Adhikarana atha vAjIkaraNavidhirnAma pa~jcAsho~adhyAyaH adhyAyapratij~jA (1) · Śloka 1
അഥാതോ വാജീകരണവിധിം നാമാധ്യായം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ| ഇതി ഹ സ്മാഹുരാത്രേയാദയോ മഹര്ഷയഃ||൧||
अथातो वाजीकरणविधिं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAjIkaraNAdhikArI Pala~jca (2) · Śloka 2
വാജീകരണമന്വിച്ഛേത്സതതം വിഷയീ പുമാന്| തുഷ്ടിഃ പുഷ്ടിരപത്യം ച ഗുണവത്തത്ര സംശ്രിതമ്| അപത്യസന്താനകരം യത്സദ്യഃ സമ്പ്രഹര്ഷണമ്||൨||
वाजीकरणमन्विच्छेत्सततं विषयी पुमान्| तुष्टिः पुष्टिरपत्यं च गुणवत्तत्र संश्रितम्| अपत्यसन्तानकरं यत्सद्यः सम्प्रहर्षणम्||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAjIkaraNaniruktiH (3) · Śloka 3
വാജീവാതിബലോ യേന യാത്യപ്രതിഹതോऽങ്ഗനാഃ| ഭവത്യതിപ്രിയഃ സ്ത്രീണാം യേന യേനോപചീയതേ| തദ്വാജീകരണം തദ്ധി ദേഹസ്യൌജസ്കരം പരമ്||൩||
वाजीवातिबलो येन यात्यप्रतिहतोऽङ्गनाः| भवत्यतिप्रियः स्त्रीणां येन येनोपचीयते| तद्वाजीकरणं तद्धि देहस्यौजस्करं परम्||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana guNavatstrIprashaMsA (4) · Śloka 4
സാരോ ഹി ജീവലോകസ്യ സ്ത്രീ സ്ത്രീഗുണസമന്വിതാ| സ്ത്രിയഃ സാധ്വ്യഃ പ്രസുവതേ നരാന് ഗുണമയാനിവ| ഗോത്രവൃദ്ധികരാ ഹ്യേതാ ഗൃഹിണ്യോ ഗൃഹദേവതാഃ| ഗൃഹം ഹി ഹീനമേതാഭിര്ന ശ്രീമദപി ശോഭതേ||൪||
सारो हि जीवलोकस्य स्त्री स्त्रीगुणसमन्विता| स्त्रियः साध्व्यः प्रसुवते नरान् गुणमयानिव| गोत्रवृद्धिकरा ह्येता गृहिण्यो गृहदेवताः| गृहं हि हीनमेताभिर्न श्रीमदपि शोभते||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puMyogaprashaMsA (5) · Śloka 5
ന തു താ അപി ശോഭന്തേ ജരസാऽനുഗതാ ഇവ| പുംയോഗേന വിനാ സ്ത്രീണാം സ ഹി സംവനനം പരമ്||൫||
न तु ता अपि शोभन्ते जरसाऽनुगता इव| पुंयोगेन विना स्त्रीणां स हि संवननं परम्||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAjIkaraNaprashaMsA (6) · Śloka 6
വാജീകരണനിത്യസ്യ കാമം കാമം സിഷേവിഷോഃ| ന ശരീരമവാപ്നോതി ന വാ രതിരതിഃ ക്ഷയമ്| അച്ഛായഃ പൂതികുസുമഃ ഫലേന രഹിതോ ദ്രുമഃ| യഥൈകശ്ചൈകശാഖശ്ച നിരപത്യസ്തഥാ നരഃ| അദൃഷ്ടപുത്രപൌത്രസ്യ കുലതന്ത്വന്തവര്ത്തിനഃ| സംസാരസുഖബാഹ്യസ്യ കീദൃശം നാമ ജീവിതമ്| അസമ്ബന്ധോ ഹ്യപുത്രസ്യ നിത്യമേവ പരഃ പരഃ| സീദത്യസ്യാവസാനേ ച ഗൃഹം സുസ്ഥേऽപ്യനായകമ്| അതോ വാജീകരാ യോഗാഃ നിഷേവ്യാഃ ശുക്രവര്ദ്ധനാഃ| കല്യസ്യോദഗ്രവയസോ വാജീകരണസേവിനഃ| സര്വേഷ്വൃതുഷ്വഹരഹര്വ്യവായോ ന നിവാര്യതേ||൬||
वाजीकरणनित्यस्य कामं कामं सिषेविषोः| न शरीरमवाप्नोति न वा रतिरतिः क्षयम्| अच्छायः पूतिकुसुमः फलेन रहितो द्रुमः| यथैकश्चैकशाखश्च निरपत्यस्तथा नरः| अदृष्टपुत्रपौत्रस्य कुलतन्त्वन्तवर्त्तिनः| संसारसुखबाह्यस्य कीदृशं नाम जीवितम्| असम्बन्धो ह्यपुत्रस्य नित्यमेव परः परः| सीदत्यस्यावसाने च गृहं सुस्थेऽप्यनायकम्| अतो वाजीकरा योगाः निषेव्याः शुक्रवर्द्धनाः| कल्यस्योदग्रवयसो वाजीकरणसेविनः| सर्वेष्वृतुष्वहरहर्व्यवायो न निवार्यते||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shukrakShayahetavaH (7) · Śloka 7
ചിന്താജരാഭ്യാം ശുക്രം തു വ്യാധിഭിഃ കര്മകര്ശനാത്| ക്ഷയം ഗച്ഛത്യനശനാത് സ്ത്രീണാം ചാതിനിഷേവണാത്| ശുക്രക്ഷയാത് ഭയാച്ഛോകാദവിസ്രമ്ഭാദസേവനാത്| അതിഹര്ഷാദതിസ്ഥൌല്യാന്മലോപചയതഃ ശ്രമാത്| സ്ത്രീണാമകൌശലാദ്ദോഷദര്ശനാദഭിചാരതഃ| മേഢ്രാമയാത്സുമഹതഃ ക്രോധതോऽര്ധര്മകീര്തനാത്| തൃപ്തസ്യാപി സ്ത്രിയോ ഗന്തും ന ശക്തിരുപജായതേ||൭||
चिन्ताजराभ्यां शुक्रं तु व्याधिभिः कर्मकर्शनात्| क्षयं गच्छत्यनशनात् स्त्रीणां चातिनिषेवणात्| शुक्रक्षयात् भयाच्छोकादविस्रम्भादसेवनात्| अतिहर्षादतिस्थौल्यान्मलोपचयतः श्रमात्| स्त्रीणामकौशलाद्दोषदर्शनादभिचारतः| मेढ्रामयात्सुमहतः क्रोधतोऽर्धर्मकीर्तनात्| तृप्तस्यापि स्त्रियो गन्तुं न शक्तिरुपजायते||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana strIgamanashaktivaividhyam (8) · Śloka 8
ന ഹി ജാതബലാഃ സര്വേ നരാശ്ചാപത്യഭാഗിനഃ| ബൃഹച്ഛരീരാ ബലിനഃ കേചിന്നാരീഷു ദുര്ബലാഃ| സന്തി ചാല്പാശ്രയാഃ സ്ത്രീഷു ബലവന്തോ ബഹുപ്രജാഃ| നരാശ്ചടകവത്കേചിദ് വ്രജന്തി ബഹുശഃ സ്ത്രിയഃ| ഗജവച്ച പ്രസിഞ്ചന്തി കേചിന്ന ബഹുഗാമിനഃ| കേചിത്പ്രയത്നൈര്വാഹ്യന്തേ വൃഷാഃ കേചിത്സ്വഭാവതഃ||൮||
न हि जातबलाः सर्वे नराश्चापत्यभागिनः| बृहच्छरीरा बलिनः केचिन्नारीषु दुर्बलाः| सन्ति चाल्पाश्रयाः स्त्रीषु बलवन्तो बहुप्रजाः| नराश्चटकवत्केचिद् व्रजन्ति बहुशः स्त्रियः| गजवच्च प्रसिञ्चन्ति केचिन्न बहुगामिनः| केचित्प्रयत्नैर्वाह्यन्ते वृषाः केचित्स्वभावतः||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAjIkaraNaprastAvaH (9) · Śloka 9
തസ്മാത്പയോഗാന് വക്ഷ്യാമി ദുര്ബലാനാം ബലപ്രദാന്| സുഖോപഭോഗാന് ബലിനാം ഭൂയശ്ച ബലവര്ദ്ധനാന്||൯||
तस्मात्पयोगान् वक्ष्यामि दुर्बलानां बलप्रदान्| सुखोपभोगान् बलिनां भूयश्च बलवर्द्धनान्||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAjIkarAsevanAtpUrvamanuShTheyam (10) · Śloka 10
അഥ സ്നിഗ്ധവിശുദ്ധാനാം നിരൂഹാന് സാനുവാസനാന്| ഘൃതതൈലരസക്ഷീരശര്കരാക്ഷൌദ്രസംയുതാന്| യോഗവിദ്യോജയേത് പൂര്വം ക്ഷീരമാംസരസാശിനാമ്| തതോ വാജീകരാന് യോഗാന് ശുക്രാപത്യബലപ്രദാന്||൧൦||
अथ स्निग्धविशुद्धानां निरूहान् सानुवासनान्| घृततैलरसक्षीरशर्कराक्षौद्रसंयुतान्| योगविद्योजयेत् पूर्वं क्षीरमांसरसाशिनाम्| ततो वाजीकरान् योगान् शुक्रापत्यबलप्रदान्||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sharekShvAdighRutam (11) · Śloka 11
ശരേക്ഷുകുശകാശാനം വിദാര്യാ വീരണസ്യ ച| മൂലാനി കണ്ടകാര്യാശ്ച ജീവകര്ശഭകൌ ബലാമ്| മേദേ ദ്വേ ദ്വേ ച കാകോല്യൌ സൂപ്യപര്ണീ ശതാവരീമ്| അശ്വഗന്ധാമതിബലാമാത്മഗുപ്താം പുനര്നവാമ്| വീരാം പയസ്യാം ജീവന്തീം ഋദ്ധിം രാസ്നാം ത്രികണ്ടകമ്| മധുകം ശാലിപര്ണീ ച ഭാഗാംസ്ത്രിപലികാന് പൃഥക്| മാഷാണാമാഢകം ചൈതദ് ദ്വിദ്രോണേ സാധയേദാപാമ്| രസേനാഢകശേഷേണ പചേത്തേന ഘൃതാഢകമ്| രസേനാഢകശേഷേണ പചേത്തേന ഘൃതാഢകമ്| ഘൃതാച്ചതുര്ഗുണം ക്ഷീരം പേഷ്യാണീമാനി ചാവപേത്| വീരാം സ്വഗുപ്താങ്കാകോല്യൌ യഷ്ടീം ഫല്ഗും ദ്വിപിപ്പലീമ്| ദ്രാക്ഷാം വിദാരീം ഖര്ജൂരം മധുകാനി ശതാവരീമ്| തത്സിദ്ധപൂതം ചൂര്ണസ്യ പൃഥക്പ്രസ്ഥേന യോജയേത്| ശര്കരായസ്തുഗായാശ്ച പിപ്പല്യാഃ കുഡവേന ച| മരിചസ്യ പ്രകുഞ്ചേന പൃഥഗര്ദ്ധപലോന്മിതൈഃ| ത്വഗേലാകേസരൈഃ ശ്ലക്ഷ്ണൈഃ ക്ഷൌദ്രദ്വികുഡവേന ച| പലമാട്രം തതഃ ഖാദേത് പ്രത്യഹം രസദുഗ്ധഭുക്| തേനാരോഹതി വാജീവ കുലിങ്ഗ ഇവ ഹൃഷ്യതി||൧൧||
शरेक्षुकुशकाशानं विदार्या वीरणस्य च| मूलानि कण्टकार्याश्च जीवकर्शभकौ बलाम्| मेदे द्वे द्वे च काकोल्यौ सूप्यपर्णी शतावरीम्| अश्वगन्धामतिबलामात्मगुप्तां पुनर्नवाम्| वीरां पयस्यां जीवन्तीं ऋद्धिं रास्नां त्रिकण्टकम्| मधुकं शालिपर्णी च भागांस्त्रिपलिकान् पृथक्| माषाणामाढकं चैतद् द्विद्रोणे साधयेदापाम्| रसेनाढकशेषेण पचेत्तेन घृताढकम्| रसेनाढकशेषेण पचेत्तेन घृताढकम्| घृताच्चतुर्गुणं क्षीरं पेष्याणीमानि चावपेत्| वीरां स्वगुप्ताङ्काकोल्यौ यष्टीं फल्गुं द्विपिप्पलीम्| द्राक्षां विदारीं खर्जूरं मधुकानि शतावरीम्| तत्सिद्धपूतं चूर्णस्य पृथक्प्रस्थेन योजयेत्| शर्करायस्तुगायाश्च पिप्पल्याः कुडवेन च| मरिचस्य प्रकुञ्चेन पृथगर्द्धपलोन्मितैः| त्वगेलाकेसरैः श्लक्ष्णैः क्षौद्रद्विकुडवेन च| पलमाट्रं ततः खादेत् प्रत्यहं रसदुग्धभुक्| तेनारोहति वाजीव कुलिङ्ग इव हृष्यति||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAShAdighRutam (12) · Śloka 12
