Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ਅਥਾਤੋਪਸ੍ਮਾਰਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ||੧||
ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹ ਭਗਵਾਨਾਤ੍ਰੇਯਃ||੨||
View original
अथातोऽपस्मारचिकित्सितं व्याख्यास्यामः||१||
इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
ਆਦ੍ਯੁਤ੍ਪਤ੍ਤਾਵੁਨ੍ਮਾਦੇਨ ਸਹੋਤ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਵਾਦੁਨ੍ਮਾਦਮਨੁ ਅਪਸ੍ਮਾਰਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਮੁਚ੍ਯਤੇ||੧-੨||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ਸ੍ਮਤੇਰਪਗਮਂ ਪ੍ਰਾਹੁਰਪਸ੍ਮਾਰਂ ਭਿਸਗ੍ਵਿਦਃ|
ਤਮਃਪ੍ਰਵੇਸ਼ਂ ਬੀਭਤ੍ਸਚੇਸ੍ਟਂ ਧੀਸਤ੍ਤ੍ਵਸਮ੍ਪ੍ਲਵਾਤ੍||੩||
View original
स्मृतेरपगमं प्राहुरपस्मारं भिषग्विदः|
तमःप्रवेशं बीभत्सचेष्टं धीसत्त्वसम्प्लवात्||३||
ਸ੍ਮਤੇਰਪਗਮ ਇਤ੍ਯਾਦਿਨਾਪਸ੍ਮਾਰਸਞ੍ਜ੍ਞਾਂ ਵ੍ਯੁਤ੍ਪਾਦਯਨ੍ਨਪਸ੍ਮਾਰਸ੍ਵਰੂਪਮਾਹ| ਸ੍ਮਤੇਰਪਗਮਮੇਵ ਵਿਸ਼ਿਨਸ੍ਟਿ- ਤਮਃਪ੍ਰਵੇਸ਼ਮਿਤਿ| ਬੀਭਤ੍ਸਚੇਸ੍ਟਮਿਤਿ ਤਮਃਪ੍ਰਵੇਸ਼ੇਨ ਜ੍ਞਾਨਾਭਾਵਤ੍ਵਾਦ੍ਬੀਭਤ੍ਸਚੇਸ੍ਟਾ ਫੇਨਵਮਨਾਙ੍ਗਵਿਕ੍ਸੇਪਣਾਦਿਕਾ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨੁਪਗਤੇ ਤਂ ਬੀਭਤ੍ਸਚੇਸ੍ਟਮ੍| ਬੀਭਤ੍ਸਚੇਸ੍ਟੇ ਸ੍ਮਤ੍ਯਪਗਮਾਦੌ ਚ ਹੇਤੁਮਾਹ- ਧੀਸਤ੍ਤ੍ਵਸਮ੍ਪ੍ਲਵਾਦਿਤਿ| ਸਮ੍ਪ੍ਲਵਃ ਵਿਭ੍ਰਮਃ, ਸ੍ਵਰੂਪਾਨ੍ਯਥਾਤ੍ਵਮਿਤਿ ਯਾਵਤ੍||੩||
Adhikarana 3 (4-5) · Śloka 5
ਵਿਭ੍ਰਾਨ੍ਤਬਹੁਦੋਸਾਣਾਮਹਿਤਾਸ਼ੁਚਿਭੋਜਨਾਤ੍ |
ਰਜਸ੍ਤਮੋਭ੍ਯਾਂ ਵਿਹਤੇ ਸਤ੍ਤ੍ਵੇ ਦੋਸਾਵਤੇ ਹਦਿ||੪||
ਚਿਨ੍ਤਾਕਾਮਭਯਕ੍ਰੋਧਸ਼ੋਕੋਦ੍ਵੇਗਾਦਿਭਿਸ੍ਤਥਾ|
ਮਨਸ੍ਯਭਿਹਤੇ ਨਣਾਮਪਸ੍ਮਾਰਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ||੫||
View original
विभ्रान्तबहुदोषाणामहिताशुचिभोजनात् |
रजस्तमोभ्यां विहते सत्त्वे दोषावृते हृदि||४||
चिन्ताकामभयक्रोधशोकोद्वेगादिभिस्तथा|
मनस्यभिहते नॄणामपस्मारः प्रवर्तते||५||
ਯਾਦਸ਼ਾਨਾਮਪਸ੍ਮਾਰੋ ਭਵਤਿ ਤਾਨਾਹ- ਵਿਭ੍ਰਾਨ੍ਤੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਵਿਭ੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਉਨ੍ਮਾਰ੍ਗਗਾਮਿਨੋ ਬਹਵਸ਼੍ਚ ਦੋਸਾ ਯੇਸਾਂ ਤੇਸਾਂ ਵਿਭ੍ਰਾਨ੍ਤਬਹੁਦੋਸਾਣਾਮ੍| ਵਿਹਤੇ ਸਤ੍ਤ੍ਵੇ ਇਤਿ ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਖ੍ਯਗੁਣੇ ਵਿਹਤੇ; ਨਤੁ ਸਤ੍ਤ੍ਵਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਮਨ ਉਚ੍ਯਤੇ, ਤਸ੍ਯ ‘ਮਨਸ੍ਯਭਿਹਤੇ’ ਇਤ੍ਯਨੇਨ ਗ੍ਰਹਣਂ ਕਰਿਸ੍ਯਤਿ||੪-੫||
Adhikarana 4 (6-7) · Śloka 8
ਧਮਨੀਭਿਃ ਸ਼੍ਰਿਤਾ ਦੋਸਾ ਹਦਯਂ ਪੀਡਯਨ੍ਤਿ ਹਿ|
ਸਮ੍ਪੀਡ੍ਯਮਾਨੋ ਵ੍ਯਥਤੇ ਮੂਢੋ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤੇਨ ਚੇਤਸਾ||੬||
ਪਸ਼੍ਯਤ੍ਯਸਨ੍ਤਿ ਰੂਪਾਣਿ ਪਤਤਿ ਪ੍ਰਸ੍ਫੁਰਤ੍ਯਪਿ|
ਜਿਹ੍ਵਾਕ੍ਸਿਭ੍ਰੂਃ ਸ੍ਰਵਲ੍ਲਾਲੋ ਹਸ੍ਤੌ ਪਾਦੌ ਚ ਵਿਕ੍ਸਿਪਨ੍||੭||
ਦੋਸਵੇਗੇ ਚ ਵਿਗਤੇ ਸੁਪ੍ਤਵਤ੍ ਪ੍ਰਤਿਬੁਦ੍ਧ੍ਯਤੇ|੮|
View original
धमनीभिः श्रिता दोषा हृदयं पीडयन्ति हि|
सम्पीड्यमानो व्यथते मूढो भ्रान्तेन चेतसा||६||
पश्यत्यसन्ति रूपाणि पतति प्रस्फुरत्यपि|
जिह्वाक्षिभ्रूः स्रवल्लालो हस्तौ पादौ च विक्षिपन्||७||
दोषवेगे च विगते सुप्तवत् प्रतिबुद्ध्यते|८|
ਧਮਨੀਭਿਰਿਤਿ ਯਦ੍ਯਪਿ ਸਾਮਾਨ੍ਯੇਨੋਕ੍ਤਂ, ਤਥਾਪਿ ਹਦਯਪੀਡਾਯੋਗ੍ਯਤਯਾ ਹਦਯਾਸ਼੍ਰਿਤਾ ਏਵ ਧਮਨ੍ਯੋ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਗਹ੍ਯਨ੍ਤੇ| ਅਤ੍ਰ ਚ ਵਾਤਾਦੀਨਾਂ ਪ੍ਰਕੋਪੇ ਪਥਕ੍ ਪਥਕ੍ ਹੇਤੁਰ੍ਨੋਕ੍ਤਃ, ਤਸ੍ਯੋਨ੍ਮਾਦਸਾਧਾਰਣਤ੍ਵੇਨ ਲਬ੍ਧਤ੍ਵਾਤ੍| ਉਕ੍ਤਂ ਹਿ- “ਯਚ੍ਚੋਪਦੇਕ੍ਸ੍ਯਤੇ ਕਿਞ੍ਚਿਦਪਸ੍ਮਾਰਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤੇ| ਉਨ੍ਮਾਦੇ ਤਚ੍ਚ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸਾਮਾਨ੍ਯਾਦ੍ਧੇਤੁਦੂਸ੍ਯਯੋਃ” (ਚਿ.ਅ.੯) ਇਤਿ| ਯਸ੍ਤ੍ਵਪਸ੍ਮਾਰਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ਿਸ੍ਟੋ ਹੇਤੁਰੁਨ੍ਮਾਦਾਤ੍ ਸ “ਅਹਿਤਾਸ਼ੁਭੋਜਨਾਤ੍” ਇਤ੍ਯਾਦਿਨੋਕ੍ਤ ਏਵ||੬-੭||-
