Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
അഥാതഃ പന്നരൂപീയമിന്ദ്രിയം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ||൧||
ഇതി ഹ സ്മാഹ ഭഗവാനാത്രേയഃ||൨||
View original
अथातः पन्नरूपीयमिन्द्रियं व्याख्यास्यामः||१||
इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
വ്യാധിരൂപാനന്തരം വേദനോപദ്രവൌ ഉദ്ദിഷ്ടൌ, തൌ ച പൂര്വാധ്യായ ഏവ “ശൂലാടോപാന്ത്രകൂജാശ്ച” (ഇം.അ.൫) ഇത്യാദിനാ തഥാ അന്യത്ര “ആനാഹശ്ചാതിസാരശ്ച” (ഇം.അ.൬) ഇത്യാദിനാ രിഷ്ടരൂപതയാ ഉക്താവേവേതി കൃത്വാ ഛായാപ്രതിച്ഛായാരൂപാരിഷ്ടസ്യ ക്രമപ്രാപ്തസ്യാഭിധായകം പന്നരൂപീയമുച്യതേ| പന്നരൂപാമധികൃത്യ കൃതം പന്നരൂപീയമ്||൧-൨||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ദൃഷ്ട്യാം യസ്യ വിജാനീയാത് പന്നരൂപാം കുമാരികാമ്|
പ്രതിച്ഛായാമയീമക്ഷ്ണോര്നൈനമിച്ഛേച്ചികിത്സിതുമ്||൩||
View original
दृष्ट्यां यस्य विजानीयात् पन्नरूपां कुमारिकाम्|
प्रतिच्छायामयीमक्ष्णोर्नैनमिच्छेच्चिकित्सितुम्||३||
പന്നരൂപാമിതി നഷ്ടരൂപാമ്| കുമാരികാമിതി പുരുഷാന്തരനയനഗതാം കുമാരികാം; കിംവാ, ആതുരനയനഗതാമേവ| യദുക്തം ഹാരീതേ- “അദര്ശനമസങ്ഘാതേ നേത്രേ നഷ്ടകുമാരികേ” ഇതി| പ്രതിച്ഛായാമയീമിതി പ്രതിച്ഛായാരൂപാമ്||൩||
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
ജ്യോത്സ്നായാമാതപേ ദീപേ സലിലാദര്ശയോരപി|
അങ്ഗേഷു വികൃതാ യസ്യ ച്ഛായാ പ്രേതസ്തഥൈവ സഃ||൪||
View original
ज्योत्स्नायामातपे दीपे सलिलादर्शयोरपि|
अङ्गेषु विकृता यस्य च्छाया प्रेतस्तथैव सः||४||
അന്യത്രാപി ഛായാവികൃതിമാഹ- ജ്യോത്സ്നേത്യാദി| അങ്ഗേഷു വികൃതേതി ശിരോബാഹുജങ്ഘാദിഷു ഛായാധികരണഭൂതേഷു ഭവന്തീ പ്രതിച്ഛായാ യസ്യ വികൃതാ ഭവതീത്യര്ഥഃ| തേന വ്യസ്തസമസ്താങ്ഗവികൃതാऽപി ഛായാ ഗൃഹ്യതേ| അന്യേ തു- വിഭക്തിവിപരിണാമാദങ്ഗാനാമിതി വ്യാഖ്യാനയന്തി; തഥാ ച സുഗമ ഏവാര്ഥഃ||൪||