മാഷാത്മഗുപ്താബീജാനാമാഢകം പ്രസൃതോന്മിതമ്| മേദാശ്വഗന്ധര്ദ്ധിവരീ വീരാ യഷ്ടീ ദ്വിജീവകമ്| ശൂര്പേऽപാം വിപചേത്തേന പാദശേഷേണ പാചയേത്| വിദാരീക്ഷുരസപ്രസ്ഥദ്വയേന സദൃശേന ച| സര്വൈഃ ക്ഷീരേണ ഹവിഷോ നവാത്പ്രസ്ഥം ശൃതേऽത്ര ച| സിതാ ക്ഷൌദ്രസിതാഖ്യാനാം പൃഥഗ്ദദ്യാച്ചതുഷ്പലമ്| പലം കണാത് പുരോ ഭക്തം ലിഹംസ്തത്പലപൂര്വകമ്| തരുണീഷ്വവതൃപ്താസു പ്രസഭം രാസഭായതേ||൧൨||
माषात्मगुप्ताबीजानामाढकं प्रसृतोन्मितम्| मेदाश्वगन्धर्द्धिवरी वीरा यष्टी द्विजीवकम्| शूर्पेऽपां विपचेत्तेन पादशेषेण पाचयेत्| विदारीक्षुरसप्रस्थद्वयेन सदृशेन च| सर्वैः क्षीरेण हविषो नवात्प्रस्थं शृतेऽत्र च| सिता क्षौद्रसिताख्यानां पृथग्दद्याच्चतुष्पलम्| पलं कणात् पुरो भक्तं लिहंस्तत्पलपूर्वकम्| तरुणीष्ववतृप्तासु प्रसभं रासभायते||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana medAdibAShkayaNaM payaH (13) · Śloka 13
മേദാദിഭിശ്ച കര്ഷാംശൈഃ ശൃതം ബാഷ്കയണം പയഃ| സശര്കരാക്ഷൌദ്രഘൃതം ശുക്രവൃദ്ധികരം പരമ്||൧൩||
मेदादिभिश्च कर्षांशैः शृतं बाष्कयणं पयः| सशर्कराक्षौद्रघृतं शुक्रवृद्धिकरं परम्||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAShAdipAyasaH (14) · Śloka 14
പയസാ പായസസ്തേന മാഷകണ്ഡൂകരീഫലൈഃ| വൃഷ്യോ വേഗകരഃ സിദ്ധഃ സഘൃതക്ഷൌദ്രശര്കരഃ||൧൪||
पयसा पायसस्तेन माषकण्डूकरीफलैः| वृष्यो वेगकरः सिद्धः सघृतक्षौद्रशर्करः||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shvadaMShTrAdipAyasaH (15) · Śloka 15
ശ്വദംഷ്ട്രായാ വിദാര്യാശ്ച രസേ ക്ഷീരചതുര്ഗുണേ| ഘൃതാഢ്യഃ സാധിതോ വൃഷ്യോ മാഷഷഷ്ടികപായസഃ||൧൫||
श्वदंष्ट्राया विदार्याश्च रसे क्षीरचतुर्गुणे| घृताढ्यः साधितो वृष्यो माषषष्टिकपायसः||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana madhUlikAdicUrNam (16) · Śloka 16
മധൂലികാ മാഷപര്ണീ സിതാ ശൃങ്ഗാടകം യവാഃ| സ്വഗുപ്താമൂലയഷ്ട്യാഹ്വവിദാരീക്ഷുരകാഃ സമാഃ| സപ്രിയാലാ കൃതം ചൂര്ണം പൃഥങ്മധ്വാജ്യഷഡ്ഗുണമ്| പാദാഭ്യാമസ്പൃശന് ഭൂമിം ലിഹന് കാല്യമതഃ പിചുമ്| ലഭതേ ബലമുത്സാഹം സ്ത്രീംശ്ച യാതി കുലിങ്ഗവത്||൧൬||
मधूलिका माषपर्णी सिता शृङ्गाटकं यवाः| स्वगुप्तामूलयष्ट्याह्वविदारीक्षुरकाः समाः| सप्रियाला कृतं चूर्णं पृथङ्मध्वाज्यषड्गुणम्| पादाभ्यामस्पृशन् भूमिं लिहन् काल्यमतः पिचुम्| लभते बलमुत्साहं स्त्रींश्च याति कुलिङ्गवत्||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svaguptAdicUrNam (17) · Śloka 17
സ്വഗുപ്താ ക്ഷീരകാകോലീ വിദാരീ ജീവകദ്വയമ്| തിലാഃ സുലുഞ്ചിതാഃ ഭൃഷ്ടാഃ ശര്കരാജ്യമധുപ്ലുതമ്| തച്ചൂര്ണം പ്രസൃതം ലീഢ്വാ ഗച്ഛതി പ്രമദാശതമ്||൧൭||
स्वगुप्ता क्षीरकाकोली विदारी जीवकद्वयम्| तिलाः सुलुञ्चिताः भृष्टाः शर्कराज्यमधुप्लुतम्| तच्चूर्णं प्रसृतं लीढ्वा गच्छति प्रमदाशतम्||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAShacUrNalehaH (18) · Śloka 18
പ്രസൃതം മാഷചൂര്ണസ്യ ധാത്രീസ്വരസഭാവിതമ്| വിദാരീരജസോ വാപി ലിഹന് മധുഘൃതദ്ഗുതമ്| ക്ഷീരാനുപശ്ചടകവദ്ദശകൃത്വോ വ്രജേത് സ്ത്രിയഃ||൧൮||
प्रसृतं माषचूर्णस्य धात्रीस्वरसभावितम्| विदारीरजसो वापि लिहन् मधुघृतद्गुतम्| क्षीरानुपश्चटकवद्दशकृत्वो व्रजेत् स्त्रियः||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vidArIcUrNalehaH (19) · Śloka 19
ചൂര്ണം വിദാര്യാ ബഹുശഃ സ്വരസേനൈവ ഭാവിതമ്| ക്ഷൌദ്രസര്പിര്യുതം ലീഢ്വാ പ്രമദാ ദശ ഗച്ഛതി||൧൯||
चूर्णं विदार्या बहुशः स्वरसेनैव भावितम्| क्षौद्रसर्पिर्युतं लीढ्वा प्रमदा दश गच्छति||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kRuShNAdicUrNalehaH (20) · Śloka 20
കൃഷ്ണാ ധാത്രീഫലരജഃ സ്വരസേനൈവ ഭാവിതമ്| ശര്കരാമധുസര്പിര്ഭിര്ലീഢ്വാ യോऽനു പയഃ പിബേത്| സ നരോऽശീതിവര്ഷോऽപി യുവേവ പരിഹൃഷ്യതി||൨൦||
कृष्णा धात्रीफलरजः स्वरसेनैव भावितम्| शर्करामधुसर्पिर्भिर्लीढ्वा योऽनु पयः पिबेत्| स नरोऽशीतिवर्षोऽपि युवेव परिहृष्यति||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana madhuyaShTIkarShaprayogaH (21) · Śloka 21
കര്ഷം മധുകചൂര്ണയ്സ് ഘൃതക്ഷൌദ്രസമന്വിതമ്| പയോऽനുപാനം യോ ലിഹ്യാന്നിത്യവേഗഃ സ നാ ഭവേത്||൨൧||
कर्षं मधुकचूर्णय्स् घृतक्षौद्रसमन्वितम्| पयोऽनुपानं यो लिह्यान्नित्यवेगः स ना भवेत्||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kulIrashRu~ggIkalkaH (22) · Śloka 22
കുലീരശൃങ്ഗ്യാ യഃ കല്കമാലോഡ്യ പയസാ പിബേത്| സിതാഘൃതപയോऽന്നാശീ സ നാരീഷു വൃഷായതേ||൨൨||
कुलीरशृङ्ग्या यः कल्कमालोड्य पयसा पिबेत्| सिताघृतपयोऽन्नाशी स नारीषु वृषायते||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dhAnyamASharasAdiprayogaH (23) · Śloka 23
ധാന്യമാഷരസഃ ക്ഷീരം ക്ഷൌദ്രമിക്ഷുരസോ ഘൃതമ്| ദ്വിമേദാ ജീവകയുഗക്വാഥശ്ചൈകത്ര യോജിതഃ| പീതഃ കരോതി പുരുഷം പ്രമദാശതഗാമിനമ്||൨൩||
धान्यमाषरसः क्षीरं क्षौद्रमिक्षुरसो घृतम्| द्विमेदा जीवकयुगक्वाथश्चैकत्र योजितः| पीतः करोति पुरुषं प्रमदाशतगामिनम्||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana BallAtakashRutakShIram (24) · Śloka 24
ഭലാതകൈശ്ചതുര്ഭിസ്തു ദുഗ്ധസ്യാര്ദ്ധാഢകം പചേത്| പീതം കരോതി വൃഷതാം സുജീര്ണസ്യാപി ദേഹിനഃ||൨൪||
भलातकैश्चतुर्भिस्तु दुग्धस्यार्द्धाढकं पचेत्| पीतं करोति वृषतां सुजीर्णस्यापि देहिनः||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svaya~gguptekShurakAdicUrNayogAH (25) · Śloka 25
സ്വയങ്ഗുപ്തേക്ഷുരകയോര്ബീജചൂര്ണം സശര്കരമ്| ധാരോഷ്ണേന നരഃ പീത്വാ പയസാ രാസഭായതേ| ഉച്ചടാചൂര്ണമപ്യേനം ശതാവര്യാശ്ച യോജയേത്||൨൫||
स्वयङ्गुप्तेक्षुरकयोर्बीजचूर्णं सशर्करम्| धारोष्णेन नरः पीत्वा पयसा रासभायते| उच्चटाचूर्णमप्येनं शतावर्याश्च योजयेत्||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sUpyaparNyAdikShIrayogau (26) · Śloka 26
സൂപ്യപര്ണീ ദ്വികാകോലീ ജീവകര്ഷഭകൈഃ ശൃതമ്| ലഘുനാ പഞ്ചമൂലേന ദ്വികാകോലീയുതേന വാ| പയോऽതിവൃഷ്യമഭ്യസ്യ വൃദ്ധോऽപി തരുണായതേ||൨൬||
सूप्यपर्णी द्विकाकोली जीवकर्षभकैः शृतम्| लघुना पञ्चमूलेन द्विकाकोलीयुतेन वा| पयोऽतिवृष्यमभ्यस्य वृद्धोऽपि तरुणायते||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kShIriNyAdipuMsavanayogAH (27) · Śloka 27
ക്ഷീരിണീ ച ശ്വദംഷ്ട്രാ ച ഫാണിതം ശര്കരാ മധു| ഗൃഷ്ടിക്ഷീരം നവം സര്പിരേതത് പുംസവനം പരമ്||൨൭||
क्षीरिणी च श्वदंष्ट्रा च फाणितं शर्करा मधु| गृष्टिक्षीरं नवं सर्पिरेतत् पुंसवनं परम्||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ashvatyaPalAdivRuShyayogaH (28) · Śloka 28
അശ്വത്ഥഫലമൂലത്വക്ശൃങ്ഗസിദ്ധം പയോ നരഃ| പീത്വാ സശര്കരം ശീതം കുലിങ്ഗ ഇവ ഹൃഷ്യതി||൨൮||
अश्वत्थफलमूलत्वक्शृङ्गसिद्धं पयो नरः| पीत्वा सशर्करं शीतं कुलिङ्ग इव हृष्यति||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana payasyAsiddhaM payaH (29) · Śloka 29
പയഃ പയസ്യയാ സിദ്ധം ശുക്രകൃത്സാജ്യമാക്ഷികമ്||൨൯||
पयः पयस्यया सिद्धं शुक्रकृत्साज्यमाक्षिकम्||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shatAvarIghRutayogau (30) · Śloka 30
ശതാവരീകല്കരസേ പയോ ദശഗുണം ഘൃതമ്| ശൃതം സപിപ്പലീക്ഷൌദ്രശര്കരം വൃഷ്യമുത്തമമ്| ശതാവരീരസപ്രസ്ഥം ക്ഷീരപ്രസ്ഥചതുഷ്ടയമ്| പ്രസ്ഥം ഘൃതസ്യ ശുക്ത്യംശം ദ്രാക്ഷാമാംസീപരൂഷകമ്| ജീവകര്ഷഭയഷ്ട്യാഹ്വബലാമേദാകശേരുകമ്| പ്രിയാലബീജം കാകോലീയുഗ്മം ചൈകത്ര പാചയേത്| പക്വപൂതേ ക്ഷിപേച്ചാസ്മിന് കുഡവാംശാം സിതോപലാമ്| ഗൃഷ്ടിക്ശീരാനുപഃ പ്രാശ്യ തന്നാരീഷു വൃഷായതേ| വിജയേത ച വാതാസ്രം പിത്താസ്രോരഃ ക്ഷതക്ഷയാന്||൩൦||
