂപം മാരണാത്മകത്വാത് കര്മ യേഷാമിതി|| ൮൨||
Adhikarana aj~jasya shastrAdito~api ghAtakatvam (83) · Śloka 83
കുര്യാത് പ്രയുക്തം ശസ്ത്രാദി സശേഷമപി രോഗിണമ്| ന ത്വേവം ഭേഷജം മോഹാദനാലോചിതയോജിതമ്||൮൩||
कुर्यात् प्रयुक्तं शस्त्रादि सशेषमपि रोगिणम्| न त्वेवं भेषजं मोहादनालोचितयोजितम्||८३||
🔊 Audio coming soon
കുര്യാദിത്യാദി| ശസ്ത്രാദി ശത്രുണാ പ്രയുക്തകം സശേഷമപി രോഗിണം കുര്യാത്| യത് പുനര്ഭേഷജമനാലോചിതയോജിതമനാലോചിതമേവ മോഹാദ്യോജിതം തന്ന ത്വേവം സശേഷം കുര്യാത്|| ൮൩||
Adhikarana dauShauShadhAdInAmavekShaNaM kAryam (84) · Śloka 84
സദാ ദോഷൌഷധാദീനി വീക്ഷ്യ ദ്വാദശതത്ത്വതഃ| കുര്യാച്ചികിത്സിതം പ്രാജ്ഞോ ന യോഗൈരേവ കേവലൈഃ||൮൪||
सदा दोषौषधादीनि वीक्ष्य द्वादशतत्त्वतः| कुर्याच्चिकित्सितं प्राज्ञो न योगैरेव केवलैः||८४||
🔊 Audio coming soon
തസ്മാദ് ദ്വാദശ ദോഷൌഷധാദീനി ദോഷദൂഷ്യബലകാലാനലപ്രകൃതിവയഃസത്ത്വസാത്മ്യാഹാരാവസ്ഥൌഷധാനി തത്ത്വതഃ പരീക്ഷ്യ പ്രാജ്ഞശ്ചികിത്സിതം കുര്യാത്| ന തു കേവലൈരേവ യോഗൈഃ|| ൮൪||
Adhikarana kevalayogaprayoge doShaH (85) · Śloka 85
മാത്രാദിസമ്യഗജ്ഞാത്വാ യദൃച്ഛാപ്രതിപാദിതഃ| ഹിനസ്തി വ്യാധിതം യോഗോ ഘൃതമാക്ഷികയോരിവ||൮൫||
मात्रादिसम्यगज्ञात्वा यदृच्छाप्रतिपादितः| हिनस्ति व्याधितं योगो घृतमाक्षिकयोरिव||८५||
🔊 Audio coming soon
മാത്രേത്യാദി| യോഗശ്ച മാത്രാകാലസംയോഗസംസ്കാരാദികം സമ്യഗജ്ഞാത്വാ യദൃച്ഛയൈവ പ്രതിപാദിതോ വ്യാധിതം ഹിനസ്തി| യഥാ ഘൃതമാക്ഷികയോഃ സമയോഗഃ|| ൮൫||
Adhikarana shAstratattvaj~jAnamevAvashyakam (86) · Śloka 86
ദൃഷ്ട്വാ വിഷേऽപ്യമൃതതാം ഘൃതാദൌ മാരണാത്മതാമ്| ശാസ്ത്രതത്ത്വം ന വിജ്ഞായ സ ദുരാത്മാ ചികിത്സതി||൮൬||
दृष्ट्वा विषेऽप्यमृततां घृतादौ मारणात्मताम्| शास्त्रतत्त्वं न विज्ञाय स दुरात्मा चिकित्सति||८६||
🔊 Audio coming soon
യശ്ച ദുരാത്മാ ഭവതി സോऽവശ്യം ശാസ്ത്രതത്ത്വം വിജ്ഞായ ന ചികിത്സതി| വിഷേ മാരണാത്മകേऽപി സംയോഗാദിവശാദമൃതതാം ദൃഷ്ട്വാ ഘൃതാദൌ ച രസായനേ മാരണാത്മകതാം ദൃഷ്ട്വാ|| ൮൬||
Adhikarana aj~javaidyanindA (87) · Śloka 87
സുഗീതശ്ചൈഷ കസ്യാപി മഹാശ്ലോകോ മഹാത്മനഃ| വൈദ്യാശ്ചാശ്രുതശാസ്ത്രാര്ഥാം മൂര്ഖാശ്ച പ്രഭവിഷ്ണവഃ| അകാലമൃത്യവോ ഹ്യേതേ വിചരന്തി മഹീതലേ| ലോഭയന്ത്യാതുരം മൂഢാ യേ ചിത്രൈഃ കര്മകൌശലൈഃ| തേഭ്യോ രക്ഷേത്സദാത്മാനമാത്മാ യസ്മാത് സുദുര്ലഭഃ| തേ ഘുണാക്ഷരവത്കഞ്ചിദുത്താര്യ നിയതായുഷമ്| ഘ്നന്തി വൈദ്യാഭിമാനേന ശതാന്യനിയതായുഷാമ്| രോഗാര്ത്തസ്യ വിഷണ്ണസ്യ യത്നലഭ്യസുഖായുഷഃ| അവൈദ്യോ നിര്ഘൃണഃ ക്രൂരോ യഃ കരോതി ഭിഷഗ്ജിതമ്| പാപസ്യ മൃത്യുദൂതസ്യ ദുര്മതേസ്ത്യക്തധര്മണഃ| നരോ നരകപാതീ സ്യാത്തസ്യ സമ്ഭാഷണാദപി| അതന്ത്രീകൃതതന്ത്രാര്ഥാഃ ശാസ്ത്രമാത്രോപജീവിനഃ| രാജ്ഞാം പ്രമാദാദ്രാഷ്ട്രാണി ചരന്തി വ്യാധവൃത്തയഃ| താന് കാലപാശസദൃശാന് വര്ജയേച്ഛാസ്ത്രദൂഷകാന്| സേവേത ശമവിജ്ഞാനജ്ഞാനപൂര്ണാന് ഭിഷക്തമാന്||൮൭||
