Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ಅಥಾತೋಽಣುಜ್ಯೋತೀಯಮಿನ್ದ್ರಿಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ||೧|| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹ ಭಗವಾನಾತ್ರೇಯಃ||೨||
अथातोऽणुज्योतीयमिन्द्रियं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
ಸದ್ಯಃಕಾಲನಿಯತಂ ರಿಷ್ಟಮಭಿಧಾಯ ಕಾಲವಿಶೇಷನಿಯತಾರಿಷ್ಟಾಭಿಧಾಯಕಮಣುಜ್ಯೋತೀಯಮುಚ್ಯತೇ| ಅಣುಜ್ಯೋತಿಶ್ಚೇಹ ಯಥಾಶ್ರುತಂ ರೋಗಂ ವರ್ಜಯಿತ್ವಾ ಸಞ್ಜ್ಞಾಯಾಮನುಕ್ರಿಯತೇ||೧-೨||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ಅಣುಜ್ಯೋತಿರನೇಕಾಗ್ರೋ ದುಶ್ಛಾಯೋ ದುರ್ಮನಾಃ ಸದಾ| ರತಿಂ ನ ಲಭತೇ ಯಾತಿ ಪರಲೋಕಂ ಸಮಾನ್ತರಮ್||೩||
अणुज्योतिरनेकाग्रो दुश्छायो दुर्मनाः सदा| रतिं न लभते याति परलोकं समान्तरम्||३||
🔊 Audio coming soon
ಜ್ಯೋತಿಃ ಸಕಲಶರೀರಾನ್ತರ್ಗತಂ ತೇಜಃ, ಅಣುಜ್ಯೋತಿರ್ಮನ್ದಾಗ್ನಿಃ| ಅನೇಕಾಗ್ರಃ ವ್ಯಾಕುಲಚಿತ್ತಃ, ದುರ್ಮನಾ ಇತ್ಯನೇನ ತು ಮನೋದೌರ್ಬಲ್ಯಮುಚ್ಯತೇ; ತೇನ ನ ಪೌನರುಕ್ತ್ಯಮ್| ಸಮಾನ್ತರಮಿತಿ ಸಮಾಮಧ್ಯೇ||೩||
Adhikarana 3 (4-6) · Śloka 6
ಬಲಿಂ ಬಲಿಭೃತೋ ಯಸ್ಯ ಪ್ರಣೀತಂ ನೋಪಭುಞ್ಜತೇ| ಲೋಕಾನ್ತರಗತಃ ಪಿಣ್ಡಂ ಭುಙ್ಕ್ತೇ ಸಂವತ್ಸರೇಣ ಸಃ||೪|| ಸಪ್ತರ್ಷೀಣಾಂ ಸಮೀಪಸ್ಥಾಂ ಯೋ ನ ಪಶ್ಯತ್ಯರುನ್ಧತೀಮ್| ಸಂವತ್ಸರಾನ್ತೇ ಜನ್ತುಃ ಸ ಸಮ್ಪಶ್ಯತಿ ಮಹತ್ತಮಃ||೫|| ವಿಕೃತ್ಯಾ ವಿನಿಮಿತ್ತಂ ಯಃ ಶೋಭಾಮುಪಚಯಂ ಧನಮ್| ಪ್ರಾಪ್ನೋತ್ಯತೋ ವಾ ವಿಭ್ರಂಶಂ ಸಮಾನ್ತಂ ತಸ್ಯ ಜೀವಿತಮ್||೬||