शतावरीकल्करसे पयो दशगुणं घृतम्| शृतं सपिप्पलीक्षौद्रशर्करं वृष्यमुत्तमम्| शतावरीरसप्रस्थं क्षीरप्रस्थचतुष्टयम्| प्रस्थं घृतस्य शुक्त्यंशं द्राक्षामांसीपरूषकम्| जीवकर्षभयष्ट्याह्वबलामेदाकशेरुकम्| प्रियालबीजं काकोलीयुग्मं चैकत्र पाचयेत्| पक्वपूते क्षिपेच्चास्मिन् कुडवांशां सितोपलाम्| गृष्टिक्शीरानुपः प्राश्य तन्नारीषु वृषायते| विजयेत च वातास्रं पित्तास्रोरः क्षतक्षयान्||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jIvAkAdighRutam (31) · Śloka 31
ജീവകക്ഷീരകാകോലീസ്ഥിരാഹംസപദീഘനൈഃ| ഷടീക്ഷുഗണ്ഡികായഷ്ടീമൃണാലൈഃ കാര്ഷികൈഃ പചേത്| ഘൃതപ്രസ്ഥം ദശഗുണേ ക്ഷീരേ തദ് ബലപുഷ്ടികൃത്| വന്ധ്യാനാം പുത്രജനനം ശുക്രവര്ദ്ധനശോധനമ്||൩൧||
जीवकक्षीरकाकोलीस्थिराहंसपदीघनैः| षटीक्षुगण्डिकायष्टीमृणालैः कार्षिकैः पचेत्| घृतप्रस्थं दशगुणे क्षीरे तद् बलपुष्टिकृत्| वन्ध्यानां पुत्रजननं शुक्रवर्द्धनशोधनम्||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svaya~gguptAdimodakaH (32) · Śloka 32
ജലാഢകേ സ്വയങ്ഗുപ്താമൂലാത് പഞ്ചപലം പചേത്| പാദശേഷേ ച സ്ഞ്ചൂര്ണ്യ കുഡവാംശാഃ പൃഥക്ഷിപേത്| സ്വഗുപ്താമൂലഗോധൂമമാഷേക്ഷുരകപിപ്പലിഃ| സപ്രിയാലഫലക്ഷൌദ്രാഃ പ്രസ്ഥാര്ദ്ധം നവസര്പിഷഃ| സിതോപലാതുലാപാദം കുര്യാത്താന് മോദകാംസ്തതഃ| മോദകം ഭക്ഷയിത്വൈകം ഷഷ്ടിം വ്രജതി യോഷിതാമ്||൩൨||
जलाढके स्वयङ्गुप्तामूलात् पञ्चपलं पचेत्| पादशेषे च स्ञ्चूर्ण्य कुडवांशाः पृथक्षिपेत्| स्वगुप्तामूलगोधूममाषेक्षुरकपिप्पलिः| सप्रियालफलक्षौद्राः प्रस्थार्द्धं नवसर्पिषः| सितोपलातुलापादं कुर्यात्तान् मोदकांस्ततः| मोदकं भक्षयित्वैकं षष्टिं व्रजति योषिताम्||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bRuhatyAdistilashaShkulikA (33) · Śloka 33
പലാംശാന് ബൃഹതീവ്യാഘ്രീപൃശ്നിപര്ണീത്രികണ്ടകാന്| ദ്വയാഢകേനാമ്ഭസാ പക്ത്വാ പാദശേഷേ രസേ സ്ഥിതേ| പലാനി ക്ഷീരകാകോല്യാഃ പഞ്ച മാഗധികാപലമ്| സ്വഗുപ്താഫലമൂലാനാം മാഷാണാമിക്ഷുരരസ്യ ച| വിദാര്യാ മധുനശ്ചാത്ര കുഡവം കുഡവം ക്ഷിപേത്| പൃഥഗ്ദ്വൌ മുദ്ഗതിലയോര്ഘൃതേ ശഷ്കുലികാസ്തതഃ| പചേദേകാം തതഃ പ്രാശ്യ ശതം വ്രജതി യോഷിതാമ്||൩൩||
पलांशान् बृहतीव्याघ्रीपृश्निपर्णीत्रिकण्टकान्| द्वयाढकेनाम्भसा पक्त्वा पादशेषे रसे स्थिते| पलानि क्षीरकाकोल्याः पञ्च मागधिकापलम्| स्वगुप्ताफलमूलानां माषाणामिक्षुररस्य च| विदार्या मधुनश्चात्र कुडवं कुडवं क्षिपेत्| पृथग्द्वौ मुद्गतिलयोर्घृते शष्कुलिकास्ततः| पचेदेकां ततः प्राश्य शतं व्रजति योषिताम्||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svaguptAmUlakRutabhakShyAH (34) · Śloka 34
സ്വഗുപ്താമൂലചൂര്ണേന ദ്രുതേന പയസാ കൃതാഃ| ഘൃതേ സശര്കരാക്ഷൌദ്രാ ഭക്ഷ്യാ വേഗശതപ്രദാഃ||൩൪||
स्वगुप्तामूलचूर्णेन द्रुतेन पयसा कृताः| घृते सशर्कराक्षौद्रा भक्ष्या वेगशतप्रदाः||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAShAtmaguptAdipUpalikAH (35) · Śloka 35
മാഷാത്മഗുപ്താ ഗോധൂമശാലിഷഷ്ടികപൈഷ്ടീകാന്| ശര്കരായാ വിദാര്യാശ്ച ചൂര്ണാനീക്ഷുരകസ്യ ച| സംയോജ്യ ക്ഷീരസര്പിര്ഭ്യാം ഘൃതേ പൂപലികാഃ പചേത്| പയോऽനുപാനാസ്താഃ ശീഘ്രം കുര്വന്തി വൃഷതാം പരമ്||൩൫||
माषात्मगुप्ता गोधूमशालिषष्टिकपैष्टीकान्| शर्कराया विदार्याश्च चूर्णानीक्षुरकस्य च| संयोज्य क्षीरसर्पिर्भ्यां घृते पूपलिकाः पचेत्| पयोऽनुपानास्ताः शीघ्रं कुर्वन्ति वृषतां परम्||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAShatilAdishaShkulikAH (36) · Śloka 36
ചൂര്ണം മാഷാത്തിലാച്ഛാലോര്വിദാര്യാശ്ച സസൈന്ധവമ്| രസേന പുണ്ഡ്രകസ്യേക്ഷോഃ പ്ലുതം വാരാഹമേദസി| പക്ത്വാ ശുഷ്കുലികാഃ ഖാദന്നാരോഹേത് ഷഷ്ടിമങ്ഗനാഃ||൩൬||
चूर्णं माषात्तिलाच्छालोर्विदार्याश्च ससैन्धवम्| रसेन पुण्ड्रकस्येक्षोः प्लुतं वाराहमेदसि| पक्त्वा शुष्कुलिकाः खादन्नारोहेत् षष्टिमङ्गनाः||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana madhuraphalapUpalikAH (37) · Śloka 37
മുഖപ്രിയാണാം സ്നിഗ്ധാനാം ഫലാനാം മധുരാത്മനാമ്| ഫലാനാമാത്മഗുപ്തായാഃ ശാലേര്മാഷാത്തിലാദ് ഘൃതാത്| മുദ്ഗാദ്ഗോധൂമതശ്ചാപി കുഡവം കുഡവം പൃഥക്| ചൂര്ണിതൈര്ന്നിസ്തുഷൈസ്തൈസ്തു ക്ഷീരേണാലോഡ്യ മര്ദിതൈഃ| പക്വാം പൂപലികാം ഖാദന് സ്ത്രീഷു ഹൃഷ്യതി വാജിവത്||൩൭||
मुखप्रियाणां स्निग्धानां फलानां मधुरात्मनाम्| फलानामात्मगुप्तायाः शालेर्माषात्तिलाद् घृतात्| मुद्गाद्गोधूमतश्चापि कुडवं कुडवं पृथक्| चूर्णितैर्न्निस्तुषैस्तैस्तु क्षीरेणालोड्य मर्दितैः| पक्वां पूपलिकां खादन् स्त्रीषु हृष्यति वाजिवत्||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rasAnupAnotkArikAprayogaH (38) · Śloka 38
ശര്കരാമാഷഗോധൂമതുഗാക്ഷീരീപയോഘൃതൈഃ| പക്വാമുത്കാരികാം ഖാദേത്കൃകവാകുരസാനുപഃ| മായൂരം തൈത്തിരം ഹാംസമേവമേവ രസം പിബേത്| അനേനാശ്വ ഇവോദീര്ണേ ബലീ ലിങ്ഗം സമര്പയേത്||൩൮||
शर्करामाषगोधूमतुगाक्षीरीपयोघृतैः| पक्वामुत्कारिकां खादेत्कृकवाकुरसानुपः| मायूरं तैत्तिरं हांसमेवमेव रसं पिबेत्| अनेनाश्व इवोदीर्णे बली लिङ्गं समर्पयेत्||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana varAhamAMsAdigulikA (39) · Śloka 39
പിഷ്ട്വാ വരാഹമാംസാനി ദത്ത്വാ മരിചസൈന്ധവേ| കോലവദ്ഗുലികാഃ കൃത്വാ തപ്തേ സര്പിഷി വര്ത്തയേത്| വര്ത്തനസ്തമ്ഭിതാസ്താശ്ച പ്രക്ഷേപ്യാഃ കൌക്കുടേ രസേ| ഘൃതാഢ്യേ ഗന്ധപിശുനേ ദധിദാഡിമസാരികേ| യഥാ ന ഭിന്ദ്യാദ്ഗുലികാസ്തഥാ തം സാധയേദ്രസമ്| തം പിബന്ഭക്ഷയംസ്താശ്ച ബലീ ബാലേയവദ് വ്രജേത്| മാംസാനി ബലയുക്താനി തഥാऽന്യാന്യപി കല്പയേത്||൩൯||
पिष्ट्वा वराहमांसानि दत्त्वा मरिचसैन्धवे| कोलवद्गुलिकाः कृत्वा तप्ते सर्पिषि वर्त्तयेत्| वर्त्तनस्तम्भितास्ताश्च प्रक्षेप्याः कौक्कुटे रसे| घृताढ्ये गन्धपिशुने दधिदाडिमसारिके| यथा न भिन्द्याद्गुलिकास्तथा तं साधयेद्रसम्| तं पिबन्भक्षयंस्ताश्च बली बालेयवद् व्रजेत्| मांसानि बलयुक्तानि तथाऽन्यान्यपि कल्पयेत्||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAShA~gkurasiddho mAhiSharasaH (40) · Śloka 40
മാഷാനങ്കുരിതാന് ശുദ്ധാന് നിസ്തുഷാന് സാജഹാഫലാന്| ഘൃതാഢ്യേ മാഹിരസേ ദധിദാഡിമസാരികേ| പ്രക്ഷിപ്യ സാധയേദ്യുക്ത്യാ ധാന്യജീരകനാഗരൈഃ| പീതോ ഭുക്തശ്ച സ രസഃ കുരുതേ ശുക്രമക്ഷയമ്||൪൦||
माषानङ्कुरितान् शुद्धान् निस्तुषान् साजहाफलान्| घृताढ्ये माहिरसे दधिदाडिमसारिके| प्रक्षिप्य साधयेद्युक्त्या धान्यजीरकनागरैः| पीतो भुक्तश्च स रसः कुरुते शुक्रमक्षयम्||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana haMsAdInAmaNDaprayogaH (41) · Śloka 41
ഹംസബര്ഹിണദക്ഷാണ്ഡാന് ഭൃഷ്ടാംസ്തപ്തേന സര്പിഷാ| സുരാനുപാനാന് യഃ ഖാദേത്സ തൃപ്തസ്തര്പയേത്സ്ത്രിയഃ||൪൧||
हंसबर्हिणदक्षाण्डान् भृष्टांस्तप्तेन सर्पिषा| सुरानुपानान् यः खादेत्स तृप्तस्तर्पयेत्स्त्रियः||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ArdramatsyamAMsAdiprayogaH (42) · Śloka 42
ആര്ദ്രാണി മത്സ്യമാംസാനി ശഫരീര്വാ സുഭര്ജിതാഃ| തപ്തേ സര്പിഷി യഃ ഖാദേത്സ ഗച്ഛേത്സ്ത്രീഷു ന ക്ഷയമ്||൪൨||
आर्द्राणि मत्स्यमांसानि शफरीर्वा सुभर्जिताः| तप्ते सर्पिषि यः खादेत्स गच्छेत्स्त्रीषु न क्षयम्||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana chAgarasasiddho rohitamatsyaprayogaH (43) · Śloka 43
ഘൃതഭൃഷ്ടാന് രസേ ഛാഗേ രോഹിതാന് ഫലസാരികേ| അനുപീതരസാന് സിദ്ധാനപത്യാര്ഥീ പ്രയോജയേത്||൪൩||
घृतभृष्टान् रसे छागे रोहितान् फलसारिके| अनुपीतरसान् सिद्धानपत्यार्थी प्रयोजयेत्||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAShabastANDAdiprayogAH (44) · Śloka 44
