Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ಅಥಾತೋಽಣುಜ್ಯೋತೀಯಮಿನ್ದ್ರಿಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ||೧|| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹ ಭಗವಾನಾತ್ರೇಯಃ||೨||
View original
अथातोऽणुज्योतीयमिन्द्रियं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
11. aṇujyōtīyamindriyam
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ಅಣುಜ್ಯೋತಿರನೇಕಾಗ್ರೋ ದುಶ್ಛಾಯೋ ದುರ್ಮನಾಃ ಸದಾ| ರತಿಂ ನ ಲಭತೇ ಯಾತಿ ಪರಲೋಕಂ ಸಮಾನ್ತರಮ್||೩||
View original
अणुज्योतिरनेकाग्रो दुश्छायो दुर्मनाः सदा| रतिं न लभते याति परलोकं समान्तरम्||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4-6) · Śloka 6
ಬಲಿಂ ಬಲಿಭೃತೋ ಯಸ್ಯ ಪ್ರಣೀತಂ ನೋಪಭುಞ್ಜತೇ| ಲೋಕಾನ್ತರಗತಃ ಪಿಣ್ಡಂ ಭುಙ್ಕ್ತೇ ಸಂವತ್ಸರೇಣ ಸಃ||೪|| ಸಪ್ತರ್ಷೀಣಾಂ ಸಮೀಪಸ್ಥಾಂ ಯೋ ನ ಪಶ್ಯತ್ಯರುನ್ಧತೀಮ್| ಸಂವತ್ಸರಾನ್ತೇ ಜನ್ತುಃ ಸ ಸಮ್ಪಶ್ಯತಿ ಮಹತ್ತಮಃ||೫|| ವಿಕೃತ್ಯಾ ವಿನಿಮಿತ್ತಂ ಯಃ ಶೋಭಾಮುಪಚಯಂ ಧನಮ್| ಪ್ರಾಪ್ನೋತ್ಯತೋ ವಾ ವಿಭ್ರಂಶಂ ಸಮಾನ್ತಂ ತಸ್ಯ ಜೀವಿತಮ್||೬||
View original
बलिं बलिभृतो यस्य प्रणीतं नोपभुञ्जते| लोकान्तरगतः पिण्डं भुङ्क्ते संवत्सरेण सः||४|| सप्तर्षीणां समीपस्थां यो न पश्यत्यरुन्धतीम्| संवत्सरान्ते जन्तुः स सम्पश्यति महत्तमः||५|| विकृत्या विनिमित्तं यः शोभामुपचयं धनम्| प्राप्नोत्यतो वा विभ्रंशं समान्तं तस्य जीवितम्||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (7) · Śloka 7
ಭಕ್ತಿಃ ಶೀಲಂ ಸ್ಮೃತಿಸ್ತ್ಯಾಗೋ ಬುದ್ಧಿರ್ಬಲಮಹೇತುಕಮ್| ಷಡೇತಾನಿ ನಿವರ್ತನ್ತೇ ಷಡ್ಭಿರ್ಮಾಸೈರ್ಮರಿಷ್ಯತಃ||೭||
View original
भक्तिः शीलं स्मृतिस्त्यागो बुद्धिर्बलमहेतुकम्| षडेतानि निवर्तन्ते षड्भिर्मासैर्मरिष्यतः||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (8-9) · Śloka 9
ಧಮನೀನಾಮಪೂರ್ವಾಣಾಂ ಜಾಲಮತ್ಯರ್ಥಶೋಭನಮ್| ಲಲಾಟೇ ದೃಶ್ಯತೇ ಯಸ್ಯ ಷಣ್ಮಾಸಾನ್ನ ಸ ಜೀವತಿ||೮|| ಲೇಖಾಭಿಶ್ಚನ್ದ್ರವಕ್ರಾಭಿರ್ಲಲಾಟಮುಪಚೀಯತೇ| ಯಸ್ಯ ತಸ್ಯಾಯುಷಃ ಷಡ್ಭಿರ್ಮಾಸೈರನ್ತಂ ಸಮಾದಿಶೇತ್||೯||