Adhikarana 4 (5-6) · Śloka 6
ഛിന്നാ ഭിന്നാऽऽകുലാ ച്ഛായാ ഹീനാ വാऽപ്യധികാऽപി വാ|
നഷ്ടാ തന്വീ ദ്വിധാ ച്ഛിന്നാ വികൃതാ വിശിരാ ച യാ||൫||
ഏതാശ്ചാന്യാശ്ച യാഃ കാശ്ചിത് പ്രതിച്ഛായാ വിഗര്ഹിതാഃ|
സര്വാ മുമൂര്ഷതാം ജ്ഞേയാ ന ചേല്ലക്ഷ്യനിമിത്തജാഃ||൬||
View original
छिन्ना भिन्नाऽऽकुला च्छाया हीना वाऽप्यधिकाऽपि वा|
नष्टा तन्वी द्विधा च्छिन्ना विकृता विशिरा च या||५||
एताश्चान्याश्च याः काश्चित् प्रतिच्छाया विगर्हिताः|
सर्वा मुमूर्षतां ज्ञेया न चेल्लक्ष्यनिमित्तजाः||६||
ഏതാനേവ ഛായാവികൃതിഭേദാനാഹ- ഛിന്നേത്യാദി| ആകുലേതി അനിശ്ചിതപ്രതിബിമ്ബാ| വികൃതാ വികൃതാനുകാരിണീ | യദ്യപ്യരിഷ്ടാധികാരേऽനിമിത്തമേവ യദ്ഭവതി തദരിഷ്ടമുക്തം, തഥാऽപി പുനഃ സ്പഷ്ടാര്ഥം ‘ന ചേല്ലക്ഷ്യനിമിത്തജാഃ’ ഇത്യുക്തമ്||൫-൬||
Adhikarana 5 (7) · Śloka 7
സംസ്ഥാനേന പ്രമാണേന വര്ണേന പ്രഭയാ തഥാ|
ഛായാ വിവര്തതേ യസ്യ സ്വസ്ഥോऽപി പ്രേത ഏവ സഃ||൭||
View original
संस्थानेन प्रमाणेन वर्णेन प्रभया तथा|
छाया विवर्तते यस्य स्वस्थोऽपि प्रेत एव सः||७||
സമ്പ്രതി ഛായാരൂപം സാമാന്യേന ദര്ശയഞ്ഛായാശ്രയാരിഷ്ടമാഹ- സംസ്ഥാനേനേത്യാദി| ഏതച്ച ഛായാപ്രതിച്ഛായയോഃ സമാനം സൂത്രമ്| തത്ര സംസ്ഥാനേന പ്രമാണേന ച പ്രതിച്ഛായാഃ സ്വരൂപകഥനം, തഥാ വര്ണേന പ്രഭയാ ച ഛായായാഃ സ്വരൂപകഥനമ്| തത്ര സംസ്ഥാനേന പ്രമാണേന ച സദൃശീ ഛായാ പ്രതിച്ഛായാ ജ്ഞേയാ; വര്ണേന പ്രഭയാ ച ലക്ഷിതാ വര്ണപ്രഭാശ്രയാऽഗ്രേ വക്ഷ്യമാണാ പഞ്ചവിധാ ച്ഛായാ ജ്ഞേയാ| അത്ര യത്തദോര്നിത്യാഭിസമ്ബന്ധാത് ‘സാ’ ഇത്യധ്യാഹാര്യതേ| തേന സംസ്ഥാനാദിഭിര്യാ ഛായാ പ്രതിച്ഛായാരൂപാ, സാ യസ്യ വിവര്തതേ അന്യഥാ ഭവതി, സ പ്രേത ഏവേതി യോജനാ||൭||
Adhikarana 6 (8-9) · Śloka 9
സംസ്ഥാനമാകൃതിര്ജ്ഞേയാ സുഷമാ വിഷമാ ച സാ|
മധ്യമല്പം മഹച്ചോക്തം പ്രമാണം ത്രിവിധം നൃണാമ്||൮||
