18. śvayathucikitsitam

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

அதாதஃ ஶ்வயதுசிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ||௧|| இதி ஹ ஸ்மாஹ பகவாநாத்ரேயஃ||௨||

க்ஷதக்ஷீணே மர்மோபகாதோ பவதி, ஶோதேऽபி மர்மோபகாதஃ காரணஂ, தேந ஸமாநஹேதுதயா க்ஷதக்ஷயமநு ஶோதசிகித்ஸிதமுச்யதே||௧-௨||

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

பிஷக்வரிஷ்டஂ ஸுரஸித்தஜுஷ்டஂ முநீந்த்ரமத்ர்யாத்மஜமக்நிவேஶஃ| மஹாகதஸ்ய ஶ்வயதோர்யதாவத் ப்ரகோபரூபப்ரஶமாநபச்சத்||௩||

ஜுஷ்டமிதி ஸேவிதம்| ப்ரகோபயதீதி ப்ரகோபோ ஹேதுரித்யர்தஃ, கிஂவா கார்யகாரணயோரபேதோபசாராத் ப்ரகோபஶப்தேந ஶ்வயதுகாரணமுச்யதே; ரூபஶப்தேந ரூபபூர்வரூபயோர்க்ரஹணஂ; ஶமநேந சிகித்ஸோச்யதே||௩||

Adhikarana 3 (4) · Śloka 4

தஸ்மை ஜகாதாகதவேதஸிந்துப்ரவர்தநாத்ரிப்ரவரோऽத்ரிஜஸ்தாந்| வாதாதிபேதாத்த்ரிவிதஸ்ய ஸம்யங்நிஜாநிஜைகாங்கஜஸர்வஜஸ்ய||௪||

அகதார்த ஆரோக்யார்தோ யோ வேதஃ ஸோऽகதவேதஃ, ஸ ஏவ கம்பீரப்ரஸந்நத்வாத் ஸிந்துரிவ ஸிந்துஃ, தஸ்ய ப்ரவர்தநேऽத்ரிப்ரவரோ ஹிமாலய இவேத்யர்தஃ; யதா ஹிமாலயோ கங்காயாஃ ப்ரவர்தகஸ்ததாऽத்ரிஜோऽபி ஆயுர்வேதப்ரவர்தக இத்யர்தஃ| தாநிதி ப்ரகோபாதீந் யாஞ் ஶிஷ்யஃ பஷ்டவாந்| ஏகாங்கஜஸர்வஜஸ்யேத்யத்ர ஸர்வஜஶப்தேந ஸர்வஶரீரஜஸ்ய க்ரஹணம், ஏகாங்கஜஶப்தேந ச ஸாமாந்யேந ஶரீராவ்யாபகஸ்ய க்ரஹணஂ; தேந ஸர்வார்தகாத்ராவயவாஶ்ரிதத்வேந யத்த்ரைவித்யஂ வக்தவ்யஂ தத்ரைகாங்கஜேநார்தகாத்ராஶ்ரிதாவயவாஶ்ரிதயோரிஹ க்ரஹணஂ ஜ்ஞேயம்||௪||

Adhikarana 4 (5-6) · Śloka 6

ஶுத்த்யாமயாபக்தகஶாபலாநாஂ க்ஷாராம்லதீக்ஷ்ணோஷ்ணகுரூபஸேவா| தத்யாமமச்சாகவிரோதிதுஷ்டகரோபஸஷ்டாந்நநிஷேவணஂ ச||௫|| அர்ஶாஂஸ்யசேஷ்டா ந ச தேஹஶுத்திர்மர்மோபகாதோ விஷமா ப்ரஸூதிஃ| மித்யோபசாரஃ ப்ரதிகர்மணாஂ ச நிஜஸ்ய ஹேதுஃ ஶ்வயதோஃ ப்ரதிஷ்டஃ||௬||

ஶுத்திஃ வமநாதிஶோதநம், ஆமயா ஜ்வராதயஃ, அபக்தம் அபோஜநஂ விகுணஂ ச போஜநஂ, தைஃ கஶாநாமபலாநாஂ ச க்ஷாராதிஸேவா நிஜஸ்ய ஶ்வயதோர்ஹேதுரிதி யோஜ்யம்| தத்யாதி து ஸ்வதந்த்ரமேவ ஹேதுஃ| ஆமம் அபக்வஂ, துஷ்டஂ தோஷகாரகஂ நவோதகாதி, கரஃ ஸஂயோகஜஂ விஷம்| நச தேஹஶுத்திரிதி ஶோதநார்ஹேऽபி தேஹே தேஹாஶுத்திஃ| மர்மோபகாத இஹ தோஷகத ஏவ ஜ்ஞேயஃ; பாஹ்யஹேதுஜஸ்து மர்மோபகாத ஆகந்துஹேதுரேவ| விஷமா ப்ரஸூதிஃ அகாலகர்பபதநாதிகா| ப்ரதிகர்மணாமிதி வமநாதீநாஂ; மித்யோபசார இதி அஸம்யக்கரணமஸம்யகுபசாரஶ்ச||௫-௬||

Adhikarana 5 (7) · Śloka 7

பாஹ்யாஸ்த்வசோ தூஷயிதாऽபிகாதஃ காஷ்டாஶ்மஶஸ்த்ராக்நிவிஷாயஸாத்யைஃ | ஆகந்துஹேதுஃ, ...|௭|

பாஹ்யா இத்யாதிநாऽऽகந்துஶோதஹேதுமாஹ| பாஹ்யா இதி அகம்பீராஃ; ஏதேந கம்பீரத்வக்தூஷகத்வஂ ஶோதஸ்ய ந பவதி| த்வச இதி கர்மபதஂ ஹலந்தம்| தூஷயிதா அபிகாதவிஶேஷேண| காஷ்டாஶ்மஶஸ்த்ராக்நிவிஷாயஸாத்யைரிதி காஷ்டாதிகாரணகஃ; ஆதிஶப்தோ ஹி காரணவாசீ, தேந காஷ்டாதிகாரணகோऽபிகாத இத்யர்தஃ| காஷ்டாதயஶ்சேஹ ஸங்க்ஷேபேணோக்தா தந்தாதீநாமப்யுபலக்ஷணா ஜ்ஞேயாஃ| கிஂவா ஆதி ஶப்தஃ ப்ரகாரவாசீ, தேந காஷ்டாதிகதோऽபிகாதஃ காஷ்டாதிஶப்தேநோச்யத இதி கத்வாऽபிகாதேந ஸமஂ ஸாமாநாதிகரண்யஂ ஜ்ஞேயம்| ஆகந்துஹேதுரிதி ச்சேதஃ||௭||-

Adhikarana 6 (7) · Śloka 7

... த்ரிவிதோ நிஜஶ்ச ஸர்வார்தகாத்ராவயவாஶ்ரிதத்வாத்||௭||

த்ரிவித இதி ஸர்வார்தகாத்ராவயவாஶ்ரிதத்வேந நிஜஸ்த்ரிவிதஃ; சகாராதாகந்துரபி யதோக்தபேதாத்த்ரிவித இத்யர்தஃ||௭||

Adhikarana 7 (8) · Śloka 8

பாஹ்யாஃ ஸிராஃ ப்ராப்ய யதா கபாஸக்பித்தாநி ஸந்தூஷயதீஹ வாயுஃ| தைர்பத்தமார்கஃ ஸ ததா விஸர்பந்நுத்ஸேதலிங்கஂ ஶ்வயதுஂ கரோதி||௮||

பாஹ்யாஃ ஸிரா இத்யாதிஸம்ப்ராப்திகதநம்| பாஹ்யா இதி அகம்பீராஃ| ஸிராஶப்தேந ஸ்ரோதஸாஂ ஸாமாந்யேந க்ரஹணம்| பத்தமார்க இதி ஆவதமார்கஃ| உத்ஸேதேநாவ்யபிசாரிணா லிங்க்யத இதி உத்ஸேதலிங்கஃ||௮||

Adhikarana 8 (9) · Śloka 9

உரஃஸ்திதைரூர்த்வமதஸ்து வாயோஃ ஸ்தாநஸ்திதைர்மத்யகதைஸ்து மத்யே| ஸர்வாங்ககஃ ஸர்வகதைஃ க்வசித்ஸ்தைர்தோஷைஃ க்வசித் ஸ்யாச்ச்வயதுஸ்ததாக்யஃ||௯||

உரஃஸ்திதைரித்யாதிநா விஶிஷ்டஶோதாநாஂ ஸம்ப்ராப்திவிஶேஷமாஹ| ஊர்த்வமிதி உரஃப்ரபத்யூர்த்வஶரீரே| அத இதி பக்வாஶயப்ரபதௌ| வாயோஃ ஸ்தாநஂ பக்வாஶயஃ| மத்யகதைரிதி உரஃபக்வாஶயமத்யகதைஃ| க்வசிதிதி கண்டதால்வாதிதேஶே| ததாக்ய இதி ‘கலஶோத’ இத்யாதிஶப்தாக்ய இதி; கிஂவா ஊர்த்வஶோதாதஃஶோத இத்யாதிஶப்தாக்ய இதி ஸர்வத்ர யோஜநீயம்||௯||

Adhikarana 9 (10) · Śloka 10

ஊஷ்மா ததா ஸ்யாத்தவதுஃ ஸிராணாமாயாம இத்யேவ ச பூர்வரூபம்|௧௦|

ஊஷ்மேத்யாதிநா பூர்வரூபமாஹ| தவதுஃ உபதாபஶ்சக்ஷுராதௌ| ஸிராணாமாயாம இதி ஸிராப்ரஸரணம்|௧௦|-