View original
धमनीनामपूर्वाणां जालमत्यर्थशोभनम्| ललाटे दृश्यते यस्य षण्मासान्न स जीवति||८|| लेखाभिश्चन्द्रवक्राभिर्ललाटमुपचीयते| यस्य तस्यायुषः षड्भिर्मासैरन्तं समादिशेत्||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (10-11) · Śloka 11
ಶರೀರಕಮ್ಪಃ ಸಮ್ಮೋಹೋ ಗತಿರ್ವಚನಮೇವ ಚ| ಮತ್ತಸ್ಯೇವೋಪಲಭ್ಯನ್ತೇ ಯಸ್ಯ ಮಾಸಂ ನ ಜೀವತಿ||೧೦|| ರೇತೋಮೂತ್ರಪುರೀಷಾಣಿ ಯಸ್ಯ ಮಜ್ಜನ್ತಿ ಚಾಮ್ಭಸಿ| ಸ ಮಾಸಾತ್ ಸ್ವಜನದ್ವೇಷ್ಟಾ ಮೃತ್ಯುವಾರಿಣಿ ಮಜ್ಜತಿ||೧೧||
View original
शरीरकम्पः सम्मोहो गतिर्वचनमेव च| मत्तस्येवोपलभ्यन्ते यस्य मासं न जीवति||१०|| रेतोमूत्रपुरीषाणि यस्य मज्जन्ति चाम्भसि| स मासात् स्वजनद्वेष्टा मृत्युवारिणि मज्जति||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (12-17) · Śloka 17
ಹಸ್ತಪಾದಂ ಮುಖಂ ಚೋಭೇ ವಿಶೇಷಾದ್ಯಸ್ಯ ಶುಷ್ಯತಃ| ಶೂಯೇತೇ ವಾ ವಿನಾ ದೇಹಾತ್ ಸ ಚ ಮಾಸಂ ನ ಜೀವತಿ||೧೨|| ಲಲಾಟೇ ಮೂರ್ಧ್ನಿ ಬಸ್ತೌ ವಾ ನೀಲಾ ಯಸ್ಯ ಪ್ರಕಾಶತೇ| ರಾಜೀ ಬಾಲೇನ್ದುಕುಟಿಲಾ ನ ಸ ಜೀವಿತುಮರ್ಹತಿ||೧೩|| ಪ್ರವಾಲಗುಟಿಕಾಭಾಸಾ ಯಸ್ಯ ಗಾತ್ರೇ ಮಸೂರಿಕಾಃ| ಉತ್ಪದ್ಯಾಶು ವಿನಶ್ಯನ್ತಿ ನ ಚಿರಾತ್ ಸ ವಿನಶ್ಯತಿ||೧೪|| ಗ್ರೀವಾವಮರ್ದೋ ಬಲವಾಞ್ಜಿಹ್ವಾಶ್ವಯಥುರೇವ ಚ| ಬ್ರಧ್ನಾಸ್ಯಗಲಪಾಕಶ್ಚ ಯಸ್ಯ ಪಕ್ವಂ ತಮಾದಿಶೇತ್||೧೫|| ಸಮ್ಭ್ರಮೋಽತಿಪ್ರಲಾಪೋಽತಿಭೇದೋಽಸ್ಥ್ನಾಮತಿದಾರುಣಃ | ಕಾಲಪಾಶಪರೀತಸ್ಯ ತ್ರಯಮೇತತ್ ಪ್ರವರ್ತತೇ||೧೬|| ಪ್ರಮುಹ್ಯ ಲುಞ್ಚಯೇತ್ ಕೇಶಾನ್ ಪರಿಗೃಹ್ಣಾತ್ಯತೀವ ಚ| ನರಃ ಸ್ವಸ್ಥವದಾಹಾರಮಬಲಃ ಕಾಲಚೋದಿತಃ||೧೭||
View original
हस्तपादं मुखं चोभे विशेषाद्यस्य शुष्यतः| शूयेते वा विना देहात् स च मासं न जीवति||१२|| ललाटे मूर्ध्नि बस्तौ वा नीला यस्य प्रकाशते| राजी बालेन्दुकुटिला न स जीवितुमर्हति||१३|| प्रवालगुटिकाभासा यस्य गात्रे मसूरिकाः| उत्पद्याशु विनश्यन्ति न चिरात् स विनश्यति||१४|| ग्रीवावमर्दो बलवाञ्जिह्वाश्वयथुरेव च| ब्रध्नास्यगलपाकश्च यस्य पक्वं तमादिशेत्||१५|| सम्भ्रमोऽतिप्रलापोऽतिभेदोऽस्थ्नामतिदारुणः | कालपाशपरीतस्य त्रयमेतत् प्रवर्तते||१६|| प्रमुह्य लुञ्चयेत् केशान् परिगृह्णात्यतीव च| नरः स्वस्थवदाहारमबलः कालचोदितः||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (18-19) · Śloka 19
