Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ਅਥਾਤੋ ਮਾਸਪਰ੍ਣਭਤੀਯਂ ਵਾਜੀਕਰਣਪਾਦਂ ਵ੍ਯਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ||੧||
ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹ ਭਗਵਾਨਾਤ੍ਰੇਯਃ||੨||
View original
अथातो माषपर्णभृतीयं वाजीकरणपादं व्यख्यास्यामः||१||
इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
ਮਾਸਰ੍ਣਭਤੀਯਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋਪਿ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍||੧-੨||
Adhikarana 2 (3-5) · Śloka 5
ਮਾਸਪਰ੍ਣਭਤਾਂ ਧੇਨੁਂ ਗਸ੍ਟਿਂ ਪੁਸ੍ਟਾਂ ਚਤੁਃਸ੍ਤਨੀਮ੍|
ਸਮਾਨਵਰ੍ਣਵਤ੍ਸਾਂ ਚ ਜੀਵਦ੍ਵਤ੍ਸਾਂ ਚ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍||੩||
ਰੋਹਿਣੀਮਥਵਾ ਕਸ੍ਣਾਮੂਰ੍ਧ੍ਵਸ਼ਙ੍ਗੀਮਦਾਰੁਣਾਮ੍|
ਇਕ੍ਸ੍ਵਾਦਾਮਰ੍ਜੁਨਾਦਾਂ ਵਾ ਸਾਨ੍ਦ੍ਰਕ੍ਸੀਰਾਂ ਚ ਧਾਰਯੇਤ੍||੪||
ਕੇਵਲਂ ਤੁ ਪਯਸ੍ਤਸ੍ਯਾਃ ਸ਼ਤਂ ਵਾਸ਼ਤਮੇਵ ਵਾ|
ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸਰ੍ਪਿਰ੍ਭਿਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਤਦ੍ਵਸ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍||੫||
View original
माषपर्णभृतां धेनुं गृष्टिं पुष्टां चतुःस्तनीम्|
समानवर्णवत्सां च जीवद्वत्सां च बुद्धिमान्||३||
रोहिणीमथवा कृष्णामूर्ध्वशृङ्गीमदारुणाम्|
इक्ष्वादामर्जुनादां वा सान्द्रक्षीरां च धारयेत्||४||
केवलं तु पयस्तस्याः शृतं वाऽशृतमेव वा|
शर्कराक्षौद्रसर्पिर्भिर्युक्तं तद्वृष्यमुत्तमम्||५||
ਗਸ੍ਟਿਮ੍ ਏਕਵਾਰਪ੍ਰਸੂਤਾਮ੍| ਚਤੁਃਸ੍ਤਨੀਮਿਤ੍ਯਨੇਨ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਚਤੁਃਸ੍ਤਨੀਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਤਿ| ਰੋਹਿਣੀਮਿਤਿ ਲੋਹਿਤਵਰ੍ਣਾਮ੍| ਊਰ੍ਧ੍ਵਸ਼ਙ੍ਗਤ੍ਵਂ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਬਹੁਕ੍ਸੀਰਾਯਾ ਏਵ ਭਵਤੀਤਿ ਵਚਨਾਜ੍ਜ੍ਞੇਯਮ੍| ਇਕ੍ਸ੍ਵਾਦੇਤਿ ਇਕ੍ਸੁਦਣ੍ਡਭਕ੍ਸਾ| ਅਰ੍ਜੁਨਾਦਾ ਅਰ੍ਜੁਨਵਕ੍ਸਪਤ੍ਰਭਕ੍ਸਾ| ਇਕ੍ਸ੍ਵਾਦਾ ਵਾ, ਅਰ੍ਜੁਨਾਦਾ ਵਾ, ਮਾਸਪਰ੍ਣਭਤਾ ਵੇਤਿ ਵਿਕਲ੍ਪਤ੍ਰਯਮ੍| ਪਯਃ ਸ਼ਤਮਸ਼ਤਂ ਵੇਤਿ ਦ੍ਵੌ ਯੋਗੌ| ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸਰ੍ਪਿਰ੍ਭਿਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਤਦਿਤਿ ਤਤੀਯਃ| ਏਤਤ੍ਪ੍ਰਯੋਗੋਪਿ ਜਤੂਕਰ੍ਣੇ- “ਤਸ੍ਯਾਃ ਕ੍ਸੀਰਂ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਕ੍ਸੌਦ੍ਰਯੁਕ੍ਤਂ ਵਾ ਕੇਵਲਂ ਸ਼ਤਮਸ਼ਤਂ ਵਾ” ਇਤਿ||੩-੫||
Adhikarana 3 (6-7) · Śloka 7
ਸ਼ੁਕ੍ਰਲੈਰ੍ਜੀਵਨੀਯੈਸ਼੍ਚ ਬਂਹਣੈਰ੍ਬਲਵਰ੍ਧਨੈਃ|
ਕ੍ਸੀਰਸਞ੍ਜਨਨੈਸ਼੍ਚੈਵ ਪਯਃ ਸਿਦ੍ਧਂ ਪਥਕ੍ ਪਥਕ੍||੬||
ਯੁਕ੍ਤਂ ਗੋਧੂਮਚੂਰ੍ਣੇਨ ਸਘਤਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸ਼ਰ੍ਕਰਮ੍|
ਪਰ੍ਯਾਯੇਣ ਪ੍ਰਯੋਕ੍ਤਵ੍ਯਮਿਚ੍ਛਤਾ ਸ਼ੁਕ੍ਰਮਕ੍ਸਯਮ੍||੭||
View original
शुक्रलैर्जीवनीयैश्च बृंहणैर्बलवर्धनैः|
क्षीरसञ्जननैश्चैव पयः सिद्धं पृथक् पृथक्||६||
युक्तं गोधूमचूर्णेन सघृतक्षौद्रशर्करम्|
पर्यायेण प्रयोक्तव्यमिच्छता शुक्रमक्षयम्||७||
ਪਰ੍ਯਾਯੇਣੇਤਿ ਪਥਕ੍ ਪਥਕ੍ ਪ੍ਰਯੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ; ਤੇਨ ਪਞ੍ਚਭਿਰ੍ਗਣੈਃ ਪਞ੍ਚ ਯੋਗਾ ਭਵਨ੍ਤਿ||੬-੭||
Adhikarana 4 (8-10) · Śloka 10
ਮੇਦਾਂ ਪਯਸ੍ਯਾਂ ਜੀਵਨ੍ਤੀਂ ਵਿਦਾਰੀਂ ਕਣ੍ਟਕਾਰਿਕਾਮ੍|
ਸ਼੍ਵਦਂਸ੍ਟ੍ਰਾਂ ਕ੍ਸੀਰਿਕਾਂ ਮਾਸਾਨ੍ ਗੋਧੂਮਾਞ੍ਛਾਲਿਸਸ੍ਟਿਕਾਨ੍||੮||
ਪਯਸ੍ਯਰ੍ਧੋਦਕੇ ਪਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕਾਰ੍ਸਿਕਾਨਾਢਕੋਨ੍ਮਿਤੇ|
ਵਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ ਪਯਃਸ਼ੇਸਂ ਤਤ੍ ਪੂਤਂ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸਰ੍ਪਿਸਾ||੯||
ਯੁਕ੍ਤਂ ਸਸ਼ਰ੍ਕਰਂ ਪੀਤ੍ਵਾ ਵਦ੍ਧਃ ਸਪ੍ਤਤਿਕੋਪਿ ਵਾ|
ਵਿਪੁਲਂ ਲਭਤੇਪਤ੍ਯਂ ਯੁਵੇਵ ਚ ਸ ਹਸ੍ਯਤਿ||੧੦||
View original
मेदां पयस्यां जीवन्तीं विदारीं कण्टकारिकाम्|
श्वदंष्ट्रां क्षीरिकां माषान् गोधूमाञ्छालिषष्टिकान्||८||