बलिं बलिभृतो यस्य प्रणीतं नोपभुञ्जते| लोकान्तरगतः पिण्डं भुङ्क्ते संवत्सरेण सः||४|| सप्तर्षीणां समीपस्थां यो न पश्यत्यरुन्धतीम्| संवत्सरान्ते जन्तुः स सम्पश्यति महत्तमः||५|| विकृत्या विनिमित्तं यः शोभामुपचयं धनम्| प्राप्नोत्यतो वा विभ्रंशं समान्तं तस्य जीवितम्||६||
🔊 Audio coming soon
ಬಲಿಮಿತಿ ವಾಯಸಾನಾಂ ವಿಧಿವದ್ದತ್ತಮನ್ನಮ್| ಮಹತ್ತಮ ಇತಿ ಮರಣರೂಪಂ ತಮಃ| ವಿಕೃತ್ಯೇತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಂ ಧನಾದಿಕಾರಣಂ ವಿನಾ| ವಿನಿಮಿತ್ತಮಿತಿ ಶರೀರಸಮ್ಬದ್ಧಧನಾದಿಸೂಚಕಲಕ್ಷಣಂ ವಿನಾ; ಶರೀರಸಮ್ಬದ್ಧಲಕ್ಷಣವಶಾದೇವ ಕಸ್ಮಿಂಶ್ಚಿತ್ಕಾಲೇ ಧನಾದಿ ತದಪಚಯೋ ವಾ ಭವತಿ; ತಚ್ಚ ಲಕ್ಷಣನಿಮಿತ್ತತ್ವಾದರಿಷ್ಟಮಿತಿ ಪ್ರಥಮಾಧ್ಯಾಯ ಏವೋಕ್ತಮ್| ಉಪಚಯಮಿತಿ ಶರೀರ ಏವೋಪಚಯಮ್| ಅತೋ ವಿಭ್ರಂಶಮಿತಿ ಶೋಭಾದ್ಯಭಾವಮ್||೪-೬||
Adhikarana 4 (7) · Śloka 7
ಭಕ್ತಿಃ ಶೀಲಂ ಸ್ಮೃತಿಸ್ತ್ಯಾಗೋ ಬುದ್ಧಿರ್ಬಲಮಹೇತುಕಮ್| ಷಡೇತಾನಿ ನಿವರ್ತನ್ತೇ ಷಡ್ಭಿರ್ಮಾಸೈರ್ಮರಿಷ್ಯತಃ||೭||
भक्तिः शीलं स्मृतिस्त्यागो बुद्धिर्बलमहेतुकम्| षडेतानि निवर्तन्ते षड्भिर्मासैर्मरिष्यतः||७||
🔊 Audio coming soon
ಭಕ್ತಿಃ ಇಚ್ಛಾ| ಅಹೇತುಕಮಿತಿ ಕ್ರಿಯಾವಿಶೇಷಣಮ್| ಸಙ್ಖ್ಯೇಯನಿರ್ದೇಶಾದೇವ ಷಟ್ತ್ವೇ ಲಬ್ಧೇ ಪುನಃ ಷಡಿತಿ ಪದಂ ಷಣ್ಣಾಂ ಸಮುದಿತಾನಾಮೇವ ನಿವೃತ್ತಿರರಿಷ್ಟಮಿತಿ ದರ್ಶಯಿತುಮ್||೭||
Adhikarana 5 (8-9) · Śloka 9
ಧಮನೀನಾಮಪೂರ್ವಾಣಾಂ ಜಾಲಮತ್ಯರ್ಥಶೋಭನಮ್| ಲಲಾಟೇ ದೃಶ್ಯತೇ ಯಸ್ಯ ಷಣ್ಮಾಸಾನ್ನ ಸ ಜೀವತಿ||೮|| ಲೇಖಾಭಿಶ್ಚನ್ದ್ರವಕ್ರಾಭಿರ್ಲಲಾಟಮುಪಚೀಯತೇ| ಯಸ್ಯ ತಸ್ಯಾಯುಷಃ ಷಡ್ಭಿರ್ಮಾಸೈರನ್ತಂ ಸಮಾದಿಶೇತ್||೯||
