Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ಅಥಾತ ಆಸಿಕ್ತಕ್ಷೀರಿಕಂ ವಾಜೀಕರಣಪಾದಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ||೧|| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹ ಭಗವಾನಾತ್ರೇಯಃ||೨||
View original
अथात आसिक्तक्षीरिकं वाजीकरणपादं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ಅಥಾತ ಆಸಿಕ್ತಕ್ಷೀರಿಕಂ ವಾಜೀಕರಣಪಾದಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ||೧|| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹ ಭಗವಾನಾತ್ರೇಯಃ||೨||
अथात आसिक्तक्षीरिकं वाजीकरणपादं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 2 (3-9) · Śloka 9
ಆಸಿಕ್ತಕ್ಷೀರಮಾಪೂರ್ಣಮಶುಷ್ಕಂ ಶುದ್ಧಷಷ್ಟಿಕಮ್| ಉದೂಖಲೇ ಸಮಾಪೋಥ್ಯ ಪೀಡಯೇತ್ ಕ್ಷೀರಮರ್ದಿತಮ್||೩|| ಗೃಹೀತ್ವಾ ತಂ ರಸಂ ಪೂತಂ ಗವ್ಯೇನ ಪಯಸಾ ಸಹ| ಬೀಜಾನಾಮಾತ್ಮಗುಪ್ತಾಯಾ ಧಾನ್ಯಮಾಷರಸೇನ ಚ||೪|| ಬಲಾಯಾಃ ಶೂರ್ಪಪರ್ಣ್ಯೋಶ್ಚ ಜೀವನ್ತ್ಯಾ ಜೀವಕಸ್ಯ ಚ | ಋದ್ಧ್ಯರ್ಷಭಕಕಾಕೋಲೀಶ್ವದಂಷ್ಟ್ರಾಮಧುಕಸ್ಯ ಚ||೫|| ಶತಾವರ್ಯಾ ವಿದಾರ್ಯಾಶ್ಚ ದ್ರಾಕ್ಷಾಖರ್ಜೂರಯೋರಪಿ| ಸಂಯುಕ್ತಂ ಮಾತ್ರಯಾ ವೈದ್ಯಃ ಸಾಧಯೇತ್ತತ್ರ ಚಾವಪೇತ್||೬|| ತುಗಾಕ್ಷೀರ್ಯಾಃ ಸಮಾಷಾಣಾಂ ಶಾಲೀನಾಂ ಷಷ್ಟಿಕಸ್ಯ ಚ| ಗೋಧೂಮಾನಾಂ ಚ ಚೂರ್ಣಾನಿ ಯೈಃ ಸ ಸಾನ್ದ್ರೀಭವೇದ್ರಸಃ||೭|| ಸಾನ್ದ್ರೀಭೂತಂ ಚ ಕುರ್ಯಾತ್ ಪ್ರಭೂತಮಧುಶರ್ಕರಮ್| ಗುಲಿ(ಟಿ)ಕಾ ಬದರೈಸ್ತುಲ್ಯಾಸ್ತಾಶ್ಚ ಸರ್ಪಿಷಿ ಭರ್ಜಯೇತ್||೮|| ತಾ ಯಥಾಗ್ನಿ ಪ್ರಯುಞ್ಜಾನಃ ಕ್ಷೀರಮಾಂಸರಸಾಶನಃ| ಪಶ್ಯತ್ಯಪತ್ಯಂ ವಿಪುಲಂ ವೃದ್ಧೋಽಪ್ಯಾತ್ಮಜಮಕ್ಷಯಮ್||೯|| (ಇತ್ಯಪತ್ಯಕರೀ ಷಷ್ಟಿಕಾದಿಗುಟಿಕಾ)|
आसिक्तक्षीरमापूर्णमशुष्कं शुद्धषष्टिकम्| उदूखले समापोथ्य पीडयेत् क्षीरमर्दितम्||३|| गृहीत्वा तं रसं पूतं गव्येन पयसा सह| बीजानामात्मगुप्ताया धान्यमाषरसेन च||४|| बलायाः शूर्पपर्ण्योश्च जीवन्त्या जीवकस्य च | ऋद्ध्यर्षभककाकोलीश्वदंष्ट्रामधुकस्य