पयस्यर्धोदके पक्त्वा कार्षिकानाढकोन्मिते|
विवर्जयेत् पयःशेषं तत् पूतं क्षौद्रसर्पिषा||९||
युक्तं सशर्करं पीत्वा वृद्धः सप्ततिकोऽपि वा|
विपुलं लभतेऽपत्यं युवेव च स हृष्यति||१०||
ਵਿਵਰ੍ਜਯੇਦਿਤਿ ਮੇਦਾਦਿਕਲ੍ਕਂ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍| ਵਦ੍ਧਃ ਸਪ੍ਤਤੇਰਰ੍ਵਾਗਿਤਿ ਜ੍ਞੇਯਮ੍| ਸਪ੍ਤਤਿਕਸ੍ਯ ਤੁ ਯਦ੍ਯਪਿ ਸ਼ੁਕ੍ਰਨਿਵਤ੍ਤਿਰੁਕ੍ਤਾ, ਤਥਾਪਿ ਵਸ੍ਯਪ੍ਰਭਾਵਾਦ੍ਭਵਤੀਤਿ ਵਿਜ੍ਞੇਯਮ੍||੮-੧੦||
Adhikarana 5 (11) · Śloka 11
ਮਣ੍ਡਲੈਰ੍ਜਾਤਰੂਪਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯਾ ਏਵ ਪਯਃ ਸ਼ਤਮ੍|
ਅਪਤ੍ਯਜਨਨਂ ਸਿਦ੍ਧਂ ਸਘਤਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸ਼ਰ੍ਕਰਮ੍||੧੧||
View original
मण्डलैर्जातरूपस्य तस्या एव पयः शृतम्|
अपत्यजननं सिद्धं सघृतक्षौद्रशर्करम्||११||
ਜਾਤਰੂਪਸ੍ਯੇਤਿ ਸੁਵਰ੍ਣਸ੍ਯ; ਮਣ੍ਡਲਰੂਪਾਕਤਿਰਿਹ ਸੁਵਰ੍ਣਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵਾਦ੍ਵਸ੍ਯਪ੍ਰਯੋਗੋਪਕਾਰਿਣੀ ਭਵਤੀਤਿ ਵਚਨਾਜ੍ਜ੍ਞੇਯਮ੍| ਤਸ੍ਯਾ ਏਵੇਤਿ ਮਾਸਪਰ੍ਣਭਤਧੇਨ੍ਵਾਃ||੧੧||
Adhikarana 6 (12-14) · Śloka 14
ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ ਸੁਪਿਸ੍ਟਾਃ ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਃ ਪ੍ਰਕੁਞ੍ਚੇ ਤੈਲਸਰ੍ਪਿਸੋਃ|
ਭਸ੍ਟਾਃ ਸਸ਼ਰ੍ਕਰਾਕ੍ਸੌਦ੍ਰਾਃ ਕ੍ਸੀਰਧਾਰਾਵਦੋਹਿਤਾਃ||੧੨||
ਪੀਤ੍ਵਾ ਯਥਾਬਲਂ ਚੋਰ੍ਧ੍ਵਂ ਸਸ੍ਟਿਕਂ ਕ੍ਸੀਰਸਰ੍ਪਿਸਾ|
ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨ ਰਾਤ੍ਰਿਮਸ੍ਤਬ੍ਧਂ ਲਿਙ੍ਗਂ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਨਾ ਕ੍ਸਰਤ੍||੧੩||
(ਇਤਿ ਵਸ੍ਯਃ ਪਿਪ੍ਪਲੀਯੋਗਃ)|
ਸ਼੍ਵਦਂਸ੍ਟ੍ਰਾਯਾ ਵਿਦਾਰ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਰਸੇ ਕ੍ਸੀਰਚਤੁਰ੍ਗੁਣੇ|
ਘਤਾਢ੍ਯਃ ਸਾਧਿਤੋ ਵਸ੍ਯੋ ਮਾਸਸਸ੍ਟਿਕਪਾਯਸਃ||੧੪||
(ਇਤਿ ਵਸ੍ਯਪਾਯਸਯੋਗਃ)|
View original
त्रिंशत् सुपिष्टाः पिप्पल्यः प्रकुञ्चे तैलसर्पिषोः|
भृष्टाः सशर्कराक्षौद्राः क्षीरधारावदोहिताः||१२||