Adhikarana 5 (8-13) · Śloka 13
ਪਥਗ੍ਦੋਸੈਃ ਸਮਸ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਵਕ੍ਸ੍ਯਤੇ ਸ ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਃ||੮||
ਕਮ੍ਪਤੇ ਪ੍ਰਦਸ਼ੇਦ੍ਦਨ੍ਤਾਨ੍ ਫੇਨੋਦ੍ਵਾਮੀ ਸ਼੍ਵਸਿਤ੍ਯਪਿ|
ਪਰੁਸਾਰੁਣਕਸ੍ਣਾਨਿ ਪਸ਼੍ਯੇਦ੍ਰੂਪਾਣਿ ਚਾਨਿਲਾਤ੍||੯||
ਪੀਤਫੇਨਾਙ੍ਗਵਕ੍ਤ੍ਰਾਕ੍ਸਃ ਪੀਤਾਸਗ੍ਰੂਪਦਰ੍ਸ਼ਨਃ|
ਸਤਸ੍ਣੋਸ੍ਣਾਨਲਵ੍ਯਾਪ੍ਤਲੋਕਦਰ੍ਸ਼ੀ ਚ ਪੈਤ੍ਤਿਕਃ||੧੦||
ਸ਼ੁਕ੍ਲਫੇਨਾਙ੍ਗਵਕ੍ਤ੍ਰਾਕ੍ਸਃ ਸ਼ੀਤੋ ਹਸ੍ਟਾਙ੍ਗਜੋ ਗੁਰੁਃ|
ਪਸ਼੍ਯਞ੍ਛੁਕ੍ਲਾਨਿ ਰੂਪਾਣਿ ਸ਼੍ਲੈਸ੍ਮਿਕੋ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਚਿਰਾਤ੍||੧੧||
ਸਰ੍ਵੈਰੇਤੈਃ ਸਮਸ੍ਤੈਸ੍ਤੁ ਲਿਙ੍ਗੈਰ੍ਜ੍ਞੇਯਸ੍ਤ੍ਰਿਦੋਸਜਃ|
ਅਪਸ੍ਮਾਰਃ ਸ ਚਾਸਾਧ੍ਯੋ ਯਃ ਕ੍ਸੀਣਸ੍ਯਾਨਵਸ਼੍ਚ ਯਃ||੧੨||
ਪਕ੍ਸਾਦ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਹਾਦ੍ਵਾ ਮਾਸਾਦ੍ਵਾ ਕੁਪਿਤਾ ਮਲਾਃ|
ਅਪਸ੍ਮਾਰਾਯ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਵੇਗਂ ਕਿਞ੍ਚਿਦਥਾਨ੍ਤਰਮ੍||੧੩||
View original
पृथग्दोषैः समस्तैश्च वक्ष्यते स चतुर्विधः||८||
कम्पते प्रदशेद्दन्तान् फेनोद्वामी श्वसित्यपि|
परुषारुणकृष्णानि पश्येद्रूपाणि चानिलात्||९||
पीतफेनाङ्गवक्त्राक्षः पीतासृग्रूपदर्शनः|
सतृष्णोष्णानलव्याप्तलोकदर्शी च पैत्तिकः||१०||
शुक्लफेनाङ्गवक्त्राक्षः शीतो हृष्टाङ्गजो गुरुः|
पश्यञ्छुक्लानि रूपाणि श्लैष्मिको मुच्यते चिरात्||११||
सर्वैरेतैः समस्तैस्तु लिङ्गैर्ज्ञेयस्त्रिदोषजः|
अपस्मारः स चासाध्यो यः क्षीणस्यानवश्च यः||१२||
पक्षाद्वा द्वादशाहाद्वा मासाद्वा कुपिता मलाः|
अपस्माराय कुर्वन्ति वेगं किञ्चिदथान्तरम्||१३||
ਪਥਗਿਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਾਪਸ੍ਮਾਰਲਕ੍ਸਣਮਾਹ| ਪੀਤਾਸਗ੍ਰੂਪਦਰ੍ਸ਼ਨ ਇਤਿ ਪੀਤਲੋਹਿਤਰੂਪਦਰ੍ਸ਼ੀ| ਸਤਸ੍ਣੋਸ੍ਣੇਤ੍ਯਾਦਿ ਸਤਸ੍ਣੋਸ੍ਣਸ਼੍ਚਾਸਾਵਨਲਵ੍ਯਾਪ੍ਤਲੋਕਦਰ੍ਸ਼ੀ ਚੇਤਿ ਸਮਾਸਃ| ਸ਼ੁਕ੍ਲੇਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਸ਼੍ਲੈਸ੍ਮਿਕ ਉਚ੍ਯਤੇ| ਹਸ੍ਟਾਙ੍ਗਜਃ ਹਸ੍ਟਰੋਮਾ| ਚਿਰਾਦਿਤਿ ਵਚਨੇਨ ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਯੋਰਚਿਰੇਣ ਮੋਕ੍ਸਂ ਸੂਚਯਤਿ| ਕ੍ਸੀਣਸ੍ਯਾਨਵਸ਼੍ਚ ਯਃ ਸ ਏਕਦੋਸਜੋਪ੍ਯਸਾਧ੍ਯ ਇਤਿ ਭਾਵਃ| ਪਕ੍ਸਾਦ੍ਵੇਤ੍ਯਾਦੌ ਵ੍ਯੁਤ੍ਕ੍ਰਮ੍ਯ ਵੇਗਕਾਲਨਿਰ੍ਦੇਸ਼ੇਨ ਉਕ੍ਤਕਾਲਾਦੂਰ੍ਧ੍ਵਮਰ੍ਵਾਗਪਿ ਚਾਪਸ੍ਮਾਰਵੇਗੋ ਭਵਤੀਤਿ ਸੂਚਯਤਿ| ਕਿਞ੍ਚਿਦਥਾਨ੍ਤਰਮਿਤਿ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਕਾਲਾਨ੍ਤਰਂ ਵੇਗਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ, ਸ੍ਤੋਕਕਾਲਾਨ੍ਤਰਮਿਤਿ ਯਾਵਤ੍||੮-੧੩||
Adhikarana 6 (14-15) · Śloka 15
ਤੈਰਾਵਤਾਨਾਂ ਹਤ੍ਸ੍ਰੋਤੋਮਨਸਾਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਬੋਧਨਮ੍|
ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੈਰਾਦੌ ਭਿਸਕ੍ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਕਰ੍ਮਭਿਰ੍ਵਮਨਾਦਿਭਿਃ||੧੪||
ਵਾਤਿਕਂ ਬਸ੍ਤਿਭੂਯਿਸ੍ਠੈਃ ਪੈਤ੍ਤਂ ਪ੍ਰਾਯੋ ਵਿਰੇਚਨੈਃ|
ਸ਼੍ਲੈਸ੍ਮਿਕਂ ਵਮਨਪ੍ਰਾਯੈਰਪਸ੍ਮਾਰਮੁਪਾਚਰੇਤ੍||੧੫||
View original
तैरावृतानां हृत्स्रोतोमनसां सम्प्रबोधनम्|
तीक्ष्णैरादौ भिषक् कुर्यात् कर्मभिर्वमनादिभिः||१४||
वातिकं बस्तिभूयिष्ठैः पैत्तं प्रायो विरेचनैः|
श्लैष्मिकं वमनप्रायैरपस्मारमुपाचरेत्||१५||
ਤੈਰਿਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਚਿਕਿਤ੍ਸਾਮਾਹ| ਪ੍ਰਬੋਧਨਮਿਤਿ ਦੋਸਵਿਰਹਿਤਤ੍ਵੇਨ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸ੍ਵਵ੍ਯਾਪਾਰਕਰਮ੍| ਪ੍ਰਾਯ ਇਤ੍ਯਾਦੌ ਪ੍ਰਾਯਃਸ਼ਬ੍ਦੋ ਵਿਸ਼ੇਸਾਰ੍ਥਃ; ਤੇਨਾਨ੍ਯਾਪਿ ਭਵਤਿ ਸੂਚਿਤਾ||੧੪-੧੫||
Adhikarana 7 (16-17) · Śloka 17
ਸਰ੍ਵਤਃ ਸੁਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਸਮ੍ਯਗਾਸ਼੍ਵਾਸਿਤਸ੍ਯ ਚ|
ਅਪਸ੍ਮਾਰਵਿਮੋਕ੍ਸਾਰ੍ਥਂ ਯੋਗਾਨ੍ ਸਂਸ਼ਮਨਾਞ੍ਛਣੁ||੧੬||
ਗੋਸ਼ਕਦ੍ਰਸਦਧ੍ਯਮ੍ਲਕ੍ਸੀਰਮੂਤ੍ਰੈਃ ਸਮੈਰ੍ਘਤਮ੍|