ഘൃതം മാഷാന് സബസ്താണ്ഡാന് ഫലാമ്ലേ മാഹിഷേ രസേ| സ്വാദൌ വാ സാധയേത് പൂതം തദ്രസം ഭര്ജയേദ് ഘൃതേ| ഈഷല്ലവണിതം യുക്തം ധാന്യജീരകനാഗരൈഃ| പീതഃ സ വൃഷ്യോ ബല്യശ്ച ബൃംഹണശ്ച പരം രസഃ||൪൪||
घृतं माषान् सबस्ताण्डान् फलाम्ले माहिषे रसे| स्वादौ वा साधयेत् पूतं तद्रसं भर्जयेद् घृते| ईषल्लवणितं युक्तं धान्यजीरकनागरैः| पीतः स वृष्यो बल्यश्च बृंहणश्च परं रसः||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana caTakAdirasaprayogAH (45) · Śloka 45
ചടകാംസ്തൈത്തിരേ തദ്വത്തിത്തിരീന് കൌക്കുടേ രസേ| കല്പ്യേച്ഛിഖിനോ ഹംസേ ഹംസാന് വാ ശിഖിജേ രസേ| തൃപ്തിം ചടകമാംസാനാം ഗത്വാ യോऽനു പയഃ പിബേത്| പ്രഭൂതകാലസംരുദ്ധാഃ സന്തര്പയതി യോഷിതഃ||൪൫||
चटकांस्तैत्तिरे तद्वत्तित्तिरीन् कौक्कुटे रसे| कल्प्येच्छिखिनो हंसे हंसान् वा शिखिजे रसे| तृप्तिं चटकमांसानां गत्वा योऽनु पयः पिबेत्| प्रभूतकालसंरुद्धाः सन्तर्पयति योषितः||४५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shUlyakukkuTaprayogaH (46) · Śloka 46
ഘൃടാഢ്യം കുക്കുടം ശൂല്യം ശീതം ഖാദേത് സമാക്ഷികമ്| പിബേച്ചാനന്തരം ക്ഷീരം യ ഇച്ഛേച്ഛുക്രമക്ഷയമ്||൪൬||
घृटाढ्यं कुक्कुटं शूल्यं शीतं खादेत् समाक्षिकम्| पिबेच्चानन्तरं क्षीरं य इच्छेच्छुक्रमक्षयम्||४६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pipalyAdinA bastANDaprayogAH (47) · Śloka 47
പിപ്പലീലവണൈര്യുക്തോ ബസ്താണ്ഡൌ ക്ഷീരസര്പിഷാ| സാധിതൌ ഭക്ഷയേദ്യസ്തു സ ഗച്ഛേത് പ്രമദാശതമ്| ബസ്താണ്ഡസിദ്ധേ ഗോദുഗ്ധേ ഭാവിതാനസകൃത്തിലാന്| യഃ ഖാദേത്സസിതാന് ഗച്ഛേത് സ സ്ത്രീശതമപൂര്വവത്||൪൭||
पिप्पलीलवणैर्युक्तो बस्ताण्डौ क्षीरसर्पिषा| साधितौ भक्षयेद्यस्तु स गच्छेत् प्रमदाशतम्| बस्ताण्डसिद्धे गोदुग्धे भावितानसकृत्तिलान्| यः खादेत्ससितान् गच्छेत् स स्त्रीशतमपूर्ववत्||४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAShasUpena ShaShTikaudanaprayogaH (48) · Śloka 48
ഭുക്ത്വാ യോ മാഷസൂപേന ഘൃതാഢ്യം ഷഷ്ടികൌദനമ്| പയഃ പിബതി ജാഗര്ത്തി കൃത്സ്നാം രാത്രിം സ വേഗവാന്||൪൮||
भुक्त्वा यो माषसूपेन घृताढ्यं षष्टिकौदनम्| पयः पिबति जागर्त्ति कृत्स्नां रात्रिं स वेगवान्||४८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AtmaguptAdibhiH kShIrapAkaH (49) · Śloka 49
ആത്മഗുപ്താഫലം മാഷാന് ഖര്ജൂരാണി ശതാവരീമ്| ശൃങ്ഗാടകാനി മൃദ്വീകാം പചേത്തത് പ്രസൃതോന്മിതമ്| ക്ഷീരപ്രസ്ഥം ജലപ്രസ്ഥമേതത് ക്ഷീരാവശേഷിതമ്| ശുചിനാ വാസസാ പൂതം യോജയേത് പ്രസൃതൈസ്ത്രിഭിഃ| ശര്കരായാസ്തുഗാക്ഷീര്യാഃ സര്പിഷോऽഭിനവസ്യ ച| തത്പിബേത്ക്ഷൌദ്രസംയുക്തം ഭുഞ്ജാനഃ ഷഷ്ടികൌദനമ്| തഥാ ജരാപരീതോऽപി പുത്രൈഃ സ പരിവാര്യതേ||൪൯||
आत्मगुप्ताफलं माषान् खर्जूराणि शतावरीम्| शृङ्गाटकानि मृद्वीकां पचेत्तत् प्रसृतोन्मितम्| क्षीरप्रस्थं जलप्रस्थमेतत् क्षीरावशेषितम्| शुचिना वाससा पूतं योजयेत् प्रसृतैस्त्रिभिः| शर्करायास्तुगाक्षीर्याः सर्पिषोऽभिनवस्य च| तत्पिबेत्क्षौद्रसंयुक्तं भुञ्जानः षष्टिकौदनम्| तथा जरापरीतोऽपि पुत्रैः स परिवार्यते||४९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana drAkShAdikShIrapAkaH (50) · Śloka 50
ദ്രാക്ഷാഖര്ജൂരഖര്ജൂരീമസ്തകാന്യജഹാഫലമ്| പയസ്യാഭീരുമാഷാംശ്ച മധുകാനി ച സാധയേത്| തോയാഢകേ പലാംശാനി പാദശേഷേണ തേന ച| ക്ഷീരപ്രസ്ഥം പചേത്ക്ഷീരശേഷേണാദ്യാദ് ഘൃതാന്വിതമ്| ഷഷ്ടികാന്നം സിതാജ്യേന യോഗോऽയം ശുക്രകൃത്പരമ്||൫൦||
द्राक्षाखर्जूरखर्जूरीमस्तकान्यजहाफलम्| पयस्याभीरुमाषांश्च मधुकानि च साधयेत्| तोयाढके पलांशानि पादशेषेण तेन च| क्षीरप्रस्थं पचेत्क्षीरशेषेणाद्याद् घृतान्वितम्| षष्टिकान्नं सिताज्येन योगोऽयं शुक्रकृत्परम्||५०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jIvakAdighRutam (51) · Śloka 51
ജീവകര്ഷഭകൌ മേദാ ജീവന്തീ ശ്രാവണീദ്വയമ്| ഖാര്ജൂരം മധുകം ദ്രാക്ഷാം വിദാരീം വിശ്വഭേഷജമ്| ശൃങ്ഗാടകാനി ചപലാ നവം സര്പിഃ പയോജലമ്| ഘൃതാവശേഷിതം സിദ്ധം ശര്കരാമാക്ഷികാന്വിതമ്| ഷഷ്ടികൌദനസംയുക്തമുപയോജ്യം യഥാബലമ്| തദ്ദൃഷ്യം ബലകൃദ്വര്ണ്യം കണ്ഡ്യം ദേഹസ്യ ബൃംഹണമ്||൫൧||
जीवकर्षभकौ मेदा जीवन्ती श्रावणीद्वयम्| खार्जूरं मधुकं द्राक्षां विदारीं विश्वभेषजम्| शृङ्गाटकानि चपला नवं सर्पिः पयोजलम्| घृतावशेषितं सिद्धं शर्करामाक्षिकान्वितम्| षष्टिकौदनसंयुक्तमुपयोज्यं यथाबलम्| तद्दृष्यं बलकृद्वर्ण्यं कण्ड्यं देहस्य बृंहणम्||५१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana gRuShTyAdikShIram (52) · Śloka 52
ഗൃഷ്ടിര്ബഷ്കയണീ നീരുഗൂര്ധ്വശൃങ്ഗീ ചതുസ്തനീ| സാന്ദ്രസ്വാദുബഹുക്ഷീരാ രൂപശീലസമന്വിതാ| ഇക്ഷുഭിര്മാഷപര്ണേന യാ സുപുഷ്ടാര്ജുനേന വാ| തത്ക്ഷീരം സസിതാക്ഷൌദ്രഘൃതം പുത്ര്യം രതിപ്രദമ്||൫൨||
गृष्टिर्बष्कयणी नीरुगूर्ध्वशृङ्गी चतुस्तनी| सान्द्रस्वादुबहुक्षीरा रूपशीलसमन्विता| इक्षुभिर्माषपर्णेन या सुपुष्टार्जुनेन वा| तत्क्षीरं ससिताक्षौद्रघृतं पुत्र्यं रतिप्रदम्||५२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana gRuShTyAdikShIraprayogaH prathamaH prayogaH (53) · Śloka 53
ശുക്രലൈര്ജീവനീയാഖ്യൈര്ബൃഹണൈര്ബലവര്ദ്ധനഃ| വയസഃ സ്ഥാപനൈശ്ചൈതത്പയഃസിദ്ധം പൃഥക്പൃഥക്| യുക്തം ഗോധൂമചൂര്ണേന സഘൃതക്ഷൌദ്രശര്കരമ്| പര്യായേണോപയോക്തവ്യമിച്ഛതാ ശുക്രമക്ഷയമ്||൫൩||
शुक्रलैर्जीवनीयाख्यैर्बृहणैर्बलवर्द्धनः| वयसः स्थापनैश्चैतत्पयःसिद्धं पृथक्पृथक्| युक्तं गोधूमचूर्णेन सघृतक्षौद्रशर्करम्| पर्यायेणोपयोक्तव्यमिच्छता शुक्रमक्षयम्||५३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dvitIyaH prayogaH (54) · Śloka 54
മേദാം പയസ്യാം ജീവന്തീം വിദാരീം കണ്ടകാരികാമ്| മാഷാന് ശ്വദംഷ്ട്രാം ക്ഷീരികാം ഗോധൂമാന് ശാലിഷഷ്ടികാന്| തത്ക്ഷീരേऽര്ദ്ധോദകേ സിദ്ധാന് കാര്ഷികാനാഢകോന്മിതേ| വിസര്ജയേത്പയശ്ശേഷം തത്പൂതം ക്ഷൌദ്രസര്പിഷാ| സിതയാ ച യുതം പീത്വാ വൃദ്ധോऽപി തരുണായതേ||൫൪||
मेदां पयस्यां जीवन्तीं विदारीं कण्टकारिकाम्| माषान् श्वदंष्ट्रां क्षीरिकां गोधूमान् शालिषष्टिकान्| तत्क्षीरेऽर्द्धोदके सिद्धान् कार्षिकानाढकोन्मिते| विसर्जयेत्पयश्शेषं तत्पूतं क्षौद्रसर्पिषा| सितया च युतं पीत्वा वृद्धोऽपि तरुणायते||५४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tRutIyaH prayogaH (55) · Śloka 55
മണ്ഡലൈര്ജാതരൂപസ്യ സുതപ്തൈസ്തത്പയഃ ശൃതമ്| സിദ്ധം പുംസവനം വൃഷ്യം സസിതാഘൃതമാക്ഷികമ്| രൂപ്യായസ്താമ്രസീസാനാമയമേവ പൃഥഗ്വിധിഃ||൫൫||
मण्डलैर्जातरूपस्य सुतप्तैस्तत्पयः शृतम्| सिद्धं पुंसवनं वृष्यं ससिताघृतमाक्षिकम्| रूप्यायस्ताम्रसीसानामयमेव पृथग्विधिः||५५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pippalIprayogaH (56) · Śloka 56
ചൂര്ണിതാഃ പിപ്പലീസ്ത്രിംശത് പ്രകുഞ്ചേ തൈലസര്പിഷോഃ| ഭൃഷ്ടാഃ സശര്കരാക്ഷൌദ്രാഃ ക്ഷീരേണാലോഡിതാഃ പിബേത്| അശ്നംശ്ച ഷഷ്ടികം ക്ഷീരസര്പിഭ്യാം വാജിവദ്ഭവേത്||൫൬||
चूर्णिताः पिप्पलीस्त्रिंशत् प्रकुञ्चे तैलसर्पिषोः| भृष्टाः सशर्कराक्षौद्राः क्षीरेणालोडिताः पिबेत्| अश्नंश्च षष्टिकं क्षीरसर्पिभ्यां वाजिवद्भवेत्||५६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana payasA ShaShTikaudanaprayogaH (57) · Śloka 57
ചന്ദ്രാംശുശുഭ്രമ് പയസാ ഘൃതാഢ്യം ഷഷ്ടികൌദനമ്| ശര്കരാമധുസംയുക്തം ഭുഞ്ജാനോ നാ വൃഷായതേ||൫൭||
चन्द्रांशुशुभ्रम् पयसा घृताढ्यं षष्टिकौदनम्| शर्करामधुसंयुक्तं भुञ्जानो ना वृषायते||५७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dadhnaH sareNa ShaShTikaudanaprayogaH (58) · Śloka 58
