Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

18. śvayathucikitsitam

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

அதாதஃ ஶ்வயதுசிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ||௧|| இதி ஹ ஸ்மாஹ பகவாநாத்ரேயஃ||௨||

View original

अथातः श्वयथुचिकित्सितं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

பிஷக்வரிஷ்டஂ ஸுரஸித்தஜுஷ்டஂ முநீந்த்ரமத்ர்யாத்மஜமக்நிவேஶஃ| மஹாகதஸ்ய ஶ்வயதோர்யதாவத் ப்ரகோபரூபப்ரஶமாநபச்சத்||௩||

View original

भिषग्वरिष्ठं सुरसिद्धजुष्टं मुनीन्द्रमत्र्यात्मजमग्निवेशः| महागदस्य श्वयथोर्यथावत् प्रकोपरूपप्रशमानपृच्छत्||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (4) · Śloka 4

தஸ்மை ஜகாதாகதவேதஸிந்துப்ரவர்தநாத்ரிப்ரவரோऽத்ரிஜஸ்தாந்| வாதாதிபேதாத்த்ரிவிதஸ்ய ஸம்யங்நிஜாநிஜைகாங்கஜஸர்வஜஸ்ய||௪||

View original

तस्मै जगादागदवेदसिन्धुप्रवर्तनाद्रिप्रवरोऽत्रिजस्तान्| वातादिभेदात्त्रिविधस्य सम्यङ्निजानिजैकाङ्गजसर्वजस्य||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (5-6) · Śloka 6

ஶுத்த்யாமயாபக்தகஶாபலாநாஂ க்ஷாராம்லதீக்ஷ்ணோஷ்ணகுரூபஸேவா| தத்யாமமச்சாகவிரோதிதுஷ்டகரோபஸஷ்டாந்நநிஷேவணஂ ச||௫|| அர்ஶாஂஸ்யசேஷ்டா ந ச தேஹஶுத்திர்மர்மோபகாதோ விஷமா ப்ரஸூதிஃ| மித்யோபசாரஃ ப்ரதிகர்மணாஂ ச நிஜஸ்ய ஹேதுஃ ஶ்வயதோஃ ப்ரதிஷ்டஃ||௬||

View original

शुद्ध्यामयाभक्तकृशाबलानां क्षाराम्लतीक्ष्णोष्णगुरूपसेवा| दध्याममृच्छाकविरोधिदुष्टगरोपसृष्टान्ननिषेवणं च||५|| अर्शांस्यचेष्टा न च देहशुद्धिर्मर्मोपघातो विषमा प्रसूतिः| मिथ्योपचारः प्रतिकर्मणां च निजस्य हेतुः श्वयथोः प्रदिष्टः||६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (7) · Śloka 7

பாஹ்யாஸ்த்வசோ தூஷயிதாऽபிகாதஃ காஷ்டாஶ்மஶஸ்த்ராக்நிவிஷாயஸாத்யைஃ | ஆகந்துஹேதுஃ, ...|௭|

View original

बाह्यास्त्वचो दूषयिताऽभिघातः काष्ठाश्मशस्त्राग्निविषायसाद्यैः | आगन्तुहेतुः, ...|७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (7) · Śloka 7

... த்ரிவிதோ நிஜஶ்ச ஸர்வார்தகாத்ராவயவாஶ்ரிதத்வாத்||௭||

View original

... त्रिविधो निजश्च सर्वार्धगात्रावयवाश्रितत्वात्||७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (8) · Śloka 8

பாஹ்யாஃ ஸிராஃ ப்ராப்ய யதா கபாஸக்பித்தாநி ஸந்தூஷயதீஹ வாயுஃ| தைர்பத்தமார்கஃ ஸ ததா விஸர்பந்நுத்ஸேதலிங்கஂ ஶ்வயதுஂ கரோதி||௮||

View original

बाह्याः सिराः प्राप्य यदा कफासृक्पित्तानि सन्दूषयतीह वायुः| तैर्बद्धमार्गः स तदा विसर्पन्नुत्सेधलिङ्गं श्वयथुं करोति||८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 (9) · Śloka 9

உரஃஸ்திதைரூர்த்வமதஸ்து வாயோஃ ஸ்தாநஸ்திதைர்மத்யகதைஸ்து மத்யே| ஸர்வாங்ககஃ ஸர்வகதைஃ க்வசித்ஸ்தைர்தோஷைஃ க்வசித் ஸ்யாச்ச்வயதுஸ்ததாக்யஃ||௯||

View original

उरःस्थितैरूर्ध्वमधस्तु वायोः स्थानस्थितैर्मध्यगतैस्तु मध्ये| सर्वाङ्गगः सर्वगतैः क्वचित्स्थैर्दोषैः क्वचित् स्याच्छ्वयथुस्तदाख्यः||९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 (10) · Śloka 10

ஊஷ்மா ததா ஸ்யாத்தவதுஃ ஸிராணாமாயாம இத்யேவ ச பூர்வரூபம்|௧௦|

View original

ऊष्मा तथा स्याद्दवथुः सिराणामायाम इत्येव च पूर्वरूपम्|१०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 (10) · Śloka 10

ஸர்வஸ்த்ரிதோஷோऽதிகதோஷலிங்கைஸ்தச்சப்தமப்யேதி பிஷக்ஜிதஂ ச||௧௦||

View original

सर्वस्त्रिदोषोऽधिकदोषलिङ्गैस्तच्छब्दमभ्येति भिषग्जितं च||१०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 (11) · Śloka 11

ஸகௌரவஂ ஸ்யாதநவஸ்திதத்வஂ ஸோத்ஸேதமுஷ்மாऽத ஸிராதநுத்வம்| ஸலோமஹர்ஷாऽங்கவிவர்ணதா ச ஸாமாந்யலிங்கஂ ஶ்வயதோஃ ப்ரதிஷ்டம்||௧௧||

View original

सगौरवं स्यादनवस्थितत्वं सोत्सेधमुष्माऽथ सिरातनुत्वम्| सलोमहर्षाऽङ्गविवर्णता च सामान्यलिङ्गं श्वयथोः प्रदिष्टम्||११||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 (12) · Śloka 12

சலஸ்தநுத்வக்பருஷோऽருணோऽஸிதஃ ப்ரஸுப்திஹர்ஷார்தியுதோऽநிமித்ததஃ| ப்ரஶாம்யதி ப்ரோந்நமதி ப்ரபீடிதோ திவாபலீ ச ஶ்வயதுஃ ஸமீரணாத்||௧௨||

View original

चलस्तनुत्वक्परुषोऽरुणोऽसितः प्रसुप्तिहर्षार्तियुतोऽनिमित्ततः| प्रशाम्यति प्रोन्नमति प्रपीडितो दिवाबली च श्वयथुः समीरणात्||१२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 (13) · Śloka 13

மதுஃ ஸகந்தோऽஸிதபீதராகவாந் ப்ரமஜ்வரஸ்வேததஷாமதாந்விதஃ| ய உஷ்யதே ஸ்பர்ஶருகக்ஷிராககத் ஸ பித்தஶோதோ பஶதாஹபாகவாந்||௧௩||

View original

मृदुः सगन्धोऽसितपीतरागवान् भ्रमज्वरस्वेदतृषामदान्वितः| य उष्यते स्पर्शरुगक्षिरागकृत् स पित्तशोथो भृशदाहपाकवान्||१३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 (14) · Śloka 14

குருஃ ஸ்திரஃ பாண்டுரரோசகாந்விதஃ ப்ரஸேகநித்ராவமிவஹ்நிமாந்த்யகத்| ஸ கச்ச்ரஜந்மப்ரஶமோ நிபீடிதோ ந சோந்நமேத்ராத்ரிபலீ கபாத்மகஃ||௧௪||

View original

गुरुः स्थिरः पाण्डुररोचकान्वितः प्रसेकनिद्रावमिवह्निमान्द्यकृत्| स कृच्छ्रजन्मप्रशमो निपीडितो न चोन्नमेद्रात्रिबली कफात्मकः||१४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 (15) · Śloka 15