ਸਿਦ੍ਧਂ ਪਿਬੇਦਪਸ੍ਮਾਰਕਾਮਲਾਜ੍ਵਰਨਾਸ਼ਨਮ੍||੧੭||
ਇਤਿ ਪਞ੍ਚਗਵ੍ਯਂ ਘਤਮ੍|
View original
सर्वतः सुविशुद्धस्य सम्यगाश्वासितस्य च|
अपस्मारविमोक्षार्थं योगान् संशमनाञ्छृणु||१६||
गोशकृद्रसदध्यम्लक्षीरमूत्रैः समैर्घृतम्|
सिद्धं पिबेदपस्मारकामलाज्वरनाशनम्||१७||
इति पञ्चगव्यं घृतम्|
ਆਸ਼੍ਵਾਸਿਤਸ੍ਯੇਤਿ ਆਪ੍ਯਾਯਿਤਬਲਸ੍ਯ| ਗੋਸ਼ਕਦਿਤ੍ਯਾਦੌ ਦਧ੍ਯਾਦਿਭਿਰਪਿ ਗੋਸ਼ਬ੍ਦੋ ਯੋਜ੍ਯਃ; ਤੇਨ ਪਞ੍ਚਗਵ੍ਯਮਿਦਮਲ੍ਪਂ ਭਵਤਿ| ਸਾਮ੍ਯਂ ਚਾਤ੍ਰ ਗੋਸ਼ਕਦ੍ਰਸਾਦੀਨਾਂ ਪਰਿਭਾਸਾਸਿਦ੍ਧਮਪਿ ਸ੍ਪਸ੍ਟਾਰ੍ਥਮੁਚ੍ਯਤੇ||੧੬-੧੭||
Adhikarana 8 (18-24) · Śloka 24
ਦ੍ਵੇ ਪਞ੍ਚਮੂਲ੍ਯੌ ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਰਜਨ੍ਯੌ ਕੁਟਜਤ੍ਵਚਮ੍|
ਸਪ੍ਤਪਰ੍ਣਮਪਾਮਾਰ੍ਗਂ ਨੀਲਿਨੀਂ ਕਟੁਰੋਹਿਣੀਮ੍||੧੮||
ਸ਼ਮ੍ਪਾਕਂ ਫਲ੍ਗੁਮੂਲਂ ਚ ਪੌਸ੍ਕਰਂ ਸਦੁਰਾਲਭਮ੍|
ਦ੍ਵਿਪਲਾਨਿ ਜਲਦ੍ਰੋਣੇ ਪਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪਾਦਾਵਸ਼ੇਸਿਤੇ||੧੯||
ਭਾਰ੍ਗੀਂ ਪਾਠਾਂ ਤ੍ਰਿਕਟੁਕਂ ਤ੍ਰਿਵਤਾਂ ਨਿਚੁਲਾਨਿ ਚ|
ਸ਼੍ਰੇਯਸੀਮਾਢਕੀਂ ਮੂਰ੍ਵਾਂ ਦਨ੍ਤੀਂ ਭੂਨਿਮ੍ਬਚਿਤ੍ਰਕੌ||੨੦||
ਦ੍ਵੇ ਸਾਰਿਵੇ ਰੋਹਿਸਂ ਚ ਭੂਤੀਕਂ ਮਦਯਨ੍ਤਿਕਾਮ੍|
ਕ੍ਸਿਪੇਤ੍ਪਿਸ੍ਟ੍ਵਾਕ੍ਸਮਾਤ੍ਰਾਣਿ ਤੇਨ ਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਘਤਾਤ੍ ਪਚੇਤ੍||੨੧||
ਗੋਸ਼ਕਦ੍ਰਸਦਧ੍ਯਮ੍ਲਕ੍ਸੀਰਮੂਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਸਮੈਃ|
ਪਞ੍ਚਗਵ੍ਯਮਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਮਹਤ੍ਤਦਮਤੋਪਮਮ੍||੨੨||
ਅਪਸ੍ਮਾਰੇ ਤਥੋਨ੍ਮਾਦੇ ਸ਼੍ਵਯਥਾਵੁਦਰੇਸੁ ਚ|
ਗੁਲ੍ਮਾਰ੍ਸ਼ਃਪਾਣ੍ਡੁਰੋਗੇਸੁ ਕਾਮਲਾਯਾਂ ਹਲੀਮਕੇ||੨੩||
ਸ਼ਸ੍ਯਤੇ ਘਤਮੇਤਤ੍ਤੁ ਪ੍ਰਯੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਦਿਨੇ ਦਿਨੇ|
ਅਲਕ੍ਸ੍ਮੀਗ੍ਰਹਰੋਗਘ੍ਨਂ ਚਾਤੁਰ੍ਥਕਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍||੨੪||
ਇਤਿ ਮਹਾਪਞ੍ਚਗਵ੍ਯਂ ਘਤਮ੍|
View original
द्वे पञ्चमूल्यौ त्रिफला रजन्यौ कुटजत्वचम्|
सप्तपर्णमपामार्गं नीलिनीं कटुरोहिणीम्||१८||
शम्पाकं फल्गुमूलं च पौष्करं सदुरालभम्|
द्विपलानि जलद्रोणे पक्त्वा पादावशेषिते||१९||
भार्गीं पाठां त्रिकटुकं त्रिवृतां निचुलानि च|
श्रेयसीमाढकीं मूर्वां दन्तीं भूनिम्बचित्रकौ||२०||
द्वे सारिवे रोहिषं च भूतीकं मदयन्तिकाम्|
क्षिपेत्पिष्ट्वाऽक्षमात्राणि तेन प्रस्थं घृतात् पचेत्||२१||
गोशकृद्रसदध्यम्लक्षीरमूत्रैश्च तत्समैः|
पञ्चगव्यमिति ख्यातं महत्तदमृतोपमम्||२२||
अपस्मारे तथोन्मादे श्वयथावुदरेषु च|
गुल्मार्शःपाण्डुरोगेषु कामलायां हलीमके||२३||
शस्यते घृतमेतत्तु प्रयोक्तव्यं दिने दिने|
अलक्ष्मीग्रहरोगघ्नं चातुर्थकविनाशनम्||२४||
इति महापञ्चगव्यं घृतम्|
ਦ੍ਵੇ ਪਞ੍ਚਮੂਲ੍ਯਾਵਿਤ੍ਯਾਦੌ ਨਿਰ੍ਦਿਸ੍ਟਂ ਪਞ੍ਚਮੂਲਦ੍ਵਯਂ ਦਸ਼ਮੂਲਾਖ੍ਯਂ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਮ੍| ਨੀਲਿਨੀ ਨੀਲਿਕਾ| ਸ਼ਮ੍ਪਾਕ ਆਰਗ੍ਵਧਃ| ਫਲ੍ਗੁਃ ਕਾਸ੍ਠੋਦੁਮ੍ਬਰਿਕਾ| ਦ੍ਵਿਪਲਤ੍ਵਂ ਯਥਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਦਸ਼ਮੂਲ੍ਯਾਦੀਨਾਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਿਤਮੇਵੋਨ੍ਮਾਦੇ| ਨਿਚੁਲੋ ਹਿਜ੍ਜਲਃ| ਸ਼੍ਰੇਯਸੀ ਹਸ੍ਤਿਪਿਪ੍ਪਲੀ| ਦ੍ਵੇ ਸਾਰਿਵੇ ਇਤਿ ਸ਼੍ਯਾਮਲਤਾਨਨ੍ਤਮੂਲੀ ਚ||੧੮-੨੪||
Adhikarana 9 (25-27) · Śloka 27
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀਰਸਵਚਾਕੁਸ੍ਠਸ਼ਙ੍ਖਪੁਸ੍ਪੀਭਿਰੇਵ ਚ|
ਪੁਰਾਣਂ ਘਤਮੁਨ੍ਮਾਦਾਲਕ੍ਸ੍ਮ੍ਯਪਸ੍ਮਾਰਪਾਪਨੁਤ੍||੨੫||
ਘਤਂ ਸੈਨ੍ਧਵਹਿਙ੍ਗੁਭ੍ਯਾਂ ਵਾਰ੍ਸੇ ਬਾਸ੍ਤੇ ਚਤੁਰ੍ਗੁਣੇ|
ਮੂਤ੍ਰੇ ਸਿਦ੍ਧਮਪਸ੍ਮਾਰਹਦ੍ਗ੍ਰਹਾਮਯਨਾਸ਼ਨਮ੍||੨੬||
ਵਚਾਸ਼ਮ੍ਪਾਕਕੈਟਰ੍ਯਵਯਃਸ੍ਥਾਹਿਙ੍ਗੁਚੋਰਕੈਃ|
ਸਿਦ੍ਧਂ ਪਲਙ੍ਕਸਾਯੁਕ੍ਤੈਰ੍ਵਾਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਤ੍ਮਕੇ ਘਤਮ੍||੨੭||
View original
ब्राह्मीरसवचाकुष्ठशङ्खपुष्पीभिरेव च|
पुराणं घृतमुन्मादालक्ष्म्यपस्मारपापनुत्||२५||