Adhikarana 10 (10) · Śloka 10

ஸர்வஸ்த்ரிதோஷோऽதிகதோஷலிங்கைஸ்தச்சப்தமப்யேதி பிஷக்ஜிதஂ ச||௧௦||

ஸர்வஶோதாநாஂ த்ரிதோஷஜத்வேऽபி வாதஜாதிவ்யபதேஶோ வாதஜாதிசிகித்ஸா ச யதா பிந்நா பவதி ததாஹ- ஸர்வ இத்யாதி| அதிகாநி அதிகஸ்ய வா தோஷஸ்ய லிங்காநீதி அதிகதோஷலிங்காநி, தைஃ அதிகதோஷலிங்கைஃ| தச்சப்தமிதி அதிகதோஷஶப்தஂ வாதஜோऽயமித்யாதிகஂ ப்ராப்நோதி; ததா பிஷக்ஜிதஂ சாதிகதோஷலிங்கைஃ ப்ராப்நோதி, அதிகதோஷலிங்கப்ரயுக்தஂ சிகித்ஸதபேதஂ ப்ராப்நோதீத்யர்தஃ||௧௦||

Adhikarana 11 (11) · Śloka 11

ஸகௌரவஂ ஸ்யாதநவஸ்திதத்வஂ ஸோத்ஸேதமுஷ்மாऽத ஸிராதநுத்வம்| ஸலோமஹர்ஷாऽங்கவிவர்ணதா ச ஸாமாந்யலிங்கஂ ஶ்வயதோஃ ப்ரதிஷ்டம்||௧௧||

ஸகௌரவமித்யாதிநா ஸாமாந்யலிங்கஂ படதி||௧௧||

Adhikarana 12 (12) · Śloka 12

சலஸ்தநுத்வக்பருஷோऽருணோऽஸிதஃ ப்ரஸுப்திஹர்ஷார்தியுதோऽநிமித்ததஃ| ப்ரஶாம்யதி ப்ரோந்நமதி ப்ரபீடிதோ திவாபலீ ச ஶ்வயதுஃ ஸமீரணாத்||௧௨||

சல இத்யாதிநா வாதஜஶோதலிங்கமாஹ| தநுத்வகிதி அபஹலத்வக்| அஸித இதி கஷ்ணஃ| ஸுப்திஃ ஸ்பர்ஶாஜ்ஞாநஂ; ஹர்ஷஃ ‘ஜணஜணிகா’ இதி க்யாதா வேதநா, கிஂவா ரோமஹர்ஷஃ| அநிமித்ததஃ ப்ரஶாம்யதீதி வாயோஶ்சலத்வேந கதாசிந்நிமித்தஂ விநாऽபி லீநோ பவதீத்யர்தஃ| கேசித் ‘நிமித்ததஃ’ இதி படந்தி, தேந “ஸ்நேஹோஷ்ணமர்தநாப்யாஂ ச ப்ரணஶ்யேத் ஸ ச வாதிகஃ” (ஸூ.அ.௧௮) இதி யதுக்தஂ ததேவேதமுச்யதே| ப்ரோந்நமதீதி ஸம்பீடநாநந்தரமேவோந்நமதி||௧௨||

Adhikarana 13 (13) · Śloka 13

மதுஃ ஸகந்தோऽஸிதபீதராகவாந் ப்ரமஜ்வரஸ்வேததஷாமதாந்விதஃ| ய உஷ்யதே ஸ்பர்ஶருகக்ஷிராககத் ஸ பித்தஶோதோ பஶதாஹபாகவாந்||௧௩||

மத்வித்யாதிநா பித்தஶோதமாஹ| உஷ்யத இதி தஹ்யதே| ஸ்பர்ஶருகிதி ஸ்பர்ஶநஂ ந ஸஹதே||௧௩||

Adhikarana 14 (14) · Śloka 14

குருஃ ஸ்திரஃ பாண்டுரரோசகாந்விதஃ ப்ரஸேகநித்ராவமிவஹ்நிமாந்த்யகத்| ஸ கச்ச்ரஜந்மப்ரஶமோ நிபீடிதோ ந சோந்நமேத்ராத்ரிபலீ கபாத்மகஃ||௧௪||

குருரித்யாதிநா கபஶோதமாஹ| அரோசகாந்வித இதி அரோசகவ்யாதிஸஹசாரீ| கச்ச்ரஜந்மப்ரஶம இதி சிரோத்பத்திவிநாஶஃ| ராத்ரிபலீ கபாத்மக இதி ராத்ரௌ ஸ்ரோதோரோதஜேந தேஹக்லேதேநாசேஷ்டயா ச கபஸ்ய வத்தத்வாத் தஜ்ஜநிதஶோதோ பலவாந் பவதி, திவா து ஸ்புடஸ்ரோதஸி ஶரீரே சேஷ்டாயுக்தே ந கபோ பலீபவதி கிந்து வாயுஃ; தேந வாதஶோதோ திவா பலீபவதி, கபஶோதஸ்து ஹீயதே||௧௪||

Adhikarana 15 (15) · Śloka 15

கஶஸ்ய ரோகைரபலஸ்ய யோ பவேதுபத்ரவைர்வா வமிபூர்வகைர்யுதஃ| ஸ ஹந்தி மர்மாநுகதோऽத ராஜிமாந் பரிஸ்ரவேத்தீநபலஸ்ய ஸர்வகஃ||௧௫||

ஸம்ப்ரத்யஸாத்யத்வமாஹ- கஶஸ்யேத்யாதி| வமிபூர்வகைரிதி த்ரிஶோதீயே “சர்திஃ ஶ்வாஸோऽருசிஸ்தஷ்ணா ஜ்வரோऽதீஸார ஏவ ச| ஸுப்திஃ ஶோஷஃ ஸதௌர்பல்யஃ ஶோதோபத்ரவஸங்க்ரஹஃ” (ஸூ.அ.௧௮) இத்யநேநோக்தைஃ| மர்மாநுகதோ ராஜிமாநிதி ச பதக்லக்ஷணஂ, பரிஸ்ரவேதித்யாதி ச பதக் பதகஸாத்யலக்ஷணம்||௧௫||

Adhikarana 16 (16) · Śloka 16

அஹீநமாஂஸஸ்ய ய ஏகதோஷஜோ நவோ பலஸ்தஸ்ய ஸுகஃ ஸ ஸாதநே|௧௬|

அஹீநேத்யாதிநா ஸுகஸாத்யலக்ஷணமுச்யதே| கச்ச்ரஸாத்யலக்ஷணஂ ச ஸுகஸாத்யலக்ஷணாஸம்பூர்ணதாயாஂ ஜ்ஞேயம்| ஶ்வயதோஶ்ச ஹேதுலக்ஷணாநி த்ரிஶோதீயோக்தாந்யபி ப்ரகரணாத் ஸங்க்ஷேபேணேஹோச்யந்தே|௧௬|

Adhikarana 17 (16) · Śloka 16

நிதாநதோஷர்துவிபர்யயக்ரமைருபாசரேத்தஂ பலதோஷகாலவித்||௧௬||

ஸாமாந்யேந சிகித்ஸாஸூத்ரமாஹ- நிதாநேத்யாதி| நிதாநாதிவிபரீதக்ரமைஃ லங்கநாதிபிருபாசரேதித்யர்தஃ| பலதோஷகாலவிதித்யநேந நிதாநாதேர்விபரீதா க்ரியோக்தா; பலஂ ததா தோஷமாமாதிபேதபிந்நஂ ததா காலஂ ச வ்யாத்யவஸ்தாரூபஂ விதித்வா யா யுஜ்யதே ஸா கர்தவ்யேதி தர்ஶயதி| நிதாநேத்யாதௌ தோஷஶப்தேந வாதாதயோ கஹ்யந்தே, துஶப்தேந ச நித்யகஃ காலஃ| தேநைவ தத்விஶிஷ்டவாசகதயா பலதோஷகாலவிதிதி வசநஂ ந புநருக்தம்| அந்யே து ப்ரதமேந தோஷஶப்தேந தூஷ்யதாதுக்ரஹணஂ, த்விதீயேந து வாதாதிக்ரஹணமித்யாஹுஃ; ப்ரதமவ்யாக்யாநே து தோஷஶப்தேநைவ தூஷ்யஸ்யாபி தோஷாதாரஸ்ய க்ரஹணஂ ஜ்ஞேயம்||௧௬||

Adhikarana 18 (17-19) · Śloka 19

அதாமஜஂ லங்கநபாசநக்ரமைர்விஶோதநைருல்பணதோஷமாதிதஃ| ஶிரோகதஂ ஶீர்ஷவிரேசநைரதோ விரேசநைரூர்த்வஹரைஸ்ததோர்த்வஜம்||௧௭|| உபாசரேத் ஸ்நேஹபவஂ விரூக்ஷணைஃ ப்ரகல்பயேத் ஸ்நேஹவிதிஂ ச ரூக்ஷஜே| விபத்தவிட்கேऽநிலஜே நிரூஹணஂ கதஂ து பித்தாநிலஜே ஸதிக்தகம்||௧௮|| பயஶ்ச மூர்ச்சாரதிதாஹதர்ஷிதே விஶோதநீயே து ஸமூத்ரமிஷ்யதே| கபோத்திதஂ க்ஷாரகடூஷ்ணஸஂயுதைஃ ஸமூத்ரதக்ராஸவயுக்திபிர்ஜயேத்||௧௯||