पीत्वा यथाबलं चोर्ध्वं षष्टिकं क्षीरसर्पिषा|
भुक्त्वा न रात्रिमस्तब्धं लिङ्गं पश्यति ना क्षरत्||१३||
(इति वृष्यः पिप्पलीयोगः)|
श्वदंष्ट्राया विदार्याश्च रसे क्षीरचतुर्गुणे|
घृताढ्यः साधितो वृष्यो माषषष्टिकपायसः||१४||
(इति वृष्यपायसयोगः)|
ਪ੍ਰਕੁਞ੍ਚਂ ਪਲਮ੍| ਕ੍ਸੀਰਧਾਰਾਵਦੋਹਿਤਾ ਇਤਿ ਪਿਪ੍ਪਲੀਕਲ੍ਕਾਦੁਪਰਿ ਕ੍ਸੀਰਧਾਰਾਵਦੋਹਃ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਃ; ਕ੍ਸੀਰਂ ਚ ਤਾਵਦ੍ਦੋਹ੍ਯਂ ਯਾਵਤਾ ਪਾਨਯੋਗ੍ਯਾਃ ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯੋ ਭਵਨ੍ਤਿ||੧੨-੧੪||
Adhikarana 7 (15-17) · Śloka 17
ਫਲਾਨਾਂ ਜੀਵਨੀਯਾਨਾਂ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਨਾਂ ਰੁਚਿਕਾਰਿਣਾਮ੍|
ਕੁਡਵਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਿਤਾਨਾਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਸ੍ਵਯਙ੍ਗੁਪ੍ਤਾਫਲਸ੍ਯ ਚ||੧੫||
ਕੁਡਵਸ਼੍ਚੈਵ ਮਾਸਾਣਾਂ ਦ੍ਵੌ ਦ੍ਵੌ ਚ ਤਿਲਮੁਦ੍ਗਯੋਃ|
ਗੋਧੂਮਸ਼ਾਲਿਚੂਰ੍ਣਾਨਾਂ ਕੁਡਵਃ ਕੁਡਵੋ ਭਵੇਤ੍||੧੬||
ਸਰ੍ਪਿਸਃ ਕੁਡਵਸ਼੍ਚੈਕਸ੍ਤਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਕ੍ਸੀਰਮਰ੍ਦਿਤਮ੍ |
ਪਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪੂਪਲਿਕਾਃ ਖਾਦੇਦ੍ਬਹ੍ਵ੍ਯਃ ਸ੍ਯੁਰ੍ਯਸ੍ਯ ਯੋਸਿਤਃ||੧੭||
(ਇਤਿ ਵਸ੍ਯਪੂਪਲਿਕਾਃ)|
View original
फलानां जीवनीयानां स्निग्धानां रुचिकारिणाम्|
कुडवश्चूर्णितानां स्यात् स्वयङ्गुप्ताफलस्य च||१५||
कुडवश्चैव माषाणां द्वौ द्वौ च तिलमुद्गयोः|
गोधूमशालिचूर्णानां कुडवः कुडवो भवेत्||१६||
सर्पिषः कुडवश्चैकस्तत् सर्वं क्षीरमर्दितम् |
पक्त्वा पूपलिकाः खादेद्बह्व्यः स्युर्यस्य योषितः||१७||
(इति वृष्यपूपलिकाः)|
ਫਲਾਨਾਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਫਲਾਨਾਮਿਤਿ ਜੀਵਨੀਯਾਨਾਮਿਤ੍ਯਾਦਿਭਿਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਮਭਿਸਮ੍ਬਧ੍ਯਤੇ| ਜੀਵਨੀਯਾਨਾਮਿਤਿ ਸਟ੍ਕਕਸਾਯਵਰ੍ਗੋਕ੍ਤਾਨਾਂ ਜੀਵਕਰ੍ਸਭਾਦੀਨਾਂ ਦਸ਼ਾਨਾਮ੍| ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਨਾਮਿਤਿ ਸ੍ਨੇਹੋਪਗਾਨਾਂ ਮਦ੍ਵੀਕਾਦੀਨਾਂ ਦਸ਼ਾਨਾਂ ਸਪ੍ਤਕਕਸਾਯਵਰ੍ਗੋਕ੍ਤਾਨਾਮ੍| ਤਥਾ ਰੁਚਿਕਾਰਿਣਾਮਿਤਿ ਚਤੁਸ੍ਕਕਸਾਯਵਰ੍ਗੋਕ੍ਤਾਨਾਮਾਮ੍ਰਾਦੀਨਾਂ ਹਦ੍ਯਾਨਾਂ ਦਸ਼ਾਨਾਮਿਤਿ| ਏਸਾਂ ਜੀਵਨੀਯਪ੍ਰਭਤੀਨਾਂ ਫਲਾਨਾਂ ਚੂਰ੍ਣਿਤਾਨਾਂ ਮਿਲਿਤ੍ਵਾ ਕੁਡਵੋ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਃ| ਅਨ੍ਯਦਤਿਰੋਹਿਤਾਰ੍ਥਮ੍| ਤਥਾ ਹ੍ਯਯਂ ਪ੍ਰਯੋਗੋ ਜਤੂਕਰ੍ਣੇ ਚ ਪਠ੍ਯਤੇ- “ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਖਰ੍ਜੂਰਮਾਸਾਜਡਾਗੋਧੂਮਸ਼ਾਲਿਘਤਾਨਾਂ ਕੁਡਵਃ, ਤਿਲਮੁਦ੍ਗੌ ਦ੍ਵਿਕੌਡਵਿਕੌ ਚੂਰ੍ਣਯਿਤ੍ਵਾ” ਇਤ੍ਯਾਦਿ||੧੫-੧੭||
Adhikarana 8 (18) · Śloka 18
ਘਤਂ ਸ਼ਤਾਵਰੀਗਰ੍ਭਂ ਕ੍ਸੀਰੇ ਦਸ਼ਗੁਣੇ ਪਚੇਤ੍|
ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਪਿਪ੍ਪਲੀਕ੍ਸੌਦ੍ਰਯੁਕ੍ਤਂ ਤਦ੍ਵਸ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍||੧੮||
(ਇਤਿ ਵਸ੍ਯਂ ਸ਼ਤਾਵਰੀਘਤਮ੍)|
View original
घृतं शतावरीगर्भं क्षीरे दशगुणे पचेत्|
शर्करापिप्पलीक्षौद्रयुक्तं तद्वृष्यमुत्तमम्||१८||
(इति वृष्यं शतावरीघृतम्)|
ਘਤਂ ਸ਼ਤਾਵਰੀਤ੍ਯਾਦੌ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਦੀਨਾਂ ਪ੍ਰਕ੍ਸੇਪ੍ਯਾਣਾਮਨ੍ਯਤੋਦਸ੍ਟਨ੍ਯਾਯਾਦ੍ਘਤਾਤ੍ ਪਾਦਿਕਤ੍ਵਂ (ਘਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਸ੍ਥਿਕਤ੍ਵਮ੍ )||੧੮||
Adhikarana 9 (19) · Śloka 19
ਕਰ੍ਸਂ ਮਧੁਕਚੂਰ੍ਣਸ੍ਯ ਘਤਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸਮਾਂਸ਼ਿਕਮ੍ |
ਪ੍ਰਯੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਯਃ ਪਯਸ਼੍ਚਾਨੁ ਨਿਤ੍ਯਵੇਗਃ ਸ ਨਾ ਭਵੇਤ੍||੧੯||
(ਇਤਿ ਵਸ੍ਯਮਧੁਕਯੋਗਃ)|
View original
कर्षं मधुकचूर्णस्य घृतक्षौद्रसमांशिकम् |
प्रयुङ्क्ते यः पयश्चानु नित्यवेगः स ना भवेत्||१९||
(इति वृष्यमधुकयोगः)|
ਕਰ੍ਸਮਿਤ੍ਯਾਦਿਕਾਨ੍ਤਾਃ ਪਞ੍ਚਦਸ਼ ਪ੍ਰਯੋਗਾਃ||੧੯||
Adhikarana 10 (20-25) · Śloka 25