च||५|| शतावर्या विदार्याश्च द्राक्षाखर्जूरयोरपि| संयुक्तं मात्रया वैद्यः साधयेत्तत्र चावपेत्||६|| तुगाक्षीर्याः समाषाणां शालीनां षष्टिकस्य च| गोधूमानां च चूर्णानि यैः स सान्द्रीभवेद्रसः||७|| सान्द्रीभूतं च कुर्यात् प्रभूतमधुशर्करम्| गुलि(टि)का बदरैस्तुल्यास्ताश्च सर्पिषि भर्जयेत्||८|| ता यथाग्नि प्रयुञ्जानः क्षीरमांसरसाशनः| पश्यत्यपत्यं विपुलं वृद्धोऽप्यात्मजमक्षयम्||९|| (इत्यपत्यकरी षष्टिकादिगुटिका)|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (10-17) · Śloka 17
ಚಟಕಾನಾಂ ಸಹಂಸಾನಾಂ ದಕ್ಷಾಣಾಂ ಶಿಖಿನಾಂ ತಥಾ| ಶಿಶುಮಾರಸ್ಯ ನಕ್ರಸ್ಯ ಭಿಷಕ್ ಶುಕ್ರಾಣಿ ಸಂಹರೇತ್||೧೦|| ಗವ್ಯಂ ಸರ್ಪಿರ್ವರಾಹಸ್ಯ ಕುಲಿಙ್ಗಸ್ಯ ವಸಾಮಪಿ| ಷಷ್ಟಿಕಾನಾಂ ಚ ಚೂರ್ಣಾನಿ ಚೂರ್ಣಂ ಗೋಧೂಮಕಸ್ಯ ಚ||೧೧|| ಏಭಿಃ ಪೂಪಲಿಕಾಃ ಕಾರ್ಯಾಃ ಶಷ್ಕುಲ್ಯೋ ವರ್ತಿಕಾಸ್ತಥಾ| ಪೂಪಾ ಧಾನಾಶ್ಚ ವಿವಿಧಾ ಭಕ್ಷ್ಯಾಶ್ಚಾನ್ಯೇ ಪೃಥಗ್ವಿಧಾಃ||೧೨|| ಏಷಾಂ ಪ್ರಯೋಗಾದ್ಭಕ್ಷ್ಯಾಣಾಂ ಸ್ತಬ್ಧೇನಾಪೂರ್ಣರೇತಸಾ| ಶೇಫಸಾ ವಾಜಿವದ್ಯಾತಿ ಯಾವದಿಚ್ಛಂ ಸ್ತ್ರಿಯೋ ನರಃ||೧೩|| (ಇತಿ ವೃಷ್ಯಪೂಪಲಿಕಾದಿಯೋಗಾಃ)| ಆತ್ಮಗುಪ್ತಾಫಲಂ ಮಾಷಾನ್ ಖರ್ಜೂರಾಣಿ ಶತಾವರೀಮ್| ಶೃಙ್ಗಾಟಕಾನಿ ಮೃದ್ವೀಕಾಂ ಸಾಧಯೇತ್ ಪ್ರಸೃತೋನ್ಮಿತಮ್||೧೪|| ಕ್ಷೀರಪ್ರಸ್ಥಂ ಜಲಪ್ರಸ್ಥಮೇತತ್ ಪ್ರಸ್ಥಾವಶೇಷಿತಮ್| ಶುದ್ಧೇನ ವಾಸಸಾ ಪೂತಂ ಯೋಜಯೇತ್ ಪ್ರಸೃತೈಸ್ತ್ರಿಭಿಃ||೧೫|| ಶರ್ಕರಾಯಾಸ್ತುಗಾಕ್ಷೀರ್ಯಾಃ ಸರ್ಪಿಷೋಽಭಿನವಸ್ಯ ಚ| ತತ್ ಪಾಯಯೇತ ಸಕ್ಷೌದ್ರಂ ಷಷ್ಟಿಕಾನ್ನಂ ಚ ಭೋಜಯೇತ್||೧೬|| ಜರಾಪರೀತೋಽಪ್ಯಬಲೋ ಯೋಗೇನಾನೇನ ವಿನ್ದತಿ| ನರೋಽಪತ್ಯಂ ಸುವಿಪುಲಂ ಯುವೇವ ಚ ಸ ಹೃಷ್ಯತಿ||೧೭|| (ಇತ್ಯಪತ್ಯಕರಃ ಸ್ವರಸಃ)|
चटकानां सहंसानां दक्षाणां शिखिनां तथा| शिशुमारस्य नक्रस्य भिषक् शुक्राणि संहरेत्||१०|| गव्यं सर्पिर्वराहस्य कुलिङ्गस्य वसामपि| षष्टिकानां च चूर्णानि चूर्णं गोधूमकस्य च||११|| एभिः पूपलिकाः कार्याः शष्कुल्यो वर्तिकास्तथा| पूपा धानाश्च