धमनीनामपूर्वाणां जालमत्यर्थशोभनम्| ललाटे दृश्यते यस्य षण्मासान्न स जीवति||८|| लेखाभिश्चन्द्रवक्राभिर्ललाटमुपचीयते| यस्य तस्यायुषः षड्भिर्मासैरन्तं समादिशेत्||९||
🔊 Audio coming soon
ಜಾಲಮಿತಿ ಜಾಲಾಕಾರಮ್| ಚನ್ದ್ರವಕ್ರಾಭಿರಿತಿ ಬಾಲಚನ್ದ್ರವಕ್ರಾಭಿಃ||೮-೯||
Adhikarana 6 (10-11) · Śloka 11
ಶರೀರಕಮ್ಪಃ ಸಮ್ಮೋಹೋ ಗತಿರ್ವಚನಮೇವ ಚ| ಮತ್ತಸ್ಯೇವೋಪಲಭ್ಯನ್ತೇ ಯಸ್ಯ ಮಾಸಂ ನ ಜೀವತಿ||೧೦|| ರೇತೋಮೂತ್ರಪುರೀಷಾಣಿ ಯಸ್ಯ ಮಜ್ಜನ್ತಿ ಚಾಮ್ಭಸಿ| ಸ ಮಾಸಾತ್ ಸ್ವಜನದ್ವೇಷ್ಟಾ ಮೃತ್ಯುವಾರಿಣಿ ಮಜ್ಜತಿ||೧೧||
शरीरकम्पः सम्मोहो गतिर्वचनमेव च| मत्तस्येवोपलभ्यन्ते यस्य मासं न जीवति||१०|| रेतोमूत्रपुरीषाणि यस्य मज्जन्ति चाम्भसि| स मासात् स्वजनद्वेष्टा मृत्युवारिणि मज्जति||११||
🔊 Audio coming soon
ರೇತ ಇತ್ಯಾದ್ಯರಿಷ್ಟಂ ‘ನಿಷ್ಠ್ಯೂತಂ ಚ ಪುರೀಷಂ ಚ’ (ಇಂ.ಅ.೯) ಇತ್ಯಾದಿನಾ ಯದ್ಯಪ್ಯುಕ್ತಂ, ತಥಾಽಪೀಹ ಸಮಾಸವಚನಾತ್ ಸಮುದಿತಾನಾಮೇವ ರೇತಃಪ್ರಭೃತೀನಾಂ ಮಜ್ಜನಂ ಸ್ವಜನದ್ವೇಷೇ ಸತಿ ಮಾರಕಂ ಭವತೀತಿ ಜ್ಞೇಯಮ್||೧೦-೧೧||
Adhikarana 7 (12-17) · Śloka 17
ಹಸ್ತಪಾದಂ ಮುಖಂ ಚೋಭೇ ವಿಶೇಷಾದ್ಯಸ್ಯ ಶುಷ್ಯತಃ| ಶೂಯೇತೇ ವಾ ವಿನಾ ದೇಹಾತ್ ಸ ಚ ಮಾಸಂ ನ ಜೀವತಿ||೧೨|| ಲಲಾಟೇ ಮೂರ್ಧ್ನಿ ಬಸ್ತೌ ವಾ ನೀಲಾ ಯಸ್ಯ ಪ್ರಕಾಶತೇ| ರಾಜೀ ಬಾಲೇನ್ದುಕುಟಿಲಾ ನ ಸ ಜೀವಿತುಮರ್ಹತಿ||೧೩|| ಪ್ರವಾಲಗುಟಿಕಾಭಾಸಾ ಯಸ್ಯ ಗಾತ್ರೇ ಮಸೂರಿಕಾಃ| ಉತ್ಪದ್ಯಾಶು ವಿನಶ್ಯನ್ತಿ ನ ಚಿರಾತ್ ಸ ವಿನಶ್ಯತಿ||೧೪|| ಗ್ರೀವಾವಮರ್ದೋ ಬಲವಾಞ್ಜಿಹ್ವಾಶ್ವಯಥುರೇವ ಚ| ಬ್ರಧ್ನಾಸ್ಯಗಲಪಾಕಶ್ಚ ಯಸ್ಯ ಪಕ್ವಂ ತಮಾದಿಶೇತ್||೧೫|| ಸಮ್ಭ್ರಮೋಽತಿಪ್ರಲಾಪೋಽತಿಭೇದೋಽಸ್ಥ್ನಾಮತಿದಾರುಣಃ | ಕಾಲಪಾಶಪರೀತಸ್ಯ ತ್ರಯಮೇತತ್ ಪ್ರವರ್ತತೇ||೧೬|| ಪ್ರಮುಹ್ಯ ಲುಞ್ಚಯೇತ್ ಕೇಶಾನ್ ಪರಿಗೃಹ್ಣಾತ್ಯತೀವ ಚ| ನರಃ ಸ್ವಸ್ಥವದಾಹಾರಮಬಲಃ ಕಾಲಚೋದಿತಃ||೧೭||