ਘਤਕ੍ਸੀਰਾਸ਼ਨੋ ਨਿਰ੍ਭੀਰ੍ਨਿਰ੍ਵ੍ਯਾਧਿਰ੍ਨਿਤ੍ਯਗੋ ਯੁਵਾ|
ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਪ੍ਰਵਣੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਨਰਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਸੁ ਵਸਾਯਤੇ||੨੦||
ਕਤੈਕਕਤ੍ਯਾਃ ਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਾ ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੋਨ੍ਯਾਨੁਵਰ੍ਤਿਨਃ|
ਕਲਾਸੁ ਕੁਸ਼ਲਾਸ੍ਤੁਲ੍ਯਾਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਵਯਸਾ ਚ ਯੇ||੨੧||
ਕੁਲਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਦਾਕ੍ਸਿਣ੍ਯਸ਼ੀਲਸ਼ੌਚਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ|
ਯੇ ਕਾਮਨਿਤ੍ਯਾ ਯੇ ਹਸ੍ਟਾ ਯੇ ਵਿਸ਼ੋਕਾ ਗਤਵ੍ਯਥਾਃ||੨੨||
ਯੇ ਤੁਲ੍ਯਸ਼ੀਲਾ ਯੇ ਭਕ੍ਤਾ ਯੇ ਪ੍ਰਿਯਾ ਯੇ ਪ੍ਰਿਯਂਵਦਾਃ|
ਤੈਰ੍ਨਰਃ ਸਹ ਵਿਸ੍ਰਬ੍ਧਃ ਸੁਵਯਸ੍ਯੈਰ੍ਵਸਾਯਤੇ||੨੩||
ਅਭ੍ਯਙ੍ਗੋਤ੍ਸਾਦਨਸ੍ਨਾਨਗਨ੍ਧਮਾਲ੍ਯਵਿਭੂਸਣੈਃ|
ਗਹਸ਼ਯ੍ਯਾਸਨਸੁਖੈਰ੍ਵਾਸੋਭਿਰਹਤੈਃ ਪ੍ਰਿਯੈਃ||੨੪||
ਵਿਹਙ੍ਗਾਨਾਂ ਰੁਤੈਰਿਸ੍ਟੈਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਚਾਭਰਣਸ੍ਵਨੈਃ|
ਸਂਵਾਹਨੈਰ੍ਵਰਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਮਿਸ੍ਟਾਨਾਂ ਚ ਵਸਾਯਤੇ||੨੫||
View original
घृतक्षीराशनो निर्भीर्निर्व्याधिर्नित्यगो युवा|
सङ्कल्पप्रवणो नित्यं नरः स्त्रीषु वृषायते||२०||
कृतैककृत्याः सिद्धार्था ये चान्योऽन्यानुवर्तिनः|
कलासु कुशलास्तुल्याः सत्त्वेन वयसा च ये||२१||
कुलमाहात्म्यदाक्षिण्यशीलशौचसमन्विताः|
ये कामनित्या ये हृष्टा ये विशोका गतव्यथाः||२२||
ये तुल्यशीला ये भक्ता ये प्रिया ये प्रियंवदाः|
तैर्नरः सह विस्रब्धः सुवयस्यैर्वृषायते||२३||
अभ्यङ्गोत्सादनस्नानगन्धमाल्यविभूषणैः|
गृहशय्यासनसुखैर्वासोभिरहतैः प्रियैः||२४||
विहङ्गानां रुतैरिष्टैः स्त्रीणां चाभरणस्वनैः|
संवाहनैर्वरस्त्रीणामिष्टानां च वृषायते||२५||