கஶஸ்ய ரோகைரபலஸ்ய யோ பவேதுபத்ரவைர்வா வமிபூர்வகைர்யுதஃ| ஸ ஹந்தி மர்மாநுகதோऽத ராஜிமாந் பரிஸ்ரவேத்தீநபலஸ்ய ஸர்வகஃ||௧௫||

View original

कृशस्य रोगैरबलस्य यो भवेदुपद्रवैर्वा वमिपूर्वकैर्युतः| स हन्ति मर्मानुगतोऽथ राजिमान् परिस्रवेद्धीनबलस्य सर्वगः||१५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 16 (16) · Śloka 16

அஹீநமாஂஸஸ்ய ய ஏகதோஷஜோ நவோ பலஸ்தஸ்ய ஸுகஃ ஸ ஸாதநே|௧௬|

View original

अहीनमांसस्य य एकदोषजो नवो बलस्थस्य सुखः स साधने|१६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 17 (16) · Śloka 16

நிதாநதோஷர்துவிபர்யயக்ரமைருபாசரேத்தஂ பலதோஷகாலவித்||௧௬||

View original

निदानदोषर्तुविपर्ययक्रमैरुपाचरेत्तं बलदोषकालवित्||१६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 18 (17-19) · Śloka 19

அதாமஜஂ லங்கநபாசநக்ரமைர்விஶோதநைருல்பணதோஷமாதிதஃ| ஶிரோகதஂ ஶீர்ஷவிரேசநைரதோ விரேசநைரூர்த்வஹரைஸ்ததோர்த்வஜம்||௧௭|| உபாசரேத் ஸ்நேஹபவஂ விரூக்ஷணைஃ ப்ரகல்பயேத் ஸ்நேஹவிதிஂ ச ரூக்ஷஜே| விபத்தவிட்கேऽநிலஜே நிரூஹணஂ கதஂ து பித்தாநிலஜே ஸதிக்தகம்||௧௮|| பயஶ்ச மூர்ச்சாரதிதாஹதர்ஷிதே விஶோதநீயே து ஸமூத்ரமிஷ்யதே| கபோத்திதஂ க்ஷாரகடூஷ்ணஸஂயுதைஃ ஸமூத்ரதக்ராஸவயுக்திபிர்ஜயேத்||௧௯||

View original

अथामजं लङ्घनपाचनक्रमैर्विशोधनैरुल्बणदोषमादितः| शिरोगतं शीर्षविरेचनैरधो विरेचनैरूर्ध्वहरैस्तथोर्ध्वजम्||१७|| उपाचरेत् स्नेहभवं विरूक्षणैः प्रकल्पयेत् स्नेहविधिं च रूक्षजे| विबद्धविट्केऽनिलजे निरूहणं घृतं तु पित्तानिलजे सतिक्तकम्||१८|| पयश्च मूर्च्छारतिदाहतर्षिते विशोधनीये तु समूत्रमिष्यते| कफोत्थितं क्षारकटूष्णसंयुतैः समूत्रतक्रासवयुक्तिभिर्जयेत्||१९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 19 (20) · Śloka 20

க்ராம்யாப்ஜாநூபஂ பிஶிதமபலஂ ஶுஷ்கஶாகஂ நவாந்நஂ கௌடஂ பிஷ்டாந்நஂ ததி திலகதஂ விஜ்ஜலஂ மத்யமம்லம்| தாநா வல்லூரஂ ஸமஶநமதோ குர்வஸாத்ம்யஂ விதாஹி ஸ்வப்நஂ சாராத்ரௌ ஶ்வயதுகதவாந் வர்ஜயேந்மைதுநஂ ச||௨௦||

View original

ग्राम्याब्जानूपं पिशितमबलं शुष्कशाकं नवान्नं गौडं पिष्टान्नं दधि तिलकृतं विज्जलं मद्यमम्लम्| धाना वल्लूरं समशनमथो गुर्वसात्म्यं विदाहि स्वप्नं चारात्रौ श्वयथुगदवान् वर्जयेन्मैथुनं च||२०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 20 (21-22) · Śloka 22

வ்யோஷஂ த்ரிவத்திக்தகரோஹிணீ ச ஸாயோரஜஸ்கா த்ரிபலாரஸேந| பீதஂ கபோத்தஂ ஶமயேத்து ஶோபஂ கவ்யேந மூத்ரேண ஹரீதகீ ச||௨௧|| ஹரீதகீநாகரதேவதாரு ஸுகாம்புயுக்தஂ ஸபுநர்நவஂ வா| ஸர்வஂ பிபேத்த்ரிஷ்வபி மூத்ரயுக்தஂ ஸ்நாதஶ்ச ஜீர்ணே பயஸாऽந்நமத்யாத்||௨௨||

View original

व्योषं त्रिवृत्तिक्तकरोहिणी च सायोरजस्का त्रिफलारसेन| पीतं कफोत्थं शमयेत्तु शोफं गव्येन मूत्रेण हरीतकी च||२१|| हरीतकीनागरदेवदारु सुखाम्बुयुक्तं सपुनर्नवं वा| सर्वं पिबेत्त्रिष्वपि मूत्रयुक्तं स्नातश्च जीर्णे पयसाऽन्नमद्यात्||२२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 21 (23-28) · Śloka 28

புநர்நவாநாகரமுஸ்தகல்காந் ப்ரஸ்தேந தீரஃ பயஸாऽக்ஷமாத்ராந்| மயூரகஂ மாகதிகாஂ ஸமூலாஂ ஸநாகராஂ வா ப்ரபிபேத் ஸவாதே||௨௩|| தந்தீத்ரிவத்த்ர்யூஷணசித்ரகைர்வா பயஃ ஶதஂ தோஷஹரஂ பிபேந்நா| த்விப்ரஸ்தமாத்ரஂ து பலார்திகைஸ்தைரர்தாவஶிஷ்டஂ பவநே ஸபித்தே||௨௪|| ஸஶுண்டிபீதத்ருரஸஂ ப்ரயோஜ்யஂ ஶ்யாமோருபூகோஷணஸாதிதஂ வா| த்வக்தாருவர்ஷாபுமஹௌஷதைர்வா குடூசிகாநாகரதந்திபிர்வா||௨௫|| ஸப்தாஹமௌஷ்ட்ரஂ த்வதவாऽபி மாஸஂ பயஃ பிபேத்போஜநவாரிவர்ஜீ| கவ்யஂ ஸமூத்ரஂ மஹிஷீபயோ வா க்ஷீராஶநோ மூத்ரமதோ கவாஂ வா||௨௬|| தக்ரஂ பிபேத்வா குருபிந்நவர்சாஃ ஸவ்யோஷஸௌவர்சலமாக்ஷிகஂ ச| குடாபயாஂ வா குடநாகரஂ வா ஸதோஷபிந்நாமவிபத்தவர்சாஃ||௨௭|| விட்வாதஸங்கே பயஸா ரஸைர்வா ப்ராக்பக்தமத்யாதுருபூகதைலம் | ஸ்ரோதோவிபந்தேऽக்நிருசிப்ரணாஶே மத்யாந்யரிஷ்டாஂஶ்ச பிபேத் ஸுஜாதாந்||௨௮||