सुगीतश्चैष कस्यापि महाश्लोको महात्मनः| वैद्याश्चाश्रुतशास्त्रार्थां मूर्ख़ाश्च प्रभविष्णवः| अकालमृत्यवो ह्येते विचरन्ति महीतले| लोभयन्त्यातुरं मूढा ये चित्रैः कर्मकौशलैः| तेभ्यो रक्षेत्सदात्मानमात्मा यस्मात् सुदुर्लभः| ते ग़ुणाक्षरवत्कञ्चिदुत्तार्य नियतायुषम्| ग़्नन्ति वैद्याभिमानेन शतान्यनियतायुषाम्| रोगार्त्तस्य विषण्णस्य यत्नलभ्यसुख़ायुषः| अवैद्यो निर्ग़ृणः क्रूरो यः करोति भिषग्जितम्| पापस्य मृत्युदूतस्य दुर्मतेस्त्यक्तधर्मणः| नरो नरकपाती स्यात्तस्य सम्भाषणादपि| अतन्त्रीकृततन्त्रार्थाः शास्त्रमात्रोपजीविनः| राज्ञां प्रमादाद्राष्ट्राणि चरन्ति व्याधवृत्तयः| तान् कालपाशसदृशान् वर्जयेच्छास्त्रदूषकान्| सेवेत शमविज्ञानज्ञानपूर्णान् भिषक्तमान्||८७||
🔊 Audio coming soon
സുഗീത ഇത്യാദി| വ്യാഖ്യാസമമ്| യേ മൂഢാ നാനാവിധൈഃ കര്മകൌശലൈരാതുരം ലോഭയന്തി തേഭ്യ ആത്മാനം സദാ രക്ഷേത് യസ്മാദാത്മാ സുദുര്ലഭഃ| തേ മൂഢാഃ കഞ്ചിന്നിയതായുഷം ഘുണാക്ഷരവത്കാകതാലീയദുത്താര്യ ഭിഷജമാത്മാനം മന്യമാനാ അനിയതായുഷാം ശതാനി ഘ്നന്തി ഹിംസന്തി| ഘുണൈഃ കൃമിഭിര്ഭക്ഷിതേ കാഷ്ഠേ യാന്യക്ഷരാണി ദൃശ്യന്തേ താനി തൈര്ബുദ്ധിപൂര്വം ന ക്രിയന്തേ| വിഷണ്ണത്വാദിയുക്തസ്യ രോഗാര്ത്തസ്യ അവൈദ്യ യോ നിര്ഘുണഃ ക്രൂരത്വാത് ഭേഷജം കരോതി തസ്യ പാപാദിരൂപസ്യ സമ്ഭാഷണാദപി നരോ നരകപാതീ സ്യാത്| യൈസ്തന്ത്രാര്ഥോ ന തന്ത്രീകൃതഃ സമ്യക് തന്ത്രയിത്വാ ബുദ്ധൌ ന നിവേശിതഃ തേ വ്യാധവൃത്തയോ മൃഗമാരകാ രാജ്ഞാം പ്രാമാദാദ്രാഷ്ട്രാണി ചരന്തി| യദി പുനാ രാജനഃ പ്രമത്താ ന ഭവന്തി തതഃ കഥമിവ ചരിതും ലഭന്തേ| താന് കാലപാശസദൃശത്വാദിയുക്താന് വര്ജയേത് പ്രാജ്ഞഃ| ശമാദിപൂര്ണാംശ്ച ഭിഷക്തമാന് സേവേത|| ൮൭||
Adhikarana prANAcAryaM pUjayet (88) · Śloka 88
അന്നപാനാനി പഥ്യാനി വ്യാധിനിര്ഘാതമൌഷധമ്| രസായനാനി വൃഷ്യാണി പ്രാപ്യന്തേ വൈദ്യസംശ്രയാത്| അരാജകാ യഥാ ദേശാ ഭര്ത്തൃഹീനാ യഥാ ഗൃഹാഃ| ആതുരാദ്യാസ്തഥാ പാദാഃ ശോച്യാ വൈദ്യാനധിഷ്ഠിതാഃ| പ്രാണാചാര്യം ബുധസ്തസ്മാദ്ദയാലും വിജിതേന്ദ്രിയമ്| അശ്വിനാവിവ ദേവേന്ദ്രഃ പൂജയേദാദൃതഃ സദാ||൮൮||
अन्नपानानि पथ्यानि व्याधिनिर्घातमौषधम्| रसायनानि वृष्य़ाणि प्राप्यन्ते वैद्यसंश्रयात्| अराजका यथा देशा भर्त्तृहीना यथा गृहाः| आतुराद्यास्तथा पादाः शोच्या वैद्यानधिष्ठिताः| प्राणाचार्यं बुधस्तस्माद्दयालुं विजितेन्द्रियम्| अश्विनाविव देवेन्द्रः पूजयेदादृतः सदा||८८||
🔊 Audio coming soon
പഥ്യാന്യന്നപാനാദീനി സാധുവൈദ്യസംശ്രയാത് പ്രാപ്യന്തേ| അരാജകാ ഇത്യാദി വ്യാഖ്യാസമമ്| യത ഏവം തസ്മാത് ബുധഃ പ്രാജ്ഞോ ദയാലുത്വാദിയുക്തം പ്രാണാചാര്യമാദൃതഃ സന് സദാ പൂജയേദ്യഥാ ദേവേന്ദ്ര അശ്വിനൌ പൂജയതീതി|| ൮൮||
Adhikarana ashvinoH praBAvakIrtanam (89) · Śloka 89