विविधा भक्ष्याश्चान्ये पृथग्विधाः||१२|| एषां प्रयोगाद्भक्ष्याणां स्तब्धेनापूर्णरेतसा| शेफसा वाजिवद्याति यावदिच्छं स्त्रियो नरः||१३|| (इति वृष्यपूपलिकादियोगाः)| आत्मगुप्ताफलं माषान् खर्जूराणि शतावरीम्| शृङ्गाटकानि मृद्वीकां साधयेत् प्रसृतोन्मितम्||१४|| क्षीरप्रस्थं जलप्रस्थमेतत् प्रस्थावशेषितम्| शुद्धेन वाससा पूतं योजयेत् प्रसृतैस्त्रिभिः||१५|| शर्करायास्तुगाक्षीर्याः सर्पिषोऽभिनवस्य च| तत् पाययेत सक्षौद्रं षष्टिकान्नं च भोजयेत्||१६|| जरापरीतोऽप्यबलो योगेनानेन विन्दति| नरोऽपत्यं सुविपुलं युवेव च स हृष्यति||१७|| (इत्यपत्यकरः स्वरसः)|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (18-20) · Śloka 20
ಖರ್ಜೂರೀಮಸ್ತಕಂ ಮಾಷಾನ್ ಪಯಸ್ಯಾಂ ಚ ಶತಾವರೀಮ್| ಖರ್ಜೂರಾಣಿ ಮಧೂಕಾನಿ ಮೃದ್ವೀಕಾಮಜಡಾಫಲಮ್||೧೮|| ಪಲೋನ್ಮಿತಾನಿ ಮತಿಮಾನ್ ಸಾಧಯೇತ್ ಸಲಿಲಾಢಕೇ| ತೇನ ಪಾದಾವಶೇಷೇಣ ಕ್ಷೀರಪ್ರಸ್ಥಂ ವಿಪಾಚಯೇತ್||೧೯|| ಕ್ಷೀರಶೇಷೇಣ ತೇನಾದ್ಯಾದ್ ಘೃತಾಢ್ಯಂ ಷಷ್ಟಿಕೌದನಮ್| ಸಶರ್ಕರೇಣ ಸಂಯೋಗ ಏಷ ವೃಷ್ಯಃ ಪರಂ ಸ್ಮೃತಃ||೨೦|| (ಇತಿ ವೃಷ್ಯಕ್ಷೀರಮ್)|
खर्जूरीमस्तकं माषान् पयस्यां च शतावरीम्| खर्जूराणि मधूकानि मृद्वीकामजडाफलम्||१८|| पलोन्मितानि मतिमान् साधयेत् सलिलाढके| तेन पादावशेषेण क्षीरप्रस्थं विपाचयेत्||१९|| क्षीरशेषेण तेनाद्याद् घृताढ्यं षष्टिकौदनम्| सशर्करेण संयोग एष वृष्यः परं स्मृतः||२०|| (इति वृष्यक्षीरम्)|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (21-23) · Śloka 23
ಜೀವಕರ್ಷಭಕೌ ಮೇದಾಂ ಜೀವನ್ತೀಂ ಶ್ರಾವಣೀದ್ವಯಮ್| ಖರ್ಜೂರಂ ಮಧುಕಂ ದ್ರಾಕ್ಷಾಂ ಪಿಪ್ಪಲೀಂ ವಿಶ್ವಭೇಷಜಮ್||೨೧|| ಶೃಙ್ಗಾಟಕಂ ವಿದಾರೀಂ ಚ ನವಂ ಸರ್ಪಿಃ ಪಯೋ ಜಲಮ್| ಸಿದ್ಧಂ ಘೃತಾವಶೇಷಂ ತಚ್ಛರ್ಕರಾಕ್ಷೌದ್ರಪಾದಿಕಮ್||೨೨|| ಷಷ್ಟಿಕಾನ್ನೇನ ಸಂಯುಕ್ತಮುಪಯೋಜ್ಯಂ ಯಥಾಬಲಮ್| ವೃಷ್ಯಂ ಬಲ್ಯಂ ಚ ವರ್ಣ್ಯಂ ಚ ಕಣ್ಠ್ಯಂ ಬೃಂಹಣಮುತ್ತಮಮ್||೨೩|| (ಇತಿ ವೃಷ್ಯಘೃತಮ್)|