ಸಮೀಪೇ ಚಕ್ಷುಷೋಃ ಕೃತ್ವಾ ಮೃಗಯೇತಾಙ್ಗುಲೀಕರಮ್| ಸ್ಮಯತೇಽಪಿ ಚ ಕಾಲಾನ್ಧ ಊರ್ಧ್ವಗಾನಿಮಿಷೇಕ್ಷಣಃ ||೧೮|| ಶಯನಾದಾಸನಾದಙ್ಗಾತ್ ಕಾಷ್ಠಾತ್ ಕುಡ್ಯಾದಥಾಪಿ ವಾ| ಅಸನ್ಮೃಗಯತೇ ಕಿಞ್ಚಿತ್ ಸ ಮುಹ್ಯನ್ ಕಾಲಚೋದಿತಃ||೧೯||
View original
समीपे चक्षुषोः कृत्वा मृगयेताङ्गुलीकरम्| स्मयतेऽपि च कालान्ध ऊर्ध्वगानिमिषेक्षणः ||१८|| शयनादासनादङ्गात् काष्ठात् कुड्यादथापि वा| असन्मृगयते किञ्चित् स मुह्यन् कालचोदितः||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (20-21) · Śloka 21
ಅಹಾಸ್ಯಹಾಸೀ ಸಮ್ಮುಹ್ಯನ್ ಪ್ರಲೇಢಿ ದಶನಚ್ಛದೌ| ಶೀತಪಾದಕರೋಚ್ಛ್ವಾಸೋ ಯೋ ನರೋ ನ ಸ ಜೀವತಿ||೨೦|| ಆಹ್ವಯಂಸ್ತಂ ಸಮೀಪಸ್ಥಂ ಸ್ವಜನಂ ಜನಮೇವ ವಾ| ಮಹಾಮೋಹಾವೃತಮನಾಃ ಪಶ್ಯನ್ನಪಿ ನ ಪಶ್ಯತಿ||೨೧||
View original
अहास्यहासी सम्मुह्यन् प्रलेढि दशनच्छदौ| शीतपादकरोच्छ्वासो यो नरो न स जीवति||२०|| आह्वयंस्तं समीपस्थं स्वजनं जनमेव वा| महामोहावृतमनाः पश्यन्नपि न पश्यति||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (22) · Śloka 22
ಅಯೋಗಮತಿಯೋಗಂ ವಾ ಶರೀರೇ ಮತಿಮಾನ್ ಭಿಷಕ್| ಖಾದೀನಾಂ ಯುಗಪದ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಭೇಷಜಂ ನಾವಚಾರಯೇತ್||೨೨||
View original
अयोगमतियोगं वा शरीरे मतिमान् भिषक्| खादीनां युगपद्दृष्ट्वा भेषजं नावचारयेत्||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (23-24) · Śloka 24
ಅತಿಪ್ರವೃದ್ಧ್ಯಾ ರೋಗಾಣಾಂ ಮನಸಶ್ಚ ಬಲಕ್ಷಯಾತ್| ವಾಸಮುತ್ಸೃಜತಿ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಶರೀರೀ ದೇಹಸಞ್ಜ್ಞಕಮ್||೨೩|| ವರ್ಣಸ್ವರಾವಗ್ನಿಬಲಂ ವಾಗಿನ್ದ್ರಿಯಮನೋಬಲಮ್| ಹೀಯತೇಽಸುಕ್ಷಯೇ ನಿದ್ರಾ ನಿತ್ಯಾ ಭವತಿ ವಾ ನ ವಾ||೨೪||
View original