ஆமஜமிதி ஆமதோஷஜநிதம், அபக்வதா ச ப்ராயோ தோஷாணாஂ ப்ரதமதுஷ்டௌ பவதி| க்ரமைரிதி உபக்ரமைஃ| அத இதி அதோபாகஜஂ, விரேசநைருபாசரேத்| ஊர்த்வஹரைரிதி வமநைஃ, ஊர்த்வஜமிதி ஊர்த்வபாகஜம்| ஸதிக்தகஂ கதமிதி திக்தத்ரவ்யஸாதிதஂ கதம்| பித்தாநிலஜே இதி வாதபித்தஜத்வந்த்வே| மூர்ச்சாதய இஹ ஸஞ்ஜாதா யஸ்ய தஸ்மிந் மூர்ச்சாரதிதாஹதர்ஷிதே| விஶோதநீயே இதி மூர்ச்சாயுக்தே ஏவ விஶோதநீயே| ஸமூத்ரேத்யாதி மூத்ரஸமபாகைஸ்தக்ராஸவயோகைஃ||௧௭-௧௯||

Adhikarana 19 (20) · Śloka 20

க்ராம்யாப்ஜாநூபஂ பிஶிதமபலஂ ஶுஷ்கஶாகஂ நவாந்நஂ கௌடஂ பிஷ்டாந்நஂ ததி திலகதஂ விஜ்ஜலஂ மத்யமம்லம்| தாநா வல்லூரஂ ஸமஶநமதோ குர்வஸாத்ம்யஂ விதாஹி ஸ்வப்நஂ சாராத்ரௌ ஶ்வயதுகதவாந் வர்ஜயேந்மைதுநஂ ச||௨௦||

க்ராம்யேத்யாதிநா நிதாநத்வேநைவ ப்ராப்தநிஷேதாநபி மஹாத்யயாவஹ- த்வாதத்யர்தநிஷேதோபதர்ஶநார்தமாஹ| கௌடமிதி குடவிகாரஂ, தஸ்ய விகாரே அண்| தாநா அங்குரிதபஷ்டயவாஃ| வல்லூரஂ ஶுஷ்கமாஂஸம்| ஸமஶநஂ பத்யாபத்யயோரேகத்ர போஜநம்||௨௦||

Adhikarana 20 (21-22) · Śloka 22

வ்யோஷஂ த்ரிவத்திக்தகரோஹிணீ ச ஸாயோரஜஸ்கா த்ரிபலாரஸேந| பீதஂ கபோத்தஂ ஶமயேத்து ஶோபஂ கவ்யேந மூத்ரேண ஹரீதகீ ச||௨௧|| ஹரீதகீநாகரதேவதாரு ஸுகாம்புயுக்தஂ ஸபுநர்நவஂ வா| ஸர்வஂ பிபேத்த்ரிஷ்வபி மூத்ரயுக்தஂ ஸ்நாதஶ்ச ஜீர்ணே பயஸாऽந்நமத்யாத்||௨௨||

அத்ர கபதோஷஸ்யைவ ப்ரதமஂ சிகித்ஸ்யத்வேந வ்யோஷமித்யாதிநா கபஶோதசிகித்ஸாமாஹ| ஸாயோரஜஸ்கேதி அநேந மாரிதமேவாத்ர அயோரஜ இச்சந்தி, ரஸாயநேऽபி மதாயோரஜஸ ஏவ ப்ரயோகோபதேஶாத்| அயோரஜோ ந ஸமஂ துல்யமாநம், அயோ ஹி துஷ்பரிணாமஂ, தேநாயஃப்ரயோகேऽல்பமேவ லோஹஂ மாத்ராநுஸாரேண ஜ்ஞேயம்| ஹரீதக்யாதீநாஂ கல்கஃ ஸுகாம்புநா பேயஃ| ஸபுநர்நவஂ வா ஸர்வமிதி ஹரீதக்யாதி| த்ரிஷ்வபி வாதாதிஜேஷு| ஸ்நாதஶ்சேத்யாதிவிதிரந்தே உக்தத்வாதுக்தஸர்வப்ரயோகேஷு ஜ்ஞேயஃ||௨௧-௨௨||

Adhikarana 21 (23-28) · Śloka 28

புநர்நவாநாகரமுஸ்தகல்காந் ப்ரஸ்தேந தீரஃ பயஸாऽக்ஷமாத்ராந்| மயூரகஂ மாகதிகாஂ ஸமூலாஂ ஸநாகராஂ வா ப்ரபிபேத் ஸவாதே||௨௩|| தந்தீத்ரிவத்த்ர்யூஷணசித்ரகைர்வா பயஃ ஶதஂ தோஷஹரஂ பிபேந்நா| த்விப்ரஸ்தமாத்ரஂ து பலார்திகைஸ்தைரர்தாவஶிஷ்டஂ பவநே ஸபித்தே||௨௪|| ஸஶுண்டிபீதத்ருரஸஂ ப்ரயோஜ்யஂ ஶ்யாமோருபூகோஷணஸாதிதஂ வா| த்வக்தாருவர்ஷாபுமஹௌஷதைர்வா குடூசிகாநாகரதந்திபிர்வா||௨௫|| ஸப்தாஹமௌஷ்ட்ரஂ த்வதவாऽபி மாஸஂ பயஃ பிபேத்போஜநவாரிவர்ஜீ| கவ்யஂ ஸமூத்ரஂ மஹிஷீபயோ வா க்ஷீராஶநோ மூத்ரமதோ கவாஂ வா||௨௬|| தக்ரஂ பிபேத்வா குருபிந்நவர்சாஃ ஸவ்யோஷஸௌவர்சலமாக்ஷிகஂ ச| குடாபயாஂ வா குடநாகரஂ வா ஸதோஷபிந்நாமவிபத்தவர்சாஃ||௨௭|| விட்வாதஸங்கே பயஸா ரஸைர்வா ப்ராக்பக்தமத்யாதுருபூகதைலம் | ஸ்ரோதோவிபந்தேऽக்நிருசிப்ரணாஶே மத்யாந்யரிஷ்டாஂஶ்ச பிபேத் ஸுஜாதாந்||௨௮||

புநர்நவேத்யாதௌ ப்ரஸ்தமாநஂ க்ஷீரமதிபஹுத்வாத்ததர்தாவஶிஷ்டஂ பக்த்வா பேயம்| மயூரகமித்யாதாவபி பூர்வயோகோக்தஂ க்ஷீரஂ த்ரவ்யமாநஂ ச ஜ்ஞேயம்| பலார்திகைரிதி த்விகர்ஷமாநைஃ| அத்ர ச பேஷஜாபேக்ஷயா க்ஷீரஸ்ய பஹுத்வாத் ஸ்தோகக்ஷீரதாநஂ கேசிதிச்சந்தி ஸாதநத்வேந கர்தவ்யமிதி, ‘யதா குர்வந்தி ஸ உபாயஃ’ (ஸூ.அ.௨௬) இதி வசநாத்| பீதத்ருஃ தேவதாருஃ| ஊஷணஂ மரிசம்| போஜநவாரிவர்ஜீதி போஜநஂ வாரி ச த்யக்தவ்யமித்யர்தஃ| கவ்யமித்யாதாவபி கவாஂ மூத்ரமித்யந்தேந ஸப்தாஹஂ மாஸஂ வேதி ததா போஜநவாரிவர்ஜீதி சாநுவர்தயந்தி| ஸமூத்ரமித்யத்ர மூத்ரஸமஂ க்ஷீராஶநமிதி ஸம்பத்யதே||௨௩-௨௮||

Adhikarana 22 (29-31) · Śloka 31

கண்டீரபல்லாதகசித்ரகாஂஶ்ச வ்யோஷஂ விடங்கஂ பஹதீத்வயஂ ச| த்விப்ரஸ்திகஂ கோமயபாவகேந த்ரோணே பசேத் கூர்சிகமஸ்துநஸ்து ||௨௯|| த்ரிபாகஶேஷஂ ச ஸுபூதஶீதஂ த்ரோணேந தத் ப்ராகதமஸ்துநா ச| ஸிதோபலாயாஶ்ச ஶதேந யுக்தஂ லிப்தே கடே சித்ரகபிப்பலீநாம்||௩௦|| வைஹாயஸே ஸ்தாபிதமாதஶாஹாத் ப்ரயோஜயஂஸ்தத்விநிஹந்தி ஶோபாந்| பகந்தரார்ஶஃக்ரிமிகுஷ்டமேஹாந் வைவர்ண்யகார்ஶ்யாநிலஹிக்கநஂ ச||௩௧|| இதி கண்டீராத்யரிஷ்டஃ|

கூர்சிகமஸ்துந இத்யத்ர தத்நா ஸஹ பயஸி பக்வஂ யந்மஸ்து தத் கூர்சிகமஸ்து, கேவலஸ்ய தத்நோ யந்மஸ்து தத் ப்ராகதமஸ்து| வைஹாயஸே இதி அந்தரிக்ஷே||௨௯-௩௧||