View original

पुनर्नवानागरमुस्तकल्कान् प्रस्थेन धीरः पयसाऽक्षमात्रान्| मयूरकं मागधिकां समूलां सनागरां वा प्रपिबेत् सवाते||२३|| दन्तीत्रिवृत्त्र्यूषणचित्रकैर्वा पयः शृतं दोषहरं पिबेन्ना| द्विप्रस्थमात्रं तु पलार्धिकैस्तैरर्धावशिष्टं पवने सपित्ते||२४|| सशुण्ठिपीतद्रुरसं प्रयोज्यं श्यामोरुबूकोषणसाधितं वा| त्वग्दारुवर्षाभुमहौषधैर्वा गुडूचिकानागरदन्तिभिर्वा||२५|| सप्ताहमौष्ट्रं त्वथवाऽपि मासं पयः पिबेद्भोजनवारिवर्जी| गव्यं समूत्रं महिषीपयो वा क्षीराशनो मूत्रमथो गवां वा||२६|| तक्रं पिबेद्वा गुरुभिन्नवर्चाः सव्योषसौवर्चलमाक्षिकं च| गुडाभयां वा गुडनागरं वा सदोषभिन्नामविबद्धवर्चाः||२७|| विड्वातसङ्गे पयसा रसैर्वा प्राग्भक्तमद्यादुरुबूकतैलम् | स्रोतोविबन्धेऽग्निरुचिप्रणाशे मद्यान्यरिष्टांश्च पिबेत् सुजातान्||२८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 22 (29-31) · Śloka 31

கண்டீரபல்லாதகசித்ரகாஂஶ்ச வ்யோஷஂ விடங்கஂ பஹதீத்வயஂ ச| த்விப்ரஸ்திகஂ கோமயபாவகேந த்ரோணே பசேத் கூர்சிகமஸ்துநஸ்து ||௨௯|| த்ரிபாகஶேஷஂ ச ஸுபூதஶீதஂ த்ரோணேந தத் ப்ராகதமஸ்துநா ச| ஸிதோபலாயாஶ்ச ஶதேந யுக்தஂ லிப்தே கடே சித்ரகபிப்பலீநாம்||௩௦|| வைஹாயஸே ஸ்தாபிதமாதஶாஹாத் ப்ரயோஜயஂஸ்தத்விநிஹந்தி ஶோபாந்| பகந்தரார்ஶஃக்ரிமிகுஷ்டமேஹாந் வைவர்ண்யகார்ஶ்யாநிலஹிக்கநஂ ச||௩௧|| இதி கண்டீராத்யரிஷ்டஃ|

View original

गण्डीरभल्लातकचित्रकांश्च व्योषं विडङ्गं बृहतीद्वयं च| द्विप्रस्थिकं गोमयपावकेन द्रोणे पचेत् कूर्चिकमस्तुनस्तु ||२९|| त्रिभागशेषं च सुपूतशीतं द्रोणेन तत् प्राकृतमस्तुना च| सितोपलायाश्च शतेन युक्तं लिप्ते घटे चित्रकपिप्पलीनाम्||३०|| वैहायसे स्थापितमादशाहात् प्रयोजयंस्तद्विनिहन्ति शोफान्| भगन्दरार्शःक्रिमिकुष्ठमेहान् वैवर्ण्यकार्श्यानिलहिक्कनं च||३१|| इति गण्डीराद्यरिष्टः|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 23 (32-33) · Śloka 33

காஶ்மர்யதாத்ரீமரிசாபயாக்ஷத்ராக்ஷாபலாநாஂ ச ஸபிப்பலீநாம்| ஶதஂ ஶதஂ ஜீர்ணகுடாத்துலாஂ ச ஸங்க்ஷுத்ய கும்பே மதுநா ப்ரலிப்தே||௩௨|| ஸப்தாஹமுஷ்ணே த்விகுணஂ து ஶீதே ஸ்திதஂ ஜலத்ரோணயுதஂ பிபேந்நா| ஶோபாந் விபந்தாந் கபவாதஜாஂஶ்ச நிஹந்த்யரிஷ்டோऽஷ்டஶதோऽக்நிகச்ச||௩௩|| இத்யஷ்டஶதோऽரிஷ்டஃ|

View original

काश्मर्यधात्रीमरिचाभयाक्षद्राक्षाफलानां च सपिप्पलीनाम्| शतं शतं जीर्णगुडात्तुलां च सङ्क्षुद्य कुम्भे मधुना प्रलिप्ते||३२|| सप्ताहमुष्णे द्विगुणं तु शीते स्थितं जलद्रोणयुतं पिबेन्ना| शोफान् विबन्धान् कफवातजांश्च निहन्त्यरिष्टोऽष्टशतोऽग्निकृच्च||३३|| इत्यष्टशतोऽरिष्टः|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 24 (34-38) · Śloka 38

புநர்நவே த்வே ச பலே ஸபாடே தந்தீஂ குடூசீமத சித்ரகஂ ச| நிதிக்திகாஂ ச த்ரிபலாநி பக்த்வா த்ரோணாவஶேஷே ஸலிலே ததஸ்தம்||௩௪|| பூத்வா ரஸஂ த்வே ச குடாத் புராணாத்துலே மதுப்ரஸ்தயுதஂ ஸுஶீதம்| மாஸஂ நிதத்யாத்கதபாஜநஸ்தஂ பல்லே யவாநாஂ பரதஸ்து மாஸாத்||௩௫|| சூர்ணீகதைரர்தபலாஂஶிகைஸ்தஂ பத்ரத்வகேலாமரிசாம்புலோஹைஃ | கந்தாந்விதஂ க்ஷௌத்ரகதப்ரதிக்தே ஜீர்ணே பிபேத் வ்யாதிபலஂ ஸமீக்ஷ்ய||௩௬|| ஹத்பாண்டுரோகஂ ஶ்வயதுஂ ப்ரவத்தஂ ப்லீஹஜ்வராரோசகமேஹகுல்மாந்| பகந்தரஂ ஷட்ஜடராணி காஸஂ ஶ்வாஸஂ க்ரஹண்யாமயகுஷ்டகண்டூஃ||௩௭|| ஶாகாநிலஂ பத்தபுரீஷதாஂ ச ஹிக்காஂ கிலாஸஂ ச ஹலீமகஂ ச| க்ஷிப்ரஂ ஜயேத்வர்ணபலாயுரோஜஸ்தேஜோந்விதோ மாஂஸரஸாந்நபோஜீ||௩௮|| இதி புநர்நவாத்யரிஷ்டஃ|

View original

पुनर्नवे द्वे च बले सपाठे दन्तीं गुडूचीमथ चित्रकं च| निदिग्धिकां च त्रिपलानि पक्त्वा द्रोणावशेषे सलिले ततस्तम्||३४|| पूत्वा रसं द्वे च गुडात् पुराणात्तुले मधुप्रस्थयुतं सुशीतम्| मासं निदध्याद्घृतभाजनस्थं पल्ले यवानां परतस्तु मासात्||३५|| चूर्णीकृतैरर्धपलांशिकैस्तं पत्रत्वगेलामरिचाम्बुलोहैः | गन्धान्वितं क्षौद्रघृतप्रदिग्धे जीर्णे पिबेद् व्याधिबलं समीक्ष्य||३६|| हृत्पाण्डुरोगं श्वयथुं प्रवृद्धं प्लीहज्वरारोचकमेहगुल्मान्| भगन्दरं षड्जठराणि कासं श्वासं ग्रहण्यामयकुष्ठकण्डूः||३७|| शाखानिलं बद्धपुरीषतां च हिक्कां किलासं च हलीमकं च| क्षिप्रं जयेद्वर्णबलायुरोजस्तेजोन्वितो मांसरसान्नभोजी||३८|| इति पुनर्नवाद्यरिष्टः|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 25 (39-40) · Śloka 40

பலத்ரிகஂ தீப்யகசித்ரகௌ ச ஸபிப்பலீலோஹரஜோ விடங்கம்| சூர்ணீகதஂ கௌடவிகஂ த்விரஂஶஂ க்ஷௌத்ரஂ புராணஸ்ய துலாஂ குடஸ்ய||௩௯|| மாஸஂ நிதத்யாத்கதபாஜநஸ்தஂ யவேஷு தாநேவ நிஹந்தி ரோகாந்| யே சார்ஶஸாஂ பாண்டுவிகாரிணாஂ ச ப்ரோக்தா ஹிதாஃ ஶோபிஷு தேऽப்யரிஷ்டாஃ||௪௦|| இதி த்ரிபலாத்யரிஷ்டஃ|