जीवकर्षभकौ मेदां जीवन्तीं श्रावणीद्वयम्| खर्जूरं मधुकं द्राक्षां पिप्पलीं विश्वभेषजम्||२१|| शृङ्गाटकं विदारीं च नवं सर्पिः पयो जलम्| सिद्धं घृतावशेषं तच्छर्कराक्षौद्रपादिकम्||२२|| षष्टिकान्नेन संयुक्तमुपयोज्यं यथाबलम्| वृष्यं बल्यं च वर्ण्यं च कण्ठ्यं बृंहणमुत्तमम्||२३|| (इति वृष्यघृतम्)|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (24-26) · Śloka 26
ದಧ್ನಃ ಸರಂ ಶರಚ್ಚನ್ದ್ರಸನ್ನಿಭಂ ದೋಷವರ್ಜಿತಮ್| ಶರ್ಕರಾಕ್ಷೌದ್ರಮರಿಚೈಸ್ತುಗಾಕ್ಷೀರ್ಯಾ ಚ ಬುದ್ಧಿಮಾನ್||೨೪|| ಯುಕ್ತ್ಯಾ ಯುಕ್ತಂ ಸಸೂಕ್ಷ್ಮೈಲಂ ನವೇ ಕುಮ್ಭೇ ಶುಚೌ ಪಟೇ| ಮಾರ್ಜಿತಂ ಪ್ರಕ್ಷಿಪೇಚ್ಛೀತೇ ಘೃತಾಢ್ಯೇ ಷಷ್ಟಿಕೌದನೇ||೨೫|| ಪಿಬೇನ್ಮಾತ್ರಾಂ ರಸಾಲಾಯಾಸ್ತಂ ಭುಕ್ತ್ವಾ ಷಷ್ಟಿಕೌದನಮ್ | ವರ್ಣಸ್ವರಬಲೋಪೇತಃ ಪುಮಾಂಸ್ತೇನ ವೃಷಾಯತೇ||೨೬|| (ವೃಷ್ಯೋ ದಧಿಸರಪ್ರಯೋಗಃ)|
दध्नः सरं शरच्चन्द्रसन्निभं दोषवर्जितम्| शर्कराक्षौद्रमरिचैस्तुगाक्षीर्या च बुद्धिमान्||२४|| युक्त्या युक्तं ससूक्ष्मैलं नवे कुम्भे शुचौ पटे| मार्जितं प्रक्षिपेच्छीते घृताढ्ये षष्टिकौदने||२५|| पिबेन्मात्रां रसालायास्तं भुक्त्वा षष्टिकौदनम् | वर्णस्वरबलोपेतः पुमांस्तेन वृषायते||२६|| (वृष्यो दधिसरप्रयोगः)|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (27-29) · Śloka 29
ಚನ್ದ್ರಾಂಶುಕಲ್ಪಂ ಪಯಸಾ ಘೃತಾಢ್ಯಂ ಷಷ್ಟಿಕೌದನಮ್| ಶರ್ಕರಾಮಧುಸಂಯುಕ್ತಂ ಪ್ರಯುಞ್ಜಾನೋ ವೃಷಾಯತೇ||೨೭|| (ಇತಿ ವೃಷ್ಯಃ ಷಷ್ಟಿಕೌದನಪ್ರಯೋಗಃ)| ತಪ್ತೇ ಸರ್ಪಿಷಿ ನಕ್ರಾಣ್ಡಂ ತಾಮ್ರಚೂಡಾಣ್ಡಮಿಶ್ರಿತಮ್| ಯುಕ್ತಂ ಷಷ್ಟಿಕಚೂರ್ಣೇನ ಸರ್ಪಿಷಾಽಭಿನವೇನ ಚ||೨೮|| ಪಕ್ತ್ವಾ ಪೂಪಲಿಕಾಃ ಖಾದೇದ್ವಾರುಣೀಮಣ್ಡಪೋ ನರಃ| ಯ ಇಚ್ಛೇದಶ್ವವದ್ಗನ್ತುಂ ಪ್ರಸೇಕ್ತುಂ ಗಜವಚ್ಚ ಯಃ||೨೯|| (ಇತಿ ವೃಷ್ಯಪೂಪಲಿಕಾಃ)|