യജ്ഞസ്യ ഹി ശിരസ്ഛിന്നമശ്വിഭ്യാം സന്ധിതം പുനഃ| പാതിതാ ദശനാഃ പൂഷ്ണോ ഭഗസ്യ ച വിലോചനേ| രാജയക്ഷ്മാര്ദ്ദിതശ്ചന്ദ്രസ്താഭ്യാമേവ ചികിത്സിതഃ| സോമാന്നിപതിതോ വജ്രീ ഭുജസ്തമ്ഭേ ച ദാരുണേ| ഭാര്ഗവശ്ച്യവനഃ കാമീ വൃദ്ധഃ സന് വികൃതിം ഗതഃ| വീര്യവര്ണബലോപേതഃ കൃതസ്താഭ്യാം പുനര്യുവാ| ഏഭിശ്ചാന്യൈശ്ച ബഹുഭിഃ കര്മഭിര്ഭിഷഗുത്തമൌ| ബഭൂവതുര്ഭൃശം പൂജ്യാവിന്ദ്രാദീനാം മഹാത്മനാമ്| അശ്വിഭ്യാം സഹിതഃ സോമം പ്രാതഃ പിബതി വാസവഃ| സൌത്രാമണ്യാം ച ഭഗവാനശ്വിഭ്യാം സഹ മോദതേ| അശ്വിനോഃ കല്പ്യതേ ഭാഗോ യജ്ഞേഷു ബ്രാഹ്മണൈരപി| അശ്വിനാവഗ്നിരിന്ദ്രശ്ച വേദേഷു സുതരാം സ്തുതാഃ| വൈദ്യാവിത്യശ്വിനൌ തസ്മാത് പൂജ്യേതേ വിബുധൈരപി| അജരൈരമരൈര്നിത്യം സുഖിതൈരേവമാദൃതൈഃ| വ്യാധിമൃത്യുജരാഗ്രസ്തൈര്ദുഃഖപ്രായൈഃ സുഖാര്ഥിഭിഃ| കിം പുനര്ഭിഷജോ മര്ത്യൈഃ പൂജ്യാഃ സ്യുര്നാതിശക്തിതഃ||൮൯||
यज्ञस्य हि शिरस्छिन्नमश्विभ्यां सन्धितं पुनः| पातिता दशनाः पूष्णो भगस्य च विलोचने| राजयक्ष्मार्द्दितश्चन्द्रस्ताभ्यामेव चिकित्सितः| सोमान्निपतितो वज्री भुजस्तम्भे च दारुणे| भार्गवश्च्यवनः कामी वृद्धः सन् विकृतिं गतः| वीर्यवर्णबलोपेतः कृतस्ताभ्यां पुनर्युवा| एभिश्चान्यैश्च बहुभिः कर्मभिर्भिषगुत्तमौ| बभूवतुर्भृशं पूज्याविन्द्रादीनां महात्मनाम्| अश्विभ्यां सहितः सोमं प्रातः पिबति वासवः| सौत्रामण्यां च भगवानश्विभ्यां सह मोदते| अश्विनोः कल्प्यते भागो यज्ञेषु ब्राह्मणैरपि| अश्विनावग्निरिन्द्रश्च वेदेषु सुतरां स्तुताः| वैद्यावित्यश्विनौ तस्मात् पूज्येते विबुधैरपि| अजरैरमरैर्नित्यं सुखितैरेवमादृतैः| व्याधिमृत्युजराग्रस्तैर्दुःखप्रायैः सुखार्थिभिः| किं पुनर्भिषजो मर्त्यैः पूज्याः स्युर्नातिशक्तितः||८९||
🔊 Audio coming soon
യജ്ഞസ്യേത്യാദിനേതിഹാസേനാശ്വിനോഃ പ്രഭാവകീര്തനമ്| വ്യാഖ്യാസമമ്| ഭിഷഗുത്തമാവശ്വിനൌ മഹാത്മാനാവിന്ദ്രാദീനാം ഭൃശം പൂജ്യൌ ബഭൂവതുഃ| തസ്മാദ്വിബുധൈര്ദ്ദൈവൈരപ്യശ്വിനൌ വൈദ്യവിതി പൂജ്യേതേ| കിമ്ഭൂതൈവിബുധൈരിത്യാഹ അജരൈരിത്യാദി ഏവങ്ഗുണൈരപി| കിം പുനര്മത്യൈര്മാനുഷൈസ്തത്രാപി വ്യാധ്യാദിഗ്രസ്തൈര്ഭിഷജോ യഥാശക്തിതോ ന പൂജ്യാഃ സ്യുഃ| (യജ്ഞസ്യേത്യാദി| യജ്ഞോ ബ്രഹ്മാ| ഇന്ദ്രഃ സോമാന്നിപതിതഃ സോമമതീവ പീത്വാऽതിവിരേചിത ഇത്യര്ഥഃ| ഏതൈരന്യൈശ്ച കര്മഭിര്ഭിഷഗുത്തമാവശ്വിനൌ മഹാത്മനാവിന്ദ്രാദീനാം ഭൃശം പൂജ്യൌ ബഭൂവതുഃ| പ്രാതഃ പ്രാതസ്സവനേ ശക്ര അശ്വിഭ്യാം സഹിതഃ സോമം പിബതി| സൌത്രാമണ്യാം ച സഹാശ്വിഭ്യാം ശക്രോ മോദതേ| ദേവൈരപ്യശ്വൈനൌ പൂജ്യേതേ ഭിഷഗുത്തമാവിതി| കിം പുനര്മത്ത്യൈര്വ്യാധ്യാദിഗ്രസ്തൈര്ഭിഷജോ നാതിശക്തിതഃ പൂജ്യാഃ സ്യുര്യഥാശക്തിപൂജ്യാഃ-ഇതി ജേജ്ജടഃ)||൮൯||
Adhikarana prANAcAryanirvacanam (90) · Śloka 90
ശീലവാന് മതിമാന് യുക്തോ ദ്വിജാതിര്വേദപാരഗഃ| പ്രാണിഭിഃ പിതൃവത്പൂജ്യഃ പ്രാണാചാര്യഃ സ ഹി സ്മൃതഃ||൯൦||
शीलवान् मतिमान् युक्तो द्विजातिर्वेदपारगः| प्राणिभिः पितृवत्पूज्यः प्राणाचार्यः स हि स्मृतः||९०||
🔊 Audio coming soon
ശീലവത്വാദിമാന് വൈദ്യഃ പ്രാണിഭിഃ പിതൃവത് പൂജ്യഃ, സ ഹി പ്രാണാചാര്യഃ സ്മൃതോ നാന്യഃ| (സ ച ഭിഷക് ശീലവത്വാദിയുക്തോ വേദപാരങ്ഗതോ ഗുരുവത്പ്രാണിഭിഃ പൂജ്യഃ പ്രാണാചാര്യോ യതോऽസാവിതി-ഇതി ജേജ്ജടഃ)|| ൯൦||
Adhikarana vidyayA eva vaidyattvam (91) · Śloka 91