घृतं सैन्धवहिङ्गुभ्यां वार्षे बास्ते चतुर्गुणे|
मूत्रे सिद्धमपस्मारहृद्ग्रहामयनाशनम्||२६||
वचाशम्पाककैटर्यवयःस्थाहिङ्गुचोरकैः|
सिद्धं पलङ्कषायुक्तैर्वातश्लेष्मात्मके घृतम्||२७||
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀਤ੍ਯਾਦੌ ਪੁਰਾਣਮਿਤਿ ਘਤਵਿਸ਼ੇਸਣਂ, ਤੇਨ ਪੁਰਾਣਂ ਘਤਮਤ੍ਰ ਸਾਧ੍ਯਂ ਭਵਤਿ| ਵਾਰ੍ਸੇ ਬਾਸ੍ਤੇ ਇਤਿ ਵਸਚ੍ਛਾਗਭਵੇ ਮੂਤ੍ਰੇ| ਅਤ੍ਰ ਚ ਯਦ੍ਯਪਿ “ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਂ ਗਵਾਂ ਮੂਤ੍ਰਂ ਨ ਤੁ ਪੁਂਸਾਂ ਤਥਾਵਿਧਮ੍| ਪਿਤ੍ਤਾਂਸ਼ਿਕਾਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਸੌਮ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਪੁਰੁਸਾ ਸ੍ਮਤਾ” ਇਤ੍ਯਨੇਨ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ ਮੂਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਮੁਕ੍ਤਂ, ਤਥਾਪੀਹ ਵਿਸ਼ੇਸਪਰਿਗ੍ਰਹਾਤ੍ ਪੁਂਲ੍ਲਿਙ੍ਗਯੋਰੇਵ ਮੂਤ੍ਰਂ ਯੌਗਿਕਮਿਤਿ| ਕੈਟਰ੍ਯਃ ਪਾਰ੍ਵਤੋ ਨਿਮ੍ਬਃ| ਵਯਃਸ੍ਥਾ ਗੁਡੂਚੀ| ਵਾਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਤਕੇ ਇਤਿ ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਾਪਸ੍ਮਾਰਾਨਿਰ੍ਦੇਸ਼ਾਦ੍ਵਾਤਾਤ੍ਮਕੇ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਤ੍ਮਕੇ ਚੇਤਿ ਜ੍ਞੇਯਮ੍; ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ਗੁਲ੍ਮਵਦਨੁਕ੍ਤਮਪਿ ਪ੍ਰਕਤਿਸਮਸਮਵਾਯਾਰਬ੍ਧਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਜਂ ‘ਵਾਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਤ੍ਮਕੇ’ ਇਤ੍ਯਨੇਨ ਸੂਚਿਤਮਪਸ੍ਮਾਰਂ ਵਦਨ੍ਤਿ||੨੫-੨੭||
Adhikarana 10 (28-31) · Śloka 31
ਤੈਲਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਘਤਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਜੀਵਨੀਯੈਃ ਪਲੋਨ੍ਮਿਤੈਃ|
ਕ੍ਸੀਰਦ੍ਰੋਣੇ ਪਚੇਤ੍ ਸਿਦ੍ਧਮਪਸ੍ਮਾਰਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍||੨੮||
ਕਂਸੇ ਕ੍ਸੀਰੇਕ੍ਸੁਰਸਯੋਃ ਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯੇਸ੍ਟਗੁਣੇ ਰਸੇ|
ਕਾਰ੍ਸਿਕੈਰ੍ਜੀਵਨੀਯੈਸ਼੍ਚ ਘਤਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਵਿਪਾਚਯੇਤ੍||੨੯||
ਵਾਤਪਿਤ੍ਤੋਦ੍ਭਵਂ ਕ੍ਸਿਪ੍ਰਮਪਸ੍ਮਾਰਂ ਨਿਯਚ੍ਛਤਿ|
ਤਦ੍ਵਤ੍ ਕਾਸ਼ਵਿਦਾਰੀਕ੍ਸੁਕੁਸ਼ਕ੍ਵਾਥਸ਼ਤਂ ਘਤਮ੍||੩੦||
ਮਧੁਕਦ੍ਵਿਪਲੇ ਕਲ੍ਕੇ ਦ੍ਰੋਣੇ ਚਾਮਲਕੀਰਸਾਤ੍|
ਤਦ੍ਵਤ੍ ਸਿਦ੍ਧੋ ਘਤਪ੍ਰਸ੍ਥਃ ਪਿਤ੍ਤਾਪਸ੍ਮਾਰਭੇਸਜਮ੍||੩੧||
View original
तैलप्रस्थं घृतप्रस्थं जीवनीयैः पलोन्मितैः|
क्षीरद्रोणे पचेत् सिद्धमपस्मारविनाशनम्||२८||
कंसे क्षीरेक्षुरसयोः काश्मर्येऽष्टगुणे रसे|
कार्षिकैर्जीवनीयैश्च घृतप्रस्थं विपाचयेत्||२९||
वातपित्तोद्भवं क्षिप्रमपस्मारं नियच्छति|
तद्वत् काशविदारीक्षुकुशक्वाथशृतं घृतम्||३०||
मधुकद्विपले कल्के द्रोणे चामलकीरसात्|
तद्वत् सिद्धो घृतप्रस्थः पित्तापस्मारभेषजम्||३१||
ਤੈਲਪ੍ਰਸ੍ਥਮਿਤ੍ਯਾਦੌ ਪਲੋਨ੍ਮਿਤੈਃ ਕਲ੍ਕੈਰਿਤਿ ਭਵਤਿ, ਦ੍ਰਵਸ੍ਥਾਨੇ ਕ੍ਸੀਰਸ੍ਯੈਵ ਵਿਦ੍ਯਮਾਨਤ੍ਵਾਤ੍| ਕਂਸੇ ਇਤਿ ਆਢਕੇ| ਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯੇ ਇਤਿ ਗਮ੍ਭਾਰੀਭਵੇ| ਰਸੇ ਇਤਿ ਕ੍ਵਾਥੇ| ਤਦ੍ਵਦਿਤ੍ਯਨੇਨ ਪੂਰ੍ਵਯੋਗਫਲਸ਼੍ਰੁਤਿਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਤਿ| ਤਦ੍ਵਤ੍ਸਿਦ੍ਧੋ ਘਤਪ੍ਰਸ੍ਥਃ ਇਤ੍ਯਨੇਨ ਪੂਰ੍ਵਯੋਗੋਕ੍ਤਂ ‘ਕ੍ਸਿਪ੍ਰਂ’ ਇਤ੍ਯਾਕਰ੍ਸਤਿ, ਤੇਨ ਕ੍ਸਿਪ੍ਰਂ ਪਿਤ੍ਤਾਪਸ੍ਮਾਰਭੇਸਜਂ ਭਵਤੀਤਿ ਫਲਤਿ||੨੮-੩੧||
Adhikarana 11 (32-33) · Śloka 33
ਅਭ੍ਯਙ੍ਗਃ ਸਾਰ੍ਸਪਂ ਤੈਲਂ ਬਸ੍ਤਮੂਤ੍ਰੇ ਚਤੁਰ੍ਗੁਣੇ|
ਸਿਦ੍ਧਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ਗੋਸ਼ਕਨ੍ਮੂਤ੍ਰੈਃ ਸ੍ਨਾਨੋਤ੍ਸਾਦਨਮੇਵ ਚ||੩੨||
ਕਟਭੀਨਿਮ੍ਬਕਟ੍ਵਙ੍ਗਮਧੁਸ਼ਿਗ੍ਰੁਤ੍ਵਚਾਂ ਰਸੇ|
ਸਿਦ੍ਧਂ ਮੂਤ੍ਰਸਮਂ ਤੈਲਮਭ੍ਯਙ੍ਗਾਰ੍ਥੇ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ||੩੩||
View original
अभ्यङ्गः सार्षपं तैलं बस्तमूत्रे चतुर्गुणे|