Adhikarana 23 (32-33) · Śloka 33

காஶ்மர்யதாத்ரீமரிசாபயாக்ஷத்ராக்ஷாபலாநாஂ ச ஸபிப்பலீநாம்| ஶதஂ ஶதஂ ஜீர்ணகுடாத்துலாஂ ச ஸங்க்ஷுத்ய கும்பே மதுநா ப்ரலிப்தே||௩௨|| ஸப்தாஹமுஷ்ணே த்விகுணஂ து ஶீதே ஸ்திதஂ ஜலத்ரோணயுதஂ பிபேந்நா| ஶோபாந் விபந்தாந் கபவாதஜாஂஶ்ச நிஹந்த்யரிஷ்டோऽஷ்டஶதோऽக்நிகச்ச||௩௩|| இத்யஷ்டஶதோऽரிஷ்டஃ|

காஶ்மர்யேத்யாதௌ உஷ்ணே இதி உஷ்ணகாலே| த்விகுணமிதி த்விஸப்தாஹஂ, ஶீதகாலே ஸ்தாப்யம்| அஷ்டஶத இதி ஸஞ்ஜ்ஞா காஶ்மர்யாதிஸப்தஶதஂ மிலித்வா கதத்வாஜ்ஜ்ஞேயா||௩௨-௩௩||

Adhikarana 24 (34-38) · Śloka 38

புநர்நவே த்வே ச பலே ஸபாடே தந்தீஂ குடூசீமத சித்ரகஂ ச| நிதிக்திகாஂ ச த்ரிபலாநி பக்த்வா த்ரோணாவஶேஷே ஸலிலே ததஸ்தம்||௩௪|| பூத்வா ரஸஂ த்வே ச குடாத் புராணாத்துலே மதுப்ரஸ்தயுதஂ ஸுஶீதம்| மாஸஂ நிதத்யாத்கதபாஜநஸ்தஂ பல்லே யவாநாஂ பரதஸ்து மாஸாத்||௩௫|| சூர்ணீகதைரர்தபலாஂஶிகைஸ்தஂ பத்ரத்வகேலாமரிசாம்புலோஹைஃ | கந்தாந்விதஂ க்ஷௌத்ரகதப்ரதிக்தே ஜீர்ணே பிபேத் வ்யாதிபலஂ ஸமீக்ஷ்ய||௩௬|| ஹத்பாண்டுரோகஂ ஶ்வயதுஂ ப்ரவத்தஂ ப்லீஹஜ்வராரோசகமேஹகுல்மாந்| பகந்தரஂ ஷட்ஜடராணி காஸஂ ஶ்வாஸஂ க்ரஹண்யாமயகுஷ்டகண்டூஃ||௩௭|| ஶாகாநிலஂ பத்தபுரீஷதாஂ ச ஹிக்காஂ கிலாஸஂ ச ஹலீமகஂ ச| க்ஷிப்ரஂ ஜயேத்வர்ணபலாயுரோஜஸ்தேஜோந்விதோ மாஂஸரஸாந்நபோஜீ||௩௮|| இதி புநர்நவாத்யரிஷ்டஃ|

புநர்நவே த்வே இத்யாதௌ ப்ரத்யேகஂ த்ரவ்யாணாஂ த்விபலிகத்வம்| த்ரோணாவஶேஷவிதாநாச்ச சதுர்த்ரோணஂ ஜலஸ்ய ஜ்ஞேயம்| ததா ஸதி சதுர்பாகாவஶேஷேண த்ரோணஃ க்வாதோ பவதி| பல்லே யவாநாமிதி யவராஶௌ, க்ஷௌத்ரகதப்ரதிக்தே கும்பே கத்வா மாஸஂ ஸ்தாப்யமிதி ஜ்ஞேயஂ; கிஂவா க்ஷௌத்ரகதப்ரலிப்தே ஸுகந்தே பாஜநே கத்வா பசேத்| ஷட்ஜடராணீதி பேஷஜாஸாத்யௌ சித்ரோதகதரௌ வர்ஜயித்வா||௩௪-௩௮||

Adhikarana 25 (39-40) · Śloka 40

பலத்ரிகஂ தீப்யகசித்ரகௌ ச ஸபிப்பலீலோஹரஜோ விடங்கம்| சூர்ணீகதஂ கௌடவிகஂ த்விரஂஶஂ க்ஷௌத்ரஂ புராணஸ்ய துலாஂ குடஸ்ய||௩௯|| மாஸஂ நிதத்யாத்கதபாஜநஸ்தஂ யவேஷு தாநேவ நிஹந்தி ரோகாந்| யே சார்ஶஸாஂ பாண்டுவிகாரிணாஂ ச ப்ரோக்தா ஹிதாஃ ஶோபிஷு தேऽப்யரிஷ்டாஃ||௪௦|| இதி த்ரிபலாத்யரிஷ்டஃ|

பலத்ரிகமித்யாதௌ த்விப்ரஸ்தே த்ரிபலாதீநாஂ சதுர்குணஂ ஜலஂ தத்த்வா பாதாவஶேஷஃ கஷாய ஆஸவாந்தரே தஷ்டத்வாஜ்ஜ்ஞேயஃ| சூர்ணீகதமிதி கஷாயார்தஂ ஜர்ஜரீகதம்| அந்யே து சூர்ணே ஏவ த்ரோணார்தஂ பரஂ ஜலஂ தததி; கிஂவா குடவமாநத்வஂ சூர்ணஸ்ய தேயஂ, தேந த்விரஂஶஂ க்ஷௌத்ரமிதி த்விகுடவமிதி யாவத்||௩௯-௪௦||

Adhikarana 26 (41-42) · Śloka 42

கஷ்ணா ஸபாடா கஜபிப்பலீ ச நிதிக்திகா சித்ரகநாகரே ச| ஸபிப்பலீமூலரஜந்யஜாஜீமுஸ்தஂ ச சூர்ணஂ ஸுகதோயபீதம்||௪௧|| ஹந்யாத்த்ரிதோஷஂ சிரஜஂ ச ஶோபஂ கல்கஶ்ச பூநிம்பமஹௌஷதஸ்ய| அயோரஜஸ்த்ர்யூஷணயாவஶூகசூர்ணஂ ச பீதஂ த்ரிபலாரஸேந||௪௨||

பிப்பல்யாத்யே சூர்ணே த்ரிதோஷமிதி ப்ரத்யேகஂ மிலிதைர்வா வாதாதிபிர்ஜநிதமிதி ஜ்ஞேயம்; ந சாத்ர த்ரிதோஷஸ்யாஸாத்யத்வஂ யுக்தம்||௪௧-௪௨||

Adhikarana 27 (43-46) · Śloka 46

க்ஷாரத்வயஂ ஸ்யால்லவணாநி சத்வார்யயோரஜோ வ்யோஷபலத்ரிகே ச| ஸபிப்பலீமூலவிடங்கஸாரஂ முஸ்தாஜமோதாமரதாருபில்வம்||௪௩|| கலிங்ககாஶ்சித்ரகமூலபாடே யஷ்ட்யாஹ்வயஂ ஸாதிவிஷஂ பலாஂஶம்| ஸஹிங்குகர்ஷஂ த்வணுஶுஷ்கசூர்ணஂ த்ரோணஂ ததா மூலகஶுண்டகாநாம்||௪௪|| ஸ்யாத்பஸ்மநஸ்தத் ஸலிலேந ஸாத்யமாலோட்ய யாவத்கநமப்ரதக்தம்| ஸ்த்யாநஂ ததஃ கோலஸமாஂ து மாத்ராஂ கத்வா ஸுஶுஷ்காஂ விதிநோபயுஞ்ஜ்யாத்||௪௫|| ப்லீஹோதரஶ்வித்ரஹலீமகார்ஶஃபாண்ட்வாமயாரோசகஶோஷஶோபாந்| விஸூசிகாகுல்மகராஶ்மரீஶ்ச ஸஶ்வாஸகாஸாஃ ப்ரணுதேத் ஸகுஷ்டாஃ||௪௬|| இதி க்ஷாரகுடிகா|

சத்வாரி லவணாநி ஸாமுத்ரவர்ஜஂ தீர்கஞ்ஜீவிதீயோக்தாநி| அணுஶுஷ்கசூர்ணமிதி ஸூக்ஷ்மசூர்ணஂ க்ராஹ்யம்| அத்ர ஜலமாநமபி சூர்ணசதுர்குணஂ தேயம்| ஸ்த்யாநமிதி கநம்||௪௩-௪௬||

Adhikarana 28 (47-48) · Śloka 48

ப்ரயோஜயேதார்த்ரகநாகரஂ வா துல்யஂ குடேநார்தபலாபிவத்த்யா| மாத்ரா பரஂ பஞ்சபலாநி மாஸஂ ஜீர்ணே பயோ யூஷரஸாஶ்ச பக்தம்||௪௭|| குல்மோதரார்ஶஃஶ்வயதுப்ரமேஹாஞ் ஶ்வாஸப்ரதிஶ்யாலஸகாவிபாகாந்| ஸகாமலாஶோஷமநோவிகாராந் காஸஂ கபஂ சைவ ஜயேத் ப்ரயோகஃ||௪௮||

ஆர்த்ரகநாகரமிதி அஶுஷ்கநாகரம்| அர்தபலாபிவத்திஶ்ச இஹ குடநாகராப்யாஂ ஜ்ஞேயா, அந்யதா கேவலார்த்ரகவத்த்யா பஞ்சபலமாநே குடேந ஸமஂ தஶபலதாயாஂ பூரிமாத்ரதயாऽக்நிவதாதிதோஷகாரகஂ ஸ்யாத்; அர்தபலாதாரப்ய ப்ரதிதிநமர்தபலவத்த்யா தஶபிர்திநைஃ பஞ்சபலஂ பவதி; ததஸ்து பஞ்சபலஸ்ய யாவந்மாஸமுபயோகஃ||௪௭-௪௮||