പ്രതിപ്രമാണസംസ്ഥാനാ ജലാദര്ശാതപാദിഷു|
ഛായാ യാ സാ പ്രതിച്ഛായാ ച്ഛായാ വര്ണപ്രഭാശ്രയാ||൯||
View original
संस्थानमाकृतिर्ज्ञेया सुषमा विषमा च सा|
मध्यमल्पं महच्चोक्तं प्रमाणं त्रिविधं नृणाम्||८||
प्रतिप्रमाणसंस्थाना जलादर्शातपादिषु|
छाया या सा प्रतिच्छाया च्छाया वर्णप्रभाश्रया||९||
പ്രതിച്ഛായാകാരണഭൂതേ സംസ്ഥാനപ്രമാണേ ഏവ വിവൃണോതി- സംസ്ഥാനമിത്യാദി| ആകൃതിഃ ആകാരഃ| പ്രതീത്യാദി പ്രതിച്ഛായാവിവരണം, ‘ഛായാ വര്ണപ്രഭാശ്രയാ’ ഇത്യാദി തു ഛായാവിവരണം ഭവിഷ്യതി| പ്രതിപ്രമാണസംസ്ഥാനേത്യത്ര പ്രതി സാദൃശ്യേ; തേന പ്രമാണസദൃശീ, സംസ്ഥാനസദൃശീ ച| പ്രമാണസംസ്ഥാനസദൃശതയാ ജലാദിഷു യാ ഛായാ, സാ പ്രതിച്ഛായാ| ഛായാ തു യാ പഞ്ചവിധാ സാ വര്ണപ്രഭാശ്രയാ വര്ണപ്രഭാസഹചരിതോപലഭ്യത ഇത്യര്ഥഃ||൮-൯||
Adhikarana 7 (10-13) · Śloka 13
ഖാദീനാം പഞ്ച പഞ്ചാനാം ഛായാ വിവിധലക്ഷണാഃ|
നാഭസീ നിര്മലാ നീലാ സസ്നേഹാ സപ്രഭേവ ച||൧൦||
രൂക്ഷാ ശ്യാവാരുണാ യാ തു വായവീ സാ ഹതപ്രഭാ|
വിശുദ്ധരക്താ ത്വാഗ്നേയീ ദീപ്താഭാ ദര്ശനപ്രിയാ||൧൧||
ശുദ്ധവൈദൂര്യവിമലാ സുസ്നിഗ്ധാ ചാമ്ഭസീ മതാ|
സ്ഥിരാ സ്നിഗ്ധാ ഘനാ ശ്ലക്ഷ്ണാ ശ്യാമാ ശ്വേതാ ച പാര്ഥിവീ||൧൨||
വായവീ ഗര്ഹിതാ ത്വാസാം ചതസ്രഃ സ്യുഃ സുഖോദയാഃ |
വായവീ തു വിനാശായ ക്ലേശായ മഹതേऽപി വാ||൧൩||
View original
खादीनां पञ्च पञ्चानां छाया विविधलक्षणाः|
नाभसी निर्मला नीला सस्नेहा सप्रभेव च||१०||
रूक्षा श्यावारुणा या तु वायवी सा हतप्रभा|
विशुद्धरक्ता त्वाग्नेयी दीप्ताभा दर्शनप्रिया||११||
शुद्धवैदूर्यविमला सुस्निग्धा चाम्भसी मता|
स्थिरा स्निग्धा घना श्लक्ष्णा श्यामा श्वेता च पार्थिवी||१२||
वायवी गर्हिता त्वासां चतस्रः स्युः सुखोदयाः |
वायवी तु विनाशाय क्लेशाय महतेऽपि वा||१३||