വിദ്യാസമാപ്തൌ ഭിഷജാം ദ്വിതീയാ ജാതിരുച്യതേ| ന വൈദ്യോ വൈദ്യശബ്ദം ഹി ലഭതേ പൂര്വജന്മനാ| വിദ്യാസമാപ്താവാര്ഷമ് വാ ബ്രാഹ്മം വാ ഭിഷജാം ധ്രുവമ്| സത്ത്വമാവിശതി ജ്ഞാനാത്തേന വൈദ്യോ ദ്വിജഃ സ്മൃതഃ||൯൧||
विद्यासमाप्तौ भिषजां द्वितीया जातिरुच्यते| न वैद्यो वैद्यशब्दं हि लभते पूर्वजन्मना| विद्यासमाप्तावार्षम् वा ब्राह्मं वा भिषजां ध्रुवम्| सत्त्वमाविशति ज्ञानात्तेन वैद्यो द्विजः स्मृतः||९१||
🔊 Audio coming soon
വിദ്യാസമപ്താവിത്യദി വ്യാഖ്യാസമമ്| ആര്ഷം വാ ബ്രാഹ്മം വാ സത്ത്വം കര്ത്തൃ വിദ്യാസമാപ്തൌ ഭിഷജം കര്മഭൂതമാവിശതി| (ഇദം ചാപരമപചിതികാരണമ്| വിദ്യാസമാപ്താവിത്യാദി| ഏതദുക്തം ഭവതി| വൈദ്യോ ന ദ്വിജഃ; അപി തു വിദ്യാസമാപ്തൌ വൈദ്യശബ്ദാVഭിനിഷ്പത്തിഃ| തസ്യാം ച സത്യാം ജ്ഞാനോദയഃ| തതോ ബ്രാഹ്മം സത്ത്വമാര്ഷം വാ ധ്രുവമവശ്യം ജ്ഞാനാദാവിശതി| തസ്മാദ്വൈദ്യോ ദ്വിതീയ ഇവ ജാതോ ഭവതി വൈദ്യശബ്ദലാഭാത്| ഉക്തഞ്ച-യസ്യാം യസ്യാമവസ്ഥായാം വര്ത്തതേ തസ്യാം തസ്യാം ജാത ഇത്യുപചര്യതേ| തേന ദ്വിജാതീയ വൈദ്യജാതിര്ഭവതീതി| നനു ച വിദ്യാസമാപ്താവിത്യനേനൈവ ച പര്യാപ്തത്വാത് ജ്ഞാനഗ്രഹണം കിമ്? ഉച്യതേ| യ ഏവ വിദ്യാസമാപ്തൌ ജ്ഞാനവാന് ന പുസ്തകസ്ഥാനീയഃ തം ബ്രാഹ്മസത്ത്വമാര്ഷം വാ വിശതി| നനു ച ബ്രാഹ്മം വാര്ഷം വേതി കസ്മാദ്വികല്പഃ ഏകസ്യൈവ കസ്മാത്ര നിയമഃ കൃതഃ ? ഉച്യതേ| ബ്രാഹ്മണസ്യ വേദാര്ഥപരിജ്ഞാനാദായുര്വേദാര്ഥപരിജ്ഞാനാത് ബ്രഹ്മസത്ത്വാനുപ്രവേശസാംസിദ്ധികത്വാച്ച ബ്രഹ്മസത്ത്വമാവിശതി വൈശ്യമാര്ഷമിതി യഥാസങ്ഖ്യേന പ്രത്യേതവ്യമിതി| മനുനാऽപ്യുക്തമ്- 'വൈദ്യസ്തു വൈശ്യോ വാ ബ്രാഹ്മണോऽപി വാ ഉച്യതേऽസ്യാപ്യന്യസത്ത്വ പ്രാപണാര്ഥമഥാപി വാ' ഇതി-ഇതി ജേജ്ജടഃ)|| ൯൧||
Adhikarana prANAcAryaM prati lokakarttavyam (92) · Śloka 92
നാവധ്യായേന്ന ചാക്രോശേദഹിതം ന സമാചരേത്| പ്രാണാചാര്യം ബുധഃ കശ്ചിദിച്ഛേന്നായുരനശ്വരമ്||൯൨||
नावध्यायेन्न चाक्रोशेदहितं न समाचरेत्| प्राणाचार्यं बुधः कश्चिदिच्छेन्नायुरनश्वरम्||९२||
🔊 Audio coming soon
തം ച ബുധഃ ആയുരനശ്വരമിച്ഛന് നാവധ്യായേത്| അവധ്യാനമഹിതകല്പനമ്| ന ചാക്രോശേത് പ്രാണാചാര്യമ്| (അഭിധ്യാനമഹിതചിന്തനമിതി ജേജ്ജടഃ)|| ൯൨||
Adhikarana vaidyasya AturAn prati karttavyam (93) · Śloka 93
ഭിഷഗപ്യാതുരാന്സര്വാന് സ്വസുതാനിവ യത്നവാന് ആബാധേഭ്യോऽഭിസംരക്ഷേത് ജ്ഞാനം ധര്മമനുസ്മരന്| കുര്വതേ യേ തു വൃത്ത്യര്ഥം ചികിത്സാപണ്യവിക്രയമ്| തേ ഹിത്വാ കാഞ്ചനം രാശിം പാംസുരാശിമുപാസതേ| രോഗാഖ്യാന്ദാരുണാന്പാശാനന്തകാന്തികകര്ഷിണഃ| യശ്ഛിത്വാ യച്ഛതി പ്രാണാന്ദാതാ നാസ്ത്യേവ തത്സമഃ| ന ജീവിതപ്രദാനാദ്ധി ദാനമന്യദ്വിശിഷ്യതേ| തസ്മാദുപാചരേത് സ്വേന സ്വേന നിഃസ്വതപസ്വിനഃ||൯൩||
भिषगप्यातुरान्सर्वान् स्वसुतानिव यत्नवान् आबाधेभ्योऽभिसंरक्षेत् ज्ञानं धर्ममनुस्मरन्| कुर्वते ये तु वृत्त्यर्थं चिकित्सापण्यविक्रयम्| ते हित्वा काञ्चनं राशिं पांसुराशिमुपासते| रोगाख्यान्दारुणान्पाशानन्तकान्तिककर्षिणः| यश्छित्वा यच्छति प्राणान्दाता नास्त्येव तत्समः| न जीवितप्रदानाद्धि दानमन्यद्विशिष्यते| तस्मादुपाचरेत् स्वेन स्वेन निःस्वतपस्विनः||९३||