View original

फलत्रिकं दीप्यकचित्रकौ च सपिप्पलीलोहरजो विडङ्गम्| चूर्णीकृतं कौडविकं द्विरंशं क्षौद्रं पुराणस्य तुलां गुडस्य||३९|| मासं निदध्याद्घृतभाजनस्थं यवेषु तानेव निहन्ति रोगान्| ये चार्शसां पाण्डुविकारिणां च प्रोक्ता हिताः शोफिषु तेऽप्यरिष्टाः||४०|| इति त्रिफलाद्यरिष्टः|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 26 (41-42) · Śloka 42

கஷ்ணா ஸபாடா கஜபிப்பலீ ச நிதிக்திகா சித்ரகநாகரே ச| ஸபிப்பலீமூலரஜந்யஜாஜீமுஸ்தஂ ச சூர்ணஂ ஸுகதோயபீதம்||௪௧|| ஹந்யாத்த்ரிதோஷஂ சிரஜஂ ச ஶோபஂ கல்கஶ்ச பூநிம்பமஹௌஷதஸ்ய| அயோரஜஸ்த்ர்யூஷணயாவஶூகசூர்ணஂ ச பீதஂ த்ரிபலாரஸேந||௪௨||

View original

कृष्णा सपाठा गजपिप्पली च निदिग्धिका चित्रकनागरे च| सपिप्पलीमूलरजन्यजाजीमुस्तं च चूर्णं सुखतोयपीतम्||४१|| हन्यात्त्रिदोषं चिरजं च शोफं कल्कश्च भूनिम्बमहौषधस्य| अयोरजस्त्र्यूषणयावशूकचूर्णं च पीतं त्रिफलारसेन||४२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 27 (43-46) · Śloka 46

க்ஷாரத்வயஂ ஸ்யால்லவணாநி சத்வார்யயோரஜோ வ்யோஷபலத்ரிகே ச| ஸபிப்பலீமூலவிடங்கஸாரஂ முஸ்தாஜமோதாமரதாருபில்வம்||௪௩|| கலிங்ககாஶ்சித்ரகமூலபாடே யஷ்ட்யாஹ்வயஂ ஸாதிவிஷஂ பலாஂஶம்| ஸஹிங்குகர்ஷஂ த்வணுஶுஷ்கசூர்ணஂ த்ரோணஂ ததா மூலகஶுண்டகாநாம்||௪௪|| ஸ்யாத்பஸ்மநஸ்தத் ஸலிலேந ஸாத்யமாலோட்ய யாவத்கநமப்ரதக்தம்| ஸ்த்யாநஂ ததஃ கோலஸமாஂ து மாத்ராஂ கத்வா ஸுஶுஷ்காஂ விதிநோபயுஞ்ஜ்யாத்||௪௫|| ப்லீஹோதரஶ்வித்ரஹலீமகார்ஶஃபாண்ட்வாமயாரோசகஶோஷஶோபாந்| விஸூசிகாகுல்மகராஶ்மரீஶ்ச ஸஶ்வாஸகாஸாஃ ப்ரணுதேத் ஸகுஷ்டாஃ||௪௬|| இதி க்ஷாரகுடிகா|

View original

क्षारद्वयं स्याल्लवणानि चत्वार्ययोरजो व्योषफलत्रिके च| सपिप्पलीमूलविडङ्गसारं मुस्ताजमोदामरदारुबिल्वम्||४३|| कलिङ्गकाश्चित्रकमूलपाठे यष्ट्याह्वयं सातिविषं पलांशम्| सहिङ्गुकर्षं त्वणुशुष्कचूर्णं द्रोणं तथा मूलकशुण्ठकानाम्||४४|| स्याद्भस्मनस्तत् सलिलेन साध्यमालोड्य यावद्घनमप्रदग्धम्| स्त्यानं ततः कोलसमां तु मात्रां कृत्वा सुशुष्कां विधिनोपयुञ्ज्यात्||४५|| प्लीहोदरश्वित्रहलीमकार्शःपाण्ड्वामयारोचकशोषशोफान्| विसूचिकागुल्मगराश्मरीश्च सश्वासकासाः प्रणुदेत् सकुष्ठाः||४६|| इति क्षारगुडिका|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 28 (47-48) · Śloka 48

ப்ரயோஜயேதார்த்ரகநாகரஂ வா துல்யஂ குடேநார்தபலாபிவத்த்யா| மாத்ரா பரஂ பஞ்சபலாநி மாஸஂ ஜீர்ணே பயோ யூஷரஸாஶ்ச பக்தம்||௪௭|| குல்மோதரார்ஶஃஶ்வயதுப்ரமேஹாஞ் ஶ்வாஸப்ரதிஶ்யாலஸகாவிபாகாந்| ஸகாமலாஶோஷமநோவிகாராந் காஸஂ கபஂ சைவ ஜயேத் ப்ரயோகஃ||௪௮||

View original

प्रयोजयेदार्द्रकनागरं वा तुल्यं गुडेनार्धपलाभिवृद्ध्या| मात्रा परं पञ्चपलानि मासं जीर्णे पयो यूषरसाश्च भक्तम्||४७|| गुल्मोदरार्शःश्वयथुप्रमेहाञ् श्वासप्रतिश्यालसकाविपाकान्| सकामलाशोषमनोविकारान् कासं कफं चैव जयेत् प्रयोगः||४८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 29 (49) · Śloka 49

ரஸஸ்ததைவார்த்ரகநாகரஸ்ய பேயோऽத ஜீர்ணே பயஸாऽந்நமத்யாத்| ஜத்வஶ்மஜஂ ச த்ரிபலாரஸேந ஹந்யாத்த்ரிதோஷஂ ஶ்வயதுஂ ப்ரஸஹ்ய||௪௯|| இதி ஶிலாஜதுப்ரயோகஃ|

View original

रसस्तथैवार्द्रकनागरस्य पेयोऽथ जीर्णे पयसाऽन्नमद्यात्| जत्वश्मजं च त्रिफलारसेन हन्यात्त्रिदोषं श्वयथुं प्रसह्य||४९|| इति शिलाजतुप्रयोगः|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 30 (50-52) · Śloka 52

த்விபஞ்சமூலஸ்ய பசேத் கஷாயே கஂஸேऽபயாநாஂ ச ஶதஂ குடஸ்ய| லேஹே ஸுஸித்தேऽத விநீய சூர்ணஂ வ்யோஷஂ த்ரிஸௌகந்த்யமுஷாஸ்திதே ச||௫௦|| ப்ரஸ்தார்தமாத்ரஂ மதுநஃ ஸுஶீதே கிஞ்சிச்ச சூர்ணாதபி யாவஶூகாத்| ஏகாபயாஂ ப்ராஶ்ய ததஶ்ச லேஹாச்சுக்திஂ நிஹந்தி ஶ்வயதுஂ ப்ரவத்தம்||௫௧|| ஶ்வாஸஜ்வராரோசகமேஹகுல்மப்லீஹத்ரிதோஷோதரபாண்டுரோகாந்| கார்ஶ்யாமவாதாவஸகம்லபித்தவைவர்ண்யமூத்ராநிலஶுக்ரதோஷாந்||௫௨|| இதி கஂஸஹரீதகீ|

View original

द्विपञ्चमूलस्य पचेत् कषाये कंसेऽभयानां च शतं गुडस्य| लेहे सुसिद्धेऽथ विनीय चूर्णं व्योषं त्रिसौगन्ध्यमुषास्थिते च||५०|| प्रस्थार्धमात्रं मधुनः सुशीते किञ्चिच्च चूर्णादपि यावशूकात्| एकाभयां प्राश्य ततश्च लेहाच्छुक्तिं निहन्ति श्वयथुं प्रवृद्धम्||५१|| श्वासज्वरारोचकमेहगुल्मप्लीहत्रिदोषोदरपाण्डुरोगान्| कार्श्यामवातावसृगम्लपित्तवैवर्ण्यमूत्रानिलशुक्रदोषान्||५२|| इति कंसहरीतकी|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 31 (53-54) · Śloka 54