ഖാദീനാമിത്യാദിനാ ഛായാം വിഭജതേ| സപ്രഭേതി ദീപ്താഭാ| വായവീ ഗര്ഹിതേതി വായവീ രിഷ്ടായ പ്രായോ ഭവതി| യസ്യ ജന്മപ്രഭൃതി വായവീ, സ ചാപി പ്രഭൂതക്ലേശഭാഗ്ഭവതീത്യാഹ- വായവീത്യാദി| വിനാശായേതി അകസ്മാദുത്പന്നാ വിനാശായ, സഹജാ തു വായവീ ക്ലേശായേതി ജ്ഞേയമ്||൧൦-൧൩||
Adhikarana 8 (14-15) · Śloka 15
സ്യാത്തൈജസീ പ്രഭാ സര്വാ സാ തു സപ്തവിധാ സ്മൃതാ|
രക്താ പീതാ സിതാ ശ്യാവാ ഹരിതാ പാണ്ഡുരാऽസിതാ||൧൪||
താസാം യാഃ സ്യുര്വികാസിന്യഃ സ്നിഗ്ധാശ്ച വിപുലാശ്ച യാഃ|
താഃ ശുഭാ രൂക്ഷമലിനാഃ സങ്ക്ഷിപ്താശ്ചാശുഭോദയാഃ ||൧൫||
View original
स्यात्तैजसी प्रभा सर्वा सा तु सप्तविधा स्मृता|
रक्ता पीता सिता श्यावा हरिता पाण्डुराऽसिता||१४||
तासां याः स्युर्विकासिन्यः स्निग्धाश्च विपुलाश्च याः|
ताः शुभा रूक्षमलिनाः सङ्क्षिप्ताश्चाशुभोदयाः ||१५||
സമ്പ്രതി ഛായാശ്രയത്വേന വര്ണഭേദ ഉക്തഃ, തത്ര വര്ണഭേദാസ്തദരിഷ്ടം ച പ്രഥമാധ്യായ ഏവോക്തം; പ്രഭായാസ്തു ഭേദം രിഷ്ടം ചാഹ- സ്യാത്തൈജസീത്യാദി| പ്രഭാ ച യദ്യപി പ്രഥമാധ്യായേ സങ്ഗ്രഹേ നോക്താ; തഥാऽപി തത്ര ച്ഛായാശ്രയത്വേന വര്ണഭേദാ ഉക്താഃ, തത്ര വര്ണഭേദാസ്തദരിഷ്ടം ച പ്രഥമാധ്യായേ സങ്ഗ്രഹേണോക്തം, ഛായാശ്രയത്വേന തത്ര പ്രഭാऽപി സൂചിതേതി ജ്ഞേയമ്| അശുഭോദയാ ഇതി അകസ്മാദുത്പാദേ മരണോദയാഃ, സഹജോത്പാദേ തു ബഹുദുഃഖരൂപാ അശുഭോദയാ ഇതി ജ്ഞേയമ്||൧൪-൧൫||
Adhikarana 9 (16-17) · Śloka 17
വര്ണമാക്രാമതി ച്ഛായാ ഭാസ്തു വര്ണപ്രകാശിനീ|
ആസന്നാ ലക്ഷ്യതേ ച്ഛായാ ഭാഃ പ്രകൃഷ്ടാ പ്രകാശതേ||൧൬||
നാച്ഛായോ നാപ്രഭഃ കശ്ചിദ്വിശേഷാശ്ചിഹ്നയന്തി തു|
നൃണാം ശുഭാശുഭോത്പത്തിം കാലേ ഛായാപ്രഭാശ്രയാഃ||൧൭||
View original
वर्णमाक्रामति च्छाया भास्तु वर्णप्रकाशिनी|
आसन्ना लक्ष्यते च्छाया भाः प्रकृष्टा प्रकाशते||१६||
नाच्छायो नाप्रभः कश्चिद्विशेषाश्चिह्नयन्ति तु|
नृणां शुभाशुभोत्पत्तिं काले छायाप्रभाश्रयाः||१७||