Adhikarana 29 (49) · Śloka 49

ரஸஸ்ததைவார்த்ரகநாகரஸ்ய பேயோऽத ஜீர்ணே பயஸாऽந்நமத்யாத்| ஜத்வஶ்மஜஂ ச த்ரிபலாரஸேந ஹந்யாத்த்ரிதோஷஂ ஶ்வயதுஂ ப்ரஸஹ்ய||௪௯|| இதி ஶிலாஜதுப்ரயோகஃ|

ரஸஸ்ததைவேத்யாதௌ பூர்வயோகவதர்தபலாபிவத்திஃ குடயுக்தத்வஂ சேத்யாதி ஸர்வஂ ததைவேதி பதேந கஹ்யதே||௪௯||

Adhikarana 30 (50-52) · Śloka 52

த்விபஞ்சமூலஸ்ய பசேத் கஷாயே கஂஸேऽபயாநாஂ ச ஶதஂ குடஸ்ய| லேஹே ஸுஸித்தேऽத விநீய சூர்ணஂ வ்யோஷஂ த்ரிஸௌகந்த்யமுஷாஸ்திதே ச||௫௦|| ப்ரஸ்தார்தமாத்ரஂ மதுநஃ ஸுஶீதே கிஞ்சிச்ச சூர்ணாதபி யாவஶூகாத்| ஏகாபயாஂ ப்ராஶ்ய ததஶ்ச லேஹாச்சுக்திஂ நிஹந்தி ஶ்வயதுஂ ப்ரவத்தம்||௫௧|| ஶ்வாஸஜ்வராரோசகமேஹகுல்மப்லீஹத்ரிதோஷோதரபாண்டுரோகாந்| கார்ஶ்யாமவாதாவஸகம்லபித்தவைவர்ண்யமூத்ராநிலஶுக்ரதோஷாந்||௫௨|| இதி கஂஸஹரீதகீ|

த்விபஞ்சமூலஸ்யேத்யாதௌ நிர்திஷ்டத்வாத் கஂஸஃ க்வாதாத்பவதி, தாவந்மாநஂ தஶமூலஂ சதுஃஷஷ்டிபலஂ க்ராஹ்யம்| அந்யே து ‘த்விபஞ்சமூலஸ்ய துலாகஷாயே கஂஸோऽபயாநாஂ ச ஶதஂ குடஸ்ய’ இதி படந்தி| வ்யோஷத்ரிஸௌகந்த்யயோஃ மாநாநிர்தேஶேந அந்யத்ர லேஹாந்தரோக்தசூர்ணமாநாநுஸாரேண மாநஂ ஜ்ஞேயம்| அகஸ்த்யஹரீதக்யாஂ குடதுலாயாஂ பிப்பலீசூர்ணபலசதுஷ்டயமுக்தஂ, ததா ச்யவநப்ராஶே மத்ஸ்யண்டிகார்ததுலாயாஂ பிப்பலீசூர்ணபலத்வயமுக்தஂ, தத்வதிஹாபி குடஶதே வ்யோஷஸ்ய கடுத்ரவ்யஸ்ய பலசதுஷ்டயஂ; ததா ச்யவநே சாதுர்ஜாதகஸ்ய கந்தார்தஸ்ய பலமுக்தஂ, ததநுஸாரேணேஹ த்விபலஂ த்ரிஸௌகந்த்யம்| கிஞ்சிச்சப்தஸ்யால்பவசநத்வாதத்ரோக்தநாகராதிசூர்ணாதர்தமாநஂ யாவஶூகஸ்ய ஜ்ஞேயஂ, கேசித்து கிஞ்சிச்சப்தஂ கர்ஷபர்யாயஂ வதந்தி; தந்த்ராந்தரப்ரத்யயாத்| ஜதூகர்ணஸஂவாதாத் த்ரிஸௌகந்த்யஸ்ய ப்ரத்யேகஂ கர்ஷமாநத்வஂ, த்ர்யூஷணயவக்ஷாராணாஂ து ப்ரத்யேகஂ பலம்| யதுக்தஂ- “தஶமூலகஷாயஸ்ய கஂஸே பத்யாஶதஂ குடாத்| துலாஂ பசேத்ததோ தத்யாத் வ்யோஷக்ஷாரசதுஃபலம்| த்ரிஸுகந்தஸ்ய கர்ஷாஂஶ ப்ரஸ்தார்தஂ மதுநோ ஹிமே” இத்யாதி||௫௦-௫௨||

Adhikarana 31 (53-54) · Śloka 54

படோலமூலாமரதாருதந்தீத்ராயந்திபிப்பல்யபயாவிஶாலாஃ| யஷ்ட்யாஹ்வயஂ திக்தகரோஹிணீ ச ஸசந்தநா ஸ்யாந்நிசுலாநி தார்வீ||௫௩|| கர்ஷோந்மிதைஸ்தைஃ க்வதிதஃ கஷாயோ கதேந பேயஃ குடவேந யுக்தஃ| வீஸர்பதாஹஜ்வரஸந்நிபாததஷ்ணாவிஷாணி ஶ்வயதுஂ ச ஹந்தி||௫௪||

படோலமூலேத்யாதௌ க்வாத்யத்ரவ்யபலத்ரயமஷ்டகுணஜலபரிபாஷயா க்வதநீயஂ; ததஶ்சதுர்பாகாவஶேஷேண ஷட்பலமாநஃ கஷாயோ பவதி| உக்தஂ ஹி- “கர்ஷாதௌ து பலஂ யாவத் தத்யாத் ஷோடஶகஂ ஜலம்| ததஶ்ச குடவஂ யாவத்தோயமஷ்டகுணஂ பவேத்” இதி||௫௩-௫௪||

Adhikarana 32 (55-57) · Śloka 57

ஸசித்ரகஂ தாந்யயவாந்யஜாஜீஸௌவர்சலஂ த்ர்யூஷணவேதஸாம்லம்| பில்வாத் பலஂ தாடிமயாவஶூகௌ ஸபிப்பலீமூலமதாபி சவ்யம்||௫௫|| பிஷ்ட்வாऽக்ஷமாத்ராணி ஜலாடகேந பக்த்வா கதப்ரஸ்தமத ப்ரயுஞ்ஜ்யாத்| அர்ஶாஂஸி குல்மஂ ஶ்வயதுஂ ச கச்ச்ரஂ நிஹந்தி வஹ்நிஂ ச கரோதி தீப்தம்||௫௬|| பிபேத்கதஂ வாऽஷ்டகுணாம்புஸித்தஂ ஸசித்ரகக்ஷாரமுதாரவீர்யம்| கல்யாணகஂ வாऽபி ஸபஞ்சகவ்யஂ திக்தஂ மஹத்வாऽப்யத திக்தகஂ வா||௫௭||

ஸசித்ரகேத்யாதௌ கேசித் ‘பில்வாத் பலஂ’ இதி படந்தி; தந்மதே பில்வஂ பலமாநஂ, ஶேஷஂ து கார்ஷிகம்||௫௫-௫௭||

Adhikarana 33 (58-59) · Śloka 59

க்ஷீரஂ கடே சித்ரககல்கலிப்தே தத்யாகதஂ ஸாது விமத்ய தேந| தஜ்ஜஂ கதஂ சித்ரகமூலகர்பஂ தக்ரேண ஸித்தஂ ஶ்வயதுக்நமக்ர்யம்||௫௮|| அர்ஶோऽதிஸாராநிலகுல்மமேஹாஂஶ்சைதந்நிஹந்த்யக்நிபலப்ரதஂ ச| தக்ரேண சாத்யாத் ஸகதேந தேந போஜ்யாநி ஸித்தாமதவா யவாகூம்||௫௯|| இதி சித்ரககதம்|

தத்யாகதமிதி ததிபாவேந பரிணதம்| தக்ரேணேதி யதோக்தததிமதநஜாதேந தக்ரேண||௫௮-௫௯||

Adhikarana 34 (60-63) · Śloka 63

ஜீவந்த்யஜாஜீஶடிபுஷ்கராஹ்வைஃ ஸகாரவீசித்ரகபில்வமத்யைஃ| ஸயாவஶூகைர்பதரப்ரமாணைர்வக்ஷாம்லயுக்தா கததைலபஷ்டா||௬௦|| அர்ஶோऽதிஸாராநிலகுல்மஶோபஹத்ரோகமந்தாக்நிஹிதா யவாகூஃ| யா பஞ்சகோலைர்விதிநைவ தேந ஸித்தா பவேத் ஸா ச ஸமா தயைவ||௬௧|| குலத்தயூஷஶ்ச ஸபிப்பலீகோ மௌத்கஶ்ச ஸத்ர்யூஷணயாவஶூகஃ| ரஸஸ்ததா விஷ்கிரஜாங்கலாநாஂ ஸகூர்மகோதாஶிகிஶல்லகாநாம்||௬௨|| ஸுவர்சலா கஞ்ஜநகஂ படோலஂ ஸவாயஸீமூலகவேத்ரநிம்பம்| ஶாகார்திநாஂ ஶாகமிதி ப்ரஶஸ்தஂ போஜ்யே புராணஶ்ச யவஃ ஸஶாலிஃ||௬௩||