🔊 Audio coming soon
ഭിഷജാപി സര്വ ആതുരാഃ സ്വസുതാ ഇവ പാല്യാഃ| യേ മനുഷ്യാ വൃത്യര്ഥം ചികിത്സാപണ്യസ്യ വിക്രയം കുര്വതേ തേ സ്വര്ണരാശിം ത്യക്ത്വാ പാംസുരാശിമുപാസതേ സേവന്തേ| കിഞ്ച, വൈദ്യേന സമോ ദാതാ നാസ്തി| യോ രോഗാഖ്യാന് ദാരുണാന് പാശാന് ഛിത്ത്വാ പ്രാണാന് യച്ഛതി ദദാതി| കിമ്ഭൂതാന് പാശാന് ? അന്തകസ്യ മൃത്യോരന്തികം നികടം യേ കര്ഷന്തി താന്| ന ജീവിതപ്രദാനാദിത്യാദി വ്യാഖ്യാസമമ്| ജീവിതപ്രദാനാദന്യദ്ദാനം ന വിശിഷ്ടമ്| യസ്മാദേവം തസ്മാന്നിഃസ്വാന് തപസ്വിനശ്ച സ്വേന സ്വകീയേന സ്വേന ധനേന വൈദ്യ ഉപാചരേത്| പരോ ഭൂതദയാ ധര്മ ഇതി മത്ത്വാ ചികിത്സിതേ| വര്തതേ യഃ സ സിദ്ധാര്ഥഃ സുഖമത്യന്തമശ്നുതേ|| ഇതി ചരകഃ| ഭൂതദയാ ച പരോ ധര്മ ഏവം ജ്ഞാത്വാ ചികിത്സിതേ യോ വര്തതേ സിദ്ധാര്ഥഃ സോऽത്യന്തം സുഖമശ്നുതേ-ഇതി ജേജ്ജടഃ|| ൯൩||
Adhikarana cikitsitasAphalyam (94) · Śloka 94
സത്ത്വാര്ഥമീഹമാനസ്യ വൈദ്യസ്യൈവം മഹാമതേഃ| വര്ത്തതേ സന്നിധാനേന നിയതം സിദ്ധിദേവതാഃ| ക്വചിദ്ധര്മഃ ക്വചിന്മിത്രം ക്വചിദര്ഥഃ ക്വചിദ്യശഃ| കര്മാഭ്യാസഃ ക്വചിച്ചേതി ചികിത്സാ നാസ്തി നിഷ്ഫലാ| നിത്യമാദരവാന് വൈദ്യസ്തസ്മാദാര്ത്താനുപാചരേത്| പ്രാണാന് സഹാത്മനഃ കീര്ത്ത്യാ നിഹന്ത്യേഷാമനാദരാത്||൯൪||
सत्त्वार्थमीहमानस्य वैद्यस्यैवं महामतेः| वर्त्तते सन्निधानेन नियतं सिद्धिदेवताः| क्वचिद्धर्मः क्वचिन्मित्रं क्वचिदर्थः क्वचिद्यशः| कर्माभ्यासः क्वचिच्चेति चिकित्सा नास्ति निष्फला| नित्यमादरवान् वैद्यस्तस्मादार्त्तानुपाचरेत्| प्राणान् सहात्मनः कीर्त्त्या निहन्त्येषामनादरात्||९४||
🔊 Audio coming soon
ഏവം സത്ത്വാര്ഥം ന ത്വാത്മാര്ഥമീഹമാനസ്യ ചേഷ്ടമാനസ്യ മഹാമതേര്വൈദ്യസ്യ സിദ്ധ്യാഖ്യാ ദേവതാഃ നിയതം സന്നിധാനേന വര്ത്തന്തേ| ക്വചിദ്ധര്മ ഇത്യാദി വ്യാഖ്യാസമമ്| ഏഷാമര്ത്താനാം പ്രാണാന് നിഹന്തീതി സമ്ബന്ധഃ|| ൯൪||
Adhikarana vaidyavRuttiH (95) · Śloka 95
സര്വത്ര മൈത്രീ കരുണാതുരേഷു നിരാമദേഹേഷു നൃഷു പ്രമോദഃ| മനസ്യുപേക്ഷാപകൃതിം വ്രജത്സു വൈദ്യസ്യ സദ്ദൃത്തമലം തനോതി|൯൫|
सर्वत्र मैत्री करुणातुरेषु निरामदेहेषु नृषु प्रमोदः| मनस्युपेक्षापकृतिं व्रजत्सु वैद्यस्य सद्दृत्तमलं तनोति|९५|
🔊 Audio coming soon
സര്വത്ര മൈത്ര്യാദികം വൈദ്യസ്യ സാധുവൃത്തം പര്യാപ്തം വിസ്താരയതി| ആതുരവിഷയേ കരുണാ| നിരാമദേഹേഷു സ്വസ്ഥേഷു പ്രമോദഃ|| ൯൫||
Adhikarana karuNAmUrttervaidyasya nirupamattvam (96) · Śloka 95
സാമിഷേണാപി ചിത്തേന ജീവിതോച്ഛേദകാരിണഃ| യോ നിഹന്ത്യാമയാന് വൈദ്യഃ സോऽപി കേനോപമീയതാമ്| കിമുത നിരാമിഷേണ മനസാ കരുണാമൃദുനാ കൃപണവിശിഷ്ടയോഃ സദൃശമാദരമുദ്വഹതാ| അതിഗുരുബോധിസത്ത്വചരിതം സതതം വിദധ ച്ഛമയതി രോഗജാലമപി യോऽതിവിരോധമിഥഃ||൯൫||
सामिषेणापि चित्तेन जीवितोच्छेदकारिणः| यो निहन्त्यामयान् वैद्यः सोऽपि केनोपमीयताम्| किमुत निरामिषेण मनसा करुणामृदुना कृपणविशिष्टयोः सदृशमादरमुद्वहता| अतिगुरुबोधिसत्त्वचरितं सततं विदध च्छमयति रोगजालमपि योऽतिविरोधमिथः||९५||