படோலமூலாமரதாருதந்தீத்ராயந்திபிப்பல்யபயாவிஶாலாஃ| யஷ்ட்யாஹ்வயஂ திக்தகரோஹிணீ ச ஸசந்தநா ஸ்யாந்நிசுலாநி தார்வீ||௫௩|| கர்ஷோந்மிதைஸ்தைஃ க்வதிதஃ கஷாயோ கதேந பேயஃ குடவேந யுக்தஃ| வீஸர்பதாஹஜ்வரஸந்நிபாததஷ்ணாவிஷாணி ஶ்வயதுஂ ச ஹந்தி||௫௪||

View original

पटोलमूलामरदारुदन्तीत्रायन्तिपिप्पल्यभयाविशालाः| यष्ट्याह्वयं तिक्तकरोहिणी च सचन्दना स्यान्निचुलानि दार्वी||५३|| कर्षोन्मितैस्तैः क्वथितः कषायो घृतेन पेयः कुडवेन युक्तः| वीसर्पदाहज्वरसन्निपाततृष्णाविषाणि श्वयथुं च हन्ति||५४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 32 (55-57) · Śloka 57

ஸசித்ரகஂ தாந்யயவாந்யஜாஜீஸௌவர்சலஂ த்ர்யூஷணவேதஸாம்லம்| பில்வாத் பலஂ தாடிமயாவஶூகௌ ஸபிப்பலீமூலமதாபி சவ்யம்||௫௫|| பிஷ்ட்வாऽக்ஷமாத்ராணி ஜலாடகேந பக்த்வா கதப்ரஸ்தமத ப்ரயுஞ்ஜ்யாத்| அர்ஶாஂஸி குல்மஂ ஶ்வயதுஂ ச கச்ச்ரஂ நிஹந்தி வஹ்நிஂ ச கரோதி தீப்தம்||௫௬|| பிபேத்கதஂ வாऽஷ்டகுணாம்புஸித்தஂ ஸசித்ரகக்ஷாரமுதாரவீர்யம்| கல்யாணகஂ வாऽபி ஸபஞ்சகவ்யஂ திக்தஂ மஹத்வாऽப்யத திக்தகஂ வா||௫௭||

View original

सचित्रकं धान्ययवान्यजाजीसौवर्चलं त्र्यूषणवेतसाम्लम्| बिल्वात् फलं दाडिमयावशूकौ सपिप्पलीमूलमथापि चव्यम्||५५|| पिष्ट्वाऽक्षमात्राणि जलाढकेन पक्त्वा घृतप्रस्थमथ प्रयुञ्ज्यात्| अर्शांसि गुल्मं श्वयथुं च कृच्छ्रं निहन्ति वह्निं च करोति दीप्तम्||५६|| पिबेद्घृतं वाऽष्टगुणाम्बुसिद्धं सचित्रकक्षारमुदारवीर्यम्| कल्याणकं वाऽपि सपञ्चगव्यं तिक्तं महद्वाऽप्यथ तिक्तकं वा||५७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 33 (58-59) · Śloka 59

க்ஷீரஂ கடே சித்ரககல்கலிப்தே தத்யாகதஂ ஸாது விமத்ய தேந| தஜ்ஜஂ கதஂ சித்ரகமூலகர்பஂ தக்ரேண ஸித்தஂ ஶ்வயதுக்நமக்ர்யம்||௫௮|| அர்ஶோऽதிஸாராநிலகுல்மமேஹாஂஶ்சைதந்நிஹந்த்யக்நிபலப்ரதஂ ச| தக்ரேண சாத்யாத் ஸகதேந தேந போஜ்யாநி ஸித்தாமதவா யவாகூம்||௫௯|| இதி சித்ரககதம்|

View original

क्षीरं घटे चित्रककल्कलिप्ते दध्यागतं साधु विमथ्य तेन| तज्जं घृतं चित्रकमूलगर्भं तक्रेण सिद्धं श्वयथुघ्नमग्र्यम्||५८|| अर्शोऽतिसारानिलगुल्ममेहांश्चैतन्निहन्त्यग्निबलप्रदं च| तक्रेण चाद्यात् सघृतेन तेन भोज्यानि सिद्धामथवा यवागूम्||५९|| इति चित्रकघृतम्|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 34 (60-63) · Śloka 63

ஜீவந்த்யஜாஜீஶடிபுஷ்கராஹ்வைஃ ஸகாரவீசித்ரகபில்வமத்யைஃ| ஸயாவஶூகைர்பதரப்ரமாணைர்வக்ஷாம்லயுக்தா கததைலபஷ்டா||௬௦|| அர்ஶோऽதிஸாராநிலகுல்மஶோபஹத்ரோகமந்தாக்நிஹிதா யவாகூஃ| யா பஞ்சகோலைர்விதிநைவ தேந ஸித்தா பவேத் ஸா ச ஸமா தயைவ||௬௧|| குலத்தயூஷஶ்ச ஸபிப்பலீகோ மௌத்கஶ்ச ஸத்ர்யூஷணயாவஶூகஃ| ரஸஸ்ததா விஷ்கிரஜாங்கலாநாஂ ஸகூர்மகோதாஶிகிஶல்லகாநாம்||௬௨|| ஸுவர்சலா கஞ்ஜநகஂ படோலஂ ஸவாயஸீமூலகவேத்ரநிம்பம்| ஶாகார்திநாஂ ஶாகமிதி ப்ரஶஸ்தஂ போஜ்யே புராணஶ்ச யவஃ ஸஶாலிஃ||௬௩||

View original

जीवन्त्यजाजीशटिपुष्कराह्वैः सकारवीचित्रकबिल्वमध्यैः| सयावशूकैर्बदरप्रमाणैर्वृक्षाम्लयुक्ता घृततैलभृष्टा||६०|| अर्शोऽतिसारानिलगुल्मशोफहृद्रोगमन्दाग्निहिता यवागूः| या पञ्चकोलैर्विधिनैव तेन सिद्धा भवेत् सा च समा तयैव||६१|| कुलत्थयूषश्च सपिप्पलीको मौद्गश्च सत्र्यूषणयावशूकः| रसस्तथा विष्किरजाङ्गलानां सकूर्मगोधाशिखिशल्लकानाम्||६२|| सुवर्चला गृञ्जनकं पटोलं सवायसीमूलकवेत्रनिम्बम्| शाकार्थिनां शाकमिति प्रशस्तं भोज्ये पुराणश्च यवः सशालिः||६३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 35 (64-67) · Śloka 67

ஆப்யந்தரஂ பேஷஜமுக்தமேதத்பர்ஹிர்ஹிதஂ யச்சணு தத்யதாவத்| ஸ்நேஹாந் ப்ரதேஹாந் பரிஷேசநாநி ஸ்வேதாஂஶ்ச வாதப்ரபலஸ்ய குர்யாத்||௬௪|| ஶைலேயகுஷ்டாகுருதாருகௌந்தீத்வக்பத்மகைலாம்புபலாஶமுஸ்தைஃ| ப்ரியங்குதௌணேயகஹேமமாஂஸீதாலீஶபத்ரப்லவபத்ரதாந்யைஃ||௬௫|| ஶ்ரீவேஷ்டகத்யாமகபிப்பலீபிஃ ஸ்பக்காநகைஶ்சைவ யதோபலாபம்| வாதாந்விதேऽப்யங்கமுஶந்தி தைலஂ ஸித்தஂ ஸுபிஷ்டைரபி ச ப்ரதேஹம்||௬௬|| ஜலைஶ்ச வாஸார்ககரஞ்ஜஶிக்ருகாஶ்மர்யபத்ரார்ஜகஜைஶ்ச ஸித்தைஃ| ஸ்விந்நோ மதூஷ்ணை ரவிதப்ததோயைஃ ஸ்நாதஶ்ச கந்தைரநுலேபநீயஃ||௬௭||