सिद्धं स्याद्गोशकृन्मूत्रैः स्नानोत्सादनमेव च||३२||
कटभीनिम्बकट्वङ्गमधुशिग्रुत्वचां रसे|
सिद्धं मूत्रसमं तैलमभ्यङ्गार्थे प्रशस्यते||३३||
ਅਭ੍ਯਙ੍ਗ ਇਤ੍ਯਾਦਿਨਾਕਲ੍ਕਮੇਵ ਤੈਲਂ ਪਕ੍ਤਵ੍ਯਮ੍| ਗੋਸ਼ਕਦਿਤ੍ਯਾਦੌ ਗੋਸ਼ਕਤੋਤ੍ਸਾਦਨਂ, ਗੋਮੂਤ੍ਰੇਣ ਚ ਯੋਗ੍ਯਤਯਾ ਸ੍ਨਾਨਮ੍| ਕਟਭੀਤ੍ਯਾਦੌ ਕਟਭ੍ਯਾਦੀਨਾਂ ਚਤੁਰ੍ਣਾਮਪਿ ਤ੍ਵਚਂ ਗਹੀਤ੍ਵਾ ਕ੍ਵਾਥਃ ਸ੍ਨੇਹਤ੍ਰਿਗੁਣਃ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਃ, ਚਤੁਰ੍ਥਸ੍ਤੁ ਮੂਤ੍ਰਭਾਗੇਨੈਵ ਸ੍ਨੇਹਸਮੇਨ ਪੂਰ੍ਯਤੇ||੩੨-੩੩||
Adhikarana 12 (34-36) · Śloka 36
ਪਲਙ੍ਕਸਾਵਚਾਪਥ੍ਯਾਵਸ਼੍ਚਿਕਾਲ੍ਯਰ੍ਕਸਰ੍ਸਪੈਃ|
ਜਟਿਲਾਪੂਤਨਾਕੇਸ਼ੀਨਾਕੁਲੀਹਿਙ੍ਗੁਚੋਰਕੈਃ||੩੪||
ਲਸ਼ੁਨਾਤਿਰਸਾਚਿਤ੍ਰਾਕੁਸ੍ਠੈਰ੍ਵਿਡ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਪਕ੍ਸਿਣਾਮ੍|
ਮਾਂਸਾਸ਼ਿਨਾਂ ਯਥਾਲਾਭਂ ਬਸ੍ਤਮੂਤ੍ਰੇ ਚਤੁਰ੍ਗੁਣੇ||੩੫||
ਸਿਦ੍ਧਮਭ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਤੈਲਮਪਸ੍ਮਾਰਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍|
ਏਤੈਸ਼੍ਚੈਵੌਸਧੈਃ ਕਾਰ੍ਯਂ ਧੂਪਨਂ ਸਪ੍ਰਲੇਪਨਮ੍||੩੬||
View original
पलङ्कषावचापथ्यावृश्चिकाल्यर्कसर्षपैः|
जटिलापूतनाकेशीनाकुलीहिङ्गुचोरकैः||३४||
लशुनातिरसाचित्राकुष्ठैर्विड्भिश्च पक्षिणाम्|
मांसाशिनां यथालाभं बस्तमूत्रे चतुर्गुणे||३५||
सिद्धमभ्यञ्जनं तैलमपस्मारविनाशनम्|
एतैश्चैवौषधैः कार्यं धूपनं सप्रलेपनम्||३६||
ਪਲਙ੍ਕਸੇਤ੍ਯਾਦੌ ਪੂਤਨਾਪੂਰ੍ਵਾ ਯਾ ਕੇਸ਼ੀ ਪੂਤਨਾਕੇਸ਼ੀ ਗੋਲੋਮੀਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਤਥਾ ਹਿ ਜਤੂਕਰ੍ਣੇ ਪੂਤਨਾਕੇਸ਼ੀਤ੍ਯਤ੍ਰ ਗੋਲੋਮੀ ਪਠ੍ਯਤੇ| ਉਕ੍ਤਂ ਹਿ- “ਵਸ਼੍ਚਿਕਾਲੀਪਥ੍ਯਾਗੋਲੋਮੀਨਾਕੁਲੀਲਸੁਨਕੁਸ੍ਠੈਃ, ਸਰ੍ਸਪਜਟਿਲਾਚੋਰਕਹਿਙ੍ਗੁਵਚਾਮਧੁਕਚਿਤ੍ਰਕਾਰ੍ਕੈਃ, ਮਾਂਸਾਦਪਕ੍ਸਿਪੁਰੀਸੈਰ੍ਬਸ੍ਤਮੂਤ੍ਰੇ ਸ਼ਤੈਰੇਤਦਭ੍ਯਙ੍ਗੇ” ਇਤਿ| ਅਤਿਰਸਾ ਜਲਜਂ ਯਸ੍ਟੀਮਧੁ||੩੪-੩੬||
Adhikarana 13 (37-38) · Śloka 38
ਪਿਪ੍ਪਲੀਂ ਲਵਣਂ ਚਿਤ੍ਰਾਂ ਹਿਙ੍ਗੁ ਹਿਙ੍ਗੁਸ਼ਿਵਾਟਿਕਾਮ੍|
ਕਾਕੋਲੀਂ ਸਰ੍ਸਪਾਨ੍ ਕਾਕਨਾਸਾਂ ਕੈਟਰ੍ਯਚਨ੍ਦਨੇ||੩੭||
ਸ਼ੁਨਃਸ੍ਕਨ੍ਧਾਸ੍ਥਿਨਖਰਾਨ੍ ਪਰ੍ਸ਼ੁਕਾਂ ਚੇਤਿ ਪੇਸਯੇਤ੍|
ਬਸ੍ਤਮੂਤ੍ਰੇਣ ਪੁਸ੍ਯਰ੍ਕ੍ਸੇ ਪ੍ਰਦੇਹਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਸਧੂਪਨਃ||੩੮||
View original
पिप्पलीं लवणं चित्रां हिङ्गु हिङ्गुशिवाटिकाम्|
काकोलीं सर्षपान् काकनासां कैटर्यचन्दने||३७||
शुनःस्कन्धास्थिनखरान् पर्शुकां चेति पेषयेत्|
बस्तमूत्रेण पुष्यर्क्षे प्रदेहः स्यात् सधूपनः||३८||
ਚਿਤ੍ਰਾ ਦਨ੍ਤੀ| ਹਿਙ੍ਗੁਸ਼ਿਵਾਟਿਕਾ ਵਂਸ਼ਪਤ੍ਰਿਕਾ| ਸ੍ਕਨ੍ਧਾਸ੍ਥੀਤਿ ਸ੍ਕਨ੍ਧਸ੍ਯਾਸ੍ਥਿ| ਪੁਸ੍ਯਰ੍ਕ੍ਸਪੇਸਣੇਨ ਨਕ੍ਸਤ੍ਰਯੋਗਕਤਂ ਸਂਸ੍ਕਾਰਮੁਪਦਿਸ਼ਤਿ||੩੭-੩੮||
Adhikarana 14 (39-40) · Śloka 40
ਅਪੇਤਰਾਕ੍ਸਸੀਕੁਸ੍ਠਪੂਤਨਾਕੇਸ਼ਿਚੋਰਕੈਃ|
ਉਤ੍ਸਾਦਨਂ ਮੂਤ੍ਰਪਿਸ੍ਟੈਰ੍ਮੂਤ੍ਰੈਰੇਵਾਵਸੇਚਨਮ੍||੩੯||
ਜਲੌਕਃਸ਼ਕਤਾ ਤਦ੍ਵਦ੍ਦਗ੍ਧੈਰ੍ਵਾ ਬਸ੍ਤਰੋਮਭਿਃ|
ਖਰਾਸ੍ਥਿਭਿਰ੍ਹਸ੍ਤਿਨਖੈਸ੍ਤਥਾ ਗੋਪੁਚ੍ਛਲੋਮਭਿਃ||੪੦||
View original
अपेतराक्षसीकुष्ठपूतनाकेशिचोरकैः|
उत्सादनं मूत्रपिष्टैर्मूत्रैरेवावसेचनम्||३९||
जलौकःशकृता तद्वद्दग्धैर्वा बस्तरोमभिः|
खरास्थिभिर्हस्तिनखैस्तथा गोपुच्छलोमभिः||४०||
ਅਪੇਤਰਾਕ੍ਸਸੀਸ੍ਵਰਸਃ| ਜਲੌਕਃਸ਼ਕਤੇਤ੍ਯਾਦੌ ਤਦ੍ਵਦਿਤਿ ਉਤ੍ਸਾਦਨਮ੍||੩੯-੪੦||
Adhikarana 15 (41-45) · Śloka 45
ਕਪਿਲਾਨਾਂ ਗਵਾਂ ਮੂਤ੍ਰਂ ਨਾਵਨਂ ਪਰਮਂ ਹਿਤਮ੍|
ਸ਼੍ਵਸ਼ਗਾਲਬਿਡਾਲਾਨਾਂ ਸਿਂਹਾਦੀਨਾਂ ਚ ਸ਼ਸ੍ਯਤੇ||੪੧||
ਭਾਰ੍ਗੀ ਵਚਾ ਨਾਗਦਨ੍ਤੀ ਸ਼੍ਵੇਤਾ ਸ਼੍ਵੇਤਾ ਵਿਸਾਣਿਕਾ|
ਜ੍ਯੋਤਿਸ੍ਮਤੀ ਨਾਗਦਨ੍ਤੀ ਪਾਦੋਕ੍ਤਾ ਮੂਤ੍ਰਪੇਸਿਤਾਃ||੪੨||
ਯੋਗਾਸ੍ਤ੍ਰਯੋਤਃ ਸਡ੍ ਬਿਨ੍ਦੂਨ੍ ਪਞ੍ਚ ਵਾ ਨਾਵਯੇਦ੍ਭਿਸਕ੍|
ਤ੍ਰਿਫਲਾਵ੍ਯੋਸਪੀਤਦ੍ਰੁਯਵਕ੍ਸਾਰਫਣਿਜ੍ਝਕੈਃ||੪੩||
ਸ਼੍ਯਾਮਾਪਾਮਾਰ੍ਗਕਾਰਞ੍ਜਫਲੈਰ੍ਮੂਤ੍ਰੇਥ ਬਸ੍ਤਜੇ|
ਸਾਧਿਤਂ ਨਾਵਨਂ ਤੈਲਮਪਸ੍ਮਾਰਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍||੪੪||
ਪਿਪ੍ਪਲੀ ਵਸ਼੍ਚਿਕਾਲੀ ਚ ਕੁਸ੍ਠਂ ਚ ਲਵਣਾਨਿ ਚ|
ਭਾਰ੍ਗੀ ਚ ਚੂਰ੍ਣਿਤਂ ਨਸ੍ਤਃ ਕਾਰ੍ਯਂ ਪ੍ਰਧਮਨਂ ਪਰਮ੍||੪੫||