🔊 Audio coming soon
യോ വൈദ്യഃ സാമിഷേണ സലോഭേനാപി ചിത്തേന ജീവിതസ്യോച്ഛേദകാരിണ ആമയാന് നിഹന്തി സോऽപി കേനോപമീയതാമ് ? യോ വൈദ്യഃ കരുണാമൃദുത്വാദിഗുണേന മനസാ മിഥഃ പരസ്പരമതിവിരോധി രോഗജാലം ശമയതി സഃ കിമുത? ആമിഷം ഭോഗ്യവസ്തു, കൃപണഃ ക്ഷുദ്രഃ, വിശിഷ്ടഃ കൃപണാദന്യഃ| തയോരുഭയോരപി സമമാദരമുദ്വഹതാ| കിമ്ഭൂതോ വൈദ്യഃ? യഃ സദൈവാതിഗുരുബോധിസത്ത്വാനാം ചരിതം വിദധത്|| ൯൬||
Adhikarana ativirodharogajAlanidarshanam (97) · Śloka 97
ദാഹഃ ശൂലം തൃഡാധ്മാനം ക്ഷുത്ക്ഷാമത്വമരോചകമ്| കഃ പ്രാകൃതോ ജയേദ്രോഗാന് നിത്യമന്യോऽന്യരോധിനഃ||൯൭||
दाहः शूलं तृडाध्मानं क्षुत्क्षामत्वमरोचकम्| कः प्राकृतो जयेद्रोगान् नित्यमन्योऽन्यरोधिनः||९७||
🔊 Audio coming soon
അതിവിരോധ രോഗജാലമിത്യേതദേവ ദാഹഃ ശൂലമിത്യാദിനാ പ്രദര്ശ്യതേ-ദാഹേതിശീതാ ക്രിയാ ശൂലേ സാ സ്വല്പാപി മഹാവികാരകരീ| ഏവം തൃൗഡാദിഷ്വപി യഥായഥം വിരോധോ വാച്യഃ|| ൯൭||
Adhikarana sadRushalakShaNe bhinnakramanidarshanam (98) · Śloka 98
മാരുതാമഗ്രഹോന്മാദമദാന് സുസദൃശാകൃതീന്| കോ ജാനീയാച്ചികിത്സേദ്വാ ദൂരഭിന്നക്രിയാക്രമാന്||൯൮||
मारुतामग्रहोन्मादमदान् सुसदृशाकृतीन्| को जानीयाच्चिकित्सेद्वा दूरभिन्नक्रियाक्रमान्||९८||
🔊 Audio coming soon
മാരുതാദീംശ്ച സുസദൃശലക്ഷണാന് സുദൂരവിഭിന്നക്രിയാക്രമാംശ്ച കോ വാലിശോ യഥാവസ്തു ജാനീയാത്| ജ്ഞാത്വാ വാ കശ്ചികിത്സിതും ശക്നുയാത്|| ൯൮||
Adhikarana ataH prANAcAryaM pUjayet (99) · Śloka 99
പ്രാണാചാര്യം വേദപാരം പ്രയാതം ബുദ്ധ്യാ യുക്തം പൂജയേന്നിത്യമസ്മാത്| യസ്മിന്യസ്യ പ്രാണയാത്രാനിബദ്ധാ തസ്മൈ യച്ഛന് കോ ധനാനാം ധനായേത്||൯൯||
प्राणाचार्यं वेदपारं प्रयातं बुद्ध्या युक्तं पूजयेन्नित्यमस्मात्| यस्मिन्यस्य प्राणयात्रानिबद्धा तस्मै यच्छन् को धनानां धनायेत्||९९||
🔊 Audio coming soon
പ്രാണാചാര്യമിതി| അസ്മാത് കാരണാദായുര്വേദപാരങ്ഗതം ബുധ്യാ യുക്തം ച പ്രാണാചാര്യം നിത്യമേവ ധനദാനാദിനാ പൂജയേത്| യസ്യ ധനിനോ പ്രാണാചാര്യേ സര്വാ പ്രാണയാത്രാ നിബദ്ധാ സ്ഥിതാ തസ്മിന്യച്ഛന് ധനാനി കോ മൂഢോ ധനാനാം ധനായേദ് ധനാശാം കുര്യാത്| ധനായേദിത്യശനായാദിസൂത്രേ നിപാത്യതേ|| ൯൯||
Adhikarana AyurvedatantraracanetihAsaH (100) · Śloka 100
ആയുര്വേദം ശ്ലോകലക്ഷേണ പൂര്വം ബ്രഹ്മാऽऽമ്നാസീദഗ്നിവേശാദയസ്തു| കൃത്സ്നജ്ഞേയപ്രാപ്തസാരാഃ സ്വതന്ത്രാ സ്തസ്യൈകൈകം നൈകധാऽങ്ഗം വിതേനുഃ||൧൦൦||
आयुर्वेदं श्लोकलक्षेण पूर्वं ब्रह्माऽऽम्नासीदग्निवेशादयस्तु| कृत्स्नज्ञेयप्राप्तसाराः स्वतन्त्रा स्तस्यैकैकं नैकधाऽङ्गं वितेनुः||१००||
🔊 Audio coming soon
പൂര്വം ബ്രഹ്മാ ശ്ലോകാനാം ലക്ഷേണായുര്വേദമാऽऽമ്നാസീത്| തസ്മാദഗ്നിവേശാദയഃ കൃത്സ്നജ്ഞേയപ്രാപ്തസാരാഃ സ്വതന്ത്രാശ്ച സന്തസ്തസ്യായുര്വേദസ്യ കായബാലാദ്യങ്ഗമേകൈകമനേകധാ വിതേനുരിതി സ്ഥിതമ്|| ൧൦൦||
Adhikarana svetihAsanidarshanam (101) · Śloka 101