View original

आभ्यन्तरं भेषजमुक्तमेतद्बर्हिर्हितं यच्छृणु तद्यथावत्| स्नेहान् प्रदेहान् परिषेचनानि स्वेदांश्च वातप्रबलस्य कुर्यात्||६४|| शैलेयकुष्ठागुरुदारुकौन्तीत्वक्पद्मकैलाम्बुपलाशमुस्तैः| प्रियङ्गुथौणेयकहेममांसीतालीशपत्रप्लवपत्रधान्यैः||६५|| श्रीवेष्टकध्यामकपिप्पलीभिः स्पृक्कानखैश्चैव यथोपलाभम्| वातान्वितेऽभ्यङ्गमुशन्ति तैलं सिद्धं सुपिष्टैरपि च प्रदेहम्||६६|| जलैश्च वासार्ककरञ्जशिग्रुकाश्मर्यपत्रार्जकजैश्च सिद्धैः| स्विन्नो मृदूष्णै रवितप्ततोयैः स्नातश्च गन्धैरनुलेपनीयः||६७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 36 (68-69) · Śloka 69

ஸவேதஸாஃ க்ஷீரவதாஂ த்ருமாணாஂ த்வசஃ ஸமஞ்ஜிஷ்டலதாமணாலாஃ| ஸசந்தநாஃ பத்மகவாலகௌ ச பைத்தே ப்ரதேஹஸ்து ஸதைலபாகஃ||௬௮|| ஆக்தஸ்ய தேநாம்பு ரவிப்ரதப்தஂ ஸசந்தநஂ ஸாபயபத்மகஂ ச| ஸ்நாநே ஹிதஂ க்ஷீரவதாஂ கஷாயஃ க்ஷீரோதகஂ சந்தநலேபநஂ ச||௬௯||

View original

सवेतसाः क्षीरवतां द्रुमाणां त्वचः समञ्जिष्ठलतामृणालाः| सचन्दनाः पद्मकवालकौ च पैत्ते प्रदेहस्तु सतैलपाकः||६८|| आक्तस्य तेनाम्बु रविप्रतप्तं सचन्दनं साभयपद्मकं च| स्नाने हितं क्षीरवतां कषायः क्षीरोदकं चन्दनलेपनं च||६९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 37 (70-73) · Śloka 73

கபே து கஷ்ணாஸிகதாபுராணபிண்யாகஶிக்ருத்வகுமாப்ரலேபஃ| குலத்தஶுண்டீஜலமூத்ரஸேகஶ்சண்டாகுருப்யாமநுலேபநஂ ச||௭௦|| பிபீதகாநாஂ பலமத்யலேபஃ ஸர்வேஷு தாஹார்திஹரஃ ப்ரதிஷ்டஃ| யஷ்ட்யாஹ்வமுஸ்தைஃ ஸகபித்தபத்ரைஃ ஸசந்தநைஸ்தத்பிடகாஸு லேபஃ||௭௧|| ராஸ்நாவஷார்கத்ரிபலாவிடங்கஂ ஶிக்ருத்வசோ மூஷிகபர்ணிகா ச| நிம்பார்ஜகௌ வ்யாக்ரநகஃ ஸதூர்வா ஸுவர்சலா திக்தகரோஹிணீ ச||௭௨|| ஸகாகமாசீ பஹதீ ஸகுஷ்டா புநர்நவா சித்ரகநாகரே ச| உந்மர்தநஂ ஶோபிஷு மூத்ரபிஷ்டஂ ஶஸ்தஸ்ததா மூலகதோயஸேகஃ||௭௩||

View original

कफे तु कृष्णासिकतापुराणपिण्याकशिग्रुत्वगुमाप्रलेपः| कुलत्थशुण्ठीजलमूत्रसेकश्चण्डागुरुभ्यामनुलेपनं च||७०|| बिभीतकानां फलमध्यलेपः सर्वेषु दाहार्तिहरः प्रदिष्टः| यष्ट्याह्वमुस्तैः सकपित्थपत्रैः सचन्दनैस्तत्पिडकासु लेपः||७१|| रास्नावृषार्कत्रिफलाविडङ्गं शिग्रुत्वचो मूषिकपर्णिका च| निम्बार्जकौ व्याघ्रनखः सदूर्वा सुवर्चला तिक्तकरोहिणी च||७२|| सकाकमाची बृहती सकुष्ठा पुनर्नवा चित्रकनागरे च| उन्मर्दनं शोफिषु मूत्रपिष्टं शस्तस्तथा मूलकतोयसेकः||७३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 38 (74) · Śloka 74

ஶோபாஸ்து காத்ராவயவாஶ்ரிதா யே தே ஸ்தாநதூஷ்யாகதிநாமபேதாத்| அநேகஸங்க்யாஃ கதிசிச்ச தேஷாஂ நிதர்ஶநார்தஂ கததோ நிபோத||௭௪||

View original

शोफास्तु गात्रावयवाश्रिता ये ते स्थानदूष्याकृतिनामभेदात्| अनेकसङ्ख्याः कतिचिच्च तेषां निदर्शनार्थं गदतो निबोध||७४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 39 (75) · Śloka 75

தோஷாஸ்த்ரயஃ ஸ்வைஃ குபிதா நிதாநைஃ குர்வந்தி ஶோபஂ ஶிரஸஃ ஸுகோரம்|௭௫|

View original

दोषास्त्रयः स्वैः कुपिता निदानैः कुर्वन्ति शोफं शिरसः सुघोरम्|७५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 40 (75) · Śloka 75

அந்தர்கலே குர்குரிகாந்விதஂ ச ஶாலூகமுச்ச்வாஸநிரோதகாரி||௭௫||

View original

अन्तर्गले घुर्घुरिकान्वितं च शालूकमुच्छ्वासनिरोधकारि||७५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 41 (76) · Śloka 76

கலஸ்ய ஸந்தௌ சிபுகே கலே ச ஸதாஹராகஃ ஶ்வஸநாஸு சோக்ரஃ| ஶோபோ பஶார்திஸ்து பிடாலிகா ஸ்யாத்தந்யாத்கலே சேத்வலயீகதா ஸா||௭௬||

View original

गलस्य सन्धौ चिबुके गले च सदाहरागः श्वसनासु चोग्रः| शोफो भृशार्तिस्तु बिडालिका स्याद्धन्याद्गले चेद्वलयीकृता सा||७६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 42 (77-78) · Śloka 78

ஸ்யாத்தாலுவித்ரத்யபி தாஹராகபாகாந்விதஸ்தாலுநி ஸா த்ரிதோஷாத்| ஜிஹ்வோபரிஷ்டாதுபஜிஹ்விகா ஸ்யாத் கபாததஸ்தாததிஜிஹ்விகா ச||௭௭|| யோ தந்தமாஂஸேஷு து ரக்தபித்தாத் பாகோ பவேத் ஸோபகுஶஃ ப்ரதிஷ்டஃ| ஸ்யாத்தந்தவித்ரத்யபி தந்தமாஂஸே ஶோபஃ கபாச்சோணிதஸஞ்சயோத்தஃ||௭௮||

View original

स्यात्तालुविद्रध्यपि दाहरागपाकान्वितस्तालुनि सा त्रिदोषात्| जिह्वोपरिष्टादुपजिह्विका स्यात् कफादधस्तादधिजिह्विका च||७७|| यो दन्तमांसेषु तु रक्तपित्तात् पाको भवेत् सोपकुशः प्रदिष्टः| स्याद्दन्तविद्रध्यपि दन्तमांसे शोफः कफाच्छोणितसञ्चयोत्थः||७८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 43 (79-80) · Śloka 80