ദധ്നഃ സരേണ സഘൃതോ ഭക്ഷിതഃ ഷഷ്ടികൌദനഃ| സൈലാതുഗോഷണക്ഷൌദ്രഃ ശര്കരാഢ്യേന ശുക്രകൃത്||൫൮||
दध्नः सरेण सघृतो भक्षितः षष्टिकौदनः| सैलातुगोषणक्षौद्रः शर्कराढ्येन शुक्रकृत्||५८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vRuShyau pAdalepau (59) · Śloka 59
അധ്യണ്ഡാമാര്ഷഭീം ചൈവ സ്വയങ്ഗുപ്താഫലാനി ച| പാദലേപം നരഃ കൃത്വാ നിശി വേഗൈര്ന ഹീയതേ| വര്ഷാഭൂമൂലമൃദ്വീകാസ്വയങ്ഗുപ്താഫലാനി ച| സിദ്ധശ്ചരണലേപോऽയം ഭുവം പദ്ഭ്യാം തു ന സ്പൃശേത്||൫൯||
अध्यण्डामार्षभीं चैव स्वयङ्गुप्ताफलानि च| पादलेपं नरः कृत्वा निशि वेगैर्न हीयते| वर्षाभूमूलमृद्वीकास्वयङ्गुप्ताफलानि च| सिद्धश्चरणलेपोऽयं भुवं पद्भ्यां तु न स्पृशेत्||५९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nityavRuShyANi (60) · Śloka 60
ഘൃതക്ഷീരാശനോ നിത്യം നിര്വ്യാധിര്നിത്യഗോ യുവാ| സങ്കല്പപ്രവണോ നിത്യം നരഃ സ്ത്രീഷു വൃഷായതേ||൬൦||
घृतक्षीराशनो नित्यं निर्व्याधिर्नित्यगो युवा| सङ्कल्पप्रवणो नित्यं नरः स्त्रीषु वृषायते||६०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vRuShyANi BakShyapeyAdIni (61) · Śloka 61
ആത്മഗുപ്താഫലംമാഷാ ഗോധൂമഃ ശാലിഷഷ്ടികമ്| ഇക്ഷുരിക്ഷുരകഃ ക്ഷീരം ക്ഷൌദ്രം ദ്രാക്ഷാ സിതോപലാ| ഉച്ചടാ ശരമൂലാനി വിദാരീ സശതാവരീ| ജീവനീയാനി ഖര്ജൂരം മോചചോചഫലാനി ച| ഏഭിര്ഭക്ഷ്യാണി പേയാനി ലേഹ്യാനി ച ഘൃതാനി ച| നിത്യമാസേവമാനസ്യ സ്ത്രീഷു ഹര്ഷോ വിവര്ദ്ധതേ||൬൧||
आत्मगुप्ताफलंमाषा गोधूमः शालिषष्टिकम्| इक्षुरिक्षुरकः क्षीरं क्षौद्रं द्राक्षा सितोपला| उच्चटा शरमूलानि विदारी सशतावरी| जीवनीयानि खर्जूरं मोचचोचफलानि च| एभिर्भक्ष्याणि पेयानि लेह्यानि च घृतानि च| नित्यमासेवमानस्य स्त्रीषु हर्षो विवर्द्धते||६१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kShipravRuShyAH bastayaH (62) · Śloka 62
ജീവനീയഘൃതക്ഷീരമധുതൈലസിതാരസൈഃ| രസക്ഷീരാശിനഃ ക്ഷിപ്രം വൃഷം കുര്വന്തി ബസ്തയഃ||൬൨||
जीवनीयघृतक्षीरमधुतैलसितारसैः| रसक्षीराशिनः क्षिप्रं वृषं कुर्वन्ति बस्तयः||६२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana putrIyAH bastayaH (63) · Śloka 63
സിദ്ധബസ്തിവികല്പോക്താന് ബലശുക്ലസുതപ്രദാന്| യുഞ്ജീത ബസ്തീന് പുത്രാര്ഥീ പുത്രകാമോദിതം ച യത്||൬൩||
सिद्धबस्तिविकल्पोक्तान् बलशुक्लसुतप्रदान्| युञ्जीत बस्तीन् पुत्रार्थी पुत्रकामोदितं च यत्||६३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana uktAnuktavAjIkaraNasaMgrahaH (64) · Śloka 64
യത്കിഞ്ചിന്മധുരം സ്നിഗ്ധം ബൃംഹണം ബലവര്ദ്ധനമ്| മനസോ ഹര്ഷണം യച്ച തത്സര്വം വൃഷ്യമുച്യതേ| ദ്രവ്യൈരേവZംവിധൈസ്തസ്മാദ് ഭാവിതഃ പ്രമദാം വ്രജേത്| ആത്മവേഗേന ചോദീര്ണഃ സ്ത്രീഗുണൈശ്ച പ്രഹര്ഷിതഃ||൬൪||
यत्किञ्चिन्मधुरं स्निग्धं बृंहणं बलवर्द्धनम्| मनसो हर्षणं यच्च तत्सर्वं वृष्यमुच्यते| द्रव्यैरेवZंविधैस्तस्माद् भावितः प्रमदां व्रजेत्| आत्मवेगेन चोदीर्णः स्त्रीगुणैश्च प्रहर्षितः||६४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana striyAH vRuShyatvam (65) · Śloka 65
ഇഷ്ടാ ഹ്യേകൈകശോऽപ്യര്ഥാ ഹര്ഷപ്രീതികരാഃ പരമ്| കിം പുനഃ സ്ത്രീശരീരേ യേ സങ്ഘാതേന പ്രതിഷ്ഠിതാഃ||൬൫||
इष्टा ह्येकैकशोऽप्यर्था हर्षप्रीतिकराः परम्| किं पुनः स्त्रीशरीरे ये सङ्घातेन प्रतिष्ठिताः||६५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana guNotkarShe hetuBedaH (66) · Śloka 66
രുചിഭേദേന ലോകസ്യ ദൈവയോഗാച്ച യോഷിതാമ്| തം തം പ്രാപ്യ വിവര്ദ്ധന്തേ നരം രൂപാദയോ ഗുണാഃ||൬൬||
रुचिभेदेन लोकस्य दैवयोगाच्च योषिताम्| तं तं प्राप्य विवर्द्धन्ते नरं रूपादयो गुणाः||६६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vRuShyatamA strI (67) · Śloka 67
തസ്മാദ്യാ യസ്യ ഹൃദയം വിശതീവ വരാങ്ഗനാ| തുല്യസ്വഭാവാ യാ ഹാരിമൃജാരൂപഗുണാന്വിതാ| പാശഭൂതൈര്വഹന്ത്യങ്ഗൈര്ലാവണ്യമിവ മുര്തിമത്| ആലപന്ത്യമൃതേനേവ യാ ഗാത്രാണി നിഷിഞ്ചതി| പിബന്തീവ ച പശ്യന്തീ സ്പൃശന്തീ ലിമ്പതീവ യാ| നിത്യമുത്സവഭൂതാ യാ യാ സമാനമനഃശയാ| നയത്യുത്സുകതാം ചേതോ നിത്യം സന്നിഹിതാപി യാ| യയാ വിയുക്തോ നിസ്ത്രീകമരതിര്മന്യതേ ജഗത്| പ്രഗല്ഭാ രതിസംഗ്രാമേ സ്വസ്ഥാ ലജ്ജാമയീ ച യാ| ബഹുശോऽപി ച യാം ഗത്വാ തത്പൂര്വമിവ ഗച്ഛതി| ചരിതൈര്നിര്വികാരായാ വികാരൈരിവ നിര്മിതാ| കാന്താനുവൃത്തി പരമാ സാ സ്ത്രീ വൃഷ്യതമാ മതാ||൬൭||
तस्माद्या यस्य हृदयं विशतीव वराङ्गना| तुल्यस्वभावा या हारिमृजारूपगुणान्विता| पाशभूतैर्वहन्त्यङ्गैर्लावण्यमिव मुर्तिमत्| आलपन्त्यमृतेनेव या गात्राणि निषिञ्चति| पिबन्तीव च पश्यन्ती स्पृशन्ती लिम्पतीव या| नित्यमुत्सवभूता या या समानमनःशया| नयत्युत्सुकतां चेतो नित्यं सन्निहितापि या| यया वियुक्तो निस्त्रीकमरतिर्मन्यते जगत्| प्रगल्भा रतिसंग्रामे स्वस्था लज्जामयी च या| बहुशोऽपि च यां गत्वा तत्पूर्वमिव गच्छति| चरितैर्निर्विकाराया विकारैरिव निर्मिता| कान्तानुवृत्ति परमा सा स्त्री वृष्यतमा मता||६७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana apare vRuShyaBAvAH (68) · Śloka 68
അഭ്യഞ്ജനോദ്വര്തനസേകഗന്ധ സ്രക്ചിത്രവസ്ത്രാഭരണപ്രകാരാഃ| സുഗന്ധിപുഷ്പോത്കരരേണുകീര്ണാ മൃദുര്മനോജ്ഞാ വിപുലാ ച ശയ്യാ| പ്രാജ്ഞാ കലാജ്ഞാവശഗാ വിനീതാഃ പ്രിയംവദാഃ പ്രീതികരാ വയസ്യാഃ| വിസ്രമ്ഭസത്ത്വപ്രകൃതിക്രിയൈക്യാ ച്ഛരീരമാത്രേണ പൃഥക്ത്വഭൂതാഃ| കാന്താവനാന്താഃ പരപുഷ്ടഘുഷ്ടാ രമ്യാഃ സ്രവന്ത്യഃ സതതം സ്രവന്ത്യഃ| മദ്യം മദാമോദകരം വിശേഷാ ദ്ധൃദ്യാ പ്രസന്നാ സുരഭിഃ പ്രസന്നാ| ശകാങ്ഗനാഗണ്ഡതലാഭിപാണ്ഡു താമ്ബൂലപത്രം പരിവാരശോഭി| പ്രസാധനം സ്ത്രീമുഖപങ്കജാനാം യദായുധം മൂര്ത്തിമിവാത്മജസ്യ| ഹിമാചലോദ്ധൂനിതദുഗ്ധസിന്ധു സമുദ്ഭവത് ഫേനചയാവദാതമ്| സൌധം സുധാ ശുഭ്രതരാ കരാശ്ച ചന്ദ്രസ്യ കുര്വന്തി പരം വൃഷത്വമ്||൬൮||
अभ्यञ्जनोद्वर्तनसेकगन्ध स्रक्चित्रवस्त्राभरणप्रकाराः| सुगन्धिपुष्पोत्कररेणुकीर्णा मृदुर्मनोज्ञा विपुला च शय्या| प्राज्ञा कलाज्ञावशगा विनीताः प्रियंवदाः प्रीतिकरा वयस्याः| विस्रम्भसत्त्वप्रकृतिक्रियैक्या च्छरीरमात्रेण पृथक्त्वभूताः| कान्तावनान्ताः परपुष्टघुष्टा रम्याः स्रवन्त्यः सततं स्रवन्त्यः| मद्यं मदामोदकरं विशेषा द्धृद्या प्रसन्ना सुरभिः प्रसन्ना| शकाङ्गनागण्डतलाभिपाण्डु ताम्बूलपत्रं परिवारशोभि| प्रसाधनं स्त्रीमुखपङ्कजानां यदायुधं मूर्त्तिमिवात्मजस्य| हिमाचलोद्धूनितदुग्धसिन्धु समुद्भवत् फेनचयावदातम्| सौधं सुधा शुभ्रतरा कराश्च चन्द्रस्य कुर्वन्ति परं वृषत्वम्||६८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ratAvAsanAntaram (69) · Śloka 69
ബന്ധേന പൂര്വോപഹിതേന പുംസഃ ഖിന്നസ്യ വൃത്തിഃ കരണാന്തരേണ| സംവാഹനം സ്പര്ശസുഖൈഃ കരൈശ്ച കരോത്യപൂര്വാമിവ മന്മഥേച്ഛാമ്||൬൯||
बन्धेन पूर्वोपहितेन पुंसः खिन्नस्य वृत्तिः करणान्तरेण| संवाहनं स्पर्शसुखैः करैश्च करोत्यपूर्वामिव मन्मथेच्छाम्||६९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana raticeShTAj~jAnamahattvam (70) · Śloka 70
പ്രായോഗികാധികരണോദിതചിത്രചേഷ്ടാ സംശീലനോദ്ഭവദനല്പരസാര്ദ്രചിത്തഃ| വൃഷ്യോപയോഗപരിബൃംഹിതദേഹധാതു ര്നാരീമനാംസി വശമാനയതി പ്രസഹ്യ| തസ്മാന്നിത്യം സ്ത്രീഷു വാഞ്ഛന് പ്രിയത്വം വൃഷ്യൈര്യോഗൈര്ജാതകാമോऽപി കാമീ| സത്ത്വം സാത്മ്യം ദേശകാലൌ ച ബുധ്വാ ചാതുഷ്ഷഷ്ടേ ചേഷ്ടിതേ വ്യാപ്രിയേത||൭൦||
प्रायोगिकाधिकरणोदितचित्रचेष्टा संशीलनोद्भवदनल्परसार्द्रचित्तः| वृष्योपयोगपरिबृंहितदेहधातु र्नारीमनांसि वशमानयति प्रसह्य| तस्मान्नित्यं स्त्रीषु वाञ्छन् प्रियत्वं वृष्यैर्योगैर्जातकामोऽपि कामी| सत्त्वं सात्म्यं देशकालौ च बुध्वा चातुष्षष्टे चेष्टिते व्याप्रियेत||७०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ratAtishayaprashaMsA (71) · Śloka 71