ഭിഷഗ്വരോ വാഗ്ഭട ഇത്യഭൂന്മേ പിതാമഹോ നാമധരോऽസ്മി യസ്യ| സുതോऽഭവത്തസ്യ ച സിംഹഗുപ്ത സ്തസ്യാപ്യഹം സിന്ധുഷു ലബ്ധജന്മാ||൧൦൧||
भिषग्वरो वाग्भट इत्यभून्मे पितामहो नामधरोऽस्मि यस्य| सुतोऽभवत्तस्य च सिंहगुप्त स्तस्याप्यहं सिन्धुषु लब्धजन्मा||१०१||
🔊 Audio coming soon
ഭിഷഗ്വര ഇതി| മേ തന്ത്രകര്ത്തുര്വാഗ്ഭടനാമാ പിതാമഹോ ഭിഷജാം ജ്യേഷ്ഠോऽഭൂത്| യസ്യാഹമസ്മി നാമധരഃ| തസ്യ വാഗ്ഭടസ്യ സിംഹഗുപ്തനാമാ സുതോऽഭവത്| തസ്യാപി സിംഹഗുപ്തസ്യാഹം സുതഃ സിന്ധുദേശേ ലബ്ധജന്മാ|| ൧൦൧||
Adhikarana svanirmitatantrasvarUpanidarshanam (102) · Śloka 102
സമധിഗമ്യ ഗുരോരവലോകിതാത് ഗുരുതരാച്ച പിതുഃ പ്രതിഭാം മയാ| സുബഹുഭേഷജശാസ്ത്രവിലോചനാത് സുവിഹിതऽങ്ഗവിഭാഗവിനിര്ണയഃ| പൂര്വോക്തമേവ വദതാ കിമിവോദിതം സ്യാ ച്ഛ്രദ്ധാലുതുഷ്ടിജനനം ന ഭവത്യപൂര്വമ്| സങ്ക്ഷിപ്തസംശയിതവിസ്തൃതവിപ്രകീര്ണഃ കൃത്സ്നോऽര്ഥരാശിരിതി സാധു സ ഏവ ദൃഷ്ടഃ| ആയുര്വേദോദധേഃ പാരമപാരസ്യ പ്രയാതി കഃ| വിശ്വവ്യാധ്യൌഷധിജ്ഞാനസാരസ്ത്വേഷ സമുച്ചിതഃ||൧൦൨||
समधिगम्य गुरोरवलोकितात् गुरुतराच्च पितुः प्रतिभां मया| सुबहुभेषजशास्त्रविलोचनात् सुविहितऽङ्गविभागविनिर्णयः| पूर्वोक्तमेव वदता किमिवोदितं स्या च्छ्रद्धालुतुष्टिजननं न भवत्यपूर्वम्| सङ्क्षिप्तसंशयितविस्तृतविप्रकीर्णः कृत्स्नोऽर्थराशिरिति साधु स एव दृष्टः| आयुर्वेदोदधेः पारमपारस्य प्रयाति कः| विश्वव्याध्यौषधिज्ञानसारस्त्वेष समुच्चितः||१०२||
🔊 Audio coming soon
സമധിഗമ്യ ഇതി| മയാ ച അഗ്നിവേശാദികൃതായുര്വേദാങ്ഗവിഭാഗവിനിശ്ചയോ രചിതഃ| കഥമിത്യത്രാഹ-അവലോകിതാഖ്യാദാദിഗുരോഃ പ്രതിഭാം ബുദ്ധിവികാസം സമധിഗമ്യ| ന കേവലം തസ്മാദേവ ഗുരോര്യാവത് ഗുരുതരാച്ച പിതുഃ| കിമ്ഭൂതാത് പിതുരാഹ-സുബഹുഭേഷജം യച്ഛാസ്ത്രം തദേവാശോഷാര്ഥപരിജ്ഞാനഹേതുത്വാദ്വിലോചനം യസ്യ| മയാ ച സ ഏവാഗ്നിവേശാദിപ്രണീതോऽര്ഥരാശിഃ കൃത്സ്നഃ സര്വഃ സാധു കൃത്വാ ച ദൃഷ്ടോ നിബദ്ധഃ| യതഃ പൂര്വോദിതമവിശിഷ്ടമേവ വദതാ ന കിഞ്ചിദുദിതം ഭവതി| അത്യന്താപൂര്വം ചോച്യമാനം ശ്രദ്ധാലൂനാം തുഷ്ടിജനനം ന ഭവത്യതഃ സ ഏവ സാധു ദൃഷ്ടഃ| യതസ്തേഷാമഗ്നിവേശാദീനാമര്ഥരാശിഃ സങ്ക്ഷിപ്തസംശയിതത്വാദിദോഷയുക്തഃ അതഥാഭൂതോऽപി പ്രതിഭാത്യതഃ സ ഏവ മയാ സാധു ദൃഷ്ടഃ| ഏഷ ചാസ്മത്തന്ത്രോ വിശ്വസ്യ ജഗതോ വ്യാധീനാമൌഷധാനാം ച സാര ഉത്കൃഷ്ടോ ഭാഗഃ സമുച്ചിതഃ| കൃത്നസ്യ ത്വായുര്വേദസാഗരസ്യാപാരസ്യാനന്തസ്യ കഃ പാരം പ്രയാതി|| ൧൦൨||
Adhikarana AtmatantropAdeyatAnidarshanam (103) · Śloka 103
സ്മൃത്വേദമുദിതം പൂര്വം ശ്രുത്വേദാനീം ദ്വയോഃ പുനഃ| സ്മര്ത്തുഃ ശ്രോതുശ്ച സുതരാം ശ്രദ്ധാതും കസ്യ യുജ്യതേ| അഥവാ ശ്രുതമപ്യേതത് സ്മര്ത്തുരേവ ക്രമാഗതമ്| അഭിധാതൃവിശേഷേണ കിം തഥാപി പ്രയോജനമ്| ഊര്ധ്വമേതി മദനം ത്രിവൃതാധോ- വസ്തുമാത്രക ഇതി പ്രതിപാദ്യേ| മദ്വിധോ യദി വദേദഥവാऽത്രിഃ കഥ്യതാം ക ഇവ കര്മാണി ഭേദഃ| സാധ്വസാധ്വിതി വിവേകവിയുക്തോ ലോകപങ്ക്തികൃതഭക്തിവിശേഷഃ| ബാലിശോ ഭവതി നോ ഖലു വിദ്വാന് സൂക്ത ഏവ രമതേ മതിരസ്യ||൧൦൩||