हस्तपादं मुखं चोभे विशेषाद्यस्य शुष्यतः| शूयेते वा विना देहात् स च मासं न जीवति||१२|| ललाटे मूर्ध्नि बस्तौ वा नीला यस्य प्रकाशते| राजी बालेन्दुकुटिला न स जीवितुमर्हति||१३|| प्रवालगुटिकाभासा यस्य गात्रे मसूरिकाः| उत्पद्याशु विनश्यन्ति न चिरात् स विनश्यति||१४|| ग्रीवावमर्दो बलवाञ्जिह्वाश्वयथुरेव च| ब्रध्नास्यगलपाकश्च यस्य पक्वं तमादिशेत्||१५|| सम्भ्रमोऽतिप्रलापोऽतिभेदोऽस्थ्नामतिदारुणः | कालपाशपरीतस्य त्रयमेतत् प्रवर्तते||१६|| प्रमुह्य लुञ्चयेत् केशान् परिगृह्णात्यतीव च| नरः स्वस्थवदाहारमबलः कालचोदितः||१७||
🔊 Audio coming soon
ಉಭೇ ಇತಿ ವಚನಂ ಸಮುದಿತಹಸ್ತಾದಿಶೋಷಮೇವ ದರ್ಶಯತಿ| ಪ್ರವಾಲಕೃತಗುಟಿಕಾವದಾಭಾಸನ್ತ ಇತಿ ಪ್ರವಾಲಗುಟಿಕಾಭಾಸಾಃ| ಕಾಲಪಾಶಪರೀತಸ್ಯೇತಿ ಶೀಘ್ರಂ ಮರಿಷ್ಯತಃ| ಪರಿಗೃಹ್ಣಾತಿ ಸ್ವಸ್ಥವದಾಹಾರಮಿತಿ ಯೋಜನಾ, ಅಬಲಃ ಸನ್ ಸ್ವಸ್ಥವದಾಹಾರಮತ್ಯರ್ಥಂ ಕರೋತೀತ್ಯರ್ಥಃ||೧೨-೧೭||
Adhikarana 8 (18-19) · Śloka 19
ಸಮೀಪೇ ಚಕ್ಷುಷೋಃ ಕೃತ್ವಾ ಮೃಗಯೇತಾಙ್ಗುಲೀಕರಮ್| ಸ್ಮಯತೇಽಪಿ ಚ ಕಾಲಾನ್ಧ ಊರ್ಧ್ವಗಾನಿಮಿಷೇಕ್ಷಣಃ ||೧೮|| ಶಯನಾದಾಸನಾದಙ್ಗಾತ್ ಕಾಷ್ಠಾತ್ ಕುಡ್ಯಾದಥಾಪಿ ವಾ| ಅಸನ್ಮೃಗಯತೇ ಕಿಞ್ಚಿತ್ ಸ ಮುಹ್ಯನ್ ಕಾಲಚೋದಿತಃ||೧೯||