கலஸ்ய பார்ஶ்வே கலகண்ட ஏகஃ ஸ்யாத்கண்டமாலா பஹுபிஸ்து கண்டைஃ| ஸாத்யாஃ ஸ்மதாஃ பீநஸபார்ஶ்வஶூலகாஸஜ்வரச்சர்தியுதாஸ்த்வஸாத்யாஃ||௭௯|| தேஷாஂ ஸிராகாயஶிரோவிரேகா தூமஃ புராணஸ்ய கதஸ்ய பாநம்| ஸ்யால்லங்கநஂ வக்த்ரபவேஷு சாபி ப்ரகர்ஷணஂ ஸ்யாத் கவலக்ரஹஶ்ச||௮௦||

View original

गलस्य पार्श्वे गलगण्ड एकः स्याद्गण्डमाला बहुभिस्तु गण्डैः| साध्याः स्मृताः पीनसपार्श्वशूलकासज्वरच्छर्दियुतास्त्वसाध्याः||७९|| तेषां सिराकायशिरोविरेका धूमः पुराणस्य घृतस्य पानम्| स्याल्लङ्घनं वक्त्रभवेषु चापि प्रघर्षणं स्यात् कवलग्रहश्च||८०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 44 (81-86) · Śloka 86

அங்கைகதேஶேஷ்வநிலாதிபிஃ ஸ்யாத் ஸ்வரூபதாரீ ஸ்புரணஃ ஸிராபிஃ| க்ரந்திர்மஹாந்மாஂஸபவஸ்த்வநர்திர்மேதோபவஃ ஸ்நிக்ததமஶ்சலஶ்ச||௮௧|| ஸஂஶோதிதே ஸ்வேதிதமஶ்மகாஷ்டைஃ ஸாங்குஷ்டதண்டைர்விலயேதபக்வம்| விபாட்ய சோத்தத்ய பிஷக் ஸகோஶஂ ஶஸ்த்ரேண தக்த்வா வ்ரணவச்சிகித்ஸேத்||௮௨|| அதக்த ஈஷத் பரிஶேஷிதஶ்ச ப்ரயாதி பூயோऽபி ஶநைர்விவத்திம்| தஸ்மாதஶேஷஃ குஶலைஃ ஸமந்தாச்சேத்யோ பவேத்வீக்ஷ்ய ஶரீரதேஶாந்||௮௩|| ஶேஷே கதே பாகவஶேந ஶீர்யாத்ததஃ க்ஷதோத்தஃ ப்ரஸரேத்விஸர்பஃ| உபத்ரவஂ தஂ ப்ரவிசார்ய தஜ்ஜ்ஞஸ்தைர்பேஷஜைஃ பூர்வதரைர்யதோக்தைஃ||௮௪|| நிவாரயேதாதித ஏவ யத்நாத்விதாநவித் ஸ்வஸ்வவிதிஂ விதாய| ததஃ க்ரமேணாஸ்ய யதாவிதாநஂ வ்ரணஂ வ்ரணஜ்ஞஸ்த்வரயா சிகித்ஸேத்||௮௫|| விவர்ஜயேத் குக்ஷ்யுதராஶ்ரிதஂ ச ததா கலே மர்மணி ஸஂஶ்ரிதஂ ச| ஸ்தூலஃ கரஶ்சாபி பவேத்விவர்ஜ்யோ யஶ்சாபி பாலஸ்தவிராபலாநாம்||௮௬||

View original

अङ्गैकदेशेष्वनिलादिभिः स्यात् स्वरूपधारी स्फुरणः सिराभिः| ग्रन्थिर्महान्मांसभवस्त्वनर्तिर्मेदोभवः स्निग्धतमश्चलश्च||८१|| संशोधिते स्वेदितमश्मकाष्ठैः साङ्गुष्ठदण्डैर्विलयेदपक्वम्| विपाट्य चोद्धृत्य भिषक् सकोशं शस्त्रेण दग्ध्वा व्रणवच्चिकित्सेत्||८२|| अदग्ध ईषत् परिशेषितश्च प्रयाति भूयोऽपि शनैर्विवृद्धिम्| तस्मादशेषः कुशलैः समन्ताच्छेद्यो भवेद्वीक्ष्य शरीरदेशान्||८३|| शेषे कृते पाकवशेन शीर्यात्ततः क्षतोत्थः प्रसरेद्विसर्पः| उपद्रवं तं प्रविचार्य तज्ज्ञस्तैर्भेषजैः पूर्वतरैर्यथोक्तैः||८४|| निवारयेदादित एव यत्नाद्विधानवित् स्वस्वविधिं विधाय| ततः क्रमेणास्य यथाविधानं व्रणं व्रणज्ञस्त्वरया चिकित्सेत्||८५|| विवर्जयेत् कुक्ष्युदराश्रितं च तथा गले मर्मणि संश्रितं च| स्थूलः खरश्चापि भवेद्विवर्ज्यो यश्चापि बालस्थविराबलानाम्||८६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 45 (87) · Śloka 87

க்ரந்த்யர்புதாநாஂ ச யதோऽவிஶேஷஃ ப்ரதேஶஹேத்வாகதிதோஷதூஷ்யைஃ| ததஶ்சிகித்ஸேத்பிஷகர்புதாநி விதாநவித்க்ரந்திசிகித்ஸிதேந||௮௭||

View original

ग्रन्थ्यर्बुदानां च यतोऽविशेषः प्रदेशहेत्वाकृतिदोषदूष्यैः| ततश्चिकित्सेद्भिषगर्बुदानि विधानविद्ग्रन्थिचिकित्सितेन||८७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 46 (88-89) · Śloka 90

தாம்ரா ஸஶூலா பிடகா பவேத்யா ஸா சாலஜீ நாம பரிஸ்ருதாக்ரா| ஶோபோऽக்ஷதஶ்சர்மநகாந்தரே ஸ்யாந்மாஂஸாஸ்ரதூஷீ பஶஶீக்ரபாகஃ||௮௮|| ஜ்வராந்விதா வங்க்ஷணகக்ஷஜா யா வர்திர்நிரர்திஃ கடிநாயதா ச| விதாரிகா ஸா கபமாருதாப்யாஂ தேஷாஂ யதாதோஷமுபக்ரமஃ ஸ்யாத்||௮௯|| விஸ்ராவணஂ பிண்டிகயோபநாஹஃ பக்வேஷு சைவ வ்ரணவச்சிகித்ஸா|௯௦|

View original

ताम्रा सशूला पिडका भवेद्या सा चालजी नाम परिस्रुताग्रा| शोफोऽक्षतश्चर्मनखान्तरे स्यान्मांसास्रदूषी भृशशीघ्रपाकः||८८|| ज्वरान्विता वङ्क्षणकक्षजा या वर्तिर्निरर्तिः कठिनायता च| विदारिका सा कफमारुताभ्यां तेषां यथादोषमुपक्रमः स्यात्||८९|| विस्रावणं पिण्डिकयोपनाहः पक्वेषु चैव व्रणवच्चिकित्सा|९०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 47 (90-93) · Śloka 93

விஸ்போடகாஃ ஸர்வஶரீரகாஸ்து ஸ்போடாஃ ஸராகஜ்வரதர்ஷயுக்தாஃ||௯௦|| யஜ்ஞோபவீதப்ரதிமாஃ ப்ரபூதாஃ பித்தாநிலாப்யாஂ ஜநிதாஸ்து கக்ஷாஃ | யாஶ்சாபராஃ ஸ்யுஃ பிடகாஃ ப்ரகீர்ணாஃ ஸ்தூலாணுமத்யா அபி பித்தஜாஸ்தாஃ||௯௧|| க்ஷுத்ரப்ரமாணாஃ பிடகாஃ ஶரீரே ஸர்வாங்ககாஃ ஸஜ்வரதாஹதஷ்ணாஃ| கண்டூயுதாஃ ஸாருசிஸப்ரஸேகா ரோமாந்திகாஃ பித்தகபாத் ப்ரதிஷ்டாஃ||௯௨|| யாஃ ஸர்வகாத்ரேஷு மஸூரமாத்ரா மஸூரிகாஃ பித்தகபாத் ப்ரதிஷ்டாஃ| வீஸர்பஶாந்த்யை விஹிதா க்ரியா யா தாஂ தேஷு குஷ்டே ச ஹிதாஂ விதத்யாத்||௯௩||