വലയസ്വനസങ്കുലമുഷ്ടിരവ ദ്വിഗുണീകൃതമേഖലികാനിനദഃ| ചലനൂപുരശബ്ദയുതോऽപി മുഹുഃ ശമമാവഹതേ ന രതാതിശയഃ||൭൧||
वलयस्वनसङ्कुलमुष्टिरव द्विगुणीकृतमेखलिकानिनदः| चलनूपुरशब्दयुतोऽपि मुहुः शममावहते न रतातिशयः||७१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kAmavardhanAni (72) · Śloka 72
സര്വാര്ഥസിദ്ധിഃ പ്രഥമോऽനുരാഗഃ ശൃങ്ഗാരഗാന്ധര്വകഥാവിശേഷാഃ| സീത്കാരഗര്ഭമ് ഹസിതം സഹാവം ഛിന്നാക്ഷരമ് വിഭ്രമവച്ച ഗീതമ്| സവ്യാജസന്ദര്ശിതചാരുഗാത്രം വൃത്തം പ്രിയാണാമവലോകിതഞ്ച| ചൂതാങ്കുരം പുഷ്പഫലം യഥര്തുവിദ്യുത്വദുദ്യോതിതഗര്ജിതാനി| വിഹങ്ഗഭൃങ്ഗസ്തനിതാനുയാതം സ്ത്രീകൂജിതം ഭൂഷണശിഞ്ജിതാനി| കാലേ യഥാസ്വം വപുഷശ്ച ശുദ്ധിഃ സങ്കല്പയോനേര്ധുരമുദ്വഹന്തി||൭൨||
सर्वार्थसिद्धिः प्रथमोऽनुरागः शृङ्गारगान्धर्वकथाविशेषाः| सीत्कारगर्भम् हसितं सहावं छिन्नाक्षरम् विभ्रमवच्च गीतम्| सव्याजसन्दर्शितचारुगात्रं वृत्तं प्रियाणामवलोकितञ्च| चूताङ्कुरं पुष्पफलं यथर्तुविद्युत्वदुद्योतितगर्जितानि| विहङ्गभृङ्गस्तनितानुयातं स्त्रीकूजितं भूषणशिञ्जितानि| काले यथास्वं वपुषश्च शुद्धिः सङ्कल्पयोनेर्धुरमुद्वहन्ति||७२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shodhanapUrvameva vRuShyayogopayogaH (73) · Śloka 73
സ്രോതസ്സു ശുദ്ധേഷ്വമലേ ശരീരേ വൃഷ്യം യദാദ്യം മിതമത്തി കാലേ| വൃഷായതേ തേന പരം മനുഷ്യ സ്തദ് ബൃംഹണം ദേഹബലപ്രദം ച| തസ്മാത് പുരാ ശോധനമേവ കാര്യം ബലാനുരൂപം ന ച വൃഷ്യയോഗാഃ| സിധ്യന്തി ദേഹേ കലുഷേ പ്രയുക്താഃ ക്ലിഷ്ടേ യഥാ വാസസി രാഗയോഗാഃ||൭൩||
स्रोतस्सु शुद्धेष्वमले शरीरे वृष्यं यदाद्यं मितमत्ति काले| वृषायते तेन परं मनुष्य स्तद् बृंहणं देहबलप्रदं च| तस्मात् पुरा शोधनमेव कार्यं बलानुरूपं न च वृष्ययोगाः| सिध्यन्ति देहे कलुषे प्रयुक्ताः क्लिष्टे यथा वाससि रागयोगाः||७३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AgamAnusArameva varttitavyam (74) · Śloka 74
ഉപദിഷ്ടേ വിചിത്രേऽസ്മിന് വക്തവ്യാര്ഥാനുരോധതഃ| കര്ത്തവ്യമേവ കര്ത്തവ്യം പ്രാണാബാധേऽപി നേതരത്||൭൪||
उपदिष्टे विचित्रेऽस्मिन् वक्तव्यार्थानुरोधतः| कर्त्तव्यमेव कर्त्तव्यं प्राणाबाधेऽपि नेतरत्||७४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shAstropadeshavyavasthA (75) · Śloka 75
ഏതത്സ്വരൂപം ശാസ്ത്രസ്യ യദ്വ്യാപിത്വേന വര്ണ്യതേ| സ്പൃശതി ന്യൂനതാദോഷോ മഹാനവ്യാപിനി ധ്രുവമ്| വീര്യഹീനൈരസമ്പൂര്ണൈഃ പ്രയോഗൈരപി ഭൂഷിതമ്| അര്ഥാനതന്ത്രയത്തന്ത്രം തന്ത്രതാമാപ്നുയാത്കഥമ്| ഹംസബര്ഹിണദക്ഷാണ്ഡാ യദ്യപ്യത്യര്ഥശുക്രലാഃ| മുനയഃ സദയാ ബ്രൂയുസ്താന്യോഗേഷ്വന്യഥാ കഥമ്| കഥം വാ സര്വ ഏവൈതേ യോഗാ രാഗാഗ്നിദീപനാഃ| ക്ലിഷ്ടസങ്കല്പജനനാഃ പ്രോക്താഃ സംസാരവര്ദ്ധനാഃ| ത്രികാലദര്ശിഭിര്ദിര്വ്യൈഃ സത്ത്വദോഷവിവര്ജിതൈഃ| പൂര്വാചാര്യൈഃ കൃതം വര്ത്മ കോ ലങ്ഘയിതുമര്ഹതി| പ്രകാന്തേ സര്വഥാ സര്വമുക്തം ഭവതി സൂദിതമ്| ന ഹി ലേശാഭിധാനേന ലഭ്യഃ സര്വാര്ഥസംഗ്രഹഃ| തഥാ ച ഗര്ദ്ദഭീക്ഷീരം മാംസമശ്വശ്വഹസ്തിനാമ്| മഹാസാഗരതോയം ച പ്രോക്തം നിരുപയോഗ്യപി||൭൫||
एतत्स्वरूपं शास्त्रस्य यद्व्यापित्वेन वर्ण्यते| स्पृशति न्यूनतादोषो महानव्यापिनि ध्रुवम्| वीर्यहीनैरसम्पूर्णैः प्रयोगैरपि भूषितम्| अर्थानतन्त्रयत्तन्त्रं तन्त्रतामाप्नुयात्कथम्| हंसबर्हिणदक्षाण्डा यद्यप्यत्यर्थशुक्रलाः| मुनयः सदया ब्रूयुस्तान्योगेष्वन्यथा कथम्| कथं वा सर्व एवैते योगा रागाग्निदीपनाः| क्लिष्टसङ्कल्पजननाः प्रोक्ताः संसारवर्द्धनाः| त्रिकालदर्शिभिर्दिर्व्यैः सत्त्वदोषविवर्जितैः| पूर्वाचार्यैः कृतं वर्त्म को लङ्घयितुमर्हति| प्रकान्ते सर्वथा सर्वमुक्तं भवति सूदितम्| न हि लेशाभिधानेन लभ्यः सर्वार्थसंग्रहः| तथा च गर्द्दभीक्षीरं मांसमश्वश्वहस्तिनाम्| महासागरतोयं च प्रोक्तं निरुपयोग्यपि||७५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shAstrasya nirdoShatApratipAdanam tatra vyApitvam (76) · Śloka 76
അദ്യത്വേऽപി വിശേഷേണ ഭൂരിതന്ത്രാര്ഥസംഗ്രഹാത്| സംഗ്രഹാദ്യന്ന ബുധ്യേത തജ്ജ്ഞാനമതിദുര്ലഭമ്| യഥാ പ്രതിജ്ഞാതമിതിക്രമേണ വേദോऽയമഷ്ടാങ്ഗനിധേര്ന്നിബദ്ധഃ| അഭ്യസ്യതോ മാര്ഗമിവാര്യസത്യം സഞ്ജായതേ സ്വര്ഥപരാര്ഥസിദ്ധിഃ||൭൬||
अद्यत्वेऽपि विशेषेण भूरितन्त्रार्थसंग्रहात्| संग्रहाद्यन्न बुध्येत तज्ज्ञानमतिदुर्लभम्| यथा प्रतिज्ञातमितिक्रमेण वेदोऽयमष्टाङ्गनिधेर्न्निबद्धः| अभ्यस्यतो मार्गमिवार्यसत्यं सञ्जायते स्वर्थपरार्थसिद्धिः||७६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vividhaguNavattvam (77) · Śloka 77
പിതാമഹമുഖോദ്ഗീര്ണമിത്യായുര്വേദവാങ്മയമ്| ജീവിതാരോഗ്യധര്മാര്ഥസുഖഗൌരവകീര്തികൃത്| അലംകൃതം യുക്തിപദൈഃ സദ്രത്നൈരിവ കാഞ്ചനമ്| ഷട്ത്രിംശതാര്ഥദുര്ഗേഷു ഭിഷജാം സംക്രമൈരിവ||൭൭||
पितामहमुखोद्गीर्णमित्यायुर्वेदवाङ्मयम्| जीवितारोग्यधर्मार्थसुखगौरवकीर्तिकृत्| अलंकृतं युक्तिपदैः सद्रत्नैरिव काञ्चनम्| षट्त्रिंशतार्थदुर्गेषु भिषजां संक्रमैरिव||७७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tantrayuktayaH (78) · Śloka 78
തത്രാധികരണം യോഗോ ഹേത്വര്ഥോऽര്ഥഃ പദസ്യ ച| പ്രദേശോദ്ദേശനിര്ദേശവാക്യശേഷാഃ പ്രയോജനമ്| ഉപദേശാപദേശാതിദേശാര്ഥാപത്തിനിര്ണയാഃ| പ്രസങ്ഗൈകാന്തനൈകാന്താഃ സാപവര്ഗോ വിപര്യയഃ| പൂര്വപക്ഷവിധാനാനുമതവ്യാഖ്യാനസംശയാഃ| നിദര്ശനം നിര്വചനം നിയോഗോऽഥ വികല്പനമ്| പ്രത്യുത്സാരസ്തഥോദ്ധാരഃ സമ്ഭവസ്തന്ത്രയുക്തയഃ||൭൮||
तत्राधिकरणं योगो हेत्वर्थोऽर्थः पदस्य च| प्रदेशोद्देशनिर्देशवाक्यशेषाः प्रयोजनम्| उपदेशापदेशातिदेशार्थापत्तिनिर्णयाः| प्रसङ्गैकान्तनैकान्ताः सापवर्गो विपर्ययः| पूर्वपक्षविधानानुमतव्याख्यानसंशयाः| निदर्शनं निर्वचनं नियोगोऽथ विकल्पनम्| प्रत्युत्सारस्तथोद्धारः सम्भवस्तन्त्रयुक्तयः||७८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tantrayuktimahattvam (79) · Śloka 79
സരസഃ സുപ്തപദ്മസ്യ രവിദീധിതയോ യഥാ| യഥാ ഗൃഹസ്യ ദീപാഭാസ്തഥാ തന്ത്രസ്യ യുക്തയഃ| അധീയാനോऽപി തന്ത്രാണി തന്ത്രയുക്ത്യവിചക്ഷണഃ| നാധിഗച്ഛതി തന്ത്രാര്ഥമര്ഥം ഭാഗ്യക്ഷയേ യഥാ| വാക്യാര്ഥയോജനാദേതാ യുക്തയസ്ത്വിഷ്ടസിദ്ധിദാഃ| അസദ്വാദിപ്രയുക്താനാം വാക്യാനാം പ്രതിഷേധകാഃ| ലീനവ്യത്യാസലേശോക്തിഗദിതാനാം പ്രകാശകാഃ| വാക്യന്യായോദധേഃ സാരം ഗൃഹീത്വൈവം വ്യവസ്ഥിതാഃ||൭൯||
सरसः सुप्तपद्मस्य रविदीधितयो यथा| यथा गृहस्य दीपाभास्तथा तन्त्रस्य युक्तयः| अधीयानोऽपि तन्त्राणि तन्त्रयुक्त्यविचक्षणः| नाधिगच्छति तन्त्रार्थमर्थं भाग्यक्षये यथा| वाक्यार्थयोजनादेता युक्तयस्त्विष्टसिद्धिदाः| असद्वादिप्रयुक्तानां वाक्यानां प्रतिषेधकाः| लीनव्यत्यासलेशोक्तिगदितानां प्रकाशकाः| वाक्यन्यायोदधेः सारं गृहीत्वैवं व्यवस्थिताः||७९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mantravatprayogaH (80) · Śloka 80
ഏതദാഗമസിദ്ധത്വാത് പ്രത്യക്ഷഫലദര്ശനാത്| പ്രയോജ്യം മന്ത്രവത്തന്ത്രം തന്ത്രജ്ഞാനവിശാരദൈഃ||൮൦||
एतदागमसिद्धत्वात् प्रत्यक्षफलदर्शनात्| प्रयोज्यं मन्त्रवत्तन्त्रं तन्त्रज्ञानविशारदैः||८०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aupamyena shreyaskaratvanirdeshaH (81) · Śloka 81
പിതാമഹേന ലോകസ്യ സ്മൃത്വാ തദിദമവ്യയമ്| അകാലമൃത്യുരക്ഷാര്ഥമലൌഹം വര്മ നിര്മിതമ്| സുജ്ഞാതമേതദമൃതം സ്വസ്ഥാസ്വസ്ഥസുഖാസ്പദമ്| യഥേപ്സിതഫലാശേഷപുരുഷാര്ഥപ്രസാധനമ്| ഇദം ശാസ്ത്രമദൃഷ്ടീനാമേവമാലോകകാര്യപി| മണ്ഡലം ഭാസ്കരസ്യേവ ന പ്രകാശായ ജായതേ||൮൧||