समीपे चक्षुषोः कृत्वा मृगयेताङ्गुलीकरम्| स्मयतेऽपि च कालान्ध ऊर्ध्वगानिमिषेक्षणः ||१८|| शयनादासनादङ्गात् काष्ठात् कुड्यादथापि वा| असन्मृगयते किञ्चित् स मुह्यन् कालचोदितः||१९||
🔊 Audio coming soon
ಸಮೀಪ ಇತ್ಯಾದಿ| ಚಕ್ಷುಷೋಃ ಸಮೀಪೇಽಙ್ಗುಲೀಕರಂ ಕೃತ್ವಾ ತತ್ ಪಶ್ಯನ್ ಮೃಗಯತೇ ಪ್ರಾರ್ಥಯತೇ, ಸ್ಮಯತೇ ಚ ವಿಸ್ಮಿತೋ ಭವತಿ| ಊರ್ಧ್ವಗಮನಿಮಿಷಂ ಚ ಈಕ್ಷಣಂ ಯಸ್ಯ ಸ ತಥಾ| ಅಸತ್ ಅವಿದ್ಯಮಾನಂ ಶಯನಾಸನಾದಿ ಮೃಗಯತೇ ಪ್ರಾರ್ಥಯತೇ||೧೮-೧೯||
Adhikarana 9 (20-21) · Śloka 21
ಅಹಾಸ್ಯಹಾಸೀ ಸಮ್ಮುಹ್ಯನ್ ಪ್ರಲೇಢಿ ದಶನಚ್ಛದೌ| ಶೀತಪಾದಕರೋಚ್ಛ್ವಾಸೋ ಯೋ ನರೋ ನ ಸ ಜೀವತಿ||೨೦|| ಆಹ್ವಯಂಸ್ತಂ ಸಮೀಪಸ್ಥಂ ಸ್ವಜನಂ ಜನಮೇವ ವಾ| ಮಹಾಮೋಹಾವೃತಮನಾಃ ಪಶ್ಯನ್ನಪಿ ನ ಪಶ್ಯತಿ||೨೧||
अहास्यहासी सम्मुह्यन् प्रलेढि दशनच्छदौ| शीतपादकरोच्छ्वासो यो नरो न स जीवति||२०|| आह्वयंस्तं समीपस्थं स्वजनं जनमेव वा| महामोहावृतमनाः पश्यन्नपि न पश्यति||२१||
🔊 Audio coming soon
ಅಹಾಸ್ಯಹಾಸೀತಿ ಅಹಾಸ್ಯವಿಷಯೇ ಹಾಸ್ಯವಾನ್| ದಶನಚ್ಛದೌ ಓಷ್ಠೌ| ಶೀತಶಬ್ದ ಉಚ್ಛ್ವಾಸಾನ್ತೈಃ ಸಮ್ಬಧ್ಯತೇ| ಜನಮಿತಿ ಗೋಬಲೀವರ್ದನ್ಯಾಯೇನ ಸ್ವಜನಮ್||೨೦-೨೧||
Adhikarana 10 (22) · Śloka 22
ಅಯೋಗಮತಿಯೋಗಂ ವಾ ಶರೀರೇ ಮತಿಮಾನ್ ಭಿಷಕ್| ಖಾದೀನಾಂ ಯುಗಪದ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಭೇಷಜಂ ನಾವಚಾರಯೇತ್||೨೨||
अयोगमतियोगं वा शरीरे मतिमान् भिषक्| खादीनां युगपद्दृष्ट्वा भेषजं नावचारयेत्||२२||
🔊 Audio coming soon
ಖಾದೀನಾಮಿತಿ ಖಾದಿಕಾರ್ಯಾಣಾಂ ಧಾತೂನಾಂ, ಕಿಂವಾ ಖಾದಿಕಾರ್ಯಾಣಾಂ ಶ್ರೋತ್ರಾದೀನಾಮ್| ಯೋಗ್ಯವಿಷಯಾಗ್ರಹಣಮಯೋಗಃ| ಅವಿದ್ಯಮಾನವಿಷಯಗ್ರಹಣಮತಿಯೋಗಃ||೨೨||