चन्द्रांशुकल्पं पयसा घृताढ्यं षष्टिकौदनम्| शर्करामधुसंयुक्तं प्रयुञ्जानो वृषायते||२७|| (इति वृष्यः षष्टिकौदनप्रयोगः)| तप्ते सर्पिषि नक्राण्डं ताम्रचूडाण्डमिश्रितम्| युक्तं षष्टिकचूर्णेन सर्पिषाऽभिनवेन च||२८|| पक्त्वा पूपलिकाः खादेद्वारुणीमण्डपो नरः| य इच्छेदश्ववद्गन्तुं प्रसेक्तुं गजवच्च यः||२९|| (इति वृष्यपूपलिकाः)|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (30-31) · Śloka 31
ಭವತಶ್ಚಾತ್ರ- ಏತೈಃ ಪ್ರಯೋಗೈರ್ವಿಧಿವದ್ವಪುಷ್ಮಾನ್ ವೀರ್ಯೋಪಪನ್ನೋ ಬಲವರ್ಣಯುಕ್ತಃ| ಹರ್ಷಾನ್ವಿತೋ ವಾಜಿವದಷ್ಟವರ್ಷೋ ಭವೇತ್ ಸಮರ್ಥಶ್ಚ ವರಾಙ್ಗನಾಸು||೩೦|| ಯದ್ಯಚ್ಚ ಕಿಞ್ಚಿನ್ಮನಸಃ ಪ್ರಿಯಂ ಸ್ಯಾದ್ರಮ್ಯಾ ವನಾನ್ತಾಃ ಪುಲಿನಾನಿ ಶೈಲಾಃ| ಇಷ್ಟಾಃ ಸ್ತ್ರಿಯೋ ಭೂಷಣಗನ್ಧಮಾಲ್ಯಂ ಪ್ರಿಯಾ ವಯಸ್ಯಾಶ್ಚ ತದತ್ರ ಯೋಗ್ಯಮ್ ||೩೧||
भवतश्चात्र- एतैः प्रयोगैर्विधिवद्वपुष्मान् वीर्योपपन्नो बलवर्णयुक्तः| हर्षान्वितो वाजिवदष्टवर्षो भवेत् समर्थश्च वराङ्गनासु||३०|| यद्यच्च किञ्चिन्मनसः प्रियं स्याद्रम्या वनान्ताः पुलिनानि शैलाः| इष्टाः स्त्रियो भूषणगन्धमाल्यं प्रिया वयस्याश्च तदत्र योग्यम् ||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (32) · Śloka 32
ತತ್ರ ಶ್ಲೋಕಃ- ಆಸಿಕ್ತಕ್ಷೀರಿಕೇ ಪಾದೇ ಯೇ ಯೋಗಾಃ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಾಃ| ಅಷ್ಟಾವಪತ್ಯಕಾಮೈಸ್ತೇ ಪ್ರಯೋಜ್ಯಾಃ ಪೌರುಷಾರ್ಥಿಭಿಃ||೩೨||
तत्र श्लोकः- आसिक्तक्षीरिके पादे ये योगाः परिकीर्तिताः| अष्टावपत्यकामैस्ते प्रयोज्याः पौरुषार्थिभिः||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 2
ಇತ್ಯಗ್ನಿವೇಶಕೃತೇ ತನ್ತ್ರೇ ಚರಕಪ್ರತಿಸಂಸ್ಕೃತೇ ಚಿಕಿತ್ಸಾಸ್ಥಾನೇ ವಾಜೀಕರಣಾಧ್ಯಾಯೇ ಆಸಿಕ್ತಕ್ಷೀರಿಕೋ ನಾಮ ವಾಜೀಕರಣಪಾದೋ ದ್ವಿತೀಯಃ||೨||
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते चिकित्सास्थाने वाजीकरणाध्याये आसिक्तक्षीरिको नाम वाजीकरणपादो द्वितीयः||२||
🔊 Audio coming soon