ஜீவந்தீத்யாதௌ பதரப்ரமாணைரிதி த்விஶாணிகைஃ| விதிநைவ தேநேத்யத்ர பதரமாநத்வஂ த்ரவ்யாணாஂ ஜ்ஞேயம்| ஸகூர்மேத்யாதௌ கூர்மவிதாநஂ மத்ஸ்யமாஂஸநிஷேதேऽப்யபவாதரூபஂ ஜ்ஞேயம்| ஶல்லகஃ ஶலலீஸஞ்ஜ்ஞஃ| ஸுவர்சிகா ஸூர்யாவர்தஃ| கஞ்ஜநகஂ ரஸோநகஸதஶஂ; கிஂவா கஞ்ஜநகஂ ஶோபாஞ்ஜநம்| வாயஸீ காகமாசீ||௬௦-௬௩||

Adhikarana 35 (64-67) · Śloka 67

ஆப்யந்தரஂ பேஷஜமுக்தமேதத்பர்ஹிர்ஹிதஂ யச்சணு தத்யதாவத்| ஸ்நேஹாந் ப்ரதேஹாந் பரிஷேசநாநி ஸ்வேதாஂஶ்ச வாதப்ரபலஸ்ய குர்யாத்||௬௪|| ஶைலேயகுஷ்டாகுருதாருகௌந்தீத்வக்பத்மகைலாம்புபலாஶமுஸ்தைஃ| ப்ரியங்குதௌணேயகஹேமமாஂஸீதாலீஶபத்ரப்லவபத்ரதாந்யைஃ||௬௫|| ஶ்ரீவேஷ்டகத்யாமகபிப்பலீபிஃ ஸ்பக்காநகைஶ்சைவ யதோபலாபம்| வாதாந்விதேऽப்யங்கமுஶந்தி தைலஂ ஸித்தஂ ஸுபிஷ்டைரபி ச ப்ரதேஹம்||௬௬|| ஜலைஶ்ச வாஸார்ககரஞ்ஜஶிக்ருகாஶ்மர்யபத்ரார்ஜகஜைஶ்ச ஸித்தைஃ| ஸ்விந்நோ மதூஷ்ணை ரவிதப்ததோயைஃ ஸ்நாதஶ்ச கந்தைரநுலேபநீயஃ||௬௭||

ஶைலேயேத்யாதௌ தைலஂ ஸித்தஂ ஸுபிஷ்டைரிதி ஶைலேயாதிபிஃ ஸுபிஷ்டைஸ்தைலஂ ஸித்தமிதி வதந்தி; ததா தைரேவ ஸுபிஷ்டைஃ ப்ரதேஹஂ கதயந்தி| ரவிணா ஸூர்யேண தப்ததோயைஃ ஸ்நாதோ கந்தைரகுர்வாதிபிராலேபநீயஃ||௬௪-௬௭||

Adhikarana 36 (68-69) · Śloka 69

ஸவேதஸாஃ க்ஷீரவதாஂ த்ருமாணாஂ த்வசஃ ஸமஞ்ஜிஷ்டலதாமணாலாஃ| ஸசந்தநாஃ பத்மகவாலகௌ ச பைத்தே ப்ரதேஹஸ்து ஸதைலபாகஃ||௬௮|| ஆக்தஸ்ய தேநாம்பு ரவிப்ரதப்தஂ ஸசந்தநஂ ஸாபயபத்மகஂ ச| ஸ்நாநே ஹிதஂ க்ஷீரவதாஂ கஷாயஃ க்ஷீரோதகஂ சந்தநலேபநஂ ச||௬௯||

ஸவேதஸா இத்யாதிநா பைத்தே ப்ரதேஹமாஹ| க்ஷீரித்ருமா அஶ்வத்தாதயஃ| ஸதைலபாக இதி மஞ்ஜிஷ்டாதிபிரேவ க்வாதகல்கேந ஸ்நேஹஃ பக்தவ்யஃ| ஸசந்தநமித்யாதௌ அபயம் உஶீரம்||௬௮-௬௯||

Adhikarana 37 (70-73) · Śloka 73

கபே து கஷ்ணாஸிகதாபுராணபிண்யாகஶிக்ருத்வகுமாப்ரலேபஃ| குலத்தஶுண்டீஜலமூத்ரஸேகஶ்சண்டாகுருப்யாமநுலேபநஂ ச||௭௦|| பிபீதகாநாஂ பலமத்யலேபஃ ஸர்வேஷு தாஹார்திஹரஃ ப்ரதிஷ்டஃ| யஷ்ட்யாஹ்வமுஸ்தைஃ ஸகபித்தபத்ரைஃ ஸசந்தநைஸ்தத்பிடகாஸு லேபஃ||௭௧|| ராஸ்நாவஷார்கத்ரிபலாவிடங்கஂ ஶிக்ருத்வசோ மூஷிகபர்ணிகா ச| நிம்பார்ஜகௌ வ்யாக்ரநகஃ ஸதூர்வா ஸுவர்சலா திக்தகரோஹிணீ ச||௭௨|| ஸகாகமாசீ பஹதீ ஸகுஷ்டா புநர்நவா சித்ரகநாகரே ச| உந்மர்தநஂ ஶோபிஷு மூத்ரபிஷ்டஂ ஶஸ்தஸ்ததா மூலகதோயஸேகஃ||௭௩||

ஸிகதா வாலுகா| ஶிக்ரோஸ்த்வக்| அநுலேபநஂ ஸ்நாநாநந்தரமநுலேபநம்| தத்பிடகாஸ்விதி தாஹாதியுக்தபிடிகாஸு| ராஸ்நேத்யாதிநா ஸர்வஶோதேஷூந்மர்தநஸேகௌ ப்ரூதே| வ்யாக்ரநகஂ நகீ| மூஷிகபர்ணீ ‘புத்ரஶ்ரேணீ’ இதி க்யாதா||௭௦-௭௩||

Adhikarana 38 (74) · Śloka 74

ஶோபாஸ்து காத்ராவயவாஶ்ரிதா யே தே ஸ்தாநதூஷ்யாகதிநாமபேதாத்| அநேகஸங்க்யாஃ கதிசிச்ச தேஷாஂ நிதர்ஶநார்தஂ கததோ நிபோத||௭௪||

ஶோதாஸ்த்வித்யாதி| ஸ்தாநஂ கலாதி, தூஷ்யா ரக்தாதயஃ, ஆகதிஃ ஆகாரோ தீர்கத்வாதிஃ, நாமபேதஸ்து ஶல்யாதிஷு விஸ்தரேணோக்தோऽபி ‘கண்டஶாலூக’ இத்யாதிநா லேஶேநாபிஹிதாஃ; ஏவஂ ஸ்தாநாதிபேதகதாததிபஹுத்வாத்பஹுஸங்க்யா ஜ்ஞேயா இதி யோஜ்யம்||௭௪||

Adhikarana 39 (75) · Śloka 75

தோஷாஸ்த்ரயஃ ஸ்வைஃ குபிதா நிதாநைஃ குர்வந்தி ஶோபஂ ஶிரஸஃ ஸுகோரம்|௭௫|

ஶிரஸஃ ஸுகோரமித்யத்ர லக்ஷணஂ த்ரிதோஷகதஂ, நாம ச ‘ஶிரஃஶோத’ இதி விஜ்ஞேயஂ, தந்த்ராந்தரேऽயம் ‘உபஶீர்ஷக’ இத்யுக்தஃ||௭௫|

Adhikarana 40 (75) · Śloka 75

அந்தர்கலே குர்குரிகாந்விதஂ ச ஶாலூகமுச்ச்வாஸநிரோதகாரி||௭௫||

குர்குரிகாந்விதமிதி குர்குராகாரஶப்தேந வேதநயா வா யுக்தம்||௭௫||

Adhikarana 41 (76) · Śloka 76

கலஸ்ய ஸந்தௌ சிபுகே கலே ச ஸதாஹராகஃ ஶ்வஸநாஸு சோக்ரஃ| ஶோபோ பஶார்திஸ்து பிடாலிகா ஸ்யாத்தந்யாத்கலே சேத்வலயீகதா ஸா||௭௬||

கலஸ்ய ஸந்தாவிதி கலவதநஸந்தௌ| ஶ்வஸநாஸ்விதி ஶ்வாஸவஹநாடீஷு| பிடாலிகாயாஂ த்ரிதோஷாஶ்ரயஃ காரணத்வேநாநுவர்ததே| வலயீகதா ஸேதி கத்ஸ்நகலவேஷ்டகத்வேந வலயாகாரா ஸ்யாத்| ஸுஶ்ருதேऽப்யுக்தஂ- “தஂ ஸர்வதைவாப்ரதிவார்யவீர்யஂ விவர்ஜநீயஂ வலயஂ வதந்தி” (ஸு. நி. அ. ௧௬) இதி| இயஂ ச த்ரிதோஷஜாऽபி ரக்தபித்தாதிகா ஜ்ஞேயா||௭௬||

Adhikarana 42 (77-78) · Śloka 78

ஸ்யாத்தாலுவித்ரத்யபி தாஹராகபாகாந்விதஸ்தாலுநி ஸா த்ரிதோஷாத்| ஜிஹ்வோபரிஷ்டாதுபஜிஹ்விகா ஸ்யாத் கபாததஸ்தாததிஜிஹ்விகா ச||௭௭|| யோ தந்தமாஂஸேஷு து ரக்தபித்தாத் பாகோ பவேத் ஸோபகுஶஃ ப்ரதிஷ்டஃ| ஸ்யாத்தந்தவித்ரத்யபி தந்தமாஂஸே ஶோபஃ கபாச்சோணிதஸஞ்சயோத்தஃ||௭௮||