Adhikarana 11 (23-24) · Śloka 24
ಅತಿಪ್ರವೃದ್ಧ್ಯಾ ರೋಗಾಣಾಂ ಮನಸಶ್ಚ ಬಲಕ್ಷಯಾತ್| ವಾಸಮುತ್ಸೃಜತಿ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಶರೀರೀ ದೇಹಸಞ್ಜ್ಞಕಮ್||೨೩|| ವರ್ಣಸ್ವರಾವಗ್ನಿಬಲಂ ವಾಗಿನ್ದ್ರಿಯಮನೋಬಲಮ್| ಹೀಯತೇಽಸುಕ್ಷಯೇ ನಿದ್ರಾ ನಿತ್ಯಾ ಭವತಿ ವಾ ನ ವಾ||೨೪||
अतिप्रवृद्ध्या रोगाणां मनसश्च बलक्षयात्| वासमुत्सृजति क्षिप्रं शरीरी देहसञ्ज्ञकम्||२३|| वर्णस्वरावग्निबलं वागिन्द्रियमनोबलम्| हीयतेऽसुक्षये निद्रा नित्या भवति वा न वा||२४||
🔊 Audio coming soon
ವಾಸಮಿವ ವಾಸಂ, ಶರೀರಮಾತ್ಮನೋ ಗೃಹಮಿವ ಭವತಿ| ನ ವಾ ಭವತೀತಿ ಸರ್ವಥಾ ನ ಭವತೀತ್ಯರ್ಥಃ||೨೩-೨೪||
Adhikarana 12 (25-26) · Śloka 26
ಭಿಷಗ್ಭೇಷಜಪಾನಾನ್ನಗುರುಮಿತ್ರದ್ವಿಷಶ್ಚ ಯೇ| ವಶಗಾಃ ಸರ್ವ ಏವೈತೇ ಬೋದ್ಧವ್ಯಾಃ ಸಮವರ್ತಿನಃ||೨೫|| ಏತೇಷು ರೋಗಃ ಕ್ರಮತೇ ಭೇಷಜಂ ಪ್ರತಿಹನ್ಯತೇ| ನೈಷಾಮನ್ನಾನಿ ಭುಞ್ಜೀತ ನ ಚೋದಕಮಪಿ ಸ್ಪೃಶೇತ್||೨೬||
भिषग्भेषजपानान्नगुरुमित्रद्विषश्च ये| वशगाः सर्व एवैते बोद्धव्याः समवर्तिनः||२५|| एतेषु रोगः क्रमते भेषजं प्रतिहन्यते| नैषामन्नानि भुञ्जीत न चोदकमपि स्पृशेत्||२६||
🔊 Audio coming soon
ಸಮವರ್ತಿನ ಇತಿ ಯಮಸ್ಯ; ಅನ್ಯೇ ತು ಸಮವರ್ತಿಶಬ್ದೇನ ಕಾಲಮೃತ್ಯುಂ ಬ್ರುವತೇ, ಚಶಬ್ದೇನೋಕ್ತವಕ್ಷ್ಯಮಾಣಸಕಲಾರಿಷ್ಟಗ್ರಹಣಂ ಕುರ್ವನ್ತಿ; ತೇನ ಸರ್ವಮೇವ ರಿಷ್ಟಂ ಕಾಲಮೃತ್ಯೋಃ ಪರಂ ಭವತೀತಿ ವರ್ಣಯನ್ತಿ| ಅತ್ರ ಚ ದ್ವೇಷಮನು ರೋಗಕ್ರಮಣಂ ನಿಷ್ಫಲೋ ಭೇಷಜಪ್ರಯೋಗಶ್ಚಾಪಿ ಸ್ಯಾದಿತ್ಯಾಹ- ಏತೇಷ್ವಿತ್ಯಾದಿ| ಭೇಷಜಂ ಪ್ರತಿಹನ್ಯತ ಇತಿ ಸಮ್ಯಕ್ಕೃತಮಪಿ ಭೇಷಜಂ ಹನ್ಯತ ಇತ್ಯರ್ಥಃ| ನೈಷಾಮನ್ನಾನಿ ಭುಞ್ಜೀತೇತಿ ಪ್ರಾಯೇಣ ತದನ್ನಸ್ಯಾವಿಶುದ್ಧತ್ವಾತ್| ಏವಮುದಕಪ್ರತಿಷೇಧೇಽಪಿ ಬೋಧ್ಯಮ್||೨೫-೨೬||