पितामहेन लोकस्य स्मृत्वा तदिदमव्ययम्| अकालमृत्युरक्षार्थमलौहं वर्म निर्मितम्| सुज्ञातमेतदमृतं स्वस्थास्वस्थसुखास्पदम्| यथेप्सितफलाशेषपुरुषार्थप्रसाधनम्| इदं शास्त्रमदृष्टीनामेवमालोककार्यपि| मण्डलं भास्करस्येव न प्रकाशाय जायते||८१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prAj~jAj~jayoH shastrAdivadubhayathA kAryakaratvam (82) · Śloka 82
ധ്രുവം വൈദ്യേഷു കല്യാണമായുര്വേദാനുസാരിഷു| ഇതരേഷ്വിതരച്ഛാത്രവിഷജ്വലനകര്മസു||൮൨||
ध्रुवं वैद्येषु कल्याणमायुर्वेदानुसारिषु| इतरेष्वितरच्छात्रविषज्वलनकर्मसु||८२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aj~jasya shastrAdito~api ghAtakatvam (83) · Śloka 83
കുര്യാത് പ്രയുക്തം ശസ്ത്രാദി സശേഷമപി രോഗിണമ്| ന ത്വേവം ഭേഷജം മോഹാദനാലോചിതയോജിതമ്||൮൩||
कुर्यात् प्रयुक्तं शस्त्रादि सशेषमपि रोगिणम्| न त्वेवं भेषजं मोहादनालोचितयोजितम्||८३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dauShauShadhAdInAmavekShaNaM kAryam (84) · Śloka 84
സദാ ദോഷൌഷധാദീനി വീക്ഷ്യ ദ്വാദശതത്ത്വതഃ| കുര്യാച്ചികിത്സിതം പ്രാജ്ഞോ ന യോഗൈരേവ കേവലൈഃ||൮൪||
सदा दोषौषधादीनि वीक्ष्य द्वादशतत्त्वतः| कुर्याच्चिकित्सितं प्राज्ञो न योगैरेव केवलैः||८४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kevalayogaprayoge doShaH (85) · Śloka 85
മാത്രാദിസമ്യഗജ്ഞാത്വാ യദൃച്ഛാപ്രതിപാദിതഃ| ഹിനസ്തി വ്യാധിതം യോഗോ ഘൃതമാക്ഷികയോരിവ||൮൫||
मात्रादिसम्यगज्ञात्वा यदृच्छाप्रतिपादितः| हिनस्ति व्याधितं योगो घृतमाक्षिकयोरिव||८५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shAstratattvaj~jAnamevAvashyakam (86) · Śloka 86
ദൃഷ്ട്വാ വിഷേऽപ്യമൃതതാം ഘൃതാദൌ മാരണാത്മതാമ്| ശാസ്ത്രതത്ത്വം ന വിജ്ഞായ സ ദുരാത്മാ ചികിത്സതി||൮൬||
दृष्ट्वा विषेऽप्यमृततां घृतादौ मारणात्मताम्| शास्त्रतत्त्वं न विज्ञाय स दुरात्मा चिकित्सति||८६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aj~javaidyanindA (87) · Śloka 87
സുഗീതശ്ചൈഷ കസ്യാപി മഹാശ്ലോകോ മഹാത്മനഃ| വൈദ്യാശ്ചാശ്രുതശാസ്ത്രാര്ഥാം മൂര്ഖാശ്ച പ്രഭവിഷ്ണവഃ| അകാലമൃത്യവോ ഹ്യേതേ വിചരന്തി മഹീതലേ| ലോഭയന്ത്യാതുരം മൂഢാ യേ ചിത്രൈഃ കര്മകൌശലൈഃ| തേഭ്യോ രക്ഷേത്സദാത്മാനമാത്മാ യസ്മാത് സുദുര്ലഭഃ| തേ ഘുണാക്ഷരവത്കഞ്ചിദുത്താര്യ നിയതായുഷമ്| ഘ്നന്തി വൈദ്യാഭിമാനേന ശതാന്യനിയതായുഷാമ്| രോഗാര്ത്തസ്യ വിഷണ്ണസ്യ യത്നലഭ്യസുഖായുഷഃ| അവൈദ്യോ നിര്ഘൃണഃ ക്രൂരോ യഃ കരോതി ഭിഷഗ്ജിതമ്| പാപസ്യ മൃത്യുദൂതസ്യ ദുര്മതേസ്ത്യക്തധര്മണഃ| നരോ നരകപാതീ സ്യാത്തസ്യ സമ്ഭാഷണാദപി| അതന്ത്രീകൃതതന്ത്രാര്ഥാഃ ശാസ്ത്രമാത്രോപജീവിനഃ| രാജ്ഞാം പ്രമാദാദ്രാഷ്ട്രാണി ചരന്തി വ്യാധവൃത്തയഃ| താന് കാലപാശസദൃശാന് വര്ജയേച്ഛാസ്ത്രദൂഷകാന്| സേവേത ശമവിജ്ഞാനജ്ഞാനപൂര്ണാന് ഭിഷക്തമാന്||൮൭||
सुगीतश्चैष कस्यापि महाश्लोको महात्मनः| वैद्याश्चाश्रुतशास्त्रार्थां मूर्ख़ाश्च प्रभविष्णवः| अकालमृत्यवो ह्येते विचरन्ति महीतले| लोभयन्त्यातुरं मूढा ये चित्रैः कर्मकौशलैः| तेभ्यो रक्षेत्सदात्मानमात्मा यस्मात् सुदुर्लभः| ते ग़ुणाक्षरवत्कञ्चिदुत्तार्य नियतायुषम्| ग़्नन्ति वैद्याभिमानेन शतान्यनियतायुषाम्| रोगार्त्तस्य विषण्णस्य यत्नलभ्यसुख़ायुषः| अवैद्यो निर्ग़ृणः क्रूरो यः करोति भिषग्जितम्| पापस्य मृत्युदूतस्य दुर्मतेस्त्यक्तधर्मणः| नरो नरकपाती स्यात्तस्य सम्भाषणादपि| अतन्त्रीकृततन्त्रार्थाः शास्त्रमात्रोपजीविनः| राज्ञां प्रमादाद्राष्ट्राणि चरन्ति व्याधवृत्तयः| तान् कालपाशसदृशान् वर्जयेच्छास्त्रदूषकान्| सेवेत शमविज्ञानज्ञानपूर्णान् भिषक्तमान्||८७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prANAcAryaM pUjayet (88) · Śloka 88
അന്നപാനാനി പഥ്യാനി വ്യാധിനിര്ഘാതമൌഷധമ്| രസായനാനി വൃഷ്യാണി പ്രാപ്യന്തേ വൈദ്യസംശ്രയാത്| അരാജകാ യഥാ ദേശാ ഭര്ത്തൃഹീനാ യഥാ ഗൃഹാഃ| ആതുരാദ്യാസ്തഥാ പാദാഃ ശോച്യാ വൈദ്യാനധിഷ്ഠിതാഃ| പ്രാണാചാര്യം ബുധസ്തസ്മാദ്ദയാലും വിജിതേന്ദ്രിയമ്| അശ്വിനാവിവ ദേവേന്ദ്രഃ പൂജയേദാദൃതഃ സദാ||൮൮||
अन्नपानानि पथ्यानि व्याधिनिर्घातमौषधम्| रसायनानि वृष्य़ाणि प्राप्यन्ते वैद्यसंश्रयात्| अराजका यथा देशा भर्त्तृहीना यथा गृहाः| आतुराद्यास्तथा पादाः शोच्या वैद्यानधिष्ठिताः| प्राणाचार्यं बुधस्तस्माद्दयालुं विजितेन्द्रियम्| अश्विनाविव देवेन्द्रः पूजयेदादृतः सदा||८८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ashvinoH praBAvakIrtanam (89) · Śloka 89
യജ്ഞസ്യ ഹി ശിരസ്ഛിന്നമശ്വിഭ്യാം സന്ധിതം പുനഃ| പാതിതാ ദശനാഃ പൂഷ്ണോ ഭഗസ്യ ച വിലോചനേ| രാജയക്ഷ്മാര്ദ്ദിതശ്ചന്ദ്രസ്താഭ്യാമേവ ചികിത്സിതഃ| സോമാന്നിപതിതോ വജ്രീ ഭുജസ്തമ്ഭേ ച ദാരുണേ| ഭാര്ഗവശ്ച്യവനഃ കാമീ വൃദ്ധഃ സന് വികൃതിം ഗതഃ| വീര്യവര്ണബലോപേതഃ കൃതസ്താഭ്യാം പുനര്യുവാ| ഏഭിശ്ചാന്യൈശ്ച ബഹുഭിഃ കര്മഭിര്ഭിഷഗുത്തമൌ| ബഭൂവതുര്ഭൃശം പൂജ്യാവിന്ദ്രാദീനാം മഹാത്മനാമ്| അശ്വിഭ്യാം സഹിതഃ സോമം പ്രാതഃ പിബതി വാസവഃ| സൌത്രാമണ്യാം ച ഭഗവാനശ്വിഭ്യാം സഹ മോദതേ| അശ്വിനോഃ കല്പ്യതേ ഭാഗോ യജ്ഞേഷു ബ്രാഹ്മണൈരപി| അശ്വിനാവഗ്നിരിന്ദ്രശ്ച വേദേഷു സുതരാം സ്തുതാഃ| വൈദ്യാവിത്യശ്വിനൌ തസ്മാത് പൂജ്യേതേ വിബുധൈരപി| അജരൈരമരൈര്നിത്യം സുഖിതൈരേവമാദൃതൈഃ| വ്യാധിമൃത്യുജരാഗ്രസ്തൈര്ദുഃഖപ്രായൈഃ സുഖാര്ഥിഭിഃ| കിം പുനര്ഭിഷജോ മര്ത്യൈഃ പൂജ്യാഃ സ്യുര്നാതിശക്തിതഃ||൮൯||
यज्ञस्य हि शिरस्छिन्नमश्विभ्यां सन्धितं पुनः| पातिता दशनाः पूष्णो भगस्य च विलोचने| राजयक्ष्मार्द्दितश्चन्द्रस्ताभ्यामेव चिकित्सितः| सोमान्निपतितो वज्री भुजस्तम्भे च दारुणे| भार्गवश्च्यवनः कामी वृद्धः सन् विकृतिं गतः| वीर्यवर्णबलोपेतः कृतस्ताभ्यां पुनर्युवा| एभिश्चान्यैश्च बहुभिः कर्मभिर्भिषगुत्तमौ| बभूवतुर्भृशं पूज्याविन्द्रादीनां महात्मनाम्| अश्विभ्यां सहितः सोमं प्रातः पिबति वासवः| सौत्रामण्यां च भगवानश्विभ्यां सह मोदते| अश्विनोः कल्प्यते भागो यज्ञेषु ब्राह्मणैरपि| अश्विनावग्निरिन्द्रश्च वेदेषु सुतरां स्तुताः| वैद्यावित्यश्विनौ तस्मात् पूज्येते विबुधैरपि| अजरैरमरैर्नित्यं सुखितैरेवमादृतैः| व्याधिमृत्युजराग्रस्तैर्दुःखप्रायैः सुखार्थिभिः| किं पुनर्भिषजो मर्त्यैः पूज्याः स्युर्नातिशक्तितः||८९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prANAcAryanirvacanam (90) · Śloka 90
ശീലവാന് മതിമാന് യുക്തോ ദ്വിജാതിര്വേദപാരഗഃ| പ്രാണിഭിഃ പിതൃവത്പൂജ്യഃ പ്രാണാചാര്യഃ സ ഹി സ്മൃതഃ||൯൦||
शीलवान् मतिमान् युक्तो द्विजातिर्वेदपारगः| प्राणिभिः पितृवत्पूज्यः प्राणाचार्यः स हि स्मृतः||९०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vidyayA eva vaidyattvam (91) · Śloka 91
വിദ്യാസമാപ്തൌ ഭിഷജാം ദ്വിതീയാ ജാതിരുച്യതേ| ന വൈദ്യോ വൈദ്യശബ്ദം ഹി ലഭതേ പൂര്വജന്മനാ| വിദ്യാസമാപ്താവാര്ഷമ് വാ ബ്രാഹ്മം വാ ഭിഷജാം ധ്രുവമ്| സത്ത്വമാവിശതി ജ്ഞാനാത്തേന വൈദ്യോ ദ്വിജഃ സ്മൃതഃ||൯൧||
विद्यासमाप्तौ भिषजां द्वितीया जातिरुच्यते| न वैद्यो वैद्यशब्दं हि लभते पूर्वजन्मना| विद्यासमाप्तावार्षम् वा ब्राह्मं वा भिषजां ध्रुवम्| सत्त्वमाविशति ज्ञानात्तेन वैद्यो द्विजः स्मृतः||९१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prANAcAryaM prati lokakarttavyam (92) · Śloka 92
നാവധ്യായേന്ന ചാക്രോശേദഹിതം ന സമാചരേത്| പ്രാണാചാര്യം ബുധഃ കശ്ചിദിച്ഛേന്നായുരനശ്വരമ്||൯൨||
नावध्यायेन्न चाक्रोशेदहितं न समाचरेत्| प्राणाचार्यं बुधः कश्चिदिच्छेन्नायुरनश्वरम्||९२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vaidyasya AturAn prati karttavyam (93) · Śloka 93