உபஜிஹ்விகேஹ த்ரிஶோதீயோக்தாऽபி தத்ராநுக்தாதிஜிஹ்விகாப்ரஸங்கேநோக்தா||௭௭-௭௮||

Adhikarana 43 (79-80) · Śloka 80

கலஸ்ய பார்ஶ்வே கலகண்ட ஏகஃ ஸ்யாத்கண்டமாலா பஹுபிஸ்து கண்டைஃ| ஸாத்யாஃ ஸ்மதாஃ பீநஸபார்ஶ்வஶூலகாஸஜ்வரச்சர்தியுதாஸ்த்வஸாத்யாஃ||௭௯|| தேஷாஂ ஸிராகாயஶிரோவிரேகா தூமஃ புராணஸ்ய கதஸ்ய பாநம்| ஸ்யால்லங்கநஂ வக்த்ரபவேஷு சாபி ப்ரகர்ஷணஂ ஸ்யாத் கவலக்ரஹஶ்ச||௮௦||

ஸாத்யாஃ ஸ்மதா இத்யாதி| பீநஸாதிரஹிதாஃ ஸாத்யாஃ| ஸாத்யாஸாத்யவிபாகாதிபேதாஃ ஶிரஃஶோதாதிஷு ஸர்வேஷ்வேவ ஜ்ஞேயாஃ| ஸிரேதி ஸிராவ்யதஃ| விஶேஷசிகித்ஸா து ஸுஶ்ருதே ப்ரதிபத்தவ்யா||௭௯-௮௦||

Adhikarana 44 (81-86) · Śloka 86

அங்கைகதேஶேஷ்வநிலாதிபிஃ ஸ்யாத் ஸ்வரூபதாரீ ஸ்புரணஃ ஸிராபிஃ| க்ரந்திர்மஹாந்மாஂஸபவஸ்த்வநர்திர்மேதோபவஃ ஸ்நிக்ததமஶ்சலஶ்ச||௮௧|| ஸஂஶோதிதே ஸ்வேதிதமஶ்மகாஷ்டைஃ ஸாங்குஷ்டதண்டைர்விலயேதபக்வம்| விபாட்ய சோத்தத்ய பிஷக் ஸகோஶஂ ஶஸ்த்ரேண தக்த்வா வ்ரணவச்சிகித்ஸேத்||௮௨|| அதக்த ஈஷத் பரிஶேஷிதஶ்ச ப்ரயாதி பூயோऽபி ஶநைர்விவத்திம்| தஸ்மாதஶேஷஃ குஶலைஃ ஸமந்தாச்சேத்யோ பவேத்வீக்ஷ்ய ஶரீரதேஶாந்||௮௩|| ஶேஷே கதே பாகவஶேந ஶீர்யாத்ததஃ க்ஷதோத்தஃ ப்ரஸரேத்விஸர்பஃ| உபத்ரவஂ தஂ ப்ரவிசார்ய தஜ்ஜ்ஞஸ்தைர்பேஷஜைஃ பூர்வதரைர்யதோக்தைஃ||௮௪|| நிவாரயேதாதித ஏவ யத்நாத்விதாநவித் ஸ்வஸ்வவிதிஂ விதாய| ததஃ க்ரமேணாஸ்ய யதாவிதாநஂ வ்ரணஂ வ்ரணஜ்ஞஸ்த்வரயா சிகித்ஸேத்||௮௫|| விவர்ஜயேத் குக்ஷ்யுதராஶ்ரிதஂ ச ததா கலே மர்மணி ஸஂஶ்ரிதஂ ச| ஸ்தூலஃ கரஶ்சாபி பவேத்விவர்ஜ்யோ யஶ்சாபி பாலஸ்தவிராபலாநாம்||௮௬||

அங்கைகதேஶேத்யாதிநா க்ரந்தீநாஹ| ஸ்வரூபதாரீதி வாதேந வாதலக்ஷணதாரீ, பித்தேந பித்தலக்ஷணதாரீ, கபேந கபலக்ஷணதாரீ ச| க்ரந்திஸஞ்ஜ்ஞயா க்ரந்த்யாகாரத்வஂ தர்ஶயதி| ஸ்புரணஃ வேபமாந இத்யர்தஃ| மேதோபவோऽநர்திர்பவதி| மஹாந் க்ரந்திர்மாஂஸபவோ பவதி| ஸஂஶோதிதே இதி கதஶோதநே புருஷே| விலயேதிதி விம்லாபயேத்| ஸகோஶமிதி கோஶஸஹிதமுத்தத்ய ததோ தக்த்வா வ்ரணவச்சிகித்ஸேத்| அஸம்யக்தக்தே பரிஶேஷிதே ச க்ரந்தௌ தோஷமாஹ- அதக்த இத்யாதி| ஸ்வைர்பேஷஜைரிதி விஸர்பபேஷஜைஃ| விவர்ஜயேதித்யாதிநாऽஸாத்யக்ரந்திபேதாநாஹ||௮௧-௮௬||

Adhikarana 45 (87) · Śloka 87

க்ரந்த்யர்புதாநாஂ ச யதோऽவிஶேஷஃ ப்ரதேஶஹேத்வாகதிதோஷதூஷ்யைஃ| ததஶ்சிகித்ஸேத்பிஷகர்புதாநி விதாநவித்க்ரந்திசிகித்ஸிதேந||௮௭||

அர்புதசிகித்ஸாதிதேஶார்தமாஹ- க்ரந்த்யர்புதாநாமித்யாதி| அவிஶேஷ இவ அவிஶேஷ இஹ ஜ்ஞேயஃ| ஸுஶ்ருதேऽப்யர்புதலக்ஷணமுக்தஂ- “காத்ரப்ரதேஶே க்வசிதேவ தோஷாஃ ஸம்மூர்ச்சிதா மாஂஸமபிப்ரதூஷ்ய| வத்தஂ ஸ்திரஂ மந்தருஜஂ மஹாந்தமநல்பமூலஂ சிரவத்த்யபாகம்|| குர்வந்தி மாஂஸோச்ச்ரயமத்யகாதஂ ததர்புதஂ ஶாஸ்த்ரவிதோ வதந்தி” (ஸு. நி. அ. ௧௧) இதி; தஸ்மாத் ஸ்தோகவிஶேஷே ஸத்யபி ஸ்ராவாத்யவிஶேஷாத்க்ரந்திவிஶேஷசிகித்ஸைவாதிதிஶ்யதேऽர்புதே||௮௭||

Adhikarana 46 (88-89) · Śloka 90

தாம்ரா ஸஶூலா பிடகா பவேத்யா ஸா சாலஜீ நாம பரிஸ்ருதாக்ரா| ஶோபோऽக்ஷதஶ்சர்மநகாந்தரே ஸ்யாந்மாஂஸாஸ்ரதூஷீ பஶஶீக்ரபாகஃ||௮௮|| ஜ்வராந்விதா வங்க்ஷணகக்ஷஜா யா வர்திர்நிரர்திஃ கடிநாயதா ச| விதாரிகா ஸா கபமாருதாப்யாஂ தேஷாஂ யதாதோஷமுபக்ரமஃ ஸ்யாத்||௮௯|| விஸ்ராவணஂ பிண்டிகயோபநாஹஃ பக்வேஷு சைவ வ்ரணவச்சிகித்ஸா|௯௦|

சர்மநகாந்தர இதி சர்மநகஸந்தௌ| விதாரிகேஹ கபவாதாப்யாமுச்யதே, ஸுஶ்ருதே விதாரிகா “ஸர்வஜாஂ ஸர்வலக்ஷணாம்” (ஸு. நி.அ.௧௩) இதி படிதா, தேநேஹாபி கபவாதாதிகா ஹீநபித்தா ச விஜ்ஞேயா| தேஷாமித்யநேந அலஜ்யக்ஷதவிதாரிகாரோகாந் ப்ரத்யவமஶதி| விஸ்ராவணமிதி ரக்தவிஸ்ராவணம்| பிண்டிகயேதி பிண்டிகாஸ்வேதேந||௮௮-௮௯||-

Adhikarana 47 (90-93) · Śloka 93

விஸ்போடகாஃ ஸர்வஶரீரகாஸ்து ஸ்போடாஃ ஸராகஜ்வரதர்ஷயுக்தாஃ||௯௦|| யஜ்ஞோபவீதப்ரதிமாஃ ப்ரபூதாஃ பித்தாநிலாப்யாஂ ஜநிதாஸ்து கக்ஷாஃ | யாஶ்சாபராஃ ஸ்யுஃ பிடகாஃ ப்ரகீர்ணாஃ ஸ்தூலாணுமத்யா அபி பித்தஜாஸ்தாஃ||௯௧|| க்ஷுத்ரப்ரமாணாஃ பிடகாஃ ஶரீரே ஸர்வாங்ககாஃ ஸஜ்வரதாஹதஷ்ணாஃ| கண்டூயுதாஃ ஸாருசிஸப்ரஸேகா ரோமாந்திகாஃ பித்தகபாத் ப்ரதிஷ்டாஃ||௯௨|| யாஃ ஸர்வகாத்ரேஷு மஸூரமாத்ரா மஸூரிகாஃ பித்தகபாத் ப்ரதிஷ்டாஃ| வீஸர்பஶாந்த்யை விஹிதா க்ரியா யா தாஂ தேஷு குஷ்டே ச ஹிதாஂ விதத்யாத்||௯௩||