स्मृत्वेदमुदितं पूर्वं श्रुत्वेदानीं द्वयोः पुनः| स्मर्त्तुः श्रोतुश्च सुतरां श्रद्धातुं कस्य युज्यते| अथवा श्रुतमप्येतत् स्मर्त्तुरेव क्रमागतम्| अभिधातृविशेषेण किं तथापि प्रयोजनम्| ऊर्ध्वमेति मदनं त्रिवृताधो- वस्तुमात्रक इति प्रतिपाद्ये| मद्विधो यदि वदेदथवाऽत्रिः कथ्यतां क इव कर्माणि भेदः| साध्वसाध्विति विवेकवियुक्तो लोकपङ्क्तिकृतभक्तिविशेषः| बालिशो भवति नो खलु विद्वान् सूक्त एव रमते मतिरस्य||१०३||
🔊 Audio coming soon
സ്മൃത്വേത്യാദിനാ ആത്മതന്ത്രസ്യോപാദേയതാമാചഷ്ടേ| ഇദം ചാര്ഥജാതമേകേന ബ്രഹ്മാദിനാ സ്മൃത്വോദിതം പൂര്വകാലേ ചോദിതമ്| അന്യേന ത്വസ്മദാദിനാ ശ്രുത്വോദിതമുക്തം സമ്പ്രതി ചോക്തമ്| ഏതയോരുഭയോഃ കസ്യ ശ്രദ്ധാതും യുജ്യതേ| അസാക്ഷാത്കരത്വേ സമേ ഏകസ്യോപരി കഃ പക്ഷപാതഃ| അഥവാ ഉഭയോഃ ശ്രദ്ധാതും കസ്യ യുജ്യത ഇതി കാക്വാ യേന ശ്രുത്വേദാനീം ചോക്തം തസ്യൈവ യുക്തം ന ത്വിതരസ്യ| യസ്മാദ്യഥാനുഭവാവസ്ഥാസ്മൃതിര്ദ്ദുരുപപാദാ| കസ്യാപി കാലാതിക്രമാത് സംസ്കാരഭ്രംശ ഇതി| കണ്ഠോക്ത്യാ തു സമ-മേവാനൌദ്ധത്യേന ശ്രുതം ഭവിഷ്യതീത്യൂര്ധ്വമേതീത്യാദിനാ പ്രദര്ശ്യതേ| അഥൈവ കശ്ചിദാഹ യദദ്യതനസ്യ ശ്രുതം തത് സ്മര്തുരേവ സമ്ബന്ധിനഃ ക്രമാദായാതമ്| തത് സ്മര്തുര്ദോഷാഭാവസൂചനാന്മയാ കൃതേऽപി ഭ്രമാദിവിനാശഖ്യാപനമേവ| ഏവമാത്മന ഏവ പരമസാധുത്വം വര്ണിതം ഭവതീതി| ഏവമപി ഭവതാ കൃതേऽസ്മിന്നശ്ലീലാദിദോഷാശങ്കാ സ്യാദിത്യത ആഹ അഭിധത്രിതി| അഭിധാതൃവിശേഷണ കിം പ്രയോജനം ഭവതി? പ്രാമാണികേന ഹ്യര്ഥക്രിയാബിനിവേഷ്ടവ്യാ| അത്ര ചോര്ധ്വമേതി മദനമിത്യാദൌ വസ്തുമാത്രേ പ്രതിപാദ്യേ യദി മദ്വിധോ വദേദഥവാऽത്രിര്വദേത് കഥ്യതാം കര്മണി കോ വിശേഷഃ? സാധ്വസാധ്വിതി വിവേകരഹിതോ ലോകപങ്ക്ത്യൈവൈകത്ര കൃതഭക്തിവിശേഷോ ബാലിശ ഏവൈവം ഭവതി, ന തു വിദ്വാന്| അസ്യ തു വിദുഷഃ പക്ഷപാതേന വിനാ സൂക്ത ഏവ മതീ രമതേ|| ൧൦൩||
Adhikarana samAptisUcakaM ma~ggalam (104-50) · Śloka 50
ഇതി മുനിവചനാനാം ജീവിതോപാശ്രയാണാ മഭീലഷിതസമൃദ്ധൌ കല്പവൃക്ഷോപമാനാമ്| യദുദിതമിഹ പുണ്യം കുര്വതോ മേऽനുവാദം ഭവതു വിഗതരോഗോ നിര്വൃതസ്തേന ലോകഃ||൧൦൪|| ഇതി വൈദ്യപതിസിംഹഗുപ്തസ്യ സൂനോര്വാഗ്ഭടസ്യ കൃതാ വഷ്ടാങ്ഗസംഗ്രഹസംഹിതായാമുത്തരതന്ത്രേ വാജീകരണ വിധിര്നാമ പഞ്ചാശോऽധ്യായഃ||൫൦||
इति मुनिवचनानां जीवितोपाश्रयाणा मभीलषितसमृद्धौ कल्पवृक्षोपमानाम्| यदुदितमिह पुण्यं कुर्वतो मेऽनुवादं भवतु विगतरोगो निर्वृतस्तेन लोकः||१०४|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृता वष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे वाजीकरण विधिर्नाम पञ्चाशोऽध्यायः||५०||
🔊 Audio coming soon
ഇത്യേതേന നിശ്ശേഷതന്ത്രോക്തപ്രകാരേണ മുനിവചാനാനാമനുവചനം കുര്വതോ മമ യത് പുണ്യമുദിതം സഞ്ജാതം തേന പുണ്യേന ലോകോ വിഗതരോഗോ നിര്വൃതശ്ച ഭവതു| കിമ്ഭൂതാനാം മുനിവചനാനാമാഹ-ജീവിതസ്യാവാഷ്ടമ്ഭകാനാം തഥാ കല്പവൃക്ഷസദൃശാനാമനഭിലഷിതസമൃദ്ധാവിതി|| ൧൦൪|| ഇതി ശ്രീമന്മഹാമഹോപാധ്യായേന്ദുവിരചിതായാ മഷ്ടാങ്ഗസംഗ്രഹവ്യാഖ്യായാം ശശിലേഖായാ മുത്തരതന്ത്രേ പഞ്ചാശോऽധ്യായഃ ഇത്യഷ്ടമം വാജീകരണമങ്ഗം സമ്പൂര്ണമ്