പ്രഭാച്ഛായയോര്ദുര്ലക്ഷ്യത്വേന ഭേദകം ലക്ഷണമാഹ- വര്ണമിത്യാദി| വര്ണമാക്രാമതീതി ഛായാക്രാന്തോ വര്ണോ നോപലഭ്യതേ സമ്യക്| ആസന്നാ ലക്ഷ്യതേ ച്ഛായാ, യഥാ- ചിത്രഗതാ ഛായാ പ്രത്യാസന്നൈവ ലക്ഷ്യതേ| ഭാഃ പ്രകൃഷ്ടാ പ്രകാശതേ; യഥാ- മണിമൌക്തികാദീനാം പ്രഭാ ദൂരാദുപലഭ്യത ഇത്യര്ഥഃ| വിശേഷാ ഇതി ഛായാപ്രഭയോഃ ശുഭാശുഭരൂപവിശേഷാഃ| ചിഹ്നയന്തീതി ഗമയന്തി| കാലേ ഇതി പരിപാകകാലേ||൧൬-൧൭||
Adhikarana 10 (18-20) · Śloka 20
കാമലാऽക്ഷ്ണോര്മുഖം പൂര്ണം ശങ്ഖയോര്മുക്തമാംസതാ|
സന്ത്രാസശ്ചോഷ്ണഗാത്രത്വം യസ്യ തം പരിവര്ജയേത്||൧൮||
ഉത്ഥാപ്യമാനഃ ശയനാത് പ്രമോഹം യാതി യോ നരഃ|
മുഹുര്മുഹുര്ന സപ്താഹം സ ജീവതി വികത്ഥനഃ ||൧൯||
സംസൃഷ്ടാ വ്യാധയോ യസ്യ പ്രതിലോമാനുലോമഗാഃ|
വ്യാപന്നാ ഗ്രഹണീ പ്രായഃ സോऽര്ധമാസം ന ജീവതി||൨൦||
View original
कामलाऽक्ष्णोर्मुखं पूर्णं शङ्खयोर्मुक्तमांसता|
सन्त्रासश्चोष्णगात्रत्वं यस्य तं परिवर्जयेत्||१८||
उत्थाप्यमानः शयनात् प्रमोहं याति यो नरः|
मुहुर्मुहुर्न सप्ताहं स जीवति विकत्थनः ||१९||
संसृष्टा व्याधयो यस्य प्रतिलोमानुलोमगाः|
व्यापन्ना ग्रहणी प्रायः सोऽर्धमासं न जीवति||२०||
കാമലാऽക്ഷ്ണോരിതി കാമലിന ഇവ പീതാക്ഷത്വമ്| വികത്ഥന ഇതി നിന്ദാപരഃ| സംസൃഷ്ടാ ഇതി പരസ്പരസമ്ബദ്ധാഃ, കിംവാ സംസൃഷ്ടദോഷജന്യാഃ| പ്രതിലോമാനുലോമഗാ ഇതി അധോമാര്ഗോര്ധ്വമാര്ഗഗതാഃ| വ്യാപന്നാ ഗ്രഹണീതി ച്ഛേദഃ; കിംവാ, വ്യാപന്നാ ഗ്രഹണീ യസ്യ സ ‘വ്യാപന്നഗ്രഹണീ’ ഇതി പാഠഃ| പ്രായഃ സോऽര്ധമാസം ന ജീവതീതി അനേനാര്ധമാസമതിക്രമ്യാപി മരണം ഭവതി, ന തു മരണവ്യഭിചാരഃ||൧൮-൨൦||
Adhikarana 11 (21-26) · Śloka 26
ഉപരുദ്ധസ്യ രോഗേണ കര്ശിതസ്യാല്പമശ്നതഃ|
ബഹു മൂത്രപുരീഷം സ്യാദ്യസ്യ തം പരിവര്ജയേത്||൨൧||
ദുര്ബലോ ബഹു ഭുങ്ക്തേ യഃ പ്രാഗ്ഭുക്താദന്നമാതുരഃ |
അല്പമൂത്രപുരീഷശ്ച യഥാ പ്രേതസ്തഥൈവ സഃ||൨൨||
ഇഷ്ടം ച ഗുണസമ്പന്നമന്നമശ്നാതി യോ നരഃ|
ശശ്വച്ച ബലവര്ണാഭ്യാം ഹീയതേ ന സ ജീവതി||൨൩||