ஸ்போடா இஹ கக்ஷோக்தஸ்போடாஶ்சிரஸ்தாயிநஃ| யஜ்ஞோபவீதப்ரதிமா இதி யஜ்ஞோபவீதவ்யாப்யஸ்தாநமாத்ரவ்யாபகாஃ ஸ்போடா ஏவ, கக்ஷா இதி கக்ஷாஶப்தாக்யாஃ| ப்ரகீர்ணா இதி பஹுவிதஜாதிகாஃ| விஸர்பேத்யாதௌ தேஷ்விதி விஸ்போட-கக்ஷா-மஸூரிகாக்யேஷு விதாரிகாநந்தரோக்தேஷ்வித்யர்தஃ||௯௦-௯௩||

Adhikarana 48 (94-95) · Śloka 95

ப்ரத்நோऽநிலாத்யைர்வஷணே ஸ்வலிங்கைரந்த்ரஂ நிரேதி ப்ரவிஶேந்முஹுஶ்ச| மூத்ரேண பூர்ணஂ மது மேதஸா சேத் ஸ்நிக்தஂ ச வித்யாத் கடிநஂ ச ஶோதம்||௯௪|| விரேசநாப்யங்கநிரூஹலேபாஃ பக்வேஷு சைவ வ்ரணவச்சிகித்ஸா| ஸ்யாந்மூத்ரஸேகஃ கபஜஂ விபாட்ய விஶோத்ய ஸீவ்யேத்வ்ரணவச்ச பக்வம்||௯௫||

ப்ரத்ந இத்யாதௌ வஷணே இதி ஜாதாவேகவசநஂ, தேந வஷணயோரபி க்ரஹணம்| ஸ்வலிங்கைரிதி வாதாதிலிங்கைஃ| வாதலிங்கேந வாதிகஃ, பித்தலிங்கேந பைத்திகஃ, கபலிங்கேந கபஜோ ப்ரத்நோ ஜ்ஞேய இத்யர்தஃ| அந்த்ரஂ முஹுர்நிரேதி ஸ்வஸ்தாநாத் வஷணஂ ப்ரவிஶேச்சேதி அந்த்ரவத்திலக்ஷணம்| மூத்ரேண து யத்ப்ரத்நஂ தத் பூர்ணஂ மது ச பவதி| மேதஸா து கதஂ ஸ்நிக்தஂ கடிநஂ ச| ஏவஂ ஷட்விதோ ப்ரத்ந உக்தஃ| ஸுஶ்ருதே து ரக்தஜோऽபி ப்ரத்ந உக்தஃ, ஸ இஹ பித்தஜே ஏவாந்தர்பாவநீயஃ| விரேசநேத்யாதிநா ஸாமாந்யசிகித்ஸாஸூத்ரமாஹ| கபஜாநாஂ வைஶேஷிகீ சிகித்ஸோச்யதே- விபாட்ய விஶோத்ய ச ஸீவ்யேத் விபக்வஂ ப்ரத்நஂ, வ்ரணவச்சோபசரேதிதி பாவஃ||௯௪-௯௫||

Adhikarana 49 (96-97) · Śloka 97

க்ரிம்யஸ்திஸூக்ஷ்மக்ஷணநவ்யவாயப்ரவாஹணாந்யுத்கடகாஶ்வபஷ்டைஃ | குதஸ்ய பார்ஶ்வே பிடகா பஶார்திஃ பக்வப்ரபிந்நா து பகந்தரஃ ஸ்யாத்||௯௬|| விரேசநஂ சைஷணபாடநஂ ச விஶுத்தமார்கஸ்ய ச தைலதாஹஃ| ஸ்யாத் க்ஷாரஸூத்ரேண ஸுபாசிதேந சிந்நஸ்ய சாஸ்ய வ்ரணவச்சிகித்ஸா||௯௭||

க்ரிம்யஸ்தீத்யாதிநா பகந்தரஂ பஞ்சவிதமபீஹ ஸங்க்ஷேபாத் ஸாமாந்யேநாஹ| ஏஷணஂ ஶலாகயா கத்யவேக்ஷணம்| க்ஷாரஸூத்ரேண ஸுபாசிதேந சிந்நஸ்யேத்யநேந ஶல்யதந்த்ரோக்தஂ க்ஷாரஸூத்ரவிதாநஂ தர்ஶயதி; ப்ரபஞ்சஸ்த்விஹ பராதிகாரத்வேந ந கதஃ; ஸுபாசிதேநேதி ஸம்யக்விபாசிதக்ஷாரேண||௯௬-௯௭||

Adhikarana 50 (98) · Śloka 98

ஜங்காஸு பிண்டீப்ரபதோபரிஷ்டாத் ஸ்யாச்ச்லீபதஂ மாஂஸகபாஸ்ரதோஷாத்| ஸிராகபக்நஶ்ச விதிஃ ஸமக்ரஸ்தத்ரேஷ்யதே ஸர்ஷபலேபநஂ ச||௯௮||

ஜங்காஸ்விதி பஹுவசநஂ வ்யக்த்யபேக்ஷயா; கிஂவா பஹுவசநேந ஜங்காதிஷ்வித்யாதிபதலோபோ ஜ்ஞேயஃ| உக்தஂ ஹி- “ஶிஶ்நௌஷ்டநாஸாஸ்வபிகேசிதாஹுஃ” இத்யாதி| ததாஹி புஷ்கலாவதஃ- “க்ரீவாவங்க்ஷணஜங்கௌஷ்டபாதகர்ணகராஶ்ரயம்| ஶ்லீபதஂ மாஂஸமேதோப்யாஂ வித்யாத்” இதி| பிண்டீதி மாஂஸபிண்டீ| ப்ரபதஂ பாதாக்ரம்||௯௮||

Adhikarana 51 (99-100) · Śloka 100

மந்தாஸ்து பித்தப்ரபலாஃ ப்ரதுஷ்டா தோஷாஃ ஸுதீவ்ரஂ தநுரக்தபாகம்| குர்வந்தி ஶோதஂ ஜ்வரதர்ஷயுக்தஂ விஸர்பணஂ ஜாலககர்தபாக்யம்||௯௯|| விலங்கநஂ ரக்தவிமோக்ஷணஂ ச விரூக்ஷணஂ காயவிஶோதநஂ ச| தாத்ரீப்ரயோகாஞ் ஶிஶிராந் ப்ரதேஹாந் குர்யாத் ஸதா ஜாலககர்தபஸ்ய||௧௦௦||

மந்தா இத்யாதௌ மந்தா இதி அல்பவத்தாஃ; மந்தா இதி பஹுவசநஂ வ்யக்த்யபேக்ஷயா| பித்தஂ ப்ரபலஂ யேஷாஂ தே பித்தப்ரபலாஃ| தநுஃ ரக்தபாகோ யஸ்மிந் தத் தநுரக்தபாகஂ; ஸுஶ்ருதே ஹி அபாகஶப்தேந ஈஷத்பாக உக்தஃ “அபாகஃ ஶ்வயதுஃ பித்தாத் ஸ ஜ்ஞேயோ ஜாலகர்தபஃ” (ஸு. நி. அ. ௧௩) இதி| ரக்தஸ்ய பாகேந யுக்தஂ ரக்தபாகஂ, நது ரக்தவர்ணமாத்ரம்||௯௯-௧௦௦||

Adhikarana 52 (101) · Śloka 101

ஏவஂவிதாஂஶ்சாப்யபராந் பரீக்ஷ்ய ஶோதப்ரகாராநநிலாதிலிங்கைஃ| ஶாந்திஂ நயேத்தோஷஹரைர்யதாஸ்வமாலேபநச்சேதநபேததாஹைஃ||௧௦௧||

அத்ராநுக்தஶோதப்ரகாரஸங்க்ரஹார்தமாஹ- ஏவஂவிதாநித்யாதி||௧௦௧||

Adhikarana 53 (102) · Śloka 102

ப்ராயோऽபிகாதாதநிலஃ ஸரக்தஃ ஶோதஂ ஸராகஂ ப்ரகரோதி தத்ர| வீஸர்பநுந்மாருதரக்தநுச்ச கார்யஂ விஷக்நஂ விஷஜே ச கர்ம||௧௦௨||

ஆகந்துஶோதசிகித்ஸாமாஹ- ப்ராய இத்யாதி| விஷஜே ஶோதே இதி ஸம்பந்தஃ||௧௦௨||

Adhikarana 54 (103) · Śloka 103

தத்ர ஶ்லோகஃ- த்ரிவிதஸ்ய தோஷபேதாத் ஸர்வார்தாவயவகாத்ரபேதாச்ச| ஶ்வயதோர்த்விவிதஸ்ய ததா லிங்காநி சிகித்ஸிதஂ சோக்தம்||௧௦௩||

ஸங்க்ரஹே ஸர்வார்தகாத்ராவயவபேதாச்ச த்ரிவிதஸ்யேதி ஸம்பந்தஃ| த்விவிதஸ்யேதி நிஜாகந்துபேதேந||௧௦௩||

Adhikarana puShpikA · Śloka 12

இத்யக்நிவேஶகதே தந்த்ரேऽப்ராப்தே தடபலஸம்பூரிதே சிகித்ஸாஸ்தாநே ஶ்வயதுசிகித்ஸிதஂ நாம த்வாதஶோऽத்யாயஃ||௧௨||

இதி ஶ்ரீசக்ரபாணிதத்தவிரசிதாயாஂ சரகதாத்பர்யடீகாயாமாயுர்வேததீபிகாயாஂ ஶோதசிகித்ஸிதஂ நாம த்வாதஶோऽத்யாயஃ||௧௨||