View original
कपिलानां गवां मूत्रं नावनं परमं हितम्|
श्वशृगालबिडालानां सिंहादीनां च शस्यते||४१||
भार्गी वचा नागदन्ती श्वेता श्वेता विषाणिका|
ज्योतिष्मती नागदन्ती पादोक्ता मूत्रपेषिताः||४२||
योगास्त्रयोऽतः षड् बिन्दून् पञ्च वा नावयेद्भिषक्|
त्रिफलाव्योषपीतद्रुयवक्षारफणिज्झकैः||४३||
श्यामापामार्गकारञ्जफलैर्मूत्रेऽथ बस्तजे|
साधितं नावनं तैलमपस्मारविनाशनम्||४४||
पिप्पली वृश्चिकाली च कुष्ठं च लवणानि च|
भार्गी च चूर्णितं नस्तः कार्यं प्रधमनं परम्||४५||
ਕਪਿਲਾਨਾਂ ਗਵਾਂ ਮੂਤ੍ਰੇ ਵਿਸ਼ੇਸਕਰੀ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਭਵਤੀਤਿ ਆਪ੍ਤਵਚਨਾਦੁਨ੍ਨੀਯਤੇ| ਸਿਂਹਾਦੀਨਾਂ ਚ ਸ਼ਸ੍ਯਤੇ ਇਤ੍ਯਤ੍ਰ ਮੂਤ੍ਰਮਿਤਿ ਯੋਜ੍ਯਮ੍| ਭਾਰ੍ਗੀਤ੍ਯਾਦੌ ਨਾਗਦਨ੍ਤੀ ਕਾਸ੍ਠਪਾਟਲਾ| ਸ਼੍ਵੇਤਾ ਸ਼੍ਵੇਤਾਪਰਾਜਿਤਾ ਸ਼੍ਵੇਤਸ੍ਯਨ੍ਦਾ| ਸ਼੍ਵੇਤਾ ਵਿਸਾਣਿਕਾ ਸ਼ਤਾਵਰੀ| ਤ੍ਰਿਫਲੇਤ੍ਯਾਦੌ ਪੀਤਦ੍ਰੁ ਦੇਵਦਾਰੁ| ਲਵਣਾਨਿ ਸੈਨ੍ਧਵਾਦੀਨਿ ਪਞ੍ਚ, ਕਿਂਵਾ ਲਵਣਵਰ੍ਗੋਕ੍ਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣ੍ਯੇਵ ਯਥਾਲਾਭਂ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਾਣਿ||੪੧-੪੫||
Adhikarana 16 (46-49) · Śloka 49
ਕਾਯਸ੍ਥਾਂ ਸ਼ਾਰਦਾਨ੍ਮੁਦ੍ਗਾਨ੍ਮੁਸ੍ਤੋਸ਼ੀਰਯਵਾਂਸ੍ਤਥਾ|
ਸਵ੍ਯੋਸਾਨ੍ ਬਸ੍ਤਮੂਤ੍ਰੇਣ ਪਿਸ੍ਟ੍ਵਾ ਵਰ੍ਤੀਃ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਯੇਤ੍||੪੬||
ਅਪਸ੍ਮਾਰੇ ਤਥੋਨ੍ਮਾਦੇ ਸਰ੍ਪਦਸ੍ਟੇ ਗਰਾਰ੍ਦਿਤੇ|
ਵਿਸਪੀਤੇ ਜਲਮਤੇ ਚੈਤਾਃ ਸ੍ਯੁਰਮਤੋਪਮਾਃ||੪੭||
ਮੁਸ੍ਤਂ ਵਯਃਸ੍ਥਾਂ ਤ੍ਰਿਫਲਾਂ ਕਾਯਸ੍ਥਾਂ ਹਿਙ੍ਗੁ ਸ਼ਾਦ੍ਵਲਮ੍|
ਵ੍ਯੋਸਂ ਮਾਸਾਨ੍ ਯਵਾਨ੍ਮੂਤ੍ਰੈਰ੍ਬਾਸ੍ਤਮੈਸਾਰ੍ਸਭੈਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਃ||੪੮||
ਪਿਸ੍ਟ੍ਵਾ ਕਤ੍ਵਾ ਚ ਤਾਂ ਵਰ੍ਤਿਮਪਸ੍ਮਾਰੇ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍|
ਕਿਲਾਸੇ ਚ ਤਥੋਨ੍ਮਾਦੇ ਜ੍ਵਰੇਸੁ ਵਿਸਮੇਸੁ ਚ||੪੯||
View original
कायस्थां शारदान्मुद्गान्मुस्तोशीरयवांस्तथा|
सव्योषान् बस्तमूत्रेण पिष्ट्वा वर्तीः प्रकल्पयेत्||४६||
अपस्मारे तथोन्मादे सर्पदष्टे गरार्दिते|
विषपीते जलमृते चैताः स्युरमृतोपमाः||४७||
मुस्तं वयःस्थां त्रिफलां कायस्थां हिङ्गु शाद्वलम्|
व्योषं माषान् यवान्मूत्रैर्बास्तमैषार्षभैस्त्रिभिः||४८||
पिष्ट्वा कृत्वा च तां वर्तिमपस्मारे प्रयोजयेत्|
किलासे च तथोन्मादे ज्वरेषु विषमेषु च||४९||
ਕਾਯਸ੍ਥਾਮਿਤ੍ਯਾਦੌ ਸ਼ਾਰਦਾਨ੍ਮੁਦ੍ਗਾਨਿਤਿ ਹਰਿਤਮੁਦ੍ਗਾਨ੍, ਤੇ ਹਿ ਪ੍ਰਾਯਃ ਸ਼ਰਦਿ ਭਵਨ੍ਤਿ| ਵਰ੍ਤਿਃ ਨੇਤ੍ਰਾਞ੍ਜਨਵਰ੍ਤਿਃ| ਵਿਸਪੀਤੇ ਇਤਿ ਪੀਤਵਿਸੇ| ਜਲਮਜ੍ਜਨੇਨ ਮਤ ਇਵ ਇਤਿ ਜਲਮਤਃ, ਤਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਂ- “ਵਿਸ੍ਟਬ੍ਧਪਾਯੁਮੂਰ੍ਧਾਕ੍ਸਮਾਧ੍ਮਾਤੋਦਰਮੇਹਨਮ੍| ਵਿਦ੍ਯਾਜ੍ਜਲਮਤਂ ਜਨ੍ਤੁਂ ਸ਼ੀਤਪਾਦਕਰਾਨਨਮ੍” ਇਤਿ| ਬਾਸ੍ਤਮੈਸਾਰ੍ਸਭੈਰਿਤਿ ਛਾਗਮੇਸਵਸਭਸਮ੍ਭਵੈਃ||੪੬-੪੯||
Adhikarana 17 (50-52) · Śloka 52
ਪੁਸ੍ਯੋਦ੍ਧਤਂ ਸ਼ੁਨਃ ਪਿਤ੍ਤਮਪਸ੍ਮਾਰਘ੍ਨਮਞ੍ਜਨਮ੍|
ਤਦੇਵ ਸਰ੍ਪਿਸਾ ਯੁਕ੍ਤਂ ਧੂਪਨਂ ਪਰਮਂ ਮਤਮ੍||੫੦||
ਨਕੁਲੋਲੂਕਮਾਰ੍ਜਾਰਗਧ੍ਰਕੀਟਾਹਿਕਾਕਜੈਃ|
ਤੁਣ੍ਡੈਃ ਪਕ੍ਸੈਃ ਪੁਰੀਸੈਸ਼੍ਚ ਧੂਪਨਂ ਕਾਰਯੇਦ੍ਭਿਸਕ੍||੫੧||
ਆਭਿਃ ਕ੍ਰਿਯਾਭਿਃ ਸਿਦ੍ਧਾਭਿਰ੍ਹਦਯਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਬੁਧ੍ਯਤੇ|
ਸ੍ਰੋਤਾਂਸਿ ਚਾਪਿ ਸ਼ੁਧ੍ਯਨ੍ਤਿ ਤਤਃ ਸਞ੍ਜ੍ਞਾਂ ਸ ਵਿਨ੍ਦਤਿ||੫੨||
View original
पुष्योद्धृतं शुनः पित्तमपस्मारघ्नमञ्जनम्|
तदेव सर्पिषा युक्तं धूपनं परमं मतम्||५०||
नकुलोलूकमार्जारगृध्रकीटाहिकाकजैः|
तुण्डैः पक्षैः पुरीषैश्च धूपनं कारयेद्भिषक्||५१||
आभिः क्रियाभिः सिद्धाभिर्हृदयं सम्प्रबुध्यते|
स्रोतांसि चापि शुध्यन्ति ततः सञ्ज्ञां स विन्दति||५२||
ਪੁਸ੍ਯੋਦ੍ਧਤਮਿਤਿ ਪੁਸ੍ਯਨਕ੍ਸਤ੍ਰੇ ਗਹੀਤਮ੍| ਕੀਟਃ ਵਸ਼੍ਚਿਕਾਦਿਃ||੫੦-੫੨||
Adhikarana 18 (53) · Śloka 53
ਯਸ੍ਯਾਨੁਬਨ੍ਧਸ੍ਤ੍ਵਾਗਨ੍ਤੁਰ੍ਦੋਸਲਿਙ੍ਗਾਧਿਕਾਕਤਿਃ|
ਦਸ਼੍ਯੇਤ ਤਸ੍ਯ ਕਾਰ੍ਯਂ ਸ੍ਯਾਦਾਗਨ੍ਤੂਨ੍ਮਾਦਭੇਸਜਮ੍||੫੩||