ਘਤਕ੍ਸੀਰਾਸ਼ਨ ਇਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਤੁ ਵਸ੍ਯਤ੍ਵਾਰ੍ਥਿਨ ਆਹਾਰਾਚਾਰਾਭਿਧਾਨਮ੍| ਨਿਤ੍ਯਮਿਤ੍ਯਨੇਨ ਵ੍ਯਵਾਯਨਿਤ੍ਯਤਯਾ ਸ਼ੁਕ੍ਰਮਾਰ੍ਗਾਨਵਰੋਧੇਨ ਵ੍ਯਵਾਯਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਤਿ| ਕਤਮੇਕਂ ਕਤ੍ਯਂ ਯੈਸ੍ਤੇ ਤਥਾ, ਏਤਚ੍ਚ ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਾਰ੍ਥਰਾਗਕਾਰਣਮ੍| ਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਾ ਇਤਿ ਸਿਦ੍ਧਸਾਧ੍ਯਾਃ, ਅਕਤਾਰ੍ਥਾ ਹਿ ਵ੍ਯਾਕੁਲਮਨਸੋ ਨ ਕਾਮਕ੍ਸਮਾਃ| ਵਸਾਯਤ ਇਤਿ ਉਪਚਿਤਪ੍ਰਵਤ੍ਤ੍ਯੁਨ੍ਮੁਖਸ਼ੁਕ੍ਰੋ ਭਵਤਿ||੨੦-੨੫||
Adhikarana 11 (26-28) · Śloka 28
ਮਤ੍ਤਦ੍ਵਿਰੇਫਾਚਰਿਤਾਃ ਸਪਦ੍ਮਾਃ ਸਲਿਲਾਸ਼ਯਾਃ|
ਜਾਤ੍ਯੁਤ੍ਪਲਸੁਗਨ੍ਧੀਨਿ ਸ਼ੀਤਗਰ੍ਭਗਹਣਿ ਚ||੨੬||
ਨਦ੍ਯਃ ਫੇਨੋਤ੍ਤਰੀਯਾਸ਼੍ਚ ਗਿਰਯੋ ਨੀਲਸਾਨਵਃ|
ਉਨ੍ਨਤਿਰ੍ਨੀਲਮੇਘਾਨਾਂ, ਰਮ੍ਯਚਨ੍ਦ੍ਰੋਦਯਾ ਨਿਸ਼ਾਃ||੨੭||
ਵਾਯਵਃ ਸੁਖਸਂਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਃ ਕੁਮੁਦਾਕਰਗਨ੍ਧਿਨਃ|
ਰਤਿਭੋਗਕ੍ਸਮਾ ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਃ ਸਙ੍ਕੋਚਾਗੁਰੁਵਲ੍ਲਭਾਃ||੨੮||
View original
मत्तद्विरेफाचरिताः सपद्माः सलिलाशयाः|
जात्युत्पलसुगन्धीनि शीतगर्भगृहणि च||२६||
नद्यः फेनोत्तरीयाश्च गिरयो नीलसानवः|
उन्नतिर्नीलमेघानां, रम्यचन्द्रोदया निशाः||२७||
वायवः सुखसंस्पर्शाः कुमुदाकरगन्धिनः|
रतिभोगक्षमा रात्र्यः सङ्कोचागुरुवल्लभाः||२८||
‘ਮਤ੍ਤਦ੍ਵਿਰੇਫਾਚਰਿਤਾਃ’ ਇਤ੍ਯਾਦਿ ‘ਗਹਣਿ ਚ’ ਇਤ੍ਯਨ੍ਤਂ ਯੋਗ੍ਯਤਯਾ ਤੁਵਿਭਾਗੇਨਾਨੁਕ੍ਤਮਪਿ ਗ੍ਰੀਸ੍ਮ ਏਵ ਜ੍ਞੇਯਂ, ਤਥਾ ‘ਮੇਘਾਨਾਂ’ ਇਤ੍ਯਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰਾਵਸਿ, ਤਥਾ ‘ਗਨ੍ਧਿਨਃ’ ਇਤ੍ਯਨ੍ਤਂ ਸ਼ਰਦਿ, ‘ਵਲ੍ਲਭਾਃ’ ਇਤ੍ਯਨ੍ਤਂ ਚ ਵਿਧਾਨਂ ਹੇਮਨ੍ਤਸ਼ਿਸ਼ਿਰਯੋਰ੍ਜ੍ਞੇਯਮ੍| ਸਙ੍ਕੋਚਂ ਕੁਙ੍ਕੁਮਂ, ਸਙ੍ਕੋਚਾਗੁਰੁਣੋਃ ਸਮਾਲਭਨਾਰ੍ਥਂ ਵਲ੍ਲਭਾ ਯਾਸੁ ਨਿਸ਼ਾਸੁ ਤਾਸ੍ਤਥਾ||੨੬-੨੮||
Adhikarana 12 (29-31) · Śloka 31
ਸੁਖਾਃ ਸਹਾਯਾਃ ਪਰਪੁਸ੍ਟਘੁਸ੍ਟਾਃ ਫੁਲ੍ਲਾ ਵਨਾਨ੍ਤਾ ਵਿਸ਼ਦਾਨ੍ਨਪਾਨਾਃ|