Adhikarana 13 (27) · Śloka 27
ಪಾದಾಃ ಸಮೇತಾಶ್ಚತ್ವಾರಃ ಸಮ್ಪನ್ನಾಃ ಸಾಧಕೈರ್ಗುಣೈಃ| ವ್ಯರ್ಥಾ ಗತಾಯುಷೋ ದ್ರವ್ಯಂ ವಿನಾ ನಾಸ್ತಿ ಗುಣೋದಯಃ||೨೭||
पादाः समेताश्चत्वारः सम्पन्नाः साधकैर्गुणैः| व्यर्था गतायुषो द्रव्यं विना नास्ति गुणोदयः||२७||
🔊 Audio coming soon
ಪಾದಾ ಭಿಷಗಾದಯಃ| ಸಾಧಕೈರ್ಗುಣೈರಿತಿ “ಶ್ರುತೇ ಪರ್ಯವದಾತತ್ವಂ” (ಸೂ.ಅ.೯) ಇತ್ಯಾದಿಭಿಃ ಷೋಡಶಗುಣೈಃ ಸಮ್ಪನ್ನಾಃ| ಕಸ್ಮಾದ್ವೈದ್ಯಾದಯೋ ಗತಾಯುಷೋ ರೋಗಾನ್ನ ಸಾಧಯನ್ತೀತ್ಯಾಹ- ದ್ರವ್ಯಂ ವಿನಾ ನಾಸ್ತಿ ಗುಣೋದಯ ಇತಿ|- ದ್ರವ್ಯಂ ಕಾರಣಂ ವಿನಾ ಆರೋಗ್ಯಲಕ್ಷಣೋ ಗುಣೋದಯೋ ನಾಸ್ತಿ| ಕಾರಣಂ ಚೇಹಾರೋಗ್ಯೋತ್ಪತ್ತಾವಗತಾಯುಷ್ಟ್ವಂ, ತಚ್ಚ ನಾಸ್ತೀತಿ ಭಾವಃ||೨೭||
Adhikarana 14 (28) · Śloka 28
ಪರೀಕ್ಷ್ಯಮಾಯುರ್ಭಿಷಜಾ ನೀರುಜಸ್ಯಾತುರಸ್ಯ ಚ| ಆಯುರ್ಜ್ಞಾನಫಲಂ ಕೃತ್ಸ್ನಮಾಯುರ್ಜ್ಞೇ ಹ್ಯನುವರ್ತತೇ||೨೮||
परीक्ष्यमायुर्भिषजा नीरुजस्यातुरस्य च| आयुर्ज्ञानफलं कृत्स्नमायुर्ज्ञे ह्यनुवर्तते||२८||
🔊 Audio coming soon
ಆಯುರ್ಜ್ಞಾನಫಲಂ ವಿದ್ಯಮಾನಾಯುಷಿ ಭೇಷಜದಾನಮ್||೨೮||
Adhikarana 15 (29) · Śloka 29
ತತ್ರ ಶ್ಲೋಕಃ- ಕ್ರಿಯಾಪಥಮತಿಕ್ರಾನ್ತಾಃ ಕೇವಲಂ ದೇಹಮಾಪ್ಲುತಾಃ| ಚಿಹ್ನಂ ಕುರ್ವನ್ತಿ ಯದ್ದೋಷಾಸ್ತದರಿಷ್ಟಂ ನಿರುಚ್ಯತೇ||೨೯||
तत्र श्लोकः- क्रियापथमतिक्रान्ताः केवलं देहमाप्लुताः| चिह्नं कुर्वन्ति यद्दोषास्तदरिष्टं निरुच्यते||२९||
🔊 Audio coming soon