പ്രകൂജതി പ്രശ്വസിതി ശിഥിലം ചാതിസാര്യതേ|
ബലഹീനഃ പിപാസാര്തഃ ശുഷ്കാസ്യോ ന സ ജീവതി||൨൪||
ഹ്രസ്വം ച യഃ പ്രശ്വസിതി വ്യാവിദ്ധം സ്പന്ദതേ ച യഃ|
മൃതമേവ തമാത്രേയോ വ്യാചചക്ഷേ പുനര്വസുഃ||൨൫||
ഊര്ധ്വം ച യഃ പ്രശ്വസിതി ശ്ലേഷ്മണാ ചാഭിഭൂയതേ|
ഹീനവര്ണബലാഹാരോ യോ നരോ ന സ ജീവതി||൨൬||
View original
उपरुद्धस्य रोगेण कर्शितस्याल्पमश्नतः|
बहु मूत्रपुरीषं स्याद्यस्य तं परिवर्जयेत्||२१||
दुर्बलो बहु भुङ्क्ते यः प्राग्भुक्तादन्नमातुरः |
अल्पमूत्रपुरीषश्च यथा प्रेतस्तथैव सः||२२||
इष्टं च गुणसम्पन्नमन्नमश्नाति यो नरः|
शश्वच्च बलवर्णाभ्यां हीयते न स जीवति||२३||
प्रकूजति प्रश्वसिति शिथिलं चातिसार्यते|
बलहीनः पिपासार्तः शुष्कास्यो न स जीवति||२४||
ह्रस्वं च यः प्रश्वसिति व्याविद्धं स्पन्दते च यः|
मृतमेव तमात्रेयो व्याचचक्षे पुनर्वसुः||२५||
ऊर्ध्वं च यः प्रश्वसिति श्लेष्मणा चाभिभूयते|
हीनवर्णबलाहारो यो नरो न स जीवति||२६||
പ്രാഗ്ഭുക്താദിതി യാവദന്നം ഭുങ്ക്തേ സ്മ പൂര്വദിനേഷു തതോ ബഹു ഭുങ്ക്തേ ഇത്യര്ഥഃ| ഇഷ്ടമിതി ഇഷ്ടരസമ്| ഗുണസമ്പന്നമിതി പഥ്യമ്| ശിഥിലമിതി പൂര്വേണ സമ്ബധ്യതേ, തേന ശ്ലഥ ഇവ പ്രകൂജതി| പ്രശ്വസിതീതി അന്തഃ ശ്വാസം നയതി| വ്യാവിദ്ധമിതി കുടിലമ്||൨൧-൨൬||
Adhikarana 12 (27-32) · Śloka 32
ഊര്ധ്വാഗ്രേ നയനേ യസ്യ മന്യേ ചാരതകമ്പനേ|
ബലഹീനഃ പിപാസാര്തഃ ശുഷ്കാസ്യോ ന സ ജീവതി||൨൭||
യസ്യ ഗണ്ഡാവുപചിതൌ ജ്വരകാസൌ ച ദാരുണൌ|
ശൂലീ പ്രദ്വേഷ്ടി ചാപ്യന്നം തസ്മിന് കര്മ ന സിധ്യതി||൨൮||
വ്യാവൃത്തമൂര്ധജിഹ്വാസ്യോ ഭ്രുവൌ യസ്യ ച വിച്യുതേ|
കണ്ടകൈശ്ചാചിതാ ജിഹ്വാ യഥാ പ്രേതസ്തഥൈവ സഃ||൨൯||
ശേഫശ്ചാത്യര്ഥമുത്സിക്തം നിഃസൃതൌ വൃഷണൌ ഭൃശമ്|
അതശ്ചൈവ വിപര്യാസോ വികൃത്യാ പ്രേതലക്ഷണമ്||൩൦||
നിചിതം യസ്യ മാംസം സ്യാത്ത്വഗസ്ഥിഷ്വേവ ദൃശ്യതേ|
ക്ഷീണസ്യാനശ്നതസ്തസ്യ മാസമായുഃ പരം ഭവേത്||൩൧||