View original
यस्यानुबन्धस्त्वागन्तुर्दोषलिङ्गाधिकाकृतिः|
दृश्येत तस्य कार्यं स्यादागन्तून्मादभेषजम्||५३||
ਸਮ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਪਸ੍ਮਾਰੇ ਸੂਤ੍ਰੇਣਾਨੁਬਨ੍ਧਲਿਙ੍ਗਚਿਕਿਤ੍ਸਾਮਾਹ- ਯਸ੍ਯੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਦੋਸਲਿਙ੍ਗਾਧਿਕਾਕਤਿਰਿਤਿ ਅਪਸ੍ਮਾਰੋਕ੍ਤਦੋਸਲਿਙ੍ਗੇਭ੍ਯੋਧਿਕਾਗਨ੍ਤੂਨ੍ਮਾਦਸਦਸ਼ੀ ਆਕਤਿਰ੍ਯਸ੍ਯ ਸ ਤਥਾ; ਤੇਨਾਗਨ੍ਤੁਲਿਙ੍ਗਂ ਦੋਸਜੇਸੁ ਭਵਤਿ, ਨਚ ਦੋਸਲਿਙ੍ਗਂ ਵਿਨਾਗਨ੍ਤੁਲਿਙ੍ਗਤਾ ਸਮ੍ਭਵਤਿ; ਤਤਸ਼੍ਚਾਗਨ੍ਤ੍ਵਪਸ੍ਮਾਰਃ ਪਥਙ੍ ਨ ਭਵਤਿ, ਕਿਨ੍ਤੁ ਦੋਸਜਸ੍ਯਾਨੁਬਨ੍ਧਰੂਪਃ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਕਾਲੀਨਃ ਸ ਆਗਨ੍ਤੁਃ; ਤੇਨ “ਚਤ੍ਵਾਰੋਪਸ੍ਮਾਰਾਃ” (ਸੂ.ਅ.੧੯) ਇਤਿ ਯਦੁਕ੍ਤਂ ਤਸ੍ਯਾਗਨ੍ਤੁਰਨੁਬਨ੍ਧੋ ਭਵਤ੍ਯੇਵ ਕਦਾਚਿਦਿਤਿ| ਅਨੇਨਾਨੁਬਨ੍ਧਰੂਪਤੈਵ ਭੂਤਾਪਸ੍ਮਾਰੇ ਦਰ੍ਸ਼ਿਤਾ; ਨ ਤੂਨ੍ਮਾਦਵਤ੍ ਸ੍ਵਾਤਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯੇਣ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਭੂਤਾਨਾਮ੍| ਅਨ੍ਯਤ੍ਰਾਪ੍ਯੁਕ੍ਤਮ੍- “ਅਪਸ੍ਮਾਰੋ ਮਹਾਵ੍ਯਾਧਿਃ ਸ ਸ੍ਯਾਦ੍ਦੋਸਤ ਏਵ ਤੁ” ਇਤਿ| ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ਭੀਮਦਨ੍ਤਾਦਯਃ ਸ੍ਵਤਨ੍ਤ੍ਰਾਗਨ੍ਤ੍ਵਪਸ੍ਮਾਰਲਕ੍ਸਣਚਿਕਿਤ੍ਸਾਨਿਰ੍ਦੇਸ਼ਾਰ੍ਥਮਤ੍ਰ ਗ੍ਰਨ੍ਥਂ ਵਰ੍ਣਯਨ੍ਤਿ; ਨ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਨਿਯਮਸ਼੍ਚ ਦੋਸਜਾਪਸ੍ਮਾਰਾਣਾਮੇਵਂ ਭਵਤਿ||੫੩||
Adhikarana 19 (54-63) · Śloka 63
ਅਨਨ੍ਤਰਮੁਵਾਚੇਦਮਗ੍ਨਿਵੇਸ਼ਃ ਕਤਾਞ੍ਜਲਿਃ|
ਭਗਵਨ੍! ਪ੍ਰਾਕ੍ ਸਮੁਦ੍ਦਿਸ੍ਟਃ ਸ਼੍ਲੋਕਸ੍ਥਾਨੇ ਮਹਾਗਦਃ||੫੪||
ਅਤਤ੍ਤ੍ਵਾਭਿਨਿਵੇਸ਼ੋ ਯਸ੍ਤਦ੍ਧੇਤ੍ਵਾਕਤਿਭੇਸਜਮ੍|
ਤਤ੍ਰ ਨੋਕ੍ਤਮਤਃ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਤਦਿਹੋਚ੍ਯਤਾਮ੍||੫੫||
ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂਸਵੇ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਸ੍ਯਾਯਾਹ ਪੁਨਰ੍ਵਸੁਃ|
ਮਹਾਗਦਂ ਸੌਮ੍ਯ! ਸ਼ਣੁ ਸਹੇਤ੍ਵਾਕਤਿਭੇਸਜਮ੍||੫੬||
ਮਲਿਨਾਹਾਰਸ਼ੀਲਸ੍ਯ ਵੇਗਾਨ੍ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਨ੍ਨਿਗਹ੍ਣਤਃ|
ਸ਼ੀਤੋਸ੍ਣਸ੍ਨਿਗ੍ਧਰੂਕ੍ਸਾਦ੍ਯੈਰ੍ਹੇਤੁਭਿਸ਼੍ਚਾਤਿਸੇਵਿਤੈਃ||੫੭||
ਹਦਯਂ ਸਮੁਪਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਮਨੋਬੁਦ੍ਧਿਵਹਾਃ ਸਿਰਾਃ|
ਦੋਸਾਃ ਸਨ੍ਦੂਸ੍ਯ ਤਿਸ੍ਠਨ੍ਤਿ ਰਜੋਮੋਹਾਵਤਾਤ੍ਮਨਃ||੫੮||
ਰਜਸ੍ਤਮੋਭ੍ਯਾਂ ਵਦ੍ਧਾਭ੍ਯਾਂ ਬੁਦ੍ਧੌ ਮਨਸਿ ਚਾਵਤੇ|
ਹਦਯੇ ਵ੍ਯਾਕੁਲੇ ਦੋਸੈਰਥ ਮੂਢੋਲ੍ਪਚੇਤਨਃ ||੫੯||
ਵਿਸਮਾਂ ਕੁਰੁਤੇ ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਨਿਤ੍ਯਾਨਿਤ੍ਯੇ ਹਿਤਾਹਿਤੇ|
ਅਤਤ੍ਤ੍ਵਾਭਿਨਿਵੇਸ਼ਂ ਤਮਾਹੁਰਾਪ੍ਤਾ ਮਹਾਗਦਮ੍||੬੦||
ਸ੍ਨੇਹਸ੍ਵੇਦੋਪਪਨ੍ਨਂ ਤਂ ਸਂਸ਼ੋਧ੍ਯ ਵਮਨਾਦਿਭਿਃ|
ਕਤਸਂਸਰ੍ਜਨਂ ਮੇਧ੍ਯੈਰਨ੍ਨਪਾਨੈਰੁਪਾਚਰੇਤ੍||੬੧||
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀਸ੍ਵਰਸਯੁਕ੍ਤਂ ਯਤ੍ ਪਞ੍ਚਗਵ੍ਯਮੁਦਾਹਤਮ੍|
ਤਤ੍ ਸੇਵ੍ਯਂ ਸ਼ਙ੍ਖਪੁਸ੍ਪੀ ਚ ਯਚ੍ਚ ਮੇਧ੍ਯਂ ਰਸਾਯਨਮ੍||੬੨||
ਸੁਹਦਸ਼੍ਚਾਨੁਕੂਲਾਸ੍ਤਂ ਸ੍ਵਾਪ੍ਤਾ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਵਾਦਿਨਃ|
ਸਂਯੋਜਯੇਯੁਰ੍ਵਿਜ੍ਞਾਨਧੈਰ੍ਯਸ੍ਮਤਿਸਮਾਧਿਭਿਃ ||੬੩||
View original
अनन्तरमुवाचेदमग्निवेशः कृताञ्जलिः|
भगवन्! प्राक् समुद्दिष्टः श्लोकस्थाने महागदः||५४||
अतत्त्वाभिनिवेशो यस्तद्धेत्वाकृतिभेषजम्|
तत्र नोक्तमतः श्रोतुमिच्छामि तदिहोच्यताम्||५५||
शुश्रूषवे वचः श्रुत्वा शिष्यायाह पुनर्वसुः|
महागदं सौम्य! शृणु सहेत्वाकृतिभेषजम्||५६||
मलिनाहारशीलस्य वेगान् प्राप्तान्निगृह्णतः|
शीतोष्णस्निग्धरूक्षाद्यैर्हेतुभिश्चातिसेवितैः||५७||
हृदयं समुपाश्रित्य मनोबुद्धिवहाः सिराः|
दोषाः सन्दूष्य तिष्ठन्ति रजोमोहावृतात्मनः||५८||
रजस्तमोभ्यां वृद्धाभ्यां बुद्धौ मनसि चावृते|
हृदये व्याकुले दोषैरथ मूढोऽल्पचेतनः ||५९||
विषमां कुरुते बुद्धिं नित्यानित्ये हिताहिते|