ರಿಷ್ಟಲಕ್ಷಣಮಾಹ- ಕ್ರಿಯಾಪಥಮತಿಕ್ರಾನ್ತಾ ಇತ್ಯಾದಿ| ಅತಿಕ್ರಾನ್ತಾ ಇತಿ ಗತಾಃ| ದೂತಾದಿಗತರಿಷ್ಟಲಕ್ಷಣಮೇತನ್ನ ಭವತಿ, ಕಿನ್ತು ಶರೀರಗತರಿಷ್ಟಲಕ್ಷಣಂ; ತೇನ ನಾವ್ಯಾಪ್ತಿರ್ಲಕ್ಷಣಸ್ಯ ವಾಚ್ಯಾ| ಸರ್ವರಿಷ್ಟವ್ಯಾಪಕಂ ತು ಲಕ್ಷಣಂ ಯಥಾ- ಆಯುಷೋಽನ್ತರ್ಗ(ಗ)ತಸ್ಯ ಲಿಙ್ಗಮಿತಿ| ತಚ್ಚ ಇನ್ದ್ರಿಯಪದೇನೈವೋಕ್ತಮಿತಿ ಪ್ರಥಮಾಧ್ಯಾಯ ಏವ ಇನ್ದ್ರಿಯಪದವ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಪ್ರೋಕ್ತಮ್| ನನು ನಿರ್ನಿಮಿತ್ತಂ ರಿಷ್ಟಮಿತ್ಯುಕ್ತಮ್, ಇಹ ದೋಷಜನ್ಯತ್ವಂ ರಿಷ್ಟಾನಾಮುಚ್ಯತ ಇತಿ ನ ಕಥಂ ವಿರೋಧಃ? ನ, ನಿರ್ನಿಮಿತ್ತತ್ವಂ ಹ್ಯನುಪಲಭ್ಯಮಾನನಿಮಿತ್ತತ್ವಮುಕ್ತಂ; ತೇನ ರೂಕ್ಷಾದಿಹೇತುಪ್ರಾಪ್ತಿಮನ್ತರೇಣ ಪ್ರತ್ಯಾಸನ್ನಮರಣಪ್ರಭಾವಕುಪಿತದೋಷಜನ್ಯತ್ವಂ ತತ್ತದರಿಷ್ಟಾನಾಮುಚ್ಯತೇ, ತೇನೇಹಾಪ್ಯುಪಲಭ್ಯಮಾನವ್ಯಕ್ತನಿಮಿತ್ತತಾಸದ್ಭಾವಾನ್ನ ವಿರೋಧಃ||೨೯||
Adhikarana puShpikA · Śloka 11
ಇತ್ಯಗ್ನಿವೇಶಕೃತೇ ತನ್ತ್ರೇ ಚರಕಪ್ರತಿಸಂಸ್ಕೃತೇ ಇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಥಾನೇಽಣುಜ್ಯೋತೀಯಮಿನ್ದ್ರಿಯಂ ನಾಮೈಕಾದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೧೧||
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते इन्द्रियस्थानेऽणुज्योतीयमिन्द्रियं नामैकादशोऽध्यायः||११||
🔊 Audio coming soon
ಇತಿ ಶ್ರೀಚಕ್ರಪಾಣಿದತ್ತವಿರಚಿತಾಯಾಮಾಯುರ್ವೇದದೀಪಿಕಾಯಾಂ ಚರಕತಾತ್ಪರ್ಯಟೀಕಾಯಾಮಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಥಾನೇಽಣುಜ್ಯೋತೀಯಮಿನ್ದ್ರಿಯಂ ನಾಮೈಕಾದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೧೧||