View original

विस्फोटकाः सर्वशरीरगास्तु स्फोटाः सरागज्वरतर्षयुक्ताः||९०|| यज्ञोपवीतप्रतिमाः प्रभूताः पित्तानिलाभ्यां जनितास्तु कक्षाः | याश्चापराः स्युः पिडकाः प्रकीर्णाः स्थूलाणुमध्या अपि पित्तजास्ताः||९१|| क्षुद्रप्रमाणाः पिडकाः शरीरे सर्वाङ्गगाः सज्वरदाहतृष्णाः| कण्डूयुताः सारुचिसप्रसेका रोमान्तिकाः पित्तकफात् प्रदिष्टाः||९२|| याः सर्वगात्रेषु मसूरमात्रा मसूरिकाः पित्तकफात् प्रदिष्टाः| वीसर्पशान्त्यै विहिता क्रिया या तां तेषु कुष्ठे च हितां विदध्यात्||९३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 48 (94-95) · Śloka 95

ப்ரத்நோऽநிலாத்யைர்வஷணே ஸ்வலிங்கைரந்த்ரஂ நிரேதி ப்ரவிஶேந்முஹுஶ்ச| மூத்ரேண பூர்ணஂ மது மேதஸா சேத் ஸ்நிக்தஂ ச வித்யாத் கடிநஂ ச ஶோதம்||௯௪|| விரேசநாப்யங்கநிரூஹலேபாஃ பக்வேஷு சைவ வ்ரணவச்சிகித்ஸா| ஸ்யாந்மூத்ரஸேகஃ கபஜஂ விபாட்ய விஶோத்ய ஸீவ்யேத்வ்ரணவச்ச பக்வம்||௯௫||

View original

ब्रध्नोऽनिलाद्यैर्वृषणे स्वलिङ्गैरन्त्रं निरेति प्रविशेन्मुहुश्च| मूत्रेण पूर्णं मृदु मेदसा चेत् स्निग्धं च विद्यात् कठिनं च शोथम्||९४|| विरेचनाभ्यङ्गनिरूहलेपाः पक्वेषु चैव व्रणवच्चिकित्सा| स्यान्मूत्रसेकः कफजं विपाट्य विशोध्य सीव्येद्व्रणवच्च पक्वम्||९५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 49 (96-97) · Śloka 97

க்ரிம்யஸ்திஸூக்ஷ்மக்ஷணநவ்யவாயப்ரவாஹணாந்யுத்கடகாஶ்வபஷ்டைஃ | குதஸ்ய பார்ஶ்வே பிடகா பஶார்திஃ பக்வப்ரபிந்நா து பகந்தரஃ ஸ்யாத்||௯௬|| விரேசநஂ சைஷணபாடநஂ ச விஶுத்தமார்கஸ்ய ச தைலதாஹஃ| ஸ்யாத் க்ஷாரஸூத்ரேண ஸுபாசிதேந சிந்நஸ்ய சாஸ்ய வ்ரணவச்சிகித்ஸா||௯௭||

View original

क्रिम्यस्थिसूक्ष्मक्षणनव्यवायप्रवाहणान्युत्कटकाश्वपृष्ठैः | गुदस्य पार्श्वे पिडका भृशार्तिः पक्वप्रभिन्ना तु भगन्दरः स्यात्||९६|| विरेचनं चैषणपाटनं च विशुद्धमार्गस्य च तैलदाहः| स्यात् क्षारसूत्रेण सुपाचितेन छिन्नस्य चास्य व्रणवच्चिकित्सा||९७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 50 (98) · Śloka 98

ஜங்காஸு பிண்டீப்ரபதோபரிஷ்டாத் ஸ்யாச்ச்லீபதஂ மாஂஸகபாஸ்ரதோஷாத்| ஸிராகபக்நஶ்ச விதிஃ ஸமக்ரஸ்தத்ரேஷ்யதே ஸர்ஷபலேபநஂ ச||௯௮||

View original

जङ्घासु पिण्डीप्रपदोपरिष्टात् स्याच्छ्लीपदं मांसकफास्रदोषात्| सिराकफघ्नश्च विधिः समग्रस्तत्रेष्यते सर्षपलेपनं च||९८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 51 (99-100) · Śloka 100

மந்தாஸ்து பித்தப்ரபலாஃ ப்ரதுஷ்டா தோஷாஃ ஸுதீவ்ரஂ தநுரக்தபாகம்| குர்வந்தி ஶோதஂ ஜ்வரதர்ஷயுக்தஂ விஸர்பணஂ ஜாலககர்தபாக்யம்||௯௯|| விலங்கநஂ ரக்தவிமோக்ஷணஂ ச விரூக்ஷணஂ காயவிஶோதநஂ ச| தாத்ரீப்ரயோகாஞ் ஶிஶிராந் ப்ரதேஹாந் குர்யாத் ஸதா ஜாலககர்தபஸ்ய||௧௦௦||

View original

मन्दास्तु पित्तप्रबलाः प्रदुष्टा दोषाः सुतीव्रं तनुरक्तपाकम्| कुर्वन्ति शोथं ज्वरतर्षयुक्तं विसर्पणं जालकगर्दभाख्यम्||९९|| विलङ्घनं रक्तविमोक्षणं च विरूक्षणं कायविशोधनं च| धात्रीप्रयोगाञ् शिशिरान् प्रदेहान् कुर्यात् सदा जालकगर्दभस्य||१००||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 52 (101) · Śloka 101

ஏவஂவிதாஂஶ்சாப்யபராந் பரீக்ஷ்ய ஶோதப்ரகாராநநிலாதிலிங்கைஃ| ஶாந்திஂ நயேத்தோஷஹரைர்யதாஸ்வமாலேபநச்சேதநபேததாஹைஃ||௧௦௧||

View original

एवंविधांश्चाप्यपरान् परीक्ष्य शोथप्रकाराननिलादिलिङ्गैः| शान्तिं नयेद्दोषहरैर्यथास्वमालेपनच्छेदनभेददाहैः||१०१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 53 (102) · Śloka 102

ப்ராயோऽபிகாதாதநிலஃ ஸரக்தஃ ஶோதஂ ஸராகஂ ப்ரகரோதி தத்ர| வீஸர்பநுந்மாருதரக்தநுச்ச கார்யஂ விஷக்நஂ விஷஜே ச கர்ம||௧௦௨||

View original

प्रायोऽभिघातादनिलः सरक्तः शोथं सरागं प्रकरोति तत्र| वीसर्पनुन्मारुतरक्तनुच्च कार्यं विषघ्नं विषजे च कर्म||१०२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 54 (103) · Śloka 103

தத்ர ஶ்லோகஃ- த்ரிவிதஸ்ய தோஷபேதாத் ஸர்வார்தாவயவகாத்ரபேதாச்ச| ஶ்வயதோர்த்விவிதஸ்ய ததா லிங்காநி சிகித்ஸிதஂ சோக்தம்||௧௦௩||

View original

तत्र श्लोकः- त्रिविधस्य दोषभेदात् सर्वार्धावयवगात्रभेदाच्च| श्वयथोर्द्विविधस्य तथा लिङ्गानि चिकित्सितं चोक्तम्||१०३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 12

இத்யக்நிவேஶகதே தந்த்ரேऽப்ராப்தே தடபலஸம்பூரிதே சிகித்ஸாஸ்தாநே ஶ்வயதுசிகித்ஸிதஂ நாம த்வாதஶோऽத்யாயஃ||௧௨||

View original

इत्यग्निवेशकृते तन्त्रेऽप्राप्ते दृढबलसम्पूरिते चिकित्सास्थाने श्वयथुचिकित्सितं नाम द्वादशोऽध्यायः||१२||

🔊 Audio coming soon