ഭിഷഗപ്യാതുരാന്സര്വാന് സ്വസുതാനിവ യത്നവാന് ആബാധേഭ്യോऽഭിസംരക്ഷേത് ജ്ഞാനം ധര്മമനുസ്മരന്| കുര്വതേ യേ തു വൃത്ത്യര്ഥം ചികിത്സാപണ്യവിക്രയമ്| തേ ഹിത്വാ കാഞ്ചനം രാശിം പാംസുരാശിമുപാസതേ| രോഗാഖ്യാന്ദാരുണാന്പാശാനന്തകാന്തികകര്ഷിണഃ| യശ്ഛിത്വാ യച്ഛതി പ്രാണാന്ദാതാ നാസ്ത്യേവ തത്സമഃ| ന ജീവിതപ്രദാനാദ്ധി ദാനമന്യദ്വിശിഷ്യതേ| തസ്മാദുപാചരേത് സ്വേന സ്വേന നിഃസ്വതപസ്വിനഃ||൯൩||
भिषगप्यातुरान्सर्वान् स्वसुतानिव यत्नवान् आबाधेभ्योऽभिसंरक्षेत् ज्ञानं धर्ममनुस्मरन्| कुर्वते ये तु वृत्त्यर्थं चिकित्सापण्यविक्रयम्| ते हित्वा काञ्चनं राशिं पांसुराशिमुपासते| रोगाख्यान्दारुणान्पाशानन्तकान्तिककर्षिणः| यश्छित्वा यच्छति प्राणान्दाता नास्त्येव तत्समः| न जीवितप्रदानाद्धि दानमन्यद्विशिष्यते| तस्मादुपाचरेत् स्वेन स्वेन निःस्वतपस्विनः||९३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana cikitsitasAphalyam (94) · Śloka 94
സത്ത്വാര്ഥമീഹമാനസ്യ വൈദ്യസ്യൈവം മഹാമതേഃ| വര്ത്തതേ സന്നിധാനേന നിയതം സിദ്ധിദേവതാഃ| ക്വചിദ്ധര്മഃ ക്വചിന്മിത്രം ക്വചിദര്ഥഃ ക്വചിദ്യശഃ| കര്മാഭ്യാസഃ ക്വചിച്ചേതി ചികിത്സാ നാസ്തി നിഷ്ഫലാ| നിത്യമാദരവാന് വൈദ്യസ്തസ്മാദാര്ത്താനുപാചരേത്| പ്രാണാന് സഹാത്മനഃ കീര്ത്ത്യാ നിഹന്ത്യേഷാമനാദരാത്||൯൪||
सत्त्वार्थमीहमानस्य वैद्यस्यैवं महामतेः| वर्त्तते सन्निधानेन नियतं सिद्धिदेवताः| क्वचिद्धर्मः क्वचिन्मित्रं क्वचिदर्थः क्वचिद्यशः| कर्माभ्यासः क्वचिच्चेति चिकित्सा नास्ति निष्फला| नित्यमादरवान् वैद्यस्तस्मादार्त्तानुपाचरेत्| प्राणान् सहात्मनः कीर्त्त्या निहन्त्येषामनादरात्||९४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vaidyavRuttiH (95) · Śloka 95
സര്വത്ര മൈത്രീ കരുണാതുരേഷു നിരാമദേഹേഷു നൃഷു പ്രമോദഃ| മനസ്യുപേക്ഷാപകൃതിം വ്രജത്സു വൈദ്യസ്യ സദ്ദൃത്തമലം തനോതി|൯൫|
सर्वत्र मैत्री करुणातुरेषु निरामदेहेषु नृषु प्रमोदः| मनस्युपेक्षापकृतिं व्रजत्सु वैद्यस्य सद्दृत्तमलं तनोति|९५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karuNAmUrttervaidyasya nirupamattvam (96) · Śloka 95
സാമിഷേണാപി ചിത്തേന ജീവിതോച്ഛേദകാരിണഃ| യോ നിഹന്ത്യാമയാന് വൈദ്യഃ സോऽപി കേനോപമീയതാമ്| കിമുത നിരാമിഷേണ മനസാ കരുണാമൃദുനാ കൃപണവിശിഷ്ടയോഃ സദൃശമാദരമുദ്വഹതാ| അതിഗുരുബോധിസത്ത്വചരിതം സതതം വിദധ ച്ഛമയതി രോഗജാലമപി യോऽതിവിരോധമിഥഃ||൯൫||
सामिषेणापि चित्तेन जीवितोच्छेदकारिणः| यो निहन्त्यामयान् वैद्यः सोऽपि केनोपमीयताम्| किमुत निरामिषेण मनसा करुणामृदुना कृपणविशिष्टयोः सदृशमादरमुद्वहता| अतिगुरुबोधिसत्त्वचरितं सततं विदध च्छमयति रोगजालमपि योऽतिविरोधमिथः||९५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ativirodharogajAlanidarshanam (97) · Śloka 97
ദാഹഃ ശൂലം തൃഡാധ്മാനം ക്ഷുത്ക്ഷാമത്വമരോചകമ്| കഃ പ്രാകൃതോ ജയേദ്രോഗാന് നിത്യമന്യോऽന്യരോധിനഃ||൯൭||
दाहः शूलं तृडाध्मानं क्षुत्क्षामत्वमरोचकम्| कः प्राकृतो जयेद्रोगान् नित्यमन्योऽन्यरोधिनः||९७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sadRushalakShaNe bhinnakramanidarshanam (98) · Śloka 98
മാരുതാമഗ്രഹോന്മാദമദാന് സുസദൃശാകൃതീന്| കോ ജാനീയാച്ചികിത്സേദ്വാ ദൂരഭിന്നക്രിയാക്രമാന്||൯൮||
मारुतामग्रहोन्मादमदान् सुसदृशाकृतीन्| को जानीयाच्चिकित्सेद्वा दूरभिन्नक्रियाक्रमान्||९८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ataH prANAcAryaM pUjayet (99) · Śloka 99
പ്രാണാചാര്യം വേദപാരം പ്രയാതം ബുദ്ധ്യാ യുക്തം പൂജയേന്നിത്യമസ്മാത്| യസ്മിന്യസ്യ പ്രാണയാത്രാനിബദ്ധാ തസ്മൈ യച്ഛന് കോ ധനാനാം ധനായേത്||൯൯||
प्राणाचार्यं वेदपारं प्रयातं बुद्ध्या युक्तं पूजयेन्नित्यमस्मात्| यस्मिन्यस्य प्राणयात्रानिबद्धा तस्मै यच्छन् को धनानां धनायेत्||९९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AyurvedatantraracanetihAsaH (100) · Śloka 100
ആയുര്വേദം ശ്ലോകലക്ഷേണ പൂര്വം ബ്രഹ്മാऽऽമ്നാസീദഗ്നിവേശാദയസ്തു| കൃത്സ്നജ്ഞേയപ്രാപ്തസാരാഃ സ്വതന്ത്രാ സ്തസ്യൈകൈകം നൈകധാऽങ്ഗം വിതേനുഃ||൧൦൦||
आयुर्वेदं श्लोकलक्षेण पूर्वं ब्रह्माऽऽम्नासीदग्निवेशादयस्तु| कृत्स्नज्ञेयप्राप्तसाराः स्वतन्त्रा स्तस्यैकैकं नैकधाऽङ्गं वितेनुः||१००||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svetihAsanidarshanam (101) · Śloka 101
ഭിഷഗ്വരോ വാഗ്ഭട ഇത്യഭൂന്മേ പിതാമഹോ നാമധരോऽസ്മി യസ്യ| സുതോऽഭവത്തസ്യ ച സിംഹഗുപ്ത സ്തസ്യാപ്യഹം സിന്ധുഷു ലബ്ധജന്മാ||൧൦൧||
भिषग्वरो वाग्भट इत्यभून्मे पितामहो नामधरोऽस्मि यस्य| सुतोऽभवत्तस्य च सिंहगुप्त स्तस्याप्यहं सिन्धुषु लब्धजन्मा||१०१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svanirmitatantrasvarUpanidarshanam (102) · Śloka 102
സമധിഗമ്യ ഗുരോരവലോകിതാത് ഗുരുതരാച്ച പിതുഃ പ്രതിഭാം മയാ| സുബഹുഭേഷജശാസ്ത്രവിലോചനാത് സുവിഹിതऽങ്ഗവിഭാഗവിനിര്ണയഃ| പൂര്വോക്തമേവ വദതാ കിമിവോദിതം സ്യാ ച്ഛ്രദ്ധാലുതുഷ്ടിജനനം ന ഭവത്യപൂര്വമ്| സങ്ക്ഷിപ്തസംശയിതവിസ്തൃതവിപ്രകീര്ണഃ കൃത്സ്നോऽര്ഥരാശിരിതി സാധു സ ഏവ ദൃഷ്ടഃ| ആയുര്വേദോദധേഃ പാരമപാരസ്യ പ്രയാതി കഃ| വിശ്വവ്യാധ്യൌഷധിജ്ഞാനസാരസ്ത്വേഷ സമുച്ചിതഃ||൧൦൨||
समधिगम्य गुरोरवलोकितात् गुरुतराच्च पितुः प्रतिभां मया| सुबहुभेषजशास्त्रविलोचनात् सुविहितऽङ्गविभागविनिर्णयः| पूर्वोक्तमेव वदता किमिवोदितं स्या च्छ्रद्धालुतुष्टिजननं न भवत्यपूर्वम्| सङ्क्षिप्तसंशयितविस्तृतविप्रकीर्णः कृत्स्नोऽर्थराशिरिति साधु स एव दृष्टः| आयुर्वेदोदधेः पारमपारस्य प्रयाति कः| विश्वव्याध्यौषधिज्ञानसारस्त्वेष समुच्चितः||१०२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AtmatantropAdeyatAnidarshanam (103) · Śloka 103
സ്മൃത്വേദമുദിതം പൂര്വം ശ്രുത്വേദാനീം ദ്വയോഃ പുനഃ| സ്മര്ത്തുഃ ശ്രോതുശ്ച സുതരാം ശ്രദ്ധാതും കസ്യ യുജ്യതേ| അഥവാ ശ്രുതമപ്യേതത് സ്മര്ത്തുരേവ ക്രമാഗതമ്| അഭിധാതൃവിശേഷേണ കിം തഥാപി പ്രയോജനമ്| ഊര്ധ്വമേതി മദനം ത്രിവൃതാധോ- വസ്തുമാത്രക ഇതി പ്രതിപാദ്യേ| മദ്വിധോ യദി വദേദഥവാऽത്രിഃ കഥ്യതാം ക ഇവ കര്മാണി ഭേദഃ| സാധ്വസാധ്വിതി വിവേകവിയുക്തോ ലോകപങ്ക്തികൃതഭക്തിവിശേഷഃ| ബാലിശോ ഭവതി നോ ഖലു വിദ്വാന് സൂക്ത ഏവ രമതേ മതിരസ്യ||൧൦൩||
स्मृत्वेदमुदितं पूर्वं श्रुत्वेदानीं द्वयोः पुनः| स्मर्त्तुः श्रोतुश्च सुतरां श्रद्धातुं कस्य युज्यते| अथवा श्रुतमप्येतत् स्मर्त्तुरेव क्रमागतम्| अभिधातृविशेषेण किं तथापि प्रयोजनम्| ऊर्ध्वमेति मदनं त्रिवृताधो- वस्तुमात्रक इति प्रतिपाद्ये| मद्विधो यदि वदेदथवाऽत्रिः कथ्यतां क इव कर्माणि भेदः| साध्वसाध्विति विवेकवियुक्तो लोकपङ्क्तिकृतभक्तिविशेषः| बालिशो भवति नो खलु विद्वान् सूक्त एव रमते मतिरस्य||१०३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana samAptisUcakaM ma~ggalam (104-50) · Śloka 50
ഇതി മുനിവചനാനാം ജീവിതോപാശ്രയാണാ മഭീലഷിതസമൃദ്ധൌ കല്പവൃക്ഷോപമാനാമ്| യദുദിതമിഹ പുണ്യം കുര്വതോ മേऽനുവാദം ഭവതു വിഗതരോഗോ നിര്വൃതസ്തേന ലോകഃ||൧൦൪|| ഇതി വൈദ്യപതിസിംഹഗുപ്തസ്യ സൂനോര്വാഗ്ഭടസ്യ കൃതാ വഷ്ടാങ്ഗസംഗ്രഹസംഹിതായാമുത്തരതന്ത്രേ വാജീകരണ വിധിര്നാമ പഞ്ചാശോऽധ്യായഃ||൫൦||
इति मुनिवचनानां जीवितोपाश्रयाणा मभीलषितसमृद्धौ कल्पवृक्षोपमानाम्| यदुदितमिह पुण्यं कुर्वतो मेऽनुवादं भवतु विगतरोगो निर्वृतस्तेन लोकः||१०४|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृता वष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे वाजीकरण विधिर्नाम पञ्चाशोऽध्यायः||५०||
🔊 Audio coming soon