തത്ര ശ്ലോകഃ- ഇദം ലിങ്ഗമരിഷ്ടാഖ്യമനേകമഭിജജ്ഞിവാന്|
ആയുര്വേദവിദിത്യാഖ്യാം ലഭതേ കുശലോ ജനഃ||൩൨||
View original
ऊर्ध्वाग्रे नयने यस्य मन्ये चारतकम्पने|
बलहीनः पिपासार्तः शुष्कास्यो न स जीवति||२७||
यस्य गण्डावुपचितौ ज्वरकासौ च दारुणौ|
शूली प्रद्वेष्टि चाप्यन्नं तस्मिन् कर्म न सिध्यति||२८||
व्यावृत्तमूर्धजिह्वास्यो भ्रुवौ यस्य च विच्युते|
कण्टकैश्चाचिता जिह्वा यथा प्रेतस्तथैव सः||२९||
शेफश्चात्यर्थमुत्सिक्तं निःसृतौ वृषणौ भृशम्|
अतश्चैव विपर्यासो विकृत्या प्रेतलक्षणम्||३०||
निचितं यस्य मांसं स्यात्त्वगस्थिष्वेव दृश्यते|
क्षीणस्यानश्नतस्तस्य मासमायुः परं भवेत्||३१||
तत्र श्लोकः- इदं लिङ्गमरिष्टाख्यमनेकमभिजज्ञिवान्|
आयुर्वेदविदित्याख्यां लभते कुशलो जनः||३२||
ഊര്ധ്വാഗ്രേ ഇതി ഊര്ധ്വമുഖേ| ആരതകമ്പനേ അവിശ്രാന്തകമ്പനേ| ഉത്സിക്തമിതി അന്തഃപ്രവിഷ്ടമ്| അതശ്ചൈവ വിപര്യാസ ഇതി ശേഫോऽതിനിഃസൃതം, വൃഷണൌ ചാതിപ്രവിഷ്ടൌ| വികൃത്യേതി സ്വഭാവം വിനാ; തേന സ്വഭാവോത്സിക്തശേഫാദി ന രിഷ്ടം, കിന്ത്വനിമിത്തം കാദാചിത്കം സദേവ രിഷ്ടമ്| നിചിതമിതി ക്ഷീണം, നിശബ്ദസ്യ പ്രതിഷേധാര്ഥത്വാത്| ഏവം ച തഥാ മാംസം ക്ഷീണം ഭവതി, യഥാ ത്വഗസ്ഥിഷ്വേവ ലഗ്നാ ദൃശ്യതേ; കിംവാ നിചിതമുപചിതം മാംസം സ്യാത്, ത്വഗസ്ഥിഷ്വേവ ദൃശ്യതേ ത്വഗസ്ഥിമാത്രാവശേഷോ വാ ഭവതീതി യാവത്||൨൭-൩൨||
Adhikarana puShpikA · Śloka 7
ഇത്യഗ്നിവേശകൃതേ തന്ത്രേ ചരകപ്രതിസംസ്കൃതേ ഇന്ദ്രിയസ്ഥാനേ പന്നരൂപീയമിന്ദ്രിയം നാമ സപ്തമോऽധ്യായഃ||൭||
View original
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते इन्द्रियस्थाने पन्नरूपीयमिन्द्रियं नाम सप्तमोऽध्यायः||७||
ഇതി ശ്രീചക്രപാണിദത്തവിരചിതായാമായുര്വേദദീപികായാം ചരകതാത്പര്യടീകായാമിന്ദ്രിയസ്ഥാനേ പന്നരൂപീയമിന്ദ്രിയം നാമ സപ്തമോऽധ്യായഃ||൭||