अतत्त्वाभिनिवेशं तमाहुराप्ता महागदम्||६०||
स्नेहस्वेदोपपन्नं तं संशोध्य वमनादिभिः|
कृतसंसर्जनं मेध्यैरन्नपानैरुपाचरेत्||६१||
ब्राह्मीस्वरसयुक्तं यत् पञ्चगव्यमुदाहृतम्|
तत् सेव्यं शङ्खपुष्पी च यच्च मेध्यं रसायनम्||६२||
सुहृदश्चानुकूलास्तं स्वाप्ता धर्मार्थवादिनः|
संयोजयेयुर्विज्ञानधैर्यस्मृतिसमाधिभिः ||६३||
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ੇ ਸੈਨ੍ਧਵਾਃ ਕਾਸ਼੍ਮੀਰਾਸ਼੍ਚ ‘ਭਗਵਨ੍’ ਇਤ੍ਯਾਦਿਨਾਤਤ੍ਤ੍ਵਾਭਿਨਿਵੇਸ਼ਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਚਿਕਿਤ੍ਸਾਗ੍ਰਨ੍ਥਂ ਪਠਨ੍ਤਿ; ਸ ਚਾਨਾਰ੍ਸ ਇਤਿ ਵਦ੍ਧਾਃ||੫੪-੬੩||
Adhikarana 20 (64-65) · Śloka 65
ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾਤ੍ਤੈਲਲਸ਼ੁਨਂ ਪਯਸਾ ਵਾ ਸ਼ਤਾਵਰੀਮ੍|
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀਰਸਂ ਕੁਸ੍ਠਰਸਂ ਵਚਾਂ ਵਾ ਮਧੁਸਂਯੁਤਾਮ੍||੬੪||
ਦੁਸ਼੍ਚਿਕਿਤ੍ਸ੍ਯੋ ਹ੍ਯਪਸ੍ਮਾਰਸ਼੍ਚਿਰਕਾਰੀ ਕਤਾਸ੍ਪਦਃ |
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਰਸਾਯਨੈਰੇਨਂ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਃ ਸਮੁਪਾਚਰੇਤ੍||੬੫||
View original
प्रयुञ्ज्यात्तैललशुनं पयसा वा शतावरीम्|
ब्राह्मीरसं कुष्ठरसं वचां वा मधुसंयुताम्||६४||
दुश्चिकित्स्यो ह्यपस्मारश्चिरकारी कृतास्पदः |
तस्माद्रसायनैरेनं प्रायशः समुपाचरेत्||६५||
ਤੈਲਲਸ਼ੁਨਾਦਯਃ ਪਞ੍ਚ ਯੋਗਾਃ| ਅਨੇਨ ਚਿਰਕਾਰਿਣੀਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਤਿ||੬੪-੬੫||
Adhikarana 21 (66) · Śloka 66
ਜਲਾਗ੍ਨਿਦ੍ਰੁਮਸ਼ੈਲੇਭ੍ਯੋ ਵਿਸਮੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਤਂ ਸਦਾ|
ਰਕ੍ਸੇਦੁਨ੍ਮਾਦਿਨਂ ਚੈਵ ਸਦ੍ਯਃ ਪ੍ਰਾਣਹਰਾ ਹਿ ਤੇ||੬੬||
View original
जलाग्निद्रुमशैलेभ्यो विषमेभ्यश्च तं सदा|
रक्षेदुन्मादिनं चैव सद्यः प्राणहरा हि ते||६६||
ਜਲਾਗ੍ਨੀਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਜਲਾਦਿਸਾਨ੍ਨਿਧ੍ਯੇ ਯਦਿ ਵੇਗੋ ਭਵਤ੍ਯਪਸ੍ਮਾਰਸ੍ਯ ਤਦਾ ਮਰਣਮੇਵ ਭਵਤੀਤਿ ਦਰ੍ਸ਼ਯਤਿ||੬੬||
Adhikarana 22 (67-68) · Śloka 68
ਤਤ੍ਰ ਸ਼੍ਲੋਕੌ- ਹੇਤੁਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤ੍ਯਪਸ੍ਮਾਰਂ ਦੋਸਾਃ ਪ੍ਰਕੁਪਿਤਾ ਯਥਾ|
ਸਾਮਾਨ੍ਯਤਃ ਪਥਕ੍ਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਲਿਙ੍ਗਂ ਤੇਸਾਂ ਚ ਭੇਸਜਮ੍||੬੭||
ਮਹਾਗਦਸਮੁਤ੍ਥਾਨਂ ਲਿਙ੍ਗਂ ਚੋਵਾਚ ਸੌਸਧਮ੍|
ਮੁਨਿਰ੍ਵ੍ਯਾਸਸਮਾਸਾਭ੍ਯਾਮਪਸ੍ਮਾਰਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤੇ ||੬੮||
View original
तत्र श्लोकौ- हेतुं कुर्वन्त्यपस्मारं दोषाः प्रकुपिता यथा|
सामान्यतः पृथक्त्वाच्च लिङ्गं तेषां च भेषजम्||६७||
महागदसमुत्थानं लिङ्गं चोवाच सौषधम्|
मुनिर्व्याससमासाभ्यामपस्मारचिकित्सिते ||६८||
ਸਙ੍ਗ੍ਰਹੇ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤੀਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਂ ਗਹ੍ਣਾਤਿ||੬੭-੬੮||
Adhikarana puShpikA · Śloka 10
ਇਤ੍ਯਗ੍ਨਿਵੇਸ਼ਕਤੇ ਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਚਰਕਪ੍ਰਤਿਸਂਸ੍ਕਤੇਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਦਢਬਲਸਮ੍ਪੂਰਿਤੇ ਚਿਕਿਤ੍ਸਾਸ੍ਥਾਨੇਪਸ੍ਮਾਰਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਨਾਮ ਦਸ਼ਮੋਧ੍ਯਾਯਃ||੧੦||
View original
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृतेऽप्राप्ते दृढबलसम्पूरिते चिकित्सास्थानेऽपस्मारचिकित्सितं नाम दशमोऽध्यायः||१०||
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਚਕ੍ਰਪਾਣਿਦਤ੍ਤਕਤਾਯਾਂ ਚਰਕਤਾਤ੍ਪਰ੍ਯਟੀਕਾਯਾਮਾਯੁਰ੍ਵੇਦਦੀਪਿਕਾਯਾਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਾਸ੍ਥਾਨੇਪਸ੍ਮਾਰਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਨਾਮ ਦਸ਼ਮੋਧ੍ਯਾਯਃ||੧੦||