अतिप्रवृद्ध्या रोगाणां मनसश्च बलक्षयात्| वासमुत्सृजति क्षिप्रं शरीरी देहसञ्ज्ञकम्||२३|| वर्णस्वरावग्निबलं वागिन्द्रियमनोबलम्| हीयतेऽसुक्षये निद्रा नित्या भवति वा न वा||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (25-26) · Śloka 26
ಭಿಷಗ್ಭೇಷಜಪಾನಾನ್ನಗುರುಮಿತ್ರದ್ವಿಷಶ್ಚ ಯೇ| ವಶಗಾಃ ಸರ್ವ ಏವೈತೇ ಬೋದ್ಧವ್ಯಾಃ ಸಮವರ್ತಿನಃ||೨೫|| ಏತೇಷು ರೋಗಃ ಕ್ರಮತೇ ಭೇಷಜಂ ಪ್ರತಿಹನ್ಯತೇ| ನೈಷಾಮನ್ನಾನಿ ಭುಞ್ಜೀತ ನ ಚೋದಕಮಪಿ ಸ್ಪೃಶೇತ್||೨೬||
View original
भिषग्भेषजपानान्नगुरुमित्रद्विषश्च ये| वशगाः सर्व एवैते बोद्धव्याः समवर्तिनः||२५|| एतेषु रोगः क्रमते भेषजं प्रतिहन्यते| नैषामन्नानि भुञ्जीत न चोदकमपि स्पृशेत्||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (27) · Śloka 27
ಪಾದಾಃ ಸಮೇತಾಶ್ಚತ್ವಾರಃ ಸಮ್ಪನ್ನಾಃ ಸಾಧಕೈರ್ಗುಣೈಃ| ವ್ಯರ್ಥಾ ಗತಾಯುಷೋ ದ್ರವ್ಯಂ ವಿನಾ ನಾಸ್ತಿ ಗುಣೋದಯಃ||೨೭||
View original
पादाः समेताश्चत्वारः सम्पन्नाः साधकैर्गुणैः| व्यर्था गतायुषो द्रव्यं विना नास्ति गुणोदयः||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (28) · Śloka 28
ಪರೀಕ್ಷ್ಯಮಾಯುರ್ಭಿಷಜಾ ನೀರುಜಸ್ಯಾತುರಸ್ಯ ಚ| ಆಯುರ್ಜ್ಞಾನಫಲಂ ಕೃತ್ಸ್ನಮಾಯುರ್ಜ್ಞೇ ಹ್ಯನುವರ್ತತೇ||೨೮||
View original
परीक्ष्यमायुर्भिषजा नीरुजस्यातुरस्य च| आयुर्ज्ञानफलं कृत्स्नमायुर्ज्ञे ह्यनुवर्तते||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (29) · Śloka 29
ತತ್ರ ಶ್ಲೋಕಃ- ಕ್ರಿಯಾಪಥಮತಿಕ್ರಾನ್ತಾಃ ಕೇವಲಂ ದೇಹಮಾಪ್ಲುತಾಃ| ಚಿಹ್ನಂ ಕುರ್ವನ್ತಿ ಯದ್ದೋಷಾಸ್ತದರಿಷ್ಟಂ ನಿರುಚ್ಯತೇ||೨೯||
View original
तत्र श्लोकः- क्रियापथमतिक्रान्ताः केवलं देहमाप्लुताः| चिह्नं कुर्वन्ति यद्दोषास्तदरिष्टं निरुच्यते||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 11
ಇತ್ಯಗ್ನಿವೇಶಕೃತೇ ತನ್ತ್ರೇ ಚರಕಪ್ರತಿಸಂಸ್ಕೃತೇ ಇನ್ದ್ರಿಯಸ್ಥಾನೇಽಣುಜ್ಯೋತೀಯಮಿನ್ದ್ರಿಯಂ ನಾಮೈಕಾದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೧೧||
View original
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते इन्द्रियस्थानेऽणुज्योतीयमिन्द्रियं नामैकादशोऽध्यायः||११||
🔊 Audio coming soon