ਗਾਨ੍ਧਰ੍ਵਸ਼ਬ੍ਦਾਸ਼੍ਚ ਸੁਗਨ੍ਧਯੋਗਾਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਵਿਸ਼ਾਲਂ ਨਿਰੁਪਦ੍ਰਵਂ ਚ||੨੯||
ਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਤਾ ਚਾਭਿਨਵਸ਼੍ਚ ਕਾਮਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਚਾਯੁਧਂ ਸਰ੍ਵਮਿਹਾਤ੍ਮਜਸ੍ਯ|
ਵਯੋ ਨਵਂ ਜਾਤਮਦਸ਼੍ਚ ਕਾਲੋ ਹਰ੍ਸਸ੍ਯ ਯੋਨਿਃ ਪਰਮਾ ਨਰਾਣਾਮ੍||੩੦||
ਤਤ੍ਰ ਸ਼੍ਲੋਕਃ- ਪ੍ਰਹਰ੍ਸਯੋਨਯੋ ਯੋਗਾ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਾ ਦਸ਼ ਪਞ੍ਚ ਚ|
ਮਾਸਪਰ੍ਣਭਤੀਯੇਸ੍ਮਿਨ੍ ਪਾਦੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰਬਲਪ੍ਰਦਾਃ ||੩੧||
View original
सुखाः सहायाः परपुष्टघुष्टाः फुल्ला वनान्ता विशदान्नपानाः|
गान्धर्वशब्दाश्च सुगन्धयोगाः सत्त्वं विशालं निरुपद्रवं च||२९||
सिद्धार्थता चाभिनवश्च कामः स्त्री चायुधं सर्वमिहात्मजस्य|
वयो नवं जातमदश्च कालो हर्षस्य योनिः परमा नराणाम्||३०||
तत्र श्लोकः- प्रहर्षयोनयो योगा व्याख्याता दश पञ्च च|
माषपर्णभृतीयेऽस्मिन् पादे शुक्रबलप्रदाः ||३१||
ਸੁਖਾ ਇਤ੍ਯਾਦਿਗ੍ਰਨ੍ਥਵਿਧਾਨਂ ਤੁ ਵਸਨ੍ਤਾਭਿਪ੍ਰਾਯਵਿਹਿਤਮਨ੍ਯਤ੍ਰਾਪ੍ਯਵਿਰੁਦ੍ਧਮ੍| ਆਤ੍ਮਜਸ੍ਯੇਤਿ ਮਨ੍ਮਥਸ੍ਯ| ਜਾਤਮਦਃ ਕਾਲੋ ਵਸਨ੍ਤਾਦਿਃ||੨੯-੩੧||
Adhikarana puShpikA · Śloka 3
ਇਤ੍ਯਗ੍ਨਿਵੇਸ਼ਕਤੇ ਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਚਰਕਪ੍ਰਤਿਸਂਸ੍ਕਤੇ ਚਿਕਿਤ੍ਸਾਸ੍ਥਾਨੇ ਵਾਜੀਕਰਣਾਧ੍ਯਾਯੇ ਮਾਸਪਰ੍ਣਭਤੀਯੋ ਨਾਮ ਵਾਜੀਕਰਣਪਾਦਸ੍ਤਤੀਯਃ||੩||
View original
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते चिकित्सास्थाने वाजीकरणाध्याये माषपर्णभृतीयो नाम वाजीकरणपादस्तृतीयः||३||
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਚਕ੍ਰਪਾਣਿਦਤ੍ਤਵਿਰਚਿਤਾਯਾਂ ਚਰਕਤਾਤ੍ਪਰ੍ਯਟੀਕਾਯਾਮਾਯੁਰ੍ਵੇਦਦੀਪਿਕਾਯਾਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਾਸ੍ਥਾਨੇ ਵਾਜੀਕਰਣਾਧ੍ਯਾਯੇ ਮਾਸਪਰ੍ਣਭਤੀਯੋ ਨਾਮ ਤਤੀਯਃ ਪਾਦਃ||੩||